Chemia ogólna i nieorganiczna laboratorium. I rok Ochrona Środowiska. Rok akademicki 2013/2014

Save this PDF as:
Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Chemia ogólna i nieorganiczna laboratorium. I rok Ochrona Środowiska. Rok akademicki 2013/2014"

Transkrypt

1 Chemia ogólna i nieorganiczna laboratorium I rok Ochrona Środowiska Rok akademicki 2013/2014 I. 1) Organizacja pracy w laboratorium chemicznym. Przepisy porządkowe, warunki zaliczenia. 2) Seminarium - wprowadzenie do ćwiczeń II nazewnictwo związków chemicznych, stężenia roztworów II. 1) Seminarium - zapis równań reakcji chemicznych, obliczenia stechiometryczne 2) sporządzanie roztworów III. 1) Kolokwium I - nazewnictwo związków chemicznych, stężenia roztworów 2) Seminarium - reakcje strącania osadów 3) Otrzymywanie osadu jodku ołowiu(ii) IV. 1) Kolokwium II obliczenia stechiometryczne, roztwory 2) Seminarium + ćwiczenia wstęp do analizy jakościowej V. 1) Poprawa kolokwium I i II 2) Analiza jakościowa kationów I i II grupy analitycznej (3 próbki) VI. 1) Kolokwium III reakcje charakterystyczne kationów I i II grupy analitycznej 2) Analiza jakościowa kationów I - IV grupy analitycznej (3 próbki) VII. 1) Kolokwium IV reakcje charakterystyczne kationów I - IV grupy analitycznej 2) analiza soli 3) Seminarium - iloczyn rozpuszczalności VIII. 1) Seminarium - iloczyn rozpuszczalności 2) wytrącanie osadów IX. 1) Kolokwium V iloczyn rozpuszczalności 2) Seminarium równowagi w roztworach elektrolitów: stopień i stała dysocjacji 3) Analiza soli

2 X. 1) Seminarium: ph roztworów 2) Wyznaczanie zakresu działania indykatorów, stała i stopień dysocjacji 3) poprawa kolokwium równania reakcji chemicznych XI. 1) Seminarium mieszaniny buforowe 2) wyznaczanie zakresu ph roztworów buforowych, stabilizujące działanie wybranych buforów 3) poprawa kolokwium V iloczyn rozpuszczalności XII. 1) Seminarium procesy utleniania i redukcji 2) Właściwości utleniające roztworu manganianu(vii) potasu Właściwości utleniające i redukujące H 2 O 2 Utlenianie wodorotlenku żelaza(ii) Szereg elektrochemiczny metali XIII. Kolokwium VI z materiału ćwiczeń IX-XII (równowagi w roztworach elektrolitów: stopień i stała dysocjacji, ph, roztwory buforowe, procesy utleniania i redukcji) XIV. 1) Odrabianie zaległych ćwiczeń 2) Sporządzanie roztworu KMnO 4 o stężeniu 0,02 mol/dm 3 XV. Kolokwium zaliczeniowe, zaliczenia

3 Ćwiczenie nr I Przygotowanie do ćwiczeń: I. Obowiązujący materiał teoretyczny: 1. Roztwory 1.1. Wiadomości ogólne Pojęcia: roztwór, rozpuszczalnik, substancja rozpuszczona, rozpuszczalność, czynniki wpływające na rozpuszczalność 1.2. Sposoby wyrażania stężeń roztworu - stężenie procentowe - stężenie molowe - ułamek wagowy - ułamek molowy - przeliczanie jednostek stężeń 1.3. Sporządzanie roztworów o zadanym stężeniu poprzez: - rozpuszczanie substancji stałej - rozcieńczanie lub zatężanie roztworu o znanym stężeniu - poprzez mieszanie roztworów o różnym stężeniu - poprzez dodatek substancji stałej do roztworu o znanym stężeniu II. Literatura 1. Krzysztof Pazdro, Zbiór zadań z chemii dla szkół ponadgimnazjalnych Zakres poszerzony Rozdział 8.1 zalecane nr zadań: Rozdział 8.3 zalecane nr zadań: Rozdział 8.4 zalecane nr zadań: , Rozdział 8.7 zalecane nr zadań: , Rozdział 8.8 zalecane nr zadań: , Rozdział 8.9 zalecane nr zadań: , 8.172, 8.174, Marek Wesołowski, Krystyna Szafer, Danuta Zimna, Zbiór zadań z analizy chemicznej

4 Ćwiczenie nr II Przygotowanie do ćwiczeń: I. Obowiązujący materiał teoretyczny: 1. Zapisy równań reakcji chemicznych w formie cząsteczkowej i jonowej 2. Obliczenia na podstawie równań chemicznych II. Literatura 1. Krzysztof Pazdro, Zbiór zadań z chemii dla szkół ponadgimnazjalnych Zakres poszerzony Rozdział 1.3 zalecane nr zadań: 1.71, 1.78, 1.84, , 1.99 Rozdział 4.3 zalecane nr zadań: Rozdział 4.4 zalecane nr zadań: , Rozdział 4.5 zalecane nr zadań: III. Część doświadczalna Wykonanie ćwiczenia 1. Mając do dyspozycji roztwór chlorku żelaza(iii) o stężeniu c = 2 mol/dm 3 sporządzić roztwory o objętościach i stężeniach zadanych przez asystenta. Wykonać odpowiednie obliczenia. 2. Roztwór otrzymany w punkcie 1 rozcieńczyć w sposób zadany przez asystenta. Obliczyć stężenia tak przygotowanego roztworu. IV. Sprawozdanie Opisać sposób postępowania prowadzący do otrzymania odpowiednich roztworów. Zamieścić odpowiednie obliczenia

5 Ćwiczenie nr III Przygotowanie do ćwiczeń: I. Obowiązujący materiał teoretyczny: 1. Reakcje strącania osadów (zapis cząsteczkowy i jonowy) 2. Stechiometria reakcji w roztworze 3. Wydajność reakcji II. Literatura 1. Krzysztof Pazdro, Zbiór zadań z chemii dla szkół ponadgimnazjalnych Zakres poszerzony Rozdział 4.7 zalecane nr zadań: 4.123, 4.124, Rozdział 9.5 zalecane nr zadań: , Rozdział 9.6 zalecane nr zadań: 9.140, 9.141, III. Część doświadczalna Otrzymywanie jodku ołowiu(ii) Jodek ołowiu(ii) PbI 2 powstaje w reakcji roztworów wodnych łatwo rozpuszczalnych soli ołowiu(ii) np. azotanu(v) ołowiu(ii) z jodkiem potasu (KI). Jodek ołowiu(ii) jest żółtym krystalicznym osadem. Bezpośrednio po zmieszaniu zimnych wodnych roztworów soli ołowiu(ii) i jodku potasu powstają bardzo drobne, żółte kryształy soli. Jeżeli natomiast zmiesza się gorące roztwory wspomnianych soli, a następnie mieszaninę schłodzi to wytrącą się piękne, złote, błyszczące kryształy. Wykonanie ćwiczenia 1. Korzystając z 1M roztworu Pb(NO 3 ) 2 sporządzić w kolbce miarowej na 100 cm 3 roztwór o zadanym stężeniu np. 0,05M; 0,1M; 0,2M; 0,5M. 2. Obliczyć objętość przygotowanego przez siebie roztworu azotanu(v) ołowiu(ii) oraz ilość stałego jodku potasu potrzebne do otrzymania 1g jodku ołowiu(ii). 3. Przygotować odpowiednią naważkę stałego KI i rozpuścić ją w małej ilości wody destylowanej (w małej zlewce). 4. Cylindrem miarowym odmierzyć odpowiednią objętość roztworu Pb(NO 3 ) 2 i przenieść do zlewki na 250 cm 3, a następnie ogrzać. 5. Do gorącego roztworu Pb(NO 3 ) 2 dodawać małymi porcjami roztwór KI, ciągle mieszając. 6. Gorący roztwór zawierający PbI 2 schłodzić, przesączyć przez przygotowany wcześniej sączek z bibuły filtracyjnej i przemyć kilkakrotnie wodą destylowaną. 7. Wysuszyć sączek z osadem w temperaturze ok. 100 C. 8. Suchy osad zważyć. Obliczyć wydajność reakcji. IV. Sprawozdanie

6 Sprawozdanie powinno zawierać: 1. Opis czynności laboratoryjnych prowadzących do otrzymania jodku ołowiu(ii) 2. Równanie odpowiedniej reakcji chemicznej 3. Obliczenia wykonane w celu sporządzenia używanych roztworów 4. Masę otrzymanego preparatu oraz obliczenia dotyczące wydajności reakcji 5. Komentarz na temat wydajności przeprowadzonej reakcji

7 Ćwiczenie nr IV Przygotowanie do ćwiczeń: I. Obowiązujący materiał teoretyczny: 1. Podział kationów na grupy analityczne, odczynniki grupowe 2. Reakcje kationów poszczególnych grup analitycznych z odczynnikiem grupowym 3. Reakcje charakterystyczne kationów grup I i IIA II. Literatura 1. Skrypt rozdz. 7 III. Część doświadczalna Wykonanie ćwiczenia 1) Do probówek pobrać po ok. 0,5 cm 3 roztworów soli kationów należących do określonej grupy analitycznej i przeprowadzić reakcje z odczynnikiem grupowym. Doświadczenie powtórzyć używając soli kationów innych grup analitycznych i odpowiednich dla nich odczynników grupowych. 2) Przeprowadzić reakcje charakterystyczne kationów grup I i IIA. 3) Obserwować i notować zmiany zachodzące w probówkach Grupa I Reakcje Obserwacje 1. Ag + + HCl o stężeniu 2 mol/dm 3 2. AgCl + NH 3(aq) 3. Hg HCl o stężeniu 2 mol/dm 3 4. Hg 2 Cl 2 + NH 3(aq) 5. Pb 2+ + HCl o stężeniu 2 mol/dm 3 6. Ag + + K 2 CrO 4 7. Hg K 2 CrO 4 8. Hg KI + nadmiar KI 9. Pb 2+ + KI

8 10. Pb 2+ + NaOH + nadmiar NaOH 11. Pb 2+ + K 2 CrO Pb 2+ + H 2 SO 4 Grupa IIA Reakcje Obserwacje 1. Hg 2+ + HCl + H 2 S 2. Cu 2+ + HCl + H 2 S 3. Cd 2+ + HCl + H 2 S 4. Hg 2+ + K 2 CrO 4 5. Hg 2+ +KI + nadmiar KI 6. Cu 2+ + NaOH 7. Cu 2+ + NH 3(aq) 8. Cd 2+ + NaOH 9. Cd 2+ + NH 3(aq) IV. Sprawozdanie 1. Napisać w sposób jonowy równania wszystkich przeprowadzonych reakcji.

