WDRAŻANIE PROJEKTÓW EKOLOGICZNYCH Z WYKORZYSTANIEM WSPARCIA UNIJNEGO JAKO WYRAZ ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU NA PRZYKŁADZIE BADANYCH GMIN



Podobne dokumenty
Projekt realizowany w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego (RPO WM)

Ograniczenie niskiej emisji poprzez wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w postaci instalacji solarnych na terenie miasta Myszków

KOF projekty realizowane z zakresu efektywności energetycznej

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów.

Projekt współfinansowany ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna

ANALIZA EKONOMICZNA INSTALACJI SOLARNEJ WYKONANEJ W BUDYNKU SOCJALNO-BIUROWYM O POWIERZCHNI UŻYTKOWEJ 795 m 2

Energetyka Obywatelska Szansą Rozwoju Obszarów Wiejskich

EDYCJA II - budynki mieszkalne

PROGRAM WYKORZYSTANIA ENERGII SŁONECZNEJ NA TERENIE GMINY KOBYLNICA

Warszawa, rok

Czysta Energia w Dolinie Zielawy

Dotacje dla mieszkańców na indywidualne instalacje Odnawialnych Źródeł Energii (OZE)

Podstawowe informacje o projekcie parasolowym

Energetyka Obywatelska Szansą Rozwoju Obszarów Wiejskich

Regulamin. dotyczący naboru ankiet w ramach projektu z zakresu Odnawialnych Źródeł Energii (OZE) Informacje podstawowe.

Efektywna i zielona energia Działanie 3.1. Wytwarzanie i dystrybucja energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych - projekt parasolowy

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego

Regulamin dla mieszkańców Gminy Szczebrzeszyn. dotyczący naboru ankiet w ramach projektu z zakresu Odnawialnych Źródeł Energii (OZE)

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Energia odnawialna jako część strategii rozwoju regionalnego Województwa Podlaskiego. 13 stycznia 2016 r.

Spotkanie informacyjne dla osób zainteresowanych pozyskaniem dofinansowania do wymiany pieców węglowych. Brzeszcze, 30 listopada 2016

Uchwała Nr XLI-67/2010

Poprawa efektywności energetycznej obiektów użyteczności publicznej na terenie Gminy Stalowa Wola

Gmina Podegrodzie. Aktualne zasady oraz informacje dotyczące wymiany pieców w oparciu o dostępne programy

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POWIECIE PRZYSUSKIM projekt planowany do realizacji w ramach Działania 4.1: Odnawialne źródła energii Regionalnego

OSZCZĘDNOŚĆ, ZDROWIE, ENERGIA INSTALACJE OZE DLA KAŻDEGO

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA A REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO

Finansowanie zadań związanych z likwidacją niskiej emisji oraz odnawialnymi źródłami energii

Zastosowanie odnawialnych źródeł energii w Górnośląskim Przedsiębiorstwie Wodociągów S.A. 26 listopada 2014

Czysta energia na terenie Rzeszowskiego Obszaru Funkcjonalnego. Rzeszów, 26 kwietnia 2017 r.

I Kongres Ekologii Powietrza. Kielce, r.

Wykorzystanie węgla kamiennego. Warszawa, 18 grudnia 2013

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

unijnych i krajowych

Dotacje dla mieszkaoców na indywidualne instalacje Odnawialnych Źródeł Energii

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego

OŚ PRIORYTETOWA III. CZYSTA ENERGIA DZIAŁANIE 3.1 ROZWÓJ OZE objętego Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podkarpackiego na lata

OCHRONA ATMOSFERY. WFOŚiGW w Zielonej Górze wrzesień, 2015 r.

Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, r.

Ograniczenie niskiej emisji poprzez wymianę urządzeń grzewczych. Luty 2018 r.

