erasmus mundus poradnik administratora wspólnych studiów

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "erasmus mundus poradnik administratora wspólnych studiów"

Transkrypt

1 erasmus mundus poradnik administratora wspólnych studiów

2 Współpraca przy realizacji projektu: Anna Bielecka, Beata Skibińska Zespół Programów Erasmus, Erasmus Mundus, Tempus, Eksperci Bolońscy Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Korekta i redakcja tekstu: Agnieszka Pawłowiec Tłumaczenie: Biuro tłumaczeń Poliglota ; FRSE, Katarzyna Basisty Projekt graficzny: TAKE MEDIA Wydawca: Fundacja Rozwoju Systemy Edukacji ul. Mokotowska Warszawa Copyright by Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, Warszawa 2012 Odpowiedzialność za treść niniejszej publikacji ponosi Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji. Publikacja sfinansowana z funduszy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Publikacja bezpłatna

3 erasmus mundus poradnik administratora wspólnych studiów

4 dr hab. Daria Lipińska-Nałęcz podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Umiędzynarodowienie szkolnictwa wyższego staje się na przestrzeni ostatnich lat coraz ważniejszym elementem oceny jego jakości. Uczelnia bez dobrze rozwiniętych kontaktów przekraczających granice państwowe nie może liczyć na sukcesy. Skala tego zjawiska już dawno przekroczyła wymiary jednostkowe. Nie wystarczy zatem wysłać kilku profesorów i przyjąć kilku wybitnych studentów. Unia Europejska wymaga by do 2020 roku 20% jej studentów kształciło się przynajmniej przez semestr poza granicami swego kraju. Powinno to zaowocować bogatszymi doświadczeniami, lepszą znajomością języków obcych, większą tolerancyjnością dla odmiennych kultur, otwartością dla przepływu myśli i ludzi. Ta polityka przekłada się na dobór wskaźników określających skalę powodzenia konkretnej szkoły czy też poziomu uczelni danego kraju. O ile w dotychczasowych prestiżowych rankingach liczyły się przede wszystkim osiągnięcia jej pracowników naukowych, liczba cytowań w światowych periodykach, zdobytych patentów, uzyskanie najwyższych naukowych laurów, pozyskanie prestiżowych grantów, to wraz z pojawieniem się U-Multiranku, który od 2013 r. zacznie zbierać dane, wzrośnie udział wymiany studenckiej, liczba realizowanych międzynarodowych programów kształcenia, w tym studiów wspólnych organizowanych przez kilku partnerów nie pochodzących z jednego kraju. Zatem obok sukcesów naukowych, rzeczywistego wkładu w rozwój nauki światowej, wzrasta rola i charakter oferty dydaktycznej formułowanej przez uczelnie. 4

5 Za tymi nowymi miernikami postępują sposoby finansowania projektów międzynarodowych. Można się spodziewać, iż z form bardzo otwartych i rozmaitych, czasem nawet chaotycznych, podążać będziemy ku modelom preferującym konkretne, wybrane grupy projektów. Wyraźnie daje się obserwować marsz w stronę bardziej uporządkowanych elementów współpracy międzynarodowej, służącej osiąganiu wartości dodanej. Wśród takich projektów z pewnością znajdą się programy wspólne, jako szczególna postać współpracy pozwalająca tworzyć najbardziej ambitne, interdyscyplinarne, nowatorskie ścieżki kształcenia, wybiegające poza ramy zwykłej współpracy, a nawet poza ramy akredytacji. Bowiem cechą wyróżniającą tych właśnie projektów jest tworzenie programów unikalnych, nie dających się zrealizować w jednej uczelni. Każdy z partnerów musi wnieść do projektu jakiś niepowtarzalny, niezbędny dla jego powodzenia element. Mobilność kadr i studentów znajdować musi zatem lepsze uzasadnienie niż tylko chęć zmiany miejsca pracy, czy zdobywania wiedzy. Warto by polskie uczelnie, dotąd w minimalnym tylko zakresie, nigdy w roli koordynatorów, podejmujące wyzwania tworzenia programów wspólnych, bardziej się tą szansą zainteresowały. Bo jest to wyróżnik niewątpliwie jakościowy, nie wyrastający z przypadkowych kontaktów, dowodzący, że współpraca między uczelniami sięga głęboko i jest przemyślana. To z kolei tworzy grunt do efektywnej współpracy naukowej, realizacji wspólnych projektów badawczych. Jeśli szukamy dróg do podniesienia rangi polskich uczelni w świecie, jeśli chcemy by choć kilka z nich znalazło się w środowiskowej elicie i w gronie poszukiwanych przez ambitne kadry i studentów, to sięgnijmy po programy wspólne. O tym, jak te cele osiągać, czym są programy wspólne, jak je zorganizować, informuje poradnik przygotowany przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji. Pozwalam sobie wyrazić nadzieję, że okaże się pomocny w niełatwym, ale obiecującym przedsięwzięciu. 5

6 prof. dr hab. Wiesław Banyś przewodniczący Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich Dążenie do zapewnienia jak najwyższej jakości kształcenia, międzynarodowej współpracy naukowej, zwiększania mobilności studentów oraz kadry, innowacyjność szkolnictwa wyższego, wreszcie umiędzynarodowienie studiów są ze sobą ściśle powiązane i stanowią kierunki rozwoju europejskiego szkolnictwa wyższego. W erze szybko postępującej globalizacji doświadczenia wyniesione z jednego tylko kraju mogą, w wielu przypadkach, okazać się niewystarczające, stąd też świetny pomysł na powstanie niniejszego poradnika dla administratorów prowadzących wspólne studia, w którym znajdziecie Państwo nie tylko polecaną, fachową literaturę, ale również przykładowe wzory dokumentów. Umiędzynarodowienie studiów wyższych i internacjonalizacja uczelni mogą być realizowane na różne sposoby. Wymiana studentów i nauczycieli akademickich, częściowe kształcenie w jednej z zagranicznych uczelni partnerskich, prowadzenie cyklu zajęć dydaktycznych przez uczonych z tych uczelni stanowią sprawdzoną formę współpracy o najdłuższej historii. Tworzenie wspólnych programów studiów i postępująca integracja systemów szkolnictwa wyższego to już kolejny, nowy etap. Osobną kwestią, mającą obecnie bardzo duże znaczenie, jest wspólna organizacja krótkich i intensywnych kursów dydaktycznych przez międzynarodowe konsorcja uczelni. Zajęcia prowadzone przez międzynarodowy zespół wykładowców dla grupy studentów z całego świata uzupełniają i wzbogacają ofertę dydaktyczną uczelni. Coraz większego znaczenia nabiera wykorzystanie nowoczesnych i nowatorskich technik kształcenia, w tym edukacji prowadzonej na odległość, praca metodą 6

7 projektową czy też w grupie. Naturalne i konieczne jest także zacieśnianie współpracy z instytucjami spoza obszaru szkolnictwa wyższego, organizacja praktyk studenckich i stałe dostosowywanie oferty dydaktycznej uczelni do zmieniających się potrzeb rynku pracy. Wszystkim tym działaniom towarzyszą różne formy wymiany doświadczeń i dobrych praktyk. Systemy szkolnictwa, aby móc skutecznie odpowiadać na wyzwania współczesności, muszą stawać się coraz bardziej otwarte i elastyczne. Konsekwencją tych przemian jest rozszerzenie kręgu państw uczestniczących we współpracy i wzmocnienie ponadeuropejskiego charakteru kooperacji. Finalnym efektem oddziaływania tych trendów jest tworzenie i realizacja pełnych, wspólnych studiów przez konsorcja uczelni z różnych państw. Tendencja ta będzie się nasilała w całej Europie. Polskie uczelnie nie mogą pozostać poza tym nurtem. Umiędzynarodowienie szkolnictwa wyższego znajduje swój najpełniejszy wyraz właśnie w tworzeniu i prowadzeniu wspólnych studiów. Znaczenie tej formy kształcenia jest coraz mocniej podkreślane w założeniach programów edukacyjnych Unii Europejskiej i w polityce edukacyjnej Unii, poszczególnych jej państw członkowskich. Idea ta jest intensywnie promowana, a same wspólne studia zyskują coraz większą popularność. Oferta tego rodzaju musi być obecna w naszym kraju i musi być bogata, atrakcyjna, dostępna zarówno dla polskich studentów, jak i obcokrajowców, których oferta wspólnych studiów może przyciągnąć do Polski. Z tej możliwości nie można nie skorzystać. Wspólne studia oferowane studentom z różnych państw to jednocześnie wielkie wyzwanie i szereg rozmaitych zadań do spełnienia oraz problemów do rozwiązania. Poczynając od tworzenia programu kształcenia, podziału odpowiedzialności i kompetencji, finansowania, organizacji rekrutacji studentów, zapewnienia odpowiedniej jakości, poprzez system wsparcia dla studentów i pomoc w adaptacji do nowych, często bardzo odmiennych warunków, kończąc na dostosowaniu procedur oraz mechanizmów współpracy pomiędzy uczelniami do wymogów ustawodawstwa w poszczególnych krajach. Bez wątpienia są to wyzwania poważne i trudne. Największym z nich jest organizacja wspólnych studiów w taki sposób, aby nie ograniczać różnorodności kultur, warunków, charakterów, a także ofert poszczególnych uczelni i krajów, lecz w pełni korzystać z tej wielości, pielęgnować ją w myśl zasady La richesse est dans la diversité bogactwo jest w różnorodności. Nie ma dobrych uczelni bez studentów, doktorantów i kadry z innych krajów, bez istnienia w kontekście międzynarodowym. Życzę Państwu, by ten poradnik pomógł naszym uczelniom stwarzać wspólne, ciekawe i nowoczesne kierunki, wybierane przez studentów z całego świata. 7

