Innowacyjni Inkubowanie dla zysku. 14 Zastępy inwestorów, czyli anioły biznesu. 18 Kapitał wysokiej szansy. 20 Premia za technologię

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Innowacyjni. 8-10 Inkubowanie dla zysku. 14 Zastępy inwestorów, czyli anioły biznesu. 18 Kapitał wysokiej szansy. 20 Premia za technologię"

Transkrypt

1 Innowacyjni 5/2009 ISSN EgzEmplarz bezpłatny Biuletyn Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 8-10 Inkubowanie dla zysku 14 Zastępy inwestorów, czyli anioły biznesu 18 Kapitał wysokiej szansy 20 Premia za technologię EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO

2 W numerze 8 14 Stan realizacji PO IG 4 Nagroda dla najlepszych Inicjowanie działalności innowacyjnej 6 Narodziny innowacji rozmowa z tomaszem sypułą, dyrektorem Zespołu wdrażania instrumentów Finansowych w Polskiej agencji rozwoju Przedsiębiorczości 8 Inkubowanie dla zysku krakowskie jci Venture wyszukuje i selekcjonuje dobrze rokujące projekty, na bazie których mogą powstać innowacyjne firmy 10 Jak to się robi rozmowa z markiem Bartoszem, koordynatorem projektu jci Venture 12 Skok na głęboką wodę akademickie inkubatory Przedsiębiorczości będą wspierać innowatorów również dzięki działaniu 3.1 Po ig 17 innowacyjni Biuletyn poświęcony Po ig wydawany przez ministerstwo rozwoju regionalnego departament Zarządzania Programami konkurencyjności i innowacyjności Zespół informacji i Promocji ul. wspólna 2/4, warszawa tel koordynacja: agnieszka Palenik, joanna Zawadzka koncepcja: smartlink sp. z o.o. ul. mickiewicza3/10, Poznań redakcja: jerzy gontarz, julia hoffmann Projekt graficzny i skład: alina merha korekta: elżbieta Buszkiewicz Publikacja współfinansowana jest ze środków europejskiego Funduszu rozwoju regionalnego Łatwiejsze inwestowanie w MSP 12 Aby dwoje chciało naraz tworzenie i rozwój sieci otoczenia biznesu, w tym aniołów biznesu. wsparcie na pozyskanie inwestora zewnętrznego przez msp 14 Zastępy inwestorów anioły biznesu, czyli inwestorzy prywatni lokujący nadwyżki finansowe w nowe dobrze rokujące firmy 16 Anioły wypełniają lukę rozmowa z jackiem Błońskim, wiceprezydentem eban, szefem lewiatan Business angels 17 Firmy pod skrzydłami aniołów rozmowa z Barbarą Bartkowiak, Prezes Polskiej Fundacji Przedsiębiorczości i menedżerem Projektu sieć aniołów Biznesu amber w Polsce Północno-Zachodniej. Funduszy venture capital 18 Kapitał wysokiej szansy około dwudziestu funduszy venture capital może dostać wsparcie z krajowego Funduszu kapitałowego Kredyt na innowacje 20 Premia za technologię jak działa nowy kredyt technologiczny udostępniany przez Bgk za pośrednictwem banków komercyjnych Bliżej innowacji 23 Innowacje w sieci 25 Rozmaitości, słowniczek, pytania i odpowiedzi 27 Krzyżówka z nagrodami Zdjęcia (od góry): jerzy gontarz/smartlink, archiwum (2x). Zdjęcie na okładce: janusz tatarkiewicz

3 Wprowadzenie Więcej inwestorów, więcej innowacyjnych firm ilu potencjalnych edisonów rozmienia się na drobne i zaprzepaszcza swoje pomysły, bo nie ma pieniędzy na wdrażanie ich w życie? pytamy w tym numerze. już można odpowiedzieć, że pomysłów jest u nas dostatek. Zaledwie po kilku miesiącach realizacji pierwszych projektów w ramach działania 3.1 Po ig inicjowanie działalności innowacyjnej zgłaszają się dziesiątki pomysłodawców, którzy chcą zaproponować innowacyjne produkty i usługi oraz utworzyć nowe spółki. tylko w ramach projektu realizowanego przez krakowski jci Venture weryfikowanych jest aktualnie 30 projektów w tak wąskiej dziedzinie jak life science, czyli w przemyśle związanym z naukami biomedycznymi. ale nie popadajmy w przesadny entuzjazm. w tym roku tylko dwa z tych pomysłów mają szansę na wejście w fazę tzw. preinkubacji, czyli badań, analiz i ewentualnie rozwoju prototypu, co pozwoli stworzyć pełny biznesplan dla nowych przedsięwzięć i ocenić ich szanse rynkowe. na bazie najlepszych pomysłów (tzn. tych o największych szansach na skomercjalizowanie) zostaną utworzone spółki z udziałem zewnętrznych inwestorów. w zamożniejszej europie Zachodniej czy stanach Zjednoczonych ludzie uruchamiający biznesy mogą w pierwszym etapie liczyć na pomoc rodziny czy przyjaciół, ale i to często stanowi niewystarczające wsparcie. w Polsce ze względu na mniejszą zamożność społeczeństwa trudniej o tego typu pomoc. na kredyt bankowy przeznaczony na realizację tego rodzaju projektów raczej trudno liczyć. większe fundusze (typu venture capital czy private equity) z kolei nie interesują się pomysłami wymagającymi dopracowania. tę lukę doskonale wypełniają anioły biznesu i fundusze zalążkowe. a ponieważ w ich interesie leży powodzenie przedsięwzięcia, otaczają opieką doradczą takie młode przedsięwzięcia. w 3. osi priorytetowej Po ig jest pełny pakiet form wsparcia dla instytucji pomagających innowacyjnym start-upom. dzięki Funduszom europejskim w Polsce będą się rozwijać sieci inwestorów indywidualnych (anioły biznesu), fundusze zalążkowe zajmujące się dodatkowo preinkubacją, fundusze wysokiego ryzyka i inne instytucje wsparcia innowacyjnych firm na wczesnym etapie rozwoju. Poza tym dojrzalsze firmy uzyskają pomoc w zakupie usług doradczych w zakresie przygotowania dokumentacji i analiz niezbędnych do pozyskania inwestora zewnętrznego. w Po ig przygotowaliśmy sprawny instrument, który pozwoli wypełnić lukę na rynku inwestorów. dzięki temu stwarzamy większe szanse dla innowatorów i start-upów. w każdym numerze dokonujemy okresowego podsumowania realizacji Programu innowacyjna gospodarka. instytucja Zarządzająca do końca sierpnia 2009 r. zatwierdziła do dofinansowania 2140 projektów na kwotę 15,8 mld zł, co wyczerpuje 39,9% alokacji z europejskiego Funduszu rozwoju regionalnego (przypomnijmy, że budżet Po ig to 9,71 mld euro, z tego 8,25 mld euro pochodzi z efrr). Zważywszy, że został jeszcze rok do półmetka okresu programowania, to bardzo dobry wynik. Podpisywanie umów o dofinansowanie nabrało tempa, a zaliczki oraz płatności na rzecz beneficjentów przekroczyły już 1,1 mld zł, co świadczy o sporym przyspieszeniu, bo jeszcze 4 miesiące temu ledwie przekraczały 45 mln zł. inspirującej lektury! Agnieszka Jankowska Dyrektor Departamentu Zarządzania Programami Konkurencyjności i Innowacyjności INNOWACYJNI 5/2009 3

4 Stan realizacji PO IG Przyspieszyły wypłaty środków na rzecz beneficjentów Nagroda dla najlepszych Budżety konkursów, w których jest nadmiar bardzo dobrych projektów, decyzją Instytucji Zarządzającej Programem Innowacyjna Gospodarka mogą zostać zwiększone. Dowodzą tego aż dwa takie przykłady w działaniu 4.4 Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym, gdzie w naborze z końca 2008 r. i początku 2009 r. zwiększono dostępną alokację. instytucja Zarządzająca Po ig wg danych na dzień 7 września 2009 r. zatwierdziła do dofinansowania 2140 projektów na kwotę 15,83 mld zł, co wyczerpuje 39,89% alokacji z europejskiego Funduszu rozwoju regionalnego. Zważywszy, że został jeszcze rok do półmetka okresu programowania, to bardzo dobry wynik. Podpisywanie umów o dofinansowanie nabrało rytmu, a wydatki na rzecz beneficjentów przekroczyły już 1,1 mld zł (w tym zaliczki wyniosły 438,96 mln zł, a płatności 686,91 mln zł), co świadczy o sporym przyspieszeniu, bo jeszcze cztery miesiące temu ledwie przekraczały 45 mln zł. W RAMACH PROGRAMU Projekty indywidualne mocno zaawansowana jest kontraktacja środków w ramach 7. osi priorytetowej społeczeństwo informacyjne budowa elektronicznej administracji (56,75%). wszystkie podejmowane tu przedsięwzięcia to projekty z dziedziny e-administracji, realizowane w systemie pozakonkursowym. dotychczas podpisano 13 umów o dofinansowanie. warto w tym miejscu przypomnieć, że w ramach całego Programu innowacyjna gospodarka przewidziano aż 131 projektów indywidualnych (112 na liście podstawowej, 19 na liście rezerwowej). dotychczas podpisano 113 preumów i 56 umów o dofinansowanie. w trybie indywidualnym wdrażane jest także działanie 3.2 wspieranie funduszy kapitału podwyższonego ryzyka. wartość umowy z krajowym Funduszem kapitałowym to 87,93% środków z tego działania. nie oznacza to jednak, że pieniądze zostały już wykorzystane. kfk jako fundusz funduszy w drodze konkursów dokonuje wyboru innych funduszy kapitałowych, które inwestując w przedsiębiorstwa mogą je rozwinąć, podwyższyć znacznie ich wartość, a w konsekwencji wygenerować wysoką stopę zwrotu z inwestycji. w pierwszym konkursie ofert (przeprowadzonym już w 2007 r. w ramach sektorowego Programu operacyjnego wzrost konku- 39,69 mld PLN 15,83 mld PLN 9,97 mld PLN mariusz mamet/mac map (2x) PT 4 INNOWACYJNI 5/2009

5 HARMONOGRAM* URUCHAMIANIA KONKURSÓW W RAMACH PO IG Działanie 1.4 Wsparcie projektów celowych 4.1 Wsparcie wdrożeń wyników prac B+R Planowana data ogłoszenia konkursu 1 października 2009 r. ogłoszenie konkursu 1 listopada 2009 r. nabór wniosków 3.2 Wspieranie funduszy kapitału podwyższonego ryzyka Projekt KFK tryb indywidualny 4.2 Stymulowanie działalności B+R przedsiębiorstw oraz wsparcie w zakresie wzornictwa przemysłowego 4 września 2009 r. ogłoszenie konkursu 28 września 2009 r. nabór wniosków 4.4 Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym 31 sierpnia 2009 r. ogłoszenie konkursu 28 września 2009 r. nabór wniosków Wsparcie działań studyjno-koncepcyjnych w ramach przygotowania terenów inwestycyjnych dla projektów inwestycyjnych 8.1 Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej 8.2 Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B 3 sierpnia 2009 r. ogłoszenie konkursu 1 października 2009 r. nabór wniosków 12 października 2009 r. ogłoszenie konkursu 26 października 2009 r. nabór wniosków 21 września 2009 r. ogłoszenie konkursu 5 października 2009 r. nabór wniosków * Pełny harmonogram znajduje się na stronie rencyjności przedsiębiorstw) kfk wyłonił 3 takie instytucje. umowy podpisał z dwiema z nich. w tegorocznym konkursie do kfk wpłynęło 27 ofert. łączna kwota, którą fundusze deklarują na inwestycje w przedsiębiorstwa, wyniosła 1,547 mld zł, w tym udział kfk to 770 mln zł (więcej o działaniu kfk piszemy na str. 18). także w działaniu 1.2 wzmocnienie potencjału kadrowego nauki wszystkie środki przeznaczone są na wsparcie projektów kluczowych. Beneficjentem jest Fundacja na rzecz nauki Polskiej, z którą podpisano 4 umowy o dofinansowanie, łącznie o wartości 328,9 mln zł. dzięki nim Fundacja z powodzeniem realizuje 4 programy grantowe: team, międzynarodowe Projekty doktoranckie, Ventures, welcome. Ochrona własności przemysłowej w jednostkach naukowych sprawnie przebiega kontraktacja środków w ramach działania 1.3 wsparcie projektów B+r na rzecz przedsiębiorców realizowanych przez jednostki naukowe, w którym podpisano już ponad 100 umów na kwotę dofinansowania w wysokości 790 mln zł. trwa właśnie (do 30 września 2009 r.) nabór wniosków o dofinansowanie projektów w ramach poddziałania wsparcie ochrony własności przemysłowej tworzonej w jednostkach naukowych w wyniku prac B+r, prowadzony przez ośrodek Przetwarzania informacji. jednostki naukowe, uczelnie oraz spółki powołane z udziałem ww. podmiotów, nie działające dla zysku, mogą się starać o dofinansowanie kosztów (do 100%) związanych z uzyskaniem w Polsce i za granicą ochrony patentowej własności przemysłowej powstałej w jednostkach naukowych w wyniku prac badawczo-rozwojowych. Budżet konkursu przekracza 3 mln euro. Na rzecz inwestorów i eksporterów 47,4% środków pochłonęły umowy o dofinansowanie w ramach działania 6.2, przede wszystkim za sprawą projektu systemowego sieć centrów obsługi inwestorów i eksporterów (coie). jest on realizowany przez departament instrumentów wsparcia ministerstwa gospodarki. do roku 2015 wydatki w ramach projektu wyniosą 77,8 mln zł. jego celem jest udostępnienie firmom bezpłatnych informacji dotyczących prowadzenia działalności eksportowej oraz inwestowania poza granicami Polski. coie będą także dostarczały informacji firmom zagranicznym zainteresowanym współpracą z polskimi partnerami lub dokonaniem inwestycji w naszym kraju. Bezpośrednie wsparcie otrzymają coie, które funkcjonować będą w strukturach urzędów marszałkowskich, bądź innych jednostek wybranych przez samorządy wojewódzkie. 39 szczęśliwców ogromnym wzięciem cieszą się fundusze przeznaczone na projekty inwestycyjne realizowane przez przedsiębiorców w działaniu 4.4 nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym (do 4 września podpisano 175 umów o wartości 2,2 mld zł, co w przeszło 38% wyczerpuje alokację działania 4.4). dlatego 14 sierpnia 2009 r. instytucja Zarządzająca Po ig podjęła decyzję o zwiększeniu kwoty alokacji dla pierwszego konkursu z 2009 r., który został przeprowadzony w terminie od 2 marca do 15 kwietnia, w ramach działania 4.4. dodatkowa kwota w wysokości blisko 648 mln zł umożliwi sfinansowanie kolejnych 39 projektów przedsiębiorców realizujących innowacyjne przedsięwzięcia, których projekty w procesie oceny uzyskały 90 i więcej punktów. można tę decyzję traktować jako chęć przyznania nagrody dla najlepszych. tak duża liczba dobrze przemyślanych projektów pokazuje, że przedsiębiorcy zaczęli bardzo profesjonalnie traktować możliwości rozwoju przy wsparciu z Funduszy europejskich. (JG) INNOWACYJNI 5/2009 5