Regionalny SEAP w województwie pomorskim

Możliwość dofinansowania instalacji solarów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla miasta Mielca

Regulamin dla mieszkańców Gminy Józefów nad Wisłą. dotyczący naboru ankiet w ramach projektu z zakresu Odnawialnych Źródeł Energii (OZE)

WYMIANA URZĄDZEŃ GRZEWCZYCH + MONTAŻ INSTALACJI OZE W GMINIE SZELKÓW DATA

Dla instalacji wykonywanej na gruncie mieszkaniec uzyskuje stosowne pozwolenia na budowę we własnym zakresie.

Informacja dla mieszkańców zainteresowanych udziałem w projekcie montażu odnawialnych źródeł energii

Efektywność energetyczna oraz energia ze źródeł odnawialnych w województwie śląskim, doświadczenia z ostatnich 10 lat oraz perspektywa do 2023 r.

Spotkanie informacyjne dla mieszkańców zainteresowanych udziałem w projekcie Odnawialne Źródła Energii w Gminie Jabłonna

ANKIETA. a. dom jednorodzinny:...rok budowy... b. budynek wielorodzinny:...rok budowy... c. tytuł prawny do nieruchomości: Miejscowość...

Wnioski złożone po określonym terminie pozostaną bez rozpatrzenia.

Skorzystaj ze wsparcia wymień piec

Dofinansowanie zadań z zakresu ochrony atmosfery. ze środków WFOŚiGW w Katowicach

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA

Lp. Nazwa Wnioskodawcy. Data podpisania umowy o dofinansowanie. Numer umowy. Wnioskowane dofinansowanie z EFRR. Całkowita wartość projektu

5,70% Olej opałowy; 5,80% Miał opałowy; 33,80%

PROSUMENT finansowanie energetyki rozproszonej doświadczenia wdrażania projektu Jacek Chrzanowski Prezes Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie

ZOBOWIĄZANIA POLSKI DOTYCZĄCE OCHRONY KLIMATU. Prof. dr hab. inż. Maciej Nowicki

Kolektory słoneczne z 45% dotacją

Urząd Gminy we Włoszczowie Ul. Partyzantów Włoszczowa

Program Czyste Powietrze Szkolenie dla pracowników socjalnych Ośrodków Pomocy Społecznej

Efektywność energetyczna wymiana źródeł ciepła w budynkach mieszkalnych

Modelowe rozwiązania niskoemisyjne dla gminy Milicz

Wsparcie projektów poprawiających efektywność energetyczną w ramach dostępnych środków dotacyjnych

Regulamin dla mieszkańców Gminy Łabunie dotyczący naboru ankiet w ramach projektu z zakresu Odnawialnych Źródeł Energii (OZE)

ŚRODKI PUBLICZNE W PERSPEKTYWIE FINANSOWEJ UE na Mazowszu. Dariusz Kowalczyk Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych

Gmina Turośń Kościelna

Numer wniosku Wnioskodawca Tytuł projektu

Instalacje z kolektorami pozyskującymi energię promieniowania słonecznego (instalacje słoneczne)

Realizacja działań i wskaźniki monitorowania SEAP (Sustainable Energy Action Plan) i Planów Gospodarki Niskoemisyjnej

Wsparcie wykorzystania OZE objętego Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Lubelskiego na lata

OŚ PRIORYTETOWA III. CZYSTA ENERGIA DZIAŁANIE 3.1 ROZWÓJ OZE objętego Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podkarpackiego na lata

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W GMINIE POŁANIEC SPOTKANIE Z MIESZKAŃCAMI GMINY. MARZEC 2017 r.

- ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII

Opracował: Maciej Majak. czerwiec 2010 r. ETAP II - INSTALACJA KOLEKTORÓW SŁONECZNYCH

SPOTKANIE Z MIESZKAŃCAMI GMINY ŁĘKA OPATOWSKA

DOFINANSOWANIE NA ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Wsparcie dla mieszkańców

Zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych na terenie ROF

WSPARCIE SEKTORA ENERGETYKI ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH NOWEGO OKRESU PROGRAMOWANIA PROPOZYCJE KE

Inteligentna Energia Program dla Europy

Numer wniosku Wnioskodawca Tytuł projektu

Zrównoważony rozwój energetyczny i Porozumienie Burmistrzów w naszych miastach

Finansowanie przez WFOŚiGW w Katowicach przedsięwzięć z zakresu efektywności energetycznej. Katowice, marzec 2016 r.

