Raport o stanie rynku nieruchomości. Wiosna 2014

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Raport o stanie rynku nieruchomości. Wiosna 2014"

Transkrypt

1 Raport o stanie rynku nieruchomości Wiosna 214 1

2 Spis Treści Wprowadzenie... 3 O nas... 4 Gospodarka i sektor bankowy w Z piekła do nieba: gospodarka w punkcie zwrotnym... 5 Wzrost gospodarczy i inflacja... 5 Stopy procentowe... 6 Sektor bankowy lustrem gospodarki... 6 Rynek nieruchomości mieszkaniowych... 9 Budownictwo mieszkaniowe w Polsce... 9 Sytuacja na polskim rynku mieszkaniowym w sześciu analizowanych miastach Prognozy na Rynek nieruchomości komercyjnych Nieruchomości biurowe Prognozy na Nieruchomości handlowe Prognozy na Nieruchomości magazynowe Prognozy na Rynek nieruchomości mieszkaniowych w Poznaniu Ludność Rynek pracy Budownictwo mieszkaniowe Rynek pierwotny Analiza transakcji Prognozy na

3 Szanowni Państwo! Przekazujemy w Państwa ręce najnowszy raport o stanie rynku nieruchomości Wiosna 214, w którym poza podsumowaniem, znalazło się również szereg informacji pomocnych w codziennej pracy zawodowej. Sektor nieruchomości w Polsce jak i w Europie, w dalszym ciągu odczuwa skutki perturbacji gospodarczych, choć już wyraźnie w mniejszym zakresie. Problemy związane z komercjalizacją projektów, przerywaniem rozpoczętych procesów inwestycyjnych, odkładaniem realizacji następnego etapu czy problemów samych najemców jeszcze się nie skończyły i nie są tylko polską domeną. Rynek nieruchomości komercyjnych, w szczególności handlowych, wszedł w fazę przyspieszonego rozwoju. Ilość nowobudowanych i projektowanych obiektów handlowych jest imponująca, choć nie należy zapominać że w efekcie przestrzeń dla nowych obiektów maleje. Zaczynamy również obserwować efekt kanibalizmu i niestety nie są to zjawiska odosobnione. W 213 r. całkowity wolumen transakcji na rynku nieruchomości komercyjnych wyniósł ok. 3,4 mld EUR, wzrost względem poprzedniego roku wyniósł ok. 21%. Aktywność inwestorów była najwyższa od rekordowego 26 r. Rynek nieruchomości mieszkaniowych od stycznia 214 r. funkcjonuje w nowej rzeczywistości obowiązywania programu Mieszkanie dla Młodych i domykania prac nad Funduszem Mieszkań na Wynajem (przewidywane uruchomienie Funduszu - kwiecień 214 r. Należy zauważyć że aktualnie obserwujemy zrównoważenie cen z jednoczesną imponującą sprzedażą mieszkań w 213 r. (w największych aglomeracjach na rynku pierwotnym sprzedano ok. 36 tys. mieszkań - wynik bez precedensu w ostatnich latach). Mam nadzieję, że zwiększona dostępność kredytów mieszkaniowych (w tym wynikająca z aktywności kredytowej Grupy mbanku), wraz ze stabilizacją cen nieruchomości mieszkaniowych na niższym poziomie, spowoduje stworzenie bardziej korzystnych warunków do nabywania nieruchomości. Rok 214 na rynku nieruchomości zapowiada się dość optymistycznie, choć w przypadku utrzymującej się niepewnej sytuacji geopolitycznej musimy się liczyć z zaburzeniem tego obrazu, w szczególności na rynku nieruchomości komercyjnych. Będzie to ciekawy czas również w zakresie banków hipotecznych przewidywane poluzowanie gorsetu regulacyjnego, nowo zdefiniowana rola mbanku Hipotecznego, jak i deklaracje innych Grup kapitałowych o tworzeniu banków hipotecznych, stwarzają perspektywy inwestorom na zwiększoną podaż listów zastawnych, zaś bankom na dostęp do długoterminowych depozytów. mbank Hipoteczny od początku swojego istnienia posiada specjalistyczny departament ds. wycen, monitoringu inwestycji i analiz rynku nieruchomości. Mamy nadzieję, że będziemy mogli Państwa wspierać zarówno fachową wiedzą, doświadczeniem, jak i bieżącymi analizami stanu rynku nieruchomości. Jan Robert Nowak Dyrektor Departamentu Ryzyka Nieruchomości i Monitorowania Inwestycji mbank Hipoteczny SA 3

4 O nas mbank Hipoteczny S.A. już od piętnastu lat prowadzi badania i analizy zjawisk zachodzących na polskim rynku nieruchomości. Okres ten zaowocował własną bazą danych o transakcjach na rynku nieruchomości (w szczególności komercyjnych), sprzedażą know-how systemu bazodanowego do ZBP i zaadaptowaniem go pod nazwą AMRON, budową systemu indeksów cen na rynku nieruchomości, wypracowaniem metod analitycznych dla potrzeb analizy portfelowej, jak i szeregiem różnorodnych badań rynku nieruchomości. W ciągu swojego rozwoju Bank przeprowadził szczegółowe analizy i oceny dla kilku tysięcy nieruchomości komercyjnych oraz projektów deweloperskich. Poza typową działalnością Bank, w ramach Departamentu Ryzyka Nieruchomości i Monitorowania Inwestycji, prowadzi doradztwo związane z rynkiem nieruchomości ze specjalistycznymi kompetencjami od strony rynkowej, technicznej oraz prawnej. W zespole udało się zgromadzić praktyków z następujących dziedzin, w tym 7 rzeczoznawców majątkowych, 4 inżynierów budownictwa z wieloletnim doświadczeniem, ekonomistów, geodetę i elektryka, absolwentów studiów podyplomowych z zakresu wyceny nieruchomości, pośrednictwa na rynku nieruchomości i zarządzania nieruchomościami. Pracownicy posiadają krajowe i międzynarodowe tytuły i certyfikaty z zakresu wycen i doradztwa na rynku nieruchomości, m.in. REV (Recognised European Valuer), CCIM (Certified Commercial Investment Member), RICS (Royal Institution of Chartered Surveyors). W ramach działalności bankowej oraz usług doradztwa na rzecz podmiotów zewnętrznych zespół dokonał ponad 85 wycen, ocen i analiz projektów inwestycyjnych na rynku nieruchomości, monitorował ponad 3 realizacji projektów mieszkaniowych i komercyjnych, co przełożyło się na około 65 raportów z monitoringu. Oprócz standardowej oferty, Bank oferuje również doradztwo na rynku nieruchomości w poszczególnych kompetencjach (rynkowe, techniczne, prawne). W ramach działalności prowadzonej dotychczas, bank oferuje szereg usług. Część z nich przedstawiono poniżej: badania rynkowe (analizy lokalizacji, popytu i podaży, preferencji, konkurencji) wycena nieruchomości komercyjnych oraz projektów deweloperskich wycena przedsiębiorstw, w szczególności spółek celowych (SPV) z branży nieruchomości analizy wrażliwości wartości pojedynczych nieruchomości, jak i całych portfeli weryfikacje formalne i merytoryczne studiów wykonalności projektów inwestycyjnych weryfikacje kosztów budowy weryfikacja umów towarzyszących projektom inwestycyjnym pod kątem zabezpieczenia ryzyka projektów i interesów inwestora analizy opłacalności inwestycji monitorowanie procesu budowlanego (techniczny due diligence) modelowanie cen transakcyjnych, czynszów, stóp kapitalizacji analizy uwarunkowań inwestycji w nieruchomości w aspektach prawnych. To tylko niektóre z proponowanych przez Bank usług z zakresu doradztwa na rynku nieruchomości. Jesteśmy otwarci na nowe wyzwania i oczekiwania produktowe stawiane nam przez naszych klientów. Działalność doradcza Banku skierowana jest zarówno do podmiotów w ramach grupy kapitałowej mbanku, jak i podmiotów zewnętrznych (sektora bankowego, funduszy inwestycyjnych, deweloperów oraz inwestorów rynku nieruchomości) krajowych i zagranicznych. 4

5 Gospodarka i sektor bankowy w 213 roku 1 Z piekła do nieba: gospodarka w punkcie zwrotnym Rok 213 przyniósł dalsze wyhamowanie tempa wzrostu polskiej gospodarki, z 1,9% w 212 roku do 1,6% (najniżej od 22 r.). Towarzyszył temu dynamiczny spadek inflacji, która ukształtowała się na średniorocznym poziomie,9% wobec 3,7% w 212 roku. Błędem byłoby oceniać rok jako jednoznacznie gorszy dla koniunktury gospodarka w 213 r. z kwartału na kwartał przyspieszała, podczas gdy 212 zapisał się w historii jako upływający pod znakiem spowolnienia. Seria negatywnych zaskoczeń na początku roku (dalsze wyhamowywanie gospodarki polskiej, głęboki spadek inflacji) skłoniły Radę Polityki Pieniężnej do kontynuacji cyklu poluzowania polityki pieniężnej, choć strategię małych kroków zaburzyły: cięcie stóp proc. o 5 pb. w marcu i kwietniowa pauza. Gdy cykl łagodzenia polityki monetarnej został ostatecznie zakończony w lipcu, główna stopa referencyjna NBP została ustalona na historycznie niskim poziomie 2,5%. Druga połowa roku w polityce pieniężnej to już okres gołębiej retoryki i eksperymentów komunikacyjnych (obietnica utrzymywania stóp procentowych na niezmienionym poziomie). Początek roku był łaskawy dla polskiej waluty przeciwstawne tendencje (umacniający złotego napływ kapitału portfelowego na polski rynek obligacji i bezprecedensowe luzowanie polityki pieniężnej) utrzymywały złotego w wąskim paśmie wahań. Dopiero gwałtowne przesunięcie oczekiwań na zakończenie programu skupu aktywów przez Fed przyniosło zmianę sytuacji na rynku walutowym - w przeciągu miesiąca złoty osłabił się do poziomu 4,37 za euro i 3,38 za dolara, a Narodowy Bank Polski został zmuszony do interwencji na początku czerwca w celu zmniejszenia rynkowej zmienności i, pośrednio, wsparcia krajowego rynku długu. Począwszy od lipca złoty, wsparty dobrymi fundamentami polskiej gospodarki, rozpoczął trend aprecjacyjny i na koniec roku znalazł się blisko wyjściowych poziomów (4,15 zł za euro i 3, za dolara). 1 mbank SA Wzrost gospodarczy i inflacja Gdy polska gospodarka zakończyła rok 212, rosnąc w tempie ok. 1% w IV kwartale (wstępny szacunek, skorygowany później do,7%), powszechnie wyrażano nadzieje na ożywienie w 213 roku. Hamowanie polskiej gospodarki trwało jednak przez cały pierwszy kwartał (wzrost gospodarczy w pierwszych trzech miesiącach roku wyniósł zaledwie,5%), a gospodarka nie przestawała negatywnie zaskakiwać obserwatorów aż do maja. I zgodnie z przewidywaniami, dopiero II połowa roku przyniosła ożywienie, a rok zakończył się najprawdopodobniej wzrostem na poziomie ok. 3,% (szacunki Banku oparte o wstępny szacunek całorocznego PKB). Odtwarzając sekwencję wydarzeń, możemy odnotować następujące czynniki sprzyjające ożywieniu: ,6 6,2 6,8 5,1 1,6 3,9 4,5 1,9 1, f PKB r/r (%) Konsumpcja r/r (%) Inwestycje r/r (%, prawa oś) Pozytywny impuls ze strony głównych partnerów handlowych Polski: najpierw stabilizacja sytuacji w strefie euro, a następnie zakończenie niemal dwuletniej recesji (w II kwartale) i przejście do powolnego wzrostu. Dodatkowym czynnikiem okazał się trwający proces zdobywania nowych rynków zbytu (m.in. państwa byłego ZSRR) przez polskich eksporterów. Wsparcie dla popytu konsumpcyjnego ze strony niskiej inflacji (dotyczy to przede wszystkim cen żywności i paliw) oraz ożywającego kredytu konsumenckiego (efekt niskich stóp proc. i złagodzenia rekomendacji T przez KNF). Duża odporność rynku pracy na dekoniunkturę, wskutek czego skala cięć zatrudnienia i wzrostów bezrobocia była stosunkowo niewielka w porównaniu

6 Q1'7 Q2'7 Q3'7 Q4'7 Q1'8 Q2'8 Q3'8 Q4'8 Q1'9 Q2'9 Q3'9 Q4'9 Q1'1 Q2'1 Q3'1 Q4'1 Q1'11 Q2'11 Q3'11 Q4'11 Q1'12 Q2'12 Q3'12 Q4'12 Q1'13 Q2'13 Q3'13 Q4'13 do poprzednich epizodów spowolnienia gospodarczego. Drastyczne złagodzenie polityki pieniężnej, które obok natychmiastowych skutków w postaci zmniejszenia obciążeń budżetów gospodarstw domowych obsługą zadłużenia wpłynęło również na strukturę ich aktywów (wycofywanie środków z kont oszczędnościowych i przenoszenie do TFI lub wydawanie), wspierając wydatki konsumpcyjne. Lawinowy spadek inflacji był w I połowie roku kontynuowany. Tylko w styczniu 213 r. (odczyt 1,7%) inflacja pozostawała wewnątrz dopuszczalnego zakresu wahań NBP, a kolejne miesiące przynosiły kolejne spadki. Ostatecznie, w czerwcu odnotowano roczny wzrost cen na poziomie zaledwie,2% i choć czynniki jednorazowe (ceny żywności i oraz opłaty za wywóz nieczystości) wywindowały wskaźnik ten do 1,1%, drugą połowę roku należy scharakteryzować jako okres niskiej, stabilnej inflacji. Średnioroczne tempo wzrostu cen konsumenckich wyniosło w 213 r.,9% i było najniższe od 23 roku. Stopy procentowe Inflacja bazowa CPI, %r/r Inflacja CPI, %r/r WIBOR 3M, % Kolejne miesiące to w polityce pieniężnej czas spokoju i obserwacji gospodarki oraz procesów inflacyjnych. Tym niemniej, w warstwie komunikacyjnej polityka pieniężna pozostała łagodna, a Rada we wrześniu, wzorem amerykańskiej Rezerwy Federalnej, Banku Anglii i Europejskiego Banku Centralnego, zaczęła komunikować stabilność stóp procentowych, najpierw do końca roku, a następnie do połowy 214 r. W obliczu trwającej dekoniunktury i coraz to niższych odczytów inflacji, Rada Polityki Pieniężnej rozpoczęła rok od kolejnej, trzeciej w cyklu obniżki stóp proc. o 25 punktów bazowych. Dokonawszy kolejnego cięcia w lutym, Rada rozpoczęła przygotowania do zakończenia cyklu luzowania polityki pieniężnej i zakomunikowała wstrzymanie cięć w marcu (zaskakując przy okazji obserwatorów obniżką o 5 punktów bazowych). Kiedy napływające dane potwierdziły w sposób jednoznaczny brak ożywienia w gospodarce, cykl został wznowiony. Ostatniemu cięciu, dokonane na lipcowym posiedzeniu już w otoczeniu pierwszych jaskółek ożywienia gospodarczego, towarzyszyła ostateczna zapowiedź zakończenia rozdziału w polityce pieniężnej. Na przestrzeni dziewięciu miesięcy Rada Polityki Pieniężnej obcięła stopy procentowe o łącznie 225 punktów bazowych, sprowadzając główną stopę referencyjną do rekordowo niskiego poziomu 2,5%. Sektor bankowy lustrem gospodarki Rok 213 pod względem wyników finansowych okazał się nieco gorszy dla polskiego sektora bankowego od skądinąd bardzo dobrego 212 r. Zysk netto sektora wyniósł po 11 miesiącach 14, mld zł, wobec 14,8 mld w analogicznym okresie 212 roku (-5,6%). Warto przy tym odnotować, że wynik finansowy po rozłożeniu na poszczególne miesiące wykazywał w 213 roku nieco mniejszą stabilność niż w ubiegłym roku. Przy założeniu, że w 214 roku nie wystąpią żadne nieprzewidziane okoliczności, zysk netto sektora bankowego z dużym prawdopodobieństwem powinien charakteryzować się stabilnością. Do wzrostu zysku netto przyczynił się przede wszystkim wzrost dochodu (+2,6%), który w 212 roku wyniósł 58,8 mld zł w porównaniu do 57,3 mld zł w 211 roku. Z kolei na wzrost dochodu wpływ miały wszystkie jego główne składowe, w tym wynik odsetkowy (35,5 mld zł, tj.+1,5% rok do roku;) oraz wynik prowizyjny (14,3 mld zł, tj. +,4% rok do roku). W 212 roku banki starały się utrzymywać dyscyplinę kosztową, aczkolwiek w ujęciu procentowym koszty wzrosły bardziej niż dochody. Koszty działania banków w 212 6