6 Inicjowanie działalności innowacyjnej Rozmowa z Tomaszem Sypułą, dyrektorem Zespołu Wdrażania Instrumentów Finansowych w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Narodziny innowacji Kapitał dla innowacji czyli 3. oś PO IG budzi wielkie nadzieje. W ramach Kapitału zaplanowano instrumenty niezbędne dla inicjowania działalności innowacyjnej MSP oraz wsparcia jej w początkowych etapach wzrostu. Mają w tym pomóc fundusze kapitałowe oraz sieci inwestorów (np. sieci aniołów biznesu) ich działania będą adresowane głównie do tych firm, których przedsięwzięcia charakteryzują się wysokim poziomem innowacyjności, stosunkowo małą wartością, dużym potencjałem rynkowym oraz wysokim ryzykiem. Powszechnie jednak wiadomo, że poziom innowacyjności w Polsce jest bardzo niski. rzeczywiście, pod względem innowacyjności plasujemy się na szarym końcu wśród krajów europejskich. wynika to przede wszystkim z braku środków na przedsięwzięcia innowacyjne, a także z braku przepływu innowacji ze sfery badawczo-rozwojowej do komercji. Powstają oczywiście znakomite pomysły i koncepcje naukowe, ale nie są wykorzystywane w praktyce, m.in. z powodu niskich nakładów na badania i rozwój w Polsce. Beneficjenci mówią też często, że nawet jeśli student ma ciekawy projekt, uczelnia nie chce przekazywać go do komercjalizacji, lecz zachować dla siebie, aby nie tracić prawa własności. dotyczy to także osiągnięć pracowników naukowych. widzimy jednak, że to się powoli zmienia powstają akademickie inkubatory przedsiębiorczości, firmy spin-off itp. Kiedy można się spodziewać zdecydowanej poprawy? trudno to przewidzieć. mamy jednak nadzieję, że działania 3.1, 3.3 oraz pomogą właśnie w tej sferze. Zarezerwowane w nich duże pieniądze powinny przynieść zamierzone skutki dla działań 3.1 i 3.3 to łącznie 160 mln euro; budzą one tak duże zainteresowanie beneficjentów, że z powodu wielkiej liczby napływających wniosków musimy wstrzymywać nabory. Jak ocenia Pan wnioski? ilość nie przekłada się na jakość. wnioski są bardzo różne; prawie połowę z nich oceniamy negatywnie, ale pojawiają się wśród nich także ciekawe pomysły. najczęstszą przyczyną odrzucenia wniosku jest przeszacowanie kosztów, brak racjonalności wydatków projektodawcy planują na zapas. Kim są projektodawcy? Zgodnie z założeniami Po ig, w działaniu 3.1 są to instytucje wspierające powstawanie innowacyjnych przedsiębiorstw, np. inkubatory (w tym inkubatory przedsiębiorczości akademickiej), centra transferu technologii i innowacji, akceleratory technologii, parki naukowo-technologiczne itp. instytucje te poszukują i dokonują selekcji innowacyjnych pomysłów, pomagają utworzyć nowe przedsiębiorstwo (tzw. preinkubacja), a następnie inwestują w taką raczkującą firmę. dofinansowanie projektu składa się z dwóch komponentów dotacji na preinkubację oraz zasilenia kapitałowego nowo powstałego przedsiębiorcy. Z kolei celem działania 3.3 jest tworzenie systemu ułatwiającego inwestowanie w mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa (msp), toteż mamy tu dwie grupy beneficjentów: firmy sektora msp oraz instytucje otoczenia biznesu (iob). W przypadku 3. osi bardzo często mówi się o sieciach i platformach. Jak należy to rozumieć? tak, zwłaszcza w działaniu sieć inwestorów prywatnych jest podstawowym pojęciem. oznacza ono sieć różnych instytucji o zasięgu ponadregionalnym, które w rozmaity sposób mają wspierać przedsiębiorców w pozyskaniu kapitału. na przykład tzw. anioły biznesu, które na Zachodzie funkcjonują od dawna, a w Polsce pojawiły się około roku m.in. w wyniku realizacji działania spo wkp i 2.6 ZPorr, a także funduszom seed capital, które zaczęły powstawać w wyniku realizacji działania spo wkp. właśnie w wyniku tych działań powstały takie projekty jak lewiatan Business angels, Śląska sieć aniołów Biznesu, czy lubelska sieć aniołów Biznesu. inwestorzy mają pieniądze i chcą je zainwestować w innowacyjną firmę msp aby zarabiać, szukają więc kontaktu z rokującymi nadzieje przedsiębiorcami. sieci mają im to ułatwić. Polska agencja rozwoju Przedsiębiorczości przekazuje środki na tworzenie sieci i platform, na których obie strony anioły i firmy msp mogą się spotkać. Czy istnieją w Polsce regulacje prawne zapewniające bezpieczeństwo inwestowania w innowacyjnego geniusza? nie ma żadnych odrębnych przepisów w tym zakresie. wszystko zależy od umowy zawartej przez obie strony. obowiązkiem wyszukiwacza projektów jest znaleźć dobry projekt i zawrzeć bezpieczną umowę dotyczącą preinkubacji, a następnie porozumienie inwestycyjne z innowacyjną firmą. Powstaje wtedy spółka kapitałowa działająca zgodnie z prawem o spółkach. w umowie określa się czas wejścia i wyjścia udziałowca, gdyż beneficjent wchodzi w nową spółkę na pewien określony czas (nie dłużej niż 10 lat). w tym czasie spółka ma się rozwinąć, a inwestor zarobić. dla bezpieczeństwa nowo powstałego przedsiębiorstwa inwestor obejmuje w nim zawsze poniżej 50% udziałów. nadal jednak wielu właścicieli firm woli wziąć kredyt niż wprowadzić udziałowca, który może 6 INNOWACYJNI 5/2009

7 się wtrącać w zarządzanie przedsiębiorstwem mimo że w praktyce zdarza się to ogromnie rzadko. Jak można najprościej określić sedno sprawy czym jest 3. oś PO IG? działania 3. osi adresowane są do różnych firm na różnych etapach ich rozwoju, a także do osób, które nie posiadają jeszcze firmy, a mają świetne pomysły. wszystkie działania tej osi mają prowadzić do pozyskania kapitału przez przedsiębiorcę innowacyjnego w sposób inny niż wzięcie kredytu bankowego. głównym celem jest tu rozwój przedsiębiorstw i ich innowacyjnej działalności poprzez zdobycie udziałowca. może nim być anioł biznesu, inwestor strategiczny lub inwestor seed capital. sieci i platformy tworzone są po to, aby trafiać do jeszcze nieprzekonanych i niedoinformowanych przedsiębiorców, zaś poddziałanie oferuje konkretną pomoc dla firm już rozwiniętych, świadomych swych potrzeb kapitałowych. Czy obecny kryzys gospodarczy wpływa na zachowania przedsiębiorców w zakresie korzystania z Kapitału dla innowacji? oczywiście, tak. niełatwo teraz znaleźć inwestora. ale muszę powiedzieć, że przechodzimy ten kryzys stosunkowo lekko, znacznie lepiej, niż się spodziewaliśmy, i od przedsiębiorców sektora msp wpływa coraz więcej wniosków. myślę, że kryzys mija; zastój był, ale już się skończył i prognozy są optymistyczne widać to po zachowaniach przedsiębiorstw w ostatnich 2 miesiącach, a one zawsze są wiarygodnym wskaźnikiem sytuacji gospodarczej. rozmawiała Julia Hoffmann Kapitał dla innowacji (3. oś PO IG) Działanie 3.1 Inicjowanie działalności innowacyjnej. Celem działania jest zwiększenie liczby przedsiębiorstw działających w oparciu o innowacyjne rozwiązania. 6 marca 2009 ogłoszenie konkursu, 23 marca 2009 nabór wniosków Strona internetowa PARP: Nabór zamknięty 30 marca 2009 r. z uwagi na wyczerpanie alokacji przeznaczonej na rok Działanie 3.2 Wspieranie funduszy kapitału podwyższonego ryzyka. Celem działania jest zwiększenie dostępu do zewnętrznych źródeł finansowania MSP znajdujących się we wczesnych fazach wzrostu, ze szczególnym uwzględnieniem firm innowacyjnych lub prowadzących działalność B+R. Projekt Krajowego Funduszu Kapitałowego (KFK) tryb indywidualny Działanie 3.3 Tworzenie systemu ułatwiającego inwestowanie w MSP. Celem działania jest aktywizacja rynku inwestorów prywatnych poprzez tworzenie dogodnych warunków inicjowania współpracy inwestorów z przedsiębiorcami poszukującymi środków finansowych na realizację innowacyjnych przedsięwzięć. Poddziałanie Wsparcie dla IOB. Tu m.in. projekty w zakresie powstawania nowych i rozwoju istniejących sieci inwestorów prywatnych, w tym sieci aniołów biznesu, oraz nawiązywania współpracy pomiędzy działającymi sieciami inwestorów prywatnych a np. inkubatorami przedsiębiorczości, jak również pomiędzy sieciami a funduszami kapitału podwyższonego ryzyka. 6 marca 2009 ogłoszenie konkursu, 23 marca 2009 nabór wniosków Nabór zamknięty 1 czerwca 2009 r. z uwagi na wyczerpanie alokacji przeznaczonej na 2009 r. Poddziałanie Wsparcie dla MSP. Projekty w obszarze usług doradczych dla przedsiębiorcy w zakresie przygotowania dokumentacji i analiz niezbędnych do pozyskania zewnętrznego inwestora. 5 lutego 2009 ogłoszenie konkursu, 16 lutego 2009 nabór wniosków Strona internetowa PARP: Nabór ciągły, do wyczerpania alokacji na 2009 rok lub do 30 grudnia 2009 r. Fot. julia hoffmann/smartlink Tomasz Sypuła: Inwestorzy mają pieniądze i chcą je zainwestować w innowacyjną firmę MSP aby zarabiać, szukają więc kontaktu z rokującymi nadzieje przedsiębiorcami. Sieci mają im to ułatwić. INNOWACYJNI 5/2009 7