Program Operacyjny PL04 Oszczędzanie energii i promowanie odnawialnych źródeł energii

Wsparcie inwestycyjne dla instalacji wytwarzających ciepło z OZE

KARLINO TO GMINA Z ENERGIĄ efektywnie wykorzystywaną. 5 grudnia 2017 r. Słupsk

REGULAMIN rekrutacji i uczestnictwa w projekcie: Energia odnawialna w Gminie Adamów etap II. Użyte w Regulaminie pojęcia oznaczają odpowiednio:

Grupa GlobalECO Al. Zwycięstwa 96/ GDYNIA

gospodarki energetycznej Cele polityki energetycznej Polski Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce...

Inżynieria Środowiska dyscypliną przyszłości!

KONFERENCJA INAUGURUJĄCA cz.3

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Regionalny Program Operacyjny woj. Wielkopolskiego Stanowisko Pozarządowych Organizacji Ekologicznych

PROGRAM CZYSTE POWIETRZE

Nabór wniosków prowadzony będzie w terminie od 1 marca 2016 r. do 30 kwietnia 2016 r. w Urzędzie Gminy Jeziorzany.

Narzędzia dla wdrażania Krajowego Planu Działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych. Katarzyna Grecka. Gdańsk, 24 lutego 2011

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Finansowanie planów gospodarki niskoemisyjnej w gminach

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

Odnawialne Źródła Energii

Transkrypt:

62 Agnieszka STOWARZYSZENIE Ginter, Halina Kałuża, EKONOMISTÓW Dorota Dziubak ROLNICTWA I AGROBIZNESU Roczniki Naukowe tom XVI zeszyt 2 Agnieszka Ginter, Halina Kałuża, Dorota Dziubak Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach WDRAŻANIE PROJEKTÓW EKOLOGICZNYCH Z WYKORZYSTANIEM WSPARCIA UNIJNEGO JAKO WYRAZ ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU NA PRZYKŁADZIE BADANYCH GMIN IMPLEMENTATION OF ENVIRONMENTAL PROJECTS USING EU SUPPORT AS AN EXPRESSION OF SUSTAINABLE DEVELOPMENT ON THE EXAMPLE OF CHOSEN COMMUNES Słowa kluczowe: projekt ekologiczny, energia słoneczna, wsparcie unijne, gmina Key word: environmental project, sun s energy, union s support, commune Abstrakt. Przedstawiono wdrożone projekty ekologiczne w wykorzystaniem energii solarnej współfinansowane ze środków UE na obszarze 5 gmin. Dane zebrano przy pomocy kwestionariusza wywiadu. Wskazano kwoty wsparcia realizacji projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, etapy jego wdrażania oraz efekty projektów, których głównym celem była poprawa jakości życia mieszkańców gmin objętych instalacją kolektorów słonecznych, wpisująca się w ideę zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Ograniczenie emisji zanieczyszczeń powietrza w gminie Biłgoraj zredukowano do ok. 1560 t/rok, a w 4 gminach wschodniego Mazowsza do ok. 1357 t/rok. Wstęp We współczesnym świecie rośnie zapotrzebowanie na energię. W przemyśle, transporcie i energetyce najbardziej wykorzystuje się nieodnawialne źródła energii, tj. węgiel, ropę i gaz. Zasoby surowców naturalnych, z których pozyskuje się paliwa są ograniczone. W ostatnich latach pojawiła się konieczność przywiązania uwagi do ochrony środowiska. Na początku XXI wieku ludzkość coraz bardziej dostrzega wady paliw kopalnych [Nowicki 2012]. Elektrownie wykorzystujące węgiel, gaz, ropę naftową doprowadzają do coraz większego zanieczyszczenia ziemi. Zanieczyszczenia pochodzą również z hutnictwa, z przeróbki ropy naftowej, z transportu samochodowego i z przemysłu chemicznego [Klugmann, Klugmann-Radziemska 1999]. Z tych powodów zauważalne jest coraz większe zainteresowanie odnawialnymi źródłami energii. Polityka klimatyczna Unii Europejskiej (UE) zmierza w kierunku zwiększania udziału odnawialnych źródeł energii w procesach gospodarczych i technologicznych. Problematyka ta wpisuje się w zakres zrównoważonego rozwoju, który został wskazany jako jeden z trzech priorytetów strategii Europa 2020. Oznacza to kształtowanie rozwoju gospodarczego i społecznego bez szkody dla środowiska. Sprostanie wyzwaniom zrównoważonego rozwoju jest możliwe dzięki zintegrowaniu polityki środowiskowej, gospodarczej i społecznej, co wymaga traktowania zasobów środowiska jako ograniczonych zasobów gospodarczych [www.mg.gov.pl]. Polska stara wypełnić swoje zobowiązanie klimatyczne, czyli osiągnąć 15-procentowy udział energii ze źródeł nieodnawialnych [Niedziółka 2012]. Obserwowany jest dynamiczny rozwój instalowania kolektorów słonecznych, które znajdują zastosowanie w systemach przygotowania ciepłej wody w mieszkaniach. Ten nowy trend spowodowany jest ciągłym postępem technologicznym i powiększaniem skali produkcji, czemu towarzyszy znaczący spadek cen, a z drugiej strony wzrost cen energii wytwarzanej z paliw kopalnych. W rankingu europejskim Polska znajduje się na czwartym miejscu, za Niemcami, Włochami i Hiszpanią, pod względem wykorzystania tego źródła energii.

