glosariusz niemiecko-polski z przykładami odręcznego zapisu w pruskich aktach USC (1874-1918) z terenu Wielkopolski



Podobne dokumenty
Warszawa, dnia 19 kwietnia 2018 r. Poz INFORMACJA NR 1 DYREKTORA WOJEWÓDZKIEGO URZĘDU PRACY W WARSZAWIE. z dnia 17 kwietnia 2018 r.

Wykaz zawodów, w których za przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników może być

INFORMACJA NR 2 DYREKTORA WOJEWÓDZKIEGO URZĘDU PRACY W WARSZAWIE. z dnia 21 listopada 2012 r.

OGŁOSZENIE NR WUP/1/2013 DYREKTORA WOJEWÓDZKIEGO URZĘDU PRACY W KATOWICACH. z dnia 5 listopada 2013 r.

Warszawa, dnia 4 września 2017 r. Poz INFORMACJA NR 2 DYREKTORA WOJEWÓDZKIEGO URZĘDU PRACY. z dnia 31 sierpnia 2017 r.

INFORMACJA NR... DYREKTORA WOJEWÓDZKIEGO URZĘDU PRACY W WARSZAWIE. z dnia 12 stycznia 2012 r.

Uzupełnienie wykazu zawodów, w których za przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników może być

Szczecin, dnia 17 kwietnia 2018 r. Poz OGŁOSZENIE NR 1 DYREKTORA WOJEWÓDZKIEGO URZĘDU PRACY W SZCZECINIE. z dnia 12 kwietnia 2018 r.

z dnia 31 sierpnia 2017 r.

Szczecin, dnia 23 kwietnia 2019 r. Poz OGŁOSZENIE NR 1 DYREKTORA WOJEWÓDZKIEGO URZĘDU PRACY W SZCZECINIE. z dnia 9 kwietnia 2019 r.

UCHWAŁA NR XX/171/12 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO. z dnia 7 lutego 2012r.

Poznań, dnia 13 kwietnia 2016 r. Poz UCHWAŁA NR 1/2016 WOJEWÓDZKIEJ RADY RYNKU PRACY W POZNANIU. z dnia 15 marca 2016 r.

Poznań, dnia 26 kwietnia 2017 r. Poz UCHWAŁA NR 3458/2017 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO. z dnia 7 kwietnia 2017 r.

Warszawa, dnia 25 marca 2015 r. Poz INFORMACJA NR 1 DYREKTORA WOJEWÓDZKIEGO URZĘDU PRACY W WARSZAWIE. z dnia 20 marca 2015 r.

Uchwała Nr 282/3952/2018 Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia 27 marca 2018 roku

Gorzów Wielkopolski, dnia piątek, 30 marca 2018 r. Poz. 819 UCHWAŁA NR XLIII/644/18 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO. z dnia 26 marca 2018 r.

INFORMACJA NR 1 DYREKTORA WOJEWÓDZKIEGO URZĘDU PRACY. z dnia 20 marca 2017 r.

Poznań, dnia 26 sierpnia 2019 r. Poz UCHWAŁA NR 990/2019 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO. z dnia 11 lipca 2019 r.

Kraków, dnia 21 grudnia 2017 r. Poz UCHWAŁA NR 2070/17 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO. z dnia 12 grudnia 2017 roku

Bydgoszcz, dnia 24 kwietnia 2019 r. Poz UCHWAŁA NR 12/498/19 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO. z dnia 27 marca 2019 r.

Uchwała nr 3941/2017 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 29 czerwca 2017 roku

Kraków, dnia 7 maja 2019 r. Poz UCHWAŁA NR 641/19 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO. z dnia 18 kwietnia 2019 roku

Uchwała nr 5127/2018 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 29 marca 2018 roku

Bydgoszcz, dnia 6 kwietnia 2018 r. Poz UCHWAŁA NR 10/375/18 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO. z dnia 14 marca 2018 r.

Bydgoszcz, dnia 16 sierpnia 2019 r. Poz UCHWAŁA Nr 28/1282/19 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO. z dnia 23 lipca 2019 r.

Uchwała nr 3458/2017 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 7 kwietnia 2017 roku

UCHWAŁA NR XVII/165/16 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO. z dnia 8 lutego 2016 r.

Gorzów Wielkopolski, dnia 19 marca 2015 r. Poz. 554 UCHWAŁA NR V/51/15 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO. z dnia 16 marca 2015 r.

Kielce, dnia 7 lutego 2018 r. Poz. 565 UCHWAŁA NR 3495/18 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO. z dnia 2 lutego 2018 r.

UCHWAŁA Nr 656/17 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 25 kwietnia 2017 r.

Kielce, dnia 20 marca 2017 r. Poz. 978 UCHWAŁA NR 2376/2017 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO. z dnia 9 marca 2017 r.

Bydgoszcz, dnia 24 marca 2016 r. Poz UCHWAŁA Nr 10/331/16 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO. z dnia 9 marca 2016 r.

UCHWAŁA Nr 556/16 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 19 kwietnia 2016 r.

Bydgoszcz, dnia 24 kwietnia 2017 r. Poz UCHWAŁA Nr 12/471/17 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO. z dnia 29 marca 2017 r.

WYKAZ ZAWODÓW I PROFILÓW KSZTAŁCENIA W POSZCZEGÓLNYCH TYPACH SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH

UCHWAŁA NR 448/11 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO. Z DNIA 13 LIPCA 2011 r.

Od planowania do konstruowania kariery

UCHWAŁA NR 1511/11 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO. z dnia 13 września 2011 r.

UCHWAŁA NR 249/15 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Z DNIA 11 MARCA 2015 r.

betoniarz

społeczne młodocianych pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu

Zawody deficytowe i nadwyżkowe w regionach przygranicznych Polski i Słowacji w IV kwartale 2013 r.

OGŁOSZENIE NR EFS/1/2011 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO. z dnia 15 marca 2011 r.

UCHWAŁA NR 1311/16 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Z DNIA 6 KWIETNIA

Z MEK. Karty zawodów i kwalifikacji zawodowych. Lista kart zawodów i kwalifikacji zawodowych. strona 1 z 1. strona 1 z 1

Zawód lub specjalność

Wykaz obowiązuje od 1 maja 2009 r.

Specjalista do spraw rachunkowości Specjalista do spraw ubezpieczeń majątkowych i osobowych Doradca personalny 48.

Wojewódzki Urząd Pracy w Gdańsku. Kod zawodu. Kod grupy zawodów. Nazwa grupy zawodów nazwa zawodu. Lp.

Izba Rzemieślnicza wszystkie

Warszawa, dnia 6 kwietnia 2016 r. Poz INFORMACJA NR 1 DYREKTORA WOJEWÓDZKIEGO URZĘDU PRACY W WARSZAWIE. z dnia 30 marca 2016 r.

Warszawa, dnia Centralny Zarząd Służby Więziennej Biuro Informacji i Statystyki

Zawody, w których prowadzona jest nauka zawodu w rzemiośle. Okres nauki zawodu cukiernik + 3 lata karmelarz - 3 lata kucharz małej gastronomii *


Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2012 roku. Powiat suwalski. Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach

absolwenci powyżej 12 m-cy zawodu ogółem kobiety

20,1% 19,7% 18,9% 18,0% 16,2% 16,9% 16,3% 16,3% 18,8%

Nazwa zawodu. Technikum

Egzamin Potwierdzający Kwalifikacje Zawodowe Czerwiec 2009 Informacja o wynikach egzaminu

Informacja wstępna o wynikach egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe,

Liste der polnischen Berufe im Berufsbildungssystem

UCHWAŁA NR 290/15 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO. z dnia 24 marca 2015 r.

I. Pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy, o których mowa w art pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.

ZAŁĄCZNIK NR 2 - ZAWODY ZRÓWNOWAŻONE w latach (zestawienie zawodów w/g wielokrotnego występowania w w/w latach)

UCHWAŁA NR 523/11 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO. z dnia 5 kwietnia 2011 r.

ANALIZA ZAWODÓW NADWYŻKOWYCH I DEFICYTOWYCH W SUBREGIONIE ZACHODNIM. Zestawienie zawodów nadwyżkowych w Subregionie Zachodnim dane za 2013r.

1 Bez zawodu Dyrektor generalny

UCHWAŁA NR 13/385/15 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO. z dnia 1 kwietnia 2015 r.

A N K I E T A. I. Prosimy o zaznaczenie wybranej przez Państwa odpowiedzi znakiem X.

PRACA - 10 TESTÓW - Przetłumacz ok. 340 słówek na. język angielski. 1. Szukanie pracy 2. Organizacja pracy. 3. Pracownik 4.

Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie

Lublin, dnia 8 stycznia 2015 r. Poz. 72 UCHWAŁA NR V/66/2014 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO. z dnia 16 grudnia 2014 r.

SZUKANIE PRACY DANE OSOBOWE BEZROBOTNY. nazwisko imię adres numer telefonu numer telefonu komórkowego

Informacja Zawodowa. Sytuacja na przygranicznym rynku pracy Polski i Słowacji wg stanu na r.

INFORMACJE O ZAWODACH - Syntea Mój zawód moja przyszłość

ZAŁĄCZNIK NR 3 - ZAWODY NADWYŻKOWE w latach (zestawienie zawodów w/g wielokrotnego występowania w w/w latach)

ANEKS STATYSTYCZNY. Bezrobotne kobiety. Bezrobotni ogółem

Bariery w dopasowaniu edukacji do rynku pracy na podstawie danych statystyki publicznej

Zawodowy deficytowe i nadwyżkowe w regionie przygranicznym Polski i Słowacji w I kwartale 2015 r.

Zawody zostały pokazane w postaci multimedialnych prezentacji, w których ujęto:

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w końcu I półrocza 2013 roku. Miasto Suwałki. Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach

Liczba wydanych dyplomów potwierdzających kwalifikacje zawodowe w poszczególnych powiatach w 2016 r. Województwo MAŁOPOLSKIE

Liczba wydanych dyplomów potwierdzających kwalifikacje zawodowe w poszczególnych powiatach w 2016 r.

Regulamin wynagradzania

Zawodowy deficytowe i nadwyżkowe w regionie przygranicznym Polski i Słowacji w IV kwartale 2014 r.

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011 roku. Powiat suwalski. Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach

INFORMACJE O ZAWODACH- Informator o zawodach szkolnictwa zawodowego

Lublin, dnia 16 lutego 2016 r. Poz. 787 UCHWAŁA NR LXXXI/1681/2016 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO. z dnia 2 lutego 2016 r.

ZARZĄDZENIE NR 6/10 Pełniącego Funkcję Wójta Gminy Jaśliska Burmistrza Gminy Dukla z dnia 14 stycznia 2010 roku

Liczba wydanych dyplomów potwierdzających kwalifikacje zawodowe w poszczególnych powiatach w 2017 r.

Liczba wydanych dyplomów potwierdzających kwalifikacje zawodowe w poszczególnych powiatach w 2017 r.

Liczba wydanych dyplomów potwierdzających kwalifikacje zawodowe w poszczególnych powiatach w 2017 r.

Pomorska Izba Rzemieślnicza Małych i Średnich Przedsiębiorstw INFORMACJA OŚWIATOWA

Maksymalna stawka dodatku funkcyjnego. wynagrodzenia zasadniczego Stanowiska kierownicze urzędnicze

Zestawienie zawodów w branżach kluczowych

INFORMACJA O WYNIKACH

WYKAZ MATERIAŁÓW MULTIMEDIALNYCH ( MULTIMEDIALNY KATALOG ZAWODOWY) NA PŁYTACH. Obszar kształcenia. Prezentacja multimedialna

Informacja o wynikach

WYKAZ BRANŻ I WCHODZĄCYCH W ICH SKŁAD ZAWODÓW

Transkrypt:

http://www.wtg-gniazdo.org NAZWY DAWNYCH ZAWODÓW i STATUSÓW (społecznych, majątkowych, innych) glosariusz niemiecko-polski z przykładami odręcznego zapisu w pruskich aktach USC (1874-1918) z terenu Wielkopolski opracowała Liliana Molenda maj 2012 - lipiec 2015

Abdecker rakarz, hycel Accordarbeiter Akkordarbeiter robotnik akordowy, akordowiec Ackerbesitzer posiadacz rolny (status) Ackerbürger mieszczanin-rolnik, tj. rolnik osiadły na gospodarstwie w mieście (status) Ackereigent(h)umer właściciel rolny, właściciel gruntu rolnego (status) Ackermeier włodarz Ackerpächter dzierżawca rolny, dzierżawca gruntu rolnego (status) Ackervogt 1. dozorca polny, polowy (chłop pilnujący zboża na pniu), 2. włodarz, nadzorca robotników rolnych w majątku, Ackerwirt(h) gospodarz rolny, rolnik Administrator administrator, (za)rządca 2

Aktuar Actuar aktuariusz (urzędnik mający pieczę nad aktami, pisarz sądowy) Almosenempfänger 1. pobierający jałmużnę (ubogi lub żebrak), 2. uczestnik jałmużny publicznej, kwestarz (status) Altent(h)eilempfänger pobierający dożywocie, dożywotnik (status) Altersrentenempfänger Altersrenten=Empfänger pobierający rentę starczą, emeryt (status) Althäusler chałupnik, posiadający ten status "od zawsze" (np. 50 lat i więcej), często wskutek dziedziczenia gruntu (status) Altsitzer dożywotnik (status) Amme mamka Amtmann 1. w Prusach: dzierżawca dóbr rządowych, 2. rządca dóbr rządowych, 3. dawniej: podstarości Amtsbote 1. posłaniec miejski, 2. woźny, dawniej: sługa rządowy Amtspächter dzierżawca dóbr rządowych (status) 3

