Neuroprzekaźnictwo chemiczne i działanie leków w ośrodkowym układzie nerwowym

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Neuroprzekaźnictwo chemiczne i działanie leków w ośrodkowym układzie nerwowym"

Transkrypt

1 UKŁAD NERWOWY CZĘŚĆ 4 Neuroprzekźnictwo chemiczne i dziłnie leków w ośrodkowym ukłdzie nerwowym Neuroprzekźnictwo chemiczne i dziłnie leków w OUN WPROWADZENIE Dziłnie mózgu jest podstwowym i njwżniejszym spektem fizjologicznym, który odpowid z różnice między ludźmi innymi gtunkmi. Zurzeni funkcjonowni mózgu, niezleżnie od ich pierwotnego czy wtórnego chrkteru wynikjącego z niewłściwej prcy innych ukłdów, są ogromnym wyzwniem społecznym i polem do dziłni, w którym frmkologiczn interwencj odgryw kluczową rolę. W tym rozdzile omówiono podstwowe zsdy neurofrmkologii, które stnowią większość przedstwionego poniżej mteriłu. WSTĘP Zrozumienie dziłni leków i sustncji n ośrodkowy ukłd nerwowy (OUN) jest ndzwyczj istotne z dwóch powodów. Po pierwsze, leki i sustncje o dziłniu ośrodkowym są niezwykle wżne dl człowiek. Nie tylko mją one ogromne znczenie terputyczne 1, le są tkże używne ze względów pozmedycznych (np. lkohol, hert i kw, knninoidy, nikotyn, opioidy, mfetminy). Po drugie, czynnościowo OUN jest zncznie rdziej złożony niż jkikolwiek inny ukłd w orgnizmie, to czyni zrozumienie efektów dziłni leków i sustncji zncznie trudniejszym. Związek pomiędzy zchowniem pojedynczych komórek orgnem jko cłością jest dleko mniej ezpośredni w mózgu w porównniu z innymi nrządmi. Oecnie powiązni między dziłniem leku (sustncji) n poziomie iochemicznym i komórkowym jego (jej) wpływem n funkcjonownie mózgu pozostją w większości nieznne. Techniki neuroorzowni mózgu zczynją pozwlć n odkrycie związków pomiędzy ktywnością określonych oszrów mózgu procesmi myślowymi i to nrzędzie jest corz częściej używne do dni dziłni leków. Niemniej jednk względnie duż rozdzielczość metod neuroorzowni (w skli milimetrowej) jest dlek od możliwości śledzeni zdrzeń n poziomie pojedynczych neuronów i synps. W przeciwieństwie do stłego postępu w rozumieniu efektów komórkowych i iochemicznych powodownych przez ośrodkowo dziłjące leki (sustncje) i ciągłego zwiększni udziłu technik neuroorzowni w dniu funkcjonowni mózgu; rozdźwięk pomiędzy rozumieniem dziłni leków n poziomie komórkowym poziomem funkcjonlnym i ehwiorlnym pozostje w większości rdzo duży. W niektórych przypdkch zrozumienie funkcjonowni mózgu orz wpływu n to funkcjonownie leków 1 W Wielkiej Brytnii w ltch przepisno 145 milionów recept (co stnowiło ok. 20% wszystkich recept) n leki dziłjące n OUN, o koszcie 1,7 milird funtów. Średnio n osoę w tym okresie przypdły dw ośrodkowo dziłjące leki. (sustncji) jest rdziej zwnsowne. Istnieje oczywisty związek pomiędzy drogmi dopminowymi w ukłdzie pozpirmidowym i dziłniem leków w osłiniu lu nsilniu ojwów choroy Prkinson (zo. rozdz. 39). Wiele ośrodkowo dziłjących leków używ się do leczeni zurzeń psychicznych zdefiniownych n podstwie rczej ich symptomtologii niż przyczyn lu ojwów klinicznych, czy też dń nukowych. Stn określny minem schizofrenii lu depresji n podstwie chrkterystycznych ojwów skłd się z kilku różnych zurzeń powodownych przez odmienne mechnizmy i odpowidjących n leki w różny sposó. Nie szczędzi się wysiłków w celu określeni iologicznej podstwy zurzeń psychicznych koniecznego kroku do poprwy projektowni lepszych leków jednk jest to zdnie trudne, postęp wolny. W rozdzile tym dokonno przeglądu podstwowych zsd rządzących dziłniem leków w OUN. Większość leków neuroktywnych dził poprzez interferencję z sygnłmi chemicznymi leżącymi u podłoż funkcjonowni mózgu. W nstępnych dwóch rozdziłch przedstwiono główne ukłdy neuroprzekźnikowe w OUN i drogi, poprzez które leki n nie wpływją. Rozdził 39 ogniskuje się n choroch neurodegenercyjnych, pozostłe rozdziły tej części poświęcono njwżniejszym grupom leków neuroktywnych, które są oecnie w użytku. Podstwowe informcje znjdują się w podręcznikch neuroiologii, tkich jk: Kndel i in. (2006) orz Ber i in. (2006), tkże neurofrmkologii, np. Nestler i in. (2008) czy Iversen i in. (2009). PRZEKAŹNICTWO CHEMICZNE W OUN Mózg (podonie jk kżdy inny nrząd w orgnizmie!) jest w zsdzie urządzeniem chemicznym; kontroluje główne funkcje orgnizmów wyższych w skli czsowej whjącej się od milisekund (np. odicie tenisowego podni z szykością 160 km/godz.) do lt (np. umiejętność jzdy n rowerze) 2. Mechnizmy neuroprzkźnictw chemicznego oejmują odpowiednio szeroki zkres, co przedstwiono ogólnie n ryc..1. Oecnie widomo już dużo n temt efektów leków w tzw. szykim zkresie neuroprzekźnictw przewodnictw synptycznego i neuromodulcji, le zncznie mniej n temt długotrwłych procesów dptcyjnych, chociż nie uleg wątpliwości, że włśnie one odgrywją ogromną rolę w zurzenich neurologicznych i psychitrycznych, które odpowidją n leczenie frmkologiczne. Oryginlny koncept neuroprzekźnictw zkłd uwlninie przez jeden neuron sustncji, któr dził szyko, krótko i n krótkim odcinku łony przylegjącego (postsynptycznego) neuronu, powodując poudzenie lu hmownie. Zsdy omówione w rozdz Zpmiętywnie nzw leków i podstwowych fktów frmkologicznych wydje się lokowć w środkowej części tego zkresu (przesunięte nieco ku wrtościom krótszym). 457

2 CZĘŚĆ 4 UKŁAD NERWOWY Skl czsu Proces Przekźniki chemiczne Mechnizmy molekulrne ms Przewodzenie impulsu Brk Uwlninie przekźnik [C 2+ ] i Brmkowne npięciem knły jonowe Egzocytoz (rozdz. 4) Szykie przekźnictwo synptyczne Szykie neuroprzekźniki (np. glutminin, GABA, ACh) Knły jonowe rmkowne ligndem (rozdz. 3) s min godz. dzień miesiąc/rok Wolne przekźnictwo synptyczne Neuromodulcj Plstyczność synptyczn Opóźnione efekty frmkologiczne Tolerncj frmkologiczn Remodelownie strukturlne Degenercj, regenercj i nprw (rdzo ogrniczone w OUN) Wolne neuroprzekźniki (np. monominy, peptydy, ACh) Wolne neuroprzekźniki + inne (np. NO, metolity kwsu rchidonowego) Wiele leków neuroktywnych (np. leki przeciwdepresyjne, rozdz. 46) Wiele leków neuroktywnych (rozdz. 48) (np. opioidy, enzodizepiny) Chemokiny Cytokiny Czynniki wzrostu? Adhezyny? Steroidy Receptory sprzężone z iłkiem G (rozdz. 3) połączone wtórnymi neuroprzekźnikmi z knłmi jonowymi [C 2+ ] i, Rozpuszczln cyklz gunylow (rozdz. 20) Regulcj receptorów w górę/w dół? Zmienion ekspresj genów Receptory sprzężone z kinzą kontrolujące ekspresję genów Ryc..1 Przekźnictwo chemiczne w mózgu. Wiedz n temt przekźników i mechnizmów stje się corz rdziej skąp w trkcie przechodzeni od szykich zdrzeń synptycznych do wolnych, ngżujących procesy remodelowni i zmin w ekspresji genów. ACh cetylocholin; OUN ośrodkowy ukłd nerwowy; NO tlenek zotu. mją zstosownie zrówno do ośrodkowego, jk i owodowego ukłdu nerwowego. Oecnie jest oczywiste, że chemiczne meditory w mózgu mogą wywoływć powolne i długotrwłe efekty; dziłją rczej w sposó rozlny w istotnej odległości od miejsc uwolnieni; mogą powodowć różnorodne efekty, np. syntezę neuroprzekźnik, ekspresję receptorów dl neuroprzekźnik i zminę morfologii neuronu, poz wpływem n przewodnictwo jonowe postsynptycznej łony komórkowej. Określeni neuromodultor używ się często w odniesieniu do przekźnik, którego dziłnie nie w pełni odpowid oryginlnej koncepcji neuroprzekźnik. Określenie to nie jest jednozncznie zdefiniowne i oejmuje nie tylko dziłjące n dużej powierzchni przekźniki peptydowe, le tkże meditory, tkie jk tlenek zotu (NO) i metolity kwsu rchidonowego, które nie są mgzynowne i uwlnine jk podstwowe neuroprzekźniki i mogą pochodzić z komórek nieneuronlnych, zwłszcz z gleju, tkże z neuronów. Ogólnie neuromodulcj odnosi się do plstyczności synptycznej, włączjąc w to krótkotrwłe efekty fizjologiczne, tkie jk regulcj presynptycznego uwlnini przekźnik lu postsynptyczn poudliwość. Dłuższe efekty neurotropowe są zngżowne w regulcję wzrostu i morfologii neuronów orz ich włsności funkcjonlne. Tel.1 przedstwi rodzje chemicznych meditorów, które dziłją w OUN. Komórki glejowe, zwłszcz strocyty, które są głównymi komórkmi nieneuronlnymi w OUN i przewyższją liczę neuronów w stosunku 10:1, tkże odgrywją rolę w przekźnictwie. Chociż kiedyś przypisywno im głównie znczenie komórek podtrzymujących, których podstwowym zdniem mił yć opiek nd wymgjącymi neuronmi, oecnie corz częściej trktuje się je jko niepoudliwe neurony mjące możliwości komunikowni się (zo. Brres, 2008), chociż w odniesieniu do skli czsowej dłuższej niż chrkterystyczn dl neuronów. Komórki glejowe mją receptory i czynniki trnsportujące w podonym zkresie jk neurony i tkże uwlniją różnorodne meditory, włączjąc glutminin, D-serynę, meditory lipidowe i czynniki wzrostu. Odpowidją n sygnły chemiczne wysyłne przez neurony orz przez sąsidujące strocyty i komórki mikrogleju (odpowidjące mkrofgom i dziłjące w dużym stopniu jk komórki zplne w tknkch owodowych). Elektryczne sprzężenie pomiędzy strocytmi powoduje, że często odpowidją wspólnie w dnym oszrze mózgu, w ten sposó kontrolując chemiczne środowisko, w którym dziłją neurony. Chociż nie przewodzą potencjłów czynnościowych i nie wysyłją sygnłów do innych części orgnizmu, to jednk strocyty są rdzo podone do neuronów i odgrywją zsdniczą rolę komunikcyjną w oręie mózgu. Poniewż dni in situ w odniesieniu do strocytów są trudne do przeprowdzeni, nsz wiedz n temt ich funkcjonowni i odpowiedzi n leki jest ndl frgmentryczn. Niemniej jednk tę dziedzinę dń nleży uwżnie oserwowć. 458

