Sondowanie jonosfery przy pomocy stacji radiowych DRM

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Sondowanie jonosfery przy pomocy stacji radiowych DRM"

Transkrypt

1 Obserwatorium Astronomiczne UJ Zakład Fizyki Wysokich Energii Instytut Fizyki UJ Zakład Doświadczalnej Fizyki Komputerowej Akademia Górniczo-Hutnicza Katedra Elektroniki Andrzej Kułak, Janusz Młynarczyk - Katedra Elektroniki AGH/OA UJ Sondowanie jonosfery przy pomocy stacji radiowych DRM

2 Sondowanie jonosfery - Jonosondy Sondowanie

3 Historia

4 Jonosondy analogowe duże moce nadajników P = 2-10 kw szerokopasmowe anteny log-per wspólna antena dla TX i RX wyjście analogowe wyjście analogowe ucyfrowione

5 Obecny stan rzeczy - jonosondy cyfrowe - I generacja Digisonde 256 University of Lowell - ULCAR układ adaptywnego sondowania Adaptive Sounding moc nadajnika P = 5 kw rozdzielna antena dla TX i RX rozdzielczość po wysokości: 256 masa urządzenia: 500 kg

6 Obecny stan rzeczy - jonosondy cyfrowe - I generacja

7 Cyfrowe przenośne Obecny stan rzeczy - jonosondy cyfrowe - II generacja Digital Portable Sounder DPS - 4 konstruktor: dr Donald Mark Haines A portable ionosonde using coherent spread-spectrum waveforms for remote sensing of the ionosphere University of Lowell mała moc nadajnika P = 300 W zastosowanie metody rozpraszania widma formowanie sygnału metodą DSP rozdzielna antena dla TX i RX rozdzielczość po wysokości: 256 wszystkie polaryzacje wysoka zdolność rozdzielcza po szybkości masa urządzenia: 50 kg

8 DPS-4 DPS - 4

9 DPS-4 jonogram - 4

10 DPS - 4

11 Sondy cyfrowe - porównanie

12 Przyczyny wprowadzania standardu DRM ELF VLF LF MF HF VHF UHF SHF EHF 3 khz 30 khz 300 khz 3 MHz 30 MHz 300 MHz 3 GHz 30 GHz 300 GHz 100 km 10 km 1 km 100 m 10 m 1 m 10 cm 1 cm 1 mm pasma AM są nadal atrakcyjne dla nadawców: ograniczony zasięg radiowy radiofonii UKF, w przeciwieństwie do zakresów HF, MF i LF Fale długie umożliwiają łączność na kilkaset kilometrów Fale krótkie umożliwiają łączność kontynentalną Potrzebna radiofonia cyfrowa na zakresach poniżej 30 MHz: niewystarczająca jakość istniejącej radiofonii AM można przesyłać dodatkowe informacje związane z programem

13 Digital Radio Mondiale (DRM) Standard radiofonii cyfrowej dla fal długich, średnich i krótkich 2003 Standard ETSI (ES ) Rekomendacja ITU-R (BS1514-1) czerwiec 2003 pierwsze emisje korzyści: jakość dźwięku zbliżona do uzyskiwanego w radiofonii FM, ale w paśmie dla AM wyświetlanie dodatkowych informacji niewielkie modyfikacje w istniejących systemach nadawczych możliwość odbioru programów z całej Europy a nawet z innych kontynentów => DRM łączy dobrą jakość dźwięku z dużym zasięgiem obecnej radiofonii AM

14 Jak to rozwiązano? jonosfera fala jonosferyczna fala przyziemna główną trudnością transmisji cyfrowej jest zmienność propagacji jonosferycznej

15 Specyfika propagacji na falach długich i średnich jonosfera LW, MW (dzień) MW (noc) radiofonia długofalowa (153 khz khz, pasmo 9kHz) (ITU Region 1) wykorzystywana głównie fala przyziemna, radiofonia średniofalowa (531 khz 1602 khz, pasmo 9 khz) fala przyziemna w ciągu dnia, fala jonosferyczna w nocy (refrakcja w warstwie E jonosfery)

16 Specyfika propagacji na falach krótkich jonosfera HF brak odbioru HF radiofonia na falach krótkich (2.3 MHz MHz, pasmo 10 khz) głównie fala jonosferyczna możliwa łączność międzykontynentalna ograniczenia: stosunek sygnał/szum, wielodrogowość, efekt Dopplera

17 Specyfika propagacji w zakresie HF - trajektorie fal 289 wysokosc [km] trajektorie fal radiowych z pojedynczej wiązki antenowej dla przykładowego profilu jonosferycznego

18 Specyfika propagacji w zakresie HF - trajektorie fal 289 wysokosc [km] MHz 17MHz trajektoria w zależności od częstotliwości emisji

19 Specyfika propagacji HF - zasięg w funkcji kąta wypromieniowania 4000 zasięg [km] F1 F2 E 18MHz f >f cf2. F1 F2 E 9MHz f < f cf1. F1 4MHz kąt elewacji [deg] zmiana zasięgu w funkcji kąta wypromieniowania fali dla różnych częstotliwości emisji

20 Specyfika propagacji w zakresie HF - wpływ pola magnetycznego 250 wysokość [km] x o odchylnie [deg] odległość [km] odległość [km] x o przykładowe trajektorie fali zwyczajnej i nadzwyczajnej

21 Wielodrogowość jonosfera opóźnienia rzędu 1-5ms mając pasmo f = 10 khz można nadawć symbole o szerokości 5 µs tak szybka transmisja jest nie możliwa, bo wystąpi interferencja międzysymbolowa

22 Specyfika propagacji HF - interferencje międzysymbolowe jonosfera brak odbioru HF Opóźnienia rzędu 1-5ms t p +τ t P t p + τ 2

23 Rozwiązania przyjęte w standardzie DRM (1) nadaje się na 207 nośnych rozmieszczonych równomiernie w kanale 10 khz (2) stosuje się w tym celu rozmieszczenie nośnych zgodnie z koncepcją OFDM (3) na każdej nośnej nadaje się informację powoli - wielodrogowość jest nie istotna (4) aby upakować dodatkowo informacje stosuje się wielowartościowy AM (16 lub 64) (5) aby poprawić BER stosuje się skalowanie kanału i demodulacją koherentną (6) na wszystkich nośnych stosowany kod korekcji błędów (FEC)

24 Rozwiązania przyjęte w standardzie DRM (1) nadaje się na 207 nośnych rozmieszczonych równomiernie w kanale 10 khz 207 nośnych khz Hz (1/T u )

25 Rozwiązania przyjęte w standardzie DRM (2) stosuje się w tym celu rozmieszczenie nośnych zgodnie z koncepcją OFDM OFDM (Orthogonal Frequency Division Multiplexing) f nośne są rozmieszczone w sposób zapewniający ortogonalność w zadanym czasie