8 Mirosław Marczewski dyrektor generalny Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji od wielu lat poprzez wdrażane programy europejskie aktywnie włącza się w działania, których celem jest internacjonalizacja kształcenia w naszym kraju. Współpracujemy w tym zakresie ściśle z władzą krajową, która kreuje politykę w odniesieniu do szkolnictwa wyższego oraz społecznością akademicką z konferencjami rektorów i oczywiście z samymi uczelniami. Jesteśmy również z upoważnienia Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego organizatorem lub partnerem przedsięwzięć promujących polskie szkolnictwo wyższe za granicą. Od początku realizacji w naszym kraju programu Erasmus, t.j. od roku 1998, dbaliśmy o to, aby Europa poznawała polskie uczelnie. Od kiedy jesteśmy także biurem krajowym programu Erasmus Mundus, który zakładał rozszerzenie współpracy międzyuczelnianej na cały świat, działania te są intensyfikowane. Program Erasmus Mundus sprawił, że wspólne studia, od dawna już realizowane w europejskich uczelniach, zostały dostrzeżone i uznane za ważny element rozwoju oferty edukacyjnej uczelni zarówno w Europie, jak i na świecie. Naszą rolą jest wspierać uczelnie w tym procesie organizujemy spotkania, przybliżamy zasady, promujemy dobre praktyki, wydajemy publikacje. Chcemy bowiem, aby wspólne studia, jako doskonałe narzędzie internacjonalizacji były w szerszym wymiarze prowadzone przez polskie szkoły wyższe. Mamy więc nadzieję, że oddawany do Państwa rąk Poradnik administratora wspólnych studiów okaże się dobrą formą wsparcia. Ufamy, że polskie 8

9 środowisko akademickie doceni starania Fundacji o upowszechnianie wiedzy na temat tej formy kształcenia, jaką są wspólne studia. W założeniach strategicznych Unii Europejskiej wspólne studia zajmują bowiem istotne miejsce. Trudno się temu dziwić to bardzo naturalna metoda na umiędzynarodowienie kształcenia oraz efektywny sposób realizacji mobilności studentów i pracowników. W interesie środowisk akademickich jest, aby polskie uczelnie częściej pojawiały się w składzie konsorcjów oferujących wspólne studia. To dobry sposób na poprawienie atrakcyjności oferty i jakości kształcenia. Wszyscy obserwujemy, że rok 2012, kiedy wydawany jest niniejszy poradnik, jest czasem trudnym dla Europy i jej obywateli. Szczególnie dla ludzi młodych, kończących studia i wkraczających na skomplikowany zglobalizowany rynek pracy. Ufamy jednak, że edukacja jest ta sfera inwestycji w kapitał społeczny, dzięki której Europa przezwycięży trudności ekonomiczne. Szczególnie istotną częścią procesu edukacji są studia wyższe. Dbanie o ich jakość, międzynarodowy wymiar, aktualność i atrakcyjność oferty, zapewnienie najwyższej jakości wykładowców i profesjonalistów dbających o praktyczny charakter kształcenia to wymóg XXI wieku. Wspólne studia spełniające wymagania programu Erasmus Mundus to studia odpowiadające na potrzeby współczesnych, wysokorozwiniętych społeczeństw. Warto, aby i nasze społeczeństwo było aktywne zarówno w ich tworzeniu, oferowaniu, jak i korzystaniu z ich możliwości. Poradnik administratora wspólnych studiów został napisany z wykorzystaniem doświadczeń polskich uczelni w programie Erasmus Mundus. W okresie przygotowywania opracowania trwały już przygotowania do nowego programu edukacyjnego na lata Erasmus dla wszystkich. Program ten w równym, a może nawet jeszcze większym stopniu, będzie promował i wspierał wspólne studia. Są one bowiem wspaniałym sposobem poprawy stanu umiędzynarodowienia kształcenia w szkołach wyższych. Czytając poszczególne rozdziały proszę pamiętać, że nawet jeżeli w roku 2014 zniknie nazwa Erasmus Mundus jako odrębny program, idea wspólnych studiów będzie kontynuowana. Przyszłość programów wspólnego kształcenia z pewnością będzie czerpać z bogatego dorobku programu Erasmus Mundus. 9

10 Spis treści: Beata Skibińska Wprowadzenie Jak korzystać z poradnika? Dla kogo jest ten poradnik? Definicja wspólnych studiów Dlaczego warto realizować wspólne studia? 17 Beata Skibińska Wspólne studia w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego Teraźniejszość i przyszłość wspólnych studiów Wspólne studia w komunikatach ministrów Wspólne studia w strategiach rozwoju Wspólne studia w przepisach polskich Akredytacja, zapewnianie jakości i uznawalność dyplomów wspólnych studiów Dyplom wspólny czy wielokrotny? 26 dr Sebastian Płóciennik 27 3 Wspólne studia w różnych aspektach Przygotowanie wspólnego programu kształcenia Realizacja wspólnego programu kształcenia Komunikacja ze studentem Umowa ze studentem określająca wzajemne prawa i obowiązki Opieka nad studentem od momentu jego przyjęcia do czasu wydania dyplomu Adaptacja kulturowa studentów Dokumentacja ścieżki studiowania studenta Organizacja egzaminów i zaliczeń przy współpracy z partnerami Monitorowanie i udoskonalanie programu wspólnych studiów 37

11 dr Christoph Sowada, Irmina Jurkiewicz-Świętek Zarządzanie poprzez cele, czyli przepis na udaną organizację wspólnych studiów Proces budowania partnerstwa. Umiejętności potrzebne w budowaniu partnerstwa Podział ról w konsorcjum. Zadania koordynatora a zadania partnera Podstawy współpracy międzyuczelnianej a stosowane metody komunikacji wewnątrz konsorcjum Umowa partnerska oparta na zrozumieniu wzajemnych interesów Sposoby podejmowania decyzji kluczowych dla wspólnego programu Rola promocji i marketingu w realizacji wspólnych studiów Sposoby promocji studiów Budowa strony internetowej programu Aspekt finansowy wspólnych studiów Wspólna polityka w zakresie ustalania czesnego Podział zadań między partnerów i podział środków Zmienna wartość monetarna punktu ECTS Kalkulacja kosztów uczelni 51 Agata Bruska, Justyna Żuk-Błaszczyk 53 5 Wszystko pod kontrolą, czyli metody zapewnienia jakości Stosowane procedury i narzędzia zapewniania jakości Wewnętrzna i zewnętrzna ocena wspólnego programu Dwa wymiary oceny wspólnego programu: zawartość merytoryczna wspólnego programu kształcenia i logistyczna organizacja wspólnych studiów Zaangażowanie studentów i instytucji zewnętrznych w ocenę programu Monitoring kariery absolwentów jako forma oceny wspólnego programu 66 6 Przykładowe wzory dokumentów Umowa o współpracy międzyuczelnianej Umowa ze studentem kategoria A Umowa ze studentem kategoria B Umowa z pracownikiem akademickim Wybrana literatura 108

12 Beata Skibińska 1. Wprowadzenie 1.1. Jak korzystać z poradnika? Dla kogo jest ten poradnik? Termin wspólne studia (joint study programme) pojawił się w dokumentach związanych z europejskim szkolnictwem wyższym w latach siedemdziesiątych 1. Ta forma kształcenia studentów z pewnością miała zastosowanie także wcześniej, ale literatura dotycząca szkolnictwa wyższego w Europie podaje najczęściej rok 1976 jako początek rozwoju wspólnych studiów. Skoro wspólne studia w Europie rozwijają się już ponad 35 lat, czy warto wydawać poradnik dla administratora wspólnych studiów? Czy znajdą się zainteresowani zapoznaniem się z jego treścią? Jako osoba od wielu lat zajmująca się edukacyjnymi programami europejskimi przeznaczonymi dla szkolnictwa wyższego uważam, że wspólne studia powinny być znacznie szerzej, niż dotychczas, realizowane przy współudziale polskich uczelni. Z moich obserwacji wynika, że tematyka wspólnych studiów pojawiła się w sposób zauważalny wraz z uruchomieniem programu Erasmus Mundus, którego celem było (i nadal jest) uatrakcyjnienie i podniesienie jakości studiów oferowanych przez europejskie uczelnie. Wspólne studia planowano wykreować na swego rodzaju doskonały produkt europejskiej edukacji wyższej, stanowiący istotny wyróżnik, specyficzną ofertę dydaktyczną kojarzoną przede wszystkim z Europą. 1 Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich nr C 38 z 19 lutego 1976 r., w którym użyto sformułowania joint programmes of study and research between institutions in several Member States. 12

