Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 3. Mineralne spoiwa budowlane cz. II

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 3. Mineralne spoiwa budowlane cz. II"

Transkrypt

1 Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 3 Mineralne spoiwa budowlane cz. II

2 Spoiwa gipsowe surowce naturalne : kamień gipsowy - CaSO 4 *2 H 2 O (95%) anhydryt - CaSO 4 gipsy chemiczne (syntetyczne) gipsy z procesów odsiarczania spalin

3 Spoiwa gipsowe otrzymywanie (dehydratacja) Dwuhydrat Półhydrat Anhydryt (rozpuszczalny) Anhydryt (nierozpuszczalny) Estrichgips

4 Własciwości gipsu budowlanego materiał ekologiczny (podczas produkcji wydziela się woda), łatwa i tania produkcja (niewielka energochłonność), korzystna relacja gęstości/wytrzymałości, dobra izolacyjność cieplna, zdolność do regulowania wilgotności w pomieszczeniach, krótki czas wiązania: możliwości wydłużania: chemiczne dodatki opóźniające (boraks, cytrynian potasu i inne, koloidy tworzące otoczki na ziarnach spoiwa (keratyna, kazeina itp.) stanowi środowisko korozyjne dla elementów metalowych, brak odporności na kontakt z wodą.

5 Wiązanie i twardnienie spoiw gipsowych Wiązanie gipsu polega na ponownym uwodnieniu siarczanu wapnia półwodnego do siarczanu wapnia dwuwodnego CaSO 4 0,5 H 2 O = 1,5 H 2 O CaSO 4 2H 2 O I etap: rozpuszczenie półhydratu w wodzie (powstaje nasycony roztwór półhydratu, z którego zaczyna się wytrącać dwuhydrat) II etap: uwodnienie półhydratu do trudniej rozpuszczalnego dwuhydratu (roztwór nasysony w stosunku do półhydratu staje się przesycony względem dwuhydratu dwuhydrat wytrąca się intensywniej III etap: krystalizacja dwuhydratu powstający szkielet krystaliczny obrasta nowymi utworami proces ustaje z chwilą wyczerpania dwuhydratu

6 Czas wiązania Czas jaki upłynął od początku do końca wiązania. Inaczej mówiąc czas wiązania, to czas występowania zaczynu gipsowego w stanie plastycznym. Wiązanie gipsu jest procesem egzotermicznym CaSO 4 0,5 H 2 O + 1,5 H 2 O CaSO 4 2H 2 O + Q 1 ( H<0) CaSO 4 +2 H 2 O CaSO 4 2H 2 O + Q 2 ( H<0)

7 Wiązanie i twardnienie spoiw gipsowych prażenie przy ciśnieniu atmosferycznym: odmiana β (lepiej rozpuszczalna w wodzie i energicznej reaguje z wodą) prażenie w warunkach autoklawizacji (2-12bar): odmiana α (dobrze wykształcone kryształy, większa gęstość, większa wytrzymałość)

8 Mikrostruktura gipsu α i β

9 Wiązanie i twardnienie spoiw gipsowych Spoiwa z gipsu półwodnego (gips budowlany, gips modelarski) należą do spoiw szybkowiążących, ponieważ zaczynają wiązać po kilku minutach. Spoiwa anhydrytowe zaś należą do spoiw wolnowiążących, ponieważ zaczynają wiązać po kilku godzinach; dlatego stosowane są aktywatory przyspieszające ich wiązanie.

10 Opóźnianie procesu wiązania Zastosowanie dodatków zmniejszających rozpuszczalność półhydratu lub zwiększających rozpuszczalność dwuhydratu Dodatek substancji organicznych (klej kostny, kazeina, krochmal, białko, żelatyna, keratyna) Dodatek substancji nieorganicznych (kwas borny, borany, kwas winowy, kwas cytrynowy, cytryniany) Dodatek opóźniacza wynosił zwykle 0,1-0,5% masy gipsu, co przesuwa początek wiązania do minut Hydratacje gipsu opóźnia też stosowanie gorącej wody

11 Przyspieszanie procesu wiązania Zastosowanie dodatków zwiększających rozpuszczalność półhydratu lub zmniejszających rozpuszczalność dwuhydratu Dodatek zarodków krystalizacji Dodatek substancji przyspieszającyh hydratację gipsu (NaCl, K 2 SO 4 ) zawartość anhydrytu III drobne uziarnienie (duże rozdrobnienie spoiwa) substancje zawierające jony Ca 2+ i SO 4 2- (zmniejszające rozpuszczalność CaSO 4. 2H 2 O)

12 Przyczyny i konsekwencje braku odporności na kontakt z wodą mikrostruktura stwardniałego gipsu posiada charakter pilśni utworzonej przez iglaste kryształy CaSO 4 2H 2 O cechy wytrzymałościowe takiej struktury zależą od tarcia wewnętrznego oraz wytrzymałości samych kryształów

13 Przyczyny i konsekwencje braku odporności na kontakt z wodą w kontakcie z wodą: - kryształy zostają powleczone warstewką wody, co obniża tarcie wewnętrzne, - kryształy CaSO 4 2H 2 O są częściowo rozpuszczalne w wodzie, Efekt: obniżenie wytrzymałości

14 Zastosowanie gipsu w budownictwie Zaczyny i zaprawy - zaprawy i wyprawy gipsowe, - gładź z zaczynów gipsowych modyfikowanych dodatkami organicznymi, - samopoziomujące się podkłady pod podłóg Wyroby prefabrykowane - pustaki ścienne i stropowe, - elementy ścianek działowych, - płyty kartonowo-gipsowe, - galanteria gipsowa

15 Spoiwa hydrauliczne

16 Od wapna powietrznego do hydraulicznego Geneza: potrzeba spoiwa zdolnego wiązać w środowisku wodnym i dającym wyroby odporne na kontakt z wodą

17 Od wapna powietrznego do hydraulicznego powstają także trudno rozpuszczalne w wodzie uwodnione krzemiany wapniowe

18 Wapno hydrauliczne Wypalanie wapieni marglistych

19 Wapno hydrauliczne Ogólny opis wiązania wapna hydraulicznego

20 Spoiwa cementowe Cement (definicja technologiczna) to hydrauliczny materiał wiążący otrzymywany z surowców mineralnych (margiel, wapień, glina) Cement (definicja chemiczna) to złożone mieszaniny (roztwory stałe, kryształy mieszane) krzemianów, tlenków prostych, podwójnych i potrójnych oraz innych związków głównie wapnia, glinu i krzemu

21 Spoiwa cementowe Cementy są spoiwami hydraulicznymi, to znaczy, że po połączeniu z wodą wykazują zdolność do wiązania i twardnienia zarówno w powietrzu, jak i w wodzie. Głównym produktem hydratacji (uwodnienia) spoiwa są związki (hydraty) wykazujące stabilność zarówno w środowisku powietrznym jak i wodnym.