8 Inicjowanie działalności innowacyjnej Zewnętrzne źródła finansowania projektów innowacyjnych Inkubowanie dla zysku Lata obfitowały w projekty związane z tworzeniem inkubatorów przedsiębiorczości czy technologii. W Programie Innowacyjna Gospodarka zdecydowano się w mniejszym stopniu wspierać narzędzia, a bardziej konkretne, innowacyjne pomysły. Mowa przede wszystkim o działaniu 3.1 PO IG, z którego w 2008 r. dotację na Inicjowanie działalności innowacyjnej otrzymało JCI Venture, spółka w Grupie Jagiellońskie Centrum Innowacji (JCI). Program skierowany jest do osób fizycznych, które mają innowacyjny pomysł lub opracowały nowatorską technologię w celu jej skomercjalizowania. jako beneficjenci będą mogli otrzymać wsparcie na często kosztowne prace przygotowawcze w ramach tzw. preinkubacji oraz uzyskać dofinansowanie dla nowo utworzonego przedsiębiorstwa (w ramach inwestycji kapitałowej). Bezpośrednie dotacje z tego Programu otrzymują, za pośrednictwem ParP, instytucje wspierające powstawanie firm innowacyjnych. Zadaniem takich instytucji jak krakowskie jci Venture jest wyszukiwanie i selekcja dobrze rokujących projektów, również tych bazujących na wynikach prac naukowo-badawczych. Przy selekcji szczególnie brany pod uwagę jest potencjał rynkowy lub technologiczny nowego produktu czy usługi, który powinien przekładać się na oczekiwaną przez inwestora (w tym przypadku jci Venture) stopę zwrotu z zainwestowanego kapitału. może powstać pytanie: czy pieniądz publiczny ma wspierać zysk? komercjalizacja innowacyjnych pomysłów ma sens tylko wtedy, gdy powstała na ich bazie firma będzie przynosiła zyski. to naturalny proces transferu nowoczesnych technologii do biznesu i środek do celu, jakim jest wzrost innowacyjności polskiej gospodarki. By lepiej zrozumieć mechanizmy, jakimi rządzi się działanie 3.1 Po ig, odwiedziliśmy siedzibę spółki jci Venture. Kuźnia innowacji dojazd do Parku life science w krakowie, w którym znajduje się siedziba jci Venture, jest dogodny od strony zachodniej obwodnicy. nowoczesny budynek, przeznaczony dla przedsiębiorstw z branży life science i biotechnologii, jest zlokalizowany w dzielnicy ruczaj, w pobliżu budynków takich firm jak motorola i onet. w bliskim sąsiedztwie rozbudowuje się kampus uniwersytetu jagiellońskiego i nowe, duże osiedle mieszkaniowe. siedzibę jci wyróżnia architektura ostra krawędź południowej części budynku nasuwa skojarzenia z kadłubem nowoczesnego okrętu. trudniej tu dojechać z centrum miasta jedna nitka drogi dojazdowej szybko się korkuje. jednakże zaplanowane przedłużenie linii tramwajowej znacznie usprawni komunikację z centrum krakowa. to pierwszy z trzech obiektów Parku life science, z laboratoriami przeznaczonymi dla firm z branży life science i biotechnologii, który powstał dzięki Funduszom europejskim (działanie 1.3 spo-wkp). Pomysł zrodził się w 2003 r., a fakt, że jest to pierwsze tego typu przedsięwzięcie w Polsce, powoduje, że mamy dwuletnią przewagę nad pozostałymi projektami bio mówi Paweł Błachno, prezes jci oraz nowo powstałego funduszu zalążkowego jci Venture. całość realizowana jest w trzech etapach, obejmujących budynki o różnym przeznaczeniu, tj. Park technologiczny i (dla dużych i średnich firm), inkubator Biotechnologiczny (dla małych firm i projektów typu start-up) oraz Park technologiczny ii (dla dużych i średnich przedsiębiorstw). By zwiększyć kompleksowość oferty grupy jagiellońskie centrum innowacji i stać się dodatkowo kuźnią innowacyjnych pomysłów przekuwanych na produkty rynkowe, we współpracy z inwestorem finansowym utworzono jci Venture, które otrzymało wsparcie z działania 3.1 Po ig (projekt inicjowanie działalności innowacyjnej w ramach jagiellońskiego Parku i inkubatora technologii ). Wąska specjalizacja czym jest jci Venture? to wyspecjalizowany fundusz zalążkowy w dziedzinie life science. dzięki niemu oferta grupy jagiellońskie centrum innowacji stała się bardziej kompleksowa w zależności od potrzeb będzie to kapitał, wsparcie merytoryczne albo infrastruktura mówi Paweł Błachno. większość funduszy zalążkowych, które powstają obecnie, deklaruje inwestowanie w szeroko pojęte przedsięwzięcia innowacyjne. my wybraliśmy drogę specjalizacji. mamy w swoim zespole finansistów, naukowców i brokerów technologii, Zadaniem takich instytucji jak krakowskie JCI Venture jest wyszukiwanie i selekcja dobrze rokujących projektów, również tych bazujących na wynikach prac naukowo-badawczych 8 INNOWACYJNI 5/2009

9 Fot. jerzy gontarz/smartlink Fot. agencja Presso Paweł Błachno: Nie odrzucamy projektów, które są prowadzone przez osoby z małą wiedzą biznesową ta synergia wiedzy eksperckiej z różnych dziedzin zapewnia większą skuteczność w typowaniu najlepiej rokujących pomysłów. udziałowcami jci Venture są jci (51%) oraz Fundusz satus (49%), co również doskonale pokazuje łączenie specjalizacji podkreśla Błachno. Projekt jci Venture zakłada wyszukanie i przeanalizowanie ok. 300 projektów. mniej więcej 50 będzie przeznaczonych do preinkubacji, z czego 13 będzie miało szansę pozyskać kapitał. jci Venture nastawia się przede wszystkim na przedsięwzięcia z obszaru life science. szybko przybywają nowe projekty. do tej pory wyselekcjonowaliśmy 30 pomysłów, z czego do preinkubacji zakwalifikowaliśmy cztery. jeśli będziemy mieli taką dynamikę, jaką obserwuję aktualnie, to nie wykluczam, że dużo szybciej zainwestujemy posiadane pieniądze. na pewno zachęci nas to do tego, by w przyszłym roku wystąpić o dotację na inwestycje kapitałowe deklaruje Paweł Błachno. Bardzo dobrze pracuje nam się z funduszami kapitałowymi, ale nie można wykluczyć w przyszłości samodzielnych inwestycji bezpośrednich jci. duża liczba interesujących pomysłów oraz zdobywane doświadczenie może być również zachętą do utworzenia funduszu kapitałowego. Inwestycja dla wybranych jakie pomysły mają szansę na to, by zainteresowało się nimi jci Venture? Powinny być z obszaru life science (m.in. biotechnologia, nanotechnologia, diagnostyka medyczna). ich potencjał biznesowy powinien zapewnić odpowiednią stopę zwrotu z inwestycji. By wejść w dany projekt, musimy go zrozumieć. nie jest to bardzo skomplikowane, jeżeli się dysponuje odpowiednim zespołem, którego każdy członek ocenia pomysł na swój sposób. nasi brokerzy przygotowują fachowy opis technologii, a ekonomiści przekładają to na język finansowy tłumaczy szef jci Venture. jeśli pojawi się dylemat, np. jak rynek oceni dany pomysł, możemy zamówić odpowiednie badania. Poprzez działania zewnętrznych konsultantów możemy zweryfikować pomysł. na etapie preinkubacji przygotowujemy listę działań, które należy przy konkretnym pomyśle przeprowadzić, by określić jego potencjał. 8 INNOWACYJNI 5/2009 9

10 8szukamy podwykonawców i negocjujemy z nimi stawki, by na tym etapie oszacować budżet. jeśli komitet inwestycyjny pozytywnie zaopiniuje pomysł, to z pomysłodawcą podpisujemy umowę preinkubacyjną, a z podwykonawcami umowy na realizację zaplanowanych badań i analiz. nieliczne przebadane przedsięwzięcia, rokujące największe szanse powodzenia, mogą otrzymać zgodę na dofinansowanie. komitet inwestycyjny ocenia potencjał i przygotowanie projektu, następnie podejmuje decyzję, czy dane przedsięwzięcie otrzyma dotację. komitet inwestycyjny reprezentowany jest w większości przez Fundusz satus, a ze strony uniwersytetu jagiellońskiego przez osobę kwestora. decyzje te mają strategiczny charakter. od nich zależy, jakie nowe przedsięwzięcia pojawią się na rynku. Zarządzanie ryzykiem jci Venture ogranicza ryzyko, dzieląc pulę wsparcia (200 tys. euro) na kilka transz. również wielkość kapitału inwestowanego przez satus jest stopniowana. jeśli któryś z przyjętych etapów (kamieni milowych) nie zostanie pozytywnie zrealizowany, jci Venture rezygnuje z inwestycji. Zainwestowany wkład wprawdzie przepada, ale ten mechanizm ogranicza ryzyko większych strat. Przykładowo, jci Venture inwestuje 500 tys. euro w trzy przedsięwzięcia, po 2-3 latach na dwóch z nich traci 300 tys. euro, ale na tym trzecim zarabia tys. euro. Bilans jest dodatni. Zarobione pieniądze, zgodnie z umową o dofinansowanie podpisaną z ParP, musimy oczywiście zainwestować w kolejne przedsięwzięcia mówi Paweł Błachno. Zasadnicza różnica między większością funduszy a nami jest taka, że nie odrzucamy projektów, które są prowadzone przez osoby z małą wiedzą biznesową. w okresie preinkubacji pracujemy z osobą fizyczną. Świadczymy doradztwo indywidualne w zakresie danego projektu, a także zarządzania biznesem. równolegle analizujemy pomysł i przygotowujemy pełny biznesplan. takie postępowanie działa na korzyść nowego przedsięwzięcia, zwiększa potencjał przyszłej spółki (jeśli zostanie zrealizowany pozytywny scenariusz). Przedstawiciele jci Venture nie chcą zdradzać, czego dotyczą analizowane obecnie przedsięwzięcia. to ze względu na ochronę własności intelektualnej nowych pomysłów. jeśli wszystko ułoży się pomyślnie, to do końca roku zainwestujemy w dwa przedsięwzięcia mówi prezes jci Venture. mimo że środki na projekt pochodzą w 100% z funduszy unijnych, to celem jci Venture jest zysk, który będzie oczywiście przekazywany na kolejne przedsięwzięcia. konieczne jest działanie na zdrowych zasadach rynkowych, jeśli po zakończeniu projektu chcemy kontynuować działalność. Przedstawiciele jci Venture wskazują również na inną bardzo atrakcyjną działalność, którą chcieliby w przyszłości prowadzić: wsparcie na finansowanie często bardzo kosztownych badań podstawowych. teoretycznie w ramach działania 3.1 można to robić, ale jest to nieopłacalne (pula 200 tys. euro mogłaby okazać się niewystarczająca, a poza tym zabrakłoby środków na kolejne etapy) i zwiększa ryzyko nieudanych inwestycji. Jerzy Gontarz Co oznacza, że JCI Venture podda preinkubacji 50 pomysłów, a 13 wesprze kapitałowo? oznacza to, że mamy środki na usługi doradcze w zakresie analiz, przygotowania biznesplanu, badań rynkowych i patentowych dla ok. 50 przedsięwzięć. Po przeprowadzeniu działań preinkubacyjnych komitet inwestycyjny zdecyduje, które projekty wesprze inwestycyjnie. Zgodnie z założeniami projektu, mamy środki na utworzenie 13 spółek. możemy objąć tylko do 50% udziałów w tych firmach i nie możemy zainwestować w pojedyncze przedsięwzięcie więcej niż 200 tys. euro. część udziałów obejmuje projektodawca, a pozostałą część dopełnia inwestor, czyli w naszym wypadku satus. ale jeśli satus się nie zdecyduje, udziały może objąć inny fundusz kapitałowy lub anioł biznesu zainteresowany współpracą przy danym przedsięwzięciu. Zmiany w działaniu 3.1 PO IG W stosunku do konkursu z 2008 r. zmieniły się formalne zapisy dotyczące zamówień towarów i usług w ramach realizacji projektu. Dopiero w drugim naborze precyzyjnie określono w wytycznych obowiązki beneficjenta. Beneficjenci z pierwszego naboru mieli kłopot z uzyskaniem zaliczek wynikało to z problemów z przedstawieniem wystarczających zabezpieczeń. Skąd się biorą te pomysły i jakie etapy muszą przejść, by na ich bazie powstała spółka, którą zainteresuje się fundusz kapitałowy? Ze względu na specyfikę branży biotechnologicznej, to raczej my wyszukujemy pomysły poprzez uczelnie i przedsiębiorstwa. niemniej jednak planujemy akcję promocyjną. otrzymujemy też zgłoszenia poprzez naszą stronę internetową (www.jciventure.pl), na której znajduje się formularz elektroniczny. Pomysł weryfikujemy najpierw pod względem formalnym czy spełnia nasze warunki i te stawiane przez Program innowacyjna gospodarka. ważnym warunkiem jest to, że pomysłodawca nie może prowadzić obecnie działalności gospodarczej na bazie tego pomysłu. jeśli pomysł zostanie pozytywnie zaopiniowany na tym etapie, oceniamy go pod względem merytorycznym. Prosimy projektodawcę o opisanie koncepcji (może to być według naszego szablonu albo według szablonu pomysłodawcy) i przedstawienie krótkiej prezentacji. analizujemy ją, pytamy projektodawcę o szczegóły i tworzymy konspekt przedsięwzięcia, który staje się zalążkiem biznesplanu. ten wstępny biznesplan przedkładamy pod ocenę komitetowi inwestycyjnemu, który może go zaakceptować, poprosić o dalsze analizy lub odrzucić. jeśli projekt uzyska akceptację komitetu, przygotowujemy umowę preinkubacyjną, w której określamy zakres prac niezbędnych do uzupełnienia biznesplanu: z jakiego doradztwa specjalistycznego, prawnego, technologicznego trzeba skorzystać; jakie badania rynkowe, ewentualnie patentowe należy przeprowadzić. określamy koszt tych usług. jeżeli analizy i badania zaowocują pozytywnymi wynikami, powstaje kompletny biznesplan, 10 INNOWACYJNI 5/2009