13 Akcja 1 Akcja 1I Akcja 1I1 realizacja wspólnych europejskich studiów magisterskich i doktoranckich (studia II i III stopnia) przygotowanych przez konsorcja uczelni europejskich i (ewentualnie) uczelni z krajów trzecich; finansowanie stypendiów dla studentów z Europy i z państw trzecich na realizację studiów, które posiadają certyfikat programu Erasmus Mundus oraz stypendia dla nauczycieli akademickich na realizację wyjazdów w celu prowadzenia zajęć dydaktycznych w ramach tych studiów tworzenie projektów partnerskich, których celem jest realizacja mobilności studentów na wszystkich poziomach studiów oraz mobilność pracowników uczelni zarówno dydaktycznych, jak i administracyjnych. W ramach tej inicjatywy zawiązywane są partnerstwa między uczelniami europejskimi a uczelniami zlokalizowanymi w wybranych rejonach świata, w ramach których realizowane są wyjazdy zgodnie z zaakceptowanym planem; realizacja projektów promujących program Erasmus Mundus oraz zwiększających atrakcyjność szkolnictwa wyższego w Europie. W ramach tego działania uczelnie i inne instytucje działające w sektorze szkolnictwa wyższego mogą realizować inicjatywy związane z różnorodnymi potrzebami tego sektora, takimi jak: promocja, dostępność do oferty dydaktycznej, zapewnienie jakości oferowanych programów kształcenia, uznawalność akademicka, rozwój programów nauczania, kultura jakości, kultura mobilności. Mimo iż od uruchomienia programu Erasmus Mundus minęło już 8 lat, nie można powiedzieć, że wspólne studia stały się europejskim hallmark. Nie dlatego jednak, że czas ten przespano, czy zmarnowano. Europejskie uczelnie intensywnie pracowały nad udoskonalaniem istniejących i uruchamianiem nowych programów wspólnego kształcenia. Było to możliwe m.in. dzięki wsparciu, jakie ta forma kształcenia otrzymywała poprzez realizację edukacyjnych programów europejskich, a w szczególności właśnie programu Erasmus Mundus. Pozostałe kontynenty także dostrzegły potencjał wspólnych studiów, pracowały i nadal pracują nad ich rozwojem (do czego notabene przyczynił się także program Erasmus Mundus). Polskie uczelnie biorąc pod uwagę ich osiągnięcia w konkursach uruchamianych w programie Erasmus Mundus nie mają zadowalających wyników w realizacji wspólnych studiów. Takiej oferty dydaktycznej jest na polskim rynku edukacyjnym zdecydowanie za mało. Śmiem twierdzić, że idea wspólnych studiów nie jest powszechnie znana w polskim środowisku akademickim, jest też w różny sposób rozumiana (o czym szerzej w kolejnym podrozdziale niniejszego poradnika). Dlatego warto tę ideę wciąż promować, wspierać realizatorów wspólnych studiów i pracować nad eliminowaniem pojawiających się trudności. 13

14 Poradnik administratora wspólnych studiów jest więc skierowany zarówno do tych, którzy wspólnymi studiami dopiero zaczynają się interesować, jak i do tych, którzy od strony koncepcji akademickiej mają pomysł na wspólne studia, ale nie bardzo wiedzą, jak tę koncepcję wdrożyć w życie w sposób gwarantujący powodzenie oraz spójność z przepisami prawa o szkolnictwie wyższym. Rozdziały 1. i 2. stanowią teoretyczne wprowadzenie do tematyki wspólnych studiów. Dlatego też postanowiliśmy, że zostaną one napisane przez osobę związaną z biurem programu, zajmującą się realizacją edukacyjnych programów europejskich. Autorami kolejnych rozdziałów (3.-5.) są natomiast praktycy realizatorzy wspólnych studiów. Uważamy, że poradnikiem mogą zainteresować się także osoby już realizujące programy wspólnego kształcenia. Mamy nadzieję, że lektura poszczególnych rozdziałów stanie się dla nich źródłem refleksji i porównań metod, narzędzi oraz rozwiązań własnych i stosowanych przez autorów poradnika. Wiele inspiracji i przemyśleń odnoszących się do realizacji wspólnych studiów zrodziło się dzięki udziałowi pracowników polskiego biura programu Erasmus Mundus 2 w projekcie o nazwie EMAP 3 (Erasmus Mundus Active Participation), finansowanym w ramach Akcji 3. programu Erasmus Mundus. Dzięki temu przedsięwzięciu przedstawiciele polskich uczelni oraz pracownicy polskiego biura mogli uczestniczyć w seminariach szkoleniowych, których celem było zwiększenie szans na zwycięstwo w konkursach uruchamianych w programie Erasmus Mundus i zdobycie dofinansowania na realizację wspólnych studiów przy współudziale polskich uczelni. Jak korzystać z niniejszego opracowania? Oczywiście wedle zainteresowania oraz potrzeb. Każdy rozdział poradnika stanowi swoistą odrębność opisującą dany aspekt realizacji wspólnych studiów. Pomysłodawcy poradnika oraz autorzy poszczególnych rozdziałów mają nadzieję, że czas poświęcony na przygotowanie niniejszego opracowania zaowocuje i wspólne studia zyskają większą popularność jako kreatywna, pożyteczna i odpowiadająca na potrzeby współczesnej edukacji forma kształcenia. 2 Rolę takiego biura, w terminologii programu Erasmus Mundus nazywanego National Structure, pełni w Polsce Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji. 3 Celem projektu było zwiększenie udziału w realizacji wspólnych studiów dofinansowywanych w programie Erasmus Mundus państw, które zostały uznane za słabo lub niedostatecznie dobrze reprezentowane; Polska znalazła się w tym gronie, dzięki czemu przedstawiciele polskich uczelni i biura krajowego byli zapraszani do udziału w szkoleniach przygotowanych przez Kolegów z państw dobrze reprezentowanych. 14

15 1.2 Definicja wspólnych studiów Jak wspomniano wcześniej, wspólne studia (joint study programme/joint programme) zdefiniowano już w 1976 roku jako program kształcenia opracowany i realizowany wspólnie przez kilka uczelni. W kontekście rozwoju współpracy międzynarodowej wspólne studia to program kształcenia prowadzony wspólnie przez uczelnie pochodzące z różnych krajów. Wspólne studia mogą zakończyć się uzyskaniem przez studenta dyplomu jednej uczelni spośród placówek wchodzących w skład grupy (konsorcjum) realizującej wspólny program kształcenia lub uzyskaniem oddzielnych dwóch albo wielu dyplomów uczelni zaangażowanych w program wspólnego kształcenia. Pomyślne zakończenie wspólnych studiów może też, o ile pozwalają na to przepisy prawa o szkolnictwie wyższym w krajach reprezentowanych w konsorcjum uczelni realizujących wspólne studia, doprowadzić do uzyskania jednego wspólnego dyplomu wydanego wspólnie przez uczelnie wchodzące w skład konsorcjum. Stąd też często spotykane wyrażenia: double, multiply, joint degree czy też double, multiply, joint diploma (podwójny, wielokrotny, wspólny dyplom). Nie ma jednej, jedynie słusznej i jedynie obowiązującej definicji, a raczej charakterystyki, wspólnych studiów. Dobre zasady realizacji programów wspólnego kształcenia zostały wypracowane przez Europejskie Stowarzyszenie Uniwersytetów (EUA European University Assosiation) dzięki pracom i badaniom prowadzonym na przełomie lat 90. i pierwszej dekady obecnego stulecia. Można odnieść wrażenie, że wiele wniosków wynikających z analiz, które doprowadziły do zdefiniowania w publikacji EUA 4 tzw. złotych zasad realizacji wspólnych studiów drugiego stopnia, zostało uwzględnionych w pracach nad wspólnymi studiami, zgodnymi z wymaganiami programu Erasmus Mundus. Zdarza się, że wspólne studia są określane jako te, podczas których student dzięki realizacji części swojej nauki w innej partnerskiej uczelni zagranicznej (np. w ramach programu Erasmus) i decyzji podjętej przez odpowiednie władze obydwu uczelni (macierzystej oraz partnerskiej, w której została zrealizowana istotna część programu studiów) o wzajemnym uznaniu efektów uczenia się prowadzących do uzyskania konkretnej kwalifikacji (dyplomu) otrzymuje dyplom ukończenia studiów zarówno uczelni macierzystej, jak i uczelni partnerskiej. Takie rozwiązanie, aczkolwiek bardzo korzystne dla studenta, nie powinno być łączone z pojęciem wspólnych studiów. 4 Developing Joint Masters programes for Europe. Results of the EUA Joint Masters project (March 2002 January 2004). 15