7 roku wyniosły 27,8 mld zł (3,3 mld zł łącznie z amortyzacją), co stanowi wzrost o 4,1% w porównaniu z rokiem 211 (+3,7% łącznie z amortyzacją). W 213 roku obserwowano lekką poprawę jakości portfeli kredytowych banków, co przełożyło się na spadek odpisów z tytułu utraty wartości kredytów i pożyczek o 1,1% w porównaniu z rokiem 212 do 6,7 mld zł w 213 roku (dane za 11 miesięcy). Rok 213 upłynął w sektorze bankowym w Polsce pod znakiem stale polepszającej się adekwatności kapitałowej banków. Współczynnik wypłacalności, podobnie jak w 212, pozostawał w trendzie wzrostowym i na koniec 213 roku wyniósł 15,78% w porównaniu z 14,74% na koniec 212 roku. Podobnie współczynnik wypłacalności liczony na bazie funduszy podstawowych (współczynnik Core Tier 1) wzrósł z 13,13% na koniec 212 roku do 14,26% na koniec 213 roku. Od strony oferty polski sektor bankowy cechowały następujące trendy: Stopniowe łagodzenie kryteriów i warunków udzielania kredytów przez banki. Dotyczyło to w szczególności kredytowania małych i średnich przedsiębiorstw. Poprawa jakości portfela kredytowego we wszystkich segmentach rynku. Szczególnie dużą poprawę odnotowano w przypadku kredytów konsumpcyjnych dla osób prywatnych i pożyczek dla MSP. W ślad za cięciami stóp NBP spadek oprocentowania kredytów i depozytów. Odzwierciedlający poprawę ryzyka kredytowego spadek marż kredytowych w segmencie konsumenckim i korporacyjnym przy jednoczesnej stabilności marż w segmencie kredytów mieszkaniowych. Dalszy rozwój bankowości mobilnej i płatności bezgotówkowych. Uruchomienie przez Bank Gospodarstwa Krajowego programu gwarancji de minimis we współpracy z bankami komercyjnymi. Wartość udzielonych gwarancji w 213 r. wyniosła ok. 7 mld zł. Suma bilansowa polskiego sektora bankowego wzrosła o 4,9% w porównaniu z końcem 212 roku i przekroczyła 1,4 biliona zł. Po stronie pasywnej szybciej rosły zobowiązania (+5,1%) niż kapitały (+3,2%). 4% 35% 3% 25% 2% 15% 1% 5% % -5% -1% -15% sty-8 maj-8 wrz-8 sty-9 maj-9 wrz-9 sty-1 maj-1 wrz-1 sty-11 maj-11 wrz-11 sty-12 maj-12 wrz-12 sty-13 maj-13 wrz-13 depozyty przedsiębiorstw w bankach r/r kredyty przeds.w bankach r/r kredyty inwestycyjne przedsiębiorstw w bankach r/r 7

8 Współbieżne (i spadkowe we wszystkich segmentach) w 212 r. ścieżki kredytów i depozytów zaczęły w 213 r. poruszać się rozbieżnymi trajektoriami przyspieszyła akcja kredytowa dla gospodarstw domowych, a przedsiębiorstwa znów zaczęły akumulować środki finansowe na rachunkach bankowych. Z drugiej strony, kredyty korporacyjne praktycznie pozostały na poziomie notowanym na koniec poprzedniego roku, podczas gdy depozyty gospodarstw domowych wyhamowywały z miesiąca na miesiąc. Wartość depozytów gospodarstw domowych w 213 roku wzrosła z 54,2 do 536,5 mld zł, to jest o 32,3 mld zł (5,6% - najniżej od 24 roku). Wolumen kredytów gospodarstw domowych wzrósł w 213 roku o 22,6 mld zł, z 524,5 do 547,1 mld zł. Jest to wynik bez wątpienia lepszy od odnotowanego w 212 roku (,6 mld zł), ale wciąż daleki od historycznych standardów. Dzięki relatywnej stabilności złotego w porównaniu z końcem 212 jedynie niewielkie osłabienie w stosunku do euro i brak zmian w stosunku do franka szwajcarskiego za przyrost wartości kredytów mieszkaniowych nie odpowiadały efekty kursowe, a faktyczny wzrost akcji kredytowej. Należy również odnotować ożywienie w segmencie konsumenckim wzrost wartości kredytów konsumpcyjnych o 3,2 mld zł był największy od 29 roku. Depozyty przedsiębiorstw w 213 roku kształtowane były przez koniunkturę gospodarczą i powiązaną z nią sytuację finansową przedsiębiorstw. Poprawa wyniku finansowego w sektorze przedsiębiorstw (związana zarówno z większą dyscypliną kosztową, jak i ze wzrostem przychodów, zwłaszcza w II połowie roku) przyczyniła się do wzrostu wartości środków zgromadzonych przez przedsiębiorstwa w bankach z 189,8 mld w grudniu 212 do 28 mld zł na koniec 213 roku. Wartość udzielonych kredytów korporacyjnych w ujęciu rocznym praktycznie nie zmieniła się (+,2%, po wyłączeniu efektów kursowych -,1%). Rok 213, choć pod względem niskich dynamik kredytów korporacyjnych, podobny do 212, charakteryzował się zmianą struktury akcji kredytowej. W 213 ciężar finansowania przesunął się z działalności bieżącej w kierunku kredytu inwestycyjnego. Na koniec roku w tej ostatniej kategorii odnotowano (wyłączywszy efekty kursowe) wzrost o 8,1% - istotnie wyższy niż w analogicznej fazie poprzedniego cyklu kredytowego w latach % 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % -1% sty-8 maj-8 wrz-8 sty-9 maj-9 wrz-9 sty-1 maj-1 wrz-1 sty-11 maj-11 wrz-11 sty-12 maj-12 wrz-12 sty-13 maj-13 wrz-13 depozyty gosp.dom. w bankach r/r kredyty gosp.dom. w bankach r/r kredyty na nieruchomości w bankach r/r Podobnie do lat poprzednich, również rok 213 upłynął pod znakiem konsolidacji w sektorze bankowym, a fuzje i przejęcia objęły również instytucje z pierwszej dziesiątki największych banków. W efekcie, liczba banków komercyjnych w Polsce po raz kolejny spadła z 45 na koniec 212 roku do 41 w ostatnich miesiącach 213. Konsekwencją tego trendu jest wzrost koncentracji polskiego sektora bankowego: na koniec 213 roku udział 5 największych banków w aktywach sektora wzrósł z 45% do 46,96%. 8

9 Liczba mieszkań Rynek nieruchomości mieszkaniowych Rok 213 wbrew wcześniejszym prognozom okazał się stabilny dla rynku nieruchomości mieszkaniowych. Kondycja rynku nieruchomości stymulowana była m.in. utrzymaniem stóp procentowych na niskim poziomie, co umożliwiało zaciągnięcie kredytu na korzystnych warunkach oraz ostatnią możliwością zaciągnięcia kredytu na 1% wartości nieruchomości. Niższe niż dotychczas i stabilne ceny lokali mieszkalnych zachęcały klientów gotówkowych do inwestowania w tym segmencie rynku nieruchomości. Brak rządowego programu wspierającego zakup mieszkania, niski wzrost gospodarczy, niekorzystna sytuacja na rynku pracy i związana z tym emigracja młodych ludzi to tylko niektóre czynniki, które negatywnie oddziaływały na rynek nieruchomości mieszkaniowych w 213 r. Budownictwo mieszkaniowe w Polsce Sektor budownictwa mieszkaniowego odnotował spodziewane wyniki. W 213 r. sytuacja była uwarunkowana przez czynniki makroekonomiczne (m.in. obniżone stopy procentowe) oraz regulacje prawne. Wprowadzona w życie w 212 r. ustawa o ochronie praw nabywcy i lokalu (tzw. ustawa deweloperska) ma obecnie duży wpływ na zachowanie zarówno deweloperów jak i nabywców mieszkań. Deweloperzy, którzy chcieli uniknąć wymagań stawianych przez nową ustawę, wprowadzili większość mieszkań na rynek tuż przed jej wejściem w życie. Zachowania deweloperów wynikały z mało korzystnej, ale stabilnej sytuacji w branży budowlanej. Wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury w budownictwie cały czas utrzymał wartości minusowe. Zgodnie z przewidywaniami rok 213 r. przyniósł znaczny spadek trzech wskaźników aktywności budowlanej. Zmniejszenie liczby wydawanych pozwoleń na budowę oraz rozpoczynanych budów spowodowało spadek liczby mieszkań oddanych do użytkowania ( 4% r/r). W 213 r. najmniej pozwoleń na budowę wydano w I kwartale (ok. 29,3 tys.), był on również najsłabszy pod względem liczby rozpoczynanych budów (ok. 21,5 tys). Kolejne kwartały przyniosły poprawę dwóch wyżej wymienionych wskaźników aktywności budowlanej. W całym 213 r. wydano ok. 138,7 tys. pozwoleń na budowę ( 16% r/r) oraz rozpoczęto ok. 127,4 tys. budów ( 1% r/r) Budownictwo mieszkaniowe w Polsce I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV mieszkania * oddane do użytkowania mieszkania*, dla których wydano pozwolenia na budowę mieszkania*, których budowę rozpoczęto * Jako "mieszkania" rozumiane są wszystkie jednostki mieszkalne łącznie z domami jednorodzinnymi. Niniejsze wartości oparte są na danych meldunkowych i obejmują zarówno budownictwo indywidualne, spółdzielcze, komunalne, zakładowe jak i przeznaczone na sprzedaż lub wynajem. Źródło: GUS, opracowanie mbank Hipoteczny SA Wg danych GUS w 213 r. w pięciu województwach odnotowano wzrost liczby oddanych mieszkań do użytkowania. Największy wzrost odnotowano w województwie dolnośląskim ( 11,3% r/r) i śląskim ( 6,6% r/r). Najwięcej mieszkań oddano do użytkowania w województwie mazowieckim (ok. 29,6 tys.), dolnośląskim (ok. 16,7 tys.), małopolskim (ok. 15,5 tys.) i wielkopolskim (ok. 13,6 tys.). Liczba pozwoleń na budowę spadła we wszystkich województwach. Podobnie sytuacja kształtowała się w przypadku liczby rozpoczynanych budów. Jedynie w województwie opolskim, dolnośląskim i śląskim odnotowano wzrost liczby rozpoczynanych budów. W podziale regionalnym wskaźniki aktywności budowlanej najlepiej przedstawiały się w województwie mazowieckim. W 213 r. największy udział w strukturze oddanych do użytkowania mieszkań wg form budownictwa miały mieszkania wybudowane przez inwestorów indywidualnych (ok. 56%). Oddali oni do użytkowania o,1% więcej mieszkań niż w 212 r. Zmniejszyła się natomiast liczba wydanych pozwoleń oraz rozpoczynanych budów w tej grupie inwestorów (odpowiednio: 11,4% r/r oraz 8,8% r/r). Znaczny udział w strukturze oddanych do użytkowania mieszkań wg form budownictwa mieli deweloperzy. W 213 r. oddali do użytkowania ok. 57,5 tys. mieszkań przeznaczonych na sprzedaż lub wynajem 9

10 ( 9,5% r/r). Ich liczba stanowiła 39% udziału w strukturze wszystkich oddanych mieszkań. Deweloperzy uzyskali ok. 56 tys. pozwoleń na budowę ( 22,4% r/r) oraz rozpoczęli ok. 51 tys. budów ( 1,6% r/r). Udział spółdzielni mieszkaniowych oraz pozostałych inwestorów w strukturze oddanych do użytkowania mieszkań jest niewielki (odpowiednio: 2% i 3%), podobna sytuacja kształtuje się w przypadku dwóch pozostałych wskaźników aktywności budowlanej. Struktura mieszkań, na realizację których wydano pozwolenia na budowę wg form budownictwa w 213 r. 4% 3% 1% 56% Struktura mieszkań oddanych do użytkowania wg form budownictwa w 213 r. 39% 2% 3% spółdzielcze sprzedaż lub wynajem 56% indywidualne pozostałe Źródło: GUS, opracowanie mbank Hipoteczny SA Struktura mieszkań, których budowę rozpoczęto wg form budownictwa w 213 r. 4% 2% 1% spółdzielcze sprzedaż lub wynajem indywidualne pozostałe Źródło: GUS, opracowanie mbank Hipoteczny SA Analiza wskaźników budownictwa mieszkaniowego w sześciu głównych miastach Polski 2 wykazała nieznaczny spadek (ok. 1% r/r) liczby oddanych do użytkowania mieszkań. W 213 r. na rynek sześciu głównych miast wprowadzono ok. 36,6 tys. lokali. Największą liczbę mieszkań wprowadzono w Warszawie- ok. 13,4 tys. ( 1,8% r/r), we Wrocławiu- ok. 8 tys. ( 21,4% r/r), oraz w Krakowie- ok. 7 tys. ( 3,2% r/r). Natomiast w pozostałych miastach oddano do użytkowania mniej lokali mieszkalnych niż przed rokiem: w Gdańsku- ok. 3,9 tys. ( 23,2% r/r), w Poznaniu- ok. 2,6 tys. ( 4,9% r/r) w Łodzi- ok. 1,5 tys. ( 41,6% r/r). W 213 r. Warszawa pozostała również liderem w zakresie dwóch pozostałych wskaźników, wydano ok. 11,9 tys. pozwoleń na budowę ( 6,2% r/r) oraz rozpoczęto ok. 1,4 tys. budów ( 11,2% r/r). 57% spółdzielcze sprzedaż lub wynajem indywidualne pozostałe Źródło: GUS, opracowanie mbank Hipoteczny SA 2 Warszawa, Kraków, Gdańsk, Wrocław, Łódź, Poznań 1

