MARKETING ARTYKUŁÓW ŻYWNOŚCIOWYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MARKETING ARTYKUŁÓW ŻYWNOŚCIOWYCH"

Transkrypt

1 BSE 25 Hanna Rasz Informacja nr 615 (IP - 79 G) MARKETING ARTYKUŁÓW ŻYWNOŚCIOWYCH Wstęp Perspektywa otwartego rynku europejskiego, swobodnego przepływu towarów, usług i ludzi daje nie tylko szanse korzystania z jego zalet, ale niesie zagrożenia, stwarza konieczność sprostania konkurencji. Jeśli jednak dziś firmy nie zaczną o tym myśleć, nie zaczną się reorganizować i dostosowywać, grozi im zepchnięcie na drugi plan. Zagrożenie jest większe dla małych i średnich firm bowiem ich kontakty zagraniczne, umiejętność podjęcia walki konkurencyjnej, są stosunkowo słabe. Przyczyn jest wiele - między innymi: krótka historia firm, niska rentowność małe możliwości inwestycyjne, niedoświadczone zaplecze kadrowe. W mniejszym stopniu zderzenie z Unią zagraża przedsiębiorstwom, które miały już kontakty zagraniczne, wiedzą jak się handluje, jak się negocjuje i jak konkuruje. Przed przedsiębiorstwem stoi zadanie identyfikacji zagrożeń i szans jakie przystąpienie do Unii niesie dla gospodarki w ogóle i dla przedsiębiorstwa. Zadanie to jest łatwiejsze do spełnienia dla przedsiębiorstwa, które miało już doświadczenie i kontakty zagraniczne. Pozostałym potrzebne są szkolenia i zdobycie wiedzy o marketingu i o nowym rynku. Utrzymanie się na rynku i wygranie w ostrej walce konkurencyjnej wymaga opracowania własnej strategii działań marketingowych. W zmienionych warunkach gospodarowania rola producenta nie może się zakończyć na wytworzeniu artykułów żywnościowych. Producent powinien zadbać o przygotowanie informacji, dbać o kontakt z dystrybutorem, zajmować się działaniami promocyjnymi oraz interesować się opiniami konsumentów. Plan marketingowy producenta żywności staje się jednym z ważniejszych elementów zarządzania i odnoszenia sukcesu rynkowego. 1 Definicja marketingu Definicji marketingu jest wiele. W najprostszy sposób można wyjaśnić znaczenie tego słowa w następujący sposób: "marketing to dowiadywanie się czego chce konsument i dostarczanie mu tego z zyskiem." Definicja ta zwraca uwagę na dwa podstawowe elementy rządzące marketingiem. Po pierwsze, cały proces marketingu musi być nastawiony na odbiorcę. Produkcja musi dostarczyć konsumentom to czego oni chcą lub potrzebują. Po drugie marketing jest procesem handlowym i może istnieć tylko pod warunkiem, że przynosi zysk wszystkim uczestniczącym stronom. Cechą charakterystyczną marketingu jest oddziaływanie na rynek przy pomocy zestawu 1 H. Mruk, Marketing żywności a potrzeby konsumentów, "Gospodarka Mięsna" 1997, nr 2, s

2 26 BSE narzędzi. Narzędziami są środki materialne i niematerialne, przy pomocy których można bezpośrednio lub pośrednio oddziaływać na postawy i zachowania rynkowe nabywców. Klasyczną definicją marketingu jest następujące sformułowanie: "marketing to szereg usług związanych z przeniesieniem towaru z punktu produkcji do punktu konsumpcji". Na marketing rolny składa się szereg procesów. Zaliczamy do nich technikę zbioru, klasyfikację i sortowanie, pakowanie, transport, przechowywanie, przetwórstwo, dystrybucję oraz sprzedaż produktu. 2 Niedociągnięcia marketingu w polskim przemyśle spożywczym Niedociągnięcia marketingu w przemyśle spożywczym są omawiane w odniesieniu do podstawowych instrumentów marketingowych (to jest produktu, dystrybucji, promocji i ceny), analizy rynku, planowania i strategii, organizacji marketingu i sprzedaży oraz systemu produkcji. 3 Produkt Produktem w rozumieniu marketingowym jest wszystko to, co można zaoferować do wymiany na rynku, a więc zarówno dobra materialne, jak i usługi, a także idee, pomysły itp. Podstawową cechą produktu jest jego jakość i zdolność do zaspokajania określonych potrzeb konsumenta. Najczęstsze niedociągnięcia marketingu odnoszące się do produktu to: - nieliczne analizy cyklu życia wyrobów, - niedocenianie cech oryginalności produktu, - wadliwy proces innowacji produktowych, - słabe tendencje specjalizacji asortymentowej. W przedsiębiorstwach przemysłu mięsnego analiza cyklu życia ważniejszych wyrobów wykonywana jest tylko w niewielkiej części jednostek (35% przedsiębiorstw przemysłu mięsnego). Przewagę konkurencyjną produktów zdobywających aprobatę nabywców łączy się głównie z jakością wyrobów i ich ceną, a pomija się cechy oryginalności wyrobów. Niewielka liczba przedsiębiorstw przemysłu mięsnego dąży do specjalizacji produktowej (35% przedsiębiorstw). Stan ten nie zapowiada intensywnych starań o obniżkę kosztów produkcji. Trafność wdrożeń nowych produktów nie jest wysoka, bowiem tylko 50% przedsiębiorstw rozpoczyna proces innowacyjny od poznania potrzeb nabywców. Struktury organizacyjne przedsiębiorstw i zakładów nie ułatwiają rozwoju nowego produktu. Organizacja procesu innowacyjnego w zakładach mięsnych jest słaba. Koncepcja pro- 2 Marketing owoców i warzyw, Podręcznik źródłowy i szkoleniowy dla instruktorów doradztwa rolniczego, "Biuletyn Służb Rolnych FAO" nr 76, Warszawa Kazimierz Pasternak, Marketing w przemyśle mięsnym - spojrzenia nauki i praktyki, "Gospodarka Mięsna" nr 8, 1997.