16 Wspólne studia powinny być rozumiane bowiem jako taki program kształcenia, który jest przygotowywany, a następnie prowadzony siłami kilku 5 uczelni z uwagi na specyficzną wartość dodaną wynikającą ze współpracy konkretnie tych jednostek. Innymi słowy żadna z uczelni wchodzących w skład grupy realizującej wspólne studia nie byłaby w stanie samodzielnie zrealizować zdefiniowanego programu kształcenia, a dopiero ich współpraca, ich wspólny wysiłek dydaktyczny i organizacyjny zapewnia osiągnięcie założonych celów i efektów kształcenia/uczenia się. Realizacja programu kształcenia wymaga uczestnictwa wykładowców pochodzących z różnych ośrodków akademickich, co wiąże się z koniecznością przemieszczania się (mobilności) dydaktyków. Student realizujący wspólne studia też musi być mobilny, gdyż kształci się w różnych uczelniach. Mobilność jest więc obowiązkowo wpisana w założenia wspólnych studiów. Ze wspólnymi studiami łączą się także definicje, które w terminologii polskojęzycznej nastręczają sporo kłopotów, a mianowicie joint degree oraz joint diploma. W ogóle należy stwierdzić, że w terminologii stosowanej w artykułach, publikacjach, wypowiedziach, spotkaniach związanych ze wspólnymi studiami istnieje spory bałagan pojęciowy. Zdaniem autorki, pojęcie joint degree w zasadzie nie powinno występować samodzielnie, a jeżeli już tak się stanie, to powinno być rozumiane jako skrót myślowy wyrażenia joint (degree) programme. W terminologii polskiej wiążącej się ze Wspólne studia powinny być rozumiane jako taki program kształcenia, który jest przygotowywany, a następnie prowadzony siłami kilku uczelni z uwagi na specyficzną wartość dodaną wynikającą ze współpracy konkretnie tych jednostek. wspólnymi studiami powinno się więc definiować jedynie: joint (degree) programme wspólne studia, wspólny program kształcenia; joint diploma wspólny dyplom, jako jeden dokument potwierdzający zdobycie kwalifikacji i uzyskanie tytułu/stopnia, wydany przez co najmniej dwie uczelnie. Dyplom taki musi spełniać wymagania legislacyjne wszystkich państw, z których pochodzą uczelnie realizujące wspólne studia i wydające wspólny dyplom. W literaturze 5 Co najmniej dwóch, a w programie Erasmus Mundus, który obecnie jest najczęściej obieranym punktem odniesienia dla definicji i charakterystyki programu wspólnego kształcenia co najmniej trzech uczelni pochodzących z różnych krajów. 16

17 anglojęzycznej często spotykanymi synonimami wyrażenia joint diploma są określenia joint degree lub joint qualification. Jeszcze raz przypomnijmy, że wspólne studia mogą prowadzić do uzyskania jednego dyplomu, dwóch lub więcej odrębnych dyplomów lub wspólnego dyplomu. Rodzaj wydawanego dyplomu powinien być określony w porozumieniu o prowadzeniu wspólnych studiów zawieranym pomiędzy partnerami, po sprawdzeniu wymagań prawa krajowego oraz uzyskaniu akceptacji władz uczelni zaangażowanych we wspólne studia Dlaczego warto realizować wspólne studia? Wspólne studia prowadzone przez kilka uczelni, w tym placówki pochodzące z różnych krajów, to forma kształcenia, która lepiej, pełniej, bardziej skutecznie odpowiada na potrzeby wynikające z wyjątkowo dynamicznie zmieniającego się świata. Logicznie i sensownie przygotowany program wspólnych studiów jest unikalny i wyjątkowy już ten fakt powinien być wystarczający do odpowiedzi na pytanie, dlaczego warto być uczestnikiem takiego programu kształcenia. Ale to nie jedyna zaleta wspólnych studiów. Wspólne studia to bardzo efektywna forma internacjonalizacji kształcenia. Sam bowiem ich zamysł i konstrukcja wymuszają mobilność studentów oraz mobilność kadry akademickiej. A skoro mobilność studentów i pracowników jest obowiązkowa, czyli wbudowana w program, to znikają problemy logistyczne związane z jej przygotowaniem. Znikają też wciąż powszechne przy standardowej mobilności studentów problemy z zaliczeniem efektów uczenia się w poczet kwalifikacji, jaką student zdobywa w uczelni macierzystej. Wspólne studia to także atrakcyjna dla studenta forma kształcenia, bo wiążąca się z doświadczaniem metod dydaktycznych stosowanych przez nauczycieli akademickich pochodzących z różnych krajów oraz realizacją kształcenia w różnych krajach w międzynarodowej grupie studentów, co z kolei daje szanse na obcowanie z wieloma językami, kulturami, obyczajami. Słowem wspólne studia obok kształcenia na wysokim poziomie pozwalają na zdobycie wielu z tzw. miękkich kompetencji, bardzo cenionych obecnie przez pracodawców, szczególnie tych działających globalnie. Tak więc uczelnia pretendująca do miana uczelni światowej powinna mieć w swojej ofercie programy wspólnego kształcenia, w szczególności w zakresie tych dyscyplin akademickich, w których globalizacja wymaga umiędzynarodowionego kształcenia. 17

18 Beata Skibińska 2. Wspólne studia w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego 2.1 Teraźniejszość i przyszłość wspólnych studiów Europejski Obszar Szkolnictwa Wyższego (EOSW) to idea polegająca na zapewnieniu osobom uczącym się i nauczającym w szkołach wyższych zlokalizowanych na terytorium państw EOSW prawa do swobodnego przemieszczania się w celu podejmowania i kontynuowania nauki. To swobodne przemieszczanie się służyć powinno zdobyciu nowej wiedzy, umiejętności i innych kompetencji (społecznych, personalnych) umożliwiających ciągły rozwój indywidualny, zawodowy i społeczny. Aby prawa takie zagwarantować osobom kształcącym się, należało doprowadzić do ścisłej współpracy (nie mylić z ujednoliceniem!) struktur, systemów, procedur oraz do klarownego opisania nadawanych w poszczególnych krajach kwalifikacji (dyplomów). Nakreślone w poprzednim akapicie cele są osiągane (celowo używam czasownika niedokonanego, bo szkolnictwo wyższe podlega ciągłym zmianom; reformy w jego obszarze to niekończący się proces, na bieżąco uzupełniany o cele wynikające ze zmieniających się potrzeb społecznych i gospodarczych) w ramach współpracy państw biorących udział w tzw. Procesie Bolońskim1 i tworzących EOSW. 1 W sierpniu 2012 r. do grona sygnatariuszy Procesu Bolońskiego należało 47 państw: Albania, Andora, Armenia, Azerbejdżan, Austria, Belgia, Bośnia i Hercegowina, Bułgaria, Chorwacja, Czarnogóra, Czechy, Cypr, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Gruzja, Hiszpania, Holandia, Islandia, Irlandia, Kazachstan, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Macedonia, Malta, Mołdawia, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Rosja, Rumunia, Serbia, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, Szwecja, Turcja, Ukraina, Watykan, Węgry, Wielka Brytania, Włochy. 18

19 2.1.1 Wspólne studia w komunikatach ministrów Jak podano w poprzednim rozdziale, tematyką wspólnych studiów Europa interesowała się już od lat 70. W Deklaracji Bolońskiej (1999 r.), która stanowiła impuls do aktywizacji działań zmierzających do harmonizacji struktur i transparentności szkolnictwa wyższego oraz uznawalności kwalifikacji zdobywanych w obrębie współpracujących ze sobą państw, nie było bezpośredniego odniesienia do wspólnych studiów. Już jednak w komunikacie2 wydanym po konferencji ministrów ds. szkolnictwa wyższego w ramach Procesu Bolońskiego, która odbyła się w Pradze (2001 r.) znajdujemy zachętę dla uczelni, aby pracowały nad modułami, przedmiotami, programami kształcenia na wszystkich poziomach (czyli studiach pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia) zapewniającymi tzw. wymiar europejski w odniesieniu do ich zawartości merytorycznej i organizacji procesu kształcenia. W szczególności zachęta ta nawiązywała do programów kształcenia realizowanych w partnerstwie uczelni pochodzących z różnych krajów, prowadzących do nadania wspólnej kwalifikacji. W komunikacie ministrów wydanym po kolejnej konferencji, która odbyła się w roku 2003 w Berlinie, stwierdza się, że wyrażona w poprzednim dokumencie zachęta do rozwijania programów wspólnych studiów to za mało. Ministrowie zostali wezwani do bardziej efektywnego zajęcia się usuwaniem barier natury prawnej, które utrudniają, a nawet uniemożliwiają rozwój wspólnych studiów. W tym komunikacie wspomniano także o odpowiednich mechanizmach zapewniania jakości kształcenia dla wspólnych studiów. Konferencja w Bergen (2005 r.) sporo miejsca poświęciła uznawaniu kwalifikacji (dyplomów) w świetle ratyfikowania przez większość państw Procesu Bolońskiego tzw. Konwencji Lizbońskiej3. Apelując o łatwiejsze procedury uznawania kwalifikacji uzyskiwanych w regionie europejskim, wezwano także władze krajowe i innych interesariuszy do uznawania wspólnych kwalifikacji (dyplomów) nadanych przez dwa lub więcej krajów należących do Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego, mającego stać się efektem Procesu Bolońskiego. 2 Teksty wszystkich cytowanych w niniejszym rozdziale komunikatów można znaleźć na oficjalnej stronie Procesu Bolońskiego, prowadzonej we wrześniu 2012 r. przez sekretariat Bologna Follow-Up Group: 3 Z treścią Konwencji Lizbońskiej (konwencja o uznawaniu kwalifikacji związanych z uzyskaniem wyższego wykształcenia w regionie europejskim) można zapoznać się na wielu stronach internetowych, m.in. 19