Wdrażanie projektów ekologicznych z wykorzystaniem wsparcia unijnego jako wyraz... 63 Materiał i metodyka badań Podstawowym celem pracy była przedstawienie wykorzystania kolektorów słonecznych jako alternatywnego źródła energii na przykładzie dwóch projektów ekologicznych współfinansowanych ze środków UE. Dzięki zrealizowanym projektom na obszarze 5 gmin zamontowano ponad 2,5 tys. zestawów kolektorów słonecznych, pokazując w ten sposób aktywność zarówno samych jednostek samorządu terytorialnego, jak i ich mieszkańców wobec możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Dane do analizy zagadnienia zebrano w 2013 roku w gminach wschodniego Mazowsza realizujących projekty, tj. gminie Biłgoraj, Repki, Przesmyki, Paprotnia oraz Korczew. Podstawowym narzędziem badań był kwestionariusz wywiadu przeprowadzony z kompetentnymi pracownikami badanych gmin, odpowiedzialnymi za realizację analizowanych projektów. Ponadto w pracy zwrócono uwagę na znaczenie unijnego wsparcia finansowego w realizacji analizowanych projektów. Wyniki badań Pierwszym obszarem badań były gminy wschodniego Mazowsza, a mianowicie gminy Paprotnia, Przesmyki, Repki i Korczew, które w ramach partnerstwa publiczno-prawnego realizowały projekt pod nazwą Słoneczne Gminy Wschodniego Mazowsza energia solarna energią przyszłości. W celu wspólnej realizacji projektu ww. jednostki samorządu terytorialnego w 2010 r. zawarły umowę partnerską. 5 października 2011 r. w Warszawskim Centrum Expo podczas II Forum Rozwoju Mazowsza przedstawiciele samorządu województwa mazowieckiego podpisali umowę na jego realizację z gminą Przesmyki, która została wytypowana na lidera projektu. Zakładano, że ponad 6,5 tys. mieszkańców gmin będzie korzystało z ciepłej wody, ogrzewanej energią słoneczną. Gminy zakupiły i zainstalowały łącznie 1396 zestawów kolektorów słonecznych o łącznej powierzchni 7395 m 2. Zamontowano je na budynkach mieszkalnych z wyłączeniem tych, w których prowadzona była działalność gospodarcza. Zestawy solarne wytwarzają ciepłą wodę użytkową (c.w.u.) dla potrzeb 1396 gospodarstw domowych. Najwięcej zestawów kolektorów słonecznych pojawiło się w gminie Repki 583 sztuki, (41,7% wszystkich zestawów), w gminie Przesmyki zamontowano 348 (24,9%), w gminie Korczew 239 sztuk (17,1%), a w gminie Paprotnia 226. Rozpoczęcie rzeczowe realizacji projektu nastąpiło 10.12.2010 r. Wykonanie inwestycji obejmowało dwa lata 2012-2013, zaś rozliczenie zaplanowane jest w 2014 roku. Kolektory słoneczne instalowane były tylko na budynkach mieszkalnych, indywidualnych właścicieli gospodarstw domowych, które musiały być wyposażone w instalację wodociągową. Inwestycję realizowaną w ramach projektu współfinansowano z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) w ramach priorytetu 4.,,Środowisko, zapobieganie zagrożeniom i energetyka, działanie 4.3.,,Ochrona powietrza, energetyka regionalnego programu operacyjnego województwa mazowieckiego na lata 2007-2013. Całkowita wartość unijnego projektu stanowiła około 14,5 mln zł, przy czym kwota kosztów kwalifikowanych do których projekt otrzymał dofinansowanie unijne była niższa (tab. 1). W ramach wdrożonego projektu zainstalowano dwa rodzaje zestawów mniejsze dla gospodarstw domowych, w których mieszkało mniej niż 4 osoby oraz większe dla domów, w których liczba mieszańców przekraczała tą liczbę. Zróżnicowane typy zestawów solarnych, w zależności od liczby mieszkańców w danym gospodarstwie domowym, warunkowały kwotę dopłaty dla jednego mieszkańca gminy (tab. 1). Mniejszy zestaw obejmował 2 kolektory, a większy 3. W ramach projektu z ciepłej wody ogrzewanej energią słoneczną skorzystało łącznie 6575 mieszkańców 4 gmin. Drugim wdrożonym projektem wpisującym się w ideę rozwoju zrównoważonego był projekt realizowany na obszarze gminy Biłgoraj, położonej w południowo-zachodniej części województwa lubelskiego. W ramach realizacji projektu Zmniejszenie emisji zanieczyszczeń w gminie Biłgoraj przez zastosowanie przyjaznej środowisku energii słonecznej charakteryzowana jednostka samorządu terytorialnego przeprowadziła również montaż indywidualnych zestawów kolektorów słonecznych, dzięki dotacji z tego samego funduszu europejskiego co powyższe 4 gminy, a mianowicie ze środków EFRR w ramach regionalnego programu operacyjnego woje-