3 BSE 27 duktu podlega niewielkiej liczbie testowań. Prawie wszystkie przedsiębiorstwa przemysłu mięsnego zyski ze sprzedaży łączą z wytwarzaniem produktów popularnych i tanich. Negatywnymi cechami procesu innowacyjnego w zakładach mięsnych jest jego słabe powiązanie ze strategią przedsiębiorstw, ograniczone rozpoznanie potrzeb rynku, brak testowania (wstępnego) koncepcji produktu oraz brak planu wprowadzenia produktu na rynek. Dystrybucja Dystrybucja określa sposób, drogę dotarcia produktu do końcowego nabywcy. Nasilenie się konkurencji na rynku, a także jakościowe przemiany w handlu powodują, że dystrybucja żywności staje się bardzo ważnym obszarem walki konkurencyjnej między przedsiębiorstwami. Dla producentów oznacza to konieczność analizy dotychczasowych sposobów dystrybucji, rewizji tradycyjnych rozwiązań i tworzenia nowych rozwiązań. W praktyce decyzje producenta dotyczące typu kanału dystrybucji nie są w pełni samodzielne i niezależne. Determinują je takie czynniki jak: istniejący układ podmiotowy w handlu, cechy produktów, preferencje i wymagania konsumentów, pozycja i możliwości finansowe producenta. Charakterystyczną cechą handlu artykułami żywnościowymi jest duże rozdrobnienie handlu i dominacja małych sklepów. Sklepy małe o powierzchni sprzedaży do 50 m stanowią ponad 90% liczby sklepów ogółem. Sklepów dużych z artykułami żywnościowymi i codziennego zapotrzebowania, o powierzchni sprzedaży przekraczającej 400 m, jest w Polsce łącznie około Stanowią one niecały 1% ogółu sklepów z żywnością. W strukturze handlu hurtowego - podobnie jak w handlu detalicznym - dominują małe, niezależne hurtownie. Konsekwencją istniejącego rozdrobnienia podmiotowego w handlu hurtowym i detalicznym jest niezadawalająca sprawność funkcjonowania sfery dystrybucji w Polsce. Komórki zbytu w przedsiębiorstwach produkcyjnych w wielu branżach żywnościowych są zmuszone do współpracy z dużą i niezmiernie zróżnicowaną grupą odbiorców sięgającą nawet firm w miesiącu. Znaczna część hurtowników artykułów żywnościowych to małe lokalne firmy, nie posiadające niezbędnej infrastruktury do prawidłowego przechowywania towarów i świadczenia usług. Poza tym z reguły charakteryzują się niską zdolnością płatniczą, w efekcie czego niemała część operacji handlowych przemysłu spożywczego odznacza się stosunkowo wysokim ryzykiem handlowym. Obserwuje się także przerzucanie części funkcji, realizowanych w warunkach rozwiniętej gospodarki rynkowej przez hurtownie, na handel detaliczny. Konsekwencją rozdrobnienia podmiotowego w handlu detalicznym i hurtowym jest wielostopniowa droga artykułów żywnościowych od zakładu wytwórczego do konsumenta. Wśród odbiorców towarów z zakładów produkcyjnych znajdują się większe krajowe przedsiębiorstwa hurtowe, które handlują z mniejszymi - lokalnymi, a te z kolei sprzedają towar detalistom. Wydłuża to kanały dystrybucji,

4 28 BSE powodując kumulację marż i ostatecznie wysokie ceny w detalu. Dostawy bezpośrednie do detalu mają niewielki udział (przeciętnie nie więcej niż 20-30%) gdyż na szczeblu detalu nie rozwinęła się jeszcze wystarczająca sieć supermarketów i hipermarketów mogących odbierać większe partie towarów. 4 Podstawowymi niedociągnięciami marketingu w przedsiębiorstwach przemysłu mięsnego odnoszącymi się do dystrybucji są: - nieprzemyślane funkcje własnych kanałów dystrybucji, - zaniedbanie personelu sprzedaży, - nadmierna liczba kanałów sprzedaży. Najbardziej znaczącymi kanałami dystrybucji dla przedsiębiorstw przemysłu mięsnego są: sklepy fabryczne, hurtownie własne lub z udziałem przedsiębiorstw, hurtownie obce, sklepy mięsne obce. Sprzedaż przez sklepy spożywcze (obce) i hipermarkety ma na razie małe znaczenie. W sprzedaży produktów rzadko korzysta się z usług agentów-pośredników. Współpraca zakładów mięsnych z supermarketami jest bardzo trudna, ponieważ wymagają one od producenta specjalnych upustów cenowych, wydłużonych terminów płatności, nakładów finansowych na intensywną reklamę i promocję prowadzonych i otwieranych przez siebie obiektów handlowych. Przedsiębiorstwa dążą do sprzedaży wyrobów pod własną marką, ale nie potrafią skutecznie zapewnić jej ochrony i powszechnie praktykowana jest przez drobnych handlarzy sprzedaż obcych wyrobów pod markami znanych producentów wyrobów mięsnych. Ograniczona jest realizacja szkoleń dystrybutorów przez producentów wyrobów mięsnych. Sprzedawcy nowych wyrobów są rzadko motywowani przez zakłady mięsne, co ma ujemny wpływ na skuteczność wdrożeń. Promocja Promocja jako instrument marketingu spełnia zadania informowania, przekonywania i nakłaniania nabywców do kupienia produktu. Promocja winna realizować trzy generalne funkcje: - informowania o działalności i ofercie rynkowej przedsiębiorstwa oraz warunkach jej nabycia (funkcja informacyjna); - kształtowania pożądanego wyobrażenia nabywców o przedsiębiorstwie i jego produktach, czyli tzw. wizerunku (funkcja kształtowania pożądanego wizerunku); - motywowania (stymulowania) postaw i zachowań odbiorców promocji (funkcja motywacyjna). Celem promocji jest zwrócenie uwagi na dany produkt, rozbudzenie nim zainteresowania, wywołanie chęci posiadania i spowodowanie dokonania zakupu, czyli stymulowanie sprzeda- 4 U. Kłosiewicz, Kanały dystrybucji artykułów żywnościowych - ocena stanu i tendencje rozwoju, "Przemysł Spożywczy" 1997, nr 5, s

5 BSE 29 ży. Wyróżniamy 5 głównych form promocji: - reklama, - "public relations", - promocja osobista, - promocja sprzedaży, - marketing bezpośredni. Reklama jest forma prezentowania i popierania produktów i firmy przez sponsora (reklamodawcę). Nośnikami reklamy są środki masowego przekazu: gazety i czasopisma służące do reklamy audiowizualnej, książki, informatory, ulotki oraz inne publikacje dostarczane bezpośrednio za pomocą poczty do mieszkań potencjalnych klientów oraz rozdawane w sklepach i miejscach publicznych, stanowiące reklamę wydawniczą, afisze oraz różne ogłoszenia służące do reklamy zewnętrznej, a także kalendarze, próbki i upominki służące do tzw. reklamy upominkowej. Zaletą reklamy jest: - niski koszt dotarcia do jednego adresata przy względnie masowym rynku docelowym, - wysoki stopień kontroli przekazu przez reklamodawcę, - możliwość stosowania różnego rodzaju apeli, - możliwość apelowania do dużej liczby rozproszonych geograficznie nabywców. Firmy konkurują ze sobą w zakresie reklamy. Reklama posługuje się różnymi hasłami, sugestywnymi sloganami, znakami, kolorami, rysunkami. Reklama może wpływać na kształtowanie struktury i wielkości popytu oraz konsumpcji. Reklama dostarcza informacji, zwiększa stopień usatysfakcjonowania nabywcy, przyspiesza obrót towarowy, zmniejsza zapasy i ryzyko produkcji oraz sprzedaży. Ułatwia też wykorzystanie zasobów przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwa nie w pełni wykorzystują możliwości reklamy. Wśród celów reklamy przedsiębiorstwa w większości kładą nacisk na przekonanie, w mniejszym stopniu zwracają uwagę na informowanie i przypominanie. Reklama prowadzona przez przedsiębiorstwa jest często realizowana bez należytego wsparcia rzeczywistymi walorami produktu, co jest nieodzowne. 5 "Public relations" to świadome, planowane i ciągłe wysiłki mające na celu ustanowienie i utrzymanie wzajemnego zrozumienia między daną organizacją a jej otoczeniem oraz pozytywnego obrazu przedsiębiorstwa w otoczeniu. Instrumentami public relations są: komunikaty prasowe, konferencje prasowe, informacje przekazywane przez radio i telewizję, wydawnictwa wewnętrzne (gazety lub magazyny), skrzynki propozycji i wniosków, radiowęzeł zakładowy, wydawnictwa zewnętrzne (komunikaty prasowe, ulotki i broszury, foldery i albumy firmowe, 5 S. Urban, Promocja jako instrument marketingu w przemyśle mięsnym, "Gospodarka Mięsna", 1996, nr 8, s