11 Inicjowanie działalności innowacyjnej Rozmowa z Markiem Bartoszem, koordynatorem projektu JCI Venture Jak to się robi który jest przedstawiany komitetowi inwestycyjnemu, a także konsultowany z komitetem naukowym. jeśli pomysł uzyska ich pozytywne oceny, to wtedy zakładamy spółkę. Czym w okresie preinkubacji zajmuje się projektodawca? w tym okresie pomysłodawcy, jako osoby fizyczne, mogą u nas korzystać z doradztwa albo pracować nad prototypem. w ramach preinkubacji jest możliwość najmu powierzchni albo zakupu środków trwałych (komputer, meble, sprzęt laboratoryjny) oraz wartości niematerialnych i prawnych na potrzeby przyszłych przedsięwzięć. jeśli podejmiemy decyzję o wejściu kapitałowym w projekt, to wszystkie środki trwałe oraz wartości niematerialne mamy obowiązek przekazać nowo powstałej spółce. ale pamiętajmy, że te inwestycje są już zaliczane do puli 200 tys. euro, co wynika z ograniczeń pomocy de minimis. Jak funkcjonuje spółka oparta na wyinkubowanym pomyśle? w umowie inwestycyjnej określamy harmonogram transz podwyższania kapitału przy spełnieniu określonych warunków. Firma się rozwija, a my jesteśmy obecni w niej jako inwestor. monitorujemy, czy beneficjent nie działa sprzecznie z zasadami. w ciągu 10 lat mamy obowiązek wycofać się kapitałowo z takiej firmy. tak to wygląda w wersji optymistycznej. wersja pesymistyczna równa się z odrzuceniem na którymś etapie, nawet po wejściu inwestycyjnym. moment inwestycji kapitałowej nie oznacza zatem zakończenia projektu. nadal nad nim pracujemy i chcemy zapewnić, by się rozwijał. Pełnimy normalne funkcje kontrolne jako udziałowiec. Jak wygląda wycofanie udziałów ze spółki? jeśli wchodzimy w spółkę, dążymy do podstawowego celu: spółka ma zarabiać. w momencie wycofywania udziałów, spółka może wejść na giełdę lub zostać odsprzedana inwestorowi. spółka może również sama wykupić udziały od inwestorów i umorzyć je (można to zawrzeć w umowie inwestycyjnej). odzyskane pieniądze z inwestycji reinwestujemy w kolejne przedsięwzięcia. rozmawiał Jerzy Gontarz Marek Bartosz: W ramach preinkubacji jest możliwość najmu powierzchni albo zakupu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych Baza wiedzy Beneficjenci działania 3.1 postulują utworzenie bazy wiedzy i wymiany doświadczeń między realizatorami projektów oraz PARP. Podczas naboru bardzo dobrze się sprawdziła lista pytań i odpowiedzi. Ktoś zadawał pytanie związane z procedurami czy interpretacją wytycznych, a odpowiedź poznawali wszyscy zainteresowani. W okresie realizacji projektów warto byłoby wprowadzić podobny system upowszechniania wiedzy. Pewne rozwiązania powinny być powielane i przekazywane do wiadomości pozostałych uczestników. Taka baza dobrych praktyk służyłaby wszystkim zarówno PARP, jak i beneficjentom. Fot. jerzy gontarz/smartlink INNOWACYJNI 5/

12 Inicjowanie działalności innowacyjnej Skok na głęboką wodę Innowatorzy 2009 to zbiorcza nazwa kilku projektów Akademickich Inkubatorów Przedsiębiorczości. W najważniejszym z nich istnieje możliwość otrzymania nawet 200 tys. euro na uruchomienie firmy. aż 24 innowacyjne pomysły na biznes mogą liczyć na dofinansowanie z projektu innowatorzy 2009 preinkubacja i wsparcie kapitałowe dla innowatorów aip, który niedawno otrzymał wsparcie z ParP. jest on podzielony na dwie edycje. Pierwsza rusza już we wrześniu, zaś kolejna w drugim kwartale 2010 r. w każdej z nich dofinansowanie otrzyma 12 pomysłodawców: trzech po 200 tys. euro, sześciu po 100 tys. euro oraz trzech po 50 tys. euro. selekcja najlepszych koncepcji będzie podzielona na dwa etapy. najpierw organizatorzy wybiorą 150 najlepszych propozycji, które wejdą w fazę preinkubacji. aip pomoże młodym przedsiębiorcom przygotować analizy biznesowe, a także zagwarantuje wsparcie trenerów (ang. coach) i mentorów. Będziemy szukać takich pomysłów, które mają szansę na praktyczne zastosowanie biznesowe podkreśla jakub wronkowski, dyrektor aip i koordynator projektu. jakub wronkowski spodziewa się dużego zainteresowania, ale jednocześnie obawia się, że nie wszystkie pomysły spełnią wysokie wymagania organizatorów. dlatego też aip nie zamierza wyłącznie czekać na potencjalnych przedsiębiorców, ale i aktywnie ich poszukiwać. Pierwszą okazją jest na przykład udział aip we wrześniowym Forum młodych liderów w nowym sączu. w poszukiwaniu najlepszych może też pomóc konkurs innowatorzy 2009 (współfinansowany przez ministerstwo nauki i szkolnictwa wyższego), w ramach którego aip wybrał już 40 ciekawych propozycji na biznes. jakub wronkowski przyznaje, że kilka z nich chętnie widziałby w swoim projekcie, ale zaznacza, że udział w konkursie nie zwalnia ze spełnienia wymagań obowiązujących przy jego projekcie. w kolejnym etapie aip wybierze 50 najlepszych koncepcji, dla których zostaną opracowane szczegółowe biznesplany. wtedy w prace włączą się też m.in. rzecznicy patentowi, którzy pomogą ocenić szansę na opatentowanie proponowanych rozwiązań. dwunastka najlepszych może liczyć na dofinansowanie we wspomnianej wcześniej wysokości. Potem zostaje już tylko skok na głęboką wodę uruchomienie firmy i znalezienie klientów. KG 37 wniosków o dofinansowanie wpłynęło na pierwszy tegoroczny konkurs w ramach poddziałania Wsparcie dla instytucji otoczenia biznesu. Dużo to, czy mało? można się zastanawiać, tym bardziej, że projektodawcy mieli apetyt łącznie na 129,6 mln złotych. Zważywszy, iż pozytywną ocenę komisji konkursowej oraz akceptację instytucji Zarządzającej uzyskały 4 projekty, których łączna wartość realizacji wyniesie niespełna 11 mln zł, należałoby się raczej zastanowić, dlaczego do konkursu zgłoszono tak mało dobrych wniosków. Przypomnijmy, iż priorytet 3. Po ig wspiera instrumenty niezbędne do inicjowania działalności innowacyjnej małych i średnich przedsiębiorstw oraz tych biznesmenów, których przedsięwzięcia cechuje wysoki poziom innowacyjności, przy stosunkowo niewielkiej wartości finansowej, a jednocześnie dużym potencjale rynkowym przy wysokim ryzyku. Kapitał na pomysły Piętą achillesową polskiej gospodarki jest niewielka ilość innowacyjnych przedsiębiorstw. nowatorskie inicjatywy często pozostają jedynie w sferze koncepcji nie tylko ze względu na brak środków do ich realizacji, ale także nieumiejętność lub brak warunków do wprowadzenia nowoczesnych rozwiązań technologicznych i organizacyjnych. Poddziałanie zmierza do pobudzenia rynku inwestorów prywatnych poprzez tworzenie sprzyjających warunków współdziałania inwestorów z tymi przedsiębiorcami, którzy, zamierzając wdrażać innowacyjne przedsięwzięcia, poszukują inwestorów dysponujących odpowiednimi środkami finansowymi. jeden ze zwycięskich projektów w konkursie wsparcie dla instytucji otoczenia Biznesu złożył krakowski Park technologiczny. Pomysł projektu pod nazwą: sieć inwestorów kpt jako platforma wspierania inwestycji w msp pojawił się ze względu na konieczność uzupełnienia oferty finansowania i wsparcia kapitałowego projektów rozwijanych w inkubatorze technologicznym naszego parku oraz małych i średnich przedsiębiorstw, działających w ramach specjalnej strefy ekonomicznej, a także inicjatyw klastrowych, w które zaangażowany jest kpt mówi krystyna sadowska, dyrektor ds. marketingu i promocji krakowskiego Parku technologicznego. Zakłada się, że sieć inwestorów parku będzie otwarta m.in. na projekty typu start-up i msp z całej małopolski. w regionie brakuje, jak do tej pory, sieci dysponującej dobrą marką, skupiającej fundusze typu sc/vc, instytucje finansujące oraz ludzi sukcesu występujących w roli inwestorów jako aniołowie biznesu. tymczasem w małopolsce wzrasta ilość projektów gospodarczych, potrzebujących inwestorów branżowych, stanowiących alternatywne źródło pozyskania kapitału. efektywna sieć instytucji finansowych oraz inwestorów kapitałowych stanowić będzie konieczne uzupełnienie oferty kpt o zaplecze zasilające środkami najlepsze projekty małopolskich firm. dotacja w wysokości ponad 1 mln złotych pozwoli wykonać następujący zestaw działań: prowadzenie kwartalnych spotkań pn. giełda start-upów i Forum inwestorów, zbudowanie trwałych kontaktów z inwestorami, przygotowanie przedsiębiorców do skutecznego pozyskiwania kapitału zewnętrznego, stworzenie internetowej platformy pomiędzy inwesto- 12 INNOWACYJNI 5/2009

13 Łatwiejsze inwestowanie w MSP Polskie instytucje otoczenia biznesu działają coraz energiczniej, inspirując, dzięki wsparciu PO IG, innowacje w firmach. Przedsiębiorstwa natomiast przekonują się do korzystania z twórczego doradztwa Aby dwoje chciało naraz rami i przedsiębiorcami, tworzenie formalnego środowiska inwestorów z zamiarem włączenia ich w sieci o charakterze ponadregionalnym. Przygotować przedsiębiorcę nie przypadkiem poddziałanie wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw zamieszczono w szczegółowym opisie Priorytetów Po ig wspólnie z chodzi o specyficzny rodzaj wsparcia, polegający na przygotowaniu przedsiębiorców do pozyskania zewnętrznego źródła finansowania o charakterze udziałowym, z przeznaczeniem na realizację innowacji. Pomoc polega na dofinansowaniu kosztów usług doradczych, w tym także dokumentów i analiz niezbędnych do skutecznego zainteresowania zewnętrznego inwestora. w tegorocznej edycji konkursu dofinansowanie (50% wartości projektu) przyznano 10 wnioskom o łącznej wartości ponad 800 tys. złotych. najniższa dotacja wyniesie 37,5 tys. zł, najwyższa 119 tys. zł. jedną z interesujących firm, zajmujących się wdrażaniem innowacyjnych technologii utylizacji odpadów niebezpiecznych i odzysku cennych materiałów, jest spółka akcyjna aton-ht z wrocławia. jej projekt, pod nazwą Pozyskanie kapitału na rozwój aton-ht sa poprzez przeprowadzenie emisji nowych akcji miał wynikający z nazwy cel zdobycie zewnętrznego finansowania o charakterze udziałowym. Środki, zgodnie z wymogami konkursu, potrzebne były do wdrożenia innowacyjnych zmian w przedsiębiorstwie. wniosek wpisywał się także w cel i uzasadnienie działania 3.3, jako że wprowadzenie akcji nowej emisji do obrotu na rynku newconnect pomoże w promowaniu i rozwoju tegoż rynku, dedykowanego innowacyjnym spółkom z sektora msp. ich działalność, dzięki forsowaniu nowatorskich rozwiązań technologicznych o dużym znaczeniu dla gospodarki, skutkować NewConnect Zarówno w ubiegłorocznej, jak tegorocznych konkursowych edycjach dla poddziałań oraz dominują firmy działające w obszarze NewConnect (NC). NC jest to rynek akcji, oparty na alternatywnym systemie obrotu, prowadzony przez warszawską Giełdę Papierów Wartościowych. NewConnect stanowi atrakcyjną ofertę dla dynamicznych przedsiębiorców, potrzebujących kapitału na przedsięwzięcia innowacyjne, których pomyślna realizacja ma skutkować szybkim awansem spółek do grona liczących się rynkowych graczy. NC, ze względu na stosunkowo liberalne wymogi formalne, sprawia, że firmy pozyskują środki finansowe taniej niż przedsiębiorstwa wchodzące na giełdę w sposób tradycyjny. Wiąże się to jednak z podwyższonym ryzykiem potencjalnych inwestorów, oczekujących w zamian wysokiego zwrotu z inwestycji. ma tworzeniem przewagi konkurencyjnej Polski wobec innych krajów. aton-ht sa przeznaczy pozyskany kapitał na wprowadzanie nowoczesnych rozwiązań technologicznych w ochronie środowiska poprzez zakup innowacyjnych urządzeń i zastosowanie nowatorskich procesów produkcji. chodzi głównie o unikatową technologię mtt, polegającą na obróbce termicznej odpadów niebezpiecznych w polu mikrofalowym. wydatki kwalifikowalne w projekcie związane są z wynagrodzeniami autoryzowanych doradców za sporządzenie niezbędnej dokumentacji, poprzedzającej emisję akcji. w poddziałaniu trzeba doskonale wiedzieć co merytorycznie chce się w firmie zrobić i z taką świadomością zabiegać o doradztwo ułatwiające pozyskanie inwestora. Adam Molenda Bożena Lubińska-Kasprzak, prezes PARP: Jedną z zasad, jakimi kieruje się Unia Europejska przy wspieraniu przedsiębiorców, jest subsydiarność tej pomocy oraz tworzenie takich instrumentów, które będą funkcjonować także po zakończeniu finansowania pochodzącego ze środków europejskich. Działanie 3.3 jest właśnie tego rodzaju instrumentem nakierowanym na tworzenie otoczenia biznesowego oraz sieci inwestorów, którzy wzmocnieni środkami europejskimi będą w stanie zbudować takie struktury i kapitał, że po zakończeniu finansowania z UE będą atrakcyjnym partnerem dla przedsiębiorców. Pomaganie firmom w szukaniu inwestora zewnętrznego w postaci giełdy czy prywatnych inwestorów oraz upowszechnianie wiedzy o sieciach inwestorów jest bardzo ważnym elementem budowania otoczenia biznesowego, skutecznie wspomagającego firmy w ich rozwoju. W ubiegłych latach PARP w podobny sposób finansowała system funduszy pożyczkowych i poręczeniowych, które obecnie są atrakcyjną formą wsparcia dla najmniejszych firm, mających trudności z uzyskaniem kredytu. W przypadku działania 3.3 małe firmy mogą liczyć na dofinansowanie profesjonalnego doradztwa inwestorskiego, na które nie zawsze je stać. Fot. archiwum INNOWACYJNI 5/