3 Neuroprzekźnictwo chemiczne i dziłnie leków w OUN Tel.1 Rodzje meditorów chemicznych w ośrodkowym ukłdzie nerwowym Rodzj przekźnik Przykłdy Miejsce dziłni Główn funkcj Powszechne przekźniki młocząsteczkowe Neuropeptydy Glutminin, GABA, cetylocholin, dopmin, 5-hydroksytryptmin itp. Sustncj P, neuropeptyd Y, endorfiny, czynnik uwlnijący kortykotropinę itp. Brmkowne ligndem knły jonoweszykie i wolne neuroprzekźnictwo synptyczne Receptory sprzężone z iłkiem G Neuromodulcj Receptory sprzężone z iłkiem G Neuromodulcj Przekźniki lipidowe Prostglndyny, endogenne knninoidy Receptory sprzężone z iłkiem G Neuromodulcj Tlenek zotu Cyklz gunylow Neuromodulcj Neurotrofiny, cytokiny Czynnik wzrostu nerwowego, neurotropowy czynnik pochodzeni mózgowego, Receptory sprzężone z kinzą Wzrost i przeżywnie nerwów, plstyczność funkcjonln interleukin-1 Steroidy Androgeny, estrogeny Receptory jądrowe i łonowe Plstyczność funkcjonln Frmkologi ośrodkowego ukłdu nerwowego ogniskuje się oecnie przede wszystkim n przekźnikch młocząsteczkowych, w mniejszym stopniu n neuropeptydch. Trwją dni nd znlezieniem terpeutycznych punktów uchwytu dl innych rodzjów przekźników. Przekźnictwo chemiczne w ośrodkowym ukłdzie nerwowym Podstwowe procesy przekźnictw synptycznego w ośrodkowym ukłdzie nerwowym są w zsdzie podone do spotyknych n owodzie (rozdz. 12). Komórki glejowe, zwłszcz strocyty, iorą czynny udził w chemicznym przesyłniu sygnłów, dziłjąc jk niepoudliwe neurony. Określeni neuroprzekźnik, neuromodultor i czynnik neurotropowy odnoszą się do przekźników chemicznych, które dziłją w różnych sklch czsowych. Ogólnie rzecz ujmując: neuroprzekźniki są uwlnine z zkończeń presynptycznych i wywołują szykie odpowiedzi poudzjące lu hmujące w neuronch postsynptycznych; szykie neuroprzekźniki (np. glutminin, GABA) dziłją poprzez rmkowne ligndem knły jonowe; wolne neuroprzekźniki i neuromodultory (np. dopmin, neuropeptydy, prostnoidy) dziłją głównie poprzez receptory sprzężone z iłkiem G; neuromodultory są uwlnine przez neurony orz strocyty i wywołują w dłuższej perspektywie czsowej odpowiedzi pre- lu postsynptyczne; czynniki neurotropowe są uwlnine głównie przez komórki nieneuronlne i oddziłują n receptory sprzężone z kinzą tyrozynową, regulujące ekspresję genów i kontrolujące wzrost neuronów orz ich chrkterystykę fenotypową. Ten sm przekźnik (np. glutminin, 5-hydroksytryptmin, cetylocholin) może dziłć zrówno poprzez knły rmkowne ligndem, jk i receptory sprzężone z iłkiem G orz pełnić funkcję zrówno neuroprzekźnik, jk i neuromodultor. Wiele przekźników chemicznych, włączjąc glutminin, tlenek zotu i metolity kwsu rchidonowego, może powstwć zrówno w gleju, jk i w neuronch. Wiele przekźników (np. cytokiny, hemokiny, czynniki wzrostu i steroidy) kontroluje długotrwłe zminy w mózgu (np. plstyczność synptyczną i remodeling) głównie poprzez wpływ n trnskrypcję genów. PUNKTY UCHWYTU DZIAŁANIA LEKÓW W rmch podsumowni prolemów dyskutownych w rozdz. 2 i 3 wrto przypomnieć, że leki neuroktywne dziłją n jeden z czterech typów docelowych iłek, minowicie knły jonowe, receptory, enzymy i iłk trnsportujące. Z czterech głównych rodzin receptorowych receptorów jonotropowych, receptorów sprzężonych z iłkiem G, receptorów połączonych z kinzą i receptorów jądrowych celem dziłni oecnie dostępnych leków są pierwsze dwie. W osttnich dwóch, trzech dekdch wiedz o punktch uchwytu dziłni leków w OUN rosł rdzo szyko, o czym dlej. Wykryto co njmniej 40 meditorów młocząsteczkowych i peptydowych, znczenie innych, różniących się od klsycznych meditorów, przekźników tlenku zotu, eikoznoidów, czynników wzrostu itp. jest oecnie oczywiste (zo. Brňno i in., 2001). Wykzno molekulrną różnorodność znnych cząsteczek receptorowych i knłów jonowych (zo. rozdz. 3). Wszystkie receptory i knły występują w przynjmniej 3 4 (często więcej) podtypch, z chrkterystyczną loklizcją w różnych oszrch mózgu. W większości przypdków dopiero zczyn się odkrywć znczenie tej różnorodności receptorowej n poziomie czynnościowym poprzez dni n zwierzętch trnsgenicznych pozwionych dnego genu lu z wprowdzonym genem. Z frmkologicznego punktu widzeni molekulrn różnorodność punktów uchwytu dziłni leków stwrz możliwość zprojektowni leków ze zwiększoną wyiórczością dziłni, np. oddziłujących n jeden rodzj receptorów GABA A ez wpływu n pozostłe rodzje (zo. rozdz. 43). Potencjł tego typu nowego dziłni w odniesieniu do innowcyjnych leków stosownych w choroch neurologicznych i psychicznych jest duży, le jk dotąd względnie niewykorzystny. Oecnie rdziej zrozumił jest ptofizjologi neurodegenercji w tkich stnch jk choro Alzheimer i udr mózgu (zo. rozdz. 39) orz znotowno postęp w rozumieniu mechnizmów uzleżnieni (zo. rozdz. 48). Osiągnięci te sugerują nowe strtegie w leczeniu wymienionych powyżej ciężkich schorzeń. Inne dziedziny dń mózgu (np. neuroiologi pdczki, schizofreni i depresje) rozwijją się wolniej, le i tk dokonł się istotny postęp. DZIAŁANIE LEKÓW W OŚRODKOWYM UKŁADZIE NERWOWYM Jk już podkreślono, mechnizmy molekulrne i komórkowe dotyczące dziłni leków w OUN i owodowym 459