6 30 BSE wkładki do prasy, sprawozdania roczne), korespondencja biznesowa i okolicznościowa, spotkania grup zainteresowanych kontrahentów, reklama sponsora podczas imprez, propagowanie faktu bycia sponsorem, uczestnictwo sponsorowanego w przedsięwzięciach promocyjnych sponsora, narzędzia kształtowania tożsamości przedsiębiorstwa (znak firmowy, nazwa firmy, układ kolorystyczny charakterystyczny dla firmy, druki firmowe, oznakowania nieruchomości i środków transportu firmy, ubiór personelu). Funduszem promocji dysponuje tylko 50% przedsiębiorstw przemysłu mięsnego, a różnicowanie promocji stosownie do fazy cyklu życia produktów wykorzystywane jest tylko w 26% przedsiębiorstw. W promocji sprzedaży największy nacisk kładzie się na promocję skierowaną do konsumentów (próbki wyrobów, rabaty, obniżki cen), mniejszy na promocję skierowaną do dystrybutorów, a zupełnie mały na promocję adresowaną do bezpośrednich sprzedawców. Informacje z promocji wykorzystywane są w niepełnym zakresie do ulepszania produkcji i sprzedaży. W promowaniu nowych produktów znaczącą rolę mają sklepy fabryczne zakładów mięsnych. Mało wykorzystywanym narzędziem promocji są "public relations", które realizowane są głównie przez inspirowanie publikacji i audycji oraz przez sponsoring, urządzanie pokazów produktów i różnych imprez. Rzadko wykorzystywaną formą kontaktów z publikatorami jest urządzanie konferencji prasowych. Zarówno promocja konsumencka, jak i handlowa prowadzone są cząstkowo, z pominięciem ważnych elementów, np. bezpośrednich sprzedawców. 6 Promocja produktów mięsnych w Polsce jest stosunkowo słabo rozwinięta. Reklama ogłoszeniowa przedsiębiorstw przemysłu mięsnego i hurtowni jest realizowana w postaci ogłoszeń prasowych, radiowych i telewizyjnych. Ich wadą jest ograniczenie się do informacji o towarze, natomiast najczęściej brak jest w nich elementów zachęcających do zakupu. Celom promocyjnym służą też wystawy sklepowe i urządzenia wnętrz sklepów mięsnych. Pozytywne zmiany wystroju wnętrz stanowią element poprawy reklamy produktów mięsnych. Propagandą gospodarczą i "public relation" interesują się duże przedsiębiorstwa przemysłu mięsnego. Natomiast pozostałe firmy działające w branży mięsnej nie prowadzą działalności promocyjnej lub posługują się jej instrumentami w sposób przypadkowy i krótkotrwały. Promocja produktów mięsnych jest więc słabo rozwinięta i jako instrument marketingowy nie jest właściwie wykorzystywana. 7 Znaczną poprawę promocji osiągnął największy producent koncentratów spożywczych - Kaliskie Zakłady Koncentratów Spożywczych Winiary S.A., za radą specjalistów od reklamy z 6 K. Pasternak, Marketing i sprzedaż w przedsiębiorstwach przemysłu mięsnego, "Gospodarka Mięsna" 1997, nr 5. s S. Urban, Promocja jako instrument marketingu w przemyśle mięsnym, "Gospodarka Mięsna", 1996, nr 8, s

7 BSE 31 Nestle zmienił logo firmy i sposób umieszczania go na opakowaniach. Teraz logo jest bardzo wyraziste i łatwe do rozpoznania wśród wielu innych produktów leżących na półkach sklepowych. Bardzo zwiększono wydatki na reklamę, przeprowadzając m. in. profesjonalne telewizyjne kampanie promujące produkty Winiar. 8 Ceny Cena jest ekwiwalentem wartości produktu, wyrażanym najczęściej w postaci pieniężnej. Cena powinna być zorientowana na rynek, co przede wszystkim oznacza, że cenę należałoby dostosować do własnej strategii marketingowej i wartości produktu postrzeganej przez nabywców, z uwzględnieniem zachowań konkurencji. Przed przystąpieniem do ustalania cen zawsze należy przeanalizować związki pomiędzy cenami a: - popytem, - kosztami, - zachowaniami i strukturami konkurencji, - zachowaniami pośredników handlowych, - ewentualnymi przepisami cenowymi organów państwa. Do trafnego ustalania cen przez firmę jest potrzebny zespół informacji opisujących zachowanie i postępowanie konkurentów na rynku. Zespół ten powinie zawierać: - reakcje konkurentów na zmiany cen w przeszłości, - aktualne koszty i ceny konkurentów, - czynniki wywołujące zmiany cen u konkurentów, - cele i strategie marketingowe konkurentów, - sytuacje finansowa konkurentów. 9 Różnicowanie cen wyrobów przemysłu mięsnego zależy głównie od aktualnego popytu. Stosuje się obniżki lub podwyżki cen ze względu na rynek, udziela się rabatów ilościowych i funkcjonalnych, stosuje się ceny promocyjne. Wpływ lokalizacji sprzedaży na poziom cen wyrobów dostrzega niewiele przedsiębiorstw. Za pomocą ceny przedsiębiorstwa dążą przede wszystkim do maksymalizacji wzrostu sprzedaży. W większości przedsiębiorstw przemysłu mięsnego nie jest prowadzony standaryzowany rachunek kosztów zmiennych, a zdolności produkcyjne są nie wykorzystywane. W ustalaniu cen wyrobów mięsnych stosuje się najczęściej metodę narzutów na poniesione koszty, rzadziej - metodę naśladowania cen konkurencji oraz metodę wartości postrzeganej przez klienta. Słabe w większości finansowo i organizacyjnie przedsiębiorstwa przemysłu mięsnego, pod- 8 Przemysł koncentratów spożywczych - branża z przyszłością, "Rolnictwo - Boss" nr 11 z dn r. 9 K. Podstawka, Marketing. Zasady, strategie, instrumenty i techniki, Międzynarodowa Szkoła Zarządzania, Warszawa 1996.

8 32 BSE dane dodatkowo ostrej (i często nieuczciwej) konkurencji cenowej prowadzą bierną strategię cenową. W rzeczywistości ceny wymusza rynek, najczęściej rynek lokalny. 10 Informacja i analiza rynku Pozyskiwanie informacji rynkowych nie stało się pierwszoplanowym zadaniem służb handlowych przedsiębiorstw. Działania rozpoznające i planujące rynki wykonywane są przez ograniczoną liczbę przedsiębiorstw. Wybór rynku docelowego ze względu na dynamikę i atrakcyjność segmentu oraz możliwości wewnętrzne deklaruje 59% przedsiębiorstw przemysłu mięsnego. Planowanie i strategie Planowanie marketingowe powinno być spójne z planowaniem ogólnym strategicznym. Często stosowane przez zakłady planowanie nie jest wystarczająco szczegółowe. Według badań przeprowadzonych w przedsiębiorstwach przemysłu mięsnego, tylko 32% zakładów zadeklarowało planowanie z określeniem kierunków działań, grup klientów, grup wyrobów i efektów z ich wytwarzania. Tylko 59% przedsiębiorstw przyznaje się do umieszczania w planie marketingowym tak istotnych informacji jak cele, możliwości, wydatki, zyski i straty, alokacja środków, marketing mix. 11 Organizacja marketingu Z badań przeprowadzonych w przedsiębiorstwach przemysłu mięsnego wynika, że działalność większości komórek marketingu koncentruje się na promocji i badaniach cząstkowych rynku. Potrzeba realizacji innych funkcji marketingu jest niedoceniana w większości przedsiębiorstw. Kontrola realizacji planów marketingowych jest prowadzona w ok. połowie badanych przedsiębiorstw i koncentruje się na nakładach i wynikach finansowych. Rzadko testowana jest ocena zadowolenia klienta i efektywność pracy personelu realizującego przedsięwzięcia marketingowe. Większość zakładów przemysłu mięsnego oceniła strukturę organizacyjną własnej służby marketingowej jako płaską, o małej liczbie szczebli zarządzania. Kształcenie pracowników marketingu w większości zakładów przemysłu mięsnego jest prowadzone; 68% przedsiębiorstw deklaruje systematyczne szkolenie teoretyczne i praktyczne tej grupy pracowników. Dane te nie określają poziomu szkolenia ani jego wpływu na działalność marketingową K. Pasternak, Marketing i sprzedaż w przedsiębiorstwach przemysłu mięsnego, "Gospodarka Mięsna" 1997, nr 5, s K. Pasternak, Marketing i sprzedaż w przedsiębiorstwach przemysłu mięsnego, "Gospodarka Mięsna" 1997, nr 5, s K. Pasternak, Marketing i sprzedaż w przedsiębiorstwach przemysłu mięsnego. "Gospodarka Mięsna" 1997, nr 5, s