64 Agnieszka Ginter, Halina Kałuża, Dorota Dziubak wództwa lubelskiego na lata 2007-2013 (RPOWL 2007-2013), priorytet 6. Środowisko i czysta energia, działania 6.2. Energia przyjazna środowisku. Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu został złożony przez gminę Biłgoraj do instytucji zarządzającej RPOWL 2007-2013, czyli do zarządu województwa lubelskiego 30 października 2009 roku. Umowa o dofinansowanie projektu została podpisana pomiędzy gminą Biłgoraj a województwem lubelskim 26 sierpnia 2010 roku. Realizacja projektu obejmowała lata 2010-2011. Zakończenie realizacji i rozliczenie inwestycji nastąpiło w 2012 roku. Całkowita wartość projektu realizowanego w gminie Biłgoraj wynosiła ponad 11,0 mln zł. Kwota dofinansowania ze środków EFRR w ramach RPOWL 2007-2013 wyniosła około 9,4 mln zł. Wkład własny gminy wyniósł prawie 1,7 mln zł, zaś udział finansowy każdego uczestnika projektu był taki sam i wynosił 1450 zł. Spełnionym celem ogólnym projektu realizowanego na obszarze gminy Biłgoraj była poprawa jakości życia jej mieszkańców przy zachowaniu wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich, w tym polityki energetycznej i jednoczesnym zapobieganiu degradacji środowiska naturalnego. Projekt na obszarze gminy Biłgoraj, podobnie jak w 4 innych gminach, obejmował montaż zestawów solarnych dla potrzeb przygotowania ciepłej wody użytkowej. Łączna liczba zestawów zamontowanych kolektorów wyniosła 1363, z czego 1334 zestawy zamontowano na budynkach mieszkalnych prywatnych, a 29 na budynkach użyteczności publicznej, tj. szkołach, domach strażaka, świetlicach, zapleczach sportowych i boiskach. Montaż zestawów solarnych obejmował 36 miejscowości gminy Biłgoraj. Firma wykonawcza oceniała możliwość montażu kolektorów. Warunkiem założenia instalacji było doprowadzenie do domów instalacji wodnej oraz odpowiedni kąt nachylenia płaszczyzny, np. dachu, gdzie były montowane. Liczba zamontowanych kolektorów zależała od liczby osób stale zamieszkujących daną posesję, przy czym Tabela 1. Źródła finansowania realizowanych projektów Table 1. Sources of financing of the projects Wyszczególnienie/Specification Obszar realizacji projektu/ The project area Całkowita wartość projektu/ The total value of the project Koszty kwalifikowane projektu/ Eligible costs Dofinansowanie unijne w odniesieniu do kosztów kwalifikowanych/eu funding in relation to eligible costs Wkład własny gminy, w tym: dopłata jednego mieszkańca gminy/ The own contribution of commune, including the surcharge per capita Źródło: badania własne Source: own study Słoneczne Gminy Wschodniego Mazowsza energia solarna energią przyszłości/communes of the Eastern Mazovia Solar solar energy energy of the future gminy/communes Paprotnia, Przesmyki, Repki, Korczew Paprotnia, Przesmyki, Repki, Korczew Tytuł projektu/title of project Zmniejszenie emisji zanieczyszczeń w Gminie Biłgoraj przez zastosowanie przyjaznej środowisku energii słonecznej/reducing emissions in the Commune Biłgoraj through the use of environmentally friendly solar energy gmina/commune Biłgoraj tys. zł/thous. PLN 14 473,272 11 034,422 14 260,872 11 028,322 9 982,610 (70,0 %) 4 490,661 1 123 zł do mniejszego zestawu/to a smaller set 1 401 zł do większego/ to a bigger 9 374,073 (85,0 %) 1 660,348 1 450 zł niezależnie od liczby kolektorów w zestawie/regardless of the number of collectors in the set