4 CZĘŚĆ 4 UKŁAD NERWOWY 3 y x 1 c 2 Ryc..2 Uproszczony schemt połączeń neuronlnych w ośrodkowym ukłdzie nerwowym. Neurony 1, 2 i 3 uwlniją odpowiednio przekźniki, i c, które mogą yć poudzjące lu hmujące. Wypustki neuronu 1 kończą się n neuronie 2, le tkże n smym neuronie 1 orz n zkończenich presynptycznych innych neuronów, które tworzą synpsy z neuronem 1. Neuron 2 tkże wpływ zwrotnie n neuron 1 poprzez interneuron 3. Przekźniki (x i y) uwolnione przez inne neurony dziłją n neuron 1. Nwet w przypdku tk prostej sieci efekty końcowe leków wpływjących n dny ukłd przekźnikowy są trudne do przewidzeni. ukłdzie nerwowym są w zsdzie podone. Zrozumienie, jk leki wpływją n funkcjonownie mózgu, jest jednkże trudne z kilku powodów. Jednym z nich jest złożoność połączeń neuronlnych w mózgu. Rycin.2 przedstwi w sposó schemtyczny rodzj wzjemnych połączeń, które występują typowo n przykłdzie neuronu nordrenergicznego w miejscu sinwym (locus coeruleus; zo. rozdz. 38), określonego n schemcie jko neuron 1 uwlnijący przekźnik ze swych zkończeń. Uwlninie wpływ n neuron 2 (uwlnijący przekźnik ) orz n neuron 1 przez ezpośrednie sprzężenie zwrotne i, pośrednio, poprzez wpływ n zkończeni presynptyczne dochodzące do neuronu 1. Generownie impulsów przez neuron 2 tkże wpływ n ukłd, częściowo przez międzyneuronlne połączeni (neuron 3 uwlnijący przekźnik c). Nwet n tym zncznie uproszczonym poziomie dziłnie n ukłd w chrkterze lokowni lu nsilni uwlnini lo dziłni jednego ądź drugiego neuroprzekźnik są trudne do przewidzeni i ędą istotnie zleżeć od względnej siły różnych poudzjących i hmujących połączeń synptycznych i od unerwieni zewnętrznego (x i y n schemcie). A do złożoności międzyneuronlnych połączeń nleży jeszcze dodć wspomniny już wpływ komórek glejowych. Kolejnym wżnym czynnikiem komplikującym jest fkt wtórnych procesów dptcyjnych wywołnych przez spowodowne lekmi zkłóceni w dziłniu ukłdu. A oto typowy przykłd: wzrostowi w uwlniniu przekźnik lu interferencji z wchłniniem zwrotnym przekźnik przeciwdził hmownie syntezy przekźnik, zwiększon ekspresj iłek trnsportujących lu zmniejszenie ekspresji receptorów. Zminy te, które wymgją zmienionej ekspresji genów, zwykle potrzeują czsu (godzin, dni lu tygodni) do ujwnieni się i nie są oserwowne w ostrych doświdczenich frmkologicznych. W wrunkch klinicznych efekty terpeutyczne leków psychotropowych pojwiją się po tygodnich podwni, więc prwdopodonie są wynikiem rczej zmin dptcyjnych niż ezpośredniego dziłni frmkodynmicznego. Zostło to dorze udowodnione w przypdku leków przeciwdepresyjnych (rozdz. 46) i niektórych przeciwpsychotycznych (rozdz. 45). Rozwój uzleżnieni woec tkich leków jk opioidy, pochodne enzodizepiny i leki psychostymulujące przeieg stopniowo w podony sposó (rozdz. 48). Dltego nleży rć pod uwgę nie tylko pierwotne oddziływnie leku z jego punktem uchwytu, le tkże wtórną odpowiedź mózgu n efekt początkowy; często włśnie wtórn odpowiedź, nie efekt początkowy, prowdzi do pożądnego dziłni klinicznego. BARIERA KREW MÓZG Kolejnym wżnym czynnikiem w frmkologii OUN jest oecność riery krew mózg (zo. rozdz. 8), przez którą przejście Dziłnie leków w ośrodkowym ukłdzie nerwowym Podstwowe typy punktów uchwytu dziłni leków (knły jonowe, receptory, enzymy i iłk trnsportujące) opisne w rozdz. 3 występują w ośrodkowym ukłdzie nerwowym i n owodzie. Większość tych punktów uchwytu występuje w kilku różnych izoformch cząsteczkowych, co powoduje niewielkie różnice w ich funkcjonowniu i frmkologii. Wiele z oecnie dostępnych leków neuroktywnych jest względnie niespecyficznych, oddziłujących n różne punkty uchwytu, z których njwżniejsze to receptory, knły jonowe i czynniki trnsportujące. Związek między profilem frmkologicznym efektem terpeutycznym leków neuroktywnych jest często niejsny. Wolno rozwijjące się wtórne efekty w odpowiedzi n pierwotną interkcję leku z jego punktem uchwytu są często niezwykle istotne (np. opóźnion efektywność leków przeciwdepresyjnych orz tolerncj i uzleżnienie od opioidów). 460

5 Neuroprzekźnictwo chemiczne i dziłnie leków w OUN Tel.1 Ogóln klsyfikcj leków/sustncji dziłjących n ośrodkowy ukłd nerwowy Grup Definicj Przykłdy Odpowiedni rozdził Środki znieczuleni ogólnego Leki przeciwólowe Leki przeciwlękowe i uspokjjące Synonimy: nsenne, młe trnkwiliztory Leki przeciwpdczkowe Synonim: przeciwdrgwkowe Leki przeciwpsychotyczne Synonimy: neuroleptyczne, przeciwschizofreniczne, duże trnkwiliztory Leki przeciwdepresyjne Środki poudzjące psychomotorycznie Synonim: psychostymulujące Środki psychotomimetyczne Synonimy: hlucynogeny, psychodysleptyki Leki wzmgjące procesy kognitywne Synonim: nootropowe Służą do wywołni znieczuleni chirurgicznego Leki stosowne klinicznie do kontroli ólu Leki zmniejszjące lęk i powodujące sen Stosowne do zmniejszeni liczy npdów pdczkowych Stosowne do zmniejszeni ojwów schizofrenii Leki zmniejszjące ojwy depresji Środki wywołujące ezsenność i euforię Powodują zkłóceni postrzegni (szczególnie hlucyncje wzrokowe) i zchowni, które nie mogą yć jednozncznie określone jko sedcj lu poudzenie Leki wzmgjące pmięć i procesy kognitywne Izoflurn, propofol 40 Opity, krmzepin, gpentyn 41 Benzodizepiny 43 Krmzepin, wlproinin, lmotrygin 44 Klozpin, hloperidol, risperidon 45 Wyiórcze inhiitory wychwytu serotoniny, leki trójpierścieniowe, inhiitory monominooksydzy Amfetmin, kokin, metylofenidt, kofein Dietylomid kwsu lizergowego, mesklin, fencyklidyn Inhiitory cetylocholinesterzy: donepezil, glntmin, rywstygmin Antgoniści receptor NMDA: memntyn Inne: pircetm Te dziwne określeni są pozostłościmi klsyfikcji zproponownej w roku 1903 przez Jnet, który wyróżnił psycholeptyki (depresnty funkcji psychicznych), psychonleptyki (poudzjące funkcje psychiczne) i psychodysleptyki (środki zurzjące funkcje psychiczne). Określenie neuroleptyk (dosłownie chwytjący nerw ) ukuto 50 lt później w celu schrkteryzowni leków podonych do chloropromzyny. Stło się ono populrne prwdopodonie rdziej dzięki krótkiemu rzmieniu niż dosłownemu znczeniu. Leki te możn rozptrywć w ktegorii życzeniowej ze względu n fkt, że wiele grup leków poprwijących pmięć i uczenie się w testch n zwierzętch nie sprwdziło się potem u ludzi wymg od cząsteczek leku (sustncji) rczej penetrcji przez komórki śródłonk nczyniowego niż przedostni się pomiędzy nimi. Generlnie tylko młe i niespolryzowne cząsteczki mogą iernie przenikć przez łony komórkowe. Niektóre leki psychoktywne mogą przechodzić przez rierę krew mózg włśnie tym sposoem, lecz duż ich część używ w tym celu czynników trnsportujących, które lo ułtwiją wejście do mózgu, lo też je zmniejszją poprzez wypompowywnie związków z wnętrz komórek śródłonk z powrotem do łożysk nczyniowego. Do leków, które w ten sposó przenikją do mózgu, nleżą L-dop (rozdz. 39), wlproinin (rozdz. 44) orz różni ntgoniści receptorów histminowych o dziłniu sedtywnym (rozdz. 17). Czynne usuwnie leków z mózgu odyw się z pośrednictwem glikoproteiny P, czyli zleżnego od ATP czynnik trnsportującego leki, orz odpowiedniego iłkowego czynnik trnsportującego (zo. rozdz. 8). Do leków usuwnych w ten sposó z mózgu nleży wiele leków przeciwkteryjnych i przeciwnowotworowych, podczs gdy stężeni mózgowe niektórych leków dziłjących n OUN włączjąc niektóre opioidy, leki przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne i przeciwpdczkowe mogą zostć ogrniczne poprzez ten ktywny proces usuwni. PODZIAŁ LEKÓW PSYCHOTROPOWYCH Leki psychotropowe możn zdefiniowć jko leki wpływjące n nstrój i zchownie. Poniewż te wykłdniki funkcjonowni mózgu są trudne do określeni i zmierzeni, więc nie dją podstwy do klsyfikcji leków psychotropowych. Jednocześnie jednk możn spotkć zwiłą miesznkę podziłów odnoszących się do udowy chemicznej (enzodizepiny, utyrofenony itp.), mechnizmu iochemicznego (inhiitory monominooksydzy, inhiitory wchłnini zwrotnego serotoniny itp.), dziłni ehwiorlnego (hlucynogeny, leki poudzjące psychomotorycznie) lu zstosowni klinicznego (leki przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne, przeciwpdczkowe itp.), rzem z pewną liczą leków trudno poddjących się klsyfikcji (typowe leki przeciwpsychotyczne, leki nootropowe). Jednkże nrzeknie n terminologię jest ezowocne. Ogólną klsyfikcję przedstwioną w t..2 oprto n zproponownej przez Świtową Orgnizcję Zdrowi; chociż nie ez wd, to jednk dostrcz podstw do zpoznni się z prezentownym w nstępnych rozdziłch (37 48) mteriłem. Niektóre leki trudno umieścić w proponownym schemcie, odnosi się to np. do litu (zo. rozdz. 46), który jest stosowny w leczeniu psychozy dwuiegunowej, tkże do ketminy (zo. rozdz. 40), którą zlicz się do dysocjcyjnych nestetyków i któr wywołuje efekty psychotropowe rczej odpowidjącym tym wywoływnym przez fencyklidynę. 461

DZIAŁANIE III.6 ROZWÓJ MIKRO- I MAŁYCH PRZEDSIĘBIORSTW

DZIAŁANIE III.6 ROZWÓJ MIKRO- I MAŁYCH PRZEDSIĘBIORSTW DZIAŁANIE III.6 ROZWÓJ MIKRO- I MAŁYCH PRZEDSIĘBIORSTW 1 Nzw progrmu opercyjnego Regionlny Progrm Opercyjny Województw Łódzkiego n lt 2007-2013. 2 Numer i nzw osi priorytetowej Oś priorytetow III: Gospodrk,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia laboratoryjne z przedmiotu : Napędy Hydrauliczne i Pneumatyczne

Ćwiczenia laboratoryjne z przedmiotu : Napędy Hydrauliczne i Pneumatyczne Lbortorium nr 11 Temt: Elementy elektropneumtycznych ukłdów sterowni 1. Cel ćwiczeni: Opnownie umiejętności identyfikcji elementów elektropneumtycznych n podstwie osprzętu FESTO Didctic. W dużej ilości

Bardziej szczegółowo

Twoje zdrowie -isamopoczucie

Twoje zdrowie -isamopoczucie Twoje zdrowie -ismopoczucie Kidney Disese nd Qulity of Life (KDQOL-SF ) Poniższ nkiet zwier pytni dotyczące Pn/Pni opinii o włsnym zdrowiu. Informcje te pozwolą nm zorientowć się, jkie jest Pn/Pni smopoczucie

