Przemyślenia na temat zrównoważonego rozwoju

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przemyślenia na temat zrównoważonego rozwoju"

Transkrypt

1 Przemyślenia na temat zrównoważonego rozwoju Jeśli nie powstałaby ludzkość oraz ludzka kultura, które, na przestrzeni dotychczasowych stosunkowo krótkich dziejów, nie interesowałyby się li tylko swoim gatunkiem albo grupą, to wtedy nie miałyby racji bytu powyższe rozważania i przemyślenia. Cały świat ożywiony na Ziemi - gatunki, które żyją na planecie oraz całość nieożywionego (nieorganicznego) środowiska - to wszystko stanowi jeden, powstały, powiązany ze sobą, żywy samoregulujący się układ/system. Ten system nie potrzebuje żadnej sztucznej ingerencji/interwencji aby móc istnieć i funkcjonować. Aby móc nadal żyć, myślący gatunek człowieka powstał, opierając się na swoim punkcie widzenia i opisując świat za pomocą mniej lub bardziej istotnych cech czy określeń (na przykład jadalne, niejadalne, znane coś - a więc takie, dzięki czemu możemy uzyskać energię, względnie nieznane - a więc takie coś o którym nic nie wiemy). Człowiek rządzi innymi gatunkami na Ziemi oraz pozostałymi twórczymi elementami nieożywionej przyrody. Na podstawie takiego opisu rzeczywistości (korzystne/niekorzystne) człowiek wyniszczył w sposób systematyczny lub bezwiednie poszczególne gatunki. Człowiek pojedyńczym gatunkom zniszczył "tylko" egzystencjalne środowisko a w ten sposób po prostu skazał je na śmierć czy też poszczególne gatunki doprowadził do stanu degeneracji - co było równoznaczne z zakłóceniem równowagi w przyrodzie/naturze. Gdyby więc nie powstała ludzkość, która dąży do "zaszufladkowania" wszystkiego wokół siebie a tym samym zużywa na swoje potrzeby coraz więcej energii Ziemi, to pojęcie zrównoważonego rozwoju nie byłoby siłą rzeczy potrzebne a ani jeden gatunek żyjący na Ziemi nie "zastanwiałby się" nad jego istotą. Jednakże my - ludzie - jesteśmy tutaj a co więcej porządnie rozbabraliśmy świat wokół nas. Z tego też powodu zajmujemy się w chwili obecnej sporządzaniem różnych analiz, które mają nam pomóc przy długofalowym kształtowaniu zrównoważonych i rozwojowych systemów. W interesie ludzkości (naszego być alebo nie być) ww. analizy mają nam także pomóc wprowadzać wspomniane systemy w życie. Istnieją tacy "kształtujący" te systemy na Ziemi, którzy w trakcie swoich działań, informują nas, że zdarzają się sytuacje w których dane systemy nie pasują do siebie, nie układają się w jedną pożądaną całość. Dlatego też ci "kształtujący" starają się, aby chociaż jedna część systemu miała określony wpływ dane środowisko. Dążą więc, aby ta część systemu była w harmonii z otoczeniem (na zasadzie "dopasowania" się mniejszego do większego, integracji w środowisko.) Pozostali kształtujący (większość) są przekonani, że wiedzą wszystko o otaczającym nas świecie oraz sądzą, że są w stanie od wewnątrz przeprowadzić korekty w świecie żywej przyrody na Ziemi. Innymi słowy, należy wg. nich koontynuować i pielęgnować tradycję ludzkiej kultury. A więc dążyć do takiej zmiany, która jest równoznaczna z ujarzmieniem przyrody. Takie działania doprowadzą do tego, że zniszczymy warunki w których gatunek ludzki może żyć na Ziemi - a tak zakończy się projekt zwany ludzkością i człowiekiem. Nie musimy się godzić z takim rozwiązaniem, które doprowadzi do zgubnych konsekwencji, możemy kwestionować takie podejście. Pomimo krytyki, wiele spraw i rzeczy dalej biegnie swoim torem.

2 Nauka ma dwa poziomy: Na jednym poziomie znajduje się nasza wiedza na temat naszej planety i systemu słonecznego. Na drugim poziomie znajduje się to, co określamy jako mądrość - a więc nasza wiedza w jaki sposób wykorzystać czy też nie wykorzystać wspomnianą powyżej wiedzę o Ziemi. Przykładem pierwszego poziomu nauki jest na przykład fakt poznania przez nas tajemnicy bomby atomowej, przykładem drugiego poziomu - tj mądrości jest nasza wola nieużycia broni jądrowych (tudzież brak mądrości - wola użycia broni atomowej). Wiedza opiera się na poszczególnych wiadomościach, mądrość wypływa z doświadczenia, które jest udziałem społeczeństwa. Losy wsi, miast, dzielnic, danego terytorium czy regionów, obszarów geograficznych zależą od żyjących tam ludzkich społeczności. Kiedy mądrość ustąpi miejsce głupocie, to wtedy społeczność upada i ulega przekształceniu się w zbiorowość, którą napędzają interesy określonych jednostek. W rezultacie agresywni i mający siłę przebicia ludzie po "skonsumowaniu" wszystkiego co przynosiło zysk, opuszczają zniszczoną przez siebie społeczność, poszukując nowych możliwości samorealizacji (pracy). Pozostawiają po sobie zdewastowane środowisko i słabych współobywateli. Przykładami takich miejsc są obszary dotknięte klęskami żywiołowymi. Na takich terenach jest już widoczne "życie, które dotknęło i odcisnęło swoje piętno na ludziach". Wystarczy jak popatrzymy na region Czernobyla, w którym, od czasu katastrofy atomowej, warunki na przyzwoite i normalne ludzkie życie skurczyły się do minimum. Jedyną szansą egzystencji ludzkości to takie społeczeństwo, w którym mądrość jest przekazywana z generacji na generację. Społeczeństwo ludzkie opiera się na takich cennych mądrościach jak: poczucie odpowiedzialności, zaufanie, cnota, ofiarność, pokora, współczucie. W organizacjech pozarządowych można widzieć ukształtowane i sformalizowane ludzkie społeczności, które funkcjonują na podobnych zasadach organizacyjnych jak państwo albo samorząd powiatowy czy miejski. Organizacja pozarządowa przypomina w swej strukturze państwo: instytucja państwowa - pozarządowe walne zgromadzenie, władza państwowa -pozarządowe kierownictwo, państwowy urząd podatkowy- pozarządowa komisja kontrolna, sąd państwowy - pozarządowa komisja etyczna, itd. Obie struktury dysponują budżetem. Jedną z form przychodu jest podatek lub składka członkowska. W tych ukształtowanych i sformalizowanych społecznościach typu organizacja pozarządowa, ludzie mają do czynienia w gruncie rzeczy z idealną organizacją państwową, dla której charakterystyczne jest demokratyczny sposób podejmowania decyzji, przejrzystość, niezależność czy dążenie do wolności. Organizacje pozarządowe mają prawo wypróbować takie model struktury, który jest właściwy organizacji zwanej państwem. W przeciwnym wypadku może dojść do sytuacji, kiedy sama organizacja pozarządowa ulegnie politycznym naciskom państwa albo pojedyńczym grupom interesu a może stać się miejscem walki o władzę. Pod pojęciem organizacji pozarządowych możemy rozumieć również swojego rodzaju inkubatory, w których ludzie mogą przyswoić sobie te mechanizmy demokratyczne, które są właściwe dla państwa praworządnego i dobrze funkcjonującego (musi być spełniony warunek uczestniczenia w procesie decyzyjnym oraz brania rzeczywistej odpowiedzialności za podjęte decyzje i działania). Jeśli organizacja pozarządowa straci powyższe cechy (tj.dobrego państwa), to członkowie odwrócą się do niej plecami, co spowoduje upadek organizacji.