Wdrażanie projektów ekologicznych z wykorzystaniem wsparcia unijnego jako wyraz... 65 była ona bardziej zróżnicowana niż w poprzednio charakteryzowanym projekcie oraz od wykorzystywanej powierzchni użytkowej. Niezależnie od powierzchni zestawu, wszyscy mieszkańcy gminy Biłgoraj dopłacali taką samą kwotę, tj. 1450 zł. Wyróżniono cztery rodzaje zakładanych zestawów solarnych: do 4 osób 2 kolektory, od 5 do 6 osób 3 kolektory, od 7 do 8 osób 4 kolektory, od 9 do 10 osób 5 kolektorów. Łączna liczba zamontowanych zestawów kolektorów w tej gminie wyniosła 1363 sztuki o łącznej powierzchni 6888 m 2. Liczba mieszkańców gminy Biłgoraj korzystających z realizowanego projektu wynosiła 9137 osób. W opinii pracowników gminy, wiejskie gospodarstwa domowe mają duże problemy z zapewnieniem ciepłej wody do celów użytkowych. Na terenie gminy Biłgoraj najczęściej woda podgrzewana była przy pomocy kotłów węglowych, albo z wykorzystaniem energii elektrycznej, co stanowiło obciążenie dla ich Tabela 2. Porównanie efektów z realizowanych projektów w badanych gminach Table 2. Comparison of the effects of the projects in the tasted commons Teren badań objęty projektem/the project area Tytuł projektu/title of project Okres realizacji [lata]/ Delivery time [years] Liczba zainstalowanych zestawów solarnych/number of installed solar systems Liczba miejscowości objętych montażem/number of locations covered by the assembly Rodzaj budynków z zainstalowanymi kolektorami/ Type of the buildings with collectors Łączna powierzchnia zamontowanych kolektorów/ The total area of installed collectors Redukcja zanieczyszczeń (tony/rok) powietrza/ The reduction of air [pollution(tons/year] Zaoszczędzona energia [kwh/ rok/os.]/energy saved [kwh/ year / person] Zysk solarny [kwh/rok/os.]/ Solar gain/[kwh/year/person] Średni stopień pokrycia zapotrzebowania na c.w.u./ The average degree of coverage of the demand for domestic hot water [%] Źródło: badania własne Source: own study Gmina/Commune Biłgoraj Zmniejszenie emisji zanieczyszczeń w Gminie Biłgoraj poprzez zastosowanie przyjaznej środowisku energii słonecznej /Reducing emissions in the Commune Biłgoraj through the use of environmentally friendly solar energy Gminy/Communes: Paprotnia, Przesmyki, Repki, Korczew Słoneczne Gminy Wschodniego Mazowsza energia solarna energią przyszłości /Communes of the Eastern Mazovia Solar solar energy energy of the future 2010-2011 2012-2013 1363 1396 1334 budynki mieszkalne oraz 29 budynków użyteczności/publicznej/ residential buildings and 29 public buildings 36 100 1396 budynki mieszkalne/ residential buildings 6888 m 2 7395 m 2 1560,0 1357,1 503,45 468,00 350,22 348,00 49,00 48,35