9 Ćwiczenie nr V Przygotowanie do ćwiczeń: I. Obowiązujący materiał teoretyczny: 1. Materiał z ćwiczenia IV 2. Reakcje charakterystyczne kationów III i IV grupy analitycznej II. Literatura 1. Skrypt rozdz. 7 III. Część doświadczalna Wykonanie ćwiczenia 1) Analiza jakościowa 3 próbek zawierających kationy grupy I i II 2) Przeprowadzić reakcje charakterystyczne kationów III i IV grupy analitycznej: Grupa IIIA Reakcje Obserwacje 1. Cr 3+ + NH 4 Cl + NH 3(aq) 2. Al 3+ + NH 4 Cl + NH 3(aq) 3. Fe 2+ + NH 4 Cl + NH 3(aq) 4. Fe 3+ + NH 4 Cl + NH 3(aq) 5. Cr 3+ + NaOH + nadmiar NaOH 6. Cr 3+ + NH 3(aq) 7. Al 3+ + NaOH + nadmiar NaOH 8. Fe 3+ + NaOH 9. Fe 3+ + KSCN 10. Fe 3+ + K 4 [Fe(CN) 6 ]

10 11. Fe 2+ + NaOH 12. Fe 2+ + K 3 [Fe(CN) 6 ] Grupa IIIB Reakcje Obserwacje 1. Mn 2+ + NH 4 Cl + NH 3(aq) +(NH 4 ) 2 S 2. Zn 2+ + NH 4 Cl + NH 3(aq) + (NH 4 ) 2 S 3. Co 2+ + NH 4 Cl + NH 3(aq) + (NH 4 ) 2 S 4. Ni 2+ + NH 4 Cl + NH 3(aq) + (NH 4 ) 2 S 5. Mn 2+ + NaOH 6. Zn 2+ + NaOH 7. Co 2+ + NaOH 8. Ni 2+ + NaOH Grupa IV Reakcje Obserwacje 1. Ca 2+ + NH 4 Cl + NH 3(aq) + (NH 4 ) 2 CO 3 2. Ba 2+ + NH 4 Cl + NH 3(aq) + (NH 4 ) 2 CO 3 3. Sr 2+ + NH 4 Cl + NH 3(aq) + (NH 4 ) 2 CO 3 4. Ca 2+ + H 2 SO 4 5. Ba 2+ + H 2 SO 4 6. Sr 2+ + H 2 SO 4

11 7. Ba 2+ + K 2 Cr 2 O 7 8. Sr 2+ + K 2 Cr 2 O 7 Analiza płomieniowa Barwa płomienia: kationy grupy IV: Ca 2+ Ba 2+ Sr 2+ kationy grupy V: Na + K + IV. Sprawozdanie 1. Opisać sposób postępowania w pkt. 1 ćwiczenia (Część doświadczalna) prowadzący do zidentyfikowania otrzymanych próbek Uwaga: obowiązuje forma sprawozdania przedstawiona przykładowo w skrypcie (rozdz. 7 str. 4). Pod każdą tabelą winny znajdować się zapisane w formie jonowej równania reakcji opisanych w tabeli.

12 Ćwiczenie nr VI Przygotowanie do ćwiczeń: I. Obowiązujący materiał teoretyczny: 1. Materiał z ćwiczeń IV i V 2. Analiza kationów grupy V oraz anionów grup I - VI II. Literatura 1. Skrypt rozdz. 7 III. Część doświadczalna Wykonanie ćwiczenia 1) Analiza jakościowa 3 próbek zawierających kationy grupy I - IV 2) Przeprowadzić reakcje charakterystyczne anionów grup I - VI IV. Sprawozdanie Opisać sposób postępowania w pkt. 1 ćwiczenia prowadzący do zidentyfikowania otrzymanych próbek Uwaga: obowiązuje forma sprawozdania przedstawiona przykładowo w skrypcie (rozdz. 7 str. 4). Pod każdą tabelą winny znajdować się zapisane w formie jonowej równania reakcji opisanych w tabeli.

13 Ćwiczenie nr VII Przygotowanie do ćwiczeń: I. Obowiązujący materiał teoretyczny: 1. Rozpuszczalność, roztwory nasycone i nienasycone. Iloczyn rozpuszczalności. Czynniki wpływające na rozpuszczalność osadów. Strącanie osadów. 2. Rozwiąż podane poniżej zadania (wartości iloczynów rozpuszczalności należy odszukać w tabeli) Zad. 1 Ile gramów PbI 2 rozpuści się w 150 cm 3 wody? (Odp. 0,0837g) Zad. 2 W 1793 g wody rozpuszcza się 1,000 g PbI 2. Oblicz iloczyn rozpuszczalności tej soli? (Odp. 7, ) Zad. 3 Osad Fe(OH) 3 przemyto 500 cm 3 wody. Oblicz ile osadu rozpuści się w czasie tego procesu (Odp. 9, g) Zad. 4 Do 5 g Ca(IO 3 ) 2 dodano 20 dm 3 wody. Czy otrzymano roztwór nasycony czy nienasycony? (Odp. Nienasycony) Zad. 5 Uszereguj następujące związki zgodnie ze wzrastającą rozpuszczalnością: AgCl; Ag 2 CrO 4 ; PbI 2 ; Ca 3 (PO 4 ) 2 ; Al.(OH) 3. Zad. 6. Czy wytrąci się osad CaSO 4 po zmieszaniu równych objętości: a) roztworów Ca(NO 3 ) 2 i K 2 SO 4 o stężeniach 0,02 mol/dm 3?(Odp. Tak) b) roztworów CaCl 2 i Na 2 SO 4 o stężeniach 0,001 mol/dm 3?(Odp. nie) Zad. 7 Do 100 cm 3 roztworu zawierającego mola jonów Ca 2+, 1, mola jonów Sr 2+ oraz 10 mg jonów Ba 2+ dodawano kroplami roztwór Na 2 CO 3. Jaka jest kolejność wytrącania węglanów? (Odp. SrCO 3, CaCO 3, BaCO 3 ). II. Literatura 1. M. Wesołowski, K. Szafer, D. Zimna, Zbiór zadań z analizy chemicznej 2. Obliczenia chemiczne Zbiór zadań z chemii nieorganicznej wraz z podstawami teoretycznymi, praca zbiorowa pod redakcją A. Śliwy 3. I. Sobczyk, A. Kisza, Chemia fizyczna dla przyrodników III. Część doświadczalna Wykonanie ćwiczenia 1. Analiza jakościowa 2 próbek zawierających roztwory soli IV. Sprawozdanie

14 1. Opisać sposób postępowania przeprowadzony w pkt. 1 ćwiczenia prowadzący do zidentyfikowania soli (podać nazwy soli) Uwaga: obowiązuje forma sprawozdania przedstawiona przykładowo w skrypcie (rozdz. 7 str. 4). Pod każdą tabelą winny znajdować się zapisane w formie jonowej równania reakcji opisanych w tabeli Iloczyny rozpuszczalności (K s ) niektórych trudno rozpuszczalnych związków w wodzie (w temp. ok. 298K) Związek K s Związek K s Ag 3 AsO 4 1, Cd 2 [Fe(CN) 5 ] 3, AgBr 5, Cd(OH )2 2, Ag 2 CO 3 7, CoC 2 O 4 1, AgCl 1, CuBr 5, Ag 2 CrO 4 1, Cu(OH) 2 2, AgI 8, Fe 4 [Fe(CN) 6 ] 3 3, Ag 3 PO 4 1, Fe(OH) 3 3, Ag 2 SO 4 1, MgCO 3 2, AlAsO 4 1, MgF 2 6, Al(OH) 3 2, Mg(OH) 2 2, AlPO 4 5, MnC 2 O 4 5, BaCO 3 5, Mn(OH) 2 1, BaCrO 4 1, Ni 2 [Fe(CN) 6 ] 1, BaF 2 1, PbBr 2 9, Ba(IO 3 ) 2 1, PbCO 3 7, BaSO 4 1, PbC 2 O 4 4, CaCO 3 4, PbCl 2 1, CaC 2 O 4 2, PbCrO 4 1, CaF 2 4, PbI 2 7, Ca(IO 3 ) 2 7, SrCO 3 1, Ca 3 (PO 4 ) 2 1, SrC 2 O 4 5, CaSO 4 2, Sr(IO 3 ) 2 3, CdCO 3 2, SrSO 4 2,5 10-7

15 Ćwiczenie nr VIII Przygotowanie do ćwiczeń: I. Obowiązujący materiał teoretyczny: 1. Materiał obowiązujący na ćwiczenia VII II. Literatura 1. Patrz ćwiczenie VII III. Część doświadczalna Wykonanie ćwiczenia Część I 1. 0,1 molowy roztwór AgNO 3 oraz 0,1 molowy roztwór HCl rozcieńczyć w taki sposób, aby otrzymać roztwory o stężeniach mol/dm 3 oraz mol/dm 3 2. Do trzech umytych i przepłukanych wodą destylowaną probówek wprowadzić kolejno: do pierwszej 5 cm 3 roztworu AgNO 3 o stężeniu 0,1 mol/dm 3, do drugiej 5 cm 3 roztworu AgNO 3 o stężeniu mol/dm 3, do trzeciej 5 cm 3 roztworu AgNO 3 o stężeniu mol/dm 3 3. Roztwory w probówkach 1 i 2 zadać 5 cm 3 roztworu HCl o stężeniu 0,1 mol/dm 3, a roztwór w probówce 3 roztworem HCl o stężeniu mol/dm 3. Opracowanie wyników część I 1. Opisać wynik doświadczenia 2. Napisać odpowiednie równania reakcji chemicznych 3. Na podstawie odszukanych w tablicach wartości iloczynów rozpuszczalności oraz odpowiednich obliczeń wyjaśnić zachodzące procesy chemiczne Część II 1. Do dwóch umytych i przepłukanych wodą destylowaną probówek wprowadzić 5 cm 3 0,1 molowego roztworu AgNO Roztwór w probówce pierwszej zadać 5 cm 3 0,1 molowego roztworu HCl. 3. Do probówki drugiej odpipetować 5 cm 3 roztworu K 2 CrO 4 o stężeniu 0,05 mol/dm Zwrócić uwagę na barwy powstałych osadów 5. Przygotować trzecią probówkę, do której odpipetować po 5 cm 3 0,1 molowego roztworu HCl i 0,05 molowego roztworu K 2 CrO 4 oraz 10 cm 3 wody destylowanej. 6. Do mieszaniny w probówce trzeciej dodawać kroplami 0,1 molowy roztwór AgNO 3 7. Zaobserwować kolejność wytracania osadów, identyfikując je na podstawie barwy. Opracowanie wyników część II 1. Napisać odpowiednie równania reakcji chemicznych