3 Jeśli porównamy organizację pozarządową z państwem lub względnie ze społeczeństwem, to stwierdzimy, że organizacja pozarządowa jest czymś pośrednim - ma w sobie zarówno cechy państwa jak i społeczeństwa. Poprzez skutecznie oddziaływującą strukturą organizacja pozarządowa przypomina strukturę państwa, ale poprzez przyjęty system wartości przypomina bardziej społeczeństwo. Jeśli poglądy osób kierujących organizacją pozarządową rozminą się ze zdrowym rozsądkiem (mądrością) społeczeństwa, to mechanizm oddziaływania organizacji będzie przypominał klasyczny technokratyczny mechanizm działania właściwy dla struktury państwowej (typ państwa, w którym najważniejsza jest sama władza jako taka). Weźmiemy teraz pod uwagę pojęcie rozwój. Ogólną definicję zrównoważonego rozwoju możemy przeczytać we "wspólnej przyszłości", która została wydana przez ENS w 1987 roku. W opinii ENS rozwój gospodarczy wyznacza nowy etap, w którym liczyć się będzie globalna realizacja zrównoważonego rozwoju, który zapewni światu zachowanie zasobów naturalnych... Definicja według komunikatu brzmi : zrównoważony rozwój to taki rozwój, który zaspakaja teraźniejsze potrzeby w taki sposób, że nie są zagrożone dalsze możliwości zaspakajania potrzeb całego narodu/społeczeństwa. Powyższa definicja jest zbyt ogólnikowa, zbyt asekurancka oraz zbyt laicka. Zdaniem ekologów gdyby obecnie wyraźnemu zwolnieniu uległo tempo zaspakajania potrzeb (proces stagnacji), to w ostatecznym rozrachunku niemożliwa byłaby dalsza egzystencja gatunku ludzkiego. Według drugiej, mniej skomplikowanej definicji "zrównoważony rozwój to wyważenie i zharmonizowanie interesów środowiska, społeczeństwa i gospodarki". Na mniejszych w sensie przestrzennym obszarach geograficznych - w regionach a przede wszystkim w niewielkich jednostkach terytorialnych - tam gdzie funkcjonuje organizacja pozarządowa występuje z reguły większe dążenie realizowania działań w duchu zrównoważonego rozwoju. Dzieje się tak, między innymi dlatego, że właśnie członkowie NGO utożsamiają się emocjonalnie z danym obszarem geograficznym. Starają się oni chronić występującą na ich terenie ożywioną i nieożywioną przyrodę, względnie zabytki kulturalne i historyczne, dbają oni o tradycję, która jest związana z minionym dziedzictwem. Opowieści albo legenda, które odnoszą się na przykład do danej skały, rzeki, do danych roślin czy zwierząt jest zakodowanym przekazem przodków społeczności/społeczeństwa, jest właśnie kodem, który ma chronić zabytki historyczne i przyrodę. Członkowie takiej społeczności lokalnej są o wiele bardziej otwarci na takie sposoby społecznego zachowania się i bycia, które są naturalne czyli nie są szkodliwe dla ogółu. Jednocześnie członkowie takiej społeczności lokalnej pragną żyć według swoich indywidualnych wyobrażeń i dążą do tego, aby ich dzieci tu znalazły swoje miejsce i były szczęśliwe. Również dla potomków funkcjonowanie w społeczności lokalnej ma jedynie sens jeśli warunki w których ona żyje są korzystne i odpowiednie a same życie zbiorowości toczy się w zdrowym środowisku naturalnym - wśród nieskażonej przyrody. Stan środowiska naturalnego i przyrody na danym obszarze jest miernikiem stanu danej społeczności. Z kolei stan danej społeczności jest jedynym wskaźnikiem zrównoważonego rozwoju. Jakiekolwiek rozważania o zrównoważonym rozwoju na danym obszarze mijają się z sensem jeśli nie będziemy mieli do czynienia ze społecznością lokalną. Jeśli chodzi o stan gospodarki to zależny jest on, podobnie jak stan środowiska naturalnego (przyrody) od żywotności przyrody oraz od wzajemnych relacji. Czy i na ile gospodarka i środowisko naturalne ze sobą współistnieją.

4 Tą tematyką będziemy się zajmować w sposób bardziej szczegółowy w rozdziale pod tytułem "tęczowe gospodarowanie". Jeśli zrównoważony rozwój dotykać będzie li tylko jednej sfery/dziedziny życia, to nie ulegną zatrzymaniu procesy prowadzące do destrukcji warunków życiowych ludzkości. Tytułem ilustracji w Unii Europejskiej niepotrzebnie staramy się chronić środowisko naturalne/przyrodę albowiem w gruncie rzeczy "przesuwamy" nasze problemy do mniej lub bardziej rozwiniętych krajów. Procesy globalnego ocieplenia i tak nas dosiągną. Ziemia jest jak wielka łódź, jeśli wszyscy będą gromadzić się na tej stronie burty, gdzie fale rozbijają się z mniejszą siłą, to nastąpi przechył i łódź się wywróci. Tak samo jeśli ci najsilniejsi "pasażerowie" łodzi będą zanieczyszczać miejsca, na których siedzą ci słabsi "pasażerowie", to po pewnym czasie łódź będzie pełna ekstrementów i również nastąpi jej potopienie. Klucz do trwałego, długofalowego zrównoważonego rozwoju znajduje się w kieszeni społeczeństwa (rewitalizacja) czy pozostałych społeczności a także w następujących po nich generacjach. Klucz tkwi w tym "coś" co nazywamy odpowiedzialnością za nasz los, zaufaniem, pokorą, szacunkiem, ofiarnością, empatią względnie zrozumieniem co do konieczności podzielenia się z innymi naszymi doświadczeniami i zasobami naturalnymi. W kolejnym rozdziale starałem się ułożyć słownik obywatelski. Inspirację czerpałem z publikacji "Dyrektywa jak korzystać z pojęć/słów dotyczących zrównoważonego rozwoju". Ww. materiał został upowszechniony na stronie internetowej - Słownik Zrównoważonego Rozwoju dzięki poparciu Węgierskiej Telekomunikacji (Magyar Telecom). ROZNORODNOSC - WIELOBARWNOSC Różnorodność oznacza zmianę, inność i wielobarwność. Organizacja pozarządowa odnosi tym większe sukcesy im więcej różnych osób znajduje się w jej szeregach (zarówno jako członkowie jak i ochotnicy). Wielobarwność organizacji również przyczynia się do podniesienia jej skuteczności, sprzyja rozwiązywaniu problemów (np. na poziomie sieci) i osiąganiu sukcesów. Wychodząc z powyższych obserwacji, można stwierdzić, że członkowie organizacji mogą przyswoić sobie takie umiejętności jak na przykład: - w samej zbiorowości ludzkiej oraz w relacjach społeczności z środowiskiem, a więc pomiędzy kulturą a przyrodą powinni się oni kierować zrozumieniem i racjonalnymi kryteriami oceny. - przyswajać sobie różne przyjazne, pozytywne właściwości/wartości a wzajemnie szanować doświadczenia. - zrozumieć, że wielofarebność wystepuje nie tylko w życiu, ale że oznacza ona także odmienność w poznaniu (różnimy się co do naszej wiedzy). - zrozumieć, że dyskryminacja jednostki, kulturowa czy zinstytucjonalizowana (a więc niekorzystne, negatywne rozróżnianie) zawsze oznacza, że ktoś coś zyskuje kosztem kogoś, tego innego.