22 Spoiwa cementowe zarys produkcji

23 Cementy - rodzaje

24 Cement portlandzki typowe spoiwo cementowe Cement portlandzki składa się w ok. 95% z odpowiednio zmielonego klinkieru portlandzkiego i ok. 5% dodatku gipsu jako regulatora wiązania. Klinkier portlandzki powstaje w wyniku wypalenia odpowiednio przygotowanych surowców w temperaturze ok o C.

25 Cement portlandzki - produkcja

26 Cement portlandzki - produkcja

27 Przykładowe zestawy surowców do wypału cementu portlandzkiego

28 Proces technologiczny wytwarzania cementu portlandzkiego

29

30

31

32

33

34

35 Skład tlenkowy klinkieru (cementu) portlandzkiego

36 Skład mineralogiczny klinkieru (cementu) portlandzkiego

37 Składniki cementu

38 Wiązanie cementu Stwardniały zaczyn cementowy powstaje w wyniku reakcji chemicznych między cementem i wodą (reakcje hydratacji). Złożony proces chemiczny, podczas którego podstawowe składniki mineralne klinkieru (cementu portlandzkiego) C 3 S, C 2 S, C 3 A i C 4 AF reagują z wodą tworząc nowe, nie rozpuszczalne w wodzie związki (hydraty). W największym stopniu w rozwoju wytrzymałości uczestniczą C 3 S i C 2 S tworząc fazę C-S-H (uwodnione krzemiany wapnia) i C-H (wodorotlenek wapniowy; portlandyt)

39 Wiązanie cementu

40 Wiązanie cementu Charakterystyka czterech głównych mineralnych składników klinkieru (cementu) portlandzkiego Kinetyka przyrostu wytrzymałości zaczynu zależeć będzie w dużej mierze od udziału czterech minerałów.

41 Beton komórkowy Beton komórkowy Otrzymuje się z wapna palonego, cementu portlandzkiego i(lub) popiołów lotnych oraz piasku. Jako środek spieniający stosuje się pastę aluminiową 2 Al + 3 Ca(OH) H 2 O Ca 3 [Al(OH) 6 ] H 2

42 KARTKÓWKA Jak dzielą się spoiwa budowlane w zależności od odporności na wodę i warunki twardnienia? Jakie reakcje chemiczne zachodzą w procesie Jakie reakcje chemiczne zachodzą w procesie wiązania i twardnienia spoiw?

Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 3. Mineralne spoiwa budowlane 2013-03-07. Materiały wiążące w zależności od mechanizmu wiązania dzielimy na:

Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 3. Mineralne spoiwa budowlane 2013-03-07. Materiały wiążące w zależności od mechanizmu wiązania dzielimy na: Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 3 Mineralne spoiwa budowlane dr inż. Anna Zielińska-Jurek Katedra Technologii Chemicznej pok.026ch.a., tel.583472937 e-mail: annjurek@pg.gda.pl Materiały wiążące

Bardziej szczegółowo

Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 3. Mineralne spoiwa budowlane

Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 3. Mineralne spoiwa budowlane Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 3 Mineralne spoiwa budowlane Spoiwa mineralne Materiały o właściwościach wiążących, wytwarzane przez wypalenie i sproszkowanie surowców skalnych Po wymieszaniu

Bardziej szczegółowo

RODZAJE SPOIW BUDOWLANYCH str. 1 A11

RODZAJE SPOIW BUDOWLANYCH str. 1 A11 RODZAJE SPOIW BUDOWLANYCH str. 1 A11 Spoiwo budowlane, to materiał wiążący, substancja organiczna lub nieorganiczna rozmieszczona pomiędzy ziarnami kruszywa, powodująca związanie składników. Spoiwa budowlane

Bardziej szczegółowo

GIPS: OKREŚLENIE STOSUNKU WODA/SPOIWO METODĄ DYSPERSJI ORAZ CZASU WIĄZANIA METODĄ NACINANIA NOŻEM

GIPS: OKREŚLENIE STOSUNKU WODA/SPOIWO METODĄ DYSPERSJI ORAZ CZASU WIĄZANIA METODĄ NACINANIA NOŻEM GIPS: OKREŚLENIE STOSUNKU WODA/SPOIWO METODĄ DYSPERSJI ORAZ CZASU WIĄZANIA METODĄ NACINANIA NOŻEM NORMY PN-EN 13279-1:2009 - Spoiwa gipsowe i tynki gipsowe. Część1: Definicje i wymagania PN-EN 13279-2:2014-2

Bardziej szczegółowo

11.4. Warunki transportu i magazynowania spoiw mineralnych Zasady oznaczania cech technicznych spoiw mineralnych 37

11.4. Warunki transportu i magazynowania spoiw mineralnych Zasady oznaczania cech technicznych spoiw mineralnych 37 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 11 MINERALNE SPOIWA BUDOWLANE 11 11.1. Klasyfikacja 11 11.2. Spoiwa powietrzne 11 11.2.1. Wiadomości wstępne 11 11.2.2. Wapno budowlane 12 11.2.3. Spoiwa siarczanowe 18 11.2.4. Spoiwo

Bardziej szczegółowo

Mandat 114 ZAŁĄCZNIK I ZAKRES STOSOWANIA CEMENT, WAPNA BUDOWLANE I INNE SPOIWA HYDRAULICZNE LISTA WYROBÓW DO WŁĄCZENIA DO MANDATU

Mandat 114 ZAŁĄCZNIK I ZAKRES STOSOWANIA CEMENT, WAPNA BUDOWLANE I INNE SPOIWA HYDRAULICZNE LISTA WYROBÓW DO WŁĄCZENIA DO MANDATU Mandat 114 ZAŁĄCZNIK I ZAKRES STOSOWANIA CEMENT, WAPNA BUDOWLANE I INNE SPOIWA HYDRAULICZNE LISTA WYROBÓW DO WŁĄCZENIA DO MANDATU PRZEWIDZIANE DO ZASTOSOWAŃ: PRZYGOTOWANIE BETONU, ZAPRAWY, ZACZYNU I INNYCH

Bardziej szczegółowo

PRODUKCJA CEMENTU str. 1 A9

PRODUKCJA CEMENTU str. 1 A9 PRODUKCJ CEMENTU str. 1 9 Cement jest to spoiwo hydrauliczne, tj. drobno zmielony materiał nieorganiczny, który po zmieszaniu z wodą wiąże i twardnieje w wyniku reakcji i procesów hydratacji, a po stwardnieniu

Bardziej szczegółowo

Zaczyny i zaprawy budowlane

Zaczyny i zaprawy budowlane Zaczyny budowlane to mieszanina spoiw lub lepiszczz wodą. Rozróżnia się zaczyny: wapienne, gipsowe, cementowe, zawiesiny gliniane. Spoiwa charakteryzują się aktywnością chemiczną. Lepiszcza twardnieją

Bardziej szczegółowo

SPIS TRE ŚCI ROZDZIAŁ 11 MINERALNE SPOIWA BUDOWLANE Klasyfikacja Spoiwa powietrzne...11

SPIS TRE ŚCI ROZDZIAŁ 11 MINERALNE SPOIWA BUDOWLANE Klasyfikacja Spoiwa powietrzne...11 SPIS TRE ŚCI ROZDZIAŁ 11 MINERALNE SPOIWA BUDOWLANE..............................11 11.1. Klasyfikacja..............................................11 11.2. Spoiwa powietrzne.........................................11

Bardziej szczegółowo

Wstęp... CZĘŚĆ 1. Podstawy technologii materiałów budowlanych...