Bardziej szczegółowo

Wektor kolumnowy m wymiarowy macierz prostokątna o wymiarze n=1 Wektor wierszowy n wymiarowy macierz prostokątna o wymiarze m=1

Wektor kolumnowy m wymiarowy macierz prostokątna o wymiarze n=1 Wektor wierszowy n wymiarowy macierz prostokątna o wymiarze m=1 Rchunek mcierzowy Mcierzą A nzywmy funkcję 2-zmiennych, któr prze liczb nturlnych (i,j) gdzie i = 1,2,3,4.,m; j = 1,2,3,4,n przyporządkowuje dokłdnie jeden element ij. 11 21 A = m1 12 22 m2 1n 2n mn Wymirem

Bardziej szczegółowo

Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LII Egzamin dla Aktuariuszy z 15 marca 2010 r. Część I Matematyka finansowa

Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LII Egzamin dla Aktuariuszy z 15 marca 2010 r. Część I Matematyka finansowa Mtemtyk finnsow 15.0.010 r. Komisj Egzmincyjn dl Akturiuszy LII Egzmin dl Akturiuszy z 15 mrc 010 r. Część I Mtemtyk finnsow WERSJA TESTU A Imię i nzwisko osoy egzminownej:... Czs egzminu: 100 minut 1

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH w Gimnazjum nr 2 im. ks. Stanisława Konarskiego nr 2 w Łukowie

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH w Gimnazjum nr 2 im. ks. Stanisława Konarskiego nr 2 w Łukowie I. ZASADY OGÓLNE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH w Gimnzjum nr 2 im. ks. Stnisłw Konrskiego nr 2 w Łukowie 1. W Gimnzjum nr 2 w Łukowie nuczne są: język ngielski - etp educyjny III.1 język

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne matematyka klasa 2 zakres podstawowy 1. SUMY ALGEBRAICZNE

Wymagania edukacyjne matematyka klasa 2 zakres podstawowy 1. SUMY ALGEBRAICZNE Wymgni edukcyjne mtemtyk kls 2 zkres podstwowy 1. SUMY ALGEBRAICZNE Uczeń otrzymuje ocenę dopuszczjącą lub dostteczną, jeśli: rozpoznje jednominy i sumy lgebriczne oblicz wrtości liczbowe wyrżeń lgebricznych

Bardziej szczegółowo

Lista 4 Deterministyczne i niedeterministyczne automaty

Lista 4 Deterministyczne i niedeterministyczne automaty Uniwersytet Zielonogórski Instytut Sterowni i Systemów Informtycznych Teoretyczne Podstwy Informtyki List 4 Deterministyczne i niedeterministyczne utomty Wprowdzenie Automt skończony jest modelem mtemtycznym

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 424 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 22 2005

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 424 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 22 2005 ZEZYTY NAUKOWE UNIWERYTETU ZCZECIŃKIEGO NR 424 PRACE INTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 22 2005 MARIA MAKRI PRAWNOŚĆ FIZYCZNA I AKTYWNOŚĆ RUCHOWA KOBIET W WIEKU 20 60 LAT 1. Wstęp Dobr sprwność fizyczn jest

Bardziej szczegółowo

Realizacje zmiennych są niezależne, co sprawia, że ciąg jest ciągiem niezależnych zmiennych losowych,

Realizacje zmiennych są niezależne, co sprawia, że ciąg jest ciągiem niezależnych zmiennych losowych, Klsyczn Metod Njmniejszych Kwdrtów (KMNK) Postć ć modelu jest liniow względem prmetrów (lbo nleży dokonć doprowdzeni postci modelu do liniowości względem prmetrów), Zmienne objśnijące są wielkościmi nielosowymi,

Bardziej szczegółowo

Autor: Zbigniew Tuzimek Opracowanie wersji elektronicznej: Tomasz Wdowiak

Autor: Zbigniew Tuzimek Opracowanie wersji elektronicznej: Tomasz Wdowiak DNIE UKŁDÓW LOKD UTOMTYCZNYCH uor: Zigniew Tuzimek Oprcownie wersji elekronicznej: Tomsz Wdowik 1. Cel i zkres ćwiczeni Celem ćwiczeni jes zpoznnie sudenów z udową orz dziłniem zezpieczeń i lokd sosownych

Bardziej szczegółowo

2. FUNKCJE WYMIERNE Poziom (K) lub (P)

2. FUNKCJE WYMIERNE Poziom (K) lub (P) Kls drug poziom podstwowy 1. SUMY ALGEBRAICZNE Uczeń otrzymuje ocenę dopuszczjącą lub dostteczną, jeśli: rozpoznje jednominy i sumy lgebriczne oblicz wrtości liczbowe wyrżeń lgebricznych redukuje wyrzy

Bardziej szczegółowo

O PEWNYCH MODELACH DECYZJI FINANSOWYCH

O PEWNYCH MODELACH DECYZJI FINANSOWYCH DECYZJE nr 1 czerwiec 2004 37 O PEWNYCH MODELACH DECYZJI FINANSOWYCH Krzysztof Jjug Akdemi Ekonomiczn we Wrocłwiu Wprowdzenie modele teorii finnsów Teori finnsów, zwn również ekonomią finnsową, jest jednym

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Proszę X zaznaczyć właściwą odpowiedź I. Część ogólna: 1.1. Wiek: lat/lata. 1.2. Płeć : a kobieta b mężczyzna

ANKIETA. Proszę X zaznaczyć właściwą odpowiedź I. Część ogólna: 1.1. Wiek: lat/lata. 1.2. Płeć : a kobieta b mężczyzna ANKIETA ZAŁĄCZNIK NR 1 Zwrcmy się z uprzejmą prośą o dokłdne przeczytnie i wypełnienie poniższej nkiety. Celem dni jest określenie czynników determinujących powrót do ktywności zwodowej osó w wieku powyżej

Bardziej szczegółowo

Grażyna Nowicka, Waldemar Nowicki BADANIE RÓWNOWAG KWASOWO-ZASADOWYCH W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW AMFOTERYCZNYCH

Grażyna Nowicka, Waldemar Nowicki BADANIE RÓWNOWAG KWASOWO-ZASADOWYCH W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW AMFOTERYCZNYCH Ćwiczenie Grżyn Nowick, Wldemr Nowicki BDNIE RÓWNOWG WSOWO-ZSDOWYC W ROZTWORC ELETROLITÓW MFOTERYCZNYC Zgdnieni: ktywność i współczynnik ktywności skłdnik roztworu. ktywność jonów i ktywność elektrolitu.

Bardziej szczegółowo

ROLE OF CUSTOMER IN BALANCED DEVELOPMENT OF COMPANY

ROLE OF CUSTOMER IN BALANCED DEVELOPMENT OF COMPANY FOLIA UNIVERSITATIS AGRICULTURAE STETINENSIS Foli Univ. Agric. Stetin. 2007, Oeconomic 254 (47), 117 122 Jolnt KONDRATOWICZ-POZORSKA ROLA KLIENTA W ZRÓWNOWAŻONYM ROZWOJU FIRMY ROLE OF CUSTOMER IN BALANCED

Bardziej szczegółowo

2. PODSTAWY STATYKI NA PŁASZCZYŹNIE

2. PODSTAWY STATYKI NA PŁASZCZYŹNIE M. DSTY STTYKI N ŁSZZYŹNIE. DSTY STTYKI N ŁSZZYŹNIE.. Zsdy dynmiki Newton Siłą nzywmy wektorową wielkość, któr jest mirą mechnicznego oddziływni n ciło ze strony innych cił. dlszej części ędziemy rozptrywć

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych Dz.U.2012.204 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dni 7 lutego 2012 r. w sprwie rmowych plnów nuczni w szkołch publicznych (Dz. U. z dni 22 lutego 2012 r.) N podstwie rt. 22 ust. 2 pkt 1 ustwy

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE. z dnia 27 czerwca 2008 r. w sprawie budowania Lokalnego Systemu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w Suwałkach

POROZUMIENIE. z dnia 27 czerwca 2008 r. w sprawie budowania Lokalnego Systemu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w Suwałkach pomóżmy innym, by sobie pomogli POROZUMIENIE z dni 27 czerwc 2008 r. w sprwie budowni Loklnego Systemu Przeciwdziłni Przemocy w Rodzinie w Suwłkch zwrte pomiędzy: Mistem Suwłki z siedzibą w Suwłkch, ul

Bardziej szczegółowo

załącznik nr 3 do uchwały nr V-38-11 Rady Miejskiej w Andrychowie z dnia 24 lutego 2011 r.

załącznik nr 3 do uchwały nr V-38-11 Rady Miejskiej w Andrychowie z dnia 24 lutego 2011 r. złącznik nr 3 do uchwły nr V-38-11 Rdy Miejskiej w Andrychowie z dni 24 lutego 2011 r. ROZSTRZYGNIĘCIE O SPOSOBIE ROZPATRZENIA UWAG WNIESIONYCH DO WYŁOŻONEGO DO PUBLICZNEGO WGLĄDU PROJEKTU ZMIANY MIEJSCOWEGO

Bardziej szczegółowo

smoleńska jako nierozwiązywalny konflikt?

smoleńska jako nierozwiązywalny konflikt? D y s k u s j smoleńsk jko nierozwiązywlny konflikt? Wiktor Sorl Michł Bilewicz Mikołj Winiewski Wrszw, 2014 1 Kto nprwdę stł z zmchmi n WTC lub z zbójstwem kżnej Diny? Dlczego epidemi AIDS rozpowszechnił

Bardziej szczegółowo

Nowy system wsparcia rodzin z dziećmi

Nowy system wsparcia rodzin z dziećmi o Nowy system wsprci rodzin z dziećmi Projekt współfinnsowny ze środków Unii Europejskiej w rmch Europejskiego Funduszu Społecznego Brbr Kowlczyk Cele systemu wsprci rodzin z dziećmi dobro dzieci potrzebujących

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed przepięciami w sieciach ISDN

Ochrona przed przepięciami w sieciach ISDN OGANICZANIE PZEPIĘĆ W YEMACH PZEYŁ YGNAŁÓW Ochron przed przepięcimi w siecich IDN Andrzej ow Wstęp Wzrost zpotrzeowni n usługi odiegjące od klsycznego przekzu telefonicznego spowodowł gwłtowny rozwój sieci