16 2. Podać barwy powstałych osadów oraz kolejność ich wytrącania 3. Odszukać w tablicach wartości odpowiednich iloczynów rozpuszczalności 4. Obliczyć rozpuszczalność otrzymanych związków. Uzyskane wyniki porównać z danymi doświadczalnymi. Część III 1. Odmierzyć do zlewki ok. 5 cm 3 nasyconego roztworu chlorku sodu. Dodać kilka cm 3 stężonego roztworu HCl (Uwaga; czynność tę należy wykonywać pod wyciągiem). Opracowanie wyników część III 1. Wyjaśnić zachodzące w roztworze zmiany 2. Odszukać w tablicach rozpuszczalność NaCl w temperaturze pokojowej 3. Obliczyć stężenie jonów chlorkowych w nasyconym roztworze NaCl oraz stężonym HCl (w mol/dm 3 ) gęstość nasyconego roztworu NaCl wynosi 1,2 g/cm 3. Gęstość stężonego roztworu należy odszukać w tablicach. Część IV 1. Do czterech umytych i przepłukanych wodą destylowana probówek wprowadzić po 5 cm 3 soli Cd 2+, Hg 2+, Mn 2+ oraz Mg 2+ (uwaga: w każdej z probówek ma się znajdować tylko jedna sól). 2. Każdą z soli zakwasić 1 cm 3 0,1 molowego roztworu HCl, a następnie zadać 5 cm 3 0,1 molowego roztworu tioacetamidu. 3. Probówki ogrzewać na łaźni wodnej przez 2-3 minuty 4. Do probówek, w których nie wytrącił się osad dodać 5 cm 3 0,1 molowego roztworu amoniaku. Opracowanie wyników część IV 1. Napisać równania reakcji powstawania osadów siarczków 2. Dla wytrąconych osadów siarczków odszukać w tablicach wartości iloczynów rozpuszczalności. 3. Porównać wyniki wytrącania osadów w środowisku kwaśnym i zasadowym. Napisać jaki wpływ ma ph na reakcję wytracania siarczków. Wyjaśnić dlaczego probówki były ogrzewane na łaźni wodnej. IV Sprawozdanie Instrukcja do ćwiczenia zawiera informacje dotyczące opracowania wyników, które należy umieścić w sprawozdaniu wraz z opisem wykonanych doświadczeń oraz ich wynikami. Informacje na temat strącania siarczków należy odszukać w podręcznikach do chemii analitycznej.

17 Ćwiczenie nr IX Przygotowanie do ćwiczeń: I. Obowiązujący materiał teoretyczny: 1. Dysocjacja elektrolityczna, stopień dysocjacji. Dysocjacja elektrolitów mocnych. Obliczenia dotyczące stężeń jonów w roztworze. Dysocjacja elektrolitów słabych. Zastosowanie prawa równowagi chemicznej do reakcji dysocjacji elektrolitów. Stała dysocjacji. Prawo rozcieńczeń Ostwalda. 2. Rozwiąż następujące zadania: Zad. 1 Oblicz stężenie molowe jonów w roztworach następujących elektrolitów mocnych a) 0,1M roztwór FeCl 3 b) 0,5M roztwór Na 2 SO 4 c) 0,6M roztwór Al 2 (SO 4 ) 3 Zad. 2 Do 100 cm 3 roztworu NaCl o stężeniu 0,01 mol/dm 3 dodano 300 cm 3 roztworu AlCl 3 o stężeniu 0,02 mol/dm 3. Oblicz stężenie wszystkich jonów w powstałym roztworze (Odp.0,0025 mol/dm 3 jonów Na +, 0,015 mol/dm 3 jonów Al 3+, 0,045 mol/dm 3 jonów Cl - ). Zad. 3 Do 50 cm 3 roztworu kwasu octowego o stężeniu 0,3 mol/dm 3 dodano 250 cm 3 wody. Oblicz ile razy zwiększy się stopień dysocjacji (Odp. 2,45) Zad. 4 Oblicz ile razy wzrośnie stopień dysocjacji amoniaku jeżeli roztwór o stężeniu 0,4 mol/dm 3 rozcieńczymy 4-krotnie (Odp. dwukrotnie) Zad. 5 Obliczyć stężenie jonów oksoniowych w 1,5 molowym roztworze kwasu fluorowodorowego, którego stała dysocjacji wynosi 6, (Odp. 0,03 mol/dm 3 ) Zad. 6 Obliczyć stopień i stałą dysocjacji kwasu mrówkowego o stężeniu 0,25 mol/dm 3, jeżeli stężenie jonów wodorowych w tym roztworze wynosi 6, mol/dm 3. (Odp. K = 1, , α = 2,64%). Zad. 7. Oblicz stężenie jonów oksoniowych i stałą dysocjacji kwasu azotowego(iii) o stężeniu 0,095% (d = 1,0 g/cm 3 ), jeżeli stopień dysocjacji w tym roztworze wynosi 13,2%. (Odp. [H 3 O + ] =2, mol/dm 3, K = 4, ,) Zad. 8 Oblicz stężenie jonów OH - oraz stopień dysocjacji wodnego roztworu amoniaku o stężeniu 0,05 mol/dm 3. K = 1, (Odp. [OH - ] = 9, mol/dm 3, α = 1,9%). Zad cm 3 40% roztworu kwasu octowego rozcieńczono wodą do objętości 100 cm 3. Następnie z tak otrzymanego roztworu odpipetowano 10 cm 3 i przeniesiono do kolby miarowej o objętości 50 cm 3, następnie kolbę uzupełniono wodą do kreski. Obliczyć stężenie jonów wodorowych oraz stopień dysocjacji w tak otrzymanych roztworze. K = 1, (Odp. α = 1%), [H 3 O + ] = 1, mol/dm 3 ).

18 II. Literatura 1. Krzysztof Pazdro, Zbiór zadań z chemii dla szkół ponadgimnazjalnych Zakres poszerzony Zaleca się zrobienie następujących zadań: oraz M. Wesołowski, K. Szafer, D. Zimna, Zbiór zadań z analizy chemicznej 3. I. Sobczyk, A. Kisza, Chemia fizyczna dla przyrodników III. Część doświadczalna Analiza soli c.d.

19 Ćwiczenie nr X Przygotowanie do ćwiczeń: I. Obowiązujący materiał teoretyczny: 1. Materiał z ćwiczeń IX 2. Dysocjacja wody, ph, obliczanie ph roztworów mocnych elektrolitów, obliczanie ph roztworów słabych elektrolitów, zasada działania indykatorów. Na zajęcia należy przynieść kalkulator z funkcją liczenia logarytmów 3. Rozwiąż następujące zadania: Zad. 1 Oblicz ph następujących roztworów przy założeniu, że α = 1 a) 0,1M roztwór HCl (Odp. ph = 2) b) 0,03M roztwór HNO 3 (Odp. ph = 1.5) c) 0,08M roztwór KOH (Odp. ph = 12,9) d) 0,0001M roztwór Ba(OH) 2 (Odp. ph = 10,3) Zad. 2 Oblicz stężenie jonów oksoniowych w roztworach o podanych wartościach ph: a) ph = 3,92 (Odp. 1, mol/dm 3 ) b) poh = 2,71 (Odp. 5, mol/dm 3 ) c) ph = 8,47 (Odp. 3, mol/dm 3 ) d) poh = 5,86 (Odp. 7, mol/dm 3 ) Zad. 3 Oblicz stężenie jonów H 3 O + oraz OH - w ludzkiej krwi, której ph = 7,4. (Odp. [H 3 O + ] = mol/dm 3, [OH - ] = 2, mol/dm 3 ) Zad. 4 0,4 g NaOH rozpuszczno w wodzie uzyskując 100 cm 3 roztworu. Oblicz ph otrzymanego roztworu (Odp. ph = 13) Zad. 5 Do kolby miarowej o objętości 1 dm 3 wprowadzono 1 cm 3 roztworu HCl o stężeniu 36% i gęstości 1,18 g/cm 3 i rozcieńczono wodą do objętości 1 dm 3. Oblicz ph otrzymanego roztworu (Odp. ph = 1,93) Zad. 6 Oblicz ph i stopień dysocjacji kwasu azotowego(iii) o stężeniu 0,1 mol/dm 3 (Odp. ph = 2,19; α = 6,5%). Zad. 7. Oblicz ph 10% roztworu amoniaku o gęstości 0,959 g/cm 3. (Odp. ph = 12) Zad. 8 Do jakiej objętości należy rozcieńczy 20 cm 3 kwasu octowego o stężeniu 0,5 mol/dm 3, aby po rozcieńczeniu ph wynosiło 3,20. K = 1, (Odp. 450 cm 3 ) Zad. 9 Stopień dysocjacji kwasu mrówkowego w roztworze o stężeniu 0,1 mol/dm 3 wynosi 4,22%. Oblicz stałą dysocjacji i ph roztworu. (Odp. K = 1, , ph = 2,37) Zad. 10 Oblicz zmianę ph po 100-krotnym rozcieńczeniu a) mocnego kwasu HR (odp. Wzrost o dwie jednostki)