11 Liczba oddanych do użytkowania mieszkań w sześciu głównych miastach Warszawa Gdańsk Łódź Kraków Wrocław Poznań W 213 r. przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania 3 w sześciu głównych miastach Polski wyniosła średnio 68,1 m 2 i była nieznacznie większa niż w 212 r. (,2% r/r). W Łodzi, Poznaniu i Warszawie oddano mieszkania o największej powierzchni użytkowej (odpowiednio: ok. 81 m 2, ok. 71,5 m 2, ok. 7,6 m 2 ), natomiast lokale mieszkalne o najmniejszej powierzchni użytkowej oddano we Wrocławiu (ok. 57,5 m 2 ) oraz Gdańsku (ok. 63,9 m 2 ). 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1,, Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania oddanego do użytkowania w m2 Warszawa Łódź Wrocław Gdańsk Kraków Poznań Źródło: GUS, opracowanie mbank Hipoteczny SA Sytuacja na polskim rynku mieszkaniowym w sześciu analizowanych miastach Mimo mało sprzyjających prognoz, rok 213 okazał się dobry pod względem liczby sprzedanych lokali mieszkalnych. Analizując liczbę oddanych mieszkań do użytkowania oraz wolumen transakcji, zaobserwowano zmniejszenie puli mieszkań dostępnych na rynku nieruchomości. Czynnikiem ograniczającym ofertę dostępną na rynku w dłuższej perspektywie może okazać się program Fundusz Mieszkań na Wynajem. Program będzie miał na celu udostępnienie szerszej grupie odbiorców lokali na wynajem na wzór krajów Europy Zachodniej. Pierwsze mieszkania na wynajem pojawią się prawdopodobnie na przełomie roku 214/215. Na początku działalności program będzie obejmował jedynie duże miasta i umożliwi potencjalnym najemcom wynajęcie mieszkania za konkurencyjny rynkowo czynsz. Program MdM oferujący dofinansowanie do zakupu pierwszego mieszkania, skierowany do ludzi młodych (do 35 roku życia) również zalicza się do czynników, które w nadchodzących latach będą stymulowały popyt przy jednoczesnym ograniczaniu podaży na rynku mieszkaniowym. Minusem programu są niskie limity kwotowe związane z ceną metra kwadratowego, co znacznie ograniczy dostępność mieszkania w niektórych lokalizacjach. Skutki działania programu będą widoczne w perspektywie długookresowej. Zgodnie z przewidywaniami liczba oferowanych na rynku mieszkań w 213 r. uległa zmniejszeniu w porównaniu z rokiem poprzednim. W sześciu głównych miastach Polski liczba ta wyniosła 41,2 tys. ( 19% r/r) na koniec 213 r. Liderem w zakresie największej liczby oferowanych mieszkań na rynku pierwotnym pozostała Warszawa. Liczba ta wyniosła ok. 15,1 tys. ( 21% r/r), w tym ok. 5,3 tys. gotowych lokali ( 6% r/r). Największy spadek w tym zakresie odnotowano w Krakowie ( 27% r/r). Oferta w takich miastach jak Łódź, Gdańsk i Wrocław spadła odpowiednio r/r o: 9%, 1%, 11%. 3 Jako mieszkania rozumiane są wszystkie jednostki mieszkalne łącznie z domami jednorodzinnymi 11

12 Liczba mieszkań oferowanych na rynku pierwotnym w wybranych miastach Polski i Gdańsku średnie ceny transakcyjne wzrosły o ok. 3% (r/r). 9 8 Średnie ceny transakcyjne na rynku pierwotnym i wtórnym w głównych miastach Polski PLN/m Warszawa Kraków Wrocław Gdańsk Poznań Łódź 3 Mieszkania gotowe Mieszkania pozostałe W 213 r. do zakupu mieszkań zachęcały przede wszystkim stabilne i atrakcyjne ceny nieruchomości. Nabywcy, którzy wcześniej odkładali zakup mieszkania, zainwestowali swoje oszczędności w lokale mieszkalne; sfinalizowano wiele transakcji gotówkowych lub przy znacznym udziale wkładu własnego. Średnie ceny transakcyjne na rynku pierwotnym i wtórnym w sześciu analizowanych miastach uległy nieznacznej korekcie ( ok. 3% r/r). Największy spadek cen dla obu rynków odnotowano w Krakowie ( ok. 8% r/r), we Wrocławiu ( ok. 4% r/r) i w Łodzi ( ok. 2% r/r). W Poznaniu ceny pozostały stabilne. W Gdańsku i Warszawie odnotowano niewielki spadek cen transakcyjnych nieruchomości (ok. 1% r/r). Zgodnie z przewidywaniami w 213 r. ceny nieruchomości mieszkaniowych na rynku wtórnym uległy znacznemu spadkowi w sześciu analizowanych miastach. Największą korektę cen odnotowano we Wrocławiu ( ok. 8% r/r), Warszawie ( ok. 7% r/r), Krakowie ( ok. 6% r/r) i Gdańsku ( ok. 5% r/r). Najmniejszy spadek cen transakcyjnych odnotowano w Poznaniu ( ok. 4% r/r) oraz Łodzi ( ok. 2% r/r). Największy spadek cen transakcyjnych na rynku pierwotnym odnotowano w Krakowie ( ok. 1% r/r). Najmniejsze obniżki cen wystąpiły w Łodzi ( ok. 2% r/r) oraz we Wrocławiu ( ok. 1% r/r). W pozostałych miastach wystąpił wzrost cen nieruchomości. W Warszawie ceny na rynku pierwotnym wzrosły o ok. 5% (r/r). W Poznaniu Warszawa Gdańsk Łódź Kraków Wrocław Poznań *Dane szacunkowe Źródło: NBP,opracowanie mbank Hipoteczny SA Czynnikiem, który może spowolnić proces zmniejszania się podaży na rynku nieruchomości mieszkaniowych są prognozy GUS-u dotyczące emigracji młodych ludzi z Polski. Mało optymistyczne dane są skutkiem między innymi niestabilnej sytuacji na rynku pracy oraz niesatysfakcjonujących wynagrodzeń. Niepokojąca sytuacja na rynku pracy ogranicza możliwości zakupowe młodych ludzi i pozbawia ich szansy na zakup własnego mieszkania. Na dostępność mieszkań na rynku w głównej mierze wpływa wynagrodzenie oraz ceny nieruchomości. W 213 r. średnia dostępność mieszkania 4 wzrosła o ok. 15% (r/r). Obserwowany trend wzrostowy dostępności jest spowodowany rosnącym średnim wynagrodzeniem brutto oraz stabilizacją cen na rynku nieruchomości. 4 Możliwość zakupu powierzchni mieszkania za przeciętne wynagrodzenie w stosunku do ceny transakcyjnej mieszkania 12

13 średnie wynagrodzenie brutto Średnia dostępność m2 za przeciętne wynagrodzenie brutto w największych miastach Polski Ilość dni ok.,45 m 2 ok.,7 m 2 jego wydłużenie. Najbardziej płynne są mieszkania z segmentu popularnego (2 lub 3-pokojowe, do 65 m 2 ). Mieszkania atrakcyjne cenowo oraz w dobrej lokalizacji znajdowały swoich nabywców w znacznie krótszym czasie. Możemy przypuszczać, że przy obecnym zmniejszeniu oferty deweloperskiej klienci będą szybciej decydować się na zakup atrakcyjnego dla nich mieszkania Śr. cena transakcji Śr. miesięczne wynagrodzenie 25 2 Przeciętny czas sprzedaży mieszkań w sześciu głównych miastach Polski Wskaźnik dostępności mieszkań w 213 r. był porównywalny do tego z 212 r. Najwyższy kształtował się w Łodzi (ok.,91 m 2 ) i w Gdańsku (ok.,89 m 2 ). Mniej korzystnie wskaźniki dostępności mieszkań kształtowały się w Poznaniu (ok.,78 m 2 ) i we Wrocławiu (ok.,73 m 2 ). Za przeciętne wynagrodzenie w Warszawie można było kupić ok.,7 m 2, co jest skutkiem relatywnie wysokich cen nieruchomości w stosunku do przeciętnego wynagrodzenia. Najmniejszy wskaźnik dostępności mieszkań był w Krakowie i wynosił ok.,67 m Warszawa Gdańsk Łódź Kraków Wrocław Poznań Prognozy na 214 r. m 2 1,,9,8,7,6,5,4,3,2,1, Dostępność mieszkania za przeciętne wynagrodzenie brutto w głównych miastach Polski Warszawa Gdańsk Łódź Kraków Wrocław Poznań W 213 r. przeciętny okres ekspozycji 5 potrzebny na znalezienie nabywcy mieszkania uległ średnio nieznacznemu wydłużeniu w porównaniu z 212 r. Czas sprzedaży uległ skróceniu w Warszawie, Łodzi, Poznaniu. W pozostałych miastach możemy zaobserwować Czynnikami stymulującymi popyt na rynku nieruchomości mieszkaniowych będą: funkcjonowanie rządowego programu wspierającego zakup mieszkań Mieszkanie dla Młodych (MdM) oraz Funduszu Mieszkań na Wynajem. Oba programy dotyczą rynku pierwotnego; prognozowane sprzyjające warunki makroekonomiczne. Nie bez znaczenia dla potencjalnych kredytobiorców pozostają również zapewnienia RPP w zakresie utrzymania stóp procentowych do co najmniej połowy roku 214; stabilizacja cen mieszkań na rynku nieruchomości mieszkaniowych. Przewiduje się niewielkie fluktuacje w wysokości cen nieruchomości na rynku pierwotnym oraz w przypadku najbardziej atrakcyjnych mieszkań z segmentu popularnego w dobrej lokalizacji. Natomiast w przypadku rynku wtórnego przewiduje się stabilizację cen. 5 Ekspozycja- okres od podpisania umowy pośrednictwa do ostatecznego zawarcia umowy sprzedaży 13

14 Czynnikiem negatywnie wpływającym na popyt na rynku nieruchomości mieszkaniowych będzie: wejście w życie nowej rekomendacji S, która uniemożliwi zaciągnięcie kredytu na 1% wartości nieruchomości; Wpływ na podaż nieruchomości mieszkaniowych będzie miał: spadek liczby oddawanych do użytkowania mieszkań, spowodowany obniżeniem liczby wydawanych pozwoleń oraz rozpoczynanych budów we wcześniejszym okresie; zmniejszenie wolumenu oferty deweloperów zwłaszcza w segmencie mieszkań popularnych; 14

15 Rynek nieruchomości komercyjnych W 213 r. wolumen transakcji na rynku nieruchomości komercyjnych wyniósł ok. 3,4 mld euro ( ok. 21% r/r). Aktywność inwestorów była najwyższa od rekordowego 26 r. Najwięcej transakcji zawarto z udziałem inwestorów zagranicznych, ich udział w łącznym wolumenie inwestycyjnym wyniósł ok. 9%. W 213 r. najwięcej transakcji zawarto w drugim i trzecim kwartale. zakup budynków magazynowych w Gądkach i w Grodzisku Mazowieckim przez Hines Russia & Poland Fund. Stopy kapitalizacji dla najlepszych obiektów wyniosły 7,5-8%. Wolumen transakcji na rynku nieruchomości komercyjnych w 213 r. wg rodzaju obiektu 9% 5 Wolumen transakcji na rynku nieruchomości komercyjnych w mld EUR 17% 38% 4 36% 3 2 Obiekty handlowe Obiekty biurowe Obiekty magazynowe Inne Nieruchomości biurowe Największe transakcje odnotowano na rynku nieruchomości handlowych. Należy do nich sprzedaż Silesia City Center w Katowicach (za 412 mln EUR), Wola Park (oficjalnie nie ujawniono wartości transakcji, szacuje się że kwota mogła sięgać 2 mln EUR) w Warszawie, sprzedaż portfela pięciu nieruchomości handlowych należących do Charter Hall Group (za 174 mln EUR) oraz Galerii Dominikańskiej (za 152 mln EUR). Stopy kapitalizacji dla najlepszych obiektów wyniosły ok. 6,5-7%. Na rynku nieruchomości biurowych największe transakcje dotyczyły warszawskich biurowców, do których należały: sprzedaż udziałów w portfelu nieruchomości biurowych P1 (za 13 mln EUR), kompleks biurowy New City w Warszawie (za 127 mln EUR), Mokotów Nova (za 121 mln EUR), Senator (za 12 mln EUR), Lipowy Office Park (za 18 mln EUR) oraz Atrium 1 w trakcie budowy (za 94 mln EUR). Stopy kapitalizacji dla najlepszych obiektów wyniosły 6,5%. Wolumen transakcji na rynku nieruchomości magazynowych wyniósł około 6 mln EUR. Największą transakcją była sprzedaż 5% europejskiego portfela Prologis, sprzedaż budynku magazynowego sieci odzieżowej H&M w Gądkach pod Poznaniem, oraz pakietowy Rok 213 był stabilny na rynku nieruchomości biurowych. Łączne zasoby powierzchni biurowej w głównych miastach Polski wynoszą ok. 6,6 mln m². Oddano do użytkowania, podobnie jak w 212 r., ok. 48 tys. m² powierzchni biurowej. Warszawa pozostaje liderem w ilości powierzchni biurowej w porównaniu z pozostałymi dużymi miastami Polski. W 213 r. zasoby warszawskiego rynku biurowego wyniosły ponad 4,1 mln m², co stanowiło 4% zasobów całego rynku głównych miast Polski. W Warszawie oddano do użytkowania ponad 27 tys. m² nowej powierzchni biurowej, to więcej niż łączna powierzchnia oddana w ciągu roku w sześciu pozostałych głównych miastach w Polsce. Nowa podaż wpłynęła na wzrost poziomu pustostanów, który na koniec 213 r. wyniósł ok. 11,5% ( o 2,7% r/r). Spodziewany jest dalszy wzrost poziomu pustostanów po zakończeniu aktualnie realizowanych projektów. 15