Amtsvorsteher naczelnik urzędu Ansiedler kolonista, osadnik (status) Anstreicher malarz pokojowy Anzeigende zgłaszający/zgłaszająca (status) Apothekenbesitzer posiadacz/właściciel apteki (status) Apotheker aptekarz Apothekergehülfe Apothekergehilfe pomocnik aptekarza, dawniej: aptekarczyk Arbeiter robotnik, pracownik Arbeitsmann robotnik Architect Architekt architekt 4

praktische Arzt dawniej: lekarz praktyczny, tj. praktykujący prywatnie, zajmujący się prywatną praktyką Aufseher dozorca, nadzorca, strażnik Ausgedinger dożywotnik (wycużnik, wymiernik, wymownik), gospodarz na emeryturze, który z powodu wieku przekazał gospodarstwo w zamian za dożywotnie utrzymanie (dożywocie, wycug, wymiar, wymowę) status Ausgedingerswitwe wdowa po dożywotniku (status) Auszügler dożywotnik (wycużnik, wymiernik, wymownik) - status Bäckergeselle czeladnik piekarski, dawniej: piekarczyk Bademeister łaziebnik starszy, starszy kąpielowy, przełożony w łazienkach (np. w uzdrowisku, w łaźni) Bahnarbeiter robotnik kolejowy Bahnbeamte 1. urzędnik kolejowy, 2. kolejarz Bahnhof(t)svorsteher Bahnhof(t)s=Vorsteher zawiadowca stacji 5

Bahninspektor inspektor kolejowy Bahnmeister zawiadowca odcinka drogowego, toromistrz Bahnpolizeibeamte(r) urzędnik policji kolejowej Bahnwärter strażnik kolejowy Bandwirker pasamonik, szmuklerz Bankbeamte(r) urzędnik bankowy Bankrendant rendant (skarbnik) bankowy Barbier golarz, balwierz Bataillonsschreiber pisarz batalionowy (milit.) Bataillonstambour Bataillons=Tambour dobosz batalionowy (milit.) 6

Baueleve dawniej: elew budownictwa, uczeń/adept szkoły budowlanej (status) Bauer chłop, gospodarz wiejski, rolnik, dawniej: kmieć (status) Bauergutsbesitzer posiadacz gruntu włościańskiego, posiadacz gospodarstwa rolnego (status) Bauermeister dawniej: zwierzchnik chłopów, sołtys Bauführer prowadzący budowę, podmajstrzy, kierownik budowy Baugewerksmeister budowniczy, mistrz budownictwa (po szkole budowlanej i egzaminie państwowym) Baumeister budowniczy Baurat(h) radca budowlany Bautechniker technik budowlany Bauunternehmer przedsiębiorca budowlany 7

Beamte(r) urzędnik, oficjalista Bediente służący, sługa Beigeordnete dawniej: urzędnik przyboczny lub decernent (w magistracie), często sprawujący obowiązki zastępcy burmistrza Bergarbeiter górnik, klęsarz Bergmann górnik Bergwerkszimmermann cieśla górniczy Besitzer 1. posiadacz, dawniej: posesor, posiedziciel, 2. właściciel (status) Bettler żebrak Bezirkssekretair Bezirks=Sekretair Bezirkssekretär sekretarz okręgowy Bibliothekar bibliotekarz 8

Bierverleger składownik piwa Bilderhändler obraźnik Bildhauer rzeźbiarz, również snycerz Bodenmeister magazynier, nadzorca magazynu, magazynowy Bonbonkocher Bonbon=Kocher wytwórca cukierków, karmelków Bote posłaniec, goniec Böttchermeister mistrz bednarski Brandmeister komendant straży pożarnej Brauer piwowar Brauereibesitzer posiadacz/właściciel browaru, browarnik 9

Brauereigehilfe pomocnik w browarze Brauermeister mistrz piwowarski Braut 1. panna młoda, 2. narzeczona (status) Bräutigam 1. pan młody, 2. narzeczony (status) Bremser hamulcowy Brenner gorzelnik, gorzelany, destylator Brennereiheizer Brennerei=Heizer palacz w gorzelni Brennereiverwalter zarządca/administrator gorzelni Brennknecht pomocnik/parobek gorzelniczy Brettschneider tracz, pilarz tartaczny 10

Briefträger listonosz Brotverkäuferin sprzedawczyni chleba Bruder brat (status) Brunnenbaumeister mistrz studniarski, mistrz robót kanalizacyjnych Buchbinder introligator Buchdrucker 1. właściciel drukarni, 2. drukarz Buchhalter księgowy, dawniej: książkowy Buchhändler księgarz Büchsenmachermeister 1. mistrz rusznikarski, 2. mistrz puszkarski Büdner chłop małorolny; właściciel małego gospodarstwa rolnego z chałupą i niewielkim kawałkiem ziemi (status); w Wielkopolsce nazwa często utożsamiana z chałupnikiem i w tym znaczeniu stosowana 11

Büffet(t)ier bufetowy, bufeciarz Bureaugehülfe Bureaugehilfe pomocnik biurowy Bureauvorsteher kierownik/naczelnik biura Bürger mieszczanin, obywatel (miasta) - status Bürgermeister burmistrz Bürstenfabrikant fabrykant szczotek, szczotkarz Bürstenmacher szczotkarz Butterfabrikan(n)t fabrykant masła, maślarz Chausseearbeiter robotnik drogowy, osoba zatrudniona przy budowie drogi (szosy) Chausseeaufseher Chaussee=Aufseher nadzorca drogowy (szosowy) 12

Chausseeeinnehmer Chaussee=Einnehmer poborca opłaty drogowej, szosowego (za użytkowanie szosy, przejazd) Chausseegelderheber Chaussee=Gelderheber poborca opłaty drogowej, szosowego (za użytkowanie szosy, przejazd) Chausseepächter dzierżawca drogi (szosy) - status Cigarettenarbeiterin Zigarettenarbeiterin robotnica w fabryce/wytwórni papierosów Cigarrenarbeiter Zigarrenarbeiter cygarnik, robotnik w fabryce/wytwórni cygar Cigarrenmacher Zigarrenmacher cygarnik, wytwórca cygar Cirkusbesitzer właściciel cyrku (status) Commis Kommis 1. urzędnik, 2. sprzedawca, subiekt, 3. dawniej: komisant (handlowy) Comparentin Komparentin stawająca (kobieta, która staje przed sądem, notariuszem, bądź innym urzędem lub jego przedstawicielem) (status) Comtorbote Comtor=Bote Kontorbote posłaniec, służący kantorowy lub biurowy 13

Comtorist Contorist Kontorist kantorzysta, pisarz w kantorze handlowym lub biurze Concipient koncypient (dawniej: koncypista): 1. początkujący urzędnik, 2. referent biurowy, adwokacki Conditor Konditor cukiernik Conrector Konrektor dawniej: konrektor, współrektor (szkoły); obecnie: zastępca dyrektora szkoły Corsetfabrikant Korsetfabrikant fabrykant gorsetów, gorseciarz Cultusbeamte(r) Kultusbeamte(r) urzędnik gminy wyznaniowej, np. żydowskiej (tzw. urzędnik kultowy) Dachdecker dekarz Damenschneiderin krawcowa damska (specjalizująca się w szyciu odzieży damskiej) Dampfmühlenbesitzer właściciel młyna parowego (status) Dampfsägemühlendirektor Dampf=Säge=Mühlen= Direktor dyrektor tartaku parowego 14

Dekan Decan dziekan Deputatarbeiter deputatnik, robotnik deputatowy Destillateur destylator, gorzelnik Diakonissenschwester diakoniska (diakonisa), siostra zgromadzenia diakonisek (diakonis) Diakonissin diakoniska/diakonisa Diener 1. służący, sługa (pełniący konkretne obowiązki), 2. pomocnik handlowy, subiekt, 3. urzędnik Dienstknecht parobek na płatnej służbie (służący) Dienstmädchen (panna) służąca Dienstmagd (dziewczyna) służąca, dawniej: dziewka służebna Dienstmann 1. posługacz, sługa, 2. wyrobnik, robotnik dniówkowy, 3. komisjoner 15