9 BSE 33 Organizacja sprzedaży Działy sprzedaży prowadzą sprzedaż i informowanie klientów, jednak mało uwagi przykładają do utrzymania więzi z klientami i do poszukiwania nowych klientów. Pracownicy działów sprzedaży przedsiębiorstw przemysłu mięsnego mają wykształcenie: handlowo-ekonomiczne, ekonomiczne, technologiczne, rolnicze i inne. Szkolenie pracowników działu sprzedaży nie jest prowadzone aktywnie. Wśród realizowanych kierunków szkolenia w przedsiębiorstwach przemysłu mięsnego dominowały szkolenia w zakresie organizacji i techniki sprzedaży - 50%; ponadto prowadzono szkolenia z zakresu dystrybucji i promocji, technologii i produktu, charakterystyki klientów i konkurencji, rentowności sprzedaży. Niepokojące mały jest udział szkoleń w dwóch ostatnich kierunkach. System produkcji W niektórych przedsiębiorstwach sprawy produkcji, a zwłaszcza technologii wytwarzania stanowią podstawową sferę zainteresowania kierownictwa. W podejściu tym rynek traktowany jest jedynie jako miejsce zbytu wytworzonej produkcji. W odróżnieniu od tego podejścia, koncepcja marketingowa polega na dostosowaniu działalności przedsiębiorstwa do aktualnych i przyszłych potrzeb nabywców. Pozwala to w porę dostosować podaż towarów i usług do zmieniającego się w czasie popytu. Działania takie prowadzą do stałego gromadzenia informacji rynkowej. Orientacja przedsiębiorstwa na potrzeby rynku zapobiega marnotrawstwu środków: rzeczowych, finansowych i ludzkich, spowodowanemu dostarczaniem na rynek produktów i usług nie odpowiadającym nabywcom. Funkcjonowaniu przedsiębiorstwa na rynku i podejmowaniu przez nie przedsięwzięć towarzyszy pewne ryzyko. Jednym z możliwych sposobów redukcji ryzyka jest rozszerzenie informacyjnych podstaw podejmowania decyzji. Następuje to w rezultacie badań marketingowych, które określane są jako zbiór technik i zasad systematycznego gromadzenia, zapisywania, analizowania i interpretowania informacji, które ułatwiają podejmowanie decyzji marketingowych. Integralnym elementem tych badań jest prowadzenie studiów prognostycznych, a więc udzielanie odpowiedzi na pytanie: jak różne procesy i zjawiska rynkowe ukształtują się w przyszłości. 13 Dostosowanie jakości produktów do wymagań konsumentów stanowi podstawową treść strategii marketingowej przedsiębiorstwa przemysłu spożywczego. Pomimo pracy w warunkach ostrej konkurencji zakłady mięsne nie znają preferencji konsumentów i nie potrafią wyspecyfikować liczących się cech produktów. 13 M. Czubak, W. Szymanowski, Znaczenie badań ankietowych w przedsiębiorstwie przemyski mięsnego, "Gospodarka Mięsna", 1996, nr 4, s

10 34 BSE Wnioski W wyniku analizy stanu zarządzania marketingiem i sprzedażą w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego, a w szczególności przemysłu mięsnego szczególnie istotne są dwa problemy: 1) wiedza o rynku i jego potrzebach obecnych i przyszłych, 2) umiejętność przekładania potrzeb rynku na zadania produkcyjne i handlowe korzystne dla firmy. Wykorzystując wyniki badań i dążąc do ulepszenia marketingu zakładowego należałoby: 1) zwiększyć obsadę personalną komórek marketingu, kwalifikacje ich kadr i ich motywację, 2) realizować planowanie i budżet działalności marketingowej oraz korzystanie z nowoczesnych technik i procedur, 3) zapewnić wiodącą rolę marketingu w przedsiębiorstwie i powiązanie jego funkcji z funkcjami innych komórek organizacyjnych, 4) wypracować modelowe rozwiązania organizacyjne, np. zarządzanie produktem, siecią dystrybucji itp., 5) budować podstawy informacji rynkowej, 6) tworzyć bazowe dla rozwoju przedsiębiorstwa plany strategiczne z elementami marketingu, 7) dążyć do koncentracji, specjalizacji i modernizacji produkcji akceptowanej przez rynek. Zadaniem dla organizacji przedsiębiorców pozostaje motywowanie przedsiębiorstw do zajęcia się problemami identyfikacja zagrożeń i szans, a co za tym idzie podjęcia szkoleń i zdobywania wiedzy o pracy w nowych warunkach 14. Potrzebne jest stałe podnoszenie kwalifikacji personelu zatrudnionego w przemyśle i handlu na drodze rozwoju systemu studiów podyplomowych i krótkich kursów i szkoleń przeznaczonych dla pracowników z wyższym wykształceniem. Winno to być główne narzędzie kształcenia zawodowego na najwyższym poziomie. Poszerzenie i aktualizacja wiedzy związanej z wykonywaną pracą leży w interesie pracownika i pracodawcy, dla którego umiejętności załogi są inwestycją, a nie składnikiem kosztu produkcji. Doświadczenia Wspólnoty Europejskiej wykazują prostą zależność między poziomem wiedzy pracowników a produktywnością i konkurencyjnością przedsiębiorstwa. Niektórzy autorzy przyjmują, że zakład zachowuje konkurencyjność w 40% przez nakłady inwestycyjne, a w 60% dzięki kształceniu i szkoleniu zatrudnionych w nim pracowników. Potrzebne jest również zwiększenie aktywnego udziału pracowników produkcji i obrotu żywności w konferencjach i sympozjach naukowych. Konferencje naukowe i techniczne, sympozja, warsztaty, seminaria stanowią forum prezentacji osobistych osiągnięć, krytycznych dyskusji, wymiany poglądów. Stwarzają możliwość pogłębienia i poszerzenia wiedzy. 14 H. Bochniach, Nie będzie czarodziejskiej różdżki, "Gazeta Bankowa", dodatek, październik 1997.