16 7 Powierzchnia biurowa w głównych miastach* w Polsce w mln m² Zasoby powierzchni biurowej i poziom pustostanów w głównych miastach % 14% 12% 1% 8% 2 6% % 2% % *Warszawa, Kraków, Łódź, Wrocław, Poznań, Katowice, Trójmiasto Nowo oddana powierzchnia biurowa znajdowała się w większości poza centrum Warszawy. Do największych budynków oddanych w 213 r. należały: Miasteczko Orange (43,7 m²), T-Mobile Office Park (36 tys. m²) i Konstruktorska Business Center (48 tys. m²). Nowe inwestycje coraz częściej lokowane są na terenie bliskiej Woli, której walory tj: dobra infrastruktura komunikacyjna, bliskość centrum, dostępność terenów pod inwestycje, zostały docenione przez deweloperów. W 214 r. powinna zakończyć się budowa m.in.: Eurocentrum Office Complex (7 tys. m²), Karolkowa Business Park (18 tys. m²), kompleksu biurowego Konstruktorska (22 tys. m²). Drugim rynkiem pod względem wielkości zasobów powierzchni biurowej jest Kraków. Całkowity zasób powierzchni biurowej to blisko 642 tys. m². W 213 r. krakowski rynek biurowy powiększył się tylko o ok. 3 tys. m². Stolica małopolski utrzymała najniższy poziom powierzchni niewynajętej w porównaniu z innymi miastami regionalnymi. Z pewnością sytuacja ta ulegnie zmianie po oddaniu do użytkowania w 214 r. następujących powierzchni biurowych: Kapelanka 42 (3 tys. m²), Quatro Business Park (48 tys. m²), Orange Office Park budynek Amsterdam (13 tys. m²) i Software Park Aviva (11 tys. m²). Zasób powierzchni biurowej we Wrocławiu to niewiele ponad 532 tys. m². Rynek powiększył się w minionym roku o ok. 6 tys. m². Nowa podaż wpłynęła na niewielki wzrost poziomu pustostanów, który wyniósł 11,5%. W bieżącym roku planowane jest oddanie m.in. Centrum Biurowego Brama Południowa (23 tys. m²), West Gate (16 tys. m²) i Wrocławskiego Parku Biznesu 2 (25 tys. m²). Zasoby (tys. m2) Poziom pustostanów (prawa oś) W Trójmieście w 213 r. oddano ok. 7 tys. m² nowej powierzchni biurowej, która zwiększyła zasób dostępnej powierzchni do poziomu 421 tys. m². Poziom pustostanów w minionym roku wyniósł 13%. W 214 r. zaplanowane jest oddanie m.in.: kompleksu biurowego Alchemia (21 tys. m²) i Euro Office Park (12 tys. m²). Wrocław i Trójmiasto to miasta, w których w 213 r. oddano najwięcej powierzchni biurowej spośród głównych miast Polski (z wyłączeniem Warszawy). W 213 r. w budowie znajdowało się ponad 1 mln m² powierzchni biurowej, z czego 53% powierzchni w warszawskich inwestycjach. Część obecnie realizowanych budynków biurowych charakteryzuje się nie tylko nowoczesnymi rozwiązaniami technicznymi, ale również spełnieniem certyfikowanych standardów ekologicznych (BREAM, LEED). Rok 213 był rynkiem najemcy. Podaż i silna konkurencja na rynku umocniła pozycję negocjacyjną najemców, którym częściej niż zwykle oferowano pakiety promocyjne m.in. wakacje czynszowe lub wykończenie biur. Duża ilość dostępnej powierzchni na rynku wpłynęła również na obniżenie stawek czynszowych, głównie w starszych obiektach prezentujących niższy standard. Utrzymanie aktywności inwestycyjnej deweloperów wpłynie na wzrost poziomu pustostanów w miastach, w których realizowanych jest najwięcej projektów. 16

17 Rynek powierzchni biurowej w głównych miastach Polski w 213 r. Łódź Wrocław Trójmiasto Katowice Kraków Poznań Warszawa Poziom pustostanów 15% 11,5% 13% 9% 3,1% 15% 11,5% Pustostany 213 r./212 r. Stopa kapitalizacji dla najlepszych obiektów 8%* 7,75% 7,8% 8%* 7,5%* 7,8%* 6,5% Ogólne zasoby na koniec 213r. [tys. m²] Oddane w ciągu 213 r. [tys. m²] Stawki czynszów [EUR/m²/m-c] , , , ,5-16 *dane szacunkowe **Centralny Obszar Biznesu (COB) Prognoza na 214 r. Rok 214 będzie kolejnym, w którym zostanie zrealizowana znaczna liczba inwestycji biurowych. Szacuje się, do użytkowania zostanie oddanej ok. 1 mln m² nowej powierzchni biurowej. Liczba realizowanych projektów w połączeniu z już istniejącymi zasobami wpłynie na wzrost poziomu pustostanów. Utrzymujące się spowolnienie gospodarcze, kondycja ekonomiczna przedsiębiorców oraz duża podaż powierzchni biurowych spowodowały, że część firm w ramach optymalizacji kosztów utrzymania, chętniej decydowała się na zmianę siedziby firmy. Ze względu na aktualną podaż biur oraz elastyczność w dostosowaniu oferty do indywidualnych potrzeb i oczekiwań najemców, prognozujemy, że migracje związane ze zmianą adresów firm zostaną utrzymane. Popyt na powierzchnie biurowe w głównych miastach powinien zostać utrzymany. Firmy zagraniczne widząc potencjał społeczno-ekonomiczny Polski (dobrze wykształcona kadra pracownicza oraz niższe koszty utrzymania w porównaniu z zachodnioeuropejskimi krajami), decydują się na przeniesienie i otwarcie biur w centrach outsourcingowych na terenie kraju (21-25)** Pozycja negocjacyjna najemców nadal będzie korzystna. Częściej niż zwykle przedstawiany będzie szeroki pakiet preferencyjnych warunków, który w przypadku starszych obiektów będzie miał za zadanie utrzymać dotychczasowych najemców, a w przypadku nowych ich pozyskanie. Duża podaż powierzchni biurowych wpłynie na obniżenie stawek czynszów w niektórych obiektach oraz na skrócenie okresu, na który zawierane będą nowe umowy najmu. W II połowie 214 roku w Warszawie zaplanowano otwarcie części II linii metra, która polepszając infrastrukturę komunikacyjną z pozostałymi częściami miasta, umocni pozycję inwestycyjną projektów biurowych zlokalizowanych na bliskiej Woli, a także zwróci uwagę inwestorów na tereny położone na bliskiej Pradze Północ. Większym zainteresowaniem będą cieszyły się inwestycje biurowe, które na etapie projektu dostosowywane będą do indywidualnych potrzeb konkretnego klienta budowane na miarę. Projekty te, oprócz typowych pomieszczeń biurowych, będą miały nowatorsko zaplanowane przestrzenie wspólne tj. strefy: sportu i rekreacji, relaksu, lub usług i handlu. Stopy kapitalizacji dla najlepszych obiektów nie powinny ulegać większym zmianom. 17

18 Nieruchomości handlowe Rok 213 przyniósł znaczny wzrost podaży na rynku nieruchomości handlowych. W 213 r. oddano ok. 69 tys. m 2 nowoczesnej powierzchni handlowej, w tym dominującą część w II połowie roku. Największymi obiektami na rynku wprowadzonymi w tym okresie były: centrum handlowe Europa Centralna w Gliwicach (67 tys. m 2 ), Galeria Bronowice w Krakowie (6 tys. m 2 ), Poznań Główny City Center (58 tys. m 2 ) oraz Galeria Katowicka (53 tys. m 2 ). Blisko 4% nowej podaży stanowiły obiekty nie przekraczające 2 tys. m 2. Ponad połowa nowoczesnej powierzchni handlowej weszła na rynki największych miast Polski. Wzrost liczby nowo otwartych centrów handlowych powoduje, że stare obiekty przestają być atrakcyjne i konkurencyjne. W celu uniknięcia migracji najemców do nowszych obiektów i utraty klientów, coraz więcej zarządzających centrami handlowymi decyduje się na ich modernizację lub rozbudowę. W 213 r. ukończone zostały rozbudowy m.in.: Centrum Riviery w Gdyni (dawne CH Wzgórze), Galerii Mokotów w Warszawie, Galerii Olimp w Lublinie oraz Gemini Park w Bielsku-Białej. W 214 r. planowane jest zakończenie rozbudowy m.in. CH Ogrody w Elblągu oraz przebudowy i modernizacji m.in. CH Rondo w Bydgoszczy, tzw. food courtu w CH Arkadia w Warszawie oraz w CH Alfa w Białymstoku, Blue City w Warszawie oraz CH Warszawa Wileńska. Szerokie zmiany wizualne w swoich hipermarketach zapowiedziało Auchan. Wszystkie te działania mają na celu unowocześnienie obiektów i dostosowanie ich do potrzeb coraz bardziej wymagających klientów. W 214 r. najwięcej nowej powierzchni handlowej przybędzie w dużych i średnich miastach. Planowane jest otwarcie m.in. centrum handlowego Sukcesja w Łodzi, Galerii Warmińskiej w Olsztynie, Galerii Amber w Kaliszu, Galerii Jurowieckiej w Białymstoku, Galerii Kujawskiej w Bydgoszczy oraz Galerii Bursztynowej w Ostrołęce. Na szczególną uwagę zasługuje Lublin, w którym przewiduje się rekordowy wzrost poziomu nasycenia spowodowany wzrostem podaży. W 214 r. zostaną tam otwarte duże centra handlowe: Atrium Felicity (75 tys. m 2 ), Tarasy Zamkowe (38 tys. m 2 ), City Outlet (12 tys. m 2 ) oraz rozbudowany istniejący obiekt, tj. Galeria Olimp Największym rynkiem powierzchni handlowej pozostaje Warszawa, której zasób przekracza ponad 1,4 mln m 2. Poziom pustostanów wzrósł w porównaniu z rokiem poprzednim i wyniósł na koniec 213 r. 2,5%. Oczekujemy, że w 214 r. poziom ten nie pozostanie stabilny. W analizowanym okresie odnotowano średni wzrost stawek czynszów, które ukształtowały się na poziomie 85-1 EUR/m 2 /m-c. W większości miast regionalnych odnotowano wzrost poziomu pustostanów. Jedynie w Krakowie ( 6 p.p. r/r) oraz w Trójmieście ( 5 p.p. r/r) odnotowano spadek tego wskaźnika. Stawki czynszów w miastach regionalnych uległy nieznacznemu spadkowi we Wrocławiu i na Górnym Śląsku. Rynek powierzchni handlowej w głównych miastach Polski w 213 r. Stawki czynszów [EUR/m²/ m-c] Poziom pustostanów/ pustostany r/ r Stopa kapitalizacj i dla najlepszych obiektów Warszawa ,5% 5,75-6,%* Górny Śląsk Zasoby powierzchni handlowej i poziom pustostanów w głównych miatach w Polsce Zasoby (tys. m2) ,5% 6,%* Wrocław ,9% 6,%* Poznań ,% 7,5% - 8,5%* Kraków ,% 6,%* Trójmiasto ,3% Łódź ,2% Źródło: opracowanie mbank Hipoteczny * Dane szacunkowe 5,% 4,% 3,% 2,% 1,%,% Poziom pustostanów (prawa oś) 7,5% - 8,5%* 7,5% - 8,5%* 18

19 Obecnie obserwowanym trendem jest lokowanie nowych galerii handlowych lub pasaży handlowych w miejscach stanowiących ważny węzeł komunikacyjny (m.in. podziemny pasaż handlowy przy stacji Dworzec Wileński II linii metra w Warszawie, podziemny pasaż handlowy na Dworcu Głównym w Krakowie, galeria handlowa połączona z dworcem PKP w Sopocie, galeria handlowa Poznań City Centre przy Dworcu Głównym, Galeria Metropolia w Gdańsku sąsiadująca z dworcem PKP oraz planowana galeria handlowa przy Dworcu PKS we Wrocławiu). Widoczny jest również dynamiczny rozwój sektora parków handlowych, sieci dyskontowych oraz małych osiedlowych sklepów. Inwestorzy coraz częściej dostrzegają duży potencjał w obiektach z segmentu convenience oraz w małych pasażach handlowych. W ciągu tygodnia, na mniejsze zakupy klienci chętniej wybierają mniejsze obiekty handlowe. W 214 r. plany rozwoju w branży spożywczej zapowiadają m.in. sieci: Spar (otwarcie ponad 8 sklepów), Netto (otwarcie ok. 5 nowych sklepów), Lidl, Małpka (otwarcie ok. 2 sklepów), Biedronka (otwarcie ok. 3 sklepów), Piotr i Paweł, Careffour (w 213 r. spółka przejęła sieć Rast). Jedną z większych ekspansji w 214 r. podjęła Żabka, która planuje otwarcie aż 6 placówek w mniejszym formacie na terenie całej Polski. W 213 r. na polski rynek weszło wiele nowych marek, głównie z branży modowej (m.in. Louis Vuitton, Karl Lagerfeld, Joop, Hollister, Manila Grace, Kossman, Celio, Only, Bobbi Brown, Laura Ashley, Attrattivo, Agio, H.E. by Mango, polska marka Sinsay) oraz z innych branż (m.in. H&M Home, Bering, Companeros, restauracja grupy Comess Group ). Pojawił się również nowy format sieci Empik, tzw. Empik Express, który stanowi uzupełnienie oferty sieci. Dynamicznie rozwijały się też sieci dyskontów odzieżowych takich jak Pepco, KiK oraz NKD. Wiele firm zapowiedziało dalszą ekspansję swoich marek na polskim rynku w 214 r. (m.in. Bershka, sklepy , CCC). Część firm podjęło decyzję o wycofaniu swoich marek z rynku polskiego. Byli to m.in. Cottonfield i Jackpot, Charles Vogele, Wallis, KappAhl, La Senza, oraz Flo. Prognozy na 214 r. W 214 r. wolumen transakcji w sektorze handlowym może być porównywalny do 213 r. W I połowie 214 r. spodziewane jest sfinalizowanie kilku istotnych transakcji (m.in. Plac Unii City Shopping w Warszawie). Należy się spodziewać, że rok 214 r. będzie intensywny pod względem ilości oddanej powierzchni na rynku nieruchomości handlowych. Poziom oddanej powierzchni może być zbliżony do tego z 213 r. Poziom pustostanów w 214 nie powinien istotnie się zmienić, utrzyma się na stabilnym i stosunkowo niskim poziomie. Poziom nasycenia dużymi galeriami handlowymi jest wysoki. Mimo to, w 214 r. spodziewane jest otwarcie kilku większych obiektów. Oferta dużych centrów handlowych będzie nastawiona na poszerzenie oferty z zakresu rozrywki, usług i gastronomii. Poziom nasycenia może wpłynąć na obniżenie stawek czynszów w mniej atrakcyjnych obiektach. Inwestorzy dostrzegają znaczny potencjał w mniejszych formatach handlowych, które stanowią uzupełnienie oferty dużych centrów handlowych. Sklepy typu convenience shops w małych i średnich miastach są coraz bardziej popularne ze względu na łatwiejszą dostępność oraz dostosowanie oferty do potrzeb lokalnego rynku. Rok 214 przyniesie dalszą ekspansję sieci handlowych i dynamiczny rozwój dyskontów. Nieruchomości magazynowe Rynek nieruchomości magazynowych w 213 r. pozostał stabilny. W głównych regionach oddano do użytkowania ok. 3 tys. m², natomiast w całej Polsce przyrost powierzchni wyniósł ponad 32 tys. m². Całkowite zasoby powierzchni magazynowej wyniosły na koniec 213 r. prawie 7,78 mln m². Największy przyrost powierzchni magazynowej odnotowano we Wrocławiu, którego pozycja na rynku nieruchomości magazynowych uległa umocnieniu. Kolejny projekt o powierzchni ok. 95 tys. m² realizowany w Bielanach Wrocławskich, świadczy o rozwoju i zainteresowaniu powierzchniami magazynowymi w tym regionie. Porównywalnie dużym obiektem jest magazyn realizowany w Sadach koło Poznania (ok. 1 tys. m²). Oba obiekty są realizowane przez Pannattoni Europe, który jest niekwestionowanym liderem na rynku nieruchomości magazynowych. W Poznaniu zostanie wybudowane również centrum magazynowo dystrybucyjne realizowane przez firmę Goodman (ok. 73 tys. m²) dla Grupy Muszkieterów. Przyrost nowej 19