Direktor Director dyrektor Disponent zarządzający, zarządca domu handlowego, dysponent Distriktsamtsbote 1. posłaniec powiatowy/okręgowy, 2. woźny powiatowy/okręgowy Distriktskommissarius Distrikts=Kommissarius komisarz okręgowy Dolmetscher tłumacz Domeinenpächter Domänenpächter dzierżawca dóbr rządowych (status) Dominialarbeiter robotnik dworski/dominialny (w rolnictwie) Dominialrendant rendant (skarbnik, kasjer, poborca) dworski Dominialschmidt kowal dworski Dränageschachtmeister majster meliorant 16

Drechslermeister mistrz tokarski Dreschmaschinenverleiher osoba zajmująca się wynajmem (oddająca w najem) młocarni Droschkenbesitzer posiadacz/właściciel dorożki (status) Druckereiarbeiter Druckerei=Arbeiter drukarz (pracownik drukarni) Ehefrau małżonka, żona (status) Ehemann małżonek, mąż (status) Eheschließende zawierający/a związek małżeński (osoba) - status Eigent(h)ümer właściciel (status) Einlieger komornik (status) Einsasse mieszkaniec (status) - w znaczeniu: zasiedziały mieszkaniec, od dawna zamieszkały 17

Einwohner komornik, mieszkaniec, lokator zamieszkały np. u gospodarza na wsi, dzierżawca mieszkania, domu (status) - w znaczeniu: od niedawna zamieszkały Eisenbahnarbeiter robotnik kolejowy Eisenbahnbeamte(r) 1. urzędnik kolejowy, 2. kolejarz Eisenbahncanzlist Eisenbahn=Canzlist Eisenbahnkanzlist kancelista kolejowy Eisenbahnschaffner konduktor kolejowy Eisenbahnstationsdiätar Eisenbahn=Stations=Diätar dietariusz stacyjny (na kolei) Eisenbahnvorarbeiter przodownik kolejowy Eisenbahnwächter strażnik kolejowy, budnik Eisendreher tokarz żelaza Enkel wnuk (status) 18

Entbundene rodząca, położnica (status) Erdarbeiter robotnik zatrudniony przy pracach ziemnych Erschienene stawający/stawająca (osoba, która staje przed sądem, notariuszem, bądź innym urzędem lub jego przedstawicielem) - status Erzieherin guwernantka, wychowawczyni Exekutor Executor egzekutor (sądowy), komornik landratliche Expedient ekspedient (tj. urzędnik kancelaryjny) w landraturze Fabrikarbeiter robotnik fabryczny Fabrikbesitzer właściciel fabryki (status) Fährmann przewoźnik (np. na promie rzecznym) Färbermeister mistrz farbiarski 19

Feldhüter polowy, stróż (dozorca) polny Feldwebel feldfebel, sierżant (milit.) Feldläufer 1. parobek do pługa/brony; rataj, 2. polowy Feldwächter stróż/dozorca polowy Feuermann strażak, strażnik pożarny Feuerwehrmann strażak Fischer rybak Fischergehilfe pomocnik rybacki Fleischermeister mistrz rzeźnicki Fohlenknecht parobek do źrebiąt, zajmujący się źrebiętami 20

Former formierz Forstaufseher gajowy Förster leśniczy, leśnik, borowy Forstverwaltertochter córka zarządcy/administratora lasów (status) Fortwächter strażnik fortowy Frachter frachciarz/frachtarz, osoba trudniąca się przewozem towarów drogą wodną (dawniej również lądową) za pomocą własnego środka transportu Frachtfuhrmann przewoźnik, trudniący się przewozem towarów drogą lądową lub wodną za pomocą własnego środka transportu Frau 1. żona, 2. kobieta, 3. pani (status) Fräulein panna, panienka, dawniej: szlachcianka (status) Freibauer wolny (od pańszczyzny i danin) chłop, okupnik (status) 21

Freigärtner wolny (od pańszczyzny i danin) zagrodnik (status) Freimann wolny (od pańszczyzny i danin) chłop (status) Freischulzengutsbesitzer właściciel wolnego sołectwa (status) Freistellenbesitzer posiadacz/właściciel gospodarstwa okupnego (dawniej: gospodarstwa wolnego od pańszczyzny) - status Freisteller posiadacz/właściciel gospodarstwa okupnego (dawn. gospodarstwa wolnego od pańszczyzny) - status Friedhofswächter dozorca/stróż cmentarny Friseur fryzjer Fuhrenunternehmer przedsiębiorca (wynajmu) wozów, przedsiębiorca transportowy Fuhrmann woźnica, furman Fuhrwerksbesitzer posiadacz/właściciel furmanki (status) 22

Fuhrwerksunternehmer przedsiębiorca (wynajmu) pojazdów, furmanek Fürst książę (status) Fussgendarm Fußgendarm żandarm pieszy Futtermeister (dawn.) prowiantowy, robotnik dworski/folwarczny zajmujący się karmieniem oraz dozorowaniem odpasów zwierząt hodowlanych, najczęściej koni Gänsehüterin gęsiarka Gartenbauarbeiter robotnik w ogrodnictwie Gärtner 1. zagrodnik (status), 2. ogrodnik (profesja) Gasanstaltsarbeiter gazownik, pracownik gazowni Gascotroleur Gas=Controleur Gaskontroleur kontroler gazowy Gasthofpächter dzierżawca (arendarz) oberży (status) 23

Gastwirt(h) karczmarz, dawniej: gościnny Gefangenenafuseher Gefangenen=Aufseher strażnik więzienny, dozorca więźniów Gelbgießer mosiężnik Gemahlin małżonka (status) Gemeindeälteste Gemeinde=Aelteste starszy gminy (wyznaniowej), parafii; prezbiter Gemeindeschäfer owczarz gminny Gemeindevorsteher 1. wójt, 2. sołtys Gemüsehändler jarzyniarz, handlarz warzywami berittene Gendarm żandarm konny Genossenschaftsdirector Genossenschafts=Director dyrektor spółdzielni 24

Geometer geometra, mierniczy, geodeta Gepackträger bagażowy Gerbermeister mistrz garbarski Gerichtsaktuar aktuariusz sądowy, pisarz sądowy Gerichtsassistent Gerichts=Assistent asystent sądowy Gerichtsbeamte(r) urzędnik sądowy Gerichtsscholz sołtys posiadający władzę sądowniczą Gerichtssecretair Gerichtssekretair Gerichtssekretär sekretarz sądowy Gerichtsvollzieher komornik sądowy, egzekutor Geschäftsreisende komiwojażer, przedstawiciel handlowy 25

Gesindeköchin kucharka gotująca dla czeladzi, służby dworskiej Getreidehändler handlarz zbożem, kupiec zbożowy Getreidemakler pośrednik (makler, faktor) zbożowy Glaser szklarz Glasermeister mistrz szklarski Glashüttenpächter dzierżawca huty szkła (status) Glasmacher szklarz, robotnik szklarski Glasschleifer szlifierz szkła Glasschürer palacz w hucie szkła, robotnik, troszczący się o odpowiednią temperaturę pieca do produkcji szkła kobaltowego Gnadenbrotempfänger osoba będąca na łaskawym chlebie, pobierająca łaskawy chleb (pensję, emeryturę z łaski), będąca na utrzymaniu kogoś (status) 26