14 Łatwiejsze inwestowanie w MSP Jak pomagają anioły biznesu i jak działają ich sieci Zastępy inwestorów Nie wiadomo, ilu potencjalnych Edisonów rozmienia się na drobne i zaprzepaszcza swoje pomysły. Nie mają pieniędzy na ich realizację, nie wiedzą, gdzie szukać funduszy, a bariery prawne i formalne ostatecznie zniechęcają wynalazców. wartość rynku specjalnych katalizatorów, dzięki którym powstają związki chemiczne dla przemysłu farmaceutycznego, tygodnik chemical & engineering news szacuje na 1,5 mld dolarów rocznie, z dynamiką wzrostu około 9-10% rocznie (źródło: szansę wejścia na ten rynek ma spółka apeiron synthesis z wrocławia, której historia liczy niecały rok. Jak przebić się z pomysłem? mniej więcej w tym czasie, kiedy nagrodą nobla w dziedzinie chemii uhonorowano pracę trzech zachodnich naukowców za przedstawienie mechanizmu metatezy olefin (reakcji węglowodorów nienasyconych), ruszyły badania zespołu w instytucie chemii organicznej Pan, kierowanego przez prof. karola grelę. Pracował w nim także dr michał Bieniek. to on wpadł na pomysł, aby skomercjalizować ich wyniki. natknął się jednak na typowe dla młodego naukowca bariery. i wtedy, przypadkowo, podczas targów funduszy typu start-up, w kwietniu 2008 roku spotkał przedstawicieli lewiatan Business angels. osoby, z którymi zacząłem współpracować, okazały się bardzo kompetentne, dysponowały szeroką wiedzą biznesową i rynkową mówi. dzięki wsparciu finansowemu i logistycznemu lba możliwe były kolejne sukcesy apeiron synthesis. Zespół został zakwalifikowany jesienią ub.r. do finału w międzynarodowym konkursie, organizowanym przez intel oraz uniwersytet kalifornijski Berkeley, na najlepszy biznesplan z obszaru zaawansowanych technologii. w czerwcu tego roku przedsiębiorstwo weszło do finału światowego konkursu w Barcelonie global entrepreneurship competition na najbardziej innowacyjną firmę na wczesnym etapie rozwoju. dziś apeiron synthesis posiada już licencję na produkcję i sprzedaż na całym świecie tzw. katalizatora greli. sprzedajemy go z sukcesem w krajach europy Zachodniej mówi dr Bieniek. jest on chroniony międzynarodowymi patentami przez dużą firmę farmaceutyczną, zaś apeiron synthesis ma prawo do udzielania licencji tej technologii. spółka kończy urządzać nowe laboratorium we wrocławskim Parku technologicznym, gdzie uruchomiony zostanie proces produkcyjny na większą skalę. już w przyszłym roku zamierza wytwarzać kilka kilogramów katalizatora rocznie. wtedy wypłynie na szerokie wody. Co to jest innowacyjność? Przez innowację rozumie się wprowadzenie do praktyki w przedsiębiorstwie nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania, towaru, usługi, procesu, marketingu lub organizacji. Istotą innowacji jest wdrożenie nowości do praktyki, czyli zaoferowanie jej na rynku lub jej zastosowanie w bieżącym funkcjonowaniu przedsiębiorstwa. Tak jak w Ameryce nasze firmy zgłaszają do europejskiego urzędu Patentowego kilkadziesiąt wniosków o ochronę technologii rocznie, co daje zaledwie 2,7 patentu na milion mieszkańców, podczas gdy w unii europejskiej wskaźnik ten wynosi 134. jedynie co dziesiąte nasze przedsiębiorstwo inwestuje w badania i rozwój (r&d). efekt towary wysokiej technologii mają ledwie 6 proc. udziału w polskim eksporcie, podczas gdy w irlandzkim połowę. jednak i u nas można spotkać badaczy z pasją i z ogniem w oku, a co istotne, potrafią oni samodzielnie lub przy pomocy przedsiębiorców zamienić pomysł w dochodowy biznes. Problem polega na tym, że przedsiębiorcy gotowi są inwestować, ale w projekty mocno zaawansowane, czyli o niskim ryzyku niepowodzenia, ponadto brakuje nam instytucji, które chcą inwestować właśnie w ryzykowne badania na wczesnym ich etapie rozwoju. to one gasną setkami, nim dojrzeją. Z analiz zespołu instytutu nauk ekonomicznych Pan wynika, że przedsiębiorstwa pokrywają nakłady na innowacje przede wszystkim z własnych środków, na drugim miejscu z kredytów bankowych i z pieniędzy publicznych. ale od 2007 roku zaskakująco wysoką pozycję mają inne źródła finansowania, do których zalicza się fundusze wysokiego ryzyka, fundusze aniołów biznesu i seeds capital. upowszechniając ten model finansowania, oceniają przedstawiciele instytutu nauk ekonomicznych, Polska mogłaby wzorem usa wybitnie zwiększyć liczbę małych firm innowacyjnych oraz złagodzić problem braku pieniędzy na r&d. taki m.in. cel zakłada działanie 3.3 tworzenie systemu ułatwiającego inwestowanie w msp Po ig. w 2008 r. odbył się pierwszy konkurs, w którym dofinansowanie uzyskały 23 projekty. mają przyczynić się do zwiększenia liczby przedsiębiorstw działających w oparciu o innowacyjne rozwiązania. największy z projektów, o nazwie aktywizacja i podnoszenie kompetencji podmiotów rynku aniołów biznesu w Polsce, realizowany jest przez Polską konfederację Pracodawców Prywatnych lewiatan, a jego wartość wynosi 14,6 mln zł. 14 INNOWACYJNI 5/2009

15 Fot.archiwum Dr Michał Bieniek: Przedstawiciele Lewiatan Business Angels, z którymi zacząłem współpracować, okazali się bardzo kompetentni, dysponowali szeroką wiedzą biznesową i rynkową Szczególny rodzaj inwestora Anioł biznesu to szczególny typ inwestora prywatnego, lokującego nadwyżki finansowe w nowe, dobrze rokujące firmy (start-up), które dzięki zastrzykowi kapitałowemu mogą szybko (2-4 lata) rozwinąć się, dając wysoki wzrost wartości udziałów. Anioły w działaniu to przy tej konfederacji działa od września 2005 roku lewiatan Business angels (lba), czyli największa w kraju sieć aniołów Biznesu. Zajmujemy się tym, czym wszystkie takie organizacje na świecie, czyli kojarzeniem atrakcyjnych projektów ze specyficzną grupą inwestorów mówi jacek Błoński, szef lewiatan Business angels. aniołami biznesu są osoby, które już dorobiły się majątku, niekiedy przeszły na biznesową emeryturę, ale mają za sobą rozeznanie środowiska, znajomość trendów, no i tę niemierzalną umiejętność: nosa do oceny projektu. dzięki temu potrafią wybrać innowacyjny pomysł biznesowy, który cechuje się przewagą konkurencyjną i rokuje sukces. inwestują nie tylko własne pieniądze, lecz także czas, umiejętności, a nawet reputację. sieć lba zrzesza około 70 osób. każdy z aniołów angażuje się w projekt zazwyczaj na 3-6 lat. Później odsprzedaje swoje udziały, dlatego zależy mu na rozwoju firmy i stworzeniu jak największej jej wartości. nim jednak dojdzie do podpisania umowy o finansowaniu, projekt przechodzi wewnętrzny proces oceny dokonywanej przez sieć lba. ocenia się koncepcję przedsięwzięcia, kompetencje kadry zarządzającej i spodziewane wyniki finansowe. Pozytywna ocena kończy się spotkaniem z przedstawicielami lba i napisaniem biznesplanu, który jest wysyłany do inwestorów. jeśli któryś z nich wyrazi zainteresowanie ofertą, lba doprowadza do spotkania z nim przedsiębiorcy. rola sieci aniołów się kończy, a zdobycie finansowania jest kwestią skutecznych negocjacji przedsiębiorcy z inwestorem. Za pośrednictwem lba zrealizowano dotychczas 10 transakcji z młodymi firmami, które są na różnym etapie rozwoju. oprócz apeiron synthesis jest tu firma dominata, założona w 2005 r., która dzięki pomocy lba rozwinęła swój biznes i urosła do drugiej w kraju sieci kawiarni w Biegu cafe. jest firma producencka w branży filmowej ozumi Films i specjalizująca się w oprogramowaniach komputerowych ant industrial software systems. lba pomaga innemu rokującemu projektowi produkcji i dystrybucji urządzenia do bezprzewodowego, wielotygodniowego monitoringu pracy akcji serca młodej firmy medicalgorythmics. nasz system został już wdrożony w ue, jest sprzedawany jako usługi w Polsce, awmaju został dopuszczony do obrotu w usa mówi prezes marcin szumowski. obecnie negocjujemy z kilkoma potencjalnymi partnerami z usa wspólne rozwinięcie biznesu w oparciu o tam refundowaną usługę diagnostyczną z wykorzystaniem naszej technologii. Rozwój rynku celem naszego pięcioletniego projektu, finansowanego ze środków unijnych, jest rozwój rynku aniołów biznesu wyjaśnia jacek Błoński. Zakłada on dwojakiego rodzaju działania: propagowanie idei Business angels oraz podnoszenie kwalifikacji pomysłodawców i inwestorów. lba zakłada, że obie strony, czyli pomysłodawcy i inwestorzy, muszą mieć rzetelną wiedzę w zakresie prowadzenia transakcji kapitałowych o charakterze udziałowym. do młodych twórców kierowane są szkolenia na temat możliwości pozyskiwania zewnętrznego finansowania (w tym na rynku Business angels), na temat komercyjnego wykorzystania technologii, opracowywania biznesplanów, umów inwestorskich, prowadzenia negocjacji, monitoringu transakcji aż do wyjścia z inwestycji. ale niekiedy chodzi o dostarczenie elementarnej wiedzy, bowiem niektórzy młodzi naukowcy nadal uważają, że aniołowie biznesu to... przedsięwzięcie jakiejś sekty religijnej. seminaria i szkolenia kierowane są także do ludzi, którzy już osiągnęli sukcesy biznesowe i chcą inwestować. w ofercie znalazły się też specjalne programy dla osób zarządzających funduszami kapitału zalążkowego. to wśród tych inwestorów mogą być kolejni kandydaci na aniołów biznesu. Piotr Stefaniak INNOWACYJNI 5/

16 Łatwiejsze inwestowanie w MSP Duża liczba transakcji Business Angels (anioły biznesu) na rozwiniętych rynkach nie może być niezauważana przez rządy krajów europejskich, co zmusza je do wprowadzania zachęt fiskalnych do inwestowania mówi Jacek Błoński, wiceprezydent EBAN, szef Lewiatan Business Angels Anioły wypełniają lukę Co to jest EBAN? to angielski skrót od nazwy europejska sieć aniołów Biznesu (european Business angels network). jesteśmy organizacją non-profit, która powstała w 1999 roku. naszym celem jest upowszechnianie wiedzy o roli i możliwościach działania aniołów biznesu, a także lobbowanie za rozwojem tego rodzaju inwestowania indywidualnego, które pomaga rozwinąć się projektom innowacyjnym we wczesnej fazie rozwoju i wejść w pierwszy etap komercjalizacji. Dlaczego jest to ważne, szczególnie w krajach z rozwiniętym rynkiem finansowym? wbrew pozorom, także tam twórcy wynalazków nie mają alternatywy wsparcia dla swojego rozwoju. Przeważnie wkładają środki własne i rodziny, po czym szybko napotykają szklany sufit brak dalszych funduszy. wpadają w lukę kapitałową. Banki jeszcze nie udzielają im kredytów ze względu na brak zabezpieczenia i wysokie ryzyko przedsięwzięcia. Projekty te są za małe, aby zainteresowały się nimi fundusze wysokiego ryzyka, czyli venture capital (Vc zwykle zaczynają inwestowanie od 5 mln dolarów). także fundusze typu seeds nie kupują wizji, lecz szukają zaawansowanego projektu. na placu pozostają więc anioły biznesu (Ba), wypełniając lukę kapitałową. Czy kryzys gospodarczy w Europie przyhamował inwestycje BA? Paradoksalnie, przyczynił się do wzrostu zainteresowania działalnością Ba. Przejawia się to napływem dużo większej liczby projektów, w których autorzy aplikują o wsparcie, bowiem jeszcze bardziej skurczył się rynek finansowy. Z drugiej strony, wielu aniołów utraciło część swoich środków na giełdach i w innych formach inwestycji, np. w nieruchomościach. okres bessy postrzegają więc jako alternatywę dla inwestycji w początkujące projekty. Fot. archiwum O jakich tendencjach mówi się podczas posiedzeń zarządu EBAN? europejskie Ba coraz chętniej tworzą tzw. syndykaty inwestorów. nie angażują środków w projekt samodzielnie, lecz wspólnie z innymi aniołami, formując nawet wieloosobowe grupy. w ten sposób dywersyfikują swój pakiet inwestycyjny, ale też wzmacniają siłę doradczą i opiekę biznesową dla każdego z realizowanych projektów. eban popiera taką formę inwestowania choćby dlatego, że sprawdza się on w usa. ostatnie badania amerykańskiego angel capital association dowodzą, że pośród 12 tys. projektów inwestycyjnych, które uzyskały wsparcie na wczesnym etapie, indywidualna forma inwestowania Ba i ich opieka nad twórcą projektu przyczynia się do znacznie wyższych efektów, niż osiągane przez fundusze typu Vc. na przykład, średnio 60 proc. inwestycji Ba kończyło się sukcesem, podczas gdy w przypadku Vc połowa. Średnia stopa zwrotu dla inwestycji Ba wyniosła 27,6 proc. w skali roku, a dla Vc o blisko dziesięć punktów mniej. Jakie są podstawowe statystyki? eban skupia już ponad 100 krajowych sieci Ba z 29 państw europy, choć łączną liczbę sieci szacujemy na około 300. jest wśród nich wiele klubów Ba, bardzo popularnych np. w wielkiej Brytanii. duża liczba sieci Ba funkcjonuje też we Francji, hiszpanii, Portugalii i krajach Beneluksu (dla przypomnienia, w Polsce mamy dwie sieci ogólnokrajowe, cztery regionalne i dwie lokalne). eban szacuje, że w całej europie działa około 75 tys. aniołów biznesu, a wartość ich inwestycji przekroczyła 4 mld euro. Co jeszcze można uznać za trwały dorobek EBAN w procesach innowacyjnych? duża liczba transakcji Ba na rozwiniętych rynkach nie może być nie zauważona przez rządy tych krajów, co zmusza je do wprowadzania zachęt fiskalnych do inwestowania. rozumowanie jest proste: po co bogaci ludzie mają wywozić kapitał, uciekając spod gilotyny podatkowej? niech inwestują w kraju, poprawiając innowacyjność i przyczyniając się do rozwoju gospodarczego, bo w konsekwencji budżet państwa i tak odbierze sobie z nawiązką podatek od nowych podmiotów i zatrudnionych tam osób. wiele krajów tworzy też narodowe fundusze funduszy, współpracujące z Ba. mam nadzieję, że podobne rozwiązania zostaną wprowadzone także w Polsce. są one potrzebne, bo choć realizowany Program operacyjny innowacyjna gospodarka pomaga w rozwoju sieci i promocji idei inwestowania przez anioły biznesu, to już widać, że nasz rynek musi szybko wejść na wyższy poziom rozwoju. rozmawiał Piotr Stefaniak 16 INNOWACYJNI 5/2009