20 powierzchni ugruntuje pozycję województwa wielkopolskiego oraz dolnośląskiego na mapie nieruchomości magazynowych w kraju. Centra logistyczne lokowane są przeważnie w okolicach głównych miast Polski, w rejonach węzłów komunikacyjnym o znaczeniu krajowym i międzynarodowym. Właśnie ze względu na dogodną komunikację w 213 roku obserwowany był rozwój rynku wrocławskiego i poznańskiego. Średni krajowy poziom pustostanów powierzchni magazynowej dla Polski w 213 r. wyniósł 1,9% ( o ok. 1% r/r). 14,% 12,% 1,% 8,% 6,% Poziom pustostanów powierzchni magazynowej w Polsce Poziom pustostanów w ostatnim roku pozostał stabilny, głównie ze względu na ostrożność deweloperów przy realizacji projektów spekulacyjnych. W 213 roku w dalszym ciągu dominowały realizacje magazynów pod konkretnego najemcę (typu pre-let oraz BTS). Inwestycje te są korzystniejsze dla najemców, którzy mogą wynegocjować niższe od rynkowych stawki czynszów kosztem dłuższego okresu trwania umowy. Popularność projektów dostosowanych indywidualnie do najemcy obserwowana jest najczęściej wśród przedsiębiorców z branży produkcyjnej. Poziom pustostanów w Krakowie, Wrocławiu i okolicach Warszawy uległ obniżeniu. W rejonie Poznania poziom pustostanów pozostał stabilny. Wzrost pustostanów odnotowano w Trójmieście, Górnym Śląsku i Polsce Centralnej. Na koniec 213 roku w budowie pozostawało ok. 34 tys. m² nowej powierzchni magazynowej. Nowe inwestycje w miastach o niskim poziomie pustostanów wpłyną na podwyższenie stawek czynszów na rynku powierzchni magazynowych. 4,% 2,%,% Rynek powierzchni magazynowych w głównych miastach Polski w 213 r. Poziom pustostanów Polska Centralna Wrocław Trójmiasto Górny Śląsk Kraków Poznań Warszawa 17,75% 6,5% 13% 5,6% 6% 5,3% 14,5% (17,5%)* Pustostany 213 r./212 r. ( )* Ogólne zasoby na koniec 213r. [tys. m²] (625)* Oddane w ciągu 213r. [tys. m²] 27, (1)* Stawki czynszów [EUR/m²/m-c] 1,9-3, 2,9-3,3 2,8-3,6 2,5-3,5 3,5-4,5 2,4-3,2 1,9-2,9 (3,5-5,5)* *Strefa I Warszawy 2

21 Prognoza na 214 r. W 214 r. mogą pojawić się tzw. inwestycje spekulacyjne w rejonach Polski, w których notuje się niski poziom pustostanów. W 214 r. spodziewany jest dalszy rozwój małych obiektów magazynowych (Small Business Units) w obrębie miast regionalnych. Wraz ze spodziewanym ożywieniem gospodarczym w kolejnych latach, coraz większym zainteresowaniem będą się cieszyć duże powierzchnie magazynowe położone w rejonie głównych dróg tranzytowych. Prognozowane jest większe zróżnicowanie stawek czynszowych w zależności od regionu i konkretnej lokalizacji powierzchni magazynowej. W przypadku atrakcyjnych regionów stawki najmu pozostaną stabilne. Prognozujemy, że w 214 roku będzie obserwowane rosnące zapotrzebowanie przedsiębiorców na wynajmem większej, niż dotychczas, powierzchni magazynowej, co w wielu przypadkach będzie łączyło się z migracją najemców pomiędzy obiektami dostępnymi na rynku. 21

22 Rynek nieruchomości mieszkaniowych w Poznaniu Ludność Poznań razem z sąsiadującymi gminami powiatu poznańskiego zamieszkuje ok. 1 mln osób. Powiat poznański jest największym pod względem powierzchni powiatem w województwie wielkopolskim, stanowi zaplecze gospodarcze i mieszkalne Poznania. Zdecydowaną większość aglomeracji poznańskiej stanowią mieszkańcy miasta (ok. 54%). Od 27 r. w Poznaniu utrzymuje się dodatni przyrost naturalny, przy jednocześnie rejestrowanym ujemnym saldzie migracji. Obserwowany jest stopniowy odpływ ludności z miasta w kierunkach podmiejskich. Potwierdzają to dane informujące o stałym wzroście liczby ludności w powiecie poznańskim. Liczba mieszkańców w Poznaniu wynosi ok. 55 tys. osób. Prognoza demograficzna dla miasta jest spójna z ogólnokrajową tendencją starzenia się społeczeństwa. W perspektywie najbliższych 3 lat liczba ludności w mieście ulegnie zmniejszeniu o ok. 8,5%. Aktualnie najliczniejszą grupą są osoby w wieku produkcyjnym (w miarę upływu lat, liczba ta będzie spadać, a grupą, w której liczba osób będzie rosła stanowić będą osoby w wieku poprodukcyjnym). 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% Liczebność grup wiekowych w Poznaniu 2% 21% 21% 21% 65% 64% 64% 64% Kierunki migracji mieszkańców Czerwonak Suchy Las 2% 1% % 15% 15% 15% 15% wiek przedprodukcyjny wiek produkcyjny wiek poprodukcyjny Źródło: GUS, opracowanie mbank Hipoteczny SA Tarnowo Podgórne Dopiewo Luboń Plewiska Komorniki Gostynin Źródło: nabor.pcss.pl, opracowanie mbank Hipoteczny Swarzędz W Poznaniu najliczniej zamieszkiwanymi dzielnicami są Stare i Nowe Miasto. Największe zaludnienie, w stosunku do powierzchni, obserwowane jest w dzielnicach Grunwald i Wilda, zaś najmniejsze w Jeżycach i Nowym Mieście. Wynika to przede wszystkim z wielkości obszaru zajmowanego przez daną dzielnicę, ale również może odzwierciedlać ocenę atrakcyjności danego rejonu miasta w opinii mieszkańców. Mieszkańcy Poznania w poszczególnych dzielnicach Czynnikami wpływającymi na migrację mieszkańców są m.in. podniesienie jakości życia (zamiana mieszkania na dom), niższe ceny nieruchomości, dobra infrastruktura komunikacyjna, usługowa i handlowa oraz wysoki stopień uprzemysłowienia terenów podmiejskich. Zmieniający się charakter gmin na bardziej miejski powoli i naturalnie zaciera granice administracyjne w aglomeracji. Procesy urbanizacyjne miasta oprócz uzupełniania istniejącej zabudowy, zakładają również rozbudowę miasta w kierunku zachodnim i północnym. 11% 22% 28% 15% 25% Grunwald Jeżyce Nowe Miasto Stare Miasto Wilda Źródło: GUS, opracowanie mbank Hipoteczny SA 22

23 Wszystkie dzielnice w Poznaniu odnotowały niewielki wzrost liczby mieszkańców. O ok. 1% wzrosła liczba mieszkańców w dzielnicach Wilda i Jeżyce, a najmniejszy bo ok.,2% wzrost odnotowano na terenie Nowego Miasta. Rynek pracy Poznań utożsamiany jest przede wszystkim z oszczędnością i przedsiębiorczością mieszkańców. Kondycja gospodarcza miasta opiera się na wieloletniej tradycji związanej z organizacją Międzynarodowych Targów Poznańskich (w trakcie roku odbywa się ok. 6 zróżnicowanych imprez targowych). Rozmiar przedsięwzięcia i marka targów umożliwiła sprawny rozwój towarzyszących dziedzin gospodarki m.in. handlu, usług czy przemysłu. Dobre położenie geograficzne, duży zasób wykwalifikowanej kadry pracowniczej w połączeniu z rozwiniętą infrastrukturą komunikacyjną, wpłynęły na dość silną pozycję gospodarczą miasta. W Poznaniu pracuje ok. 315 tys. mieszkańców, dane GUS wskazują, że najwięcej osób zatrudnionych jest m.in. w handlu i naprawach (w tym m.in. transport, hotele, gastronomia, łączność, gospodarka magazynowa) oraz w pozostałych usługach. m.in. tacy pracodawcy jak: Apator Poznań S.A., Bridgestone Poznań Sp. z o.o., Exide Technologies S.A., Nivea Polska S.A., Polska Kampania Piwowarska S.A., Unilevel Polska S.A., Volkswagen Poznań Sp. z o.o., Wyborowa S.A. Liczba firm z kapitałem zagranicznym jest jedną z najwyższych w kraju. Dobre prognozy ekonomiczno gospodarcze miasta, jedna z najniższych w kraju stopa bezrobocia oraz rosnące przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto, wpływają na zasobność portfeli mieszkańców Poznania, w tym również na popyt na mieszkania. W perspektywie ostatnich kilku lat relacja wynagrodzenia do dostępności 1 m² mieszkania ulega poprawie. W 213 r. w Poznaniu za przeciętne miesięczne wynagrodzenie można było kupić ok.,78 m² mieszkania Średnia dostępność m² za przeciętne wynagrodzenie brutto w Poznaniu ok.,54 m 2 ok.,78 m 2 Zastrudnienie w poszczególnych sektorach rynku 4% przemysł i budownictwo 7% 21% 32% handel, naprawa, gosp.magazynowa, zakwaterowanie i gastronomia, łączność działalność finansowa i ubezpieczeniowa, obsługa rynku nieruchomości pozostałe usługi Zdecydowaną większość podmiotów gospodarczych stanowią małe i średnie firmy. Zarejestrowanych jest ponad 13,5 tys. bezrobotnych. Stopa bezrobocia na dzień 31 grudnia 213 r. wynosiła ok. 4,1%. W aglomeracji poznańskiej swoją siedzibę mają W przypadku osób zatrudnionych na terenie Poznania i sąsiadujących gmin obserwowane jest zjawisko tzw. przepływu siły roboczej. Oznacza to, że znaczna część mieszkańców dojeżdża do pracy do innej gminy niż ta, w której mieszka. Zjawisko to dotyczy również mieszkańców Poznania, którzy zatrudnieni są na terenie sąsiednich gmin. Budownictwo mieszkaniowe Śr. cena transakcji Śr. miesięczne wynagrodzenie W Poznaniu w 213 r. oddano 2,6 tys. mieszkań do użytkowania, co w porównaniu z 212 r. pokazuje niewielki spadek ( ok. 5% r/r). Sytuacja ta jest konsekwencją wprowadzenia ( r.) ustawy deweloperskiej. Deweloperzy, którzy chcieli uniknąć dodatkowych obowiązków podczas realizacji inwestycji, decydowali się na rozpoczęcie budowy przed 23

24 wejściem nowych przepisów. Duża ilość rozpoczynanych w tym okresie budów przy średnim czasie realizacji inwestycji deweloperskich (ok. 24 m-cy) spowodowała, że w 213 r. liczba mieszkań oddawanych do użytkowania nie uległa znacznemu obniżeniu Przeciętna powierzchnia mieszkania oddanego do użytkowania (m²) Budownictwo mieszkaniowe w Poznaniu I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV Źródło: GUS, opracowanie mbank Hipoteczny SA Najwyższa średnia powierzchnia mieszkania na terenie Poznania obserwowana jest w dzielnicy Jeżyce, wynosi ok. 76 m², najniższa została zarejestrowana w dzielnicy Wilda ok. 6 m². mieszkania * oddane do użytkowania mieszkania*, dla których wydano pozwolenia na budowę mieszkania*, których budowę rozpoczęto * Jako "mieszkania" rozumiane są wszystkie jednostki mieszkalne łącznie z domami jednorodzinnymi. Niniejsze wartości oparte są na danych meldunkowych i obejmują zarówno budownictwo indywidualne, spółdzielcze, komunalne, zakładowe jak i przeznaczone na sprzedaż lub wynajem. Źródło: GUS, opracowanie mbank Hipoteczny SA Średnia powierzchnia mieszkania w Poznaniu (m²) Danymi, które odzwierciedlają realną sytuację na rynku nieruchomości są z pewnością informacje dotyczące ilości mieszkań, których budowę rozpoczęto oraz mieszkania, dla których wydano pozwolenia na budowę. W obu przypadkach porównując dane do roku 212 widoczne są duże spadki wartości. W Poznaniu w 213 r. wydano ok. 3,2 tys. pozwoleń na budowę ( o ok. 21% r/r), a prawie o połowę spadła liczba mieszkań ( o ok. 48% r/r), których budowę rozpoczęto. W 213 r. rozpoczęto budowę ok. 1,7 tys. mieszkań. Zmniejszenie liczby rozpoczynanych inwestycji będzie skutkowało w najbliższych latach mniejszą ilością oddawanych mieszkań do użytkowania, co w konsekwencji wpłynie na wielkość podaży. 1 Grunwald Jeżyce Nowe Miasto Stare Miasto Wilda Źródło: GUS, opracowanie mbank Hipoteczny SA Na koniec 213 r. liczba mieszkań w Poznaniu wynosiła ok. 25 tys. Ponad 7% zasobu zostało wybudowane przed 1988 r. Mieszkania prezentują różny stan techniczny. Część z nich znajduje się w kamienicach wymagających odrestaurowania i modernizacji. Po 25 r. oddano do użytkowania ponad 22 tys. mieszkań. Przeciętna powierzchnia mieszkania oddanego do użytkowania na terenie Poznania wynosiła ok. 71,5 m². Widoczne jest niewielkie zwiększenie powierzchni statystycznego mieszkania. 24