5 KO-OPERACJA - WSPOŁPRACA Współpraca służy takiemu rozwojowi, aby źródła energii były odnawialne a więc efektywnemu i racjonalnemu wykorzystaniu zasobów. Z punktu widzenia organizacji pozarządowej przestrzeganie tej mądrości sprzyja temu, aby organizacje nie marnowały energii poprzez powielanie tych samych działań na tym samym obszarze geograficznym. - na przykład: gdyby jednocześnie dwie organizacje przeprowadzały badania w danym regionie w celu utrzymania zrównoważonego przepływu/ruchu cudzoziemców, to potrzebowalibyśmy dwa razy więcej papieru na kwestionariusze, zużyło by się dwa razy więcej materiałów pędnych przy wypełnianiu kwestionariuszy, spożyje się dwa razy więcej energii przy opracowaniu danych w komputerze i to wszystko z myślą o realizacji tego samego celu. SUBSYDIARNOSC Zgodnie z zasadą subsydiarności jak największa ilość decyzji powinna zapaść na najniższym szczeblu, a więc tam gdzie ma miejsce największa informowalność i odpowiedzialność za podjęte decyzje (w relacji władza-obywatele) oraz gdzie są najbardziej widoczne skutki efektywnego procesu decyzyjnego. Także na tym najniższym szczeblu decyzje mają z reguły największą obowiązującą moc. TZW. TECZOWE GOSPODAROWANIE - CZYLI GOSPODAROWANIE OPARTE NA WSPOŁPRACY ORAZ NA LOKALNYM PRZEDSIEWZIECIU FINANSOWYM Na wprowadzenie w życie podjętych na szczeblu lokalnym uchwał potrzebne są środki finansowe. Państwo (kierują nim różne grupy interesu) nie zawsze rozsądnie rozdziela środki finansowe uzyskane formą podatków od obywateli i przedsiębiorców. Co miałaby uczynić społeczność lokalna aby uzyskać środki finansowe na realizację swoich celów? Jeżeli państwo nie przejawia chęci rozdzielenia zgodnie z zapotrzebowaniem uzyskanych z podatku pieniędzy, to dana społeczność lokalna powinna dążyć do tego, aby ww. środki finansowe pozostały w ich regionie. Społeczność może to osiągnąć przy pomocy różnych, opartych na współpracy, lokalnych inicjatyw finansowych. Więcej informacji na ten temat uzyskałem na stronie internetowej Stowarzyszenia na rzecz zrównoważonego rozwoju (www.kozossefejlesztes.hu <http://www.kozossefejlesztes.hu>). Najważniejsze studium na temat lokalnych, opartych na współpracy, inicjatyw finansowych napisał Tamás Almaássy. Na następujących kolejno stronach możecie zapoznać się z fragmentami wspomnnianego studium. Społeczność lokalna powinna być niezależna od gospodarki światowej. Niezależność ta oznacza również zerwanie z panującą w gospodarce logiką. Podstawą tej niezależności są nowe spojrzenia na sprawy i zagadnienia oraz rozważania o nowych zagadnieniach. Takie podejście jest zgodne z holistycznymi rozważaniami Daunce'a a ujętymi w "Tęczowych przemyślaniach". Co prawda jest tutaj (w"tęczowych przemyślaniach") znowu mowa o zaciśnięciu pasa a jest to najtrudniejsza rzecz, którą należy sobie przyswoić. Wszystko inne - a więc jego pojęcia ekonomiczne (na temat pieniądza, kapitału, stopy procentowej, zysku) głęboko pokrywają się z naszymi odczuciami i rozważaniami. Dlatego też, należy te pojęcia na nowo przemyśleć oraz trzeba dokładnie się nad nimi zastanowić. Tylko przy takim podejściu, te pojęcia ekonomiczne

6 uzyskują swoje nowe znaczenie. Nasz Program niezależności wsparty rozważaniami zawartymi w "Tęczowych przemyśleniach" można rozpocząć, odwołując się na Schumacherra, który zaleca opracowanie pod kątem gospodarczym pożądanych celów zanim dokonamy analizy ekonomicznej i metaekonomicznej Program niezależności nie oznacza całkowitego oderwaniea od gospodarki światowej, lecz należy go tutaj rozumieć jako przywrócenie kontroli społecznej nad gospodarką. W publikacji "Społeczeństwo Rozwoju" 2 przeczytałem zwięzłe podsumowanie o tym na co trzeba zwracać uwagę w czasie kiedy przebiega rozwój gospodarczy. W opinii Tibora Halásza społeczność lokalna dysponuje takimi kompetencjami, przy pomocy których można: - doprowadzić aby pozostawiona na miejscu wartość dodana rosła (uzyskana z płac, z zysków, oraz w formie podatku, który pozostaje w społeczności - wszystko to służy inwestycjom). - spowodować wzrost majątku, który zostaje na miejscu (chodzi o inwestycje, sfinansowane z lokalnych źródeł). Lokalny rynek powinien być kontrolowany przez społeczność lokalną a także tamże powinny zapadać decyzje o funkcjonowaniu lokalnej gospodarki. W moim przekonaniu powyższy tryb postępowania pokrywa się z określeniem celu według Douthwait'a. Potem pojawia się kwestia czy my zaakceptujemy program, który jest realizowany za pomocą tych celów. Istotne dla niezależności gospodarki lokalnej jest obniżenie jej finansowej zależności (od państwa). Na przestrzeni dziejów zależność społeczności lokalnych wynika głównie z zobowiązań finansowych. Dlatego też najważniejszym celem jest zmniejszyć choć trochę te zobowiązania finansowe. W drugiej i trzeciej części moich rozważań, poświęcam uwagę tym inicjatywom, które wprowadzają w życie powyższy deklarowany cel. Najpierw chodzi o niezależność energetyczną, dopiero później można dążyć do niezależności w zakresie podstawowych artykułów żywnościowych i tekstyliów (ubrania). Douthwaite nie jest rewolucjonistą a wynika to, moim zdaniem, z powyższej kolejności. Najbardziej demokratycznym sposobem oderwania się od gospodarki światowej jest pozostawienie w rękach społeczności tego, co oddawane jest państwu albo jest zależne od otaczającego porządku ekonomicznego. Utworzeniem lokalnego systemu możemy spowodować, że energia, podstawowe produkty żywnościowe oraz ubrania nie będą podlegały zewnętrznym regułom, ale lokalnemu mechanizmowi rynkowemu. Powyższe rozważanie dobrze ilustruje jakie znaczenie dla społeczności lokalnej mają mechanizmy rynkowe. Tyle tylko że nie należy sobie mylić kolejność (co jest w pierwszej kolejności a co jest w drugiej kolejności). Celem mechanizmów rynkowych nie jest wytyczenie celów społecznych ale osiągnięcie przynoszących korzyści celów gospodarczych. Na końcu rozdziału chciałbym jeszcze wspomnieć, że prezentowane w rozdziale drugim i trzecim środowisko lokalne w zasadniczy sposób wpływa ożywczo na lokalne spożycie czy konsumpcję. Lokalne spożycie czy konsumpcja jest problemem dla zrównoważonego rozwoju:

7 Czy obrót rynkowy jest bodźcem dla zrównoważonego (umiarkowanego) spożycia? W dzisiejszym świecie dziwnym może się wydawać fakt, że ludzie, którzy występują przeciwko globalizacji i degradacji środowiska wspierają takie rozwiązania, które są bodźcem dla spożycia czy konsumpcji. Na szczęście ta konstatacja nie jest dokońca taka albowiem rozwiązania te są bodźcem dla lokalnego (na miarę naszych rzeczywistych potrzeb) spożycia a to stanowi zasadniczą różnicę (chodzi o spożycie lokalne versus spożycie globalne). 1. Musimy przyjąć do wiadomości fakt, że na razie większość ludzi w krajach rozwiniętych pragnie mieć większą konsumpcję. Jeśli udałoby się chociaż zmniejszyć ilość dóbr konsumpcyjnych na rynku, to doprowadziłoby to do wzrostu kosztów związanych z dowozem towarów, przede wszystkim dalekomorskich, a tym samym wzrosły by ich ceny a w konsekwencji uległoby zmniejszeniu nasze spożycie W perspektywie długofalowej również korzystnym rozwiązaniem jest przejście na konsumpcję czy spożycie lokalne. O wiele łatwiej jest przystosować się do takich reguł, kiedy dotyczą ograniczonego pod względem przestrzennym obszaru. Kiedy środki masowego przekazu (media) donoszą nam o degradacji przebiegającej w dalekich krajach, to apelują również w ten sposób do naszej odpowiedzialności. Ale nie ma powodu do nawet niewielkiego optymizmu, albowiem dzisiejszy rozwinięty i zamożny świat zmusza obywateli Trzeciego Swiata, aby dewastowali siebie i swoje ojczyzny. Jeśli natomiast doszłoby do rozwoju spożycia na szczeblu lokalnym, to ten ogromny nacisk zubożałych obywateli z Południa i Wschodu na bogate Północ i Zachód uległby osłabieniu. Również rozluźniłby się (zmniejszyłby się) ten nacisk, któremu są poddani obywatele zaniedbanych obszarów czy regionów. Być może pojawi się szansa, że odżyją mądre tradycje, które kształtowały ich egzystencję. Także dzięki spożyciu na szczeblu lokalnym, kształtowanym według rzeczywistych potrzeb, zaczęła by się zmniejszać sztucznie rozdmuchana konsumpcja w krajach rozwiniętych. Na Zachodzie zarówno ilość pośredników w życiu (społeczno-ekonomicznym) jak i ogólny (niski) poziom wiedzy na temat potrzeb przyrody wywołuje u wielu osób bunt i protest, co może doprowadzić do obniżenia (sztucznej) konsumpcji a tym samym do zmniejszenia dewastacji środowiska naturalnego. Ogólnie możemy stwierdzić, że w chwili obecnej, nie jest łatwo wprowadzić w życie tę powyższą strategię. Bardziej radykalne programy o bardziej obiecujących wynikach jeszcze trudniej przeforsować w praktyce. W oparciu o powyższe fakty i rozważania, dochodzę do wniosku, że na razie powinniśmy oddziaływać na sumienie ludzi poprzez zmianę relacji import a konsumpcja. Albowiem wielkość dowozu z zewnątrz wpływa na to jak kształtuje się lokalny rynek spożywców. W artykule możemy uzyskać więcej informacji na temat lokalnych inicjatyw finansowych, opartych na współpracy. Oto kilka przykładów: KOŁO "KALÁKA" Uczestnicy koła "kalaka" zlecają sobie nawzajem różne usługi czy transakcje finansowe a te działania znajdują swoje odzwierciedlenie w budżecie wewnętrznym. Ten budżet wewnętrzny nosi nazwę "zielonego pieniądza". Powyższy system, który wspomaga miejscowy handel nazywa się w Anglii LETS, we Francji SEL a w Niemczech TALENTUM. Na