Goldarbeiter złotnik Graf/Gräfin hrabia/hrabina (status) Grenzaufseher strażnik graniczny Großvater dziadek (status) Grundbesitzer posiadacz ziemski (dawn. posiadacz gruntowy), ziemianin, obywatel ziemski (status) Grützmacher krupiarz, młynarz specjalizujący się w produkcji kasz Güterbodenarbeiter robotnik magazynowy Güterexpedient Güter=Expedient ekspedient towarów (osoba zajmująca się wysyłką) Gutsadministrator administrator/zarządca majątku (ziemskiego) Gutsarbeiter robotnik w majątku, robotnik dworski 27

Gutsbesitzer właściciel majątku (ziemskiego), dziedzic, obszarnik, właściciel ziemski, również: posiedziciel dóbr (status) Gutsinspector Gutsinspektor administrator majątku (ziemskiego), (za)rządca dóbr Gutspächter dzierżawca majątku (ziemskiego), posesor (status) Gutsverwalter (za)rządca majątku (ziemskiego), (za)rządca dóbr Gutsvorsteher (za)rządca majątku (ziemskiego), (za)rządca dóbr Gymnasiallehrer nauczyciel gimnazjalny Gymnastiker gimnastyk (np. w cyrku) Halbbauer półkmieć, połownik, półrolnik (status) Halbgärtner półzagrodnik (status) Halbhäusler półchałupnik (status) 28

Halbhüfner półkmieć, połownik, półrolnik, chłop siedzący na połowie łana (status) Haltestellenvorsteher przystankowy, zawiadowca przystanku, naczelnik stacji Handelsgärtner ogrodnik handlowy, ogrodnikhandlowiec Handelsmann kupiec, handlowiec Händler handlarz Handlungsgehilfe subiekt, pomocnik handlowy Handlungsreisende akwizytor, komiwojażer, przedstawiciel handlowy Handschuhmacher rękawicznik Handwerker rzemieślnik Häuer Hauer górnik, rębacz 29

Hauptlehrer główny nauczyciel (w większych szkołach); kierownik/dyrektor szkoły (w małych szkołach wiejskich) Hauptmann kapitan (milit.)o Hausbesitzer posiadacz/właściciel domu (status) Hausdiener służący domowy Haushälter zarządca domu Hausierer domokrążca Hausknecht parobek do posług domowych, stróż Häusler chałupnik, chłop-posiadacz niewielkiej chałupy z ogródkiem, bez ziemi, więc często wynajmujący się do pracy u innych lub też świadczący usługi rzemieślnicze (status) Hausmann 1. komornik, najemca stancji (domu, izby), lokator - status 2. odźwierny, sługa Hautboist oboista 30

Hebamme położna; dawniej: akuszerka Heildiener sanitariusz Heizer palacz, robotnik obsługujący piec Hilfsbremser pomocnik hamulcowego Hilfskrahnwärter pomocnik dozorcy dźwigu załadunkowo-rozładunkowego, żurawia (np w porcie rzecznym) Hilfsrangi(e)rmeister pomocnik starszego manewrowego, starszego przetokowego (osoby zajmującej się przetaczaniem wagonów kolejowych) Hilfsweichensteller pomocnik zwrotniczego Hirte pasterz, pastuch Hochofenarbeiter piecowy, robotnik zatrudniony przy obsłudze pieca hutniczego Hofegängerin robotnica dworska/folwarczna 31

Hofeknecht parobek dworski ehemalige Hofeschmidt były kowal dworski Holzhändler handlarz drewnem Holzschläger drwal, rębacz Hopfenhändler handlarz chmielem Hornist trębacz Hospitalit(h) Hospitalitin dawniej: ubogi mężczyzna, który znalazł stałe schronienie i opiekę w szpitalu, zwykle prowadzonym przez zgromadzenia zakonne, lub w przytułku (status) dawniej: uboga kobieta, która znalazła stałe schronienie i opiekę w szpitalu, zwykle prowadzonym przez zgromadzenia zakonne lub w przytułku (status) Hotelier Hötelier hotelarz, właściciel hotelu (status) Hotelbesitzer Hötelbesitzer posiadacz/właściciel hotelu (status) 32

Hotelpächter dzierżawca hotelu (status) Hülfsbahnwärter Hilfsbahnwärter pomocnik dróżnika kolejowego Hutmacher kapelusznik Hutmachermeister mistrz kapeluszniczy Hüttenarbeiter hutnik Hüttenschmiede kowal hutniczy Ingenieur inżynier Inspektor Inspector inspektor Installateur instalator Invalide inwalida (status) 33

Invalidenrentenempfänger Invalidenrenten=Empfänger pobierający rentę inwalidzką (status) Inwohner komornik, lokator zamieszkały np. u gospodarza na wsi, mieszkaniec (status) Jungfer panna, panienka, dziewica (status) Jungfrau panna, dziewica (status) Junggeselle kawaler, mężczyzna nieżonaty (dawniej: młodzian) - status Jungviehhirt pasterz młodego bydła (jałowizny) Justizrat(h) radca sprawiedliwości Juvelier Juwelier jubiler Kammacher grzebieniarz (rzemieślnik wyrabiający grzebienie) Kammerdiener kamerdyner, osobisty pokojowiec, starszy lokaj 34

Kämmereikassenrendant Kämmerei=Kassen=Rendant rendant (skarbnik) kasy miejskiej (kamlaryjnej) Kämmerer 1. kierownik wydziału finansowego urzędu miasta (kamlarii), kamlarz, 2. rendant, 3. dawniej: podkomorzy, podskarbi, szambelan 4. dawniej: guwerner Kammerjungfer (panna) pokojowa Kannonier kanonier (milit.) Kantinenpächter dzierżawca kantyny/stołówki, kantyniarz (status) Kantor Cantor kantor, przodownik chóru, chórmistrz, śpiewak (w kościołach i innych świątyniach), również: nauczyciel śpiewu bądź organista Kanzleidiätar dietariusz kancelaryjny Kanzlist Canzlist kancelista Kapellmeister kapelmistrz Käsefabrikant fabrykant sera 35

Kasernenwärter strażnik w koszarach Kastel(l)an 1. kasztelan, 2. odźwierny Kät(h)ner chałupnik, chłop-posiadacz niewielkiej chałupy z ogrodem, bez ziemi, więc często wynajmujący się do pracy u innych lub też świadczący usługi rzemieślnicze (status) Kaufmann kupiec Kellner kelner Kind dziecko (status) Kirchendiener kościelny Klavierstimmer stroiciel fortepianu Kleiderhändler handlarz odzieżą Klempner blacharz, dawniej: blachnierz 36

Klempnermeister mistrz blacharski, blachmistrz Knecht parobek Knopfhäklerin kobieta wytwarzająca ozdobne, szydełkowe pokrycia guzików Koch/Köchin kucharz/kucharka Kohlenhändler handlarz węglem Kolonist kolonista, osadnik (status) Kommerzienrat(h) radca handlowy, radca komercyjny Kommissionär komisant, dawniej: komisjoner Konditoreibesitzer Conditoreibesitzer właściciel cukierni (status) Korbmacher koszykarz (rzemieślnik wyplatający różnego typu wyroby, najczęściej z wikliny, słomy) 37