20 b) słabego kwasu HR(Odp. Wzrost o jedną jednostkę) II. Literatura 1. Krzysztof Pazdro, Zbiór zadań z chemii dla szkół ponadgimnazjalnych Zakres poszerzony Zaleca się zrobienie następujących zadań: M. Wesołowski, K. Szafer, D. Zimna, Zbiór zadań z analizy chemicznej III. Część doświadczalna 1. Mając do dyspozycji roztwory kwasu octowego i amoniaku o stężeniach 0,1 mol/dm 3 sporządzić po 100 cm 3 roztworów o stężeniach 0,01 mol/dm 3 i 0,001 mol/dm Do czystych i suchych probówek odmierzyć po ok. 10 cm 3 każdego z przygotowanych roztworów. 3. Przy pomocy ph-metru dokonać pomiaru ph powyższych roztworów. Opracowanie wyników 1) Obliczyć ph, stopień dysocjacji oraz stężenia jonów badanych roztworów kwasu octowego i amoniaku. 2) Na podstawie zmierzonych wartości ph badanych roztworów kwasu octowego i amoniaku obliczyć stężenia jonów w roztworze, stopień dysocjacji oraz wartość stałej dysocjacji. 3) wyniki obliczeń zebrać w tabeli Uwaga: w sprawozdaniu należy przedstawić wszystkie obliczenia oraz wyjaśnić ewentualne różnice w zmierzonych i wynikających z obliczeń wartościach ph. roztwór stężenie ph teoret. ph dośw. [H 3 O + ] teoret. [H 3 O + ] dośw. teoret. dośw. K K dośw. 0,1M CH 3 COOH 0,01M 1, ,001M roztwór stężenie ph teoret. ph dośw. [OH - ] teoret. [OH - ] dośw. teoret. dośw. K K dośw. 0,1M NH 3aq 0,01M 1, ,001M

21 2) Zmierzyć ph następujących roztworów, sprawdzić jak barwi się papierek uniwersalny oraz wybrane wskaźniki: roztwór barwa papierka nazwa i barwa wskaźnika ph wskaźnikowego HCl CH 3 COOH NH 4 Cl Na 2 SO 4 Na 2 CO 3 NH 3aq NaOH Opracowanie wyników 1) Wyniki doświadczenia zebrać w tabeli, określić odczyn roztworów i wyjaśnić wyniki za pomocą równań reakcji

22 Wartości stałych dysocjacji (protolizy) wybranych kwasów i zasad w roztworach wodnych Związek Stała dysocjacji (K) Związek Stała dysocjacji (K) HCN 1, C 5 H 5 N 4, HCNO 2, C 6 H 5 NH 2 2, H 2 CO 3 3, CH 3 NH 2 4, HCO 3 5, (CH 3 ) 2 NH 5, HNO 2 4, (C 2 H 5 ) 2 NH 3, H 3 PO 4 6, NH 3 1, H 2 PO 4 6, HPO 4 2-5, HCLO 3, HCOOH 1, CH 3 COOH 1, C 6 H 5 COOH 5, CHCl 2 COOH 8, H 2 C 2 O 4 5, HC 2 O 4 5,

23

24 Ćwiczenie nr XI Przygotowanie do ćwiczeń: I. Obowiązujący materiał teoretyczny: 1. Mieszaniny buforowe. Właściwości roztworów buforowych. Wyprowadzenia wzorów na ph buforu octanowego, amonowego i fosforanowego. Zasada działania tych buforów. Obliczenia związane z mieszaninami buforowymi. II. Literatura 1. M. Wesołowski, K. Szafer, D. Zimna, Zbiór zadań z analizy chemicznej 2. I. Sobczyk, A. Kisza, Chemia fizyczna dla przyrodników III. Część doświadczalna 1. Korzystając z ph-metru zmierzyć ph roztworów buforowych: Bufor octanowy Roztwór ph [H 3 O + ] Odczyn roztworu Bufor octanowy rozcieńczony 2-krotnie Bufor octanowy rozcieńczony 4-krotnie Bufor amonowy Bufor amonowy rozcieńczony 2-krotnie Bufor amonowy rozcieńczony 4-krotnie Bufor fosforanowy Bufor fosforanowy rozcieńczony 2-krotnie Bufor fosforanowy rozcieńczony 4-krotnie Opracowanie wyników 1) Wyniki doświadczenia zebrać w tabeli, obliczyć stężenie jonów [H 3 O + ], określić odczyn roztworów 2) Korzystając z ph-metru zmierzyć ph następujących roztworów:

25 Woda Roztwór ph [H 3 O + ] Woda + HCl Woda + NaOH Bufor octanowy Bufor octanowy + HCl Bufor octanowy + NaOH Bufor amonowy Bufor amonowy + HCl Bufor amonowy + NaOH Bufor fosforanowy Bufor fosforanowy + HCl Bufor fosforanowy + NaOH IV. Sprawozdanie: 1) Opisać sposób wykonania doświadczeń. Wyniki zebrać w tabelach. 2) Na podstawie otrzymanych wyników wyjaśnić: a) wpływ rozcieńczania na ph roztworów buforowych b) wpływ dodatku niewielkiej ilości mocnego kwasu lub zasady na ph buforu w stosunku do tego wpływu na ph wody destylowanej.

26 Ćwiczenie nr XII Przygotowanie do ćwiczeń: I. Obowiązujący materiał teoretyczny: 1. Reakcje utleniania i redukcji, reguły obliczania stopnia utlenienia, utleniacze, reduktory, bilansowanie równań reakcji redox, reakcje dysproporcjonowania. Właściwości utleniające KMnO 4. Wpływ środowiska na właściwości utleniające KMnO 4. Właściwości utleniające H 2 O 2. II. Literatura 1. Krzysztof Pazdro, Zbiór zadań z chemii dla szkół ponadgimnazjalnych, Zakres poszerzony, zalecane zadania: ; ; a i b; ; III. Część doświadczalna Część I Wpływ ph na własności utleniające manganianu(vii) potasu 1. Do trzech probówek wlać po ok. 3 cm 3 roztworu KMnO 4 o stężeniu 0,02 mol/dm Do pierwszej probówki dodać ok. 1 cm 3 roztworu H 2 SO 4 o stężeniu 1 mol/dm 3. Drugą probówkę zadać 1 cm 3 roztworu NaOH o stężeniu 0,2 mol/dm 3, a trzecią probówkę taką samą ilością H 2 O. 3. Do wszystkich probówek wprowadzić porcję (łyżeczkę porcelanową) stałego siarczanu(iv) sodu. 4. Zamieszać roztwory i obserwować zmiany barwy we wszystkich trzech probówkach. 5. Do probówki z odczynem alkalicznym dodać ostrożnie (kroplami) kwas siarkowy(vi) aż do momentu, w którym nastąpi zmiana barw roztworu. Opracowanie wyników - Część I 1. Napisać w formie cząsteczkowej i jonowej równania reakcji miedzy manganianem(vii) potasu a siarczanem(iv) sodu w środowisku kwaśnym, zasadowym i obojętnym. Wyjaśnić czym są spowodowane różnice w przebiegach reakcji. Wskazać utleniacz i reduktor. Jak zmienia się zabarwienie soli manganu w zależności od stopnia utlenienia? Część II Własności utleniające i redukujące H 2 O 2 1. Do probówki wlać ok. 2 cm 3 roztworu KMnO 4 o stężeniu 0,02 mol/dm 3. Roztwór w probówce zakwasić 2 cm 3 roztworu H 2 SO 4 o stężeniu 1 mol/dm 3. Roztwór ostrożnie

27 wymieszać, a następnie zadać 2 cm 3 H 2 O 2 o stężeniu 10%. Obserwować zmiany zachodzące w probówce. 2. Do drugiej probówki wlać ok. 1 cm 3 roztworu azotanu(v) ołowiu(ii) i dodać ok. 1 cm 3 wody siarkowodorowej. Do probówki z wytrąconym osadem dodać ok. 2 cm 3 H 2 O 2 o stężeniu 10%. Obserwować zmiany zachodzące w probówce. Opracowanie wyników - Część II 1. Napisać równania zachodzących reakcji. Wyjaśnić przyczynę zmiany zabarwienia osadu, wiedząc, że siarczek ołowiu(ii) utlenia się do siarczanu(vi) ołowiu(ii). Wskazać utleniacz i reduktor w obu reakcjach, w których bierze udział H 2 O 2. Część III Utlenianie wodorotlenku żelaza(ii) do wodorotlenku żelaza(iii) 1. Do probówki wprowadzić ok. 5 cm 3 roztworu FeSO 4 o stężeniu 2 mol/dm 3, następnie dodawać kroplami roztwór NaOH o stężeniu 2 mol/dm 3, aż do pojawienia się osadu, wstrząsając zawartość probówki po dodaniu każdej porcji NaOH. 2. Zawartość probówki podzielić na dwie równe części, przelewając część roztworu wraz z osadem do dodatkowej probówki. 3. Do jednej probówki dodać wody utlenionej (o stężeniu 3%), drugą probówkę obserwować przez kilka minut. Zanotować zachodzące w probówkach zmiany. Opracowanie wyników - Część III 1. Opisać zmiany zachodzące w probówkach 2. Napisać równania zachodzących reakcji 3. Sformułować wnioski Część IV Szereg elektrochemiczny metali. Reakcje metali 1. Do pięciu probówek odmierzyć po 5 cm 3 następujących roztworów: Probówka 1 roztwór CuSO 4 o stężeniu 0,5 mol/dm 3 Probówka 2 roztwór AgNO 3 o stężeniu 0,5 mol/dm 3 Probówka 3 roztwór CuSO 4 o stężeniu 0,5 mol/dm 3 Probówka 4 roztwór ZnSO 4 o stężeniu 0,5 mol/dm 3 Probówka 5 roztwór HNO 3 (1:1) o stężeniu 30% 2. Do probówek z wyżej wymienionymi roztworami wrzucić odpowiednio: Probówka 1 opiłki żelaza

28 Probówka 2 opiłki miedzi Probówka 3 opiłki cynku Probówka 4 opiłki żelaza Probówka 5 opiłki miedzi Opracowanie wyników - Część IV 1. Opisać zmiany zachodzące w probówkach 2. Napisać równania zachodzących reakcji 3. Sformułować wnioski

RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW.

RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW. RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW. Zagadnienia: Zjawisko dysocjacji: stała i stopień dysocjacji Elektrolity słabe i mocne Efekt wspólnego jonu Reakcje strącania osadów Iloczyn rozpuszczalności Odczynnik

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW Wstęp W przypadku trudno rozpuszczalnej soli, mimo osiągnięcia stanu nasycenia, jej stężenie w roztworze jest bardzo małe i przyjmuje się, że ta

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW Wstęp Mianem rozpuszczalności określamy maksymalną ilość danej substancji (w gramach lub molach), jaką w danej temperaturze można rozpuścić w określonej

Bardziej szczegółowo

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Ćwiczenie 9 semestr 2 HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Obowiązujące zagadnienia: Hydroliza soli-anionowa, kationowa, teoria jonowa Arrheniusa, moc kwasów i zasad, równania hydrolizy soli, hydroliza wieloetapowa,

Bardziej szczegółowo

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ 5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ Proces rozpuszczania trudno rozpuszczalnych elektrolitów można przedstawić ogólnie w postaci równania A m B n (stały) m A n+ + n B m-

Bardziej szczegółowo

6. ph i ELEKTROLITY. 6. ph i elektrolity

6. ph i ELEKTROLITY. 6. ph i elektrolity 6. ph i ELEKTROLITY 31 6. ph i elektrolity 6.1. Oblicz ph roztworu zawierającego 0,365 g HCl w 1,0 dm 3 roztworu. Odp 2,00 6.2. Oblicz ph 0,0050 molowego roztworu wodorotlenku baru (α = 1,00). Odp. 12,00

Bardziej szczegółowo

Reakcje utleniania i redukcji Reakcje metali z wodorotlenkiem sodu (6 mol/dm 3 )

Reakcje utleniania i redukcji Reakcje metali z wodorotlenkiem sodu (6 mol/dm 3 ) Imię i nazwisko.. data.. Reakcje utleniania i redukcji 7.1 Reaktywność metali 7.1.1 Reakcje metali z wodą Lp Metal Warunki oczyszczania metalu Warunki reakcji Obserwacje 7.1.2 Reakcje metali z wodorotlenkiem

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Badanie wypierania wodoru z wody za pomocą metali

Ćwiczenie 1. Badanie wypierania wodoru z wody za pomocą metali VII. Reakcje utlenienia i redukcji Zagadnienia Szereg napięciowy metali Przewidywanie przebiegu reakcji w oparciu o szereg napięciowy Stopnie utlenienie Utleniacz, reduktor, utlenianie, redukcja Reakcje

Bardziej szczegółowo

Piotr Chojnacki 1. Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl -- za pomocą reakcji charakterystycznych.

Piotr Chojnacki 1. Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl -- za pomocą reakcji charakterystycznych. SPRAWOZDANIE: REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE WYBRANYCH ANIONÓW. Imię Nazwisko Klasa Data Uwagi prowadzącego 1.Wykrywanie obecności jonu chlorkowego Cl - : Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl -- za pomocą

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja wybranych kationów i anionów

Identyfikacja wybranych kationów i anionów Identyfikacja wybranych kationów i anionów ZACHOWAĆ SZCZEGÓLNĄ OSTRORZNOŚĆ NIE ZATYKAĆ PROBÓWKI PALCEM Zadanie 1 Celem zadania jest wykrycie jonów Ca 2+ a. Próba z jonami C 2 O 4 ZACHOWAĆ SZCZEGÓLNĄ OSTRORZNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9

Spis treści. Wstęp... 9 Spis treści Wstęp... 9 1. Szkło i sprzęt laboratoryjny 1.1. Szkła laboratoryjne własności, skład chemiczny, podział, zastosowanie.. 11 1.2. Wybrane szkło laboratoryjne... 13 1.3. Szkło miarowe... 14 1.4.

Bardziej szczegółowo

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Ćwiczenie 8 Semestr 2 STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Obowiązujące zagadnienia: Stężenie jonów wodorowych: ph, poh, iloczyn jonowy wody, obliczenia rachunkowe, wskaźniki

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Podstawy dysocjacji elektrolitycznej. Zadanie 485 (1 pkt.) V/2006/A2 Dysocjacja kwasu ortofosforowego(v) przebiega w roztworach wodnych trójstopniowo:

Bardziej szczegółowo

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks 1. Która z próbek o takich samych masach zawiera najwięcej

Bardziej szczegółowo

X Konkurs Chemii Nieorganicznej i Ogólnej rok szkolny 2011/12

X Konkurs Chemii Nieorganicznej i Ogólnej rok szkolny 2011/12 ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO X Konkurs Chemii Nieorganicznej i Ogólnej rok szkolny 2011/12 Imię i nazwisko Szkoła Klasa Nauczyciel Uzyskane punkty Zadanie 1. (10

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Analiza chemiczna stanowi zbiór metod stosowanych w celu ustalenia składu jakościowego i ilościowego substancji. Wśród metod analitycznych możemy wyróżnić: 1)

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY STECHIOMETRII

PODSTAWY STECHIOMETRII PODSTAWY STECHIOMETRII 1. Obliczyć bezwzględne masy atomów, których względne masy atomowe wynoszą: a) 7, b) 35. 2. Obliczyć masę próbki wody zawierającej 3,01 10 24 cząsteczek. 3. Która z wymienionych

Bardziej szczegółowo

XI Ogólnopolski Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2018/2019. ETAP I r. Godz Zadanie 1 (10 pkt)

XI Ogólnopolski Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2018/2019. ETAP I r. Godz Zadanie 1 (10 pkt) XI Ogólnopolski Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2018/2019 ETAP I 9.11.2018 r. Godz. 10.00-12.00 Uwaga! Masy molowe pierwiastków podano na końcu zestawu. KOPKCh 27 Zadanie 1 (10 pkt) 1. W atomie glinu ( 1Al)

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE 2. Data:... Kierunek studiów i nr grupy...

SPRAWOZDANIE 2. Data:... Kierunek studiów i nr grupy... SPRAWOZDANIE 2 Imię i nazwisko:... Data:.... Kierunek studiów i nr grupy..... Doświadczenie 1.1. Wskaźniki ph stosowane w laboratorium chemicznym. Zanotować obserwowane barwy roztworów w obecności badanych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia laboratoryjne 2

Ćwiczenia laboratoryjne 2 Ćwiczenia laboratoryjne 2 Ćwiczenie 5: Wytrącanie siarczków grupy II Uwaga: Ćwiczenie wykonać w dwóch zespołach (grupach). A. Przygotuj w oddzielnych probówkach niewielką ilość roztworów zawierających

Bardziej szczegółowo

REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE WYBRANYCH KATIONÓW

REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE WYBRANYCH KATIONÓW REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE WYBRANYCH KATIONÓW Chemia analityczna jest działem chemii zajmującym się ustalaniem składu jakościowego i ilościowego badanych substancji chemicznych. Analiza jakościowa bada

Bardziej szczegółowo

ZADANIA Z KONKURSU POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ (RÓWNOWAGI W ROZTWORZE) Opracował: Kuba Skrzeczkowski (Liceum Akademickie w ZS UMK w Toruniu)

ZADANIA Z KONKURSU POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ (RÓWNOWAGI W ROZTWORZE) Opracował: Kuba Skrzeczkowski (Liceum Akademickie w ZS UMK w Toruniu) ZADANIA Z KONKURSU POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ (RÓWNOWAGI W ROZTWORZE) Opracował: Kuba Skrzeczkowski (Liceum Akademickie w ZS UMK w Toruniu) Za poprawne rozwiązanie zestawu można uzyskać 528 punktów. Zadanie

Bardziej szczegółowo

Obliczenia chemiczne. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny

Obliczenia chemiczne. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny Obliczenia chemiczne Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny 1 STĘŻENIA ROZTWORÓW Stężenia procentowe Procent masowo-masowy (wagowo-wagowy) (% m/m) (% w/w) liczba gramów substancji rozpuszczonej

Bardziej szczegółowo

Synteza Cu(CH 3 COO) 2 H 2 O oraz (NH 4 ) 2 Ni(SO 4 ) 2 6H 2 O

Synteza Cu(CH 3 COO) 2 H 2 O oraz (NH 4 ) 2 Ni(SO 4 ) 2 6H 2 O ĆWICZENIE 2 Synteza Cu(CH 3 COO) 2 H 2 O oraz (NH 4 ) 2 Ni(SO 4 ) 2 6H 2 O 1. Zakres materiału Podstawowe czynności w laboratorium chemicznym (ogrzewanie substancji, filtracja, ważenie substancji, itp.).

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E. Analiza jakościowa

Ć W I C Z E N I E. Analiza jakościowa Ć W I C Z E N I E 5a Analiza jakościowa Podział kationów na grupy analityczne Podstawą podziału kationów na grupy analityczne jest wielkość iloczynu rozpuszczalności poszczególnych soli metali. Jak wiadomo

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Technika ważenia oraz wyznaczanie błędów pomiarowych. Ćwiczenie 2. Sprawdzanie pojemności pipety

Ćwiczenie 1. Technika ważenia oraz wyznaczanie błędów pomiarowych. Ćwiczenie 2. Sprawdzanie pojemności pipety II. Wagi i ważenie. Roztwory. Emulsje i koloidy Zagadnienia Rodzaje wag laboratoryjnych i technika ważenia Niepewność pomiarowa. Błąd względny i bezwzględny Roztwory właściwe Stężenie procentowe i molowe.