20 W roku 2007 odbyła się konferencja ministrów w Londynie, a wydany po niej komunikat praktycznie powtarzał apel o pracę nad uznawalnością wspólnych studiów i zachętę do zwiększania liczby oferowanych przez uczelnie programów wspólnego kształcenia. Ministrowie zgromadzeni w 2009 r. na konferencji w Leuven i Louvain-La-Neuve stwierdzali, że wspólne studia powinny stawać się powszechną praktyką. W komunikacie z roku 2012, wydanym po konferencji ministrów w Bukareszcie stwierdza się, że powinny być uznawane wzajemnie decyzje odnoszące się do wspólnych studiów wydane przez ciała akredytacyjne wpisane do Europejskiego Rejestru Agencji ds. Zapewniania Jakości (EQAR)4. Komunikat z 2012 r. ponownie także zachęca uczelnie do dalszej pracy nad opracowywaniem i wdrażaniem programów wspólnych studiów i obiecuje dokonanie przeglądów krajowych w tym zakresie w celu usunięcia ewentualnych przeszkód utrudniających efektywną realizację wspólnych studiów. Wiele miejsca poświęcono wspólnym studiom również w dodatkowych dokumentach przygotowanych na konferencję bukaresztańską5. Tak więc istnieje wola polityczna, aby kształcenie w formie wspólnych studiów zdecydowanie rozwijać. Wola polityczna nie zawsze jednak przekłada się na efektywne działania uczelni, jako autonomicznych jednostek decydujących o własnej ofercie dydaktycznej. Na szczęście mamy i w Polsce szkoły wyższe doceniające potencjał wspólnych studiów, mimo że wymagają one o wiele większego, w porównaniu z krajowymi programami, wysiłku organizacyjnego. Przykładowo w Akcji 1. programu Erasmus Mundus w latach polskie uczelnie pojawiają się jako współrealizatorzy wspólnych studiów w 24 projektach. Niestety w żadnym z nich nie pełnią roli koordynatora. Uczelnie z Europy Zachodniej np. francuskie występują natomiast w 80 projektach (w 40 w roli koordynatora, w 40 w roli partnera), niemieckie w 68 projektach (11 projektów koordynowanych, 57 projektów w roli partnera), a holenderskie w 42 projektach (w 14 jako koordynator, w 28 jako partner) Wspólne studia w strategiach rozwoju Skoro 47 państw jest aktywnie zaangażowanych w Proces Boloński (i tworzenie Europejskiego Obszary Szkolnictwa Wyższego), to należałoby zakładać, że w państwach tych wspólne programy kształcenia są wpisane do założeń strategicznych odnoszących się do szkolnictwa wyższego. Podobnie spodziewać by się można, że misje poszczególnych

Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce. jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie.

Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce. jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie. Proces Boloński Z punktu widzenia szkolnictwa wyższego w Polsce Proces Boloński jest szansą na włączenie się w główny nurt przemian zachodzących w Europie. Inicjatywy polskich uczelni zmierzające do spełnienia

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie. w polskim prawie o szkolnictwie wyższym

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie. w polskim prawie o szkolnictwie wyższym Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Wspólne Erasmus studia Mundus w polskim prawie o szkolnictwie wyższym Beata Skibińska, Fundacja Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Mobilność doktorantów w programie Erasmus+

Mobilność doktorantów w programie Erasmus+ Mobilność doktorantów w programie Erasmus+ Warszawa, Raszyn 15 listopada 2014 Anna Bielecka, Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Historia programu Erasmus 1987 Erasmus 1995 1999 - SOCRATES I 1998 Polska

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie i realizacja wspólnych studiów na przykładzie MediaAC: Media Arts Culture

Przygotowanie i realizacja wspólnych studiów na przykładzie MediaAC: Media Arts Culture Przygotowanie i realizacja wspólnych studiów na przykładzie MediaAC: Media Arts Culture Prof. dr hab. Ryszard Kluszczyński i dr Dagmara Rode, Uniwersytet Łódzki Beata Skibińska, Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe Szkolnictwo wyższe Mobilność edukacyjna (KA 1) Mobilność edukacyjna (KA 1) Akcja 1 Wyjazdy studentów na zagraniczne studia i praktyki Akcja 1 Wyjazdy pracowników uczelni i specjalistów z przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2014/2015

Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2014/2015 Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2014/2015 Wyjazdy stypendialne Studia za granicą w ramach Programu Erasmus + traktowane są jako część programu studiów

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus Mundus

Program Erasmus Mundus Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe Ŝycie Program Erasmus Mundus dotychczasowe doświadczenia Warszawa, 9 lutego 2010 I etap lata 2004-2008 II etap lata 2009-2013

Bardziej szczegółowo

Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2015/2016

Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2015/2016 Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2015/2016 Wyjazdy stypendialne Studia za granicą w ramach Programu Erasmus + traktowane są jako część programu studiów

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+

Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+ Podstawowe informacje dla studentów PWSIiP wyjeżdżających na studia i praktyki w ramach Programu Erasmus+ Program edukacyjny Unii Europejskiej, którego adresatem jest między innymi szkolnictwo wyższe.

Bardziej szczegółowo

Część I. Kryteria oceny programowej

Część I. Kryteria oceny programowej Część I Kryteria oceny programowej 1. Jednostka formułuje koncepcję rozwoju ocenianego kierunku. 1) Koncepcja kształcenia nawiązuje do misji Uczelni oraz odpowiada celom określonym w strategii jednostki,

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013 Szkolnictwo wyższe Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Erasmus 2007-2013 Erasmus+ Szkolnictwo

Bardziej szczegółowo

LLP Erasmus 17 marca 2009

LLP Erasmus 17 marca 2009 REKRUTACJA 2009/2010 LLP Erasmus 17 marca 2009 Program Erasmus Erasmus jest programem edukacyjnym Unii Europejskiej, adresowanym do szkolnictwa wyższego Celem programu Erasmus jest podnoszenie poziomu

Bardziej szczegółowo

Akcja 1 Mobilność edukacyjna wskazówki dla instytucji wnioskujących

Akcja 1 Mobilność edukacyjna wskazówki dla instytucji wnioskujących Erasmus+ Akcja 1 Mobilność edukacyjna wskazówki dla instytucji wnioskujących W ramach projektów Akcji 1 Mobilność edukacyjna uczelnie mogą prowadzić wymianę stypendialną studentów i pracowników. O przyznanie

Bardziej szczegółowo

Uznanie zagranicznych dyplomów w celu kontynuacji kształcenia w Polskiej uczelni. Hanna Reczulska. Warszawa, 23 października 2013r.

Uznanie zagranicznych dyplomów w celu kontynuacji kształcenia w Polskiej uczelni. Hanna Reczulska. Warszawa, 23 października 2013r. Uznanie zagranicznych dyplomów w celu kontynuacji kształcenia w Polskiej uczelni. Hanna Reczulska Warszawa, 23 października 2013r. Ramy prawne Uznanie świadectw uprawniających do podjęcia studiów: umowy

Bardziej szczegółowo

REKRUTACJA 2013/2014 LLP/ERASMUS- STUDIA

REKRUTACJA 2013/2014 LLP/ERASMUS- STUDIA REKRUTACJA 2013/2014 LLP/ERASMUS- STUDIA Wrocław 27 lutego 2013 1/17 Erasmus studia (1/2) Erasmus jest programem edukacyjnym Unii Europejskiej, adresowanym do szkolnictwa wyższego Celem programu Erasmus

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYJAZDÓW STUDENTÓW

REGULAMIN WYJAZDÓW STUDENTÓW REGULAMIN WYJAZDÓW STUDENTÓW Wszechnicy Polskiej Szkoły Wyższej w Warszawie na praktykę (SMP) - (Student Mobility Placement) ERASMUS+ KA 1 MOBILNOŚĆ AKADEMICKA POSTANOWIENIA OGÓLNE: 1. W ramach programu

Bardziej szczegółowo

Znaczenie poprawnego stosowania podstawowych narzędzi ECTS

Znaczenie poprawnego stosowania podstawowych narzędzi ECTS Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Zespół Ekspertów Bolońskich Znaczenie poprawnego stosowania podstawowych narzędzi ECTS Beata Skibińska, FRSE Grotniki,

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013 Szkolnictwo wyższe Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Erasmus 2007-2013 Erasmus+ Szkolnictwo

Bardziej szczegółowo

Program ERASMUS+ w Wyższej Szkole Technologii Informatycznych w Katowicach

Program ERASMUS+ w Wyższej Szkole Technologii Informatycznych w Katowicach Program ERASMUS+ w Wyższej Szkole Technologii Informatycznych w Katowicach Podstawowe informacje Erasmus+ wszedł w życie 1 stycznia 2014 r. i zastąpił dotychczasowy program ERASMUS Program Erasmus+ oferuje

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016

ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016 ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016 ERASMUS+ Wymiana studentów w Erasmus+ obejmuje: wyjazdy na część studiów do zagranicznej uczelni wyjazdy na praktykę do zagranicznego przedsiębiorstwa, instytucji lub

Bardziej szczegółowo

Zasady realizacji studenckich praktyk zagranicznych w ramach Programu Erasmus+ w roku akademickim 2014/2015

Zasady realizacji studenckich praktyk zagranicznych w ramach Programu Erasmus+ w roku akademickim 2014/2015 Zasady realizacji studenckich praktyk zagranicznych w ramach Programu Erasmus+ w roku akademickim 2014/2015 1. Zasady ogólne 1.1. Wyjazdy na praktyki w ramach Programu Erasmus+ mogą być realizowane w krajach

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH I. Wprowadzenie Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia Podpisanie przez Polskę w 1999 roku Deklaracji

Bardziej szczegółowo

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2015/2016

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2015/2016 Uczelniane zasady finansowania wyjazdów studentów na studia oraz praktyki zagraniczne w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim

Bardziej szczegółowo

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników.