17 Łatwiejsze inwestowanie w MSP Rozmowa z Barbarą Bartkowiak, Prezes Polskiej Fundacji Przedsiębiorczości i Menedżerem Projektu Sieć Aniołów Biznesu AMBER w Polsce Północno-Zachodniej Firmy pod skrzydłami aniołów Pani Prezes, Państwa Fundacja od początku tego roku tworzy Sieć Aniołów Biznesu AMBER. Czym jest AMBER i co daje przynależność do Sieci? sieć aniołów Biznesu amber kieruje swoją ofertę do dwóch grup klientów. Z jednej strony są to inwestorzy, którzy oczekują dużych zwrotów z inwestycji, ale akceptują też duże ryzyko. Z drugiej strony są to osoby lub firmy, które budują biznes w oparciu o innowacyjny pomysł lub wiedzę i poszukują kapitału na rozwój. my pomagamy im przygotować się do rozmowy z inwestorem, opiniujemy biznesplany i prezentacje oraz szkolimy. najpierw muszą przekonać nas do swojej strategii, by później móc łatwiej przekonać inwestorów. kontaktujemy wybranych autorów pomysłów innowacyjnych z inwestorami. ci ostatni, jeśli uznają, że warto zaryzykować, inwestują kapitał, swoje doświadczenie i kontakty, i stają się współwłaścicielami firmy, a dzięki temu firma może realizować określoną strategię. korzystają na tym obie strony. Skąd taki pomysł? Jak powstał AMBER? Polska Fundacja Przedsiębiorczości od ponad 12 lat oferuje przedsiębiorcom różne instrumenty finansowe. dotychczas były to głównie mikropożyczki, poręczenia kredytowe wsparte szkoleniami i doradztwem, które ponad trzem tysiącom firm zapewniły kapitał obrotowy lub pozwoliły na inwestycje. w ostatnim czasie coraz częściej rozmawialiśmy z klientami, których pomysły były tak innowacyjne i jednocześnie tak ryzykowne, że nie mogły liczyć na wsparcie dłużne. jednocześnie doświadczeni menedżerowie sygnalizowali nam, że poszukują inwestycji. taką lukę na rynku trzeba było wypełnić Fot. archiwum i tak pojawił się pomysł sieci aniołów Biznesu amber. dużym impulsem była również szansa jaką dał Program operacyjny innowacyjna gospodarka, ponieważ możemy dzięki dofinansowaniu zrobić znacznie więcej i szybciej. sieć aniołów wpisała się nam również w strategię tworzenia instrumentów kapitałowych, które już teraz oferujemy przedsiębiorcom. Kto może zostać Aniołem Biznesu? aniołem Biznesu w naszej sieci może zostać osoba, która posiada wolne środki finansowe (co najmniej 100 tys. zł), chce inwestować w przedsięwzięcia innowacyjne obarczone wysokim ryzykiem. Świadomość ryzyka jest bardzo istotna, bo zainwestowane pieniądze można i często się traci. Ponadto ważne jest, aby posiadała doświadczenie w biznesie oraz cechy, które będą pomocne w rozwoju firmy, a więc otwartość, chęć dzielenia się wiedzą o rynku, ale przede wszystkim charyzmę. Colin Alexander, szef Sieci Aniołów Biznesu z Oxfordu (OION) twierdzi, że na dziesięć anielskich inwestycji sukcesem kończy się jedna i musi pokryć straty z pozostałych dziewięciu i jeszcze dać duży zysk. Czy możecie Państwo pochwalić się już takimi sukcesami? sieć oion, którą tworzył i zarządzał colin alexander, uczestniczyła w ponad 90 transakcjach. jest to bezcenne doświadczenie, z którego mamy możliwość i przyjemność korzystać. jesteśmy na początku drogi, a to przedsięwzięcie wymaga czasu i systemowego podejścia. współpracujemy z kilkunastoma bardzo ciekawymi projektami biznesowymi, które już są, bądź wkrótce będą gotowe do prezentacji przed inwestorami. Były też pierwsze prezentacje przed aniołami. Ze względu na wysokie ryzyko, nie można oczekiwać, że każde przedsięwzięcie zakończy się sukcesem. jednak poprzez selekcję, dobre przygotowanie i umiejętne kojarzenie można znacznie zwiększyć szansę na sukces. Jakie przedsięwzięcia kwalifikują się do pozyskania finansowania? Przedsięwzięcia takie muszą charakteryzować się potencjałem wzrostu oraz dostępem do dużego rynku. warunkiem jest również wczesny etap rozwoju firmy. może być to całkiem nowe przedsiębiorstwo lub niedawno powstałe. jednak najistotniejszym kryterium jest innowacyjność pomysłu. ważne jest, by przedsiębiorstwo wprowadziło na rynek innowacyjny produkt lub usługę i w ten sposób zajęło niszę na rynku lub też zrewolucjonizowało daną branżę. osoby kierujące przedsięwzięciem muszą mieć jasny plan, strategię oraz motywację, a wręcz determinację do osiągnięcia swojego celu. rozmawiała Julia Hoffmann Więcej informacji znaleźć można na stronie INNOWACYJNI 5/

18 Fundusze venture Ponad dwadzieścia funduszy venture capital może dostać wsparcie z Krajowego Funduszu Kapitałowego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Kolejne transakcje powinny pojawić się tej jesieni. Kapitał wysokiej szansy Dokładnie 180 mln euro, czyli równowartość 646,8 mln zł tyle właśnie w sumie otrzyma Krajowy Fundusz Kapitałowy (KFK) na wsparcie funduszy podwyższonego ryzyka. Pieniądze KFK pochodzą ze środków działania 3.2 Wspieranie funduszy kapitału podwyższonego ryzyka, wspierającego fundusze private equity inwestujące w mikro-, małe i średnie firmy, które znajdują się na początkowych etapach rozwoju. Przyznawanie środków odbywa się na zasadzie wyłaniania najlepszych kandydatów w drodze otwartego konkursu. Pierwsza jego edycja rozpoczęła się jeszcze w lipcu 2007 r. wówczas odzew był niewielki. Zgłosiło się zaledwie pięć funduszy, kfk zawarł umowy z dwoma z nich. PRIORYTET Wspieranie funduszy 180 mln euro Formy wsparcia, jakie zapewnia KFK funduszom kapitałowym objęcie i nabycie udziałów oraz akcji funduszy kapitałowych uczestnictwo w funduszach kapitałowych działających w formie spółek komandytowych, komandytowo-akcyjnych lub innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej nabycie certyfikatów inwestycyjnych lub jednostek uczestnictwa funduszy kapitałowych nabycie emitowanych przez fundusze kapitałowe obligacji, obligacji zamiennych na akcje, obligacji z prawem pierwszeństwa i warrantów subskrypcyjnych udzielenie bezzwrotnych świadczeń na sfinansowanie części kosztów poniesionych przez fundusz kapitałowy na przygotowanie inwestycji i monitorowanie portfela tych inwestycji Źródło: KFK Czterolatek Z każdym rokiem działalność kfk zyskuje coraz większy rozgłos, a sama instytucja budzi coraz większe zainteresowanie potencjalnych partnerów. należy dodać, że kfk jest bardzo młodym podmiotem. działa zaledwie od czterech lat. Powstał w marcu 2005 r. jako spółka akcyjna utworzona przez polski rząd. Był to głębszy zamysł sfer państwowych, by wśród dostępnych, acz nielicznych na rynku instrumentów wspierania małej i średniej przedsiębiorczości (czyli np. poręczeń czy dotacji) znalazły się też takie, które oferują kapitał właścicielski. Zamiast tworzyć państwowy fundusz venture capital, skorzystano z doświadczeń innych krajów. wskazywały one bowiem na to, iż dużo większą różnorodność zarówno jeśli chodzi o projekty, jak i umiejętności zarządzających nimi menedżerów daje państwowy fundusz funduszy. Początkowo podstawowym źródłem finansowania tego projektu miały być środki budżetowe. dopiero w miarę zdobywania doświadczeń, ciężar ten miał przesuwać się w kierunku zasilania finansowego z sektora komercyjnego. w latach kfk otrzymał z ministerstwa gospodarki kapitał w wysokości około 80 mln zł (był to kapitał zakładowy oraz dotacja). jednak szybko bo już po dwóch latach pojawiła się okazja pozyskania pieniędzy z innego źródła, i to dużo większych, a mianowicie z funduszy strukturalnych. krajowy Fundusz kapitałowy w 2009 r. podpisał umowę z ministerstwem gospodarki, na podstawie której zostanie zasilony kwotą 180 mln euro, czyli 646,83 mln zł, tj. kwotą alokowaną na działanie 3.2. wspieranie funduszy kapitału podwyższonego ryzyka. Inwestorzy Fundusz VC Fundusz VC 110 mln euro 50 mln euro Inwestorzy KFK Fundusz VC mariusz mamet/mac map (3x) 18 INNOWACYJNI 5/2009