26 Rozwiązania przyjęte w standardzie DRM (3) na każdej nośnej nadaje się informację powoli - wielogrogowość jest nie istotna Parametr A B C D czas trwania ramki T f czas trwania symbolu T s czas trwania użytecznej części symbolu OFDM T u okres ochronny T g. Tryb odporności transmisji A B C D ms 24 ms (288*T) 2.67 ms (32*T) ms ms (256*T) 5.33 ms (64*T) 400 ms 20 ms ms (176*T) 5.33 ms (64*T) /91/s 1/4 4/ /14 1/s 14.6 kbps 11.5 kbps Typowe warunki propagacyjne 21.0 kbp 16.6 kbps Kanał Gaussowski ze słabymi zanikami Podobne do trybu B ale z silniejszym rozmyciem częstotliwości (efekt Dopplera) Podobnie jak tryb B ale z silnymi opóźnieniami i dużymi częstotliwościami Dopplerowskimi ms 9.33 ms (112*T) 7.33 ms (88*T) 7.6 kbps 11.0 kbps Kanał niestacjonarny, selektywny czasowo i częstotliwościowo z dłuższymi przedziałami opóźnień

27 Rozwiązania przyjęte w standardzie DRM (4) aby upakować dodatkowo informacje stosuje się AM wielowartościowy (4, 16 lub 64) q 0 q 0 q i i 0 1 i Konstelacja 4 QAM Konstelacja 16 QAM

28 Rozwiązania przyjęte w standardzie DRM (4) aby upakować dodatkowo informacje stosuje się AM wielowartościowy (4, 16 lub 64) q 0 q 1 q i 0 i 1 i Konstelacja 64 QAM

29 Rozwiązania przyjęte w standardzie DRM (5) aby poprawić BER stosuje się skalowanie kanału i demodulacją koherentną pewna ilość nośnych jest transmitowana z znaną amplitudą i fazą umożliwiając ocenę parametrów kanału radiowego, synchronizację odbiornika i demodulację koherentną sygnału 3 nośne referencyjne częstotliwości: 750 Hz, 2250 Hz i 3000 Hz od środka co 6 nośna do kalibracji charakterystyki amplitudowej kanału f cele referencyjne częstotliwości x cele kanału FAC 0 cele referencyjne wzmocnienia dla nośnych położonych między DC a 4,5 khz w trybie B.

30 Rozwiązania przyjęte w standardzie DRM - podsumowanie wymagane pasmo kanału radiowego: 4.5 khz - 20 khz przewidziane przepływności: 6 kbps - 70 kbps typowo: MW 9kHz, 26 kbps; HF 10 khz, 17 kbps odległość nośnych: Hz Hz czas ochronny: 2.67 ms ms użyteczna część symbolu 24 ms ms modulacje na nośnych 4QAM, 16QAM lub 64QAM demodulacja koherentna

31 Przykładowe możliwości nadawania w paśmie HF (tryb B) 21 kbit/s program radiowy z audio wysokiej jakości 4 kbit/s 17 kbit/s dodatkowy kanał transmisji danych 4 kbit/s program radiowy z dobrej jakości audio 17 kbit/s audio HVXC 2 kbit/s silnie zabezpieczone przed błędami dobrej jakości audio w miejscach dobrego odbioru

32 Informacje o jonosferze dostępne w odbiorniku - funkcja transferu

33 Informacje dostępne w odbiorniku - funkcja odpowiedzi impulsowej

34 Informacje dostępne w odbiorniku

35 Informacje dostępne w odbiorniku

36 Informacje dostępne w odbiorniku

37 DRM - informacje dostępne KONIEC - podsumowanie co 400 ms są dostępne: (1) różnice opóźnień grupowych sygnału (rozdzielczość 0.1 ms) (2) przesunięcia dopplerowskie nośnych referencyjnych (10-7 ) (3) pomiar tłumienia trasy (po wyskalowaniu układu antena - odbiornik, 0.1 db) po uzupełnieniu standardu DRM możliwy: (4) pomiar opóźnień grupowych (w oparciu o czas GPS)

38 Test DRM - analiza propagacyjna obserwowanych charakterystyk kanału model ray tracing - J. Młynarczyk 2002 Młynarczyk J., Caratori J., Nowak S., HF Pro: Program do symulacji propagacji fal radiowych w paśmie HF, X Krajowe Sympozjum Nauk Radiowych URSI 2002, Poznań, marzec Młynarczyk J., Kułak A., KKRRiT Poznań, marzec parametry DRM Open-Source Software Implementation of a DRM-Receiver, stacje testowe trasa Wertachtal - Kraków 7265 khz / 720 km trasa Sines - Kraków khz / 2640 km jonosondy pionowe: DPS-4 Pruhonice Rzym zlokalizowane w punkcie odbicia

39 Test - analiza propagacyjna obserwowanych charakterystyk kanału stacja Wertachtal

40 Test - analiza propagacyjna obserwowanych charakterystyk kanału trasa Wertachtal - Kraków 720 km w środku: Pruhonice 9 marca 2006, godz. 10:59 UT 9 marca 2006, godz. 11:00 UT

41 Test - analiza propagacyjna obserwowanych charakterystyk kanału trasa Wertachtal - Kraków stan jonosfery w punkcie odbicia (sonda Pruhonice)

42 Test - analiza propagacyjna obserwowanych charakterystyk kanału trasa Wertachtal-Kraków łączność możliwa dla czterech kątów elewacji: 13,9 stopnia (dla fali nadzwyczajnej 13.8) 23,7 stopnia (dla fali nadzwyczajnej 23.5) 31,6 stopnia 50,1 stopnia są to odpowiednio promienie dolne warstw E, F1 i F2 oraz promień górny warstwy F2, który jak można się spodziewać będzie miał małą amplitudę.

43 Test - analiza propagacyjna obserwowanych charakterystyk kanału trasa Wertachtal-Kraków łączność możliwa dla czterech kątów elewacji: 13,9 stopnia (dla fali nadzwyczajnej 13.8) 23,7 stopnia (dla fali nadzwyczajnej 23.5) 31,6 stopnia 50,1 stopnia trajektorie

44 Test - analiza propagacyjna obserwowanych charakterystyk kanału trasa Wertachtal-Kraków jonogram ukośny zrekonstruowany na podstawie modelu opóźnienia sygnału wynoszą: 2,5 ms dla trybu 1E1 2,7 ms, dla trybu 1F1 2,9 ms 3,7 ms dla trybu 1F2 3,7 ms

45 Test - analiza propagacyjna obserwowanych charakterystyk kanału stacja Sines - Portugalia

46 Test - analiza propagacyjna obserwowanych charakterystyk kanału trasa Sines - Kraków 2640 km w środku: Rzym trajektorie

47 Test - analiza propagacyjna obserwowanych charakterystyk kanału trasa Sines - Kraków jonogram ukośny zrekonstruowany na podstawie modelu opóźnienia sygnału wynoszą: 9.0 ms dla trybu 1F1 9.1 ms, dla trybu 1F2

48 Rozwiązanie odwrotne - możliwości KONIEC wykorzystania DRM dane z DRM różnice opóźnień grupowych sygnału (rozdzielczość 0.1 ms) przesunięcia dopplerowskie nośnych referencyjnych (10-7 ) pomiar tłumienia trasy (po wyskalowaniu dokładność 0.21 db) pomiary dla różnych częstotliwości (150 khz - 26 MHz ) gruby model (usunięcie niejednoznaczności) jonogram ukośny rozwiązanie odwrotne model jonosfery w punkcie odbicia (połowa trasy)