Wstęp... CZĘŚĆ 1. Podstawy technologii materiałów budowlanych... Spis treści Wstęp... CZĘŚĆ 1. Podstawy technologii materiałów budowlanych... 1. Spoiwa mineralne... 1.1. Spoiwa gipsowe... 1.2. Spoiwa wapienne... 1.3. Cementy powszechnego użytku... 1.4. Cementy specjalne...

Bardziej szczegółowo

Materiały budowlane. T. 2, Wyroby ze spoiwami mineralnymi i organicznymi / Edward Szymański, Michał Bołtryk, Grzegorz Orzepowski.

Materiały budowlane. T. 2, Wyroby ze spoiwami mineralnymi i organicznymi / Edward Szymański, Michał Bołtryk, Grzegorz Orzepowski. Materiały budowlane. T. 2, Wyroby ze spoiwami mineralnymi i organicznymi / Edward Szymański, Michał Bołtryk, Grzegorz Orzepowski. Białystok, 2015 Spis treści ROZDZIAŁ 11 MINERALNE SPOIWA BUDOWLANE 13 11.1.

Bardziej szczegółowo

CO WARTO WIEDZIEĆ O CEMENCIE?

CO WARTO WIEDZIEĆ O CEMENCIE? CO WARTO WIEDZIEĆ O CEMENCIE? str. 1 A1 Cement to spoiwo hydrauliczne, tj. drobno zmielony materiał nieorganiczny, który po zmieszaniu z wodą daje zaczyn, wiążący i twardniejący w wyniku reakcji i procesów

Bardziej szczegółowo

Składniki cementu i ich rola w kształtowaniu właściwości kompozytów cementowych

Składniki cementu i ich rola w kształtowaniu właściwości kompozytów cementowych Konferencja WYROBY CEMENTOWE ICH ZNACZENIE W KSZTAŁTOWANIU TRWAŁOŚCI I BEZPIECZEŃSTWA OBIEKTÓW BUDOWLANYCH ORAZ SPOSOBY WPROWADZANIA ICH DO OBROTU Składniki cementu i ich rola w kształtowaniu właściwości

Bardziej szczegółowo

Materiały budowlane : spoiwa, kruszywa, zaprawy, betony : ćwiczenia laboratoryjne / ElŜbieta Gantner, Wojciech Chojczak. Warszawa, 2013.

Materiały budowlane : spoiwa, kruszywa, zaprawy, betony : ćwiczenia laboratoryjne / ElŜbieta Gantner, Wojciech Chojczak. Warszawa, 2013. Materiały budowlane : spoiwa, kruszywa, zaprawy, betony : ćwiczenia laboratoryjne / ElŜbieta Gantner, Wojciech Chojczak. Warszawa, 2013 Spis treści Przedmowa 9 1. SPOIWA POWIETRZNE (E. Gantner) 11 1.1.

Bardziej szczegółowo

Spoiwa mineralne 2013-12-29. Klasyfikacja spoiw budowlanych. Klasyfikacja spoiw budowlanych. Klasyfikacja spoiw budowlanych

Spoiwa mineralne 2013-12-29. Klasyfikacja spoiw budowlanych. Klasyfikacja spoiw budowlanych. Klasyfikacja spoiw budowlanych Klasyfikacja spoiw budowlanych Spoiwa budowlane Spoiwa mineralne Spoiwa mineralne Spoiwa organiczne Agata Wygocka Spoiwa powietrzne Spoiwa hydrauliczne Spoiwa żywiczne Lepiszcza bitumiczne Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3 Zapisz wzory sumaryczne głównych składników przedstawionych skał i minerałów. kalcyt kreda kwarc gips agat

Zadanie 3 Zapisz wzory sumaryczne głównych składników przedstawionych skał i minerałów. kalcyt kreda kwarc gips agat CZĘŚĆ 1 Zadanie 1 Wyjaśnij pojęcia. wapno palone, hydraty, zaprawa gipsowa, zaprawa wapienna, wietrzenie skał, wapno gaszone, próchnica, degradacja gleby, właściwości sorpcyjne gleby, wapno palone, degradacja

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA EKOLOGII I ZARZĄDZANIA. 00-792 Warszawa, ul. Olszewska 12. Część VI. Autoklawizowany beton komórkowy. www.wseiz.pl

WYŻSZA SZKOŁA EKOLOGII I ZARZĄDZANIA. 00-792 Warszawa, ul. Olszewska 12. Część VI. Autoklawizowany beton komórkowy. www.wseiz.pl WYŻSZA SZKOŁA EKOLOGII I ZARZĄDZANIA Wydział Architektury 00-792 Warszawa, ul. Olszewska 12 MATERIAŁY DO IZOLACJI CIEPLNYCH W BUDOWNICTWIE Część VI Autoklawizowany beton komórkowy www.wseiz.pl AUTOKLAWIZOWANY

Bardziej szczegółowo

PL B1. Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica,Kraków,PL BUP 15/06

PL B1. Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica,Kraków,PL BUP 15/06 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 198350 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 372230 (22) Data zgłoszenia: 13.01.2005 (51) Int.Cl. C04B 28/20 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 687

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 687 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 687 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 10, Data wydania: 23 marca 2015 r. Nazwa i adres FERROCARBO

Bardziej szczegółowo

Instytut Materiałów Budowlanych i Technologii Betonu Sp. z o.o.

Instytut Materiałów Budowlanych i Technologii Betonu Sp. z o.o. dr inż. Grażyna Bundyra-Oracz dr inż. Dorota Siemaszko-Lotkowska Składniki betonu - cement Produkcja cementu Cement jest to proszek, który po zarobieniu z wodą tworzy plastyczną masę, łatwą do formowania

Bardziej szczegółowo

Wapń i jego związki. -występowanie i otrzymywanie -właściwości fizyczne i chemiczne - ważniejsze związki wapnia

Wapń i jego związki. -występowanie i otrzymywanie -właściwości fizyczne i chemiczne - ważniejsze związki wapnia Wapń i jego związki -występowanie i otrzymywanie -właściwości fizyczne i chemiczne - ważniejsze związki wapnia Wapń występowanie Występowanie: występuje wyłącznie w postaci związanej CaCO 3 w minerałachkalcyt,

Bardziej szczegółowo

Plan prezentacji. Podsumowanie. - wnioski i obserwacje z przeprowadzonych badań

Plan prezentacji. Podsumowanie. - wnioski i obserwacje z przeprowadzonych badań Plan prezentacji Część ogólna wprowadzenie do tematu - rola polimerowych modyfikatorów spoiw mineralnych - korzyści ze stosowania domieszek polimerowych do zapraw i betonów - rodzaje stosowanych obecnie

Bardziej szczegółowo

Możliwość stosowania frakcjonowanych UPS w produkcji autoklawizowanego betonu komórkowego