19 Wykorzystać do 2013 roku szacuje się, iż dzięki tym środkom wsparcie otrzymają nawet 23 fundusze kapitału podwyższonego ryzyka, które zainwestują w 180 mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. w obszarze zainteresowania są firmy znajdujące się we wczesnych fazach wzrostu, zwłaszcza te innowacyjne, prowadzące działalność badawczo-rozwojową oraz o wysokim potencjale rozwoju. unijną kwotę kfk musi zainwestować do końca 2013 r. czasu jest więc niewiele. tym bardziej, że dwa konkursy (drugi wciąż trwa, choć nabór aplikacji został zakończony 30 lipca) wyczerpały zaledwie połowę unijnego zastrzyku. drugi konkurs cieszył się zdecydowanie większym zainteresowaniem niż pierwszy. napłynęło bowiem 27 ofert, dotyczących funduszy o łącznej kapitalizacji przekraczającej 1,5 mld zł, przy 777 mln zł wkładu inwestorów prywatnych. do drugiego etapu konkursu zakwalifikowało się 26 z nich. szefostwo kfk zapowiada, że dołoży wszelkich starań, by jeszcze jesienią tego roku sfinalizować pierwsze transakcje, które obejmują projekty zgłoszone do tegorocznego konkursu. Ponad 300 mln zł na wsparcie funduszy kapitału podwyższonego ryzyka w znacznej mierze ułatwi przedsiębiorcom pozyskiwanie środków na innowacje ze źródeł zewnętrznych wyliczał wiceminister gospodarki rafał Baniak podczas konferencji prasowej w ministerstwie gospodarki. dzięki dotacjom beneficjenci będą mogli m.in. otrzymać wsparcie obejmujące pokrycie części kosztów zarządzania funduszem kapitału podwyższonego ryzyka dodał minister Baniak. oferta jest na tyle atrakcyjna, że po raz pierwszy w historii konkursu wśród jego uczestników pojawił się także inwestor zagraniczny. w czwartym kwartale tego roku ma zostać ogłoszona trzecia edycja konkursu. Szybkie dojrzewanie co kfk zyskuje w całym tym procesie wspierania funduszy kapitału wysokiego ryzyka? nie jest to na pewno instytucja charytatywna. kfk, przekazując środki na inwestycje funduszom venture capital, jednocześnie obejmuje i nabywa ich udziały, akcje, obligacje, jednostki uczestnictwa lub certyfikaty inwestycyjne. unijne pieniądze nie są jedynym dużym wpływem, jaki zasili kfk. Fundusz spodziewa się coraz większego zapotrzebowania na jego pomoc ze strony rynku, dlatego nawiązał współpracę z Polsko-szwajcarskim Programem współpracy. szwajcarzy zadeklarowali powierzenie kfk pod zarządzanie kwotę w wysokości 53 mln franków szwajcarskich. dzięki temu kfk będzie miał możliwość zainwestowania w kolejne dwa lub trzy fundusze podwyższonego ryzyka. w ubiegłym roku kfk został poddany analizie due diligence (służy do zgromadzenia jak największej liczby informacji o firmie), którą przeprowadzili szwajcarscy inwestorzy. wynik był na tyle zadowalający, że zdecydowali się oni na pozostawienie części swoich pieniędzy właśnie tutaj. obecnie trwają rozmowy na temat umowy o finansowaniu kfk. jeśli aktywność funduszu w kolejnych latach będzie równie imponująca, z pewnością zostanie on uznany za ciekawe zjawisko na rynku. wówczas być może zainteresują się nim także inni kapitałodawcy, jak na przykład fundusze emerytalne. i już nikt nie będzie spoglądał na kfk jak na nowicjusza, który dopiero rozpoczyna działalność. a tak do tej pory się zdarzało. Monika Kruszewska Prognozowany rozwój Krajowego fundusze Preferencje KFK przy ocenie ofert zgłoszonych w konkursie 1. jak najwyższa kapitalizacja funduszu kapitałowego 2. doświadczona i profesjonalna kadra zarządzająca, posiadająca udokumentowane doświadczenie i sukcesy mierzone wygenerowaną stopą zwrotu dla inwestorów. Cenione jest: doświadczenie w zakresie prowadzenia projektów typu PE/VC, w szczególności projektów związanych z inwestycjami w MSP, przedsiębiorstwa innowacyjne, przedsiębiorstwa prowadzące działalność R&D oraz z inwestycjami w przedsiębiorstwa na wczesnych etapach rozwoju; doświadczenie w realizowaniu wyjść z inwestycji, przy czym wyżej cenione są wyjścia z większych inwestycji; doświadczenie w tworzeniu i zarządzaniu przedsiębiorstwem, przy czym wyżej cenione jest tworzenie i zarządzanie większymi przedsiębiorstwami 3. fundusze kapitałowe o strategii rokującej wysoką stopę zwrotu z inwestycji 4. zarządzający, których doświadczenie jest zbieżne ze strategią inwestycyjną funduszu kapitałowego pod kątem zaplanowanej specjalizacji branżowej i znajomości specyfiki biznesowej rynku polskiego 5. zarządzający z odpowiednim potencjałem do realizacji strategii inwestycyjnej (tj. pozyskiwania, weryfikacji i realizacji projektów inwestycyjnych) 6. zarządzający, którzy tworzą efektywny zespół 7. fundusze kapitałowe z optymalnym budżetem operacyjnym, czyli takim, który umożliwi efektywną realizację strategii inwestycyjnej 8. fundusze kapitałowe, których minimalna stopa zwrotu netto (hurdle rate) przekracza średnią rentowność 10-letnich hurtowych polskich obligacji skarbowych; przy czym preferowana jest minimalna stopa zwrotu na rynkowym poziomie 9. fundusze kapitałowe, których zarządzający wniosą wkłady na pokrycie kapitału zakładowego funduszu Źródło: KFK Do 2009 r. Do 2011 r. Do 2013 r. INNOWACYJNI 5/

20 Kredyt na innowacje Właśnie wystartowały kredyty technologiczne. Mali i średni przedsiębiorcy zyskali tym samym kolejne narzędzie finansowania inwestycji w nowe technologie. Jego największa zaleta to możliwość redukcji zadłużenia nawet o 70% Premia za technologię Od 1 lipca br. małe i średnie firmy mogą starać się o kredyt technologiczny (KT) w jednym z jedenastu banków, które współpracują przy jego udzielaniu z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Wypłacana przez BGK premia technologiczna pozwoli przedsiębiorcom spłacić nawet do 70% wartości kredytu (tyle wynosi intensywność wsparcia dla mikroi małych firm w takich województwach jak m.in. podlaskie, opolskie czy podkarpackie; średnia firma z Warszawy może liczyć już tylko na 50%). kredyt technologiczny można zaciągnąć na zakup technologii lub wdrożenie własnej, a następnie na jej podstawie należy uruchomić produkcję nowych albo znacznie ulepszonych towarów lub usług. wykorzystane rozwiązania nie powinny być stosowane na świecie dłużej niż pięć lat i powinny już funkcjonować jako własność przemysłowa lub usługa badawczorozwojowa. wkład własny przedsiębiorcy w przypadku inwestycji współfinansowanej kt nie może być niższy niż 25% wydatków kwalifikowanych, do których zalicza się między innymi: zakup nowych lub używanych środków trwałych, w tym budynków lub ich części, pod warunkiem, że od zakończenia ich budowy upłynęło co najmniej pięć lat. w grę wchodzi także najem, dzierżawa lub leasing gruntów, budynków i środków trwałych. od wnioskodawców wymaga się jednak, by po zakończeniu umowy nabyli je na własność. jako wydatek kwalifikowany można potraktować także instalację niezbędnych maszyn oraz rozbudowę istniejących budynków i środków trwałych. inwestycja w nowe technologie nie może się z reguły obejść bez zakupu lub leasingu wartości niematerialnych i prawnych, które także można uwzględnić w kategorii wydatków kwalifikowanych. co równie ważne, premią technologiczną mogą być objęte wyłącznie wydatki poniesione przez firmę już po przyznaniu przez Bgk promesy uzyskanej premii technologicznej. Premia z ryzykiem Zaciągnięcie kredytu wiąże się jednak z pewnym ryzykiem, gdyż wypłata premii nie jest gwarantowana. jej wysokość zależy od wartości netto sprzedaży usług lub towarów, których wytwarzanie powiązane jest z przeprowadzoną inwestycją technologiczną. górna granica wysokości premii to 4 mln zł (symulację przykładowej inwestycji Tomasz Kierzkowski, dyrektor Biura Funduszy Unii Europejskiej i Programów Publicznych w banku Pekao SA: Istnieje szansa, że ograniczenia związane z przyznawaniem premii technologicznej znikną Fot.archiwum 20 INNOWACYJNI 5/2009

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm.

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. W poprzednim wydaniu biuletynu BDO informowaliśmy, że od 12 maja br. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 18 grudnia 2014 r. Negocjacje POIR z KE 8-10 lipca br. (Warszawa)

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Instrumenty wsparcia przedsiębiorców w Programie Operacyjnym Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój I. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Założeniem POIR jest wsparcie realizacji całego procesu powstawania

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorców w ramach POIR 2014-2020

Instrumenty wsparcia przedsiębiorców w ramach POIR 2014-2020 2015 Instrumenty wsparcia przedsiębiorców w ramach POIR 2014-2020 Maciej Ziarko Bydgoszcz, 15 października 2015 r. Obszary Przedsiębiorcy wsparcia w perspektywie i ich projekty 2007-2013 z osi 4 PO IG

Bardziej szczegółowo

Wsparcie finansowe innowacji

Wsparcie finansowe innowacji Wsparcie finansowe innowacji Aniołowie Biznesu Fundusze kapitału zalążkowego 1 Poziom nakładó w Kapitał inwestycyjny problem luki kapitałowej w rozwoju innowacyjnych przedsięwzięć Dolina śmierci (Powstawanie

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Programy wsparcia finansowego start-up ów

Programy wsparcia finansowego start-up ów Programy wsparcia finansowego start-up ów Piotr Sławski Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości 26 maj 2007r. Plan prezentacji 1) Wstęp Działalność PARP Finansowanie wczesnych faz rozwoju i problem equity

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

MARR partner innowacyjnego biznesu w Małopolsce Krzysztof Krzysztofiak

MARR partner innowacyjnego biznesu w Małopolsce Krzysztof Krzysztofiak MARR partner innowacyjnego biznesu w Małopolsce Krzysztof Krzysztofiak Kraków, 8 kwietnia 2009 Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego Rok 1993: Agencję tworzą: z inicjatywy Wojewody Krakowskiego i Agencji

Bardziej szczegółowo

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Zarys wybranych programów form wsparcia MSP w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw Paweł Czyż, PARP, 2004 1. Sektorowy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ Celem Programu jest promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje oraz rozwijanie powiązań i synergii między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczo-rozwojowymi

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014 r. Cele PO IR Wspieranie innowacyjności

Bardziej szczegółowo

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy:

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy: ŚRODA Z FUNDUSZAMI FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Rzeszów, 02.09.2015 r. PO IR PODZIAŁ ALOKACJI PO IR STRUKTURA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW EFRR 8,6 mld euro Nr i nazwa osi priorytetowej

Bardziej szczegółowo

Anioły Biznesu Finanse na start. V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia

Anioły Biznesu Finanse na start. V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia Anioły Biznesu Finanse na start V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia Anioł biznesu kto to jest? AniołBiznesu to osoba prywatna wspierająca firmy będące na wczesnych etapach

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r.

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r. Przedsiębiorczość akademicka Spółki spin-off i spin-out Uwarunkowania prawne: -Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (DZ.U. Nr 164 poz. 1365 z poźn. zmianami) -Ustawa z dnia 15 września

Bardziej szczegółowo

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne ze szczególnym uwzględnieniem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 28 stycznia 2007 1 Narodowe Strategiczne

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Micro świat na wyciągnięcie ręki

Micro świat na wyciągnięcie ręki Micro świat na wyciągnięcie ręki Robert Karbowiak MicroBioLab Sp. z o.o. Konferencja BioTech-IP Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej Jak ugryźć 10 milionów III finansowanie badań

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r.

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 23 stycznia 2014 r. Założenia PO IR Najważniejsze założenia Programu: realizacja projektów B+R w konsorcjach biznesu i nauki,

Bardziej szczegółowo

Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu?

Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu? Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu? Monika Gancarewicz Gdynia, 26 maja 2011 r. Kim jest anioł biznesu: inwestor prywatny, przedsiębiorca lub menedŝer, inwestujący własny kapitał w ciekawe

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa

Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa Sieci Inwestorów Kapitałowych (Aniołów Biznesu) na świecie Roma Toft, MAEŚ Kraków, r. Agenda 1. Fazy rozwoju a finansowanie przedsięwzięcia - problemy

Bardziej szczegółowo

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce Bariery i stymulanty rozwoju rynku Szymon Bula Wiceprezes Zarządu Association of Business Angels Networks 25 maja 2012 Fazy rozwoju biznesu Zysk Pomysł Seed Start-up Rozwój Dojrzałość Zysk Czas Strata

Bardziej szczegółowo

Ewa Postolska. www.startmoney.p l

Ewa Postolska. www.startmoney.p l Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 Możliwości i warunki pozyskania kapitału

Bardziej szczegółowo

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. www.marr.pl

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. www.marr.pl Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. MARR SA: Założona w 1993 Główny udziałowiec Województwo Małopolskie 88,8% 170 pracowników Kapitał założycielski: 87 675 000 PLN (~20 mln EUR) Oferta MARR SA

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Finansowanie innowacji. Adrian Lis

Finansowanie innowacji. Adrian Lis 2011 Finansowanie innowacji Adrian Lis Plan prezentacji Część teoretyczna Wewnętrzne i zewnętrzne źródła finansowania innowacji Programy wspierające innowacyjność Część praktyczna Główne problemy i najlepsze

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje Katowice, 02.09.2015r Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje RPO WSL Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego (RPO WSL) przewiduje

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJA W START-UP

INWESTYCJA W START-UP INWESTYCJA W START-UP Jacek Bzdurski Kierownik Komitetu Inwestycyjnego KRAJOWA IZBA GOSPODARCZA 00-074 Warszawa, ul. Trębacka 4; tel.: (022) 63 09 668, 63 09 650; e-mail: kigmed@kig.pl; www.kig.pl AGENDA

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020 Założenia i oferowane możliwości wsparcia Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Płock, 10 marca

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 28 marca 2014 r. System dokumentów strategicznych

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

Innowacyjna Gospodarka i. Infrastruktura i Środowisko

Innowacyjna Gospodarka i. Infrastruktura i Środowisko Fundusze Europejskie Kredyt technologiczny efektywna forma wsparcia innowacyjnych technologii dla MSP Realizacja Kredyt technologiczny na tle innych Programów Operacyjnych: form wspierania działalności

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ZGŁOSZENIA KATALIZATOR INWESTYCJI

FORMULARZ ZGŁOSZENIA KATALIZATOR INWESTYCJI FORMULARZ ZGŁOSZENIA KATALIZATOR INWESTYCJI Formularz zamówienia prosimy odesłać faksem na nr 22 314 14 10 1. Część ogólna 1.1. Podstawowe dane firmy A. WYPEŁNIA PRZEDSIĘBIORCA PROSZĘ ZAŁĄCZYĆ KOPIĘ AKTUALNEGO

Bardziej szczegółowo

Radosław Białas Fundusz Kapitałowy Agencji Rozwoju Pomorza SA

Radosław Białas Fundusz Kapitałowy Agencji Rozwoju Pomorza SA Radosław Białas Fundusz Kapitałowy Agencji Rozwoju Pomorza SA Fundusz kapitałowy jest inwestorem (grupą inwestorów) finansowym, który aktywnie uczestniczy w rozwoju przedsięwzięcia. Poza wkładem finansowym