11 BSE 35 Konflikty między przetwórstwem i handlem należy przemienić w kooperację, lecz potrzebne są spotkania tych dwóch grup interesów, co dotychczas nie miało miejsca. Bardzo ważne wydaje się obecnie zwiększenie świadomości marketingowej kierownictw przedsiębiorstw oraz podniesienie profesjonalnego poziomu specjalistów i kierowników komórek organizacyjnych. 15 Zmiany zachodzące w sferze produkcji i obrotu żywnością wymagać będą personelu kierowniczego elastycznego, pełnego inicjatyw, posiadającego podstawy naukowe oraz dobrze zorientowanych w metodach zarządzania i przepisach normujących produkcję i obrót żywnością. Obecnie studia podejmuje młodzież, która prace zawodową rozpocznie w XXI wieku, być może już w systemie Unii Europejskiej. Należy więc uważniej się przyglądać przemianom jakie niesie ze sobą gospodarka rynkowa i jakie zadania stawia ona przed szkołą wyższą, aby absolwent mógł sprostać stojącym przed nim wyzwaniom. Jedną z ważnych cech gospodarki europejskiej jest silna konkurencja i jej musi sprostać przygotowana polska kadra. 16 Aktualnie studia w dziedzinie technologii żywności nasuwają następujące uwagi krytyczne: 17 - mała sprawność organizacyjna i braki metodyczne studiów, - programy studiów kształtowane są przez personel nauczający szkół wyższych, w niewielkim stopniu biorąc pod uwagę potrzeby rynku pracy - odbiorcy absolwentów, - program studiów jest nieelastyczny, - duży akcent w kształceniu położono na technologie branżowe, kosztem poświęcenia mniejszej uwagi zagadnieniom ponadbranżowym oraz ekonomice i organizacji zarządzania, - niedostateczny udział studentów w kształtowaniu toku studiów, - niedostateczny bezpośredni kontakt (współdziałanie profesora ze studentem. Zadaniem dla uczelni kształcących przyszłe kadry kierownicze jest przygotowanie kadr znających podstawy zarządzania i marketingu. Niebawem kandydaci na studia będą poszukiwać uczelni, która zagwarantuje przygotowanie o najwyższej przydatności zawodowej. 15 K. Pasternak, Marketing w przeniesie mięsnym - spojrzenia nauki i praktyki, "Gospodarka Mięsna" 1997, nr 8, s A.- Rutkowski, Współczesne problemy kształcenia kadr inżynieryjno-technicznych dla przetwórstwa żywności, "Przemysł Spożywczy" 1997, nr 3, s A. Rutkowski, Szkolnictwo wyższe a przemiany przemysłu spożywczego, "Przemysł Spożywczy" 1995, nr 12, s

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński 2012 Marketing produktu ekologicznego dr Marek Jabłoński Od kilku lat ekologia przestaje mieć znaczenie ideologiczne, w zamian za to nabiera wymiaru praktycznego i inżynierskiego. Większość firm na świecie,

Bardziej szczegółowo

Promocja w marketingu mix

Promocja w marketingu mix Promocja w marketingu mix Promocja Promocja- jest procesem komunikowania się przedsiębiorstwa z rynkiem i obejmuje zespół środków, za pomocą których przedsiębiorstwo przekazuje na rynek informacje charakteryzujące

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19 Spis treści Wstęp...13 CZĘŚĆ I. MODEL FUNKCJONOWANIA MARKETINGU Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie....19 1.1. Koncepcja modelu funkcjonowania marketingu........ 19 1.2.

Bardziej szczegółowo

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena to pieniądze lub inne środki wymienialne na własność lub użytkowanie produktu lub usługi Dla konsumenta cena to wyznacznik wartości

Bardziej szczegółowo

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe Koncepcja to zbiór założeń, które będą stanowić podstawę sporządzenia biznesplanu. Powinny one dotyczyć genezy pomysłu, oceny pojemności potencjalnych rynków zbytu wraz z identyfikacją potencjalnych konkurentów,

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Rynek Budowlany - J.Deszcz 2013-03-02

Rynek Budowlany - J.Deszcz 2013-03-02 Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych RYNEK BUDOWLANY Przedsiębiorstwo na rynku budowlanym Orientacja rynkowa przedsiębiorstwa 1 - Dostosowanie działalności do

Bardziej szczegółowo

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe Ekonomika Transportu każda zorganizowana postać podażowej strony rynku usług przemieszczania, mająca swoją nazwę i oferującą specyficzny produkt - usługę transportową Cechy: odrębność ekonomiczna odrębność

Bardziej szczegółowo

Marketing-mix. Promocja. Co to promocja? Rola instrumentów promocji. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P

Marketing-mix. Promocja. Co to promocja? Rola instrumentów promocji. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P Marketing-mix Promocja Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P PRODUKT (product) CENA (price) dr Grzegorz Mazurek DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel, Physical

Bardziej szczegółowo

Plan dydaktyczny EKONOMIKA. Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20. Rok szkolny... WYNIK FINANSOWY, SYSTEM FINANSOWY PODMIOTU GOSPODARCZEGO CD.

Plan dydaktyczny EKONOMIKA. Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20. Rok szkolny... WYNIK FINANSOWY, SYSTEM FINANSOWY PODMIOTU GOSPODARCZEGO CD. Plan dydaktyczny EKONOMIKA Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20 Rok szkolny... Lp. Temat zajęć Uczeń zna, wie, rozumie Przewidywane osiągnięcia ucznia Uczeń potrafi Uwagi 1 Zapoznanie z programem

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI edycja I eliminacje centralne 14 maja 2015 r. 9. Strategia polegająca na zaspokajaniu potrzeb klientów mało wrażliwych na

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk Wprowadzenie do marketingu mgr Jolanta Tkaczyk Czym marketing nie jest...czyli dwa błędne spojrzenia na marketing marketing to sprzedaż marketing to dział firmy Czym jest rynek? Rynek (ang. market) - ogół

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław)

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław) STUDIA PODYPLOMOWE Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Celem studiów jest przygotowanie specjalistów z zakresu administrowania kadrami i płacami. Studia mają pogłębić wiedzę z dziedziny

Bardziej szczegółowo

DYSTRYBUCJA W MARKETINGU MIX

DYSTRYBUCJA W MARKETINGU MIX DYSTRYBUCJA W MARKETINGU MIX DEFINICJA Dystrybucja - proces transferu dóbr i usług ze sfery wytwarzania do sfery finalnej konsumpcji lub finalnego zużycia poprzez kolejne szczeble i etapy kanałów dystrybucyjnych.

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY Z MARKETINGU W DZIAŁALNOŚCI REKLAMOWEJ SABINA GŁOMBIK - MODRZYŃSKA. Wymieni instrumenty marketingowego oddziaływania na rynek

PLAN WYNIKOWY Z MARKETINGU W DZIAŁALNOŚCI REKLAMOWEJ SABINA GŁOMBIK - MODRZYŃSKA. Wymieni instrumenty marketingowego oddziaływania na rynek PLAN WYNIKOWY Z MARKETINGU W DZIAŁALNOŚCI REKLAMOWEJ SABINA GŁOMBIK - MODRZYŃSKA Lp Dział i tematy lekcji Wymagania Podstawowe Ponadpodstawowe 1 Marketing jako forma działania firmy na rynku Zdefiniuje

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2. Ruda Śląska

BIZNESPLAN. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2. Ruda Śląska BIZNESPLAN Pełna nazwa szkoły Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 Miejscowość Ruda Śląska 1. Krótki opis celu i charakteru przyszłej działalności a. czego dotyczy przedsięwzięcie Firma PASJONACI SMAKÓW

Bardziej szczegółowo

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców Sprawy organizacyjne Literatura B. Żurawik, W. Żurawik: Marketing usług finansowych, PWN, Warszawa, 2001 M. Pluta-Olearnik: Marketing usług bankowych, PWE, Warszawa, 2001 Marketing na rynku usług finansowych