49 Wykorzystanie DRM - organizacja KONIEC systemu zbierania danych automatyczne odbiorniki wielokanałowe - śledzenie kilkudziesięciu stacji sieć odbiorników w wielu ośrodkach naukowych na świecie centrala przetwarzania danych mapa dynamiczna jonosfery na dużych obszarach Ziemi

50 Wykorzystanie DRM KONIEC - dostępne stacje marzec ok. 120 stacji TX na wszystkich kontynentach

2. STRUKTURA RADIOFONICZNYCH SYGNAŁÓW CYFROWYCH

2. STRUKTURA RADIOFONICZNYCH SYGNAŁÓW CYFROWYCH 1. WSTĘP Radiofonię cyfrową cechują strumienie danych o dużych przepływnościach danych. Do przesyłania strumienia danych o dużych przepływnościach stosuje się transmisję z wykorzystaniem wielu sygnałów

Bardziej szczegółowo

Systemy i Sieci Radiowe

Systemy i Sieci Radiowe Systemy i Sieci Radiowe Wykład 4 Media transmisyjne część Program wykładu Widmo sygnałów w. cz. Modele i tryby propagacji Anteny Charakterystyka kanału radiowego zjawiska propagacyjne 1 Transmisja radiowa

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY I ALGORYTMY PRZETWARZANIA SYGNAŁÓW PROGRAM WYKŁADÓW PROGRAM WYKŁADÓW PROGRAM WYKŁADÓW

PODSTAWY I ALGORYTMY PRZETWARZANIA SYGNAŁÓW PROGRAM WYKŁADÓW PROGRAM WYKŁADÓW PROGRAM WYKŁADÓW PODSTAWY I ALGORYTMY PRZETWARZANIA SYGNAŁÓW Kierunek: Elektronika i Telekomunikacja sem. IV Prowadzący: dr inż. ARKADIUSZ ŁUKJANIUK PROGRAM WYKŁADÓW Pojęcie sygnału, sygnał a informacja, klasyfikacja sygnałów,

Bardziej szczegółowo

Cyfrowy system łączności dla bezzałogowych statków powietrznych średniego zasięgu. 20 maja, 2016 R. Krenz 1

Cyfrowy system łączności dla bezzałogowych statków powietrznych średniego zasięgu. 20 maja, 2016 R. Krenz 1 Cyfrowy system łączności dla bezzałogowych statków powietrznych średniego zasięgu R. Krenz 1 Wstęp Celem projektu było opracowanie cyfrowego system łączności dla bezzałogowych statków latających średniego

Bardziej szczegółowo

Fizyczne podstawy działania telefonii komórkowej

Fizyczne podstawy działania telefonii komórkowej Fizyczne podstawy działania telefonii komórkowej Tomasz Kawalec 12 maja 2010 Zakład Optyki Atomowej, Instytut Fizyki UJ www.coldatoms.com Tomasz Kawalec Festiwal Nauki, IF UJ 12 maja 2010 1 / 20 Podstawy

Bardziej szczegółowo

Zakład Systemów Radiowych (Z-1)

Zakład Systemów Radiowych (Z-1) Zakład Systemów Radiowych (Z-1) Opracowanie i wdrożenie oprogramowania do analizy propagacyjno-sieciowej w radiofonii rozsiewczej pracującej w systemie DRM w zakresie fal średnich i długich. Etap 1: Opracowanie

Bardziej szczegółowo

Oddział we Wrocławiu. Zakład Kompatybilności Elektromagnetycznej (Z-21)

Oddział we Wrocławiu. Zakład Kompatybilności Elektromagnetycznej (Z-21) Oddział we Wrocławiu Zakład Kompatybilności Elektromagnetycznej (Z-21) Metody badania wpływu zakłóceń systemów radiowych następnych generacji (LTE, IEEE 802.22, DAB+, DVB-T) na istniejące środowisko radiowe

Bardziej szczegółowo

Zakład Systemów Radiowych (Z-1)

Zakład Systemów Radiowych (Z-1) Zakład Systemów Radiowych (Z-1) Opracowanie i wdrożenie oprogramowania do analizy propagacyjno-sieciowej w radiofonii rozsiewczej pracującej w systemie DRM w zakresie fal średnich i długich Etap 2: Analiza

Bardziej szczegółowo

Fala elektromagnetyczna. i propagacja fal radiowych. dr inż. Paweł Zalewski

Fala elektromagnetyczna. i propagacja fal radiowych. dr inż. Paweł Zalewski Fala elektromagnetyczna i propagacja fal radiowych dr inż. Paweł Zalewski Fala radiowa jest jedną z wielu form promieniowania elektromagnetycznego. Oscylacje obu pól magnetycznego i elektrycznego są ze

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: IET-2-411-US-n Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia II stopnia Forma i tryb studiów: Niestacjonarne

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: IET-2-411-US-n Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia II stopnia Forma i tryb studiów: Niestacjonarne Nazwa modułu: Nowoczesne technologie bezprzewodowe Rok akademicki: 2013/2014 Kod: IET-2-411-US-n Punkty ECTS: 3 Wydział: Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji Kierunek: Elektronika i Telekomunikacja

Bardziej szczegółowo

10 Międzynarodowa Organizacja Radia i Telewizji.

10 Międzynarodowa Organizacja Radia i Telewizji. 10 Międzynarodowa Organizacja Radia i Telewizji. Odbiór sygnału telewizyjnego. Pytania sprawdzające 1. Jaką modulację stosuje się dla sygnałów telewizyjnych? 2. Jaka jest szerokość kanału telewizyjnego?

Bardziej szczegółowo

Bezprzewodowe sieci komputerowe

Bezprzewodowe sieci komputerowe Bezprzewodowe sieci komputerowe Dr inż. Bartłomiej Zieliński Przesłanki stosowania transmisji bezprzewodowej Podział fal elektromagnetycznych Fale radiowe Fale optyczne Cyfrowy system transmisji bezprzewodowej

Bardziej szczegółowo

Propozycja opłat dla służb radiodyfuzji naziemnej

Propozycja opłat dla służb radiodyfuzji naziemnej Propozycja opłat dla służb radiodyfuzji naziemnej wprowadzenie nowych zasad określania kwot maksymalnych opłat rocznych za prawo do dysponowania częstotliwością; uproszczenie regulacji dotyczących naliczania

Bardziej szczegółowo

Sieci Bezprzewodowe. Charakterystyka fal radiowych i optycznych WSHE PŁ wshe.lodz.pl.