Korbmachermeister mistrz/majster koszykarski Krahnmeister nadzorca dźwigu portowego (żurawia), troszczący się o załadunek i rozładunek towarów w portach i miastach handlowych nad wielkimi rzekami Krämer kramarz, straganiarz Krankenpfleger pielęgniarz, sanitariusz Kriegsinvalide inwalida wojenny (status) Kreisschulinspector Kreisschulinspektor powiatowy inspektor szkolny Kreistranslateur tłumacz (translator) powiatowy Krüger karczmarz Kuhfütterer parobek do krów Kuhhirt pasterz krów, krowiarz 38

Kuhknecht parobek do krów Kunstgärtner ogrodnik artystyczny, ogrodnik uczony (kształcony) Kupferschmied kotlarz Kupferschmiedemeister mistrz kotlarski Kürschnermeister mistrz kuśnierski Kurzwa(a)renhändlerin Kurzwaaren=Händlerin (dawn.) handlarka towarami drobnymi, w tym pasmanterią Kutscher woźnica, stangret Kutscherknecht woźnica, stangret Lacki(e)rer lakiernik Ladengehülfin Ladengehilfin sprzedawczyni sklepowa 39

Lageraufseher Lager=Aufseher dozorca składu, magazynu Lagerhalter 1. magazynier, składownik, 2. właściciel magazynu Landarbeiter robotnik rolny Landarme ubogi krajowy (osoba korzystająca z opieki krajowego związku wspierania ubogich) - status Landbriefträger listonosz wiejski Landmesser mierniczy (dawniej: miernik), geometra, geodeta Landrat(h) landrat (naczelnik powiatu, radca ziemski, starosta) Landwirt(h) gospodarz rolny, rolnik Lazaret(h)wärter sanitariusz, pielęgniarz, salowy Lehrer nauczyciel 40

Leibgedinger dożywotnik (status) Leinweber tkacz (płótna), płóciennik Leitungsaufseher nadzorca przewodów (okablowania) Leutnant podporucznik (milit.) Lit(h)ograph litograf Locomotivführer kierowca parowozu, maszynista Lokomotivheizer Lokomotiv=Heizer palacz parowozowy Lohngärtner płatny (najemny) ogrodnik Lohnschänker płatny (najemny) szynkarz Losmann komornik (status) 41

Lumpensammler gałganiarz, łachmaniarz, szmaciarz (profesja) Magd służąca, dawniej: dziewka Magistratsbureauassistent Magistrats=Bureau=Assistent Magistratsbureauaßistent asystent biurowy w magistracie Makler makler, pośrednik, faktor Maler malarz Malergehilfe pomocnik malarski Marionettenspieler aktor w teatrze marionetek Maschi(e)nenheizer palacz maszynowy Maschi(e)nenschlosser ślusarz maszynowy Maschinenagent ajent/pośrednik maszynowy 42

Maschinenarbeiter robotnik maszynowy, robotnik fabryczny Maschinenbauer silnikarz, budowniczy silników, mechanik Maschinenführer maszynista, parowoźnik Maschinenreisende komiwojażer maszynowy Maschinenwärter dozorca maszyn Maschinist maszynista, mechanik Maurer murarz, dawniej: mularz Maurergeselle czeladnik murarski/mularski Maurerpolier podmajstrzy murarski/mularski Maurerpolierer podmajstrzy murarski/mularski 43

Mechanikus mechanik Meier 1. włodarz, 2. dzierżawca, pachciarz, 3. zagrodnik Meldende zgłaszający/a, zawiadamiający/a (osoba) - status Milchkutscher woźnica mleczarski, przewoźnik mleka Milchmagd mleczarka Militairanwärter aspirant wojskowy, kandydat wojskowy, certyfikatysta Militairinvalide Militair=Invalide inwalida wojskowy (status) Mittelschullehrer nauczyciel w szkole średniej Möbelhändler handlarz meblami, meblarz Molkereibesitzer właściciel mleczarni 44

Monteur monter Mühlenbauer budowniczy młynów Mühlenbesitzer właściciel młyna - (status) Müller młynarz Müllermeister mistrz młynarski Musiker muzyk, kompozytor Musikus muzyk Mutter matka (status) Mützenmacher czapnik Nachtwächter stróż nocny 45

Nagelschmied gwoździarz (rzemieślnik, wyrabiający gwoździe) Nagelschmiedemeister mistrz gwoździarski Nä(t)herin Näh(t)erin szwaczka Neffe 1. bratanek, 2. siostrzeniec (status) Nichte 1. bratanica, 2. siostrzenica (status) Notar notariusz, rejent Oberamtmann najwyższy urzędnik kameralny, naddzierżawca Oberfeuerwerker 1. naczelny rakietnik (pirotechnik), 2. ogniomistrz, starszy podoficer artylerii (milit.) Oberförster nadleśniczy Obergärtner starszy ogrodnik 46

Oberin matka przełożona (zakonu), przeorysza Oberinspector Oberinspektor nadinspektor Oberlehrer starszy nauczyciel Oberleutnant Ober=Leutnant porucznik (milit.) Obermälzer starszy słodownik/mielcarz Obermüller starszy młynarz Oberschwester siostra przełożona Obertelegraphenassistent Ober=Telegraphen=Assistent starszy asystent telegraficzny Oberzolleinnehmer starszy poborca ceł, starszy celnik Obstpächter sadownik dzierżawiący sad - najczęściej od wiosny do jesieni, pilnujący go, pielęgnujący, zajmujący się zbiorem i zbytem owoców, dzielący się zyskiem z właścicielem 47

Ochsenhirt pasterz wołów Ochsenknecht rataj, wolarz, parobek do wołów Oekonom Ökonom ekonom Ofenfabrikant fabrykant pieców Ofensetzer zdun Omnibuskutscher woźnica omnibusu konnego Optikus optyk Ordensschwester siostra zakonna, zakonnica Organist organista Orgelbauer organmistrz - budowniczy organów, często również ich projektant i konstruktor 48

Ortsarme ubogi miejscowy (osoba korzystająca z opieki miejscowego związku wsparcia ubogich) - status Ortsschulze sołtys, zwierzchnik społeczności wiejskiej (funkcja, stanowisko) Ortssteuererheber Ortssteuer=Erheber (gminny) poborca podatkowy Ortsvorsteher sołtys, zwierzchnik społeczności wiejskiej (funkcja, stanowisko) Pächter dzierżawca (status) Pantoffelmacher pantoflarz - rzemieślnik, wytwarzający miękkie, domowe obuwie bez cholewek: pantofle, kapcie Partikulier Particulier rentier; osoba, utrzymująca się z własnych środków, żyjąca z dochodów np. od kapitału (status) Pastor pastor Pastorswittwe wdowa po pastorze Pensionair 1. emeryt, pensjonista, 2. pensjonarz (uczeń pensji) 49

Pensionsinhaber Pensions=Inhaber właściciel/posiadacz pensjonatu (status) Pfefferküchler piernikarz (cukiernik specjalizujący się w wyrobie pierników) Pferdehändler handlarz końmi, koniarz Pferdeknecht fornal, parobek do koni Pflegetochter wychowanka (status) Photograph fotograf Platzarbeiter robotnik placowy Polizeidiener Polizei=Diener policjant, funkcjonariusz policji Polizeisergeant sierżant policji Portier portier, szwajcar, stróż, dozorca, odźwierny 50