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników. 16-400 Suwałki tel. (87) 562 84 32 ul. Teofila Noniewicza 10 fax (87) 562 84 55 e-mail: sekretariat@pwsz.suwalki.pl Zasady rozdziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Narodowa Agencja zapewni dofinansowanie działań do kwoty maksymalnej nieprzekraczającej 97090 EUR, która obejmuje :

Narodowa Agencja zapewni dofinansowanie działań do kwoty maksymalnej nieprzekraczającej 97090 EUR, która obejmuje : Uczelniane zasady podziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej Programu LLP Erasmus) na działania zdecentralizowane Programu LLP Erasmus na rok akademicki 2011/12

Bardziej szczegółowo

Zasady finansowania wyjazdów

Zasady finansowania wyjazdów Zasady finansowania wyjazdów w ramach programu Erasmus+ w roku akademickim 2014/2015 I Stypendia na wyjazdy dla studentów (wyjazdy na studia SMS oraz wyjazdy na praktyki SMP) 1) Stypendia otrzymują tylko

Bardziej szczegółowo

Deklaracja polityki w programie

Deklaracja polityki w programie Deklaracja polityki w programie Uczelnia, przypisując programowi Erasmus trudną do przecenienia rolę w umiędzynarodowieniu, modernizacji i indywidualizacji procesu kształcenia, pragnie w dalszym ciągu

Bardziej szczegółowo

ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16.

ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16. ZASADY ALOKACJI I WYKORZYSTANIA FUNDUSZY NA WYJAZDY EDUKACYJNE (MOBILNOŚĆ) W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM W ROKU AKADEMICKIM 2015/16. WYJAZDY STUDENTÓW I PRACOWNIKÓW DO KRAJÓW PROGRAMU. ZASADY OBLICZENIA KWOTY

Bardziej szczegółowo

AKTYWNOŚĆ POLSKICH SAMORZĄDÓW NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ: FORMY, MOŻLIWOŚCI, WYZWANIA. - wnioski z badania ankietowego

AKTYWNOŚĆ POLSKICH SAMORZĄDÓW NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ: FORMY, MOŻLIWOŚCI, WYZWANIA. - wnioski z badania ankietowego AKTYWNOŚĆ POLSKICH SAMORZĄDÓW NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ: FORMY, MOŻLIWOŚCI, WYZWANIA - wnioski z badania ankietowego Prowadzenie współpracy międzynarodowej (w %) nie tak 28% 72% Posiadanie opracowanego

Bardziej szczegółowo

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych Alina Respondek, Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030 Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030 ZAKRES NOWELIZACJI USTAWY PRAWO O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM Maria Tomaszewska Akademia Leona Koźmińskiego 16 grudnia 2010 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ studia i praktyki 2016/2017

ERASMUS+ studia i praktyki 2016/2017 ERASMUS+ studia i praktyki 2016/2017 ERASMUS+ Wymiana studentów w Erasmus+ obejmuje: wyjazdy na część studiów do zagranicznej uczelni wyjazdy na praktykę do zagranicznego przedsiębiorstwa, instytucji lub

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Walkiewicz - Zespół Ekspertów Bolońskich

Elżbieta Walkiewicz - Zespół Ekspertów Bolońskich Elżbieta Walkiewicz - Zespół Ekspertów Bolońskich to ogólnoeuropejskie przedsięwzięcie, którego strategicznym celem jest: - stworzenie EOSW - podniesienie międzynarodowej konkurencyjności europejskiego

Bardziej szczegółowo

Świat stoi otworem. Informacje o możliwościach realizacji studiów częściowych w innej uczelni w kraju i za granicą

Świat stoi otworem. Informacje o możliwościach realizacji studiów częściowych w innej uczelni w kraju i za granicą Świat stoi otworem Informacje o możliwościach realizacji studiów częściowych w innej uczelni w kraju i za granicą mgr Katarzyna Rotter-Jarzębińska, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej katarzyna.rotter@uj.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Równoważność dyplomów ukończenia studiów wyższych oraz stopni naukowych uzyskanych za granicą

Równoważność dyplomów ukończenia studiów wyższych oraz stopni naukowych uzyskanych za granicą Równoważność dyplomów ukończenia studiów wyższych oraz stopni naukowych uzyskanych za granicą Marek Orciuch Departament Nadzoru i Organizacji Szkolnictwa Wyższego MNiSW Dyplomy ukończenia studiów wyższych

Bardziej szczegółowo

Program ERASMUS+ www.erasmusplus.org.pl

Program ERASMUS+ www.erasmusplus.org.pl www.bwz.uw.edu.pl Program ERASMUS+ www.erasmusplus.org.pl Projekt typu Erasmus Mobilność edukacyjna (KA103) rok akademicki 2016/2017 Ogólne zasady wstępnej kwalifikacji studentów i doktorantów w celu skierowania

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały nr 81/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 22 września 2015 r.

Załącznik do Uchwały nr 81/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 22 września 2015 r. Załącznik do Uchwały nr 81/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 22 września 2015 r. REGULAMIN STOSOWANIA SYSTEMU ECTS W AKADEMII IGNATIANUM W KRAKOWIE Podstawę prawną regulaminu

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2014/2015

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2014/2015 Uczelniane zasady finansowania wyjazdów studentów na studia oraz praktyki zagraniczne w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2014/2015

Bardziej szczegółowo

FAQ - PYTANIA i ODPOWIEDZI

FAQ - PYTANIA i ODPOWIEDZI FAQ - PYTANIA i ODPOWIEDZI Erasmus+ Szkolnictwo wyższe aktualizacja: 18/03/2014 PYTANIA UCZELNI 1. Jakie wymagania muszą spełniać instytucje składające wnioski o dofinansowanie mobilności edukacyjnej w

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus+ 2014/2020. Faculty of Electronics and Information Technology. Warsaw University of Technology

Program Erasmus+ 2014/2020. Faculty of Electronics and Information Technology. Warsaw University of Technology Program Erasmus+ 2014/2020 Faculty of Electronics and Information Technology Warsaw University of Technology Program Erasmus+ Osoby odpowiedzialne na naszym Wydziale Prodziekan ds. Nauczania: dr inż. Dariusz

Bardziej szczegółowo

Program ERASMUS+ (2014/2015 2020/2021) www.erasmusplus.org.pl

Program ERASMUS+ (2014/2015 2020/2021) www.erasmusplus.org.pl www.bwz.uw.edu.pl Program ERASMUS+ (2014/2015 2020/2021) www.erasmusplus.org.pl Mobilność Edukacyjna rok akademicki 2014/2015 Projekt typu KA1/1-HE (Key Action 1 Higher Education) 1. Rok akademicki 2014/2015

Bardziej szczegółowo

Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich

Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich Uniwersytet Rzeszowski, 18-19.01.2010 Proces Boloński (1999) Stworzenie Europejskiego Obszaru Szkolnictwa

Bardziej szczegółowo

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego CELE Rozwój oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i praktyk w obszarze edukacji pozaformalnej młodzieży i osób pracujących

Bardziej szczegółowo

RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA. ... Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek ...

RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA. ... Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek ... WZÓR RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA Nazwa szkoły wyższej:. Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek.. Nazwa ocenianego kierunku ze wskazaniem: profilu kształcenia: poziomu kształcenia:..

Bardziej szczegółowo

po co nam one? Akademia Wychowania Warszawa, 20.01.2012 Maria Misiewicz Ekspert Boloński 20.01.2012 Maria Misiewicz, Ekspert Boloński

po co nam one? Akademia Wychowania Warszawa, 20.01.2012 Maria Misiewicz Ekspert Boloński 20.01.2012 Maria Misiewicz, Ekspert Boloński Certyfikaty ECTS Label i DS Label po co nam one? Akademia Wychowania Fizycznego Warszawa, 20.01.2012 Maria Misiewicz Ekspert Boloński 1 Historia konkursu ECTS/DS Label 2 Deklaracja Bolońska, 1999 Przyjęcie

Bardziej szczegółowo

Jak studiować w warunkach reformy szkolnictwa wyższego?