66 Agnieszka Ginter, Halina Kałuża, Dorota Dziubak budżetów. Ponadto, podgrzewanie wody w tradycyjnych instalacjach grzewczych było jednym z największych źródeł emisji szkodliwych substancji do atmosfery. Odnawialne źródła energii, w tym energia słoneczna, zastąpiły ten sposób bez szkody dla środowiska. Należy zwrócić uwagę, że w przypadku wszystkich badanych gmin główną przeszkodą w powszechnym stosowaniu odnawialnych źródeł energii były wysokie koszty instalacji zestawów solarnych. Jednak badane jednostki samorządu terytorialnego (j.s.t.). wykazały się aktywnością w pozyskaniu unijnego wsparcia w ramach realizacji projektu i znalazły skuteczny sposób w postaci złożonych wniosków o dofinansowanie unijne, aby pomóc w tym zakresie swoim mieszkańcom. W tabeli 2 zaprezentowano efekty z realizacji wdrażanych projektów. W tabeli 2 wskazano efekty realizowanych projektów, których okres trwania obejmował 2 lata ze znacznym wsparciem unijnej pomocy w montowaniu kolektorów słonecznych. Na analizowanych obszarach wiejskich odnotowano zbliżoną liczbę budynków objętych montażem zestawów solarnych (różnica wynosiła 33 obiekty z założonymi kolektorami słonecznymi). Łączna powierzchnia zamontowanych kolektorów była większa na obszarze 4 gmin, które obejmował projekt, wynosiła ona 7395 m 2, natomiast w gminie Biłgoraj wynosiła ona prawie 6900 m 2. Ograniczenie emisji zanieczyszczeń powietrza w gminach wschodniego Mazowsza wyniosło 1357,1 t/rok, zaś w projekcie w gminie Biłgoraj zredukowano je o 1560,0 t/rok. Większą ilość zaoszczędzonej energii zanotowano w gminie Biłgoraj, jednak jej wielkości na obu porównywanych obszarach były zbliżone. Na terenie gminy Biłgoraj zaoszczędzono średnio 503,45 kwh/ rok/os, zaś w badanych gminach (Repki, Paprotnia, Przesmyki i Korczew) oszczędność energii wyniosła 468 kwh/rok/os. Zysk solarny również był bardzo zbliżony w obydwu analizowanych projektach ok. 350 kwh/rok/os. w Biłgoraju oraz 348 kwh/rok/os. w związku gmin. Ważnym wskaźnikiem energetycznym obrazującym wydajność instalacji kolektorów słonecznych był stopień pokrycia zapotrzebowania na c.w.u. Pokazywał on, jaka część energii wymaganej do podgrzewania ciepłej wody użytkowej pochodzić będzie z kolektorów słonecznych. Dla różnie zorientowanych oraz o różnej wielkości instalacji stopień pokrycia zapotrzebowania na c.w.u. jest on różny. Wyliczono wartość średnią stopnia pokrycia zapotrzebowania na c.w.u. dla obu badanych obszarów i były to wartości zbliżone: w gminie Biłgoraj 49%, zaś w gminach Paprotnia, Repki, Przesmyki i Korczew 48,35%. Kolektory słoneczne zostały wybrane jako rozwiązanie najbardziej optymalne dla zaspokajania zapotrzebowania na ciepłą wodę użytkową w warunkach klimatycznych wybranych gmin. Zastosowanie kolektorów słonecznych zamiast konwencjonalnych źródeł energii zabezpieczyło prawie w 50% ciepło na otrzymanie c.w.u. w 1396 bądź 1363 gospodarstwach domowych w zależności od gminy, a także znacznie obniżyło wydatki związane z pozyskaniem c.w.u. Miało to korzystny wpływ m.in. na zwiększenie efektywności energetycznej budynków, ograniczenie emisji zanieczyszczeń do atmosfery, zwiększenie udziału odnawialnych źródeł w produkcji energii, podniesienie konkurencyjności i nowoczesności regionu przez wzrost bezpieczeństwa ekologicznego. Podsumowanie i wnioski Mieszkańcy badanych gmin doceniali zalety płynące z zastosowania odnawialnych źródeł energii. Byli świadomi korzyści płynących z montażu zestawów kolektorów słonecznych. Badane gminy uzyskały wsparcie unijne umożliwiające wdrożenie projektów z wykorzystaniem energii słonecznej. Należy podkreślić, że montaż tych urządzeń to bardzo kosztowana inwestycja, dlatego w obu przypadkach dofinansowanie z EFRR było bardzo ważnym wsparciem przy realizacji projektu i wynosiło 70% i 85% wartości kosztów kwalifikowanych. Pomoc finansowa UE była jednym z podstawowych czynników, umożliwiających montaż instalacji solarnych. Z przeprowadzonych badań wynika, że najważniejszy wskaźnik dla mieszkańców obrazujący wydajność instalacji kolektorów słonecznych, czyli stopień pokrycia zapotrzebowania na ciepłą wodę użytkową, wynosił prawie 50%, co można uznać za bardzo dobry efekt z tytułu realizowanych projektów.