Sieci Bezprzewodowe. Charakterystyka fal radiowych i optycznych WSHE PŁ wshe.lodz.pl. dr inż. Krzysztof Hodyr 42 6315989 WSHE 42 6313166 PŁ khodyr @ wshe.lodz.pl Materiały z wykładów są umieszczane na: http:// sieci.wshe.lodz.pl hasło: ws123he Tematyka wykładu Charakterystyka fal radiowych

Bardziej szczegółowo

Propagacja fal radiowych

Propagacja fal radiowych Propagacja fal radiowych Parametry fali radiowej Podstawowym parametrem fali jest jej częstotliwość czyli liczba pełnych cykli w ciągu 1 sekundy, wyrażany jest w Hz Widmo (spektrum) fal elektromagnetycznych

Bardziej szczegółowo

W KIERUNKU CYFROWEJ ŁĄCZNOŚCI RADIOWEJ. wprowadzenie do radiowej łączności dyspozytorskiej

W KIERUNKU CYFROWEJ ŁĄCZNOŚCI RADIOWEJ. wprowadzenie do radiowej łączności dyspozytorskiej W KIERUNKU CYFROWEJ ŁĄCZNOŚCI RADIOWEJ wprowadzenie do radiowej łączności dyspozytorskiej Przemysław Bylica Zakład Informatyki i Łączności Szkoła Główna SłuŜby PoŜarniczej 29 marca 2012 SEMINARIUM 2012

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11)

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 181873 (21) Numer zgłoszenia: 320737 (13) B 1 (22) Data zgłoszenia 07.10.1996 (5 1) IntCl7 (86) Data i numer

Bardziej szczegółowo

Techniki diversity i systemy wieloantenowe. Paweł Kułakowski

Techniki diversity i systemy wieloantenowe. Paweł Kułakowski Tecniki diversity i systemy wieloantenowe Paweł Kułakowski Tecniki diversity Robocza definicja: Tecnika jednoczesnego odbioru kilku sygnałów lub wyboru najlepszego z nic stosowana w celu uniknięcia zaników

Bardziej szczegółowo

Innowacje wzmacniające system ochrony i bezpieczeństwa granic RP

Innowacje wzmacniające system ochrony i bezpieczeństwa granic RP Warszawa, 12.05.2016 r. gen. bryg. rez. pilot Dariusz WROŃSKI Innowacje wzmacniające system ochrony i bezpieczeństwa granic RP Zastosowanie głowic rodziny WH Obserwacja obiektów statycznych i dynamicznych

Bardziej szczegółowo

Radiofoniczne sieci cyfrowe, narzędzia i metody ich projektowania oraz emisje doświadczalne

Radiofoniczne sieci cyfrowe, narzędzia i metody ich projektowania oraz emisje doświadczalne Radiofoniczne sieci cyfrowe, narzędzia i metody ich projektowania oraz emisje doświadczalne Raport z wykonania zadania Uruchomienie emisji doświadczalnej DRM Henryk Chaciński Andrzej Dusiński Jacek Jarkowski

Bardziej szczegółowo

Podstawy Transmisji Cyfrowej

Podstawy Transmisji Cyfrowej Politechnika Warszawska Wydział Elektroniki I Technik Informacyjnych Instytut Telekomunikacji Podstawy Transmisji Cyfrowej laboratorium Ćwiczenie 4 Modulacje Cyfrowe semestr zimowy 2006/7 W ramach ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I Podstawy komunikacji bezprzewodowej

CZĘŚĆ I Podstawy komunikacji bezprzewodowej O autorach......................................................... 9 Wprowadzenie..................................................... 11 CZĘŚĆ I Podstawy komunikacji bezprzewodowej 1. Komunikacja bezprzewodowa.....................................

Bardziej szczegółowo

1. Rozchodzenie się i podział fal radiowych

1. Rozchodzenie się i podział fal radiowych 1. Rozchodzenie się i podział fal radiowych Cechą każdego systemu radiowego jest przekazywanie informacji (dźwięku) przez środowisko propagacji fal radiowych. Przetwarzanie wiadomości, nadawanie i odbiór

Bardziej szczegółowo

Podstawy Transmisji Przewodowej Wykład 1

Podstawy Transmisji Przewodowej Wykład 1 Podstawy Transmisji Przewodowej Wykład 1 Grzegorz Stępniak Instytut Telekomunikacji, PW 24 lutego 2012 Instytut Telekomunikacji, PW 1 / 26 1 Informacje praktyczne 2 Wstęp do transmisji przewodowej 3 Multipleksacja

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie ultradźwięków w technikach multimedialnych

Zastosowanie ultradźwięków w technikach multimedialnych Zastosowanie ultradźwięków w technikach multimedialnych Janusz Cichowski, p. 68 jay@sound.eti.pg.gda.pl Katedra Systemów Multimedialnych, Wydział Elektroniki Telekomunikacji i Informatyki, Politechnika

Bardziej szczegółowo

06 Tor pośredniej częstotliwości, demodulatory AM i FM Pytania sprawdzające Wiadomości podstawowe Budowa wzmacniaczy pośredniej częstotliwości

06 Tor pośredniej częstotliwości, demodulatory AM i FM Pytania sprawdzające Wiadomości podstawowe Budowa wzmacniaczy pośredniej częstotliwości 06 Tor pośredniej częstotliwości, demodulatory AM i FM Pytania sprawdzające 1. Jakie są wymagania stawiane wzmacniaczom p.cz.? 2. Jaka jest szerokość pasma sygnału AM i FM? 3. Ile wynosi częstotliwość

Bardziej szczegółowo

Propagacja fal w środowisku mobilnym

Propagacja fal w środowisku mobilnym Propagacja fal w środowisku mobilnym Spektrum fal radiowych Prędkość, długość, częstotliwość fali Prędkość światła=długość fali x częstotliwość = =3 x 10 8 m/s =300 000 km/s Typy fal Propagacja fali przyziemnej

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.03 Podstawowe zasady modulacji amlitudy na przykładzie modulacji DSB 1. Podstawowe zasady modulacji amplitudy

Bardziej szczegółowo

Zakresy częstotliwości radiofonicznych i propagacja fal

Zakresy częstotliwości radiofonicznych i propagacja fal Wa-wa, dn. 26.02.2007 Zakresy częstotliwości radiofonicznych i propagacja fal Wszelkie przesyłanie, nadawanie lub odbiór znaków, sygnałów, pisma, obrazów i dźwięków lub wszelkiego rodzaju informacji drogą

Bardziej szczegółowo

Sieci Bezprzewodowe. Systemy modulacji z widmem rozproszonym. DSSS Direct Sequence. DSSS Direct Sequence. FHSS Frequency Hopping

Sieci Bezprzewodowe. Systemy modulacji z widmem rozproszonym. DSSS Direct Sequence. DSSS Direct Sequence. FHSS Frequency Hopping dr inż. Krzysztof Hodyr Sieci Bezprzewodowe Część 2 Systemy modulacji z widmem rozproszonym (spread spectrum) Parametry warunkujące wybór metody modulacji Systemy modulacji z widmem rozproszonym Zjawiska

Bardziej szczegółowo

ładunek do przewiezienia dwie możliwości transportu

ładunek do przewiezienia dwie możliwości transportu ładune do przewiezienia dwie możliwości transportu Potrzeba jest przesłać np. 10 Mb/s danych drogą radiową jedna ala nośna Kod NRZ + modulacja PSK czas trwania jednego bitu 0,1 us przy możliwej wielodrogowości

Bardziej szczegółowo

Lekcja 20. Temat: Detektory.