Bardziej szczegółowo

2. Tensometria mechaniczna

2. Tensometria mechaniczna . Tensometri mechniczn Wstęp Tensometr jk wskzywłby jego nzw to urządzenie służące do pomiru nprężeń. Jk jednk widomo, nprężeni nie są wielkościmi mierzlnymi i stnowią jedynie brdzo wygodne pojęcie mechniki

Bardziej szczegółowo

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1 Złącznik 3 Krt oceny merytorycznej wniosku o dofinnsownie konkursowego PO KL 1 NR WNIOSKU KSI: WND-POKL. INSTYTUCJA PRZYJMUJĄCA WNIOSEK:. NUMER KONKURSU 2/POKL/8.1.1/2010 TYTUŁ PROJEKTU:... SUMA KONTROLNA

Bardziej szczegółowo

do Regulaminu przyznawania środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości w projekcie Dojrzała przedsiębiorczość

do Regulaminu przyznawania środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości w projekcie Dojrzała przedsiębiorczość Projekt współfinnsowny przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Złącznik nr do Regulminu przyznwni środków finnsowych n rozwój przedsięiorczości w projekcie Dojrzł przedsięiorczość

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 10 PODMIOTY I PRZYCZYNY KONFLIKTÓW W PRYWATYZOWANYCH PRZEDSIĘBIORSTWACH W POLSCE

ROZDZIAŁ 10 PODMIOTY I PRZYCZYNY KONFLIKTÓW W PRYWATYZOWANYCH PRZEDSIĘBIORSTWACH W POLSCE Iwon Slejko-Szyszczk ROZDZIAŁ 10 PODMIOTY I PRZYCZYNY KONFLIKTÓW W PRYWATYZOWANYCH PRZEDSIĘBIORSTWACH W POLSCE Wprowdzenie Konflikty są nieodłącznym elementem funkcjonowni jednostek i zbiorowości w kżdym

Bardziej szczegółowo

Aparatura sterująca i sygnalizacyjna Czujniki indukcyjne zbliżeniowe LSI

Aparatura sterująca i sygnalizacyjna Czujniki indukcyjne zbliżeniowe LSI Aprtur sterując i sygnlizcyjn Czujniki indukcyjne zbliżeniowe LSI Czujnik indukcyjny zbliżeniowy prcuje n zsdzie tłumionego oscyltor LC: jeżeli w obszr dziłni dostnie się metl, to z ukłdu zostje pobrn

Bardziej szczegółowo

Wymagania kl. 2. Uczeń:

Wymagania kl. 2. Uczeń: Wymgni kl. 2 Zkres podstwowy Temt lekcji Zkres treści Osiągnięci uczni. SUMY ALGEBRAICZNE. Sumy lgebriczne definicj jednominu pojęcie współczynnik jednominu porządkuje jednominy pojęcie sumy lgebricznej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 22 lutego 2012 r. Pozycja 204 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 7 lutego 2012 r.

Warszawa, dnia 22 lutego 2012 r. Pozycja 204 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 7 lutego 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Wrszw, dni 22 lutego 2012 r. Pozycj 204 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dni 7 lutego 2012 r. w sprwie rmowych plnów nuczni w szkołch publicznych

Bardziej szczegółowo

Gry czasowe. Tadeusz Radzik (Wrocław) (artykuł wspomnieniowy o prof. Stanisławie Trybule)

Gry czasowe. Tadeusz Radzik (Wrocław) (artykuł wspomnieniowy o prof. Stanisławie Trybule) MATEMATYKA STOSOWANA TOM 11/52 2010 Tdeusz Rdzik (Wrocłw) Gry czsowe (rtykuł wspomnieniowy o prof. Stnisłwie Trybule) Streszczenie. Prc jest rtykułem wspomnieniowym o prof. Stnisłwie Trybule. Wprowdz on

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne matematyka klasa 2b, 2c, 2e zakres podstawowy rok szkolny 2015/2016. 1.Sumy algebraiczne

Wymagania edukacyjne matematyka klasa 2b, 2c, 2e zakres podstawowy rok szkolny 2015/2016. 1.Sumy algebraiczne Wymgni edukcyjne mtemtyk kls 2b, 2c, 2e zkres podstwowy rok szkolny 2015/2016 1.Sumy lgebriczne N ocenę dopuszczjącą: 1. rozpoznje jednominy i sumy lgebriczne 2. oblicz wrtości liczbowe wyrżeń lgebricznych

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, 2011 DAR/A/J/2011/001

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, 2011 DAR/A/J/2011/001 EKONOMETRYCZNA ANALIZA POPYTU NA KREDYT W POLSKIEJ GOSPODARCE URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, 2011 DAR/A/J/2011/001 Piotr Wdowiński 1 Deprtment Anliz Rynkowych SŁOWA KLUCZOWE: POPYT NA KREDYT,

Bardziej szczegółowo

NAUKI SPOŁECZNE PODSTAOWOWE POJĘCIA I ZAGADNIENIA. socjalizacja, więzi i role społeczne, strktury grupowe, struktura życia społecznego

NAUKI SPOŁECZNE PODSTAOWOWE POJĘCIA I ZAGADNIENIA. socjalizacja, więzi i role społeczne, strktury grupowe, struktura życia społecznego NAUKI SPOŁECZNE PODSTAOWOWE POJĘCIA I ZAGADNIENIA socjlizcj, więzi i role społeczne, strktury grupowe, struktur życi społecznego Autor: Elżbiet Czekj JEDNOSTKA i SPOŁECZEŃSTWO Człowiek jest istotą społeczną,

Bardziej szczegółowo

Wymagania na ocenę dopuszczającą z matematyki klasa II Matematyka - Babiański, Chańko-Nowa Era nr prog. DKOS 4015-99/02

Wymagania na ocenę dopuszczającą z matematyki klasa II Matematyka - Babiański, Chańko-Nowa Era nr prog. DKOS 4015-99/02 Wymgni n ocenę dopuszczjącą z mtemtyki kls II Mtemtyk - Bbiński, Chńko-Now Er nr prog. DKOS 4015-99/02 Temt lekcji Zkres treści Osiągnięci uczni WIELOMIANY 1. Stopień i współczynniki wielominu 2. Dodwnie

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania edukacyjne z matematyki, klasa 2C, poziom podstawowy

Szczegółowe wymagania edukacyjne z matematyki, klasa 2C, poziom podstawowy Szczegółowe wymgni edukcyjne z mtemtyki, kls 2C, poziom podstwowy Wymgni konieczne () dotyczą zgdnieo elementrnych, stnowiących swego rodzju podstwę, ztem powinny byd opnowne przez kżdego uczni. Wymgni

Bardziej szczegółowo

Wykład 6 Dyfrakcja Fresnela i Fraunhofera

Wykład 6 Dyfrakcja Fresnela i Fraunhofera Wykłd 6 Dyfrkcj Fresnel i Frunhofer Zjwisko dyfrkcji (ugięci) świtł odkrył Grimldi (XVII w). Poleg ono n uginniu się promieni świetlnych przechodzących w pobliżu przeszkody (np. brzeg szczeliny). Wyjśnienie

Bardziej szczegółowo

Propozycja przedmiotowego systemu oceniania wraz z określeniem wymagań edukacyjnych (zakres podstawowy)

Propozycja przedmiotowego systemu oceniania wraz z określeniem wymagań edukacyjnych (zakres podstawowy) Propozycj przedmiotowego systemu ocenini wrz z określeniem wymgń edukcyjnych (zkres podstwowy) Proponujemy, by omwijąc dne zgdnienie progrmowe lub rozwiązując zdnie, nuczyciel określł do jkiego zkresu

Bardziej szczegółowo

Pakiet aplikacyjny. Niniejszy pakiet zawiera informacje, które musisz posiadać zgłaszając swoją kandydaturę. Zawiera on:

Pakiet aplikacyjny. Niniejszy pakiet zawiera informacje, które musisz posiadać zgłaszając swoją kandydaturę. Zawiera on: Pkiet plikcyjny Stnowisko: Nr referencyjny: Specjlist ds. interwencji ekologicznych CON/2011/01 Niniejszy pkiet zwier informcje, które musisz posidć zgłszjąc swoją kndydturę. Zwier on: List do kndydtów

Bardziej szczegółowo

2011 Trendy w Warszawie. Podsumowanie SYTUACJA GOSPODARCZA. Biura Handel Magazyny. Popyt Nowa Podaż Pustostany Budowy Czynsze Stopy Zwrotu

2011 Trendy w Warszawie. Podsumowanie SYTUACJA GOSPODARCZA. Biura Handel Magazyny. Popyt Nowa Podaż Pustostany Budowy Czynsze Stopy Zwrotu www.cbre.eu/reserch CB RICHARD ELLIS MrketView Rynek Komercyjny w Polsce 1 kwrtł 211 211 Trendy w Wrszwie Biur Hndel Mgzyny Popyt Now Podż Pustostny Budowy Czynsze Stopy Zwrotu Podsumownie Wszystkie sektory

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z matematyki wraz z określeniem wymagań edukacyjnych (zakres podstawowy) Klasa II TAK

Przedmiotowy system oceniania z matematyki wraz z określeniem wymagań edukacyjnych (zakres podstawowy) Klasa II TAK I Postnowieni ogólne Przedmiotowy system ocenini z mtemtyki wrz z określeniem wymgń edukcyjnych (zkres podstwowy) Kls II TAK 1. Wrunkiem uzyskni pozytywnej oceny semestrlnej z mtemtyki jest: ) zliczenie

Bardziej szczegółowo

STYLE. TWORZENIE SPISÓW TREŚCI

STYLE. TWORZENIE SPISÓW TREŚCI STYLE. TWORZENIE SPISÓW TREŚCI Ćwiczenie 1 Tworzenie nowego stylu n bzie istniejącego 1. Formtujemy jeden kpit tekstu i zznczmy go (stnowi on wzorzec). 2. Wybiermy Nrzędzi główne, rozwijmy okno Style (lub

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie multimetrów cyfrowych do pomiaru podstawowych wielkości elektrycznych