Możliwość stosowania frakcjonowanych UPS w produkcji autoklawizowanego betonu komórkowego Możliwość stosowania frakcjonowanych UPS w produkcji autoklawizowanego betonu komórkowego Marek Petri Seminarium: Innowacyjne rozwiązania w wykorzystaniu ubocznych produktów spalania (UPS) Realizowane

Bardziej szczegółowo

Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 5. Beton zwykły i wysokowartościowy

Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 5. Beton zwykły i wysokowartościowy Technologie Materiałów Budowlanych Wykład 5 Beton zwykły i wysokowartościowy Historia betonu Beton jest najszerzej stosowanym materiałem budowlanym na świecie i przy swojej 9000-letniej historii odegrał

Bardziej szczegółowo

Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego

Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego 1. Przyporządkuj opisom odpowiadające im pojęcia. Wpisz litery (A I) w odpowiednie kratki. 3 p. A. hydraty D. wapno palone G. próchnica B. zaprawa wapienna

Bardziej szczegółowo

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI CEMENTU GLINOWEGO

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI CEMENTU GLINOWEGO Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki BADANIE WŁAŚCIWOŚCI CEMENTU GLINOWEGO I. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z procesem hydratacji cementu

Bardziej szczegółowo

Litowce i berylowce- lekcja powtórzeniowa, doświadczalna.

Litowce i berylowce- lekcja powtórzeniowa, doświadczalna. Doświadczenie 1 Tytuł: Badanie właściwości sodu Odczynnik: Sód metaliczny Szkiełko zegarkowe Metal lekki o srebrzystej barwie Ma metaliczny połysk Jest bardzo miękki, można kroić go nożem Inne właściwości

Bardziej szczegółowo

KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH

KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH KRUSZYWA WAPIENNE ZASTOSOWANIE W PRODUKCJI BETONU TOWAROWEGO I ELEMENTÓW PREFABRYKOWANYCH Marek Krajewski Instytut Badawczy Materiałów Budowlanych Sp. z o.o. 13 KRUSZYWA WAPIENNE I ICH JAKOŚĆ Kruszywo

Bardziej szczegółowo

Spoiwa o kontrolowanych zmianach objętości do prac naprawczych i uszczelniających

Spoiwa o kontrolowanych zmianach objętości do prac naprawczych i uszczelniających Spoiwa o kontrolowanych zmianach objętości do prac naprawczych i uszczelniających 32 Prof. dr hab. inż. Wiesława Nocuń-Wczelik, dr Zofia Konik, mgr inż. Andrzej Stok, prof. dr hab. inż. Jan Małolepszy,

Bardziej szczegółowo

gospodarka odpadami Anna Król Politechnika Opolska

gospodarka odpadami Anna Król Politechnika Opolska Unieszkodliwianie odpadów poprzez ich zestalanie, gospodarka odpadami Anna Król Politechnika Opolska 1 Przemysł cementowy swoimi działaniami wpisuje się w filozofię zrównoważonego rozwoju Działania przemysłu

Bardziej szczegółowo

Wodorotlenki O O O O. I n. I. Wiadomości ogólne o wodorotlenkach.

Wodorotlenki O O O O. I n. I. Wiadomości ogólne o wodorotlenkach. Wodorotlenki I. Wiadomości ogólne o wodorotlenkach. Wodorotlenki są to związki chemiczne zbudowane z atomu metalu i grupy wodorotlenowej. Wzór ogólny wodorotlenków: wartościowość metalu M n ( ) grupa wodorotlenowa

Bardziej szczegółowo

POPIÓŁ LOTNY DO BETONU 2016

POPIÓŁ LOTNY DO BETONU 2016 POPIÓŁ LOTNY DO BETONU 2016 INFORMATOR EDF EKOSERWIS WIĘKSZY ZYSK NIŻSZY KOSZT ZGODNOŚĆ Z NORMAMI PARAMETRY SPIS TREŚCI Wstęp...... 1. Korzyści stosowania popiołu lotnego...4 2. Przykłady receptur na różnego

Bardziej szczegółowo

Wpływ popiołów lotnych krzemionkowych kategorii S na wybrane właściwości kompozytów cementowych

Wpływ popiołów lotnych krzemionkowych kategorii S na wybrane właściwości kompozytów cementowych Międzynarodowa Konferencja Popioły z Energetyki- Zakopane 19-21.X.2016 r. Wpływ popiołów lotnych krzemionkowych kategorii S na wybrane właściwości kompozytów cementowych Mikołaj Ostrowski, Tomasz Baran

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ INTERDYSCYPLINARNYCH

SCENARIUSZ ZAJĘĆ INTERDYSCYPLINARNYCH 85 S t r o n a IV. SCENARIUSZ ZAJĘĆ INTERDYSCYPLINARNYCH Temat:. Ściany jako podstawowy element domu, materiały izolacyjne. Czas trwania: 45 min. Cel główny: Uczeń: - potrafi rozpoznać materiały stosowane

Bardziej szczegółowo

w_08 Chemia mineralnych materiałów budowlanych c.d. Chemia metali budowlanych

w_08 Chemia mineralnych materiałów budowlanych c.d. Chemia metali budowlanych w_08 Chemia mineralnych materiałów budowlanych c.d. Chemia metali budowlanych Spoiwa krzemianowe Kompozyty krzemianowe (silikatowe) kity, zaprawy, farby szkło wodne Na 2 SiO 3 + 2H 2 O H 2 SiO 3 +

Bardziej szczegółowo

MICHAŁ WIECZOREK * MAŁGORZATA SOBALA **

MICHAŁ WIECZOREK * MAŁGORZATA SOBALA ** MICHAŁ WIECZOREK * MAŁGORZATA SOBALA ** W artykule omówiono możliwości otrzymywania spoiw gipsowo-ettringitowych opartych na spoiwie gipsowym, lecz o zwiększonej w porównaniu do typowych tworzyw gipsowych

Bardziej szczegółowo

Karta pracy IV/1a - Reakcje w roztworach: - rozpuszczanie, rozpuszczalność i krystalizacja

Karta pracy IV/1a - Reakcje w roztworach: - rozpuszczanie, rozpuszczalność i krystalizacja Karta pracy IV/1a - Reakcje w roztworach: - rozpuszczanie, rozpuszczalność i krystalizacja I. Rozpuszczalność 1. Rozpuszczalność - maksymalna ilość gram substancji, która w określonej temperaturze rozpuszcza

Bardziej szczegółowo

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to...