Lekcja 20. Temat: Detektory. Lekcja 20 Temat: Detektory. Modulacja amplitudy. (AM z ang. Amplitude Modulation) jeden z trzech podstawowych rodzajów modulacji, polegający na kodowaniu sygnału informacyjnego (szerokopasmowego o małej

Bardziej szczegółowo

Układy transmisji bezprzewodowej w technice scalonej, wybrane zagadnienia

Układy transmisji bezprzewodowej w technice scalonej, wybrane zagadnienia Układy transmisji bezprzewodowej w technice scalonej, wybrane zagadnienia Evatronix S.A. 6 maja 2013 Tematyka wykładów Wprowadzenie Tor odbiorczy i nadawczy, funkcje, spotykane rozwiazania wady i zalety,

Bardziej szczegółowo

MODULACJA. Definicje podstawowe, cel i przyczyny stosowania modulacji, rodzaje modulacji. dr inż. Janusz Dudczyk

MODULACJA. Definicje podstawowe, cel i przyczyny stosowania modulacji, rodzaje modulacji. dr inż. Janusz Dudczyk Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej i Zarządzania MODULACJA Definicje podstawowe, cel i przyczyny stosowania modulacji, rodzaje modulacji dr inż. Janusz Dudczyk Cel wykładu Przedstawienie podstawowych

Bardziej szczegółowo

Zalety ekonomiczne DAB+

Zalety ekonomiczne DAB+ Zalety ekonomiczne DAB+ Jens Stockmann, Product Specialist Transmission jens.stockmann@gatesair.com Proprietary and conf idential. 1 O firmie Gates Air Gates Air to największy na świecie producent nadajników

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Włostowski pok. 467 tel

Krzysztof Włostowski   pok. 467 tel Systemy z widmem rozproszonym ( (Spread Spectrum) Krzysztof Włostowski e-mail: chrisk@tele tele.pw.edu.pl pok. 467 tel. 234 7896 1 Systemy SS - Spread Spectrum (z widmem rozproszonym) CDMA Code Division

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne

Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne Fryderyk Lewicki Telekomunikacja Polska, Departament Centrum Badawczo-Rozwojowe,

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z przedmiotu: Przetwarzanie i obróbka sygnałów

Rozkład materiału z przedmiotu: Przetwarzanie i obróbka sygnałów Rozkład materiału z przedmiotu: Przetwarzanie i obróbka sygnałów Dla klasy 3 i 4 technikum 1. Klasa 3 34 tyg. x 3 godz. = 102 godz. Szczegółowy rozkład materiału: I. Definicje sygnału: 1. Interpretacja

Bardziej szczegółowo

ul. Królewska 1/7, 00-909 Warszawa www.iu.wp.mil.pl

ul. Królewska 1/7, 00-909 Warszawa www.iu.wp.mil.pl K A ;; ~ ;fj~~2?~.'2:.' ij A...............,...,.... II OO~ofiC9 'JVni'szcJ". n II OGŁOSZENIE INSPEKTORA T UZBROJENIA ul. Królewska 1/7, 00-909 Warszawa nr tel. (22) 687 33 50 nr fax (22) 687 3444 www.iu.wp.mil.pl

Bardziej szczegółowo

Jarosław Szóstka. WiMAX NOWY STANDARD DOSTĘPU RADIOWEGO

Jarosław Szóstka. WiMAX NOWY STANDARD DOSTĘPU RADIOWEGO Jarosław Szóstka WiMAX NOWY STANDARD DOSTĘPU RADIOWEGO Kabelkom Sp. z o.o. Biuro handlowe Adres: ul. Bukowa 30 43-300 Bielsko-Biała, POLSKA Tel.: (+48) 33 821 35 38 Tel.: (+48) 33 819 11 43 Tel.: (+48)

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY TELEDETEKCJI

PODSTAWY TELEDETEKCJI PODSTAWY TELEDETEKCJI Jerzy PIETRASIŃSKI Instytut Radioelektroniki WEL WAT bud. 61, pok. 14, tel. 683 96 39 Cz. III Wybrane problemy radarowych systemów antenowych KLASYFIKACJA RADAROWYCH SYSTEMÓW ANTENOWYCH

Bardziej szczegółowo

Lnie pozycyjne w nawigacji technicznej

Lnie pozycyjne w nawigacji technicznej Lnie pozycyjne w nawigacji technicznej Nawigacja Nawigacja jest gałęzią nauki, zajmującą się prowadzeniem statku bezpieczną i optymalną drogą. Znajomość nawigacji umożliwia określanie pozycji własnej oraz

Bardziej szczegółowo

Wykaz emisji przeznaczonych dla Służby Amatorskiej (poniedziaå ek, 14 sierpieå 2006) - - Ostatnia aktualizacja ()

Wykaz emisji przeznaczonych dla Służby Amatorskiej (poniedziaå ek, 14 sierpieå 2006) - - Ostatnia aktualizacja () Wykaz emisji przeznaczonych dla Służby Amatorskiej (poniedziaå ek, 14 sierpieå 2006) Ostatnia aktualizacja () Telegrafia i telefonia Do przekazywania wiadomości drogą radiową potrzebne są następujące elementy:

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access. dr inż. Stanisław Wszelak

Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access. dr inż. Stanisław Wszelak Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access dr inż. Stanisław Wszelak Rodzaje dostępu szerokopasmowego Technologia xdsl Technologie łączami kablowymi Kablówka Technologia poprzez siec

Bardziej szczegółowo

Planowanie sieci bezprzewodowych - bilans łącza radiowego

Planowanie sieci bezprzewodowych - bilans łącza radiowego Planowanie sieci bezprzewodowych - bilans łącza radiowego Paweł Kułakowski Bilans energetyczny łącza radiowego Zapewnienie wystarczającej wartości SNR (SINR, SIR) : lub wystarczającej wartości E b /N 0

Bardziej szczegółowo

Propagacja wielodrogowa sygnału radiowego

Propagacja wielodrogowa sygnału radiowego Propagacja wielodrogowa sygnału radiowego Paweł Kułakowski Linie radiowe 2006 www.kt.ag.edu.pl/~brus/linie_radiowe Plan wykładu. Wprowadzenie zjawisko propagacji wielodrogowej, modele kanału radiowego

Bardziej szczegółowo

1. Modulacja analogowa, 2. Modulacja cyfrowa

1. Modulacja analogowa, 2. Modulacja cyfrowa MODULACJA W16 SMK 2005-05-30 Jest operacja mnożenia. Jest procesem nakładania informacji w postaci sygnału informacyjnego m.(t) na inny przebieg o wyższej częstotliwości, nazywany falą nośną. Przyczyna

Bardziej szczegółowo

Systemy satelitarne Paweł Kułakowski

Systemy satelitarne Paweł Kułakowski Systemy satelitarne Paweł Kułakowski Kwestie organizacyjne Prowadzący wykłady: Paweł Kułakowski D5 pokój 122, telefon: 617 39 67 e-mail: kulakowski@kt.agh.edu.pl Wykłady: czwartki godz. 12:30 14:00 Laboratorium

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAKRESÓW i KANAŁÓW RTV w POLSCE Dotyczy transmisji przewodowych, pasmo: 48,5 862 MHz

PLAN ZAKRESÓW i KANAŁÓW RTV w POLSCE Dotyczy transmisji przewodowych, pasmo: 48,5 862 MHz PLAN ÓW i KANAŁÓW R w POLSCE Dotyczy transmisji przewodowych, w tym antenowych instalacji zbiorowych i telewizji kablowej. pasmo: 48,5 862 MHz Częstotliwości podano w MHz 2. ANALO 1. R1 48,5 49,75 52,5