Zastosowanie multimetrów cyfrowych do pomiaru podstawowych wielkości elektrycznych Zstosownie multimetrów cyfrowych do pomiru podstwowych wielkości elektrycznych Cel ćwiczeni Celem ćwiczeni jest zpoznnie się z możliwościmi pomirowymi współczesnych multimetrów cyfrowych orz sposobmi wykorzystni

Bardziej szczegółowo

STRESZCZENIA / ABSTRACTS

STRESZCZENIA / ABSTRACTS STRESZCZENIA / ABSTRACTS Teorie powstwni bólu Theories of pin Ann Przekls-Muszyńsk Zkłd Bdni i Leczeni Bólu, Ktedr Anestezjologii i Intensywnej Terpii, Collegium Medicum, Uniwersytet Jgielloński, Krków

Bardziej szczegółowo

mgh. Praca ta jest zmagazynowana w postaci energii potencjalnej,

mgh. Praca ta jest zmagazynowana w postaci energii potencjalnej, Wykłd z fizyki. Piot Posmykiewicz 49 6-4 Enegi potencjln Cłkowit pc wykonn nd punktem mteilnym jest ówn zminie jego enegii kinetycznej. Często jednk, jesteśmy zinteesowni znlezieniem pcy jką sił wykonł

Bardziej szczegółowo

LUDNOŚĆ. (stan na dzień 31 marca, na godz. 24:00) Data urodzenia. żonaty/zamężna. wdowiec/wdowa. rozwodnik/rozwódka

LUDNOŚĆ. (stan na dzień 31 marca, na godz. 24:00) Data urodzenia. żonaty/zamężna. wdowiec/wdowa. rozwodnik/rozwódka R E P U B L I K A C H O R W A C J I GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY LUDNOŚĆ (stn n dzień 31 mrc, n godz. 24:00) Formulrz P-1 Wszystkie dne zwrte w niniejszym formulrzu stnowią tjemnicę służbową i zostną wykorzystne

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ 2. Figury geometryczne

DZIAŁ 2. Figury geometryczne 1 kl. 6, Scenriusz lekcji Pole powierzchni bryły DZAŁ 2. Figury geometryczne Temt w podręczniku: Pole powierzchni bryły Temt jest przeznczony do relizcji podczs 2 godzin lekcyjnych. Zostł zplnowny jko

Bardziej szczegółowo

system identyfikacji wizualnej forma podstawowa karta A03 część A znak marki

system identyfikacji wizualnej forma podstawowa karta A03 część A znak marki krt A03 część A znk mrki form podstwow Znk mrki Portu Lotniczego Olsztyn-Mzury stnowi połączenie znku grficznego (tzw. logo) z zpisem grficznym (tzw. logotypem). Służy do projektowni elementów symboliki

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE POMIARY FREZÓW OBWIEDNIOWYCH

KOMPLEKSOWE POMIARY FREZÓW OBWIEDNIOWYCH KOMPLEKSOWE POMIARY FREZÓW OBWIEDNIOWYCH Michł PAWŁOWSKI 1 1. WSTĘP Corz większy rozwój przemysłu energetycznego, w tym siłowni witrowych stwi corz większe wymgni woec producentów przekłdni zętych jeśli

Bardziej szczegółowo

Księga Znaku. kampanii informacyjno - promocyjnej projektu Warszawski Węzeł Wodno - Rowerowy Pedałuj i Płyń (bike&sail)

Księga Znaku. kampanii informacyjno - promocyjnej projektu Warszawski Węzeł Wodno - Rowerowy Pedałuj i Płyń (bike&sail) Księg Znku kmpnii informcyjno - promocyjnej projektu Wrszwski Węzeł Wodno - Rowerowy Pedłuj i Płyń (bike&sil) Księg Znku A STANDARYZACJA ZNAKU 1 ZNAK KAMPANII - WERSJA PODSTAWOWA I JEJ ODMIANY 1.1 Znk

Bardziej szczegółowo

Temat lekcji Zakres treści Osiągnięcia ucznia

Temat lekcji Zakres treści Osiągnięcia ucznia ln wynikowy kls 2c i 2e - Jolnt jąk Mtemtyk 2. dl liceum ogólnoksztłcącego, liceum profilownego i technikum. sztłcenie ogólne w zkresie podstwowym rok szkolny 2015/2016 Wymgni edukcyjne określjące oceny:

Bardziej szczegółowo

Metodologia szacowania wartości docelowych dla wskaźników wybranych do realizacji w zakresie EFS w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa

Metodologia szacowania wartości docelowych dla wskaźników wybranych do realizacji w zakresie EFS w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Metodologi szcowni wrtości docelowych dl wskźników wybrnych do relizcji w zkresie EFS w Regionlnym Progrmie percyjnym Województw Kujwsko-Pomorskiego 2014-2020 Toruń, listopd 2014 1 Spis treści I. CZĘŚĆ

Bardziej szczegółowo

WYZNACZNIKI. . Gdybyśmy rozważali układ dwóch równań liniowych, powiedzmy: Takie układy w matematyce nazywa się macierzami. Przyjmijmy definicję:

WYZNACZNIKI. . Gdybyśmy rozważali układ dwóch równań liniowych, powiedzmy: Takie układy w matematyce nazywa się macierzami. Przyjmijmy definicję: YZNACZNIKI Do opisu pewnh oiektów nie wstrz użć liz. ie n przkłd, że do opisni sił nleż użć wektor. Sił to przeież nie tlko wielkość le i jej punkt przłożeni, zwrot orz kierunek dziłni. Zte jedną lizą

Bardziej szczegółowo

I. INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE 1. Tytuł projektu. 2. Identyfikacja rodzaju interwencji

I. INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE 1. Tytuł projektu. 2. Identyfikacja rodzaju interwencji MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO Progrm Opercyjny Innowcyjn Gospodrk Wniosek o dofinnsownie relizcji projektu 8. Oś Priorytetow: Społeczeństwo informcyjne zwiększnie innowcyjności gospodrki Dziłnie 8.2:

Bardziej szczegółowo

ZAKON SZPITALNY ŚW. JANA BOŻEGO DUSZPASTERSTWO SŁUŻBY ZDROWIA

ZAKON SZPITALNY ŚW. JANA BOŻEGO DUSZPASTERSTWO SŁUŻBY ZDROWIA Wyniki nkiety Pytnie n. 1: Czy istnieje duszpsterstwo służy zdrowi (duszpsterstwo socjlne, zespoły duszpsterskie, rd, kpelni, wolontrit )?. n szczelu prowincjlnym..... TAK NIE. n szczelu loklnym......tak

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO. Póz. 2919 DECYZJA NR OKR-4210-38(14)/2014/404/XII/EŚ PREZESA URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO. Póz. 2919 DECYZJA NR OKR-4210-38(14)/2014/404/XII/EŚ PREZESA URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO, dlll 10 listopd 2014 r. Elektronicznie podpisn Jnusz Włdysłw Olech Póz. 2919 Dt: 2014-11-10 14:08:59 DECYZJA NR OKR-4210-38(14)/2014/404/XII/EŚ PREZESA URZĘDU

Bardziej szczegółowo

Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LIX Egzamin dla Aktuariuszy z 12 marca 2012 r. Część I Matematyka finansowa

Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LIX Egzamin dla Aktuariuszy z 12 marca 2012 r. Część I Matematyka finansowa Mtemtyk finnsow 12.03.2012 r. Komisj Egzmincyjn dl Akturiuszy LIX Egzmin dl Akturiuszy z 12 mrc 2012 r. Część I Mtemtyk finnsow WERSJA TESTU A Imię i nzwisko osoby egzminownej:... Czs egzminu: 100 minut

Bardziej szczegółowo

MATeMAtyka 3 inf. Przedmiotowy system oceniania wraz z określeniem wymagań edukacyjnych. Zakres podstawowy i rozszerzony. Dorota Ponczek, Karolina Wej

MATeMAtyka 3 inf. Przedmiotowy system oceniania wraz z określeniem wymagań edukacyjnych. Zakres podstawowy i rozszerzony. Dorota Ponczek, Karolina Wej Dorot Ponczek, Krolin Wej MATeMAtyk 3 inf Przedmiotowy system ocenini wrz z określeniem wymgń edukcyjnych Zkres podstwowy i rozszerzony Wyróżnione zostły nstępujące wymgni progrmowe: konieczne (K), podstwowe

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z matematyki wraz z określeniem wymagań edukacyjnych (zakres podstawowy) Klasa II LO

Przedmiotowy system oceniania z matematyki wraz z określeniem wymagań edukacyjnych (zakres podstawowy) Klasa II LO I Postnowieni ogólne Przedmiotowy system ocenini z mtemtyki wrz z określeniem wymgń edukcyjnych (zkres podstwowy) Kls II LO 1. Wrunkiem uzyskni pozytywnej oceny semestrlnej z mtemtyki jest: ) zliczenie

Bardziej szczegółowo

Księga Identyfikacji Wizualnej. Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.

Księga Identyfikacji Wizualnej. Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. Księg Identyfikcji Wizulnej Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. 1. Elementy bzowe 1.1. KONSTRUKCJA OPIS ZNAKU PSE 3 1.2. WERSJA PODSTAWOWA ZNAKU 4 1.3. WERSJE UZUPEŁNIAJĄCE 5 1.4. OPIS KOLORYSTYKI ZNAKU

Bardziej szczegółowo

Narożnik MIRAGE Mini. Wygląd mebla. Okucia i poduszki. Instrukcja montażu. Poduszka oparciowa 3szt. Poduszka ozdobna 2szt. ver.3/07.

Narożnik MIRAGE Mini. Wygląd mebla. Okucia i poduszki. Instrukcja montażu. Poduszka oparciowa 3szt. Poduszka ozdobna 2szt. ver.3/07. Instrukcj montżu Spółdzielni Melrsk RAMETA ZPCH 47-400 Rciórz, ul. Królewsk 50; Centrl:+48 (0) 3-453 9 50; Sprzedż:+48(0) 3-453 9 89; Serwis:+48(0) 3-453 9 80; www.rmet.com.pl Wygląd mel 4 5 3 Okuci i

Bardziej szczegółowo

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1 Złącznik nr 3 Krt oceny merytorycznej wniosku o dofinnsownie projektu konkursowego PO KL Krt oceny merytorycznej wniosku o dofinnsownie projektu konkursowego PO KL 1 NR WNIOSKU KSI: POKL.05.02.01 00../..