25 Zasób mieszkań w Poznaniu wg okresu budowy 13% 9% 34% 1% 43% do Źródło: GUS, opracowanie mbank Hipoteczny SA W istniejącym zasobie średnia liczba izb w Poznaniu wynosi ok. 3,5. Prawie 6% mieszkań to 3 i 4 izbowe lokale, a 3% stanowią lokale 1 i 2 izbowe. Liderami pod względem średniej liczby izb są dzielnice: Nowe Miasto (3,6) i Jeżyce (3,4). Najmniejszą średnią zarejestrowano w dzielnicy Wilda wynosi ona 2,3. Średnia liczba izb w mieszkaniu wg dzielnic Poznania mieszkania, z pewnością przyczyniły się do zmniejszenia ilości mieszkań na rynku pierwotnym Liczba inwestycji w sprzedaży w poszczególnych dzielnicach Grunwald Jeżyce Nowe Miasto Stare Miasto Wilda oferta styczeń 214 r. oferta styczeń 213 r., stan na styczeń 214 r. Najwięcej mieszkań w ofercie pochodziło z dzielnic Wilda i Stare Miasto, ta ostatnia również posiadała największą liczbę inwestycji w ofercie na terenie Poznania. Obniżenie aktywności deweloperów spowodowane jest utrzymującą się nadpodażą mieszkań, a także dużą ilością rozpoczętych projektów przed wprowadzeniem tzw. ustawy deweloperskiej. 2,3 2,9 Struktura oferty wg terminu zakończenia inwestycji 3,2 3,4 14% 3,6 9% Grunwald Nowe Miasto Wilda Jeżyce Stare Miasto 6% 71% Źródło: GUS, opracowanie mbank Hipoteczny SA Rynek pierwotny oddano do użytkowania I kw 214 IV kw 214 II kw 215, stan na styczeń 214 r. Końcówka 213 r. przyniosła spodziewane zmniejszenie liczby inwestycji na rynku pierwotnym. Liczba projektów w ofercie w porównaniu z początkiem 213 uszczupliła się o ok. 13%, a liczba dostępnych mieszkań w inwestycjach spadła o ok. 2%. Zachowania nabywców (gotówkowych i tych zwlekających z kupnem mieszkania), którzy chętnie nabywali Większość mieszkań (ponad 7%) dostępnych w ofercie znajdowała się w inwestycjach już oddanych do użytkowania. Połowa aktualnie realizowanych projektów planowana jest do ukończenia w 214 r., natomiast pozostałe najpóźniej w II poł. 215 r. 25

26 6% 5% 4% 3% 2% 1% % Segmentacja powierzchniowa dostępnych mieszkań w ofercie do 4 m m m2 powyżej 81 m2, stan na styczeń 214 r. W strukturze oferty mieszkania duże, o powierzchni powyżej 81 m² stanowiły ok. 8%, natomiast mieszkania małe do 4 m² to ok. 16% udział w ofercie rynku pierwotnego. Najwięcej mieszkań dostępnych było w tzw. segmencie popularnym (41-6 m²). Lokale 2 pokojowe stanowiły prawie połowę ze wszystkich udostępnionych do sprzedaży lokali mieszkalnych (ok. 47%), 3 pokojowe to ok. 3 % oferty, a jednopokojowe to udział ok. 15%. 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % Segmentacja powierzchniowa dostępnych mieszkań w ofercie wg dzielnic Grunwald Jeżyce Nowe Miasto Stare Miasto Wilda do 4 m m m2 powyżej 81 m2, stan na styczeń 214 r. Najwięcej mieszkań małych i średnich (do 6 m²) dostępnych było w ofercie na terenie dzielnicy Jeżyce, udział tego segmentu lokali wyniósł 88%. Mieszkania dedykowane do sprzedaży w dzielnicy Nowe Miasto to w przeważającej ilości lokale powyżej 61 m², ich udział w całej ofercie dzielnicy stanowił 71%. średnia cena ofertowa wynosiła 762 PLN/m². Dzielnica cieszy się dużą popularnością zwłaszcza wśród ludzi młodych, szczególnie ze względu na dobrą komunikację z centrum Poznania oraz bliskość rezerwatu przyrody. Dobrze rozwinięta infrastruktura oświatowa i handlowa stanowią dodatkowy atut przy wyborze mieszkania. Cena 67% mieszkań zawierała się w przedziale 5 7 tys. PLN/m². Mieszkania najdroższe stanowiły 22% oferty w tej dzielnicy, a ich cena wynosiła powyżej 9 tys. PLN/m². Najwyższe średnie ceny ofertowe ok. 7,7 tys. PLN/m² odnotowano dla mieszkań dużych powyżej 7 m². Przeważnie były to mieszkania położone w bardzo dobrych lokalizacjach lub kameralnych budynkach o wysokim standardzie. Średnia cena 1 m² lokalu o powierzchni od 41 do 6 m² wynosiła ok. 7,2 tys. PLN Średnie ceny dostępnych mieszkań w ofercie (PLN) Grunwald Jeżyce Nowe Miasto Stare Miasto Wilda, stan na styczeń 214 r. W dzielnicy Grunwald średnia cena 1 m² dostępnego mieszkania w ofercie wynosiła 646 PLN. Największy (ok. 4%) udział w ofercie miały mieszkania, których ceny zawierały się w przedziale 6 7 tys. PLN/m². Niewiele mniejszą grupę stanowiły lokale, których ceny wahały się w granicach 5 6 tys. PLN/m² (36% oferty dzielnicy). Średnia cena lokali z segmentu popularnego (41 6 m²) to 6,5 tys. PLN/m². Średnia cena ofertowa w styczniu 214 r. w dzielnicy Wilda wynosiła 622 PLN/m². Prawie 75% prezentowanych cen wśród dostępnych lokali kształtowała się na poziomie 5 7 tys. PLN/m². Najdroższymi mieszkaniami w ofercie były lokale powyżej 81 m², średnia cena 1 m² wynosiła 7 tys. PLN. Różnica pomiędzy przeciętnymi cenami mieszkań małych i średnich była nieznaczna. Najwyższe ceny ofertowe zaobserwowano w dzielnicy Stare Miasto. W styczniu 214 r. 26

27 powyżej 9 tys. 7-8 tys. 6-7 tys. 5-6 tys. poniżej 5 tys. Podział dostępnych mieszkań w ofercie ze względu na cenę 1 m² (PLN) Miasto. W dzielnicach Grunwald i Jeżyce wzrost średnich cen ofertowych nie przekroczył 3%. Średni czas sprzedaży mieszkań w inwestycjach oddanych do użytkowania na rynku pierwotnym w 213 r. zajmował ok. 4 m-ce. Dobre wyniki sprzedażowe deweloperów potwierdzają zaobserwowane tendencje na rynku nieruchomości. Jednak szybkość wyprzedawania mieszkań w konkretnym projekcie była uzależniona od relacji ceny do atrakcyjności lokalizacji. % 1% 2% 3% 4%, stan na styczeń 214 r. Na terenie dzielnicy Jeżyce średnia cena ofertowa na początku 214 r. wynosiła 65 PLN/m². Najwięcej było dostępnych mieszkań do 6 m², których średnia cena to 6,1 tys. PLN/m². Ponad 6% oferowanych na rynku mieszkań zawierała się w przedziale od 5 do 6 tys. PLN/m². Analiza transakcji Miniony rok, wbrew prognozom mówiącym o kolejnym trudnym okresie na rynku nieruchomości mieszkaniowych w Poznaniu, okazał się dość dobry. W 213 r. ceny pozostały stabilne. W pierwszych dwóch kwartałach widoczne były obniżki cen transakcyjnych, jednak w drugiej połowie roku ceny zaczęły rosnąć. Najniższa średnia cena ofertowa wynosiła 555 PLN i odnotowana została w dzielnicy Nowe Miasto. Ceny ofertowe zaczynały się już od 4,4 tys. PLN/m², a najwyższe nie przekraczały 7 tys. PLN/m². Oferta na Nowym Mieście zawiera najwięcej lokali powyżej 61 m² w porównaniu z ofertą innych dzielnic, co w połączeniu z mniej atrakcyjnym rejonem miasta, spowodowało obniżenie średnich cen dostępnych w sprzedaży mieszkań. powyżej 9 Podział dostępnych mieszkań w ofercie ze względu na cenę całkowitą (PLN) Średnie ceny 1 m² nieruchomości mieszkaniowych w Poznaniu I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV tys. 7-8 tys. 6-7 tys. 5-6 tys. Ceny ofertowe - rynek pierwotny Ceny transakcyjne - rynek pierwotny Ceny ofertowe - rynek wtórny Ceny transkacjne - rynek wtórny Źródło: NBP, opracowanie mbank Hipoteczny SA 4-5 tys. 3-4 tys. 2-3 tys. poniżej 2 tys. % 1% 2% 3% 4%, stan na styczeń 214 r. Średnia cena ofertowa na początku 214 r. w porównaniu do cen prezentowanych w styczniu 213 r. nie uległa zmianie jedynie na terenie Wildy. Najwyższy, bo aż 7% wzrost odnotowano w dzielnicy Stare Miasto, natomiast 5% spadek zaobserwowano w sąsiedniej dzielnicy Nowe W 213 r. ceny ofertowe na rynku pierwotnym były wyższe od cen transakcyjnych średnio ok. 6%. Minimalne różnice odnotowano na rynku wtórnym, na którym obniżka względem cen ofertowych nie przekroczyła,5%. Taka sytuacja świadczy o urealnieniu cen ofertowych mieszkań na rynku wtórnym. Średnia cena transakcyjna 1 m² na rynku pierwotnym wynosiła w 213 r. ok. 5,6 tys. PLN, a na rynku wtórnym kształtowała się na poziomie ok. 5 tys. PLN. Najwyższe ceny transakcyjne na rynku pierwotnym odnotowano w dzielnicach Wilda i Nowe Miasto (ok. 5,7 tys. PLN/m²), 27

28 na rynku wtórnym najwyższe ceny zarejestrowano w dzielnicy Stare Miasto (ok. 5,4 tys. PLN/m²). najmniejszych, cieszyły się również mieszkania o powierzchni ok. 7 m² Średnie cena transakcyjna 1 m² w Poznaniu (PLN) Struktura zawartych transakcji w Poznaniu 2% 8% 23% 1 Grunwald Jeżyce Nowe Miasto Stare Miasto Wilda rynek pierwotny rynek wtórny, ceny transakcyjne na podstawie próby z 213 r. Najwięcej transakcji na rynku pierwotnym odnotowano w dzielnicach Grunwald i Wilda. Południowy i południowo zachodni rejon miasta jest dość popularny wśród kupujących, głównie z powodu szerokiej oferty deweloperskiej. Wśród nabywców na rynku wtórnym najchętniej wybieranymi dzielnicami były Stare Miasto i Grunwald. 12% 1% 8% 6% 4% 2% % Zawarte transakcje wg dzielnic 31% 2% 1% 19% 11% 31% 15% 2% 2% 23% transakcje - rynek pierwotny transakcje - rynek wtórny Grunwald Jeżyce Nowe Miasto Stare Miasto Wilda, ceny transakcyjne na podstawie próby z 213 r. Analiza transakcji zawartych na rynku pierwotnym i wtórnym wykazała, że najchętniej kupowanymi mieszkaniami pozostają lokale z segmentu popularnego. Równo 5% transakcji odnotowano mieszkaniami o powierzchni 41 6 m². Dużym zainteresowaniem, obok mieszkań Mieszkania powyżej 61 m² częściej sprzedawane były na rynku pierwotnym niż wtórnym. Spośród transakcji mieszkaniami dużymi, na obu rynkach, najwięcej odnotowano na terenie dzielnic Jeżyce i Stare Miasto. W 213 r. ceny całkowite mieszkań w przypadku prawie 5% transakcji na rynku mieściły się w przedziale od 2 do 3 tys. PLN. Na rynku pierwotnym popularne były również transakcje mieszkaniami z przedziału 3 4 tys. PLN, natomiast na rynku wtórnym na drugim miejscu pod względem liczby transakcji znalazły się mieszkania, których cena całkowita wynosiła poniżej 2 tys. PLN. Prognoza na 214 r. 5% do 4 m² 41-6 m² 61-8 m² powyżej 8 m², transakcje na podstawie próby z 213 r. Poznań należy do miast, w których wahania cen nieruchomości mieszkaniowych nie są znaczące, dlatego w 214 r. nie należy spodziewać się dużych zmian w poziomie cen transakcyjnych lokali mieszkalnych. Perspektywa zmniejszenia liczby mieszkań oddawanych do użytkowania i sukcesywne kurczenie się oferty na rynku pierwotnym, może spowodować lekki wzrost cen w najatrakcyjniejszych projektach. Obserwując tendencje rynkowe można przewidywać, że wśród mieszkań niesłabnącą atrakcyjnością będą cieszyły się mieszkania do 6 m², których ceny całkowite będą się mieściły w przedziale 2 4 tys. PLN. 28

Rynek. Nowych Mieszkań. Rynek Nowych. Mieszkań. III kwartał 2012 r.

Rynek. Nowych Mieszkań. Rynek Nowych. Mieszkań. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych III kwartał 213 r. Mieszkań III kwartał 212 r. str. 2 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: utrzymanie stabilnego poziomu cen, możliwe wzrosty dla szczególnie

Bardziej szczegółowo

Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży

Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży nowych mieszkań Umiarkowane wzrosty cen nowych mieszkań

Bardziej szczegółowo

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r.

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 201 r. W dniu 22 marca

Bardziej szczegółowo

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r.

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych IIMieszkań kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. str. 02 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: możliwe wzrosty cen w największych polskich miastach, szczególnie

Bardziej szczegółowo

RYNEK POWIERZCHNI MAGAZYNOWYCH W POLSCE

RYNEK POWIERZCHNI MAGAZYNOWYCH W POLSCE RYNEK POWIERZCHNI I KWARTAŁ 215 Pustostany [mkw.] Wskaźnik pustostanów [%] mkw. mkw. RYNEK POWIERZCHNI I KWARTAŁ 215 W pierwszym kwartale br. odnotowano wyraźny wzrost aktywności najemców i deweloperów

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY PAŹDZIERNIK 2015

RYNEK MIESZKANIOWY PAŹDZIERNIK 2015 RYNEK MESZKANOWY PAŹDZERNK Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca r., kiedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań

Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań KOMENTARZ Open Finance, 08.06.2010 r. Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań Indeks cen mieszkań stworzony przez Open Finance wzrósł w maju po raz piąty z rzędu tym razem o 0,7 proc. Towarzyszył temu wzrost

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY KWIECIEŃ 2015

RYNEK MIESZKANIOWY KWIECIEŃ 2015 X X X X X X X X X X RYNEK MESZKANOWY KWECEŃ Kwiecień był drugim rekordowym miesiącem pod względem sprzedaży mieszkań na rynku pierwotnym. Liczba sprzedanych mieszkań w ostatnim czasie większa była jedynie

Bardziej szczegółowo

Rynek mieszkaniowy w głównych miastach Polski. II kwartał 2008

Rynek mieszkaniowy w głównych miastach Polski. II kwartał 2008 Rynek mieszkaniowy w głównych miastach Polski II kwartał 28 Podaż 2 W pierwszej połowie bieżącego roku na rynku mieszkaniowym w Polsce nastąpiła zmiana w relacji popytu względem podaży. Popyt na mieszkania,

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY STYCZEŃ 2016

RYNEK MIESZKANIOWY STYCZEŃ 2016 RYNEK MESZKANOWY STYCZEŃ Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca roku, kiedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Liczba transakcji lokalami mieszkalnymi w latach 2006-2008

Liczba transakcji lokalami mieszkalnymi w latach 2006-2008 ZAKOPANE RYNEK MIESZKAŃ Miasto Zakopane słynące z turystyki wysokogórskiej jest wciąż w centrum zainteresowania inwestorów zarówno indywidualnych jak i developerów, firm i spółek handlowych, budujących

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Stan i perspektywy rozwoju rynku nieruchomości niemieszkalnych w Polsce w 2012 r.