Bardziej szczegółowo

BER = f(e b. /N o. Transmisja satelitarna. Wskaźniki jakości. Transmisja cyfrowa

BER = f(e b. /N o. Transmisja satelitarna. Wskaźniki jakości. Transmisja cyfrowa Transmisja satelitarna Wskaźniki jakości Transmisja cyfrowa Elementowa stopa błędów (Bit Error Rate) BER = f(e b /N o ) Dostępność łącza Dla żądanej wartości BER. % czasu w roku, w którym założona jakość

Bardziej szczegółowo

Podstawy transmisji sygnałów

Podstawy transmisji sygnałów Podstawy transmisji sygnałów 1 Sygnał elektromagnetyczny Jest funkcją czasu Może być również wyrażony jako funkcja częstotliwości Sygnał składa się ze składowych o róznych częstotliwościach 2 Koncepcja

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Lądowej obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 01/015 Kierunek studiów: Transport Forma sudiów:

Bardziej szczegółowo

Badane cechy i metody badawcze/pomiarowe

Badane cechy i metody badawcze/pomiarowe Zakres akredytacji dla Laboratorium Badań Kompatybilności Elektromagnetycznej i Pomiarów Pól Elektromagnetycznych (LBEMC) Nr AB 171 wydany przez Polskie Centrum Akredytacji ważny do 16 maja 2018 r. Badane

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 19 sierpnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 19 sierpnia 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 188 10715 Poz. 1122 1122 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 19 sierpnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczo-odbiorczych,

Bardziej szczegółowo

celowym rozpraszaniem widma (ang: Spread Spectrum System) (częstotliwościowe, czasowe, kodowe)

celowym rozpraszaniem widma (ang: Spread Spectrum System) (częstotliwościowe, czasowe, kodowe) 1. Deinicja systemu szerokopasmowego z celowym rozpraszaniem widma (ang: Spread Spectrum System) 2. Ogólne schematy nadajników i odbiorników 3. Najważniejsze modulacje (DS, FH, TH) 4. Najważniejsze własności

Bardziej szczegółowo

VLF (Very Low Frequency) 15 khz do 30 khz

VLF (Very Low Frequency) 15 khz do 30 khz VLF (Very Low Frequency) 15 khz do 30 khz Metoda elektromagnetyczna (EM) polega na pomiarze pól wtórnych wytwarzanych przez ciała przewodzące, znajdujące się w ziemi, które podlegają działaniu pierwotnego

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 188 10715 Poz. 1122. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 19 sierpnia 2011 r.

Dziennik Ustaw Nr 188 10715 Poz. 1122. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 19 sierpnia 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 188 10715 Poz. 1122 Na podstawie art. 144 ust. 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, z późn. zm. 2) ) zarządza się, co następuje: 1. W rozporządzeniu

Bardziej szczegółowo

Projektowanie układów scalonych do systemów komunikacji bezprzewodowej

Projektowanie układów scalonych do systemów komunikacji bezprzewodowej Projektowanie układów scalonych do systemów komunikacji bezprzewodowej Część 1 Dr hab. inż. Grzegorz Blakiewicz Katedra Systemów Mikroelektronicznych Politechnika Gdańska Ogólna charakterystyka Zalety:

Bardziej szczegółowo

Planowanie Radiowe - Miasto Cieszyn

Planowanie Radiowe - Miasto Cieszyn P Bogusław Dyduch Planowanie Radiowe - Miasto Cieszyn Temat opracowania: Planowanie Radiowe dla miasta Cieszyn Przygotowano dla: Urząd Miasta Cieszyn Nr dokumentu: Planowanie Radiowe Wersja: 1.0 Ostatnio

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczoodbiorczych, które mogą być

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczoodbiorczych, które mogą być ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczoodbiorczych, które mogą być używane bez pozwolenia. (Dz. U. Nr 38, poz. 6 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób i układ do modyfikacji widma sygnału ultraszerokopasmowego radia impulsowego. POLITECHNIKA GDAŃSKA, Gdańsk, PL

PL B1. Sposób i układ do modyfikacji widma sygnału ultraszerokopasmowego radia impulsowego. POLITECHNIKA GDAŃSKA, Gdańsk, PL PL 219313 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 219313 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 391153 (51) Int.Cl. H04B 7/00 (2006.01) H04B 7/005 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.08 Zasady wytwarzania sygnałów zmodulowanych za pomocą modulacji AM 1. Zasady wytwarzania sygnałów zmodulowanych

Bardziej szczegółowo

Systemy i Sieci Radiowe

Systemy i Sieci Radiowe Systemy i Sieci Radiowe Wykład 2 Wprowadzenie część 2 Treść wykładu modulacje cyfrowe kodowanie głosu i video sieci - wiadomości ogólne podstawowe techniki komutacyjne 1 Schemat blokowy Źródło informacji

Bardziej szczegółowo

Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska

Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Opracowanie na postawie: Frank Karlsen, Nordic VLSI, Zalecenia projektowe dla tanich systemów, bezprzewodowej transmisji danych cyfrowych, EP

Bardziej szczegółowo

AGENDA. Site survey - pomiary i projektowanie sieci bezprzewodowych. Tomasz Furmańczak UpGreat Systemy Komputerowe Sp. z o.o.

AGENDA. Site survey - pomiary i projektowanie sieci bezprzewodowych. Tomasz Furmańczak UpGreat Systemy Komputerowe Sp. z o.o. AGENDA Site survey - pomiary i projektowanie sieci bezprzewodowych Tomasz Furmańczak UpGreat Systemy Komputerowe Sp. z o.o. Zagadnienia projektowe dla sieci WLAN skomplikowane środowisko dla propagacji

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Sieci Lokalnych i Rozległych wykład 1: fale i kanał radiowy

Projektowanie Sieci Lokalnych i Rozległych wykład 1: fale i kanał radiowy Projektowanie Sieci Lokalnych i Rozległych wykład 1: fale i kanał radiowy Dr inż. Jacek Mazurkiewicz Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki e-mail: Jacek.Mazurkiewicz@pwr.wroc.pl Sprawy formalne (1)

Bardziej szczegółowo

Bezprzewodowe sieci komputerowe

Bezprzewodowe sieci komputerowe Bezprzewodowe sieci komputerowe Dr inż. Bartłomiej Zieliński Różnice między sieciami przewodowymi a bezprzewodowymi w kontekście protokołów dostępu do łącza Zjawiska wpływające na zachowanie rywalizacyjnych

Bardziej szczegółowo

ARCHITEKTURA GSM. Wykonali: Alan Zieliński, Maciej Żulewski, Alex Hoddle- Wojnarowski.