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to... Karta pracy nr 73 Budowa i nazwy soli. 1. Porównaj wzory sumaryczne soli. FeCl 2 Al(NO 3 ) 3 K 2 CO 3 Cu 3 (PO 4 ) 2 K 2 SO 4 Ca(NO 3 ) 2 CaCO 3 KNO 3 PbSO 4 AlCl 3 Fe 2 (CO 3 ) 3 Fe 2 (SO 4 ) 3 AlPO 4

Bardziej szczegółowo

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: podstawowy

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: podstawowy Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (Nazwisko i imię) Punkty Razem pkt % Chemia nieorganiczna Zadanie 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 Poziom: podstawowy Punkty Zadanie 1. (1 pkt.) W podanym

Bardziej szczegółowo

11.01.2009 r. GRANULACJA OSADÓW W TEMPERATURZE 140 O C

11.01.2009 r. GRANULACJA OSADÓW W TEMPERATURZE 140 O C 11.01.2009 r. GRANULACJA OSADÓW W TEMPERATURZE 140 O C * Firma TUZAL Sp. z o.o. jako współautor i koordynator międzynarodowego Projektu pt.: SOILSTABSORBENT w programie europejskim EUREKA, Numer Projektu:

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ 3: ROZTWORY WODNE OCENA ŚRÓDROCZNA

DZIAŁ 3: ROZTWORY WODNE OCENA ŚRÓDROCZNA Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z chemii w klasie II, wynikające z realizowanego programu nauczania chemii w gimnazjum K.M. Pazdro

Bardziej szczegółowo

Chemia w budownictwie. Opracowała: Ewa Regulska

Chemia w budownictwie. Opracowała: Ewa Regulska Chemia w budownictwie Opracowała: Ewa Regulska 1 Ogólny podział materiałów budowlanych A. Nieorganiczne Metale: Fe, Cu, Zn, Sn, Al, Pb, Mn, Mo, Ni, Cr, Mg B. Organiczne Drewno Słoma Trzcina Bambus naturalne

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny CHEMII kl. II 2017/2018. III. Woda i roztwory wodne. Ocena dopuszczająca [1] Uczeń:

Wymagania programowe na poszczególne oceny CHEMII kl. II 2017/2018. III. Woda i roztwory wodne. Ocena dopuszczająca [1] Uczeń: Wymagania programowe na poszczególne oceny CHEMII kl. II 2017/2018 III. Woda i roztwory wodne charakteryzuje rodzaje wód występujących w przyrodzie podaje, na czym polega obieg wody w przyrodzie wymienia

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE GIMNAZJUM NR 2 W RYCZOWIE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z CHEMII w klasie II gimnazjum str. 1 Wymagania edukacyjne niezbędne do

Bardziej szczegółowo

Chemia Nowej Ery Wymagania programowe na poszczególne oceny dla klasy II

Chemia Nowej Ery Wymagania programowe na poszczególne oceny dla klasy II Chemia Nowej Ery Wymagania programowe na poszczególne oceny dla klasy II Szczegółowe kryteria oceniania po pierwszym półroczu klasy II: III. Woda i roztwory wodne charakteryzuje rodzaje wód występujących

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE POPIOŁÓW LOTNYCH Z WĘGLA BRUNATNEGO DO WZMACNIANIA NASYPÓW DROGOWYCH

ZASTOSOWANIE POPIOŁÓW LOTNYCH Z WĘGLA BRUNATNEGO DO WZMACNIANIA NASYPÓW DROGOWYCH ZASTOSOWANIE POPIOŁÓW LOTNYCH Z WĘGLA BRUNATNEGO DO WZMACNIANIA NASYPÓW DROGOWYCH prof. UZ, dr hab. Urszula Kołodziejczyk dr inż. Michał Ćwiąkała mgr inż. Aleksander Widuch a) popioły lotne; - właściwości

Bardziej szczegółowo

Kryształy w życiu człowieka

Kryształy w życiu człowieka Kryształy w życiu człowieka Kryształy mają duży szereg zastosowań m.in.w medycynie,farmacji,jubilerstwie itp. Aby dowiedzieć się wielu ciekawych informacji o kryształach,musimy zacząć naszą,,podróż w dział

Bardziej szczegółowo

MURARSTWO I TYNKARSTWO

MURARSTWO I TYNKARSTWO Edward Szymański MURARSTWO I TYNKARSTWO Materiały Spis treści 1. Wiadomości ogólne...................................................... 5 1.1. Przepisy dotyczące wyrobów budowlanych...............................

Bardziej szczegółowo

2.4. ZADANIA STECHIOMETRIA. 1. Ile moli stanowi:

2.4. ZADANIA STECHIOMETRIA. 1. Ile moli stanowi: 2.4. ZADANIA 1. Ile moli stanowi: STECHIOMETRIA a/ 52 g CaCO 3 b/ 2,5 tony Fe(OH) 3 2. Ile g stanowi: a/ 4,5 mmol ZnSO 4 b/ 10 kmol wody 3. Obl. % skład Fe 2 (SO 4 ) 3 6H 2 O 4. Obl. % zawartość tlenu

Bardziej szczegółowo

UKŁADY WIELOFAZOWE ROZDZIELANIE MIESZANINY CHLORKÓW SODU I POTASU

UKŁADY WIELOFAZOWE ROZDZIELANIE MIESZANINY CHLORKÓW SODU I POTASU POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA TECHNOLOGII CHEMICZNEJ PODSTAWY TECHNOLOGII NIEORGANICZNEJ UKŁADY WIELOFAZOWE ROZDZIELANIE MIESZANINY CHLORKÓW SODU I POTASU Dr inż. Maria Pertkiewicz-Piszcz

Bardziej szczegółowo

Popiół lotny jako dodatek typu II w składzie betonu str. 1 A8. Rys. 1. Stosowanie koncepcji współczynnika k wg PN-EN 206 0,4

Popiół lotny jako dodatek typu II w składzie betonu str. 1 A8. Rys. 1. Stosowanie koncepcji współczynnika k wg PN-EN 206 0,4 Popiół lotny jako dodatek typu II w składzie betonu str. 1 A8 Według normy PN-EN 206:2014 Beton Wymagania, właściwości, produkcja i zgodność popiół lotny może być stosowany do wytwarzania betonu, jeżeli

Bardziej szczegółowo

Wodorotlenki. n to liczba grup wodorotlenowych w cząsteczce wodorotlenku (równa wartościowości M)

Wodorotlenki. n to liczba grup wodorotlenowych w cząsteczce wodorotlenku (równa wartościowości M) Wodorotlenki Definicja - Wodorotlenkami nazywamy związki chemiczne, zbudowane z kationu metalu (zazwyczaj) (M) i anionu wodorotlenowego (OH - ) Ogólny wzór wodorotlenków: M(OH) n M oznacza symbol metalu.

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ BETONÓW SAMOZAGĘSZCZALNYCH NA BAZIE CEMENTU ŻUŻLOWEGO (CEM III) NA DZIAŁANIE ŚRODOWISK ZAWIERAJĄCYCH JONY CHLORKOWE

ODPORNOŚĆ BETONÓW SAMOZAGĘSZCZALNYCH NA BAZIE CEMENTU ŻUŻLOWEGO (CEM III) NA DZIAŁANIE ŚRODOWISK ZAWIERAJĄCYCH JONY CHLORKOWE ROCZNIKI INŻYNIERII BUDOWLANEJ ZESZYT 7/2007 Komisja Inżynierii Budowlanej Oddział Polskiej Akademii Nauk w Katowicach ODPORNOŚĆ BETONÓW SAMOZAGĘSZCZALNYCH NA BAZIE CEMENTU ŻUŻLOWEGO (CEM III) NA DZIAŁANIE

Bardziej szczegółowo

SUROWCE MINERALNE. Wykład 5

SUROWCE MINERALNE. Wykład 5 SUROWCE MINERALNE Wykład 5 PROCESY POMAGMOWE Etap pegmatytowy (800-600 0 C) w resztkach pomagmowych składniki krzemianowe przewaŝają jeszcze nad składnikami łatwolotnymi. Obfitość tych ostatnich nadaje

Bardziej szczegółowo

Chemia - laboratorium

Chemia - laboratorium Chemia - laboratorium Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Studia stacjonarne, Rok I, Semestr zimowy 01/1 Dr hab. inż. Tomasz Brylewski e-mail: brylew@agh.edu.pl tel. 1-617-59 Katedra Fizykochemii

Bardziej szczegółowo

Informacja do zadań 1. 2. Woda morska zawiera średnio 3,5% soli.