Jak studiować w warunkach reformy szkolnictwa wyższego? Jak studiować w warunkach reformy szkolnictwa wyższego? Marek Wilczyński Ekspert boloński Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie Połaniec 3 grudnia 2012 r. W prezentacji wykorzystano materiały opracowane

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Program Operacyjny Kapitał Ludzki 4 marca 2009 Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i nauka Program Operacyjny Kapitał Ludzki Paulina Gąsiorkiewicz-Płonka Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Biuro Programów Międzynarodowych. Rekrutacja na wyjazdy studentów i doktorantów w roku akademickim 2016/17

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Biuro Programów Międzynarodowych. Rekrutacja na wyjazdy studentów i doktorantów w roku akademickim 2016/17 Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Biuro Programów Międzynarodowych Rekrutacja na wyjazdy studentów i doktorantów w roku akademickim 2016/17 Erasmus+ wymiana doświadczeń to program Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Plan strategiczny Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie, na lata 2014 2020

Plan strategiczny Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie, na lata 2014 2020 Plan strategiczny Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie, na lata 2014 2020 1. Strategia w odniesieniu do mobilności dobór uczelni/instytucji partnerskich kraje/rejony geograficzne cele i grupy docelowe

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus+ będzie wspierał:

Program Erasmus+ będzie wspierał: Zawartość Program Erasmus+ będzie wspierał:... 2 EDUKACJA SZKOLNA... 3 Mobilność kadry... 3 Partnerstwa strategiczne... 3 Wsparcie dla reform w obszarze edukacji... 3 SZKOLNICTWO WYŻSZE... 4 Mobilność

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie końcowe z realizacji umowy 2012-1-PL1-ERA02-.. Rok akademicki 2012/13

Sprawozdanie końcowe z realizacji umowy 2012-1-PL1-ERA02-.. Rok akademicki 2012/13 Nazwa uczelni: Kod Erasmusa: Sprawozdanie końcowe z realizacji umowy 2012-1-PL1-ERA02-.. Rok akademicki 2012/13 CZĘŚĆ OPISOWA A Zasady realizacji i zarządzanie funduszami programu Erasmus 1. Proszę podać

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2015/2016

Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2015/2016 Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2015/2016 Zasady ogólne. Pracownik zakwalifikowany na wyjazd w programie Erasmus

Bardziej szczegółowo

Program spotkania O programie LLP-Erasmus Erasmus+ - Erasmus Mobilność edukacyjna 2014/2015 Erasmus+ - Erasmus 2015/2016 Dyskusja

Program spotkania O programie LLP-Erasmus Erasmus+ - Erasmus Mobilność edukacyjna 2014/2015 Erasmus+ - Erasmus 2015/2016 Dyskusja Program spotkania O programie LLP-Erasmus Erasmus+ - Erasmus Mobilność edukacyjna 2014/2015 Erasmus+ - Erasmus 2015/2016 Dyskusja 2014/ 15 2020/ 2021 1. Program Uczenie się przez całe życie (Lifelong Learning

Bardziej szczegółowo

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020 Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Lata 2012-2020 1 Spis treści 1. Misja WNP. 3 2. Cele strategiczne.. 4 3. Operacjonalizacja celów strategicznych..5 4. Cel

Bardziej szczegółowo

jakością kształcenia Przemysław Rzodkiewicz 20 maja 2013,Warszawski Uniwersytet Medyczny

jakością kształcenia Przemysław Rzodkiewicz 20 maja 2013,Warszawski Uniwersytet Medyczny Dobre i złe ł praktyki ki funkcjonowania wewnętrznego systemu zarządzania jakością kształcenia Przemysław Rzodkiewicz 20 maja 2013,Warszawski Uniwersytet Medyczny PLAN PREZENTACJI 1. Strategia uczelni

Bardziej szczegółowo

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2015/2016

w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2015/2016 Uczelniane zasady finansowania wyjazdów studentów na studia oraz praktyki zagraniczne w ramach programu ERASMUS+ oraz programu PO WER w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie w roku akademickim 2015/2016

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Zarządzenia Nr 72/2013 z dnia 31 grudnia 2013 r.

Załącznik do Zarządzenia Nr 72/2013 z dnia 31 grudnia 2013 r. Załącznik do Zarządzenia Nr 72/2013 z dnia 31 grudnia 2013 r. Wytyczne do opracowania planów studiów i programów kształcenia na studiach pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiach magisterskich

Bardziej szczegółowo

JAKĄ ROLĘ PEŁNIĄ ORGANIZACJE UCZESTNICZĄCE W TYM PROJEKCIE?

JAKĄ ROLĘ PEŁNIĄ ORGANIZACJE UCZESTNICZĄCE W TYM PROJEKCIE? Część B Mobilność kadry edukacji dorosłych dorosłych MOBILNOŚĆ KADRY EDUKACJI DOROSŁYCH Opisywany projekt mobilności może obejmować jedno z poniższych działań lub większą ich liczbę: Mobilność kadry: prowadzenie

Bardziej szczegółowo

DZIEŃ INFORMACYJNY PROGRAMU ERASMUS+

DZIEŃ INFORMACYJNY PROGRAMU ERASMUS+ DZIEŃ INFORMACYJNY PROGRAMU ERASMUS+ Oferta programu Erasmus+ dla studentów Poznań, 18 marca 2016 r. HISTORIA PROGRAMU ERASMUS 1987 Erasmus 1995 1999 SOCRATES I 1998 Polska dołącza do programu 2000 2006

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013. 12 grudnia 2012

PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013. 12 grudnia 2012 PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013 12 grudnia 2012 Cele Programu Aktywne uczestnictwo młodzieży w życiu społecznym Europy Budowanie wzajemnego zrozumienia między młodymi ludźmi Solidarność między młodymi

Bardziej szczegółowo

Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015

Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015 Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015 Rekrutacja dotyczy wyjazdów w roku akademickim 2014/2015 Rekrutacja trwa do 26 maja 2015 Praktyka może być zrealizowana w terminie między 29.06.2015 a 30.09.2015.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020

PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ I SPORT NA LATA 2014-2020 E R A S M U S+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ WYJAZDY STUDENTÓW NA STUDIA CZĘŚCIOWE NA ROK AKADEMICKI

ERASMUS+ WYJAZDY STUDENTÓW NA STUDIA CZĘŚCIOWE NA ROK AKADEMICKI ERASMUS+ WYJAZDY STUDENTÓW NA STUDIA CZĘŚCIOWE NA ROK AKADEMICKI 2015/2016 Zasady rekrutacji, organizacji, finansowania i rozliczania wyjazdów w ramach Programu Erasmus+ na Uniwersytecie Technologiczno-Humanistycznym

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 17/2015 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 25 lutego 2015 r.

UCHWAŁA Nr 17/2015 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 25 lutego 2015 r. UCHWAŁA Nr 17/2015 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 25 lutego 2015 r. w sprawie wytycznych dla rad podstawowych jednostek organizacyjnych dotyczących tworzenia programów kształcenia na studiach

Bardziej szczegółowo

Preambuła. 1 Podstawa prawna

Preambuła. 1 Podstawa prawna Załącznik do Zarządzenia nr 28/2009 Rektora WSP TWP w Warszawie Preambuła Jednym z głównych warunków właściwej realizacji zadań i wypełniania Misji oraz realizacji strategii Uczelni jest istnienie Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE Programy Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego Erasmus + Kreatywna Europa Europa dla obywateli Eurydyka Agencja Wykonawcza ds. Edukacji,

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus+ 2015/2020. Faculty of Electronics and Information Technology. Warsaw University of Technology

Program Erasmus+ 2015/2020. Faculty of Electronics and Information Technology. Warsaw University of Technology Program Erasmus+ 2015/2020 Faculty of Electronics and Information Technology Warsaw University of Technology Program Erasmus+ Osoby odpowiedzialne na naszym Wydziale Prodziekan ds. Nauczania: dr inż. Dariusz

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY EDUKACYJNE UE

PROGRAMY EDUKACYJNE UE 1. 2. LLP/COMENIUS 3. LLP/GRUNDTVIG 4. LLP/LEONARDO DA VINCI 5. FUNDUSZ STYPENDIALNY I SZKOLENIOWY 6. ERASMUS-MUNDUS 7. TEMPUS : 1. DZIAŁANIA ZDECENTRALIZOWANE: 1.1 MOBILNOŚĆ STUDENTÓW I KADRY (SMS, SMP,

Bardziej szczegółowo

KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI

KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI Rola uczelni w procesie uczenia się przez całe życie Warszawa, 20.I.2012 Jolanta Urbanikowa, Uniwersytet Warszawski Krajowy system kwalifikacji Ogół działań państwa związanych

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2014/2015

Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2014/2015 Program Erasmus + STA Staff Mobility for Teaching Assignments STT Staff Mobility for Training Wyjazdy w roku akademickim 2014/2015 Zasady ogólne. Pracownik zakwalifikowany na wyjazd w programie Erasmus

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 I. CELE STRATEGICZNE W ZAKRESIE NAUKI I WDROŻEŃ Cel strategiczny 1 - Opracowanie i realizacja

Bardziej szczegółowo

programu LLP- ERASMUS w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2012/2013

programu LLP- ERASMUS w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2012/2013 Uczelniane zasady finansowania wyjazdów studentów na studia oraz praktyki zagraniczne w ramach programu LLP- ERASMUS w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2012/2013 Dotyczy:

Bardziej szczegółowo

Uczelniane zasady rekrutacji studentów wyjeżdżających na praktyki w ramach programu Erasmus w roku akademickim 2012/13

Uczelniane zasady rekrutacji studentów wyjeżdżających na praktyki w ramach programu Erasmus w roku akademickim 2012/13 Uczelniane zasady rekrutacji studentów wyjeżdżających na praktyki w ramach programu Erasmus w roku akademickim 2012/13 Zasady i warunki wyjazdu 1 1. Wyjazdy studentów na praktyki w ramach programu Erasmus

Bardziej szczegółowo

Katalog ECTS, sposób jego przygotowania i aktualizacji Certyfikat ECTS Label dla Politechniki Gdańskiej

Katalog ECTS, sposób jego przygotowania i aktualizacji Certyfikat ECTS Label dla Politechniki Gdańskiej Katalog ECTS, sposób jego przygotowania i aktualizacji Certyfikat ECTS Label dla Politechniki Gdańskiej Sylwia Sobieszczyk Uczelniany koordynator ECTS Politechnika Gdańska Gdańsk 12.06.2012 1999-2000 r.