8 Węgrzech, dzięki Tamás'owi Almássy to funkcjonuje pod nazwą koła "kaláka" a w KÖR - Społecznym Kole Samopomocy (Kozosségi Onsegíto Kor) ten system zielonego pieniądza nosi nazwę Banku Zyczliwości. Kolejne przykłady są wzięte z książki Guy Daunce' "Po krachu - utworzenie Tęczowej gospodarki" (przekładu na język węgierski dokonało wydawnictwo Göncöl w 2001 roku. CONEMARA Na zachodnim wybrzeżu Irlandii obywatele Ballinakillu zamieszkują obszar o powierzchni 320 m 2. Na początku 1970 roku obywatele po raz pierwszy organizujują wielkie spotkanie publiczne, którego celem jest znalezienie rozwiązań dla nurtujących ich problemów. Wsie ww. regionu są bardzo od siebie oddalone, gospodarstwa są niewielkie a grunty orne mają niską jakość. W 1971 roku mieszkańcy podjęli decyzję o utworzeniu lokalnej wspólnoty na rzecz rozwoju o nazwie CONEMARA WEST. Ltd. W czasie jednej akcji wspólnota zebrała od 500 mieszkańców funtów szterlingów. Ww. akcja umożliwiła wybudowanie 9 ośrodków rekreacyjnych. Akcjonariuszami ośrodków stali się członkowie wspólnoty na rzecz rozwoju. Do tego momentu turystyczne ośrodki rekreacyjne na terenie regionu były naogół w posiadaniu ludzi z zewnątrz a co za tym idzie dochody z turystyki były odprowadzane do Dublinu albo Londynu. Z wynajmu ww. ośrodków mieszkańcy spłacili swoje długi i zaczęli kupować akcje. Kolejnym krokiem było zbudowanie ośrodka Teach Ceoil, które pełniło funkcje ośrodka społecznokulturalnego względnie w jego murach odbywały się koncerty tradycyjnej irlandzkiej muzyki i tańca. Działania, które są oparte na współpracy można porównać do ciężkiej pracy fizycznej - na początku bolą nas mięśnie, ale po upływie czasu mięśnie nabierają krzepy a my nabieramy wiary we własne siły. W 1978 roku ww. lokalna wspólnota na rzecz rozwoju kupiła za sumę funtów miejscową dość obszerną starą szkołę przemysłową. Po remoncie, szkoła została udostępniona na użytek miejscowej społeczności. Budynek służył jako miejsce spotkań wspomnianej lokalnej wspólnoty na rzecz rozwoju oraz w nim mieściły się siedziby: Spółdzielni Rolników/Farmerów (mieszkańcy założyli spółdzielnię w 1983 roku), Towarzystwa Kredytowego (założone przez mieszkańców w roku 1970, z kapitałem funtów i liczące 420 członków), Spółdzielni Obrotnych Rybaków (założona przez mieszkańców w 1980 roku) oraz gabinety lekarskie. W budynku szkoły znajdowały się także: ośrodek sportowy, biblioteka publiczna Conemara West, urzędy lub lokalne firmy, sklep oraz kawiarnia. W tej części budynku, w którym znajdowały się firmy, mieli również swoje miejsce rzemieślnicy: ceramicy, artyści wyrabiający cynowe naczynia oraz patchwork (narzuty uszyte z różnych rodzajów tkanin), różni inni rękodzielnicy, w tym kowal, garncarz oraz tokarz. MONDRAGON Mondragon to miasto położone w północno-zachodniej Hiszpanii, w części zachodniej Pirenejów. Począwszy od lat 1950-tych miejscowi obywatele zaczęli zakładać w pierwsszej lołejności spółdzielnię przemysłowo-metalową, następnie bank przemysłowy a kolejno całą sieć spółdzielni. Dzisiaj to znaczy w roku 1988 prawie osób jest zatrudnionych w ponad 100 samodzielnych, ale współpracujących ze sobą spółdzielniach. Mieszkańcy między innymi wytwarzają lodówki, piece kuchenne. Co więcej dzięki ich działaniom w mieście działa bank, instytut badawczy, wyższa uczelnia. W rękach mieszkańców jest także system opieki społecznej. W latach 1980-tych w Hiszpanii był największy w Europie Zachodniej wskaźnik bezrobocia - 25%. W Kraju Basków wszystkie miejscowości mają podobne jak w Mondragonie problemy z bezrobociem (ok ). Mondragon jest przykładem skutecznego rozwiązywania problemu bezrobocia. Albowiem tylko trzydziestu bezrobotnych musiało korzystać z programu pomocy