Informacja do zadań 1. 2. Woda morska zawiera średnio 3,5% soli. Informacja do zadań 1. 2. Woda morska zawiera średnio 3,5% soli. Zadanie 1. (0.1) Które zdanie jest prawdziwe? A. W 100 g wody morskiej znajduje się 3,5 g soli. B. W 103,5 g wody morskiej znajduje się

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW Wstęp W przypadku trudno rozpuszczalnej soli, mimo osiągnięcia stanu nasycenia, jej stężenie w roztworze jest bardzo małe i przyjmuje się, że ta

Bardziej szczegółowo

Chemia. Wymagania programowe na poszczególne oceny dla uczniów klas II gimnazjum

Chemia. Wymagania programowe na poszczególne oceny dla uczniów klas II gimnazjum Chemia Wymagania programowe na poszczególne oceny dla uczniów klas II gimnazjum 1 określa, co wpływa na aktywność chemiczną pierwiastka o dużym stopniu trudności wykonuje obliczenia stechiometryczne [1+2]

Bardziej szczegółowo

CHEMIA - wymagania edukacyjne

CHEMIA - wymagania edukacyjne CHEMIA - wymagania edukacyjne III. Woda i roztwory wodne charakteryzuje rodzaje wód występujących podaje, na czym polega obieg wody wymienia stany skupienia wody nazywa przemiany stanów skupienia wody

Bardziej szczegółowo

Możliwości wykorzystania frakcjonowanych UPS z kotłów fluidalnych w produkcji zapraw murarskich i tynkarskich

Możliwości wykorzystania frakcjonowanych UPS z kotłów fluidalnych w produkcji zapraw murarskich i tynkarskich Możliwości wykorzystania frakcjonowanych UPS z kotłów fluidalnych w produkcji zapraw murarskich i tynkarskich Seminarium: Innowacyjne rozwiązania w wykorzystaniu ubocznych produktów spalania (UPS) Realizowane

Bardziej szczegółowo

Materiały Wiążące i Budowlane

Materiały Wiążące i Budowlane Materiały Wiążące i Budowlane Ceramiczne materiały wiążące spoiwa mineralne, materiały stosowane do przygotowania betonów, zapraw oraz produkcji materiałów ściennych i wykończeniowych. W zależności od

Bardziej szczegółowo

Materiały Wiążące i Budowlane

Materiały Wiążące i Budowlane Materiały Wiążące i Budowlane Ceramiczne materiały wiążące spoiwa mineralne, materiały stosowane do przygotowania betonów, zapraw oraz produkcji materiałów ściennych i wykończeniowych. W zależności od

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII Zadanie 1. Na rysunku przedstawiono fragment układu okresowego pierwiastków. Dokoocz zdania tak aby były prawdziwe. Wiązanie jonowe występuje w związku chemicznym

Bardziej szczegółowo

Chemia klasa VII Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny Semestr II

Chemia klasa VII Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny Semestr II Chemia klasa VII Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny Semestr II Łączenie się atomów. Równania reakcji Ocena dopuszczająca [1] Ocena dostateczna [1 + 2] Ocena dobra [1 + 2 + 3] Ocena bardzo dobra

Bardziej szczegółowo

KATEDRA KONSTRUKCJI BUDOWLANYCH WYDZIAŁ BUDOWNICTWA * POLITECHNIKA ŚLĄSKA

KATEDRA KONSTRUKCJI BUDOWLANYCH WYDZIAŁ BUDOWNICTWA * POLITECHNIKA ŚLĄSKA KATEDRA KONSTRUKCJI BUDOWLANYCH WYDZIAŁ BUDOWNICTWA * POLITECHNIKA ŚLĄSKA Dr hab. inż. Łukasz Drobiec Przykłady błędów projektowych i wykonawczych cz. 3 Wykwity na murach 1 Wykwity na murach Związki chemiczne

Bardziej szczegółowo

Realizacja wymagań szczegółowych podstawy programowej z chemii dla klasy siódmej szkoły podstawowej

Realizacja wymagań szczegółowych podstawy programowej z chemii dla klasy siódmej szkoły podstawowej Realizacja wymagań szczegółowych podstawy programowej z chemii dla klasy siódmej szkoły podstawowej Nauczyciel: Marta Zielonka Temat w podręczniku Substancje i ich przemiany 1. Zasady bezpiecznej pracy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Właściwości fizyczne. Wodorki berylowców. Berylowce

Spis treści. Właściwości fizyczne. Wodorki berylowców. Berylowce Berylowce Spis treści 1 Właściwości fizyczne 2 Wodorki berylowców 3 Tlenki berylowców 4 Nadtlenki 5 Wodorotlenki 6 Iloczyn rozpuszczalności 7 Chlorki, fluorki, węglany 8 Siarczany 9 Twardość wody 10 Analiza

Bardziej szczegółowo

KLASA II I. WODA I ROZTORY WODNE. - wie gdzie i w jakiej postaci występuje woda w przyrodzie - wie jak powstaje roztwór i z czego się składa

KLASA II I. WODA I ROZTORY WODNE. - wie gdzie i w jakiej postaci występuje woda w przyrodzie - wie jak powstaje roztwór i z czego się składa SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII KLASA II I. WODA I ROZTORY WODNE Ocena dopuszczająca - wie gdzie i w jakiej postaci występuje woda w przyrodzie - wie jak powstaje roztwór i z czego się składa -

Bardziej szczegółowo

Cementy specjalne i bezskurczowe Lesław Taczuk Zofia Konik Grzegorz Malata Michał Pyzalski

Cementy specjalne i bezskurczowe Lesław Taczuk Zofia Konik Grzegorz Malata Michał Pyzalski Cementy specjalne i bezskurczowe Lesław Taczuk Zofia Konik Grzegorz Malata Michał Pyzalski eminarium: Innowacyjne rozwiązania w wykorzystaniu ubocznych produktów spalania (UPS) Realizowane w ramach Przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Ćw. 5 Korozja materiałów budowlanych na przykładzie kamienia cementowego Zagadnienia do przygotowania: 1. Wyjaśnij pojęcia: korozja

Bardziej szczegółowo

WYTWARZANIE I ZASTOSOWANIA GEOPOLIMERÓW NA BAZIE SUROWCÓW ODPADOWYCH. dr hab. inż. Janusz Mikuła, prof. PK.