ARCHITEKTURA GSM. Wykonali: Alan Zieliński, Maciej Żulewski, Alex Hoddle- Wojnarowski. 1 ARCHITEKTURA GSM Wykonali: Alan Zieliński, Maciej Żulewski, Alex Hoddle- Wojnarowski. SIEĆ KOMÓRKOWA Sieć komórkowa to sieć radiokomunikacyjna składająca się z wielu obszarów (komórek), z których każdy

Bardziej szczegółowo

EUROELEKTRA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 2013/2014. Zadania z teleinformatyki na zawody II stopnia

EUROELEKTRA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 2013/2014. Zadania z teleinformatyki na zawody II stopnia EUROELEKTRA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 013/014 Zadania z teleinformatyki na zawody II stopnia Lp. Zadanie 1. Na wejściu układu odbiornika SNR (stosunek sygnał

Bardziej szczegółowo

Systemy Bezprzewodowe. Paweł Kułakowski

Systemy Bezprzewodowe. Paweł Kułakowski Systemy Bezprzewodowe Paweł Kułakowski Tematyka kursu - dekada łączności bezprzewodowej Gwałtowny rozwój sieci bezprzewodowych w ostatniej dekadzie: popyt na usługi łączności radiowej rozwój technologii

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY KATEDRA TELEKOMUNIKACJI I APARATURY ELEKTRONICZNEJ. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych. Numer ćwiczenia: 5

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY KATEDRA TELEKOMUNIKACJI I APARATURY ELEKTRONICZNEJ. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych. Numer ćwiczenia: 5 Politechnika Białostocka WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY KATEDRA TELEKOMUNIKACJI I APARATURY ELEKTRONICZNEJ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Cyfrowa transmisja pasmowa. Numer ćwiczenia: 5 Laboratorium

Bardziej szczegółowo

implementacji DVB-H H w oparciu o Plan DVB-T Genewa-06 Andrzej Marszałek

implementacji DVB-H H w oparciu o Plan DVB-T Genewa-06 Andrzej Marszałek Możliwo liwości implementacji DVB-H H w oparciu o Plan DVB-T Genewa-06 Andrzej Marszałek Plan prezentacji - Parametry planistyczne dla DVB-T - Parametry planistyczne dla DVB-H - Porównanie parametrów planistycznych

Bardziej szczegółowo

(1.1) gdzie: - f = f 2 f 1 - bezwzględna szerokość pasma, f śr = (f 2 + f 1 )/2 częstotliwość środkowa.

(1.1) gdzie: - f = f 2 f 1 - bezwzględna szerokość pasma, f śr = (f 2 + f 1 )/2 częstotliwość środkowa. MODULACJE ANALOGOWE 1. Wstęp Do przesyłania sygnału drogą radiową stosuje się modulację. Modulacja polega na odzwierciedleniu przebiegu sygnału oryginalnego przez zmianę jednego z parametrów fali nośnej.

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH I TELEKOMUNIKACYJNYCH Laboratorium Podstaw Telekomunikacji WPŁYW SZUMÓW NA TRANSMISJĘ CYFROWĄ

ZAKŁAD SYSTEMÓW ELEKTRONICZNYCH I TELEKOMUNIKACYJNYCH Laboratorium Podstaw Telekomunikacji WPŁYW SZUMÓW NA TRANSMISJĘ CYFROWĄ Laboratorium Podstaw Telekomunikacji Ćw. 4 WPŁYW SZUMÓW NA TRANSMISJĘ CYFROWĄ 1. Zapoznać się z zestawem do demonstracji wpływu zakłóceń na transmisję sygnałów cyfrowych. 2. Przy użyciu oscyloskopu cyfrowego

Bardziej szczegółowo

LTE-ADVANCED CARRIER AGGREGATION. Warszawa, 3 marca 2016 r.

LTE-ADVANCED CARRIER AGGREGATION. Warszawa, 3 marca 2016 r. LTE-ADVANCED CARRIER AGGREGATION Warszawa, 3 marca 2016 r. Grupa Cyfrowy Polsat liderem technologii LTE Wrzesień 2010 r. start pierwszej komercyjnej sieci LTE w Polsce i pierwszej komercyjnej sieci LTE1800

Bardziej szczegółowo

MONITORING PRZESTRZENI ELEKTROMAGNETYCZNEJ

MONITORING PRZESTRZENI ELEKTROMAGNETYCZNEJ MONITORING PRZESTRZENI ELEKTROMAGNETYCZNEJ (wybrane zagadnienia) Opracowanie : dr inż. Adam Konrad Rutkowski 1 Monitorowanie przestrzeni elektromagnetycznej Celem procesu monitorowania przestrzeni elektromagnetycznej

Bardziej szczegółowo

Systemy i Sieci Radiowe

Systemy i Sieci Radiowe Systemy i Sieci Radiowe Wykład 3 Media transmisyjne część 1 Program wykładu transmisja światłowodowa transmisja za pomocą kabli telekomunikacyjnych (DSL) transmisja przez sieć energetyczną transmisja radiowa

Bardziej szczegółowo

Bezprzewodowe Sieci Komputerowe Wykład 5. Marcin Tomana WSIZ 2003

Bezprzewodowe Sieci Komputerowe Wykład 5. Marcin Tomana WSIZ 2003 Bezprzewodowe Sieci Komputerowe Wykład 5 Marcin Tomana WSIZ 2003 Ogólna Tematyka Wykładu Rozległe sieci bezprzewodowe Stacjonarne sieci rozległe Aloha i Packet Radio Bezprzewodowe mobilne sieci Mobitex

Bardziej szczegółowo

Parametry i technologia światłowodowego systemu CTV

Parametry i technologia światłowodowego systemu CTV Parametry i technologia światłowodowego systemu CTV (Światłowodowe systemy szerokopasmowe) (c) Sergiusz Patela 1998-2002 Sieci optyczne - Parametry i technologia systemu CTV 1 Podstawy optyki swiatlowodowej:

Bardziej szczegółowo

Zarys strategii technicznych aspektów uruchomienia radiodyfuzji cyfrowej na falach poniżej 30 MHz w Polsce 1

Zarys strategii technicznych aspektów uruchomienia radiodyfuzji cyfrowej na falach poniżej 30 MHz w Polsce 1 Zarys strategii technicznych aspektów uruchomienia radiodyfuzji cyfrowej na falach poniżej 30 MHz w Polsce 1 Andrzej Dusiński, adrezer@wp.pl Jacek Jarkowski, j.jarkowski@itl.waw.pl Instytut Radioelektroniki,

Bardziej szczegółowo

GEOMATYKA program podstawowy. dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu

GEOMATYKA program podstawowy. dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu GEOMATYKA program podstawowy 2017 dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu Wyznaczenie pozycji anteny odbiornika może odbywać się w dwojaki sposób: na zasadzie pomiarów

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie elektromagnetyczne

Promieniowanie elektromagnetyczne 1 Promieniowanie elektromagnetyczne Rozprzestrzenianie informacji środkami elektrycznymi w swojej istocie sprowadza się do przewodnictwa elektrycznego w przewodach i kablach oraz elektromagnetycznej propagacji

Bardziej szczegółowo

BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO

BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO Temat ćwiczenia: BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO 1. Wprowadzenie Ultradźwiękowy bezdotykowy czujnik położenia liniowego działa na zasadzie pomiaru czasu powrotu impulsu ultradźwiękowego,

Bardziej szczegółowo

Forum TETRA Polska III spotkanie, 15 marca 2007 r. Metody badania pokrycia sygnałem radiowym w sieciach ruchomych

Forum TETRA Polska III spotkanie, 15 marca 2007 r. Metody badania pokrycia sygnałem radiowym w sieciach ruchomych Forum TETRA Polska III spotkanie, 15 marca 2007 r. Metody badania pokrycia sygnałem radiowym w sieciach ruchomych mgr inż. Aleksander Orłowski e-mail: A.Orlowski@itl.waw.pl INSTYTUT ŁĄCZNOŚCI PAŃSTWOWY