9 społecznej. W Mondragon osiągnięto takie dobre rezultaty w zwalczaniu bezrobocia, dzięki systemowi spółdzielni nastawionych na strategię wzajemnej pomocy czy współdziałania. Spółdzielnie podczas dwóch pierwszych lat zapewniają opiekę nad nowymi przedsięwzięciami gospodarczymi, pomagając od początku w rozwoju danej przedsiębiorczości/biznesu. Szkolenia, rozwój produktów, wsparcie finansowe oraz badanie rynku - to wszystko jest przedmiotem działań pozostałych spółdzielni. Każda spółdzielnia ponosi swoją część odpowiedzialności za rozwój gospodarczy całej społeczności lokalnej. Członkowie spółdzielni wzajemnie inwestują 20% swoich akcji w swoje przedsięwzięcia gospodarcze. Nawzajem od siebie kupują produkty i sprzęt. Pomagają sobie w wytworzeniu technologii oraz wspólnie dokonują zakupu sofistykowanych czy skomplikowanych produktów. Kiedy zachodzi taka potrzeba, to w dowolny sposób wykorzystują między sobą 25% siły roboczej. Aby móc zabezpieczyć miejscowy charakter przedsiębiorstw (jako własność społeczności lokalnej ) i aby zapobiec naciskom akcionariuszy z zewnątrz (których nie interesuje filozofia wspólnotowa), pracownicy, stając się członkami jakiejkolwiek spółdzielni miasta Mondragon, muszą zostać akcionariuszami danej spółdzielni. Członkowstwo w spółdzielni kosztuje więcej niż 2000 funtów. Kwestia kosztów członkowstwa jest rozwiązywana poprzez pożyczki. Pracownicy spółdzielni spłacają pożyczkę przekazując odpowiednią część ze swojej płacy. Pracownicy spółdzielni odchodzący na emeryturę, muszą sprzedać swoje akcje, które osiągają wówczas wartość ok tysięcy funtów... W Mondragonie dążenia miejscowych obywateli do zakupienia akcji zabezpiecza miejscowa spółdzielnia kredytowa (tj. Casa Laboral Popular), która liczy sobie członków, dysponuje 133 lokalnymi filiami a jej majątek ma wartość 70 milionów funtów. Istotną rolę w życiu miejscowych obywateli pełni bank, który inwestuje ich zaoszczędzone pieniądze w rozwój gospodarczy społeczności lokalnej. Jeśli bank zainwestował pieniądze do jakiejś spółdzielni, to podejmuje wszelkie działania, aby spółdzielnia dobrze prosperowała. Bank służy spółdzielni jako doradca - jak należy racjonalnie i roztropnie postępować na rynkach światowych. Z kolei ten proces doradczy banku wspomagają same spółdzielnie mandragorskie, poprzez centrum mega-mózgu (think-tank), które dokonuje szereg skomplikowanych analiz ekonomicznych. Centrum to działa długofalowo, z wyprzedzeniem - poszukuje rozwiązań zanim dane problemy nabiorą poważnego charakteru. Działania ww. think-tanku (mega-mózgu) można porównać do akupunktury - zmapuje stan całego organizmu i przywróci zachwianą równowagę, zanim jeszcze pojawi się ból, dolegliwości czy choroba. U podstaw godnego podziwu sukcesu spółdzielni mandragorskich leży wzajemne wspieranie się i pomoc: nie ma miejsca na zawodową klęskę czy porażkę a co za tym idzie w zasadzie nie ma miejsca na utratę pracy, bezrobocie. Te zasady funkcjonują w burzliwym otoczeniu gospodarczym. Swój sukces Mondragon zawdzięcza duchowej wizji. "Stwórzmy raczej zamożną wspólnotę lokalną niż zamożne jednostki" - taki jest przekaz Casa Laboral Popular. Don Jose, który wspierał całą spółdzielczą sieć między innymi napisał: Dobro możemy osiągnąć poprzez wspólne społeczne działania, porzez wspólne myślenie i rozważania, poprzez rozwój i odnawianie umiejętności". Don Jose jest przekonany, że świat może się zmienić, zreformować. Realizujemy to co, do pewnego stopnia, może stać się realnością - stoi na swoim stanowisku Don Jose.

10 Bibliografia 1. Schumacher...Małe jest piękne, ze stron Tibor Halász, 1991 Kultura, wspólnota lokalna, gospodarność, zamożny poziom życia Parola X. rocznik 3. Negatywnym skutkiem obniżenia konsumpcji poprzez wyższe ceny byłby wzrost społecznego rozwarstwienia (na zamożnych i niezamożnych). Wiele dóbr na rynku byłoby dostępnych tylko dla zamożnych.

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 102 105) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego

Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego , Siła woli potrafi zaskakiwać rozmachem wizji i zdumiewać osiągnięciami po jej urzeczywistnieniu. To właśnie na motywacji, chęci

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój przedsiębiorstw

Zrównoważony rozwój przedsiębiorstw Akademia Młodego Ekonomisty Społeczna odpowiedzialność biznesu Zrównoważony rozwój przedsiębiorstw Dr Halina Zboroń Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 27 października 2011 r. Zrównoważony rozwój przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie.

ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie. Pomarańczowy Kod ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie. Pomarańczowy Kod determinuje sposób, w jaki realizujemy powyższy cel określa

Bardziej szczegółowo

Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA

Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA Terytorium i mieszkańcy Jeżeli rozwój lokalny dotyczy zarówno jednostek, jak

Bardziej szczegółowo

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować?

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Autor: Frank Shostak Źródło: mises.org Tłumaczenie: Katarzyna Buczkowska Według Bena Bernankego zbyt wczesne wycofanie się z agresywnej polityki walki

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

Kultura organizacji pozarządowych. Demokracja w życiu NGO.

Kultura organizacji pozarządowych. Demokracja w życiu NGO. Kultura organizacji pozarządowych. Demokracja w życiu NGO. Współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 LEADER Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Rostkowo 2014. Kultura

Bardziej szczegółowo

Postawa i terytorium jako fundamenty przedsiębiorczości. Text. społecznej

Postawa i terytorium jako fundamenty przedsiębiorczości. Text. społecznej Postawa i terytorium jako fundamenty przedsiębiorczości społecznej Plan wystąpienia 2 modele: przedsiębiorca społeczny i przedsiębiorstwo społeczne, W poszukiwaniu innowacyjności ci i wspólnoty, znaczenie

Bardziej szczegółowo

Analiza przepływów pieniężnych spółki

Analiza przepływów pieniężnych spółki Analiza przepływów pieniężnych spółki Przepływy pieniężne mierzą wszystkie wpływy i wypływy gotówki z i do spółki, a do tego od razu przyporządkowują je do jednej z 3 kategorii: przepływy operacyjne -

Bardziej szczegółowo

PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE

PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE PATRIOTYZM WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE Co to jest patriotyzm? Zgodnie z definicją podaną w słowniku Władysława Kopalińskiego patriotyzm oznacza: miłość ojczyzny, własnego narodu, połączoną z gotowością do ofiar

Bardziej szczegółowo

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r.

Strategia CSR. Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Sierpień 2015 r. Strategia CSR Grupy Kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie Sierpień 2015 r. Misja i wartości Grupy Kapitałowej GPW Misja Grupy Kapitałowej GPW Naszą misją jest rozwijanie efektywnych mechanizmów

Bardziej szczegółowo

Ustawa o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających. z dnia 7 grudnia 2000 r.

Ustawa o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających. z dnia 7 grudnia 2000 r. Ustawa o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających z dnia 7 grudnia 2000 r. Spółdzielczość Na czym polega idea spółdzielczości? Czy jest na nią miejsce we współczesnych

Bardziej szczegółowo

P ds d taw a w prze z d e s d ięb ę iorcz c o z ści

P ds d taw a w prze z d e s d ięb ę iorcz c o z ści Reforma programowa kształcenia ogólnego Projekt zmian podstawy programowej z Podstaw przedsiębiorczości. MoŜliwości nauczania ekonomii w praktyce. (wrzesień 2008) Kielce listopad 2008 Nowy układ podstawy

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Społeczna odpowiedzialność biznesu. Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne. Przedsiębiorstwo

Akademia Młodego Ekonomisty. Społeczna odpowiedzialność biznesu. Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne. Przedsiębiorstwo Akademia Młodego Ekonomisty Społeczna odpowiedzialność biznesu Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne Edyta Polkowska Uniwersytet w Białymstoku 7 listopada 2013 r. Przedsiębiorstwo Podmiot gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Spółdzielnie energetyczne

Spółdzielnie energetyczne Spółdzielnie energetyczne Spółdzielnie energetyczne krok w stronę zielonej demokracji [dropcap] [/dropcap]niemiecka transformacja energetyczna oznacza nie tylko zmiany technologiczne i gospodarcze. Przemianie

Bardziej szczegółowo

PARTYCYPACJA OBYWATELSKA ZASADY i PRAKTYKA

PARTYCYPACJA OBYWATELSKA ZASADY i PRAKTYKA PARTYCYPACJA OBYWATELSKA ZASADY i PRAKTYKA Ewa Stokłuska Kraków, 12.05.2014r. PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

Bardziej szczegółowo

Procesy informacyjne zarządzania

Procesy informacyjne zarządzania Procesy informacyjne zarządzania Społeczny ład informacyjny dr inż. Janusz Górczyński 1 Podstawowe pojęcia (1) Informacja, procesy informacyjne i systemy informacyjne odgrywały zawsze istotną rolę w przebiegu

Bardziej szczegółowo

Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego

Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego Uwaga: ubiegający się o dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo Oikos dom Nomos prawo Ekonomia zasady prowadzenia gospodarstwa domowego EKONOMIA jest nauką o tym, jak jednostki i całe społeczeństwa decydują o wykorzystaniu rzadkich zasobów które mogą mieć także inne,

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Problemy ekonomiczne

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Problemy ekonomiczne Uniwersytet Szczeciński 6 maja 2015 r. Problemy ekonomiczne Ekonomia w domu Przemysław Pluskota EKONOMIA jest jedną z dziedzin nauk społecznych zajmującą się badaniem prawidłowości i działaniem mechanizmów

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe pośrednictwo finansowe firmy OVB sposób na zarządzanie kapitałem

Kompleksowe pośrednictwo finansowe firmy OVB sposób na zarządzanie kapitałem Kompleksowe pośrednictwo finansowe firmy OVB sposób na zarządzanie kapitałem Europejski Koncern Finansowy KOMPLEKSOWE DORADZTWO FINANSOWE FIRMY OVB TO SPOSÓB NA ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM Tylko nie licznym

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA Aktywność Polski na rynku międzynarodowym realizowana jest w trzech głównych obszarach: 1. Udziału w tworzeniu wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej uwzględniającej interesy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXIX/372/2014 RADY GMINY CZERNICA. z dnia 29 września 2014 r.