Wdrażanie projektów ekologicznych z wykorzystaniem wsparcia unijnego jako wyraz... 67 Literatura Klugmann E., Klugmann-Nadziemska E. 1999: Alternatywne źródła energii. Energetyka fotowoltaiczna, Białystok, 61. Niedziółka D. 2012: Zielona energia w Polsce, Warszawa, 153-154. Nowicki M. 2012: Nadchodzi era słońca, PWN, Warszawa, 10. www.mg.gov.pl/wspieranie_przedsiebiorczosci/zrownowazony_rozwoj, dostęp 15.03.2014. Summary Selected communes and their residents appreciate the benefits arising from the use of renewable energy sources. They are aware of the benefits of mounting solar collectors. Analyzed communes received EU support to enable the implementation of projects using solar energy. It should be emphasized that the installation of these devices is a very costly investment, so in both cases the union s support was a very important to the project. EU financial assistance was one of the key factors enabling the installation of solar systems. The study shows that the most important indicator for the residents of imaging performance solar collectors or the coverage of demand for hot water, was almost 50%, which is a very good result. Reduce emissions of air pollutants in the Biłgoraj community reduced to about 1560 tons per year and in communities of the eastern Mazovia to 1357 tons per year. Adres do korespondencji dr inż. Agnieszka Ginter, dr hab. Halina Kałuża, Dorota Dziubak, studentka Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny Siedlcach, Wydział Przyrodniczy Zakład Ekonomiki, Organizacji Rolnictwa i Agrobiznesu ul. B. Prusa 12, 08-110 Siedlce tel. (25) 643 12 90 e-mail: aginter@vp.pl