Stan i perspektywy rozwoju rynku nieruchomości niemieszkalnych w Polsce w 2012 r. Departament Analiz Makroekonomicznych i Sektorowych Stan i perspektywy rozwoju rynku nieruchomości niemieszkalnych w Polsce w 2012 r. 26.03.2012 r. Warszawa Opracowali: Monika Orłowska tel. 22 860 54 09

Bardziej szczegółowo

RYNEK POWIERZCHNI MAGAZYNOWYCH W POLSCE

RYNEK POWIERZCHNI MAGAZYNOWYCH W POLSCE RYNEK POWIERZCHNI II KWARTAŁ 215 Pustostany [mkw.] Wskaźnik pustostanów[%] mkw. mkw. RYNEK POWIERZCHNI II KWARTAŁ 215 W drugim kwartale br. odnotowano dalszy wzrost aktywności najemców i deweloperów na

Bardziej szczegółowo

Informacja o działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w I kwartale 2013 r.

Informacja o działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w I kwartale 2013 r. INFORMACJA PRASOWA strona: 1 Warszawa, 25 kwietnia 2013 r. Informacja o działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w I kwartale 2013 r. (Warszawa, 25 kwietnia 2013 r.) Zysk skonsolidowany Grupy Banku

Bardziej szczegółowo

VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku

VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku Grupa BRE Banku zakończyła rok 2012 zyskiem brutto w wysokości 1 472,1 mln zł, wobec 1 467,1 mln zł zysku wypracowanego w 2011 roku (+5,0 mln zł, tj. 0,3%).

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY SIERPIEŃ 2015

RYNEK MIESZKANIOWY SIERPIEŃ 2015 X X X X X X X X X X RYNEK MESZKANOWY SERPEŃ Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca, kiedy

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD RYNKU NIERUCHOMOŚCI P O L S K A

PRZEGLĄD RYNKU NIERUCHOMOŚCI P O L S K A PRZEGLĄD RYNKU NIERUCHOMOŚCI P O L S K A I POŁOWA 2010 POWIERZCHNIE Warszawa Po znacznym spadku aktywności rynkowej w 2009 roku od końca zeszłego roku obserwujemy poprawę sytuacji na rynku powierzchni

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY MAJ 2015

RYNEK MIESZKANIOWY MAJ 2015 X X X X X RYNEK MESZKANOWY MAJ Maj był trzecim miesiącem w rankingu pod względem sprzedaży mieszkań na rynku pierwotnym w roku. Liczba mieszkań większa była jedynie w marcu i kwietniu. Wtedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce. I kwartał 2016

Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce. I kwartał 2016 Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce mkw. mkw. Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce W pierwszym kwartale 216 roku odnotowano dalszy wzrost aktywności najemców i deweloperów na rynku nowoczesnych

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku. Warszawa, 24 czerwca 2014

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku. Warszawa, 24 czerwca 2014 BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku Warszawa, 24 czerwca 2014 Otoczenie makroekonomiczne Gospodarka stopniowo przyspiesza Dalsza poprawa sytuacji na rynku pracy 7.0 5.0 3.0

Bardziej szczegółowo

PLANY FINANSOWE KRAJOWYCH BANKO W KOMERCYJNYCH NA 2015 R.

PLANY FINANSOWE KRAJOWYCH BANKO W KOMERCYJNYCH NA 2015 R. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego (DBK 1) Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, W dniu 9 kwietnia r.

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIESZKANIOWY LIPIEC 2015

RYNEK MIESZKANIOWY LIPIEC 2015 RYNEK MESZKANOWY LPEC Deweloperzy już od drugiej połowy 2013 roku cieszą się dobrymi wynikami sprzedażowymi, jednak dynamiczny wzrost sprzedaży mieszkań odnotowuje się od marca, kiedy to Rada Polityki

Bardziej szczegółowo

Śniadanie prasowe Trendy na rynku kredytów dla ludności w 2015r. Grupa BIK

Śniadanie prasowe Trendy na rynku kredytów dla ludności w 2015r. Grupa BIK Śniadanie prasowe Trendy na rynku kredytów dla ludności w 2015r. Grupa BIK 1 Agenda Kredyty konsumpcyjne Wzrost wartości i spadek liczby udzielonych kredytów. Jakość na dobrym, stabilnym poziomie. Osłabienie

Bardziej szczegółowo

Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR

Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR Gdańsk, marzec 2013 Scenariusz rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w

Bardziej szczegółowo

Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce

Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce Jacek Łaszek Kraków, maj 211 r. 2 Stabilizacja cen na rynku mieszkaniowym, ale na wysokim poziomie Ofertowe ceny mieszkań wprowadzonych pierwszy

Bardziej szczegółowo

Warszawa. * mediana Źródło: Wynajem.pl. Źródło: Wynajem.pl

Warszawa. * mediana Źródło: Wynajem.pl. Źródło: Wynajem.pl IV kwartał 2008 Stawki najmu mieszkań w największych polskich aglomeracjach rosną w tempie dwucyfrowym nieprzerwanie od kilku lat. Obecnie za wynajem mieszkania dwupokojowego które jest najbardziej reprezentatywnym

Bardziej szczegółowo

Rynek powierzchni biurowych we Wrocławiu w III kw. 2013 roku. Rynek powierzchni biurowych we Wrocławiu w III kw. 2013 roku

Rynek powierzchni biurowych we Wrocławiu w III kw. 2013 roku. Rynek powierzchni biurowych we Wrocławiu w III kw. 2013 roku Rynek powierzchni biurowych we Wrocławiu w 213 roku Wrocław to jedno z najdynamiczniej rozwijających się miast w Polsce. W ciągu ostatniej dekady stał się jednym z największych i najważniejszych ośrodków

Bardziej szczegółowo

Rynek wynajmu mieszkań - raport kwartalny za IV kw. 2008

Rynek wynajmu mieszkań - raport kwartalny za IV kw. 2008 Rynek wynajmu mieszkań - raport kwartalny za IV kw. 2008 Autor: Wynajem.pl i CEE Property Group 19.01.2009. Portal finansowy IPO.pl Stawki najmu mieszkań w największych polskich aglomeracjach rosną w tempie

Bardziej szczegółowo

Ceny mieszkań spadły trzeci miesiąc z rzędu

Ceny mieszkań spadły trzeci miesiąc z rzędu RAPORT Open Finance, 11.01.2010 r. Ceny mieszkań spadły trzeci miesiąc z rzędu Indeks cen mieszkań opracowany przez Open Finance dla 16 największych polskich miast spadł w grudniu o 1 proc. Był to trzeci

Bardziej szczegółowo

Wyniki Grupy Banku Pocztowego za 2012 rok. Warszawa, 28 lutego 2013 r.

Wyniki Grupy Banku Pocztowego za 2012 rok. Warszawa, 28 lutego 2013 r. Najwyższy zysk w historii Wyniki Grupy Banku Pocztowego za 2012 rok Warszawa, 28 lutego 2013 r. Najważniejsze osiągnięcia 2012 roku Rekordowe dochody i zysk netto: odpowiednio 298,3 mln zł (+ 15% r/r),

Bardziej szczegółowo

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności finansowej Raport jest elementem polityki informacyjnej NBP przyczyniającym się do realizacji

Bardziej szczegółowo

Rekordowe półrocze na rynku nieruchomości magazynowych

Rekordowe półrocze na rynku nieruchomości magazynowych DTZ Research PROPERTY TIMES Rekordowe półrocze na rynku nieruchomości magazynowych II poł. 2014 09 lutego 2015 Spis treści Sytuacja makroekonomiczna 2 Podaż 3 Popyt 4 Stopa pustostanów i czynsze 5 Definicje

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 września 2013 r. Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 W końcu czerwca 2013 r. działalność operacyjną prowadziły

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Wynajem.pl Miesięczny raport rynku wynajmu mieszkań lipiec 2010

Wynajem.pl Miesięczny raport rynku wynajmu mieszkań lipiec 2010 Wynajem.pl Miesięczny raport rynku wynajmu mieszkań lipiec 2010 Na rynku wynajmu mieszkań w okresie wakacyjnym wciąż jest spokojnie i panuje tu urlopowe rozluźnienie. Powoli zaczyna się zauważać ruch wśród

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014 SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014 Łódź Kwiecień 2015 SPIS TREŚCI Ludność Ruch naturalny Wynagrodzenia Rynek pracy - zatrudnienie Rynek pracy - bezrobocie Przemysł Budownictwo Budownictwo mieszkaniowe

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia siedemdziesiąty dziewiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2013 r.) oraz prognozy na lata 2013 2014

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20 grudnia 2013 r. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 W końcu września 2013 r. działalność operacyjną

Bardziej szczegółowo

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Warszawa, 27 lipca 2005 r. Informacja prasowa BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Skonsolidowane wyniki finansowe Banku BPH po II kwartałach 2005 roku według MSSF osiągnięcie w I półroczu 578 mln zł

Bardziej szczegółowo

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2013 r. III kwartał 2012 r.

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2013 r. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych IIMieszkań kwartał 2013 r. III kwartał 2012 r. str. 02 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: wyhamowanie dalszych spadków cen utrzymanie popytu na stabilnym

Bardziej szczegółowo

Konsekwentnie do przodu wzrost rentowności Banku Pocztowego po III kwartałach 2014 r. Wyniki biznesowe i finansowe Plany na 2015 rok

Konsekwentnie do przodu wzrost rentowności Banku Pocztowego po III kwartałach 2014 r. Wyniki biznesowe i finansowe Plany na 2015 rok Konsekwentnie do przodu wzrost rentowności Banku Pocztowego po III kwartałach 2014 r. Wyniki biznesowe i finansowe Plany na 2015 rok Wyniki po III kwartałach 2014 r. Podsumowanie III kwartałów Wzrost poziomu

Bardziej szczegółowo

Polski Rynek Powierzchni Magazynowych I poł. 2008. Raport przygotowany przez Colliers International Poland

Polski Rynek Powierzchni Magazynowych I poł. 2008. Raport przygotowany przez Colliers International Poland Polski Rynek Powierzchni Magazynowych I poł. 2008 Raport przygotowany przez Colliers International Poland Podsumowanie Pierwsza połowa 2008 roku okazała się być dla rynku nieruchomości magazynowych bardzo

Bardziej szczegółowo

Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce Q3 2015

Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce Q3 2015 Rynek Powierzchni Magazynowych w Polsce W trzecim kwartale br. odnotowano dalszy wzrost aktywności deweloperów na rynku nowoczesnych powierzchni przemysłowych i magazynowych w Polsce. Łączne zasoby nowoczesnej

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r.

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Grupy Kapitałowej MIRBUD. Wyniki finansowe Q3 2014r.

Prezentacja Grupy Kapitałowej MIRBUD. Wyniki finansowe Q3 2014r. Prezentacja Grupy Kapitałowej MIRBUD Wyniki finansowe Q3 2014r. STRUKTURA GRUPY KAPITAŁOWEJ MIRBUD MIRBUD S.A. 100% 86,2% (nowa emisja) 100% PBDiM KOBYLARNIA S.A. JHM DEVELOPMENT S.A. MIRBUD KAZACHSTAN

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Synteza* Na koniec III kw. 2010 r. PKO Bank Polski na tle wyników konkurencji**

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD RYNKU NIERUCHOMOŚCI P O L S K A

PRZEGLĄD RYNKU NIERUCHOMOŚCI P O L S K A PRZEGLĄD RYNKU NIERUCHOMOŚCI P O L S K A I POŁOWA 2010 POWIERZCHNIE W pierwszej połowie roku nastąpił znaczny spadek w dynamice nowej podaży. Jest to konsekwencja wycofania się deweloperów z projektów

Bardziej szczegółowo

Rynek nieruchomości w Polsce trendy i nowe obszary inwestowania

Rynek nieruchomości w Polsce trendy i nowe obszary inwestowania Grupa Rynku Nieruchomości Ernst & Young Śniadanie prasowe - Warszawa, 9 maja 2012r. Rynek nieruchomości w Polsce trendy i nowe obszary inwestowania Wprowadzenie Barometr Inwestycyjny Rynku Nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r W końcu września 2014

Bardziej szczegółowo

Otoczenie rynkowe. Otoczenie międzynarodowe. Grupa LOTOS w 2008 roku Otoczenie rynkowe

Otoczenie rynkowe. Otoczenie międzynarodowe. Grupa LOTOS w 2008 roku Otoczenie rynkowe Otoczenie międzynarodowe Globalne wskaźniki ekonomiczne pokazują, że rok 2008 był kolejnym okresem wzrostu gospodarczego. Jednak charakter tego wzrostu nie był jednolity - już na początku roku wystąpiły

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe Banku w 1 kw. 2015 r.

Wyniki finansowe Banku w 1 kw. 2015 r. Wyniki finansowe Banku w 1 kw. 2015 r. Webcast r. 1 1 kw. 2015 r. najważniejsze informacje Zyskowność Zysk netto na poziomie 12 mln zł, a zysk brutto 22 mln zł Wyniki Wartość udzielonych kredytów detalicznych

Bardziej szczegółowo

Raport miesięczny. Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku. Warszawa, 14.06.2013 r.

Raport miesięczny. Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku. Warszawa, 14.06.2013 r. Raport miesięczny Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku Warszawa, 14.06.2013 r. Spis treści: 1. INFORMACJE NA TEMAT WYSTĄPIENIA TENDENCJI I ZDARZEŃ W OTOCZENIU RYNKOWYM SPÓŁKI, KTÓRE W JEJ

Bardziej szczegółowo

Za kawalerkę, M3, M4 ile wyniesie rata kredytu w dużym mieście?

Za kawalerkę, M3, M4 ile wyniesie rata kredytu w dużym mieście? Raport Lion s Banku, 15.05.2014 r. Za kawalerkę, M3, M4 ile wyniesie rata kredytu w dużym mieście? W maju zakup mieszkania na kredyt był odrobinę droższy niż miesiąc wcześniej wynika z szacunków ekspertów

Bardziej szczegółowo

WYNIKI FINANSOWE ZA 1 KWARTAŁ 2013

WYNIKI FINANSOWE ZA 1 KWARTAŁ 2013 WYNIKI FINANSOWE ZA 1 KWARTAŁ 2013 WIĘKSZA STABILNOŚĆ, WYJĄTKOWY POTENCJAŁ Warszawa, 10 maja 2013 ZYSK NETTO ZYSK NETTO (mln zł) -6.3% 710,6 665,5 1kw 12 1kw 13 ROE Znormalizowane 18.9% 17.3% Początek

Bardziej szczegółowo

Rynek Mieszkań. Nowych IMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2013 r. III kwartał 2012 r.