UCHWAŁA NR XXXIX/372/2014 RADY GMINY CZERNICA. z dnia 29 września 2014 r. UCHWAŁA NR XXXIX/37/04 RADY GMINY CZERNICA z dnia 9 września 04 r. w sprawie trybu i szczegółowych kryteriów oceny wniosków o realizację zadania publicznego w ramach inicjatywy lokalnej Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków ekspertka: z UE. Barbara Pędzich-Ciach prowadząca: Dorota Kostowska Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PRZEMKOWIE. z dnia... 2015 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PRZEMKOWIE. z dnia... 2015 r. Projekt z dnia kwietnia 05 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PRZEMKOWIE z dnia... 05 r. w sprawie trybu i szczegółowych kryteriów oceny wniosków o realizację zadań publicznych w ramach

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII Ból PRZYWRACANIE ZDROWIA W SZCZEGÓLNY SPOSÓB 2 Krążenie Zapalenie Naprawa tkanek Większość z nas uważa zdrowie za pewnik. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy organizm traci

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie,,( ) Wychowywać to nie znaczy kształcić tylko rozum, lecz kształtować harmonijnie całego człowieka, a więc także jego serce i charakter.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Odpowiedzialność i zobowiązania względem klientów

Rozdział 1. Odpowiedzialność i zobowiązania względem klientów Kodeks Etyczny LG W LG wierzymy i wyznajemy dwie główne zasady, dotyczące strategii firmy: Tworzenie wartości dla klientów oraz Zarządzanie oparte na poszanowaniu godności człowieka. Zgodnie z tymi zasadami

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali:

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali: Na www.lca.pl napisali: Gminy łączą siły 2008-05-09 12:05:47 Podlegnickie gminy chcą wspólnie sięgnąć po unijne pieniądze. Wójtowie czterech gmin podpisali w piątek deklarację współpracy. Deklaracje współpracy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA. z dnia 24 listopada 2015 r.

UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA. z dnia 24 listopada 2015 r. UCHWAŁA NR 99/XII/15 RADY GMINY NOWA RUDA z dnia 24 listopada 2015 r. w sprawie Rocznego Programu Współpracy Gminy Nowa Ruda z organizacjami pozarządowymi na rok 2016 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia

Podstawowe zagadnienia Podstawowe zagadnienia Każda społeczność staje przed koniecznością rozwiązania trzech podstawowych problemw codziennej egzystencji: - jakie dobra i usługi - co wytwarzać - dla kogo je wytwarzać Ekonomia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY KONOPNICA Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ Z PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA 2016 ROK WSTĘP

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY KONOPNICA Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ Z PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA 2016 ROK WSTĘP PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY KONOPNICA Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ Z PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POŻYTKU PUBLICZNEGO NA 2016 ROK WSTĘP 1 Ilekroć w niniejszym programie współpracy Gminy Konopnica

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA RAMOWA O OCHRONIE MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH

KONWENCJA RAMOWA O OCHRONIE MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH KONWENCJA RAMOWA O OCHRONIE MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH COUNCIL OF EUROPE CONSEIL DE L EUROPE Czym jest Konwencja Ramowa o Ochronie Mniejszości Narodowych? Konwencja Ramowa, która weszła w życie 1 lutego 1998

Bardziej szczegółowo

AKTYWNY ŚWIADOMY ODPOWIEDZIALNY

AKTYWNY ŚWIADOMY ODPOWIEDZIALNY YOUTH 4 EARTH MŁODZI DLA ŚWIATA Projekt współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej i Miasta Częstochowy WARSZTATY OPEN BOOK AKTYWNY ŚWIADOMY ODPOWIEDZIALNY MIESZKANIEC domu, miejscowości, kraju, kontynentu,

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI CZĘSTOTLIWOŚĆ I ILOŚC SPOTKAŃ:

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI CZĘSTOTLIWOŚĆ I ILOŚC SPOTKAŃ: SZKOLNY KLUB PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Spotkania w ramach SKP mają na celu przygotować ucznia do aktywnego i świadomego uczestnictwa w życiu gospodarczym, pobudzić w nim ducha przedsiębiorczości, kształcić postawy

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKIE FORUM UNIWERSYTETÓW TRZECIEGO WIEKU. 23 listopada 2012r. KRAKÓW

MAŁOPOLSKIE FORUM UNIWERSYTETÓW TRZECIEGO WIEKU. 23 listopada 2012r. KRAKÓW MAŁOPOLSKIE FORUM UNIWERSYTETÓW TRZECIEGO WIEKU 23 listopada 2012r. KRAKÓW Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA Kamila

Bardziej szczegółowo

Artykuł 25 MIĘDZYNARODOWY PAKT PRAW GOSPODARCZYCH, SOCJALNYCH I KULTURALNYCH. Oto prawa człowieka

Artykuł 25 MIĘDZYNARODOWY PAKT PRAW GOSPODARCZYCH, SOCJALNYCH I KULTURALNYCH. Oto prawa człowieka Oto prawa człowieka w dokumentach ratyfikowanych przez Polskę (patrz Art. 91 Konstytucji R.P.) POWSZECHNA DEKLARACJA PRAW CZŁOWIEKA (Paryż, 10 grudnia 1948 r.) Artykuł 25 1. Każda osoba ma prawo do poziomu

Bardziej szczegółowo

Jak zbadać, czy szkoła funkcjonuje według zrównoważonego rozwoju?

Jak zbadać, czy szkoła funkcjonuje według zrównoważonego rozwoju? Jak zbadać, czy szkoła funkcjonuje według zrównoważonego rozwoju? Sposobów i metod badania jest wiele. Chcielibyśmy zaproponować metodę prześwietlania zasobów szkoły/przedszkola pod kątem czterech aspektów

Bardziej szczegółowo

Dlaczego nie stać nas na tanie rzeczy? Racjonalne korzystanie ze środków wspólnotowych.

Dlaczego nie stać nas na tanie rzeczy? Racjonalne korzystanie ze środków wspólnotowych. Konferencja Lokalne Grupy Rybackie szansą czy tylko nadzieją? Dlaczego nie stać nas na tanie rzeczy? Racjonalne korzystanie ze środków wspólnotowych. Gdańsk - Polfish czerwiec - 2011 r www.ngr.pila.pl

Bardziej szczegółowo

ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW. Kamila Ordowska

ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW. Kamila Ordowska ROLA NAUCZYCIELA W KSZTAŁTOWANIU POSTAW UCZNIÓW Kamila Ordowska Dlaczego powinniśmy kształcić postawy społeczne i obywatelskie? Dynamicznie zmieniające się realia współczesnego świata rozwój cywilizacyjno

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów RAPORT OCENA KONTROLI ZARZĄDCZEJ Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów raport za rok: 2015 Strona 1 z 12 I. WSTĘP: Kontrolę zarządczą w jednostkach sektora finansów publicznych stanowi

Bardziej szczegółowo

Wartości wysoko cenione i ich odzwierciedlenie w polityce przestrzennej

Wartości wysoko cenione i ich odzwierciedlenie w polityce przestrzennej Wartości wysoko cenione i ich odzwierciedlenie w polityce przestrzennej Dr Piotr Fogel Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa 1 Planowanie przestrzenne jako Jedyny sposób osiągania