WYTWARZANIE I ZASTOSOWANIA GEOPOLIMERÓW NA BAZIE SUROWCÓW ODPADOWYCH. dr hab. inż. Janusz Mikuła, prof. PK. WYTWARZANIE I ZASTOSOWANIA GEOPOLIMERÓW NA BAZIE SUROWCÓW ODPADOWYCH dr hab. inż. Janusz Mikuła, prof. PK. Geopolimery informacje podstawowe Geopolimer termin obejmujący klasę nowoczesnych, badanych od

Bardziej szczegółowo

Właściwości tworzyw autoklawizowanych otrzymanych z udziałem popiołów dennych

Właściwości tworzyw autoklawizowanych otrzymanych z udziałem popiołów dennych Właściwości tworzyw autoklawizowanych otrzymanych z udziałem popiołów dennych dr inż. Zdzisław Pytel Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Katedra Technologii Materiałów Budowlanych V Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe z chemii w kl.2 na poszczególne oceny ; prowadzący mgr Elżbieta Wnęk. II. Wewnętrzna budowa materii

Wymagania programowe z chemii w kl.2 na poszczególne oceny ; prowadzący mgr Elżbieta Wnęk. II. Wewnętrzna budowa materii Wymagania programowe z chemii w kl.2 na poszczególne oceny ; prowadzący mgr Elżbieta Wnęk II. Wewnętrzna budowa materii definiuje pojęcie wartościowość podaje wartościowość pierwiastków w stanie wolnym

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 )

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 ) PRZYKŁADOWE ZADANIA Z DZIAŁÓW 9 14 (stężenia molowe, procentowe, przeliczanie stężeń, rozcieńczanie i zatężanie roztworów, zastosowanie stężeń do obliczeń w oparciu o reakcje chemiczne, rozpuszczalność)

Bardziej szczegółowo

Chemia budowlana - opis przedmiotu

Chemia budowlana - opis przedmiotu Chemia budowlana - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Chemia budowlana Kod przedmiotu 06.4-WI-BUDP-Chbud-S16 Wydział Kierunek Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska Budownictwo

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z chemii Klasa II WODOROTLENKI A ZASADY

Wymagania edukacyjne z chemii Klasa II WODOROTLENKI A ZASADY Wymagania edukacyjne z chemii Klasa II WODOROTLENKI A ZASADY Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą wymienia rodzaje wskaźników; sprawdza doświadczalnie działanie podaje przykłady

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z chemii kl VII

Kryteria oceniania z chemii kl VII Kryteria oceniania z chemii kl VII Ocena dopuszczająca -stosuje zasady BHP w pracowni -nazywa sprzęt laboratoryjny i szkło oraz określa ich przeznaczenie -opisuje właściwości substancji używanych na co

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D PODBUDOWA I ULEPSZONE PODŁOŻE Z GRUNTU LUB KRUSZYWA STABILIZOWANEGO CEMENTEM

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D PODBUDOWA I ULEPSZONE PODŁOŻE Z GRUNTU LUB KRUSZYWA STABILIZOWANEGO CEMENTEM SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE PODBUDOWA I ULEPSZONE PODŁOŻE Z GRUNTU LUB KRUSZYWA STABILIZOWANEGO CEMENTEM Podbudowy i ulepszone podłoże z gruntów lub kruszyw stabilizowanych cementem SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

Powstawanie żelazianu(vi) sodu przebiega zgodnie z równaniem: Ponieważ termiczny rozkład kwasu borowego(iii) zachodzi zgodnie z równaniem:

Powstawanie żelazianu(vi) sodu przebiega zgodnie z równaniem: Ponieważ termiczny rozkład kwasu borowego(iii) zachodzi zgodnie z równaniem: Zad. 1 Ponieważ reakcja jest egzoenergetyczna (ujemne ciepło reakcji) to wzrost temperatury spowoduje przesunięcie równowagi w lewo, zatem mieszanina przyjmie intensywniejszą barwę. Układ będzie przeciwdziałał

Bardziej szczegółowo

Realizacja wymagań szczegółowych podstawy programowej w poszczególnych tematach podręcznika Chemia Nowej Ery dla klasy siódmej szkoły podstawowej

Realizacja wymagań szczegółowych podstawy programowej w poszczególnych tematach podręcznika Chemia Nowej Ery dla klasy siódmej szkoły podstawowej Realizacja wymagań szczegółowych podstawy programowej w poszczególnych tematach podręcznika Chemia Nowej Ery dla klasy siódmej szkoły podstawowej Temat w podręczniku Substancje i ich przemiany 1. Zasady

Bardziej szczegółowo

Autoklawizowany beton komórkowy : technologia, właściwości, zastosowanie / Genowefa Zapotoczna-Sytek, Svetozar Balkovic. Warszawa, 2013.

Autoklawizowany beton komórkowy : technologia, właściwości, zastosowanie / Genowefa Zapotoczna-Sytek, Svetozar Balkovic. Warszawa, 2013. Autoklawizowany beton komórkowy : technologia, właściwości, zastosowanie / Genowefa Zapotoczna-Sytek, Svetozar Balkovic. Warszawa, 2013 Spis treści Od Autorów 9 Wstęp 13 1. Rodzaje betonów komórkowych

Bardziej szczegółowo

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: rozszerzony Punkty

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: rozszerzony Punkty Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (Nazwisko i imię) Punkty Zadanie 1. (1 pkt.) W podanym zestawie tlenków podkreśl te, które reagują z mocnymi kwasami i zasadami a nie reagują z wodą: MnO2, ZnO, CrO3, FeO,

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania chemii klasa 2.

Rozkład materiału nauczania chemii klasa 2. Rozkład materiału nauczania chemii klasa 2. Lp. Treści nauczania (temat lekcji) Liczba godzin na realizację Umiejętności wymagania szczegółowe (pismem półgrubym zostały zaznaczone wymagania obowiązujące

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego:

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2234931 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 14.11.08 08866977. (13) (1) T3 Int.Cl. C04B 2/12 (06.01) C04B

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania chemii klasa 2 gimnazjum.

Rozkład materiału nauczania chemii klasa 2 gimnazjum. Rozkład materiału nauczania chemii klasa 2 gimnazjum. Lp. Treści nauczania (temat lekcji) Liczba godzin na realizację Umiejętności wymagania szczegółowe (pismem półgrubym zostały zaznaczone wymagania obowiązujące

Bardziej szczegółowo

Materiały budowlane - systematyka i uwarunkowania właściwości użytkowych

Materiały budowlane - systematyka i uwarunkowania właściwości użytkowych Materiały budowlane - systematyka i uwarunkowania właściwości użytkowych Kompozyty Większość materiałów budowlanych to materiały złożone tzw. KOMPOZYTY składające się z co najmniej dwóch składników występujących

Bardziej szczegółowo

GIPS MINERAŁ, SPOIWO, PRODUKTY

GIPS MINERAŁ, SPOIWO, PRODUKTY GIPS MINERAŁ, SPOIWO, PRODUKTY PLAN SZKOLENIA GIPS Spoiwo budowlane nowoczesnego budownictwa Historia spoiw i wyrobów gipsowych Współczesne obszary zastosowania gipsów Zasoby surowcowe gipsów w Polsce