Bardziej szczegółowo

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Katarzyna Duda Pomorskie Forum Przedsiębiorczości Gdynia 2012 Dotacje na innowacje Spis treści: Czego oczekuje inwestor i jakich pomysłów szuka Biznesplan jak

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw

Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw www.psab.pl Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytutu Nauk Ekonomicznych i Społecznych Koordynator zarządzający Ponadregionalną Siecią Aniołów Biznesu - Innowacja

Bardziej szczegółowo

Marek Szczepanik Zastępca Prezesa PARP

Marek Szczepanik Zastępca Prezesa PARP 2015 Marek Szczepanik Zastępca Prezesa PARP Wsparcie na innowacje dla przedsiębiorców - PARP perspektywie finansowej 2014-2020 Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Obszary Przedsiębiorcy wsparcia w perspektywie

Bardziej szczegółowo

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Lublin, 22 czerwca 2015 r. Wyzwanie na najbliższe lata zwiększenie poziomu zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Program wsparcia funduszy kapitału zalążkowego

Program wsparcia funduszy kapitału zalążkowego Program wsparcia funduszy kapitału zalążkowego Tomasz Sypuła Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości 19 września 2006r. Plan prezentacji Co to jest fundusz kapitału zalążkowego? Cel udzielanego wsparcia

Bardziej szczegółowo

Dotacje unijne na innowacyjne projekty

Dotacje unijne na innowacyjne projekty Dotacje unijne na innowacyjne projekty Dotychczas głównym źródłem finansowania działalności B+R były środki własne przedsiębiorców. Jednak z upływem czasu potencjał innowacyjnych projektów badawczych został

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

WORTAL TRANSFERU WIEDZY

WORTAL TRANSFERU WIEDZY WORTAL TRANSFERU WIEDZY Biuro Projektu WORTAL TRANSFERU WIEDZY Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 74, pokój 320 tel./fax 71 347 14 18 tel. 71

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

Zwrotne instrumenty finansowe - narzędzia wspierania innowacyjnych projektów przez ARR S.A.

Zwrotne instrumenty finansowe - narzędzia wspierania innowacyjnych projektów przez ARR S.A. Konferencja TECHNOBIT VENTURE - WIEDZA I KAPITAŁ DLA INNOWACJI. DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY Zwrotne instrumenty finansowe - narzędzia wspierania innowacyjnych projektów przez ARR S.A. 28-29 października

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 INFORMACJE OGÓLNE Dodatkowe wsparcie dla Polski Wschodniej województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

Wsparcie PARP dla Małych i Średnich przedsiębiorstw

Wsparcie PARP dla Małych i Średnich przedsiębiorstw 2015 Bożena Lublińska-Kasprzak Prezes Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Konferencja Wykorzystaj unijną szansę, czyli finansowanie UE dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw Wsparcie PARP dla Małych

Bardziej szczegółowo

Vouchery dla Przedsiębiorstw i Inicjatyw Klastrowych rozwój współpracy pomiędzy biznesem a nauką w Wielkopolsce

Vouchery dla Przedsiębiorstw i Inicjatyw Klastrowych rozwój współpracy pomiędzy biznesem a nauką w Wielkopolsce Vouchery dla Przedsiębiorstw i Inicjatyw Klastrowych rozwój współpracy pomiędzy biznesem a nauką w Wielkopolsce Grzegorz Cieśla Konferencja Efektywne zarządzanie własnością intelektualną w innowacyjnej

Bardziej szczegółowo

Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 2014 Paulina Zadura-Lichota Dyrektor Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Kraków,

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

liwości finansowania branży y IT z funduszy UE

liwości finansowania branży y IT z funduszy UE Możliwo liwości finansowania branży y IT z funduszy UE CO TO JEST DOTACJA? Dotacja jest bezzwrotną pomocą finansową W wielu przypadkach jest to refundacja kosztów, które przedsiębiorca poniósł. Dlatego

Bardziej szczegółowo

BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej

BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej UNIA EUROPEJSKA FUNDUSZ SPÓJNOŚCI EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej Poznań, 24.11.2010 r. Rynek Zielonych

Bardziej szczegółowo

Pobudzanie i finansowanie innowacyjnych przedsięwzięd w latach 2014-2020. Perspektywa PARP

Pobudzanie i finansowanie innowacyjnych przedsięwzięd w latach 2014-2020. Perspektywa PARP 2014 Bożena Lublioska Kasprzak Prezes Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Pobudzanie i finansowanie innowacyjnych przedsięwzięd w latach 2014-2020. Perspektywa PARP Młodzi Innowacyjni, 13 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014 Rynek kapitałowy jak skutecznie pozyskać środki na rozwój Gdańsk Styczeń 2014 Plan spotkania Kapitał na rozwój firmy Możliwości pozyskania finansowania na rozwój Kapitał z Giełdy specjalna oferta dla małych

Bardziej szczegółowo

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Katowice, 22.11.2013 r. Główne obszary działalności DOTACJE

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej

Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej Wrocław, 02.06.2010 Materiał prasowy Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej W sprawnym funkcjonowaniu przedsiębiorstwa coraz większego znaczenia nabierają zintegrowane systemy informatyczne.

Bardziej szczegółowo

AGENDA. podstawowe informacje. Strategie Innowacyjne i Transfer Wiedzy

AGENDA. podstawowe informacje. Strategie Innowacyjne i Transfer Wiedzy Regionalna Sieć Inwestorów Kapitałowych Pierwsza w Małopolsce Sieć Aniołów Biznesu Roma Toft, MAEŚ Kraków, AGENDA Projekt RESIK Sieć RESIK www.resik.pl Efekty Projektu Przyszłość RESIK i założenia do kontynuacji

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Rozróżnienie pomiędzy pojęciami:

Rozróżnienie pomiędzy pojęciami: JAK SKOMERCJALIZOWAĆ INNOWACJĘ? Instrumenty i ich finansowanie w Programie Innowacyjna Gospodarka 1 Komercjalizacja wyników prac B+R to: Całokształt działań związanych z odpłatnym przenoszeniem wyników

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju Dziedziny projekty wczesnych faz rozwoju Biotechnologia Lifescience Medtech Fundraising Biotechnologia Tools - Europa for IP Polska Wegry Austria Irlandia Holandia

Bardziej szczegółowo

Z nami Twój pomysł. stanie się. biznesem. Inkubowanie nowych. innowacyjnych spółek. w Krakowskim Parku Technologicznym

Z nami Twój pomysł. stanie się. biznesem. Inkubowanie nowych. innowacyjnych spółek. w Krakowskim Parku Technologicznym Z nami Twój pomysł stanie się biznesem. Inkubowanie nowych innowacyjnych spółek w Krakowskim Parku Technologicznym Inkubowanie nowych innowacyjnych spółek w Krakowskim Parku Technologicznym Spis treści

Bardziej szczegółowo

ANIOŁY BIZNESU. nadajemy kształt marzeniom

ANIOŁY BIZNESU. nadajemy kształt marzeniom ANIOŁY BIZNESU nadajemy kształt marzeniom nadajemy kształt A n i o ł y B i z n e s u inwestują w ludzi Co łączy Google, Skype, Yahoo, Apple, Amazon.com, Starbucks, Cisco i Dell? Wielki sukces, stała obecność

Bardziej szczegółowo

Kredyt technologiczny i finansowanie R&D. Prezes Zarządu BGK Tomasz Mironczuk Kraków 3 września 2010

Kredyt technologiczny i finansowanie R&D. Prezes Zarządu BGK Tomasz Mironczuk Kraków 3 września 2010 Kredyt technologiczny i finansowanie R&D Prezes Zarządu BGK Tomasz Mironczuk Kraków 3 września 2010 Kredyt Technologiczny 2005-2010 FKT (2005-2008 r.) Działanie 4.3 (POIG 2007-2013) Banki udzielające BGK

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA 1. ROZWÓJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ:

ZAGADNIENIA 1. ROZWÓJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ: ZAGADNIENIA 1. ROZWÓJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ: Działanie 1.5 mazowieckiego programu regionalnego Nabory dostępne w innych województwach 2. WSPARCIE PROJEKTÓW BADAWCZYCH: Działanie 1.4 Programu Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

Wsparcie PARP na rozwój przedsiębiorstw z funduszy Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój

Wsparcie PARP na rozwój przedsiębiorstw z funduszy Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2015 Radosław Runowski Dyrektor Departamentu Wsparcia e-gospodarki Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Wsparcie PARP na rozwój przedsiębiorstw z funduszy Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości - obszary wspierania gospodarki 2014-2020

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości - obszary wspierania gospodarki 2014-2020 2015 Marek Szczepanik Zastępca Prezesa Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości - obszary wspierania gospodarki 2014-2020 Warszawa, 14 marca 2015 Obszary Przedsiębiorcy

Bardziej szczegółowo

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala VENTURE CAPITAL Jak zdobyć mądry kapitał? Piotr Gębala Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012 Agenda Źródła kapitału na rozwój Fundusze VC w Polsce KFK i fundusze VC z jego portfela Źródła kapitału a

Bardziej szczegółowo

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych Poznań, 22 września 2007 r. 1. Fundusze venture capital 2. Finansowanie innowacji 2 Definicje

Bardziej szczegółowo

Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim. Spotkanie okrągłego stołu. Gliwice, 26 marca 2007r.

Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim. Spotkanie okrągłego stołu. Gliwice, 26 marca 2007r. Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim Spotkanie okrągłego stołu Gliwice, 26 marca 2007r. Główne punkty prezentacji 1. Rola inkubatorów i parków technologicznych 2. Partnerzy 3. Usługi

Bardziej szczegółowo

Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty.

Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty. Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty. Kapitał ludzki to jeden z najważniejszych czynników budowania przewagi konkurencyjnej na

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań

Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań Unię uropejską w ramach uropejskiego Funduszu połecznego Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań Maciej Psarski Uniwersytet Łódzki Centrum Transferu Technologii Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIE 1.4 WSPARCIE MŚP OPIS DZIAŁANIA

DZIAŁANIE 1.4 WSPARCIE MŚP OPIS DZIAŁANIA DZIAŁANIE 1.4 WSPARCIE MŚP OPIS DZIAŁANIA Działanie 1.4 Wsparcie MŚP 6. Nazwa działania / poddziałania Dotacje bezpośrednie 7. Cel szczegółowy działania / poddziałania 8. Lista wskaźników rezultatu bezpośredniego

Bardziej szczegółowo

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 1 Autor: Aneta Para Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 PO Innowacyjna Gospodarka jest to główny z programów operacyjnych skierowany do przedsiębiorców.

Bardziej szczegółowo

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r.

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Tomasz Niciak Koordynator Regionalny Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu Kierownik Dolnośląskiego Ośrodka Transferu

Bardziej szczegółowo

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2011 Jak parki technologiczne wspierają rozwój małych i średnich przedsiębiorstw Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw Jak zostać i pozostać przedsiębiorcą? Dariusz Szymańczak Dyrektor Departament Infrastruktury

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na innowacje dla przedsiębiorców - PARP perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie na innowacje dla przedsiębiorców - PARP perspektywie finansowej 2014-2020 2015 Paulina Zadura-Lichota Dyrektor Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności PARP Wsparcie na innowacje dla przedsiębiorców - PARP perspektywie finansowej 2014-2020 Józefów, 17 marca 2015

Bardziej szczegółowo

(IRC South Poland) (IRC South Poland)

(IRC South Poland) (IRC South Poland) Centrum Transferu Technologii Politechnika Krakowska Innowacyjny przedsiębiorca i przedsiębiorczy naukowiec współpraca szansą na rozwój Regionu PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA Inicjatywy i projekty CTT PK

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNE NARZĘDZIA WSPARCIA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW. Wrocław, 12 października 2011 r.

EFEKTYWNE NARZĘDZIA WSPARCIA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW. Wrocław, 12 października 2011 r. EFEKTYWNE NARZĘDZIA WSPARCIA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW Wrocław, 12 października 2011 r. Dolny Śląsk Dolnośląska Agencja Współpracy Gospodarczej Sp. z o.o. to instytucja otoczenia biznesu powołana

Bardziej szczegółowo

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Marta Pytlarczyk Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji IniTech projekt rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Działania PARP na rzecz rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw w Polsce

Działania PARP na rzecz rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw w Polsce 2010 Aneta Wilmańska zastępca prezesa PARP Działania PARP na rzecz rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw w Polsce Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce Zarządzanie innowacjami: ekonomiczne aspekty

Bardziej szczegółowo

DOFINANSOWANIE NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII W ZAKRESIE DROGOWNICTWA. mgr Małgorzata Kuc-Wojteczek FORTY doradztwo gospodarczo-kadrowe

DOFINANSOWANIE NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII W ZAKRESIE DROGOWNICTWA. mgr Małgorzata Kuc-Wojteczek FORTY doradztwo gospodarczo-kadrowe DOFINANSOWANIE NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII W ZAKRESIE DROGOWNICTWA mgr Małgorzata Kuc-Wojteczek FORTY doradztwo gospodarczo-kadrowe Programy Operacyjne (PO) Krajowe Programy Operacyjne (PO) 16 Regionalnych

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka. Mój region w Europie

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka. Mój region w Europie Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Działanie 4.4 Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym Oś priorytetowa IV Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

OŚRODEK TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO

OŚRODEK TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO Projekt współfinansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego z programu "Inkubator Innowacyjności" w ramach projektu systemowego Wsparcie systemu zarządzania badaniami naukowymi oraz ich wynikami,

Bardziej szczegółowo