Bardziej szczegółowo

Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu

Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu Strategia społecznej odpowiedzialności biznesu Od 10 lat działamy na rynku, starając się utrzymywać wysoką pozycję, zarówno na polu ogólnopolskim, jak i lokalnym. Współpracujemy z najlepszymi producentami,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Usługi środowiska w świetle bezpieczeństwa ekologicznego

Usługi środowiska w świetle bezpieczeństwa ekologicznego Artur Michałowski ZMN przy Komitecie Prognoz Polska 2000 Plus PAN Konferencja naukowa Zrównoważony rozwój w polityce spójności w latach 2014-2020. Istota, znaczenie oraz zakres monitorowania Augustów 3-4

Bardziej szczegółowo

Budowanie zrównoważonej przyszłości

Budowanie zrównoważonej przyszłości Budowanie zrównoważonej przyszłości Społeczna Odpowiedzialność Przedsiębiorstwa Przegląd Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa Każdego roku nowe produkty, nowe regulacje prawne i nowe technologie

Bardziej szczegółowo

Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska

Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska Analiza SWOT Wrzesień 2015 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Zadanie współfinansowane

Bardziej szczegółowo

Paweł Połanecki. Organizmy Genetycznie Modyfikowane w rolnictwie Zagadnienia prawne

Paweł Połanecki. Organizmy Genetycznie Modyfikowane w rolnictwie Zagadnienia prawne Paweł Połanecki Organizmy Genetycznie Modyfikowane w rolnictwie Zagadnienia prawne 1 Konflikt interesów wokół zastosowania technologii transgenicznych w rolnictwie naukowcy oraz instytucje eksperymentalno-przemysłowe

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZESPÓŁ SZKÓŁ W SZUBINIE GIMNAZJUM NR 2 Autorzy: Mariola Polańska Gabriela Sobczak 1. Ucznia ocenia nauczyciel wiedzy o społeczeństwie, wspólnie z uczniami.

Bardziej szczegółowo

Dlaczego potrzebujemy uniwersytetów trzeciego wieku, czyli o korzyściach z bycia studentem na emeryturze

Dlaczego potrzebujemy uniwersytetów trzeciego wieku, czyli o korzyściach z bycia studentem na emeryturze Dlaczego potrzebujemy uniwersytetów trzeciego wieku, czyli o korzyściach z bycia studentem na emeryturze Nieformalna droga rozwoju STOWARZYSZENIE Europe4Youth Łucja Krzyżanowska Kraków, 27 marca 2014 Projekt

Bardziej szczegółowo

Forum Polityki Gospodarczej

Forum Polityki Gospodarczej Forum Polityki Gospodarczej Pozytywny wizerunek Śląska jako kluczowy element promocji gospodarczej regionu* Tadeusz Adamski Wydział Polityki Gospodarczej Urzędu Marszałkowskiego Katowice, 11 października

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ w Brześciu Kujawskim z dnia...

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ w Brześciu Kujawskim z dnia... PROJEKT UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ w Brześciu Kujawskim z dnia... w sprawie przyjęcia,, Programu współpracy Gminy Brześć Kujawski z podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego w roku 2016.

Bardziej szczegółowo

Natura 2000 a Ekoturystyka

Natura 2000 a Ekoturystyka NATURA 2000 MOTOREM ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU http://natura2000.org.pl Natura 2000 a Ekoturystyka Rafał Kurczewski Szkolenie regionalne Uwarunkowania rozwoju turystyki w Europejskiej sieci obszarów Natura

Bardziej szczegółowo

Informowanie, konsultacje i uczestnictwo w ochronie środowiska OBOWIĄZEK INFORMACYJNY WOBEC SPOŁECZEŃSTWA

Informowanie, konsultacje i uczestnictwo w ochronie środowiska OBOWIĄZEK INFORMACYJNY WOBEC SPOŁECZEŃSTWA Informowanie, konsultacje i uczestnictwo w ochronie środowiska OBOWIĄZEK INFORMACYJNY WOBEC SPOŁECZEŃSTWA REGULACJE PRAWNE - wspólnotowe Konwencja z Aarhus reguluje następujące kwestie: Dostęp społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

Aktywnie konsultujemy lepiej współpracujemy. Warsztat prowadzi Mirosława Tomasik 01.12.2013

Aktywnie konsultujemy lepiej współpracujemy. Warsztat prowadzi Mirosława Tomasik 01.12.2013 Aktywnie konsultujemy lepiej współpracujemy Warsztat prowadzi Mirosława Tomasik 01.12.2013 1 Konsultacje społeczne- cel Celem konsultacji społecznych jest nawiązanie dialogu pomiędzy mieszkańcami a władzą

Bardziej szczegółowo

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących Zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, wsparcie dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą podlega

Bardziej szczegółowo

Model Współpracy JST - NGO

Model Współpracy JST - NGO Rola organizacji pozarządowych w środowisku lokalnym Model Współpracy JST - NGO Agnieszka Wróblewska Fundacja EOS PROJEKT RAZEM JESTEŚMY NAJSILNIEJSI WDROŻENIE MODELU WSPÓŁPRACY W 6 GMINACH POWIATU ŁUKOWSKIEGO

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE 2 z 5 Szanowni Państwo, Urzędy gmin i miast będąc gospodarzami na swoim terenie, poprzez

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DLA POTRZEB TWORZENIA LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU NA LATA 2014-2020 STOWARZYSZENIA LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA "PRZYJAZNA ZIEMIA LIMANOWSKA"

ANKIETA DLA POTRZEB TWORZENIA LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU NA LATA 2014-2020 STOWARZYSZENIA LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA PRZYJAZNA ZIEMIA LIMANOWSKA ANKIETA DLA POTRZEB TWORZENIA LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU NA LATA 2014-2020 W związku z przygotowaniem nowej Lokalnej Strategii Rozwoju, zwracamy się do Państwa z prośbą o wypełnienie niniejszej ankiety.

Bardziej szczegółowo

Program współpracy Powiatu Bialskiego z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami działającymi w sferze pożytku publicznego na rok 2016

Program współpracy Powiatu Bialskiego z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami działającymi w sferze pożytku publicznego na rok 2016 Załącznik nr 1 do uchwały Nr 120/2015 Zarządu Powiatu w Białej Podlaskiej z dnia 30 października 2015 r. Program współpracy Powiatu Bialskiego z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami działającymi

Bardziej szczegółowo

Środa z Funduszami dla instytucji kultury Programy krajowe PROW Wałbrzych, 3 czerwca 2015 r.,

Środa z Funduszami dla instytucji kultury Programy krajowe PROW Wałbrzych, 3 czerwca 2015 r., Środa z Funduszami dla instytucji kultury Programy krajowe PROW Wałbrzych, 3 czerwca 2015 r., Iwona Stach - Janyst Punkt Informacji Funduszy Europejskich Wałbrzych Program Rozwoju Obszarów Wiejskich Priorytet

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Wprowadzenie istota zarządzania wiedzą Wiedza i informacja, ich jakość i aktualność stają się

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. GWIEZDNY KRĄG Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG I. Zawody I stopnia 1. Społeczeństwo. Definicja społeczeństwa. Pojęcie zbiorowości społecznej.

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR. / 2015 RADY MIEJSKIEJ W JASIENIU z dnia. 2015 r.