Postagent/ agent pocztowy Postamtsvorsteher Postamts=Vorsteher naczelnik urzędu pocztowego Postassistent asystent pocztowy Postbeamte urzędnik pocztowy Postbote listonosz, posłaniec pocztowy Postexpedient ekspedient pocztowy (pracownik poczty, zajmujący się wysyłką) Posthalter pocztarz, pocztmajster Posthilfsbote Post=Hilfsbote zastępca listonosza/posłańca pocztowego Postillon pocztylion: 1. woźnica dawnego, konnego pojazdu pocztowego, przewożącego przesyłki, 2. kurier pocztowy, 3. dawniej: listonosz Postschaffner konwojent pocztowy, konduktor pocztowy 51

Postsecretair Postsekretair Postsekretär sekretarz pocztowy Postverwalter zarządca pocztowy Prinz/Prinzessin /Prinzeßin książę/księżna (lub księżniczka) (status) Privatförster leśnik/leśniczy w dobrach prywatnych Privatier rentier; osoba, utrzymująca się z własnych środków, żyjąca z dochodów np. od kapitału (status) Privatlehler Privat=Lehrer nauczyciel prywatny, domowy Probst Propst proboszcz Probsteiförster leśniczy w dobrach proboszczowskich (należących do probostwa) Professor profesor Progymnasiallehrer nauczyciel progimnazjalny 52

Propsteipächter dzierżawca probostwa (status) Proviantsamtsassistent Proviantsamts=Assistent asystent w urzędzie aprowizacyjnym Putzhändlerin handlarka strojami, modniarka Rabbiner rabin Rangi(e)rer przetokowy, manewrowy (osoba zajmująca się przetaczaniem wagonów kolejowych) Rat(h)mann radny, członek rady miejskiej, rajca Rat(t)ay Ratai rataj, oracz, wolarz Rechtsanwalt adwokat, obrońca, rzecznik Rectortochter Rektortochter córka rektora (status) Referendar 1. aplikant, referendariusz (prawn.), 2. referent 53

Regierungsbaumeister Regierungs=Baumeister budowniczy rejencyjny (wojewódzki) Regimenter regimentarz Registrator registrator, urzędnik, utrzymujący papiery (księgi, akta), archiwista Reichsbankbuchhalter Reichs=Bankbuchhalter księgowy banku państwowego, (Banku Rzeszy) Reisende 1. komiwojażer, 2. podróżny Rektor Rector rektor Religionslehrer nauczyciel religii Rentenempfänger rencista, osoba pobierająca rentę (status) Rendant rendant (skarbnik, kasjer, poborca) Rentenbankdiätar Rentenbank=Diätar dietariusz banku rentowego 54

Rentier rentier (status) Rentmeister rentmistrz, poborca podatkowy Rentner 1. dawniej: rentier, 2. obecnie: rencista lub emeryt (status) Restaurateur restaurator, właściciel restauracji (jadłodajni) Retoucheur Retuscheur retuszer (w fotografii) Riemer rymarz Rittergutsbesitzer posiadacz (dawn. posiedziciel) dóbr rycerskich, dziedzic (status) Ritterguts=General=Bevoll mächtigte Rittergutsgeneralbevollmächti gte pełnomocnik generalny dóbr rycerskich Rittergutspächter dzierżawca dóbr rycerskich (status) Rittmeister rotmistrz (milit.) 55

Röhrenmeister mistrz rurarski, rurmajster, pompiarz Röhrenleger układacz rur Sanitätsrat(h) radca sanitarny Sattler siodlarz Sattlermeister mistrz siodlarski Schächter żydowski rzeźnik rytualny, rzezak, szojchet (jidysz), szohet (hebr.) Schachtmeister 1. nadszybowy, majster szybowy, 2. majster w budownictwie (pod)ziemnym Schäfer 1. owczarz, 2. pasterz Schäferknecht parobek owczarski, owczarek Schaffer dawniej: rządca, włodarz 56

Schafmeister mistrz owczarski Schafmeisterfrau żona mistrza owczarskiego (status) Schänker karczmarz, szynkarz Schänkersfrau żona karczmarza (status) Schänkschleusserin Schänkschleußerin szafarka w karczmie/oberży Schankwirt(h) szynkarz Scharwerkerin zaciężnica, wyrobnica, najemnica Schauspieler aktor, artysta dramatyczny; komediant Schiedsmann sędzia rozjemczy (polubowny) Schießhausbesitzer właściciel strzelnicy (status) 57

Schiffbauer budowniczy statków/okrętów Schiffer szyper Schiffseig(e)ner właściciel statku żeglugi śródlądowej (status) Schiffseigent(h)ümer właściciel statku (status) Schiffsgehülfe pomocnik okrętowy Schiffsführer kapitan statku, szyper Schlächtersohn Schlachtersohn syn rzeźnika (status) Schlachthausaufseher dozorca rzeźni Schlachthausinspektor inspektor rzeźni Schleifer szlifierz 58

Schleifermeister mistrz szlifierski Schleisserin Schleißerin Schliesserin 1. szafarka, klucznica, 2. kobieta, dostarczająca łupane drzazgi smolne (żywiczne), łuczywo Schleusserin Schleußerin szafarka, klucznica Schliessenmacher Schließenmacher rzemieślnik wyrabiający sprzączki i klamry, sprzączkarz Schlossdiener Schloßdiener służący pałacowy/zamkowy Schlosser ślusarz Schlossermeister mistrz ślusarski Schlosswächter Schloßwächter strażnik pałacowy/zamkowy Schmied kowal Schmiedegeselle czeladnik kowalski 59

Schneider krawiec Schneidemüller tartacznik Schornsteinfeger kominiarz Schrankenwärter rogatkowy, dróżnik przejazdowy Schriftsetzer zecer, składacz Schuhmacher szewc Schuhmacherlehrling uczeń szewski (status) Schulknabe uczeń (status) Schullehrer nauczyciel szkolny Schulze sołtys (również wójt): 1. zwierzchnik społeczności wiejskiej (funkcja, stanowisko) 2. dawniej: wolny gospodarzosadnik, zasadźca (status) 60

Schuster szewc Schutzmann policjant Schwager szwagier (status) Schwägerin 1. bratowa, 2. szwagierka (status) Schwarzviehhändler handlarz świniami (nierogacizną) Schweinhändler handlarz świniami Schwester siostra (status) Schwiegermutter teściowa (status) Schwiegervater teść (status) Seidenwirker tkacz jedwabiu 61

Seifensieder mydlarz Seiler powroźnik Seilermeister mistrz powroźniczy Selterwasserfabrikant fabrykant wody sodowej Sergeant sierżant (milit.) Siebmacher sitarz Sohn syn (status) Soldatenwittwe wdowa po żołnierzu (status) Sparkassencontroleur Sparkasseen=Controleur kontroler kasy oszczędnościowej Spediteur spedytor, pośrednik przewozowy 62