Bardziej szczegółowo

Chemia Nieorganiczna ćwiczenia CHC012001c Powtórzenie materiału II

Chemia Nieorganiczna ćwiczenia CHC012001c Powtórzenie materiału II Chemia Nieorganiczna ćwiczenia CHC012001c Powtórzenie materiału II 1. Do 150 cm 3 roztworu (NH 4) 2SO 4 o stężeniu 0,110 mol/dm 3 dodano 100 cm 3 0,200 M NH 4OH. Obliczyć ph otrzymanego roztworu. pk b=4,40

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE WYNIKÓW ANALIZ I

OBLICZANIE WYNIKÓW ANALIZ I OBLICZANIE WYNIKÓW ANALIZ I 1. Ile gramów zasady sodowej zawiera próbka roztworu, jeżeli na jej zmiareczkowanie zużywa się średnio 53,24ml roztworu HCl o stężeniu 0,1015mol/l? M (NaOH) - 40,00 2. Ile gramów

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Reakcje charakterystyczne kadmu(ii)

Ćwiczenie 1. Reakcje charakterystyczne kadmu(ii) X. Analiza jakościowa jonów toksycznych Zagadnienia Jony toksyczne Podatność na biokumulację Uszkadzanie budowy łańcucha kwasów nukleinowych Ćwiczenie 1 Reakcje charakterystyczne kadmu(ii) 2 mol/dm 3 CdCl

Bardziej szczegółowo

Dysocjacja elektrolityczna, przewodność elektryczna roztworów

Dysocjacja elektrolityczna, przewodność elektryczna roztworów tester woda destylowana tester Ćwiczenie 1a woda wodociągowa tester 5% roztwór cukru tester 0,1 M HCl tester 0,1 M CH 3 COOH tester 0,1 M tester 0,1 M NH 4 OH tester 0,1 M NaCl Dysocjacja elektrolityczna,

Bardziej szczegółowo

Związki nieorganiczne

Związki nieorganiczne strona 1/8 Związki nieorganiczne Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn Treść podstawy programowej: Typy związków nieorganicznych: kwasy, zasady, wodorotlenki, dysocjacja jonowa, odczyn roztworu,

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 )

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 ) PRZYKŁADOWE ZADANIA Z DZIAŁÓW 9 14 (stężenia molowe, procentowe, przeliczanie stężeń, rozcieńczanie i zatężanie roztworów, zastosowanie stężeń do obliczeń w oparciu o reakcje chemiczne, rozpuszczalność)

Bardziej szczegółowo

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: podstawowy

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: podstawowy Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (Nazwisko i imię) Punkty Razem pkt % Chemia nieorganiczna Zadanie 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 Poziom: podstawowy Punkty Zadanie 1. (1 pkt.) W podanym

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. Stanisława Staszica w Krakowie OLIMPIADA O DIAMENTOWY INDEKS AGH 2017/18 CHEMIA - ETAP I

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. Stanisława Staszica w Krakowie OLIMPIADA O DIAMENTOWY INDEKS AGH 2017/18 CHEMIA - ETAP I Związki manganu i manganometria AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA 1. Spośród podanych grup wybierz tą, w której wszystkie związki lub jony można oznaczyć metodą manganometryczną: Odp. C 2 O 4 2-, H 2 O 2, Sn

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja jonów metali w roztworach wodnych

Identyfikacja jonów metali w roztworach wodnych Identyfikacja jonów metali w roztworach wodnych Podział kationów na grupy analityczne Podstawą podziału kationów na grupy analityczne jest wielkość iloczynu rozpuszczalności poszczególnych soli metali.

Bardziej szczegółowo

Sporządzanie roztworów buforowych i badanie ich właściwości

Sporządzanie roztworów buforowych i badanie ich właściwości Sporządzanie roztworów buforowych i badanie ich właściwości (opracowanie: Barbara Krajewska) Celem ćwiczenia jest zbadanie właściwości roztworów buforowych. Przygotujemy dwa roztwory buforowe: octanowy

Bardziej szczegółowo

REAKCJE UTLENIAJĄCO-REDUKCYJNE

REAKCJE UTLENIAJĄCO-REDUKCYJNE 7 REAKCJE UTLENIAJĄCO-REDUKCYJNE CEL ĆWICZENIA Zapoznanie się z reakcjami redoks. Zakres obowiązującego materiału Chemia związków manganu. Ich właściwości red-ox. Pojęcie utleniania, redukcji oraz stopnia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Reakcje charakterystyczne miedzi(ii)

Ćwiczenie 1. Reakcje charakterystyczne miedzi(ii) IX. Analiza jakościowa biopierwiastków Zagadnienia Biopierwiastki: mikro i makroelementy Reakcje charakterystyczne biopierwiastków Ćwiczenie 1 Reakcje charakterystyczne miedzi(ii) 2 mol/dm 3 CuSO 4 0,5

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Lublinie ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2016/2017 ETAP TRZECI

Kuratorium Oświaty w Lublinie ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2016/2017 ETAP TRZECI Kuratorium Oświaty w Lublinie.. Imię i nazwisko ucznia Pełna nazwa szkoły Liczba punktów ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ROK SZKOLNY 2016/2017 ETAP TRZECI Instrukcja dla ucznia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie II Roztwory Buforowe

Ćwiczenie II Roztwory Buforowe Ćwiczenie wykonać w parach lub trójkach. Ćwiczenie II Roztwory Buforowe A. Sporządzić roztwór buforu octanowego lub amonowego o określonym ph (podaje prowadzący ćwiczenia) Bufor Octanowy 1. Do zlewki wlej

Bardziej szczegółowo

Wodorotlenki. n to liczba grup wodorotlenowych w cząsteczce wodorotlenku (równa wartościowości M)

Wodorotlenki. n to liczba grup wodorotlenowych w cząsteczce wodorotlenku (równa wartościowości M) Wodorotlenki Definicja - Wodorotlenkami nazywamy związki chemiczne, zbudowane z kationu metalu (zazwyczaj) (M) i anionu wodorotlenowego (OH - ) Ogólny wzór wodorotlenków: M(OH) n M oznacza symbol metalu.

Bardziej szczegółowo

Równowagi w roztworach elektrolitów

Równowagi w roztworach elektrolitów Do doświadczeń stosować suche szkło i sprzęt laboratoryjny. Po użyciu szkło i sprzęt laboratoryjny należy wstępnie opłukać, a po zakończonych eksperymentach dokładnie umyć (przy użyciu detergentów) i pozostawić

Bardziej szczegółowo

Analiza anionów nieorganicznych (Cl, Br, I, F, S 2 O 3, PO 4,CO 3

Analiza anionów nieorganicznych (Cl, Br, I, F, S 2 O 3, PO 4,CO 3 ĆWICZENIE 12 Analiza anionów nieorganicznych (Cl, Br, I, F, S 2 O 3, PO 4 3,CO 3, SCN, CH 3 COO, C 2 O 4 ) 1. Zakres materiału Pojęcia: Podział anionów na grupy analityczne, sposoby wykrywania anionów;

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 10. Szereg napięciowy metali

ĆWICZENIE 10. Szereg napięciowy metali ĆWICZENIE 10 Szereg napięciowy metali Szereg napięciowy metali (szereg elektrochemiczny, szereg aktywności metali) obrazuje tendencję metali do oddawania elektronów (ich zdolności redukujących) i tworzenia

Bardziej szczegółowo

Arkusz zadań dla I roku Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Chemia II (semestr II)

Arkusz zadań dla I roku Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Chemia II (semestr II) Arkusz zadań dla I roku Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Chemia II (semestr II) Reakcje w roztworach 1. Jaką objętość 20% roztworu kwasu solnego (o gęstości ρ = 1,10 g/cm 3 ) należy dodać do

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA LABORATORYJNE WYKRYWANIE WYBRANYCH ANIONÓW I KATIONÓW.

ĆWICZENIA LABORATORYJNE WYKRYWANIE WYBRANYCH ANIONÓW I KATIONÓW. ĆWICZENIA LABORATORYJNE WYKRYWANIE WYBRANYCH ANIONÓW I KATIONÓW. Chemia analityczna jest działem chemii zajmującym się ustalaniem składu jakościowego i ilościowego badanych substancji chemicznych. Analiza

Bardziej szczegółowo

Kationy grupa analityczna I

Kationy grupa analityczna I Kompendium - Grupy analityczne kationów Kationy grupa analityczna I Odczynnik Ag + Hg 2 2+ Pb 2+ roztwór bezbarwny roztwór bezbarwny roztwór bezbarwny HCl rozc. biały osad [1] biały osad [2] biały osad

Bardziej szczegółowo

Zad: 5 Oblicz stężenie niezdysocjowanego kwasu octowego w wodnym roztworze o stężeniu 0,1 mol/dm 3, jeśli ph tego roztworu wynosi 3.

Zad: 5 Oblicz stężenie niezdysocjowanego kwasu octowego w wodnym roztworze o stężeniu 0,1 mol/dm 3, jeśli ph tego roztworu wynosi 3. Zad: 1 Oblicz wartość ph dla 0,001 molowego roztworu HCl Zad: 2 Oblicz stężenie jonów wodorowych jeżeli wartość ph wynosi 5 Zad: 3 Oblicz stężenie jonów wodorotlenkowych w 0,05 molowym roztworze H 2 SO

Bardziej szczegółowo

1. OBSERWACJE WSTĘPNE

1. OBSERWACJE WSTĘPNE SPRAWOZDANIE 8 Imię i nazwisko:.. Data:... Kierunek studiów i nr grupy: Nr próby...... PRÓBKA 1 1. OBSERWACJE WSTĘPNE Właściwość fizyczna substancji Barwa Rodzaj mieszaniny (jednorodna, niejednorodna)

Bardziej szczegółowo

XIV KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO. FINAŁ 13 marca 2017

XIV KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO. FINAŁ 13 marca 2017 XIV KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO FINAŁ 13 marca 2017 KOD UCZNIA: Instrukcja dla ucznia Na małej kartce zapisz kod ucznia, swoje imię i nazwisko, klasę, nazwę szkoły

Bardziej szczegółowo

g % ,3%

g % ,3% PODSTAWOWE PRAWA I POJĘCIA CHEMICZNE. STECHIOMETRIA 1. Obliczyć ile moli stanowi: a) 2,5 g Na; b) 54 g Cl 2 ; c) 16,5 g N 2 O 5 ; d) 160 g CuSO 4 5H 2 O? 2. Jaka jest masa: a) 2,4 mola Na; b) 0,25 mola

Bardziej szczegółowo

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Kod ucznia Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Etap wojewódzki 5 marca 2013 roku Wypełnia wojewódzka komisja konkursowa Zadanie Liczba punktów Podpis oceniającego Liczba punktów po weryfikacji

Bardziej szczegółowo

dr inż. Marlena Gąsior-Głogowska 9 Lista 1

dr inż. Marlena Gąsior-Głogowska 9 Lista 1 dr inż. Marlena Gąsior-Głogowska 9 Lista 1 1. Ile atomów znajduje się w 0,25 mola amoniaku? 2. Ile atomów wodoru znajduje się w trzech molach metanu? 3. Która z próbek zawiera więcej atomów: mol wodoru

Bardziej szczegółowo

VI Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2013/2014

VI Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2013/2014 VI Podkarpacki Konkurs Chemiczny 01/01 ETAP I 1.11.01 r. Godz. 10.00-1.00 KOPKCh Uwaga! Masy molowe pierwiastków podano na końcu zestawu. Zadanie 1 1. Znając liczbę masową pierwiastka można określić liczbę:

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGA I SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNEJ

RÓWNOWAGA I SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNEJ Ćwiczenie 7 semestr RÓWNOWAGA I SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNEJ Obowiązujące zagadnienia: Kinetyka (szybkość) reakcji, czynniki wpływające na szybkość reakcji chemicznych, reguła van t Hoffa, rzędowość reakcji,

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE do dwiczenia nr 7 Analiza jakościowa anionów I-VI grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-VI grupy analitycznej.