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie: Do czego służą wektory?

Wprowadzenie: Do czego służą wektory? Wprowdzenie: Do czego służą wektory? Mp połączeń smolotowych Isiget pokzuje skąd smoloty wyltują i dokąd doltują; pokzne jest to z pomocą strzłek strzłki te pokzują przemieszczenie: skąd dokąd jest dny

Bardziej szczegółowo

BIOPSJA GRUBOIGŁOWA PIERSI WYTYCZNE DIAGNOSTYCZNE

BIOPSJA GRUBOIGŁOWA PIERSI WYTYCZNE DIAGNOSTYCZNE POL J PATHOL 2009; 3 (SUPLEMENT 1): S13-S19 BIOPSJA GRUBOIGŁOWA PIERSI WYTYCZNE DIAGNOSTYCZNE EWA CHMIELIK, ELżBIETA ŁUCZYŃSKA 1. Biopsj cienkoigłow iopsj gruoigłow Leczenie neodiuwntowe rk piersi, dni

Bardziej szczegółowo

Algorytmy graficzne. Filtry wektorowe. Filtracja obrazów kolorowych

Algorytmy graficzne. Filtry wektorowe. Filtracja obrazów kolorowych Algorytmy grficzne Filtry wektorowe. Filtrcj orzów kolorowych Filtrcj orzów kolorowych Metody filtrcji orzów kolorowych możn podzielić n dwie podstwowe klsy: Metody komponentowe (component-wise). Cechą

Bardziej szczegółowo

Rekuperator to urządzenie

Rekuperator to urządzenie Rekupertor to urządzenie będące sercem cłego systemu wentylcji mechnicznej. Skłd się z zintegrownej obudowy, w której znjdują się dw wentyltory, w nszym przypdku energooszczędne. Jeden z nich służy do

Bardziej szczegółowo

Oznaczenia: K wymagania konieczne; P wymagania podstawowe; R wymagania rozszerzające; D wymagania dopełniające; W wymagania wykraczające

Oznaczenia: K wymagania konieczne; P wymagania podstawowe; R wymagania rozszerzające; D wymagania dopełniające; W wymagania wykraczające Wymgni edukcyjne z mtemtyki ls 2 b lo Zkres podstwowy Oznczeni: wymgni konieczne; wymgni podstwowe; R wymgni rozszerzjące; D wymgni dopełnijące; W wymgni wykrczjące Temt lekcji Zkres treści Osiągnięci

Bardziej szczegółowo

WENTYLACJA PRZESTRZENI POTENCJALNIE ZAGROŻONYCH WYBUCHEM MIESZANIN GAZOWYCH

WENTYLACJA PRZESTRZENI POTENCJALNIE ZAGROŻONYCH WYBUCHEM MIESZANIN GAZOWYCH Ochron przeciwwybuchow Michł Świerżewski WENTYLACJA PRZESTRZENI POTENCJALNIE ZAGROŻONYCH WYBUCHEM MIESZANIN GAZOWYCH 1. Widomości ogólne Zgodnie z postnowienimi rozporządzeni Ministr Sprw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE UDZIAŁU/UMOWA (Zawiera strony 1, 2, 3, Regulamin)

ZGŁOSZENIE UDZIAŁU/UMOWA (Zawiera strony 1, 2, 3, Regulamin) ul. Szos Bydgosk 3 fx (56) 612 02 56 tel. (56) 612 02 63 tel. (56) 612 02 64 e-mil: m.mieszklsk@trgitorunskie.pl tel. 602 629 431 e-mil:.dzio@trgitorunskie.pl tel. 606 228 261 e-mil: zkpis@umk.pl Toruń,

Bardziej szczegółowo

Laura Opalska. Klasa 1. Gimnazjum nr 1 z Oddziałami Integracyjnym i Sportowymi im. Bł. Salomei w Skale

Laura Opalska. Klasa 1. Gimnazjum nr 1 z Oddziałami Integracyjnym i Sportowymi im. Bł. Salomei w Skale Trójkąt Pscl od kuchni Kls 1 Gimnzjum nr 1 z Oddziłmi Integrcyjnym i Sportowymi im. Bł. Slomei w Skle ul. Ks.St.Połetk 32 32-043 Skł Gimnzjum nr 1 z Oddziłmi Integrcyjnymi i Sportowymi im. Bł. Slomei w

Bardziej szczegółowo

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu innowacyjnego testującego składanego w trybie konkursowym w ramach PO KL

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu innowacyjnego testującego składanego w trybie konkursowym w ramach PO KL Złącznik nr 5 Krt oceny merytorycznej Krt oceny merytorycznej wniosku o dofinnsownie projektu innowcyjnego testującego skłdnego w trybie konkursowym w rmch PO KL NR WNIOSKU KSI: WND-POKL. INSTYTUCJA PRZYJMUJĄCA

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWEK CIENKICH ZA POMOCĄ ŁAWY OPTYCZNEJ

WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWEK CIENKICH ZA POMOCĄ ŁAWY OPTYCZNEJ Ćwiczenie 9 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWEK CIENKICH ZA POMOCĄ ŁAWY OPTYCZNEJ 9.. Opis teoretyczny Soczewką seryczną nzywmy przezroczystą bryłę ogrniczoną dwom powierzchnimi serycznymi o promienich R i

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2014 r.

Warszawa, czerwiec 2014 r. SPRAWOZDANIE Z WDRAŻANIA PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI 2007-2013 w 2013 ROKU Wrszw, czerwiec 2014 r. SPIS TREŚCI 1. Informcje wstępne... 4 2. Przegląd relizcji progrmu opercyjnego w okresie objętym

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁTOWANIE ŁUKOWO-KOŁOWEJ LINII ZĘBÓW W UZĘBIENIU CZOŁOWYM NA FREZARCE CNC

KSZTAŁTOWANIE ŁUKOWO-KOŁOWEJ LINII ZĘBÓW W UZĘBIENIU CZOŁOWYM NA FREZARCE CNC KOMISJA BUDOWY MASZYN PAN ODDZIAŁ W POZNANIU Vol. 8 nr Archiwum Technologii Mszyn i Automtyzcji 008 PIOTR FRĄCKOWIAK KSZTAŁTOWANIE ŁUKOWO-KOŁOWEJ LINII ZĘBÓW W UZĘBIENIU CZOŁOWYM NA FREZARCE CNC W rtykule

Bardziej szczegółowo

Dorota Ponczek, Karolina Wej. MATeMAtyka 2. Plan wynikowy. Zakres podstawowy

Dorota Ponczek, Karolina Wej. MATeMAtyka 2. Plan wynikowy. Zakres podstawowy Dorot Ponczek, rolin Wej MATeMAtyk Pln wynikowy Zkres podstwowy MATeMAtyk. Pln wynikowy. ZP Oznczeni: wymgni konieczne, P wymgni podstwowe, R wymgni rozszerzjące, D wymgni dopełnijące, W wymgni wykrczjące

Bardziej szczegółowo

Statut Karkonoskiej Państwowej Szkoły Wyższej w Jeleniej Górze

Statut Karkonoskiej Państwowej Szkoły Wyższej w Jeleniej Górze Sttut Krkonoskiej Pństwowej Szkoły Wyższej w Jeleniej Górze Spis treści Rozdził I Podstwy prwne dziłlności orz zdni Krkonoskiej Pństwowej Szkoły Wyższej w Jeleniej Górze... 2 Rozdził II Orgnizcj Uczelni...

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ENERGETYCZNO-NAPĘDOWY JAKO PODSTRUKTURA SYTEMU DYNAMICZNEGO POZYCJONOWANIA JEDNOSTKI OCEANOTECHNICZNEJ

SYSTEM ENERGETYCZNO-NAPĘDOWY JAKO PODSTRUKTURA SYTEMU DYNAMICZNEGO POZYCJONOWANIA JEDNOSTKI OCEANOTECHNICZNEJ Mgr inż. LSZK CHYBOWSKI Politechnik Szczecińsk Wydził Mechniczny Studium Doktornckie SYSTM NRGTYCZNO-NAPĘDOWY JAKO PODSTRUKTURA SYTMU DYNAMICZNGO POZYCJONOWANIA JDNOSTKI OCANOTCHNICZNJ STRSZCZNI W mterile

Bardziej szczegółowo

BADANIE ZALEŻNOŚCI PRZENIKALNOŚCI MAGNETYCZNEJ

BADANIE ZALEŻNOŚCI PRZENIKALNOŚCI MAGNETYCZNEJ ADANIE ZAEŻNOŚCI PRZENIKANOŚCI MAGNETYCZNEJ FERRIMAGNETYKÓW OD TEMPERATURY 1. Teori Włściwości mgnetyczne sstncji chrkteryzje współczynnik przeniklności mgnetycznej. Dl próżni ten współczynnik jest równy

Bardziej szczegółowo

O RELACJACH MIĘDZY GRUPĄ OBROTÓW, A GRUPĄ PERMUTACJI

O RELACJACH MIĘDZY GRUPĄ OBROTÓW, A GRUPĄ PERMUTACJI ZESZYTY NAUKOWE 7-45 Zenon GNIAZDOWSKI O RELACJACH MIĘDZY GRUPĄ OBROTÓW, A GRUPĄ PERMUTACJI Streszczenie W prcy omówiono grupę permutcji osi krtezjńskiego ukłdu odniesieni reprezentowną przez mcierze permutcji,

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA TECHNOLOGIA NAPRAW ZESPOŁÓW I PODZESPOŁÓW MECHANICZNYCH POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH KLASA I TPS

KRYTERIA OCENIANIA TECHNOLOGIA NAPRAW ZESPOŁÓW I PODZESPOŁÓW MECHANICZNYCH POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH KLASA I TPS KRYTRIA OCNIANIA TCHNOLOGIA NAPRAW ZSPOŁÓW I PODZSPOŁÓW MCHANICZNYCH POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH KLASA I TPS Temt Klsyfikcj i identyfikcj pojzdów smochodowych Zgdnieni - Rodzje ukłdów, - Zdni i ogóln budow