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności Zarządzanie łańcuchami dostaw żywności w Polsce. Kierunki zmian. Wacław Szymanowski Książka jest pierwszą na naszym rynku monografią poświęconą funkcjonowaniu łańcuchów dostaw na rynku żywności w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii Spis treści Wprowadzenie Rozdział 1 Pojęcie i klasyfikacja produktów oraz ich miejsce w strategii firmy - Jerzy Koszałka 1.1. Wstęp 1.2. Rynek jako miejsce oferowania i wymiany produktów 1.3. Pojęcie produktu

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

KROK 7. PLAN MARKETINGOWY. Jerzy T. Skrzypek

KROK 7. PLAN MARKETINGOWY. Jerzy T. Skrzypek KROK 7. PLAN MARKETINGOWY Jerzy T. Skrzypek 1 Prezentacja zawiera zasady konstrukcji planu organizacyjnego 2 Źródło: książka Biznesplan w 10 krokach W poprzedniej prezentacji: Plan organizacyjny 1 Prezentacja

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie marketingowe

Zarządzanie marketingowe Zarządzanie marketingowe 1. Pojęcie i wymiary zarządzania. 2. Struktura zarządzania przedsiębiorstwem (rys.). 3. Przedmiot i funkcje marketingu. 4. Naczelne zasady i główne zadanie marketingu. 5. Proces

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

dystrybucji w turystyce

dystrybucji w turystyce 20/38 Istota i jej funkcje. Odległość pomiędzy miejscem wytwarzania a miejscem produktów: przestrzenna, czasowa, asortymentowa, ilościowa. Pojęcie Funkcje : koordynacyjne i organizacyjne. Rodzaje 1.Zdefiniuj

Bardziej szczegółowo

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk Badania Marketingowe Kalina Grzesiuk definicja Badania marketingowe systematyczny i obiektywny proces gromadzenia, przetwarzania oraz prezentacji informacji na potrzeby podejmowania decyzji marketingowych.

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU I. STRESZCZENIE to krótkie, zwięzłe i rzeczowe podsumowanie całego dokumentu, które powinno zawierać odpowiedzi na następujące tezy: Cel opracowania planu (np. założenie

Bardziej szczegółowo

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17 Spis treści SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15 WPROWADZENIE str. 17 Na drodze do nauki marketingu str. 17 Podróż marketingowa: tworzenie wartości dla klienta i pozyskiwanie

Bardziej szczegółowo

Strategie wspó³zawodnictwa

Strategie wspó³zawodnictwa Strategie wspó³zawodnictwa W MESE można opracować trzy podstawowe strategie: 1) niskich cen (dużej ilości), 2) wysokich cen, 3) średnich cen. STRATEGIA NISKICH CEN (DUŻEJ ILOŚCI) Strategia ta wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

Formy promocji na rynku usług edukacyjnych. Dorota Kalisz

Formy promocji na rynku usług edukacyjnych. Dorota Kalisz Formy promocji na rynku usług edukacyjnych Dorota Kalisz Formy promocji na rynku usług edukacyjnych Definicja promocji marketingowej Co promujemy (produkt/usługa edukacyjna)? Cele promocji (co chcemy osiągnąć?)

Bardziej szczegółowo

Marketing sieciowy łączy więc w sobie niezależność i współpracę, sprzedaż bezpośrednią z budowaniem relacji pośrednich, reprezentuje sprzedaż

Marketing sieciowy łączy więc w sobie niezależność i współpracę, sprzedaż bezpośrednią z budowaniem relacji pośrednich, reprezentuje sprzedaż Marketing sieciowy Marketing sieciowy zwany również marketingiem wielopoziomowym jest formą dystrybucji towarów i usług, która nie korzysta z tradycyjnych miejsc zakupu i powszechnej reklamy. Dystrybucja

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl BIZNESPLAN Każda działalność gospodarcza, nawet najmniejsza, musi zostać skrupulatnie zaplanowana. Plan przedsięwzięcia gospodarczego konstruuje się zazwyczaj w formie biznesplanu. Biznesplan 1 (ang. business

Bardziej szczegółowo

W procesie budżetowania najpierw sporządza się część operacyjną budżetu, a po jej zakończeniu przystępuje się do części finansowej.

W procesie budżetowania najpierw sporządza się część operacyjną budżetu, a po jej zakończeniu przystępuje się do części finansowej. Budżetowanie Budżetowanie to: Proces ciągłego analizowania, programowania, realizowania i pomiaru wykonania zadań właściwych poszczególnym komórkom organizacyjnym, mający na celu efektywną kontrolę nad

Bardziej szczegółowo

Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny

Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny www.maciejczak.pl Łańcuch logistyczny a łańcuch dostaw Łańcuch dostaw w odróżnieniu od łańcucha logistycznego dotyczy integracji

Bardziej szczegółowo

AUDYT MARKETINGOWY- SAMOOCENA PROCESÓW/FUNKCJI W PRZEDSIĘBIORSTWIE

AUDYT MARKETINGOWY- SAMOOCENA PROCESÓW/FUNKCJI W PRZEDSIĘBIORSTWIE AUDYT MARKETINGOWY- SAMOOCENA PROCESÓW/FUNKCJI W PRZEDSIĘBIORSTWIE Proszę samodzielnie ocenić procesy/funkcje w przedsiębiorstwie: 0 Proces/funkcja nie występuje 1 Proces/funkcja zaczyna dopiero się rozwijać

Bardziej szczegółowo

PLAN PRZEDSIEWZIĘCIA

PLAN PRZEDSIEWZIĘCIA PLAN PRZEDSIEWZIĘCIA METRYCZKA PLANOWANEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ: Imię i nazwisko osoby zakładającej firmę, nazwa firmy Adres siedziby i miejsc wykonywania działalności Telefony e-mail CHARAKTERYSTYKA

Bardziej szczegółowo

Dzisiaj opakowanie nie jest już dodatkiem do produktu, ale samodzielnym produktem.

Dzisiaj opakowanie nie jest już dodatkiem do produktu, ale samodzielnym produktem. ROLA OPAKOWAŃ Dla niektórych wyrobów opakowanie stanowi tylko czasowy element logistyczny ułatwiający przemieszczanie. W odniesieniu do artykułów spożywczych opakowanie jest ściśle związane z produktem

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO MARKETINGU W TURYSTYCE I REKREACJI

Spis treści CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO MARKETINGU W TURYSTYCE I REKREACJI WSTĘP Aleksander Panasiuk... 11 CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO MARKETINGU ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY MARKETINGU USŁUG Aleksander Panasiuk. 17 1.1. Istota, zasady i cele marketingu... 17 1.2. Obszary badawcze marketingu

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek pok. 1018 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną dr Izabela Michalska-Dudek MARKETING Program zajęć Konsultacje: piątki

Bardziej szczegółowo

Marketing. Marketing-mix. Cena w marketingu. Wykład V. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P. dr Grzegorz Mazurek.