SPRAWOZDANIE do dwiczenia nr 7 Analiza jakościowa anionów I-VI grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-VI grupy analitycznej. Obserwacje Imię i nazwisko:. Data:.. Kierunek studiów i nr grupy:.. próby:. Analiza systematyczna anionów* SPRAWOZDANIE 7 1. AgNO 3 Odczynnik/ środowisko Jony Cl Br I SCN [Fe(CN) 6 ] 4 [Fe(CN) 6 ] 3 2.

Bardziej szczegółowo

TWARDOŚĆ WODY. Ca(HCO 3 ) HCl = CaCl 2 + 2H 2 O + 2CO 2. Mg(HCO 3 ) 2 + 2HCl = MgCl 2 + 2H 2 O + 2CO 2

TWARDOŚĆ WODY. Ca(HCO 3 ) HCl = CaCl 2 + 2H 2 O + 2CO 2. Mg(HCO 3 ) 2 + 2HCl = MgCl 2 + 2H 2 O + 2CO 2 TWARDOŚĆ WODY Ćwiczenie 1. Oznaczanie twardości przemijającej wody wodociągowej Oznaczenie twardości przemijającej wody polega na miareczkowaniu określonej ilości badanej wody roztworem kwasu solnego o

Bardziej szczegółowo

STAłA I STOPIEŃ DYSOCJACJI; ph MIX ZADAŃ Czytaj uważnie polecenia. Powodzenia!

STAłA I STOPIEŃ DYSOCJACJI; ph MIX ZADAŃ Czytaj uważnie polecenia. Powodzenia! STAłA I STOPIEŃ DYSOCJACJI; ph MIX ZADAŃ Czytaj uważnie polecenia. Powodzenia! 001 Obliczyć stężenie molowe jonów Ca 2+ w roztworze zawierającym 2,22g CaCl2 w 100 ml roztworu, przyjmując a = 100%. 002

Bardziej szczegółowo

Zajęcia 10 Kwasy i wodorotlenki

Zajęcia 10 Kwasy i wodorotlenki Zajęcia 10 Kwasy i wodorotlenki Według teorii Brönsteda-Lowrego kwasy to substancje, które w reakcjach chemicznych oddają protony, natomiast zasady to substancje, które protony przyłączają. Kwasy, które

Bardziej szczegółowo

Metody otrzymywania kwasów, zasad i soli. Reakcje chemiczne wybranych kwasów, zasad i soli. Ćwiczenie 1. Reakcja otrzymywania wodorotlenku sodu

Metody otrzymywania kwasów, zasad i soli. Reakcje chemiczne wybranych kwasów, zasad i soli. Ćwiczenie 1. Reakcja otrzymywania wodorotlenku sodu V. Metody otrzymywania kwasów, zasad i soli. Reakcje chemiczne wybranych kwasów, zasad i soli Zagadnienia Kwasy i metody ich otrzymywania Wodorotlenki i metody ich otrzymywania Sole i metody ich otrzymywania

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 1 Analiza ilościowa miareczkowanie zasady kwasem.

ĆWICZENIE NR 1 Analiza ilościowa miareczkowanie zasady kwasem. ĆWICZENIE NR 1 Analiza ilościowa miareczkowanie zasady kwasem. Cel ćwiczenia: Poznanie zasad analizy miareczkowej. Materiały: 3 zlewki 250cm 3, biureta 50 cm 3, lejek, kolba miarowa 50 cm 3, roztwór NaOH,

Bardziej szczegółowo

substancje rozpuszczalne bądź nierozpuszczalne w wodzie. - Substancje ROZPUSZCZALNE W WODZIE mogą być solami sodowymi lub amonowymi

substancje rozpuszczalne bądź nierozpuszczalne w wodzie. - Substancje ROZPUSZCZALNE W WODZIE mogą być solami sodowymi lub amonowymi L OLIMPIADA CHEMICZNA KOMITET GŁÓWNY OLIMPIADY CHEMICZNEJ (Warszawa) ETAP II O L I M P I A D A 1954 50 2003 C H EM I C Z N A Zadanie laboratoryjne W probówkach oznaczonych nr 1-8 znajdują się w stanie

Bardziej szczegółowo

Zadania dodatkowe z konwersatorium z podstaw chemii Semestr letni, rok akademicki 2012/2013

Zadania dodatkowe z konwersatorium z podstaw chemii Semestr letni, rok akademicki 2012/2013 Zadania dodatkowe z konwersatorium z podstaw chemii Semestr letni, rok akademicki 2012/2013 Gazy. Jednostki ciśnienia. Podstawowe prawa gazowe 1. Jakie ciśnienie będzie panowało w oponie napompowanej w

Bardziej szczegółowo

Problemy do samodzielnego rozwiązania

Problemy do samodzielnego rozwiązania Problemy do samodzielnego rozwiązania 1. Napisz równania reakcji dysocjacji elektrolitycznej, uwzględniając w zapisie czy jest to dysocjacja mocnego elektrolitu, słabego elektrolitu, czy też dysocjacja

Bardziej szczegółowo

- w nawiasach kwadratowych stężenia molowe.

- w nawiasach kwadratowych stężenia molowe. Cz. VII Dysocjacja jonowa, moc elektrolitów, prawo rozcieńczeń Ostwalda i ph roztworów. 1. Pojęcia i definicja. Dysocjacja elektroniczna (jonowa) to samorzutny rozpad substancji na jony w wodzie lub innych

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH

WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH PODZIAŁ ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH Tlenki (kwasowe, zasadowe, amfoteryczne, obojętne) Związki niemetali Kwasy (tlenowe, beztlenowe) Wodorotlenki

Bardziej szczegółowo

2.4. ZADANIA STECHIOMETRIA. 1. Ile moli stanowi:

2.4. ZADANIA STECHIOMETRIA. 1. Ile moli stanowi: 2.4. ZADANIA 1. Ile moli stanowi: STECHIOMETRIA a/ 52 g CaCO 3 b/ 2,5 tony Fe(OH) 3 2. Ile g stanowi: a/ 4,5 mmol ZnSO 4 b/ 10 kmol wody 3. Obl. % skład Fe 2 (SO 4 ) 3 6H 2 O 4. Obl. % zawartość tlenu

Bardziej szczegółowo

11 Lista 2 1. Oblicz skład procentowy ditlenku węgla. 2. Ile procent P 2 O 5 znajduje się w fosforanie (V) wapnia? 3. Oblicz procentową zawartość żela

11 Lista 2 1. Oblicz skład procentowy ditlenku węgla. 2. Ile procent P 2 O 5 znajduje się w fosforanie (V) wapnia? 3. Oblicz procentową zawartość żela 10 Lista 1 1. Która z próbek zawiera więcej atomów: mol wodoru czy mol tlenu? mol azotu czy mol helu? 2. Ile atomów znajduje się w 0,25 mola amoniaku? 3. Ile atomów wodoru znajduje się w trzech molach

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM Z ZADAŃ ALKACYMETRIA

SEMINARIUM Z ZADAŃ ALKACYMETRIA Zagadnienia, których znajomość umożliwi rozwiązanie zadań: Znajomość pisania reakcji w oznaczeniach alkacymetrycznych, stopień i stała dysocjacji, wzory na obliczanie ph buforów SEMINARIUM Z ZADAŃ ALKACYMETRIA

Bardziej szczegółowo

Obliczanie stężeń roztworów

Obliczanie stężeń roztworów Obliczanie stężeń roztworów 1. Ile mililitrów stężonego, ok. 2,2mol/l (M) roztworu NaOH należy pobrać, aby przygotować 800ml roztworu o stężeniu ok. 0,20 mol/l [ M ]? {ok. 72,7ml 73ml } 2. Oblicz, jaką

Bardziej szczegółowo

4. Równowagi w układach heterogenicznych.

4. Równowagi w układach heterogenicznych. Do doświadczeń stosować suche szkło i sprzęt laboratoryjny. Po użyciu szkło i sprzęt laboratoryjny należy wstępnie opłukać, a po zakończonych eksperymentach dokładnie umyć (przy użyciu detergentów) i pozostawić

Bardziej szczegółowo

Zadanie laboratoryjne

Zadanie laboratoryjne Chemicznej O L I M P I A D A 1954 50 2003 C H EM I C Z N A Zadanie laboratoryjne Analiza ośmiu stałych substancji ZADANIE W probówkach oznaczonych nr 1-8 znajdują się w stanie stałym badane substancje

Bardziej szczegółowo

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: rozszerzony Punkty

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: rozszerzony Punkty Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (Nazwisko i imię) Punkty Zadanie 1. (1 pkt.) W podanym zestawie tlenków podkreśl te, które reagują z mocnymi kwasami i zasadami a nie reagują z wodą: MnO2, ZnO, CrO3, FeO,

Bardziej szczegółowo

REAKCJE CHEMICZNE KATIONÓW I ANIONÓW (CZĘŚĆ I)

REAKCJE CHEMICZNE KATIONÓW I ANIONÓW (CZĘŚĆ I) Ćwiczenie 12 REAKCJE CHEMICZNE KATIONÓW I ANIONÓW (CZĘŚĆ I) Obowiązujące zagadnienia: Grupy analityczne kationów; i grupowe dla poszczególnych grup analitycznych kationów; Minimum wykrywalności; Rozcieńczenie

Bardziej szczegółowo

Otrzymywanie siarczanu(vi) amonu i żelaza(ii) soli Mohra (NH 4 ) 2 Fe(SO 4 ) 2 6H 2 O

Otrzymywanie siarczanu(vi) amonu i żelaza(ii) soli Mohra (NH 4 ) 2 Fe(SO 4 ) 2 6H 2 O Otrzymywanie siarczanu(vi) amonu i żelaza(ii) soli Mohra (NH 4 ) 2 Fe(SO 4 ) 2 6H 2 O Odczynniki: stały Fe(SO) 4 7H 2 O, stały (NH 4 ) 2 SO 4, H 2 O dest. Sprzęt laboratoryjny: elektryczna płyta grzewcza,

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 7

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 7 CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ Ćwiczenie 7 Wykorzystanie metod jodometrycznych do miedzi (II) oraz substancji biologicznie aktywnych kwas askorbinowy, woda utleniona.