Rynek Mieszkań. Nowych IMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2013 r. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych IMieszkań kwartał 2013 r. III kwartał r. str. 02 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: stabilizację cen w długim okresie dalszy spadek dynamiki podaży utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rynku. w 2009 roku Spragnieni krwi

Perspektywy rynku. w 2009 roku Spragnieni krwi Perspektywy rynku nieruchomości ci i branży y deweloperskiej w 2009 roku Spragnieni krwi Warszawa, 29 Kwietnia 2009 Polski rynek nieruchomości ci oczekiwany scenariusz rynkowy W 2009 roku oczekujemy spadku

Bardziej szczegółowo

Rynek nieruchomości mieszkaniowych w Polsce w roku 2009

Rynek nieruchomości mieszkaniowych w Polsce w roku 2009 Rynek nieruchomości mieszkaniowych w Polsce w roku 2009 Jacek Łaszek, Hanna Augustyniak I Konferencja Przemysłu Materiałów Budowlanych Rawa Mazowiecka, 28-29.05.2009 r. Prognozy wskazują dobre perspektywy

Bardziej szczegółowo

RYNEK POWIERZCHNI BIUROWYCH

RYNEK POWIERZCHNI BIUROWYCH RYNEK POWIERZCHNI BIUROWYCH III kwartał 2013 WARSZAWA Znaczenie rynku W pierwszych trzech kwartałach 2013 roku dostarczono na rynek ponad 246 000 m kw. nowoczesnej powierzchni biurowej, kształtując całkowitą

Bardziej szczegółowo

Mieszkania: ceny transakcyjne trzymają poziom

Mieszkania: ceny transakcyjne trzymają poziom RAPORT Open Finance, lipiec 2009 r. Mieszkania: ceny transakcyjne trzymają poziom W lipcu nie doszło do istotnego pogorszenia nastrojów na rynku mieszkaniowym, choć spodziewaliśmy się go od trzeciego kwartału.

Bardziej szczegółowo

Warszawski zasób biur powiększy się o ponad 20% do końca 2017 r.

Warszawski zasób biur powiększy się o ponad 20% do końca 2017 r. MARKETVIEW Warszawski Rynek Biurowy, 1 kwartał 215 r. Warszawski zasób biur powiększy się o ponad 2% do końca 217 r. Zasób biur 4,5 MLN MKW. Pustostany 13,% Poziom najmu (1 kw.215) 168.3 MKW. Absorpcja

Bardziej szczegółowo

o Wartość aktywów netto (NAV) należna akcjonariuszom Spółki wzrosła o 32% i wyniosła 974 mln zł w porównaniu do 737 mln zł w 2012 r.

o Wartość aktywów netto (NAV) należna akcjonariuszom Spółki wzrosła o 32% i wyniosła 974 mln zł w porównaniu do 737 mln zł w 2012 r. Komunikat prasowy Warszawa, 26 marca 2013 r. INFORMACJA PRASOWA CAPITAL PARK W 2013 R.: WZROST WARTOŚCI AKTYWÓW NETTO I PORTFELA NIERUCHOMOŚCI ORAZ NISKI POZIOM ZADŁUŻENIA Podsumowanie 2013 r.: Wyniki

Bardziej szczegółowo

Wzrósł popyt na kredyty

Wzrósł popyt na kredyty Październik PENGAB =. Wskaźnik Ocen. +. Wskaźnik Prognoz. -. -. Wzrósł popyt na kredyty Index Pengab Pengab wartość trendu cyklu Ocena kredyty osób indywidualnych Listopadowy Październikowy sondaż sondaż

Bardziej szczegółowo

Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego

Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego Wymogi dla warunków wspierania budownictwa mieszkaniowego (1) Warunki ekonomiczne budownictwa czynszowego W celu określenia warunków ekonomicznych dla wspierania budownictwa czynszowego, przygotowana została

Bardziej szczegółowo

Raport 29 stycznia 2013. Nie każde mieszkanie kupimy taniej niż rok temu

Raport 29 stycznia 2013. Nie każde mieszkanie kupimy taniej niż rok temu Raport 29 stycznia 2013 Nie każde mieszkanie kupimy taniej niż rok temu Od początku 2012 roku ceny mieszkań w większości dużych polskich miast wyraźnie spadły. Najwięcej, bo aż ponad 10 procent ceny zaoszczędzili

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I kwartale 2015 r.

Wyniki finansowe banków w I kwartale 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 19.6.215 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe banków w I kwartale 215 r. W I kwartale 215 r. wynik 1 finansowy netto sektora bankowego wyniósł 4,, o 1,6% więcej niż

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2015 r.

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2015 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2015 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał

Bardziej szczegółowo

Od trzech miesięcy drożeje zakup mieszkania na kredyt

Od trzech miesięcy drożeje zakup mieszkania na kredyt Od trzech drożeje zakup mieszkania na kredyt Wciąż kredytobiorcy cieszyć się mogą relatywnie niskim kosztem długu, ale ta sytuacja nie będzie trwać wiecznie. Już od trzech rośnie oprocentowanie kredytów,

Bardziej szczegółowo

POLSKI RYNEK NIERUCHOMOŚCI

POLSKI RYNEK NIERUCHOMOŚCI prze- POLSKI RYNEK NIERUCHOMOŚCI Maj 2013 W SKRÓCIE KREDYTY HIPOTECZNE Już 8 miesiąc z rzędu oprocentowanie kredytów hipotecznych w złotych spada. Przeciętnie wynosi już tylko 4,59%. Od września ubiegłego

Bardziej szczegółowo

RAPORT REKLAMY WIELKOFORMATOWEJ W I KWARTALE 2013

RAPORT REKLAMY WIELKOFORMATOWEJ W I KWARTALE 2013 RAPORT REKLAMY WIELKOFORMATOWEJ W I KWARTALE 2013 SPIS TREŚCI 001 002 003 WPROWADZENIE RYNEK REKLAMY WIELKOFORMATOWEJ W I KWARTALE 2013 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE WYMIAR WAROŚCIOWY ZMIANA WARTOŚCI RYNKU

Bardziej szczegółowo

Gospodarka Polski w 2013 r.

Gospodarka Polski w 2013 r. Przegląd Rynku 2013 Gospodarka Polski w 2013 r. PKB, Inflacja 10% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% Bezrobocie 20% 18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% Według szacunków analityków głównych instytucji bankowych, produkt

Bardziej szczegółowo

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym Część 1 - Przedsiębiorstwa Pytania 1-7 dotyczą polityki kredytowej Banku w zakresie kredytów dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

w całości (97,1%) podmiotom sektora niefinansowego, nieznacznie powiększając w analizowanym okresie swój udział w tym segmencie rynku (o 1,1 pkt

w całości (97,1%) podmiotom sektora niefinansowego, nieznacznie powiększając w analizowanym okresie swój udział w tym segmencie rynku (o 1,1 pkt Wyniki finansowe banków w 2008 r. [1] Warszawa, 2009.05.08 W końcu 2008 r. działalność prowadziło 70 banków komercyjnych (o 6 więcej niż rok wcześniej), w tym 60 z przewagą kapitału zagranicznego lub całkowicie

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wstępne wyniki skonsolidowane za II kwartał 2009 roku -1-

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wstępne wyniki skonsolidowane za II kwartał 2009 roku -1- BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wstępne wyniki skonsolidowane za II kwartał 29 roku -1- Sytuacja gospodarcza w II kwartale 29 r. Stopniowa poprawa produkcji przemysłowej dzięki słabszemu PLN Szybszy spadek

Bardziej szczegółowo

Raport Instytutu Gospodarki Nieruchomościami na temat sytuacji mieszkaniowej w Polsce

Raport Instytutu Gospodarki Nieruchomościami na temat sytuacji mieszkaniowej w Polsce Monika Kramek 2012 Raport Instytutu Gospodarki Nieruchomościami na temat sytuacji mieszkaniowej w Polsce Dane statystyczne Według wstępnych danych GUS, w okresie styczeń-maj 2012 r. oddano do użytkowania

Bardziej szczegółowo

RYNEK NIERUCHOMOŚCI BIUROWYCH WARSZAWA, III KWARTAŁ 2015

RYNEK NIERUCHOMOŚCI BIUROWYCH WARSZAWA, III KWARTAŁ 2015 RYNEK NIERUCHOMOŚCI BIUROWYCH WARSZAWA, III KWARTAŁ 2015 Warszawski rynek nieruchomości biurowych III kwartał 2015 roku upłynął pod znakiem kontynuacji wcześniejszych zjawisk rynkowych: systematycznie

Bardziej szczegółowo

Dobry rok deweloperów mieszkaniowych, perspektywy jeszcze lepsze

Dobry rok deweloperów mieszkaniowych, perspektywy jeszcze lepsze Dobry rok deweloperów mieszkaniowych, perspektywy jeszcze lepsze Miniony rok dla spółek z branży deweloperskiej specjalizujących się w inwestycjach mieszkaniowych był bardzo udany, zwłaszcza pod kątem

Bardziej szczegółowo

RYNEK POWIERZCHNI BIUROWYCH

RYNEK POWIERZCHNI BIUROWYCH RYNEK POWIERZCHNI BIUROWYCH 1H 2013 WARSZAWA Znaczenie rynku W pierwszej połowie 2013 roku dostarczono ponad 150 000 m kw. nowoczesnej powierzchni biurowej, kształtując całkowitą podaż na poziomie ponad

Bardziej szczegółowo

Niezbadane skonsolidowane dane finansowe za pierwszy kwartał 2007 r.

Niezbadane skonsolidowane dane finansowe za pierwszy kwartał 2007 r. Niezbadane skonsolidowane dane finansowe za pierwszy kwartał 2007 r. 30 maja 2007 r. PEGAS NONWOVENS S.A. ma przyjemność przedstawić niezbadane skonsolidowane dane dotyczące wyników za pierwszy kwartał

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Forum Liderów Banków Spółdzielczych Model polskiej bankowości spółdzielczej w świetle zmian regulacji unijnych Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Jerzy Pruski Prezes Zarządu BFG Warszawa, 18 września

Bardziej szczegółowo

PLANY FINANSOWE KRAJOWYCH BANKO W KOMERCYJNYCH NA 2014 R.

PLANY FINANSOWE KRAJOWYCH BANKO W KOMERCYJNYCH NA 2014 R. PLANY FINANSOWE KRAJOWYCH BANKO W KOMERCYJNYCH NA 2014 R. W dniu 8 kwietnia 2014 r. Komisja Nadzoru Finansowego przyjęła informację na temat planów finansowych banków w 2014 r. Informacja ta została przygotowana

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w 2014 r.

Wyniki finansowe banków w 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 2.4.215 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe banków w 214 r. W 214 r. wynik 1 finansowy netto sektora bankowego wyniósł 16,2, o 7,1% więcej niż w poprzednim roku. Suma

Bardziej szczegółowo

Finansowanie strukturalne nieruchomości oferowane przez PKO Bank Polski S.A. WARSZAWA 19 MARCA 2012 Przygotował: Edmund Cumber

Finansowanie strukturalne nieruchomości oferowane przez PKO Bank Polski S.A. WARSZAWA 19 MARCA 2012 Przygotował: Edmund Cumber Finansowanie strukturalne nieruchomości oferowane przez PKO Bank Polski S.A. WARSZAWA 19 MARCA 2012 Przygotował: Edmund Cumber Departament Finansowania Projektów Inwestycyjnych zajmuje się udzielaniem

Bardziej szczegółowo

W SKRÓCIE: Początek roku to okres mniejszej aktywności potencjalnych nabywców. Skutkuje to dłuższym niż zwykle czasem oczekiwania na transakcję.

W SKRÓCIE: Początek roku to okres mniejszej aktywności potencjalnych nabywców. Skutkuje to dłuższym niż zwykle czasem oczekiwania na transakcję. W SKRÓCIE: Od listopada marż nie podniosły tylko Bank Millennium i PKO BP PKO BP obniżył marże o 0,1 p.p., ale tylko posiadaczom wysokiego wkładu własnego BZ WBK wprowadził pierwszą ofertę kredytu ze stałym

Bardziej szczegółowo

KONIUNKTURA GOSPODARCZA ŚWIATA I POLSKI. Polska koniunktura w 2014 r. i prognoza na lata 2015-2016. Warszawa, lipiec 2015

KONIUNKTURA GOSPODARCZA ŚWIATA I POLSKI. Polska koniunktura w 2014 r. i prognoza na lata 2015-2016. Warszawa, lipiec 2015 KONIUNKTURA GOSPODARCZA ŚWIATA I POLSKI Polska koniunktura w 2014 r. i prognoza na lata 2015-2016 Warszawa, lipiec 2015 Produkt krajowy brutto oraz popyt krajowy (tempo wzrostu w stosunku do analogicznego

Bardziej szczegółowo

29 sierpnia 2014 r. Wyniki Banku BPH w II kw. 2014 r.

29 sierpnia 2014 r. Wyniki Banku BPH w II kw. 2014 r. Wyniki Banku BPH w II kw. 2014 r. 29 sierpnia 2014 r. Zastrzeżenie Niniejsza prezentacja nie jest częścią jakiejkolwiek oferty, zaproszenia, zachęty lub formy nakłaniania do sprzedaży lub składania zapisów

Bardziej szczegółowo

Rynek nieruchomości w Polsce

Rynek nieruchomości w Polsce Spis Treści Wprowadzenie... 2 O nas... 3 Otoczenie gospodarcze... 4 Inflacja i stopy procentowe... 6 Podaż pieniądza i sektor bankowy... 6 Rynek nieruchomości mieszkaniowych... 9 Budownictwo mieszkaniowe

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie III kwartałów 2011 roku na rynku nowych nieruchomości mieszkaniowych. Raport portalu RynekPierwotny.com

Podsumowanie III kwartałów 2011 roku na rynku nowych nieruchomości mieszkaniowych. Raport portalu RynekPierwotny.com INFORMACJA PRASOWA Warszawa, 1 grudnia 2011 Podsumowanie III kwartałów 2011 roku na rynku nowych nieruchomości mieszkaniowych Raport portalu RynekPierwotny.com Choć obecnie wydawanych jest coraz mniej

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI I POŁOWA 2015 R. Łódź grudzień 2015 SPIS TREŚCI Ludność Wynagrodzenia Rynek pracy - zatrudnienie Rynek pracy - bezrobocie Przemysł Budownictwo Budownictwo mieszkaniowe

Bardziej szczegółowo

średnia cena mieszkania o pow. 50 mkw.* (PLN)

średnia cena mieszkania o pow. 50 mkw.* (PLN) PO STAGNACJI NORMALIZACJA Październik nie przyniósł radykalnych zmian sytuacji na rynku nieruchomości. Wg wyników badań ofert zamieszczonych w ub. miesiącu w serwisie OFERTY.NET w największych aglomeracjach

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Podejście dochodowe w wycenie nieruchomości

Podejście dochodowe w wycenie nieruchomości Podejście dochodowe w wycenie nieruchomości Regulacje i literatura RozpWyc 6-14 Powszechne Krajowe Zasady Wyceny (PKZW) Nota Interpretacyjna nr 2 Zastosowanie podejścia dochodowego w wycenie nieruchomości

Bardziej szczegółowo