Marketing. Marketing-mix. Cena w marketingu. Wykład V. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P. dr Grzegorz Mazurek. Marketing Wykład V dr Grzegorz Mazurek Marketing-mix Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P PRODUKT (product) CENA (price) DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel,

Bardziej szczegółowo

Promocja. mgr J. Tkaczyk

Promocja. mgr J. Tkaczyk Promocja mgr J. Tkaczyk Czym jest promocja? łacińskie PROMOVEO oznacza poruszać naprzód Reklama Sprzedaż osobista Promocja sprzedaży PR Sponsorowanie A I D A Promocja Instrumenty oddziaływania przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe

Badania marketingowe Badania marketingowe Dr hab. prof. SGH Katedra Rynku i Marketingu SGH teresataranko@o2.pl Konsultacje pokój 302 Madalińskiego 6/8 Wtorek -15.00-16.00 Struktura problematyki 1. Definicja i funkcje badań

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO DORADZTWO W ZAKRESIE DORADZTWO MARKETINGOWE MARKETINGOWE SZKOLENIA SZKOLENIA

DORADZTWO DORADZTWO W ZAKRESIE DORADZTWO MARKETINGOWE MARKETINGOWE SZKOLENIA SZKOLENIA ZAKRES DZIAŁALNOŚCI PMG CONSULTING PMG CONSULTING PMG CONSULTING PROJEKTY PROJEKTY POMOCOWE POMOCOWE UNII UNII EUROPEJSKIEJ EUROPEJSKIEJ W ZAKRESIE ZAKRESIE ZARZĄDZANIA ZARZĄDZANIA MARKETINGOWE MARKETINGOWE

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOT: Zarządzanie i marketing KOD S/I/st/11

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOT: Zarządzanie i marketing KOD S/I/st/11 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOT: Zarządzanie i marketing KOD S/I/st/11 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II rok/iv semestr 5. LICZBA PUNKTÓW

Bardziej szczegółowo

Krótki opis zakresu i wyników biznes planu. Informacja dla kogo i w jakim celu sporządzony został biznes plan 1 strona.

Krótki opis zakresu i wyników biznes planu. Informacja dla kogo i w jakim celu sporządzony został biznes plan 1 strona. BIZNES PLAN/ BIZNES CASE Czas wykonania: 2-4 tygodnie Koszt szacunkowy: w zależności od zakresu, skali projektu, informacji dostarczonych przez zamawiającego Zakres prac: 1. Streszczenie 2. Informacje

Bardziej szczegółowo

Innowacja. Innowacja w przedsiębiorczości. Innowacją jest wprowadzenie do praktyki nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do

Innowacja. Innowacja w przedsiębiorczości. Innowacją jest wprowadzenie do praktyki nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do Innowacja w przedsiębiorczości Andrzej Zakrzewski Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości andrzej.zakrzewski@inkubatory.pl Innowacja Innowacją jest wprowadzenie do praktyki nowego lub znacząco ulepszonego

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Zarządzanie pytania podstawowe 1. Funkcje zarządzania 2. Otoczenie organizacji

Bardziej szczegółowo

PRODUKT W MARKETINGU MIX

PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT Towar, usługa lub pomysł zawierający określony zestaw materialnych i niematerialnych cech, które zaspakajają potrzeby klientów, otrzymywany w zamian za pieniądze lub inną

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Dystrybucja. - wszelkie czynności związane z pokonywaniem przestrzennych i czasowych różnic występujących między produkcja a konsumpcją

Dystrybucja. - wszelkie czynności związane z pokonywaniem przestrzennych i czasowych różnic występujących między produkcja a konsumpcją Dystrybucja - wszelkie czynności związane z pokonywaniem przestrzennych i czasowych różnic występujących między produkcja a konsumpcją Funkcje dystrybucji: Koordynacyjne polegające na: określeniu długości,

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

ZAKRES TREŚCI DLA PRZEDMIOTU SPRZEDAŻ W REKLAMIE KLASA 1 TIO, ROK SZKOLNY 2015/2016

ZAKRES TREŚCI DLA PRZEDMIOTU SPRZEDAŻ W REKLAMIE KLASA 1 TIO, ROK SZKOLNY 2015/2016 ZAKRES TREŚCI DLA PRZEDMIOTU SPRZEDAŻ W REKLAMIE KLASA 1 TIO, ROK SZKOLNY 2015/2016 Nr lekcji Temat Osiągnięcia ucznia 1 Lekcja organizacyjna. Zapoznanie z programem i PZO. 2 Produkt w ujęciu marketingowym

Bardziej szczegółowo

PIOTR KOŁAKOWSKI. Strategie rozwoju firm biotechnologicznych szansa rozwoju firm biotechnologicznych na Warmii i Mazurach

PIOTR KOŁAKOWSKI. Strategie rozwoju firm biotechnologicznych szansa rozwoju firm biotechnologicznych na Warmii i Mazurach PIOTR KOŁAKOWSKI Strategie rozwoju firm biotechnologicznych szansa rozwoju firm biotechnologicznych na Warmii i Mazurach 2 Konkurencyjność a innowacyjność Co to jest innowacyjność? Innowacyjność wiąże

Bardziej szczegółowo

group Brief Marketingowy

group Brief Marketingowy 2 1. Sytuacja 1.1 Wyzwanie 1.1.1. Na czym polega wyzwanie dla marki/oferty Firmy w Polsce? 1.1.2. Z czego wynika? wg Firmy 1.1.3. Na jakiej podstawie zostało zdefiniowane? badania; doświadczenie; wyniki

Bardziej szczegółowo

Podstawy decyzji marketingowych. Marketing - studia zaoczne

Podstawy decyzji marketingowych. Marketing - studia zaoczne Podstawy decyzji marketingowych Marketing - studia zaoczne 1 Określenie biznesu Revlon PKP Telewizja Polska SA PWN W kategoriach produktu produkujemy kosmetyki prowadzimy linie kolejowe produkujemy i emitujemy

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne Konkurencja a procesy operacyjne W czasie nasilających się procesów globalizacyjnych akcent działań konkurencyjnych przesuwa się z obszaru generowania znakomitych

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA BUSINESS PLAN PESEL. E-mail

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA BUSINESS PLAN PESEL. E-mail Wydanie: z 0 Nazwa i adres Wnioskodawcy (wraz z kodem pocztowym) REGON Telefon/Fax Strona internetowa NIP PESEL E-mail Rok założenia Forma prawna działalności Kobieta jest właścicielem lub współwłaścicielem:

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II TEMATYKI SEMINARIÓW Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II Zapisy na seminarium: 18 lutego w godz. 13:15 Proponowane tematy (obszary) prac licencjackich: Prof. nadzw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Opracowanie: Aneta Stosik Nowoczesna organizacja Elastyczna (zdolna do przystosowania się do potrzeb) wg P. Druckera Dynamiczna (Mająca umiejętność

Bardziej szczegółowo

EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS

EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS Na bazie symulacji EASY BUSINESS może być prowadzone szkolenie lub cykl szkoleń z tematyki

Bardziej szczegółowo

Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix

Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix Psychologiczne podstawy marketingu Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix Zarządzanie, rok III Magda Andrzejczyk Joanna Bielecka Izabela Grabowska Warszawa 18.03.2014r. Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Spis tre ści. Część I. System finansowy przedsiębiorstwa... 8

Spis tre ści. Część I. System finansowy przedsiębiorstwa... 8 Spis tre ści Część I. System finansowy przedsiębiorstwa....................... 8 1. Majątek podmiotu gospodarczego................................. 8 1.1. Majątek i jego struktura......................................