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. [ 3 pkt.] Uzupełnij zdania, wpisując brakującą informację z odpowiednimi jednostkami.

Zadanie 1. [ 3 pkt.] Uzupełnij zdania, wpisując brakującą informację z odpowiednimi jednostkami. Zadanie 1. [ 3 pkt.] Uzupełnij zdania, wpisując brakującą informację z odpowiednimi jednostkami. I. Gęstość propanu w warunkach normalnych wynosi II. Jeżeli stężenie procentowe nasyconego roztworu pewnej

Bardziej szczegółowo

Obliczanie stężeń roztworów

Obliczanie stężeń roztworów Obliczanie stężeń roztworów 1. Ile mililitrów stężonego, ok. 2,2mol/l (M) roztworu NaOH należy pobrać, aby przygotować 800ml roztworu o stężeniu ok. 0,2 mol/l [ M ]? {ok. 72,7ml 73ml } 2. Oblicz, jaką

Bardziej szczegółowo

P RO G RAM ZAJĘĆ TERMINY KOLOKWIÓW W ROKU AKADEMICKIM 2017/2018

P RO G RAM ZAJĘĆ TERMINY KOLOKWIÓW W ROKU AKADEMICKIM 2017/2018 P RO G RAM ZAJĘĆ ĆWICZENIA AUDYTORYJNE Z CHEMII OGÓLNEJ I NIEORGANICZNEJ kierunek: Biotechnologia, Wydział Chemiczny, Politechnika Warszawska semestr 1; rok akademicki 2017/2018 Katedra Chemii Nieorganicznej

Bardziej szczegółowo

Opisy ćwiczeń laboratoryjnych z chemii. Semestr I (zimowy) Rok akademicki 2012/13

Opisy ćwiczeń laboratoryjnych z chemii. Semestr I (zimowy) Rok akademicki 2012/13 WYDZIAŁ KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA I ROLNICTWA KIERUNEK: ROLNICTWO I ROK STUDIA NIESTACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA Opisy ćwiczeń laboratoryjnych z chemii Semestr I (zimowy) Rok akademicki 2012/13 Opracowała:

Bardziej szczegółowo

ANALIZA OBJĘTOŚCIOWA

ANALIZA OBJĘTOŚCIOWA Metoda Mohra Kolba miarowa Na Substancja podstawowa: (Na), M = 58,5 g mol 1 Pipeta Naczyńko wagowe c Na M m Na Na kolby ETAPY OZNACZENIA ARGENTOMETRYCZNEGO 1. Przygotowanie roztworu substancji podstawowej

Bardziej szczegółowo

HYDROLIZA SOLI. Przykładem jest octan sodu, dla którego reakcja hydrolizy przebiega następująco:

HYDROLIZA SOLI. Przykładem jest octan sodu, dla którego reakcja hydrolizy przebiega następująco: HYDROLIZA SOLI Hydroliza to reakcja chemiczna zachodząca między jonami słabo zdysocjowanej wody i jonami dobrze zdysocjowanej soli słabego kwasu lub słabej zasady. Reakcji hydrolizy mogą ulegać następujące

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2016/2017 eliminacje rejonowe

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2016/2017 eliminacje rejonowe kod ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO Uzyskane punkty.. WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2016/2017 eliminacje rejonowe Zadanie

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE I - BIAŁKA. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi.

ĆWICZENIE I - BIAŁKA. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi. ĆWICZENIE I - BIAŁKA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi. Odczynniki: - wodny 1% roztwór siarczanu(vi) miedzi(ii), - 10% wodny

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKI KONKURS CHEMICZNY DLA GIMNAZJALISTÓW

MAŁOPOLSKI KONKURS CHEMICZNY DLA GIMNAZJALISTÓW MAŁOPOLSKI KONKURS CHEMICZNY DLA GIMNAZJALISTÓW Etap I (szkolny) 22 października 2013 roku Materiały dla nauczycieli Rozwiązania zadań wraz z punktacją Uwagi ogólne: - Za prawidłowe rozwiązanie zadań rachunkowych

Bardziej szczegółowo

1. OBSERWACJE WSTĘPNE

1. OBSERWACJE WSTĘPNE SPRAWOZDANIE 8 Imię i nazwisko:.. Data:... Kierunek studiów i nr grupy: Nr próby...... PRÓBKA 1 1. OBSERWACJE WSTĘPNE Właściwość fizyczna substancji Barwa Rodzaj mieszaniny (jednorodna, niejednorodna)

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Temat : Hydroliza soli. Cele dydaktyczno wychowawcze: Wyjaśnienie przyczyn różnych odczynów soli Uświadomienie różnej roli wody w procesach dysocjacji

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia laboratoryjne semestr pierwszy 30 godzin. Kierunek: Genetyka i biologia eksperymentalna

Ćwiczenia laboratoryjne semestr pierwszy 30 godzin. Kierunek: Genetyka i biologia eksperymentalna PRZEDMIOT: Chemia ogólna Ćwiczenia laboratoryjne semestr pierwszy 30 godzin Kierunek: Genetyka i biologia eksperymentalna 3-letnie studia stacjonarne I-go stopnia Program ćwiczeń laboratoryjnych jest realizowany

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW.

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. CHEMIA ANIONÓW W ROZTWORACH WODNYCH Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami chemicznymi wybranych anionów pierwiastków I oraz II okresu

Bardziej szczegółowo

HYDROLIZA SOLI. 1. Hydroliza soli mocnej zasady i słabego kwasu. Przykładem jest octan sodu, dla którego reakcja hydrolizy przebiega następująco:

HYDROLIZA SOLI. 1. Hydroliza soli mocnej zasady i słabego kwasu. Przykładem jest octan sodu, dla którego reakcja hydrolizy przebiega następująco: HYDROLIZA SOLI Hydroliza to reakcja chemiczna zachodząca między jonami słabo zdysocjowanej wody i jonami dobrze zdysocjowanej soli słabego kwasu lub słabej zasady. Reakcji hydrolizy mogą ulegać następujące

Bardziej szczegółowo

III Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2010/2011. ETAP I r. Godz Zadanie 1

III Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2010/2011. ETAP I r. Godz Zadanie 1 III Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2010/2011 KOPKCh ETAP I 22.10.2010 r. Godz. 10.00-12.00 Zadanie 1 1. Jon Al 3+ zbudowany jest z 14 neutronów oraz z: a) 16 protonów i 13 elektronów b) 10 protonów i 13

Bardziej szczegółowo

Konkurs przedmiotowy z chemii dla uczniów dotychczasowych gimnazjów. 07 marca 2019 r. zawody III stopnia (wojewódzkie) Schemat punktowania zadań

Konkurs przedmiotowy z chemii dla uczniów dotychczasowych gimnazjów. 07 marca 2019 r. zawody III stopnia (wojewódzkie) Schemat punktowania zadań Konkurs przedmiotowy z chemii dla uczniów dotychczasowych gimnazjów 07 marca 2019 r. zawody III stopnia (wojewódzkie) Schemat punktowania zadań Maksymalna liczba punktów 40. 90% 36 pkt. Uwaga! 1. Wszystkie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego.

Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego. Ćwiczenie 5. Badanie właściwości chemicznych aldehydów, ketonów i kwasów karboksylowych. Synteza kwasu sulfanilowego. Wprowadzenie teoretyczne Cel ćwiczeń: Zapoznanie studentów z właściwościami chemicznymi

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO kod Uzyskane punkty..... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

Bardziej szczegółowo

Skład zespołu (imię i nazwisko): (podkreślić dane osoby piszącej sprawozdanie):

Skład zespołu (imię i nazwisko): (podkreślić dane osoby piszącej sprawozdanie): Wydział Chemii Katedra Chemii Ogólnej i Nieorganicznej pracownia studencka prowadzący: ĆWICZENIE 3 RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW Data wykonania ćwiczenia: Skład zespołu (imię i nazwisko): (podkreślić

Bardziej szczegółowo

Zadanie: 2 Zbadano odczyn wodnych roztworów następujących soli: I chlorku baru II octanu amonu III siarczku sodu

Zadanie: 2 Zbadano odczyn wodnych roztworów następujących soli: I chlorku baru II octanu amonu III siarczku sodu Zadanie: 1 Sporządzono dwa wodne roztwory soli: siarczanu (VI) sodu i azotanu (III) sodu Który z wyżej wymienionych roztworów soli nie będzie miał odczynu obojętnego? Uzasadnij odpowiedź i napisz równanie

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05)

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) 1. Informacje ogólne koordynator modułu/wariantu rok akademicki 2014/2015

Bardziej szczegółowo

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH Ćwiczenie 1. Reakcja rozkładu KMnO 4 - suche! probówki w statywie - palnik gazowy - łuczywo - uchwyt na probówkę - krystaliczny KMnO 4 (manganian(vii) potasu) Do suchej probówki

Bardziej szczegółowo

Chemia - laboratorium

Chemia - laboratorium Chemia - laboratorium Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Studia stacjonarne, Rok I, Semestr zimowy 01/1 Dr hab. inż. Tomasz Brylewski e-mail: brylew@agh.edu.pl tel. 1-617-59 Katedra Fizykochemii

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKI KONKURS CHEMICZNY

MAŁOPOLSKI KONKURS CHEMICZNY Kod ucznia MAŁOPOLSKI KONKURS CHEMICZNY dla uczniów szkół podstawowych 24 października 2018 r. Etap I (szkolny) Wypełnia Komisja Etapu Szkolnego Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 Maksymalna liczba 1 2 1 6 4 9 2 Liczba

Bardziej szczegółowo