UCHWAŁA NR. / 2015 RADY MIEJSKIEJ W JASIENIU z dnia. 2015 r. UCHWAŁA NR. / 2015 RADY MIEJSKIEJ W JASIENIU z dnia. 2015 r. w sprawie przyjęcia Rocznego Programu Współpracy Gminy Jasień z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami prowadzącymi działalność

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

Wstęp. 1. Ilekroć w programie jest mowa o:

Wstęp. 1. Ilekroć w programie jest mowa o: /PROJEKT/ Program współpracy Gminy Przeworsk z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na rok 2012 Wstęp Organizacje

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2012

EKONOMIA Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2012 Leszek Jasiński EKONOMIA etyka i Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2012 Spis treści WSTĘP.... 11 1. CZY CENY MOGĄ BYĆ SPRAWIEDLIWE?... 13 Problem ekonomiczny... 13 Problem etyczny.... 17 2. CZY JEST

Bardziej szczegółowo

MIEJSCOWY PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZEN- NEGO A SKUTKI EKONOMICZNE JEGO UCHWALENIA

MIEJSCOWY PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZEN- NEGO A SKUTKI EKONOMICZNE JEGO UCHWALENIA ELŻ BIETA CZEKIEL-Ś WITALSKA MIEJSCOWY PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZEN- NEGO A SKUTKI EKONOMICZNE JEGO UCHWALENIA Prognoza skutków finansowych, która musi być sporządzana od lipca 2003 r., w związku z

Bardziej szczegółowo

Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Wolbrom na lata 2008-2020

Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Wolbrom na lata 2008-2020 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007-2013 (MRPO) zakłada, że Lokalne Programy Rewitalizacji (LPR) powinny dotyczyć wyselekcjonowanych obszarów miejskich, za wyjątkiem miast o liczbie mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Copyright by treeneo.com sp. z o.o. FOLDER INWESTYCYJNY

Copyright by treeneo.com sp. z o.o. FOLDER INWESTYCYJNY FOLDER INWESTYCYJNY Definicja programu Agrofortis Program oszczędnościowo-inwestycyjny, oparty na ratalnym nabywaniu gruntów rolnych o wysokim potencjale inwestycyjnym. W naszym programie możesz oszczędzać

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw[1]), [2])

o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw[1]), [2]) Przepisy CFC - CIT USTAWA z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw[1]), [2]) Art. 1.

Bardziej szczegółowo

Metody sprzedaży. dr Beata Bajcar

Metody sprzedaży. dr Beata Bajcar Metody sprzedaży dr Beata Bajcar Metody sprzedaży Wykład 1 Literatura Solomon, M.R. (2006) Zachowania i zwyczaje konsumentów, Gliwice: Wydawnictwo Helion. Antonides, G., Van Raaij, W.F. (2003). Zachowanie

Bardziej szczegółowo

WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI

WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI Program wychowawczy Mlodzieżowego Domu Kultury w Świdnicy im. Mieczyslawa Kozara- Sobódzkiego Do realizacji w latach 2012-2014 PROGRAM WYCHOWAWCZY WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZŁOŚCI

Bardziej szczegółowo

Zasady ogólnych praw i obowiązków. Deklaracja. z Rio de Janeiro w sprawie środowiska i rozwoju

Zasady ogólnych praw i obowiązków. Deklaracja. z Rio de Janeiro w sprawie środowiska i rozwoju 1 Zasady ogólnych praw i obowiązków Deklaracja z Rio de Janeiro w sprawie środowiska i rozwoju Preambuła Konferencja Narodów Zjednoczonych Środowisko i Rozwój spotykając się w Rio de Janeiro od 3 do 14

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Edyta Kuracińska

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Edyta Kuracińska Program Operacyjny Kapitał Ludzki Edyta Kuracińska Cel prezentacji Istotą niniejszej prezentacji jest przedstawienie założeń oraz ich realizacji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w aspekcie zwalczania

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Społeczna odpowiedzialność biznesu Bogusława Niewęgłowska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 24 października 2011 r. Odpowiedzialność to: zajmowanie się osobą lub rzeczą,

Bardziej szczegółowo

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO PREAMBUŁA Przedsięwzięcie społeczne to przede wszystkim wielka odpowiedzialność wobec tych, na rzecz których działamy. To działanie powinno być trwałe i

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne jako narzędzie wspierające rozwój województwa podkarpackiego

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne jako narzędzie wspierające rozwój województwa podkarpackiego Zintegrowane Inwestycje Terytorialne jako narzędzie wspierające rozwój województwa podkarpackiego Adam Hamryszczak Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego 16 grudnia 2014 r. 1 ZIT a STRATEGIA ROZWOJU

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ CZYM JEST PLAN DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ (BIZNES-PLAN), I DO CZEGO JEST ON NAM POTRZEBNY? Plan działalności gospodarczej jest pisemnym dokumentem,

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie a inwestowanie..

Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie to zabezpieczenie nadmiaru środków finansowych niewykorzystanych na bieżącą konsumpcję oraz czerpanie z tego tytułu korzyści w postaci odsetek. Jest to czynność

Bardziej szczegółowo

INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP

INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP INNOWACJE W FINANSOWANIU MMŚP 8.30 REJESTRACJA UCZESTNIKÓW 9.15 UROCZYSTE ROZPOCZĘCIE Janusz Piechociński, Minister Gospodarki (TBC) Adam Maciejewski, Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. 9.30

Bardziej szczegółowo

ZIELONE RADZYNY REGULAMIN STOWARZYSZENIA ZWYKŁEGO

ZIELONE RADZYNY REGULAMIN STOWARZYSZENIA ZWYKŁEGO ZIELONE RADZYNY REGULAMIN STOWARZYSZENIA ZWYKŁEGO 31 SIERPNIA 2015 REGULAMIN STOWARZYSZENIA ZWYKŁEGO ZIELONE RADZYNY 1 Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Zielone Radzyny w dalszych postanowieniach

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 15 W KROŚNIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 15 W KROŚNIE PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 15 W KROŚNIE W wychowaniu chodzi właśnie o to, ażeby człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem o to ażeby bardziej był, a nie tylko więcej miał, aby poprzez

Bardziej szczegółowo

CEL OGÓLNY (CO) CEL SZCZEGÓŁOWY (CS) PRZEDSIĘWZIĘCIE (P) PREFEROWANE TYPY OPERACJI

CEL OGÓLNY (CO) CEL SZCZEGÓŁOWY (CS) PRZEDSIĘWZIĘCIE (P) PREFEROWANE TYPY OPERACJI Opis operacji odpowiadającej działaniu z zakresu Małe projekty pod kątem spełniania kryteriów wyboru określonych w Lokalnej Strategii Rozwoju Lokalnej Grupy Działania Partnerstwo na Jurze Tytuł projektu:

Bardziej szczegółowo

KARTA PRACY RZĄD TANZANII

KARTA PRACY RZĄD TANZANII KARTA PRACY RZĄD TANZANII Park Narodowy Serengeti to jeden z największych obszarów chronionych na świecie. Obejmuje część równiny Serengeti położoną w północno-zachodniej części Tanzanii. Objęty jest ochroną

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ NADZIEJE I OBAWY ZWIĄZANE Z INTEGRACJĄ BS/110/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, CZERWIEC 2003

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ NADZIEJE I OBAWY ZWIĄZANE Z INTEGRACJĄ BS/110/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, CZERWIEC 2003 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband Centrum KLUCZ w ramach realizacji projektu PWP OWES INSPRO rozwiązania ponadnarodowe prezentuje wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband, przybliżający dobre praktyki z zakresu zachodniego

Bardziej szczegółowo

WSTĘP PROGRAM I ZASADY WSPÓŁPRACY

WSTĘP PROGRAM I ZASADY WSPÓŁPRACY ZAŁĄCZNIK do Uchwały Nr XVI/134/2011 Rady Miejskiej w Kozienicach z dnia 01 grudnia 2011r.. WSTĘP W demokratycznym społeczeństwie organizacje pozarządowe stanowią znakomitą bazę dla rozwoju lokalnych społeczności,

Bardziej szczegółowo

3.1 Analiza zysków i strat

3.1 Analiza zysków i strat 3.1 Analiza zysków i strat Zakładamy że firma decyduje czy ma wdrożyć nowy produkt lub projekt. Firma musi rozważyć czy przyszłe zyski (dyskontowane w czasie) z tego projektu są większe niż koszty podniesione.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU ŁOMŻYŃSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI WYMIENIONYMI W ART. 3 UST. 3 USTAWY Z DNIA 24 KWIETNIA 2003

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU ŁOMŻYŃSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI WYMIENIONYMI W ART. 3 UST. 3 USTAWY Z DNIA 24 KWIETNIA 2003 PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU ŁOMŻYŃSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI WYMIENIONYMI W ART. 3 UST. 3 USTAWY Z DNIA 24 KWIETNIA 2003 ROKU O DZIAŁALNOŚCI POŻYTKU PUBLICZNEGO I O WOLONTARIACIE

Bardziej szczegółowo