Bardziej szczegółowo

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU SEGMENTACJA SEGMENTACJA...... to proces podziału rynku na podstawie określonych kryteriów na względnie homogeniczne rynki cząstkowe (względnie jednorodne grupy konsumentów) nazywane SEGMENTAMI, które wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie sprzedawca powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie sprzedawca powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. sprzedawca 522301 Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach

Bardziej szczegółowo

OTOCZENIE MARKETINGOWE

OTOCZENIE MARKETINGOWE OTOCZENIE MARKETINGOWE OTOCZENIE PRZEDSIĘBIORSTWA......to zespół warunków i czynników zewnętrznych, które decydują o powodzeniu lub niepowodzeniu w osiąganiu celów przedsiębiorstwa STRUKTURA UKŁADU RYNKOWEGO

Bardziej szczegółowo

Relacje cen i dochodów

Relacje cen i dochodów Cena - określona wartość wyrażona w pieniądzu, przy której sprzedający i kupujący gotowi są do wymiany towaru, - jedyny instrument marketingu związany bezpośrednio z zyskiem przedsiębiorstwa, - ekwiwalent

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czym jest marketing? Marka. Podstawowe narzędzia marketingowe. Marketing-Mix dr Mirosława Malinowska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 27 kwietnia 2015 r. Pytania na

Bardziej szczegółowo

XIV Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Marketing relacji w usługach finansowych. Etap szkolny. Rok szkolny 2014/2015

XIV Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Marketing relacji w usługach finansowych. Etap szkolny. Rok szkolny 2014/2015 XIV Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych Marketing relacji w usługach finansowych Etap szkolny Rok szkolny 2014/2015 Część I: Test Poniższy test składa się z 20 pytań zamkniętych zawierających cztery

Bardziej szczegółowo

ZALECANA LITERATURA:

ZALECANA LITERATURA: ZALECANA LITERATURA: Marketing. Sposób myślenia i działania. Red. J. Perenc. Wydawnictwo Naukowe US, Szczecin 2002 A. Smalec, G. Rosa, L. Gracz: Marketing przewodnik do ćwiczeń. Wydawnictwo Naukowe US,

Bardziej szczegółowo

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Andrzej Kowalski Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB Katedra Rozwoju Obszarów Wiejskich Szkoła Główna Handlowa Warszawa kwiecień 2009 Wzajemne

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Życie produktu Od narodzin do starzenia się produktu dr Mirosława Malinowska Akademia Ekonomiczna w Katowicach 22 marca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Pojęcie i istota marki

Pojęcie i istota marki Pojęcie i istota marki Marka to nazwa, symbol (znak graficzny) lub ich kombinacja stworzona w celu identyfikacji dóbr i usług sprzedawcy i wyróżnienia ich spośród produktów konkurencyjnych Znaczenie marki

Bardziej szczegółowo

Co to jest biznes plan?

Co to jest biznes plan? Co to jest biznes plan? Biznes plan jest zestawem dokumentów (analiz i programów), w których na podstawie oceny sytuacji strategicznej firmy oraz danych historycznych zawarta jest projekcja celów firmy

Bardziej szczegółowo

KROK 2. KONCEPCJA PRZEDSIĘWZIECIA. Jerzy T. Skrzypek

KROK 2. KONCEPCJA PRZEDSIĘWZIECIA. Jerzy T. Skrzypek KROK. KONCEPCJA PRZEDSIĘWZIECIA Jerzy T. Skrzypek 1 Skąd wziąć pomysł na własny biznes? Zakres biznesplanu Zadania do wykonania W poprzedniej prezentacji: Przygotowanie 1 Prezentacja zawiera charakterystkę

Bardziej szczegółowo

O majątku firmy, bilansie i wynikach finansowych

O majątku firmy, bilansie i wynikach finansowych O majątku firmy, bilansie i wynikach finansowych Gospodarowanie w firmie Urszula Kazalska 1 Wydajność Ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia sukcesu firmy. Firmy o niskiej wydajności przegrywają konkurencję

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Marek Kruk, dr

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Marek Kruk, dr SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr / 3 Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku EKONOMIA (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku EKONOMIA (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku EKONOMIA (studia I stopnia) Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie dyplomowym (licencjackim)

Bardziej szczegółowo

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Michał Majcherek Agro Klaster Kujawy Stowarzyszenie Na Rzecz Innowacji i Rozwoju W dzisiejszych warunkach konkurencyjność

Bardziej szczegółowo

WZÓR BIZNES PLANU OPRACOWANY PRZEZ FUNDACJĘ INKUBATOR

WZÓR BIZNES PLANU OPRACOWANY PRZEZ FUNDACJĘ INKUBATOR WZÓR BIZNES PLANU OPRACOWANY PRZEZ FUNDACJĘ INKUBATOR (rozpoczęcie działalności gospodarczej) SPIS TREŚCI Streszczenie 1. Charakterystyka realizatora przedsięwzięcia. Opis planowanego przedsięwzięcia.

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (BIZNESPLAN) E-mail

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (BIZNESPLAN) E-mail 1 z 10 Nazwa i adres Wnioskodawcy (wraz z kodem pocztowym) REGON Telefon Strona internetowa NIP Fax E-mail Rok założenia Forma prawna działalności Wielkość firmy (zaznaczyć) mikroprzedsiębiorstwo Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Człowiek najlepsza inwestycja E-MARKETING

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Człowiek najlepsza inwestycja E-MARKETING E-MARKETING Skuteczny marketing = skuteczna sprzedaż. Nasi klienci coraz więcej czasu spędzają w internecie i to tu szukają produktów i usług. Siła oddziaływania informacji umieszczonej w sieci jest ogromna.

Bardziej szczegółowo

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne Zagadnienia na egzamin dyplomowy na Wydziale Zarządzania Społecznej Akademii nauk Studia pierwszego stopnia kierunek zarządzanie w roku akademickim 2012/2013 Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off Numer projektu*: Tytuł planowanego przedsięwzięcia:......... Rynek Jaka jest aktualna sytuacja branży? (w miarę możliwości

Bardziej szczegółowo

Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne

Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne Psychologiczne podstawy marketingu.02.06.2014 Małgorzata Badowska Katarzyna Maleńczyk Aleksandra Tomala Spis treści 1. Definicje 2. Istota pozycjonowania

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Wszystkie Semestr: Forma studiów: I stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych

Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych Uwarunkowania komercjalizacji produktów żywnościowych prof. dr hab. Bogdan Sojkin Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Towaroznawstwa 1 Jak rozumieć komercjalizację? dobro, usługa, Komercjalizacja?

Bardziej szczegółowo

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Ze wstępu do książki Reklama to nieodłączny element naszego życia codziennego - jest obecna wszędzie (na ulicy, w pracy, w szkole, w

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju firmy Decyzje o wyborze rynków Decyzje inwestycyjne Rozwój nowych produktów Pozycjonowanie. Marketing strategiczny

Kierunki rozwoju firmy Decyzje o wyborze rynków Decyzje inwestycyjne Rozwój nowych produktów Pozycjonowanie. Marketing strategiczny Badania marketingowe dr Grzegorz Mazurek Istota badań Podejmowanie decyzji odbywa się na bazie doświadczenia, wiedzy oraz intuicji. Podejmowanie decyzji wiąże się automatycznie z ryzykiem poniesienia porażki

Bardziej szczegółowo

Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań. Konkurs Młody Przedsiębiorca

Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań. Konkurs Młody Przedsiębiorca Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań Konkurs Młody Przedsiębiorca Żagań 2010 I. POJĘCIE BIZNESPLANU Biznes plan (ang business plan, corporate plan) jest dokumentem planistycznym związanym

Bardziej szczegółowo

Etapy przygotowań do przeprowadzenia badań marketingowych. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Etapy przygotowań do przeprowadzenia badań marketingowych. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Etapy przygotowań do przeprowadzenia badań marketingowych 2 Badania marketingowe a funkcje marketingu Analiza otoczenia Analiza klientów Planowanie produktów i usług Planowanie dystrybucji Planowanie

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BIZNESPLAN

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BIZNESPLAN BIZNESPLAN Dokument wypełniają osoby, które uczestniczyły w module szkoleniowym, ubiegające się o udział w doradztwie indywidualnym w ramach projektu SPINAKER WIEDZY II Regionalny program wsparcia przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców 2011 Anna Tarnawa Kierownik Sekcji Badań i Analiz Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców Warszawa, 22 listopada 2011 r. Działalność

Bardziej szczegółowo