Stabsarzt lekarz sztabowy (milit.) Stabschläger drwal Stadtbriefträger listonosz miejski Stadtdiener woźny, sługa miejski Stadtkapellmeister kapelmistrz miejski Stadtsecretair Stadtsekretair Stadtsekretär sekretarz miejski Stadtverordnetenvorsteher Stadtverordneten=Vorsteher zwierzchnik radnych miejskich Stadtwachtmeister wachmistrz miejski Standesbeamte(r) urzędnik stanu cywilnego Stallknecht stajenny, koniuch 63

Stationsvorsteher naczelnik stacji Steindrucker litograf Steinmetz kamieniarz Steinmetzgehülfe Steinmetzgehilfe pomocnik kamieniarza Steinschläger tłuczkarz kamieni Steinsetzer brukarz Stellbesitzer posiadacz/właściciel gospodarstwa, nieruchomości (realności) - status Stellmacher kołodziej, stelmach Stellmachergeselle czeladnik kołodziejski Steueraufseher inspektor podatkowy 64

Steuereinnehmer poborca podatkowy Steuererheber Steuer=Erheber poborca podatków Steuersekretär Steuer=Sekretär sekretarz podatkowy, urzędnik skarbowy Stiefbruder brat przyrodni (status) Stiefsohn pasierb (status) Strassenbahnschaffner Straßenbahnschaffner konduktor tramwajowy Streckenarbeiter robotnik torowy Strumpfwirker pończosznik Stubenmagd służąca, dawniej: izdebna, pokojowa Stubenmädchen pokojówka, dawniej: izdebna, młodsza, pokojowa 65

Student student (status) Stukateur Stuckateur sztukator Subdirector Subdirektor wicedyrektor, zastępca dyrektora Südfruchthändler handlarz owocami południowymi Tagearbeiter robotnik dniówkowy, dniówkarz, najemnik (robotnik najemny), wyrobnik Tagelöhner robotnik dniówkowy, dniówkarz, najemnik (robotnik najemny), wyrobnik Tante ciotka Tapezierer tapicer, obiciarz, tapeciarz Taubstummenlehrer Taubstummen=Lehrer nauczyciel głuchoniemych Taxator taksator, szacownik 66

Telegraphenarbeiter robotnik telegraficzny, kablowiec, monter/konserwator okablowania telegraficznego Telegraphen=Aspirant Telegraphenaspirant aspirant telegraficzny Telegraphenbeamte telegrafista, urzędnik telegrafów Kaiserliche Telegraphenrevisor Telegraphen=Revisor cesarski rewizor telegrafu Tierarzt weterynarz Tischler stolarz Tischlermeister mistrz stolarski Tochter córka (status) To(d)tengräber grabarz Töpfer 1. garncarz, 2. zdun 67

Töpfermeister 1. mistrz garncarski, 2. mistrz zduński Torfmeister torfmistrz, pracownik nadzorujący wydobycie torfu w torfiarni Torfstecher torfiarz, wydobywacz torfu Trompeter trębacz Tuchmachermeister mistrz sukienniczy Tuchsche(e)rer postrzygacz sukna Uhrmacher zegarmistrz Unterofficier 1. podoficer, 2. kapral (milit.) Vagabond Vagabund włóczęga, wagabunda, tułacz, również: bezdomny (status) Vater ojciec (status) 68

Vergolder pozłotnik Verkäuferin sprzedawczyni, przekupka Verstorbene zmarły/zmarła (status) Victualienhändler Viktualienhändler handlarz wiktuałami Viehhändler handlarz bydłem Viehhirt pasterz bydła, skotarz Viehmeister mistrz oborowy, obormistrz Viehpächter najemca (dzierżawca, pachciarz) bydła Viehtreiber poganiacz (zaganiacz) bydła Vikar Vicar wikary 69

Vo(i)gt 1. wójt, 2. włodarz Volksanwalt adwokat ludowy, obrońca (tzw. obrońca ludu) Volksschullehrer nauczyciel w szkole powszechnej Vollziehungsbeamte(r) komornik (sądowy), egzekutor Vorarbeiter majster, brygadzista, dawniej: przodownik, postawnik Vorschnitter pierwszy żniwiarz, główny żniwiarz, zarządzający grupą żniwiarzy Vorschussvereinsrendant Vorschußvereinsrendant Vorschussvereins=Rendant rendant (skarbnik) towarzystwa pożyczkowego Vorwerksbesitzer posiadacz/właściciel folwarku (status) Vorwerkspächter dzierżawca folwarku (status) Wächter stróż, dozorca, wartownik, strażnik 70

Wagenbauer fabrykant powozów (wozów), wozownik, kołodziej, powoźnik Wagenknecht woźnica, parobek do wozu (powozu) Waldarbeiter robotnik leśny Waldwärter strażnik leśny, borowy Wallmeister nadzorca wałów fortyfikacyjnych Walzer walcownik Wäscherin praczka Webermeistertochter córka mistrza tkackiego (status) Weichensteller zwrotniczy Werkarbeiter robotnik fabryczny 71

Werkführer werkmajster (werkmistrz), dawniej: przodownik lub też przewodnik fabryczny, starszy robotnik Windmüller młynarz wiatraczny, pracujący w młynie wietrznym (wiatraku) Winzerfrau żona winiarza (status) Wirt(h) gospodarz Wirt(h)in gospodyni (rolniczka) Wirt(h)schafter gospodarz, ekonom, zarządca, administrator Wirt(h)schafterin gospodyni (kobieta prowadząca komuś dom) Wirt(h)schaftsauszügler dożywotnik gospodarczy (status) Wirt(h)schaftsbeamte(r) urzędnik gospodarczy, oficjalista Wirt(h)schaftsbesitzer posiadacz/właściciel gospodarstwa (status) 72

Wirt(h)schaftsgehilfe pomocnik gospodarczy Wirt(h)schaftsinspektor Wirt(h)schafts=Inspektor inspektor gospodarczy Wirt(h)schaftsverwalter Wirt(h)schafts=Verwalter (za)rządca gospodarczy Wirt(h)schaftsvogt ekonom Wirt(h)spächter gospodarz-dzierżawca Wirt(h)ssohn syn gospodarza (status) Wit(t)we wdowa (status) Wit(t)wer wdowiec (status) Witwfrau wdowa (status) Wundarzt chirurg 73

Wurstfabrikant fabrykant kiełbas, kiełbaśnik Zahlmeister płatnik (urzędnik) Zahnarzt dentysta Zahntechniker technik dentystyczny Zeuge świadek (status) Ziegeleiarbeiter ceglarz, cegielnik, robotnik pracujący w cegielni Ziegeleibesitzertochter córka właściciela cegielni (status) Ziegelmeister ceglarz, cegielnik, majster (mistrz) ceglarski/strycharski Ziegelstreicher ceglarz, zgarniacz (cegły), strycharz Ziegler ceglarz, cegielnik, strycharz 74

Ziergärtner ogrodnik dekoracyjny (tj. specjalizujący się w ogrodnictwie ozdobnym) Zigarrenfabrikant Cigarrenfabrikant fabrykant cygar Zigarrenmacher Cigarrenmacher cygarnik, wytwórca cygar Zimmermann cieśla Zinkschmelzer cynkownik, wytapiacz cynku Zolleinnehmer poborca ceł, celnik Züchner płóciennik, tkacz płótna Züchnermeister mistrz płócienniczy Zuckerfabrikaufseher Zuckerfabrik=Aufseher dozorca cukrowni Zuschneider krojczy, przykrawacz, przycinacz 75