Bardziej szczegółowo

Pomiary pola elektromagnetycznego wielkiej częstotliwości w środowisku

Pomiary pola elektromagnetycznego wielkiej częstotliwości w środowisku Pomiary pola elektromagnetycznego wielkiej częstotliwości w środowisku Paweł Bieńkowski Pracownia Ochrony Środowiska Elektromagnetycznego Politechnika Wrocławska Współpraca: Katarzyna Moskalik, GIOŚ Joanna

Bardziej szczegółowo

Problemy pomiarowe związane z wyznaczaniem poziomów pól elektromagnetycznych (PEM) w otoczeniu stacji bazowej telefonii komórkowej

Problemy pomiarowe związane z wyznaczaniem poziomów pól elektromagnetycznych (PEM) w otoczeniu stacji bazowej telefonii komórkowej Problemy pomiarowe związane z wyznaczaniem poziomów pól elektromagnetycznych (PEM) w otoczeniu stacji bazowej telefonii komórkowej INSTYTUT ŁĄCZNOŚCI Państwowy Instytut Badawczy Zakład Badań Systemów i

Bardziej szczegółowo

Cyfryzacja radiofonii wysokiej jakości

Cyfryzacja radiofonii wysokiej jakości Zakład Kompatybilności Elektromagnetycznej ul. Swojczycka 38 51-501 Wrocław T:[+71] 36 99 803 F:[+71] 37 28 878 www.il.wroc.pl wroclaw@il.wroc.pl Cyfryzacja radiofonii wysokiej jakości Raport Z21/ 21300089/1315/09

Bardziej szczegółowo

Badanie odbiorników DVB-T

Badanie odbiorników DVB-T Badanie odbiorników DVB-T 1 ZBIGNIEW KĄDZIELSKI DYREKTOR GENERALNY INSTYTUT ŁĄCZNOŚCI PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY Instytut Łączności Państwowy Instytut Telekomunikacyjny - założony w 1934 r. przez prof.

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY TELEKOMUNIKACJI Egzamin I - 2.02.2011 (za każde polecenie - 6 punktów)

PODSTAWY TELEKOMUNIKACJI Egzamin I - 2.02.2011 (za każde polecenie - 6 punktów) PODSTAWY TELEKOMUNIKACJI Egzamin I - 2.02.2011 (za każde polecenie - 6 punktów) 1. Dla ciągu danych: 1 1 0 1 0 narysuj przebiegi na wyjściu koderów kodów transmisyjnych: bipolarnego NRZ, unipolarnego RZ,

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki

Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.09 Określenie procentu modulacji sygnału zmodulowanego AM 1. Określenie procentu modulacji sygnału zmodulowanego

Bardziej szczegółowo

Opis Systemu Komunikacji Radiowej

Opis Systemu Komunikacji Radiowej Opis Systemu Komunikacji Radiowej 1. Opis ogólny systemu komunikacji radiowej Głównym zadaniem systemu komunikacji radiowej (SKR) jest zapewnienie dwustronnej łączności pomiędzy stacją naziemną i bezzałogowym

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY DSC VHF/MF/HF DLA STACJI STATKOWYCH I BRZEGOWYCH.

PROCEDURY DSC VHF/MF/HF DLA STACJI STATKOWYCH I BRZEGOWYCH. PROCEDURY DSC VHF/MF/HF DLA STACJI STATKOWYCH I BRZEGOWYCH. 1. Procedury DSC VHF/MF dla stacji statkowych. 1.1. DISTRESS ALARM W NIEBEZPIECZEŃSTWIE. Nadanie alarmu distress DSC: Alarm distress DSC powinien

Bardziej szczegółowo

IMPLEMENTACJA, OPTYMALIZACJA I KOMPATYBILNOŚĆ ELEKTOROMAGNETYCZNA SIECI DVB-H

IMPLEMENTACJA, OPTYMALIZACJA I KOMPATYBILNOŚĆ ELEKTOROMAGNETYCZNA SIECI DVB-H ZESZYTY NAUKOWE WYDZIAŁU ELEKTRONIKI, TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ Nr 1 Seria: Radiokomunikacja, Radiofonia i Telewizja 2007 Dariusz Więcek Łukasz Baran Bartłomiej Gołębiowski Jacek

Bardziej szczegółowo

Specjalność - Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych PW

Specjalność - Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych PW Kod przedmiotu SRDM Nazwa przedmiotu Systemy radiodyfuzyjne Wersja przedmiotu 2 A. Usytuowanie przedmiotu w systemie studiów Poziom kształcenia Studia I stopnia Forma i tryb prowadzenia studiów Niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

PLAN KONSPEKT. Bezprzewodowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych

PLAN KONSPEKT. Bezprzewodowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych PLAN KONSPEKT do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu Bezprzewodowe sieci dostępowe TEMAT: Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych CEL: Zapoznanie uczniów z podstawami

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.10 Odbiór sygnałów AM odpowiedź częstotliwościowa stopnia 1. Odbiór sygnałów AM odpowiedź częstotliwościowa stopnia

Bardziej szczegółowo

Badania charakterystyki wyrobu i metody badawcze. Kompatybilność elektromagnetyczna Odporność uzbrojenia na wyładowania elektrostatyczne.

Badania charakterystyki wyrobu i metody badawcze. Kompatybilność elektromagnetyczna Odporność uzbrojenia na wyładowania elektrostatyczne. Zakres akredytacji OiB dla Laboratorium Badań Kompatybilności Elektromagnetycznej i Pomiarów Pól Elektromagnetycznych (LBEMC) Nr 27/MON/2014 wydany przez Wojskowe Centrum Normalizacji, Jakości i Kodyfikacji

Bardziej szczegółowo

Pomiary w epoce DOCSIS 3.1

Pomiary w epoce DOCSIS 3.1 Pomiary w epoce DOCSIS 3.1 Szymon Jaros Solution Manager, VECTOR Agenda Co zmienia DOCSIS 3.1? Pomiary sygnałów DOCSIS 3.1 Mierniki Trilithic Platforma pomiarowa Trilithic Dlaczego DOCSIS 3.1 Cele rozwoju

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 30 grudnia 2009 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 30 grudnia 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 2 585 Poz. 8 6. 57,0 66,0 GHz 40 dbm e.i.r.p. oraz gęstość mocy 13 dbm/mhz e.i.r.p. 25 dbm e.i.r.p. oraz gęstość mocy -2 dbm/mhz e.i.r.p. b) w aneksie nr 6 dodaje się poz. 12 w brzmieniu:

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ TECHNICZNY nr 2 dla Stanowiska do Badań Elektrycznych Anten do 110 GHz

FORMULARZ TECHNICZNY nr 2 dla Stanowiska do Badań Elektrycznych Anten do 110 GHz Załącznik 1 FORMULARZ TECHNICZNY nr 2 dla Stanowiska do Badań Elektrycznych Anten do 110 GHz W niniejszym formularzu wyspecyfikowano sprzęt pomiarowo-kontrolny niezbędny do realizacji Stanowiska do Badań

Bardziej szczegółowo