Bardziej szczegółowo

BADANIA CHEMICZNE BETONU

BADANIA CHEMICZNE BETONU BADANIA CHEMICZNE BETONU Wiaduktu nad linią kolejową Nr 25 Łódź-Dębica oraz Nr 7 Padew-Wola Baronowska w km 1,75 linii kolejowej Nr 065 w m. Padew Narodowa Wyniki badań chemicznych Oznaczenie ph, pomiar

Bardziej szczegółowo

substancje rozpuszczalne bądź nierozpuszczalne w wodzie. - Substancje ROZPUSZCZALNE W WODZIE mogą być solami sodowymi lub amonowymi

substancje rozpuszczalne bądź nierozpuszczalne w wodzie. - Substancje ROZPUSZCZALNE W WODZIE mogą być solami sodowymi lub amonowymi L OLIMPIADA CHEMICZNA KOMITET GŁÓWNY OLIMPIADY CHEMICZNEJ (Warszawa) ETAP II O L I M P I A D A 1954 50 2003 C H EM I C Z N A Zadanie laboratoryjne W probówkach oznaczonych nr 1-8 znajdują się w stanie

Bardziej szczegółowo

PRACE. Instytutu Szk³a, Ceramiki Materia³ów Ogniotrwa³ych i Budowlanych. Nr 1

PRACE. Instytutu Szk³a, Ceramiki Materia³ów Ogniotrwa³ych i Budowlanych. Nr 1 PRACE Instytutu Szk³a, Ceramiki Materia³ów Ogniotrwa³ych i Budowlanych Scientific Works of Institute of Glass, Ceramics Refractory and Construction Materials Nr 1 ISSN 1899-3230 Rok I Warszawa Opole 2008

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITAPOLSKA (12)OPIS PATENTOWY (19)PL (11)168663 (13) B1

RZECZPOSPOLITAPOLSKA (12)OPIS PATENTOWY (19)PL (11)168663 (13) B1 RZECZPOSPOLITAPOLSKA (12)OPIS PATENTOWY (19)PL (11)168663 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 296227 Urząd Patentowy( 2 2 ) D a t a z g ł o s z e n i a : 13.10.1992 Rzeczypospolitej Polskiej (5 1) IntCl6 C04B

Bardziej szczegółowo

Zadanie laboratoryjne

Zadanie laboratoryjne Chemicznej O L I M P I A D A 1954 50 2003 C H EM I C Z N A Zadanie laboratoryjne Analiza ośmiu stałych substancji ZADANIE W probówkach oznaczonych nr 1-8 znajdują się w stanie stałym badane substancje

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do przedmiotu Chemia I dla studentów studiów I stopnia Inżynierii Materiałowej

Materiały pomocnicze do przedmiotu Chemia I dla studentów studiów I stopnia Inżynierii Materiałowej Materiały pomocnicze do przedmiotu Chemia I dla studentów studiów I stopnia Inżynierii Materiałowej Opracowali: Jarosław Chojnacki i Łukasz Ponikiewski, Wydział Chemiczny, Politechnika Gdaoska, Gdaosk

Bardziej szczegółowo

śnieżnobiała elastyczna skuteczne krycie farbą wydajność: ok. 1 kg zaprawy na 1 m 2 /1 mm grubości warstwy ilość wody na 1 kg produktu: ok.

śnieżnobiała elastyczna skuteczne krycie farbą wydajność: ok. 1 kg zaprawy na 1 m 2 /1 mm grubości warstwy ilość wody na 1 kg produktu: ok. Gładź gipsowa extra biała Maestro Maestro jest wyrobem produkowanym w oparciu o gips naturalny, wydobywany z wyrobisk podziemnych, z dodatkiem komponentów zapewniających przygotowanie zaczynu roboczego

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja wybranych kationów i anionów

Identyfikacja wybranych kationów i anionów Identyfikacja wybranych kationów i anionów ZACHOWAĆ SZCZEGÓLNĄ OSTRORZNOŚĆ NIE ZATYKAĆ PROBÓWKI PALCEM Zadanie 1 Celem zadania jest wykrycie jonów Ca 2+ a. Próba z jonami C 2 O 4 ZACHOWAĆ SZCZEGÓLNĄ OSTRORZNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Polskie normy na spoiwa i wyroby

Polskie normy na spoiwa i wyroby Gips i wyroby gipsowe w świetle wymagań norm europejskich dr inż. Sławomir Chłądzyński* dr inż. Paweł Pichniarczyk* Polskie normy na spoiwa i wyroby gipsowe podlegają procesowi nowelizacji w kierunku zharmonizowanych

Bardziej szczegółowo

Spoiwa budowlane. Spoiwa mineralne Spoiwa organiczne. Spoiwa powietrzne. Spoiwa żywiczne. Bitumiczne asfalt smoła. Spoiwa hydrauliczne

Spoiwa budowlane. Spoiwa mineralne Spoiwa organiczne. Spoiwa powietrzne. Spoiwa żywiczne. Bitumiczne asfalt smoła. Spoiwa hydrauliczne http://www.dolina-nidy.com.pl/main.php/gips_naturalny Spoiwa budowlane Skała wapienna, Autor: Renata i Marek Kosińscy Spoiwa mineralne Spoiwa organiczne Spoiwa powietrzne Spoiwa hydrauliczne Spoiwa żywiczne

Bardziej szczegółowo

X Konkurs Chemii Nieorganicznej i Ogólnej rok szkolny 2011/12

X Konkurs Chemii Nieorganicznej i Ogólnej rok szkolny 2011/12 ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO X Konkurs Chemii Nieorganicznej i Ogólnej rok szkolny 2011/12 Imię i nazwisko Szkoła Klasa Nauczyciel Uzyskane punkty Zadanie 1. (10

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY KLAS TRZECICH GIMNAZJALNYCH

KONKURS CHEMICZNY KLAS TRZECICH GIMNAZJALNYCH IMIĘ I NAZWISKO PUNKTACJA SZKOŁA KLASA NAZWISKO NAUCZYCIELA CHEMII I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE Inowrocław 14 maja 2011 Im. Jana Kasprowicza INOWROCŁAW KONKURS CHEMICZNY KLAS TRZECICH GIMNAZJALNYCH ROK SZKOLNY

Bardziej szczegółowo

DROGI i AUTOSTRADY. Nawierzchnie betonowe Beton nawierzchniowy. Nawierzchnie betonowe Beton nawierzchniowy. Nawierzchnie betonowe Beton nawierzchniowy

DROGI i AUTOSTRADY. Nawierzchnie betonowe Beton nawierzchniowy. Nawierzchnie betonowe Beton nawierzchniowy. Nawierzchnie betonowe Beton nawierzchniowy DROGI i AUTOSTRADY Dr inŝ. Jacek Alenowicz Jakość betonu jest definiowana pod względem: Łatwości wbudowania, Wytrzymałości, Trwałości. Beton (mieszanka betonowa) musi być zaprojektowany optymalnie ze względu

Bardziej szczegółowo