Bardziej szczegółowo

usuwa niewymierność z mianownika wyrażenia typu

usuwa niewymierność z mianownika wyrażenia typu Wymgni edukcyjne n poszczególne oceny z mtemtyki Kls pierwsz zkres podstwowy. LICZBY RZECZYWISTE podje przykłdy liczb: nturlnych, cłkowitych, wymiernych, niewymiernych, pierwszych i złożonych orz przyporządkowuje

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo zawodowe a rynek pracy sektora rolno-spożywczego w województwie łódzkim

Szkolnictwo zawodowe a rynek pracy sektora rolno-spożywczego w województwie łódzkim Szkolnictwo zwodowe dl sektor rolno-spożywczego w województwie łódzkim dignoz potrzeb edukcyjnych Szkolnictwo zwodowe rynek prcy sektor rolno-spożywczego w województwie łódzkim Prognozy oprcowne w rmch

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAPRAWCZY DO PROGRAMU PROFILAKTYKI Zawsze bezpieczny, codziennie grzeczny SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 24 W OPOLU NA LATA 2010-2012

PROGRAM NAPRAWCZY DO PROGRAMU PROFILAKTYKI Zawsze bezpieczny, codziennie grzeczny SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 24 W OPOLU NA LATA 2010-2012 PROGRAM NAPRAWCZY DO PROGRAMU PROFILAKTYKI Zwsze bezpieczny, codziennie grzeczny SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 24 W OPOLU NA LATA 2010-2012 ZAŁOŻENIA PROGRAMU: progrm m być spójny z progrmem wychowwczym szkoły,

Bardziej szczegółowo

Dodatkowe informacje i objaśnienia. Zakres zmian wartości grup rodzajowych środków trwałych, wnip oraz inwestycji długoterminowych Zwieksz Stan na.

Dodatkowe informacje i objaśnienia. Zakres zmian wartości grup rodzajowych środków trwałych, wnip oraz inwestycji długoterminowych Zwieksz Stan na. STOWARZYSZENIE RYNKÓW FINANSOWYCH ACI POLSKA Afiliowne przy ACI - The Finncil Mrkets Assocition Dodtkowe informcje i objśnieni Wrszw, 21 mrzec 2014 1.1 szczegółowy zkres zmin wrtości grup rodzjowych środków

Bardziej szczegółowo

WSTĘP CHARAKTERYSTYKA WZORNICTWA

WSTĘP CHARAKTERYSTYKA WZORNICTWA Annls of Wrsw University of Life Sciences SGGW Forestry nd Wood Technology No 74, 2011: 199-205 (Ann. WULS-SGGW, Forestry nd Wood Technology 74, 2011 Chrkterystyk ozdobnych drewninych posdzek w Muzeum

Bardziej szczegółowo

Modelowanie 3 D na podstawie fotografii amatorskich

Modelowanie 3 D na podstawie fotografii amatorskich Edwrd Nowk 1, Jonn Nowk Modelownie D n podstwie fotogrfii mtorskich 1. pecyfik fotogrmetrycznego oprcowni zdjęć mtorskich wynik z fktu, że n ogół dysponujemy smymi zdjęcimi - nierzdko są to zdjęci wykonne

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY, al. Niepodległości 208, 00-925 Warszawa DS-50 I OCHRONA ZDROWIA W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH, Kwestionariusz indywidualny

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY, al. Niepodległości 208, 00-925 Warszawa DS-50 I OCHRONA ZDROWIA W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH, Kwestionariusz indywidualny GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY, l. Niepodległośi 08, 00-95 Wrszw www.stt.gov.pl Dził 1. CHARAKTERYSTYKA OSOBY 1. Symol województw gospodrstw domowego. Nr gospodrstw domowego. Nr kolejny osoy ojętej dniem w

Bardziej szczegółowo

Materiały diagnostyczne z matematyki poziom podstawowy

Materiały diagnostyczne z matematyki poziom podstawowy Mteriły dignostyczne z mtemtyki poziom podstwowy czerwiec 0 Klucz odpowiedzi do zdń zmkniętych orz schemt ocenini Mteriły dignostyczne przygotowł Agt Siwik we współprcy z nuczycielmi mtemtyki szkół pondgimnzjlnych:

Bardziej szczegółowo

Regulamin oferty Dobry bilet

Regulamin oferty Dobry bilet Regulmin oferty Dobry bilet I. Podstwowe informcje 1. Do odwołni n wybrnych odcinkch sieci kolejowej wprowdz się ofertę Dobry bilet. 2. W ofercie wystwi się bilety: ) jednorzowy n przejzd tm (w dowolnym

Bardziej szczegółowo

Racjonalne oczekiwania w polityce podatkowej możliwości aplikacji

Racjonalne oczekiwania w polityce podatkowej możliwości aplikacji Jnusz Kudł Uniwersytet Wrszwski Rcjonlne oczekiwni w polityce podtkowej możliwości plikcji Wprowdzenie Jednym z njwżniejszych problemów polityki podtkowej jest ogrniczenie zjwisk nieleglnego unikni podtków.

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA ZNAKU. Znak posiada swój obszar ochronny i w jego obrębie nie mogą się znajdować żadne elementy, nie związane ze znakiem.

KSIĘGA ZNAKU. Znak posiada swój obszar ochronny i w jego obrębie nie mogą się znajdować żadne elementy, nie związane ze znakiem. KSIĘGA ZNAKU KSIĘGA ZNAKU Poniżej przedstwion jest chrkterystyk znku 7 lt Uniwersytetu Łódzkiego. Wszystkie proporcje i sposób rozmieszczeni poszczególnych elementów są ściśle określone. Wprowdznie jkichkolwiek

Bardziej szczegółowo

CHEMIA MIĘDZY NAMI U S Z C Z E L K I P R O F I L E

CHEMIA MIĘDZY NAMI U S Z C Z E L K I P R O F I L E CHEMIA MIĘDZY NAMI U S Z C Z E L K I P R O F I L E CHEMIA MIĘDZY NAMI Firm AIB to prekursor nowoczesnych rozwiązń w dziedzinie udownictw. Dziłlność rozpoczęliśmy w 1992 roku, skupijąc się n produkcji innowcyjnych

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA INFORMATYKI STOSOWANEJ I ZARZĄDZANIA

WYŻSZA SZKOŁA INFORMATYKI STOSOWANEJ I ZARZĄDZANIA Mteriły do wykłdu MATEMATYKA DYSKRETNA dl studiów zocznych cz. Progrm wykłdu: KOMBINATORYKA:. Notcj i podstwowe pojęci. Zlicznie funkcji. Permutcje. Podziory zioru. Podziory k-elementowe. Ziory z powtórzenimi

Bardziej szczegółowo

Materiały szkoleniowe DRGANIA MECHANICZNE ZAGROŻENIA I PROFILAKTYKA. Serwis internetowy BEZPIECZNIEJ CIOP-PIB

Materiały szkoleniowe DRGANIA MECHANICZNE ZAGROŻENIA I PROFILAKTYKA. Serwis internetowy BEZPIECZNIEJ CIOP-PIB Mteriły szkoleniowe DRGANIA MECHANICZNE ZAGROŻENIA I PROFILAKTYKA Serwis internetowy BEZPIECZNIEJ CIOP-PIB 1. Wprowdzenie Drgnimi nzywne są procesy, w których chrkterystyczne dl nich wielkości fizyczne

Bardziej szczegółowo

KOMPENDIUM MATURZYSTY Matematyka poziom podstawowy

KOMPENDIUM MATURZYSTY Matematyka poziom podstawowy KOMPENDIUM MATURZYSTY Mtemtyk poziom podstwowy Publikcj dystrybuown bezpłtnie Dostępn n stronie: Kompendium do pobrni n stronie: SPIS TREŚCI. Potęgi i pierwistki... W tym:. Wykorzystnie wzorów;. Przeksztłcnie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI W KLASIE IIc ZAKRES PODSTAWOWY I ROZSZERZONY

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI W KLASIE IIc ZAKRES PODSTAWOWY I ROZSZERZONY WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI W KLASIE IIc ZAKRES PODSTAWOWY I ROZSZERZONY. JĘZYK MATEMATYKI oblicz wrtość bezwzględną liczby rzeczywistej stosuje interpretcję geometryczną wrtości bezwzględnej liczby

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 2016 1) Dziedzictwo kulturowe priorytet 3 Kultura ludowa i tradycyjna

PROGRAM MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 2016 1) Dziedzictwo kulturowe priorytet 3 Kultura ludowa i tradycyjna PROGRAM MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 2016 1) Dziedzictwo kulturowe priorytet 3 Kultur ludow i trdycyjn I. INSTYTUCJA ZARZĄDZAJĄCA PRIORYTETEM: II. III. Deprtment Nrodowych Instytucji Kultury

Bardziej szczegółowo

Opis i analiza metod pomiaru prędkości kątowej. Prądnice tachometryczne.

Opis i analiza metod pomiaru prędkości kątowej. Prądnice tachometryczne. Opis i nliz metod pomiru prędkości kątowej. Prądnice tcometryczne. Prądnice tcometryczne są to młe prądnice elektryczne, któryc npięcie wyjściowe zwier informcję o prędkości obrotowej, w niektóryc przypdkc

Bardziej szczegółowo

Wtyczki i gniazda - 7 stykowe

Wtyczki i gniazda - 7 stykowe Wtyczki i gnizd - 7 stykowe Wtyczk c b 16 Amp Bieguny 7 135 b 98 c 54 Typy połączeń: Zciski śrubowe Sił docisku [cm] 100 cm Wg [g] 214 zciski śrubowe styki: mosiężne - by zmówić styki pokryte niklem nleży

Bardziej szczegółowo

ZADANIA Z ZAKRESU SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY ŚREDNIEJ

ZADANIA Z ZAKRESU SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY ŚREDNIEJ ZADANIA Z ZAKRESU SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY ŚREDNIEJ Nrsowć wkres funkji: f() = + Nrsowć wkres funkji: f() = + Nrsowć wkres funkji: f() = + + Dl jkih wrtośi A, B zhodzi równość: + +5+6 = A

Bardziej szczegółowo