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe w świetle nowych regulacji prawnych

Studia podyplomowe w świetle nowych regulacji prawnych Seminarium Bolońskie Zadania uczelni wynikające z aktualnych uregulowań prawnych dotyczących Krajowych Ram Kwalifikacji dla Szkolnictwa Wyższego i systemów zapewniania jakości Akademia im. Jana Długosza

Bardziej szczegółowo

Vocational Competence Certificate

Vocational Competence Certificate Vocational Competence Certificate Kompletny, działający system Idea od szkolenia do zatrudnienia PRAKTYKI/STAŻE VCC WALIDACJA - 65% NA EGZAMINIE Ważne Treści edukacyjne i programy praktyk są wypracowywane

Bardziej szczegółowo

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14)

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Ogólne zasady rozliczania Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 10.10.2014 Okres realizacji uprawnionych działań: 01.06.2013-30.09.2014; Uczelnia

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA w GDYNI. SUPLEMENT DO DYPLOMU ważny z dyplomem nr..

AKADEMIA MORSKA w GDYNI. SUPLEMENT DO DYPLOMU ważny z dyplomem nr.. Załącznik nr 3 do zarządzenia nr 6 Rektora AMG z 24.02.2014 r. pieczęć urzędowa Wzór suplementu do dyplomu AKADEMIA MORSKA w GDYNI Niniejszy suplement do dyplomu jest oparty na modelu opracowanym przez

Bardziej szczegółowo

RAMY KWALIFIKACJI. Co Uczelniany Koordynator programu Erasmus powinien o nich wiedzieć. Jolanta Urbanikowa, University of Warsaw

RAMY KWALIFIKACJI. Co Uczelniany Koordynator programu Erasmus powinien o nich wiedzieć. Jolanta Urbanikowa, University of Warsaw RAMY KWALIFIKACJI Co Uczelniany Koordynator programu Erasmus powinien o nich wiedzieć Jolanta Urbanikowa, University of Warsaw Po co Ramy? Proces Boloński => Europejski Obszar Szkolnictwa WyŜszego EOSzW

Bardziej szczegółowo

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 29.09.2014

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 29.09.2014 Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 29.09.2014 Ogólne zasady rozliczania Okres realizacji uprawnionych działań: 01.06.2013-30.09.2014; Uczelnia

Bardziej szczegółowo

III Zjazd Akademii Zarządzania Dyrektora Szkoły 2010/2011 Efektywność uczenia a ocena pracy szkoły 24 maja 2011 r., Warszawa

III Zjazd Akademii Zarządzania Dyrektora Szkoły 2010/2011 Efektywność uczenia a ocena pracy szkoły 24 maja 2011 r., Warszawa Opracowanie założeń merytorycznych i instytucjonalnych wdrażania Krajowych Ram Kwalifikacji oraz Krajowego Rejestru Kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie Beata Balińska III Zjazd AZDS, Efektywność

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ 2015/2016. Spotkanie organizacyjne dla studentów zakwalifikowanych do wyjazdu na studia

ERASMUS+ 2015/2016. Spotkanie organizacyjne dla studentów zakwalifikowanych do wyjazdu na studia ERASMUS+ 2015/2016 Spotkanie organizacyjne dla studentów zakwalifikowanych do wyjazdu na studia PRZESZEDŁEŚ POMYŚLNIE REKRUTACJĘ Rekrutacja poprzez stronę USOSweb Uzupełnia koordynator + student Informacja

Bardziej szczegółowo

REKRUTACJA 2012/2013 LLP ERASMUS PRAKTYKI

REKRUTACJA 2012/2013 LLP ERASMUS PRAKTYKI REKRUTACJA 2012/2013 LLP ERASMUS PRAKTYKI Wrocław, 23 lutego 2012r. Erasmus praktyki -Od 2008 roku praktyki dla studentów organizowane są w ramach programu Erasmus, do tej pory zrealizowano 284 wyjazdy.

Bardziej szczegółowo

Strategia Polskiej Komisji Akredytacyjnej. na lata 2012 2015

Strategia Polskiej Komisji Akredytacyjnej. na lata 2012 2015 Strategia Polskiej Komisji Akredytacyjnej na lata 2012 2015 Cele ogólne Cele operacyjne Zadania Termin realizacji Oczekiwane rezultaty 1. Akredytacja i ocena 1.1. Realizacja ustawowych zadań PKA. 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

Zasady finansowania wyjazdów

Zasady finansowania wyjazdów Zasady finansowania wyjazdów w ramach programu LLP-Erasmus w roku akademickim 2013/2014 I. Łączna wysokość przyznanej subwencji w ramach programu LLP-Erasmus to 71 800 EUR, z podziałem na następujące działania:

Bardziej szczegółowo

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013 www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Mobilność pracowników Mobilność zawodowa zmiany w ramach zawodu lub danej grupy

Bardziej szczegółowo

I. Partnerstwo. II. Ocena postępu prac

I. Partnerstwo. II. Ocena postępu prac Europejski Obszar Szkolnictwa Wyższego Realizacja celów Komunikat z Konferencji europejskich ministrów do spraw szkolnictwa wyższego, Bergen, 19-20 maja 2005 r. My, Ministrowie odpowiedzialni za szkolnictwo

Bardziej szczegółowo

Cechy poprawnie przygotowanego projektu typu Budowanie potencjału szkolnictwa wyższego w krajach partnerskich

Cechy poprawnie przygotowanego projektu typu Budowanie potencjału szkolnictwa wyższego w krajach partnerskich Cechy poprawnie przygotowanego projektu typu Budowanie potencjału szkolnictwa wyższego w krajach partnerskich Małgorzata Członkowska-Naumiuk Spotkanie informacyjne, Warszawa 8 stycznia 2015 r. Przed rozpoczęciem

Bardziej szczegółowo

Uznanie świadectw uzyskanych za granicą

Uznanie świadectw uzyskanych za granicą Źródło: http://www.kuratorium.waw.pl/pl/poradnik-klienta/inne-sprawy/nostryfikacja-swiadectw/5423,uznanie-sw iadectw-uzyskanych-za-granica.html Wygenerowano: Sobota, 19 września 2015, 12:20 Uznanie świadectw

Bardziej szczegółowo

KARTA STRATEGICZNA DLA CELU OPERACYJNEGO 1.1. UZYSKANIE UPRAWNIEŃ DO NADAWANIA STOPNIA DOKTORA NAUK

KARTA STRATEGICZNA DLA CELU OPERACYJNEGO 1.1. UZYSKANIE UPRAWNIEŃ DO NADAWANIA STOPNIA DOKTORA NAUK CEL STRATEGICZNY 1 PODNIESIENIE POZIOMU PROWADZONYCH BADAŃ NAUKOWYCH W STOPNIU POZWALAJĄCYM NA UTRZYMANIE W OCENIE PARAMETRYCZNEJ JEDNOSTEK NAUKOWYCH KATEGORI B ORAZ UZYSKANIE PEŁNI PRAW AKADEMICKICH W

Bardziej szczegółowo

Zasady realizacji Programu ERASMUS+ Mobilność w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym w latach 2014-2020

Zasady realizacji Programu ERASMUS+ Mobilność w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym w latach 2014-2020 Zasady realizacji Programu ERASMUS+ Mobilność w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym w latach 2014-2020 I. Wstęp 1. Uczelnianego Koordynatora ds. Programu Erasmus+ powołuje Rektor osobiście, natomiast Koordynatorów

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Erasmus Wrocław, 05-06-2012 Zasady programu Erasmus odnoszące się do zaliczenia okresu studiów zrealizowanego

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Turystyki w Częstochowie

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Turystyki w Częstochowie Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Turystyki w Częstochowie ZASADY FINANSOWANIA WYJAZDÓW STYPENDIALNYCH W RAMACH PROGRAMU LIFELONG LEARNING PROGRAMME - LLP - ERASMUS DLA STUDENTÓW I PRACOWNIKÓW WYŻSZEJ SZKOŁY

Bardziej szczegółowo

1. Erasmus+ to program Unii Europejskiej wspierający edukację, szkolenia, inicjatywy młodzieżowe oraz sportowe w całej Europie.

1. Erasmus+ to program Unii Europejskiej wspierający edukację, szkolenia, inicjatywy młodzieżowe oraz sportowe w całej Europie. Zasady dodatkowej rekrutacji na wyjazdy na studia w ramach programu Erasmus+ dla studentów ASP w Gdańsku na semestr letni roku akademickiego 2015/2016 I Zasady ogólne 1. Erasmus+ to program Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Jacek Lewicki Ekspert boloński Instytut Badań Edukacyjnych. Kuratorium Oświaty Katowice, 2.12.2013

Jacek Lewicki Ekspert boloński Instytut Badań Edukacyjnych. Kuratorium Oświaty Katowice, 2.12.2013 Internacjonalizacja kształcenia na studiach czyli kilka słów o mobilności, współpracy partnerskiej, umiędzynarodowieniu procesu kształcenia i programów kształcenia Kuratorium Oświaty Katowice, 2.12.2013

Bardziej szczegółowo

Oferta stypendialna Biura Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej

Oferta stypendialna Biura Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej Oferta stypendialna Biura Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej Regionalne Centrum Innowacji i Transferu Technologii Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie 17 kwietnia

Bardziej szczegółowo