Wp³yw spo ywania alkoholu etylowego na wyniki badañ laboratoryjnych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wp³yw spo ywania alkoholu etylowego na wyniki badañ laboratoryjnych"

Transkrypt

1 Wp³yw spo ywania alkoholu etylowego na wyniki badañ Alkoholizm laboratoryjnych i Narkomania 2009, Tom 22: nr 1, Instytut Psychiatrii i Neurologii Wp³yw spo ywania alkoholu etylowego na wyniki badañ laboratoryjnych Influence of ethyl alcohol intake on results of laboratory diagnostics Kinga Lis Uniwersytet Miko³aja Kopernika w Toruniu, Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy, Katedra i Zak³ad Diagnostyki Laboratoryjnej Abstract Alcohol consumption depending on its duration and extent may affect a number of serum and urine biochemical components. These alterations are very useful for laboratory diagnostics of alcoholism. Ethanol intake can exert an acute or chronic influence on many laboratory parameters. Alcohol-related changes depend on the duration and frequency of intoxication. The acute effects of ethanol ingestion appear within 2 4 hours and recede after about 48 hours. The long-term effects of alcohol consumption may lead to the development of alcoholism. Several biochemical and hematological tests, such as (-glutamyltransferase (GGT) activity, aspartate aminotransferase (AST) activity, HDL-cholesterol, carbo-hydrate deficient transferring (CDT) and beta-hexosaminidase ($-Hex) content of serum, and erythrocyte mean corpuscular volume (MCV) represent markers of alcohol intake. Key words: alcohol, alcoholism, biochemical markers Streszczenie Spo ywanie etanolu mo e modyfikowaæ poziom wielu ró nych sk³adników biochemicznych w surowicy i w moczu. Wp³yw ten jest zale ny od czêstotliwoœci oraz czasu przyjmowania alkoholu etylowego. Zmiany biochemiczne wywo³ane spo ywaniem etanolu znajduj¹ zastosowanie w diagnostyce alkoholizmu. Spo ywanie etanolu wywo³uje zmiany o charakterze ostrym lub przewlek³ym, w zale noœci od czasu trwania i czêstoœci intoksykacji. Ostry efekt wystêpuje w ci¹gu 2 4 godzin po przyjêciu etanolu i ustêpuje po 48 godzinach. Przewlek³y efekt jest skutkiem d³ugotrwa³ego spo ywania alkoholu etylowego. Istnieje wiele testów biochemicznych i hematologicznych jak np. aktywnoœæ (-glutamylotransferazy (GGT), aktywnoœæ aminotransferazy asparaginianowej (AST), stê enie HDL-cholesterolu, desjalowanej transferyny (CDT) i beta-heksozoaminidazy ($-Hex) w surowicy oraz œrednia objêtoœæ erytrocytu (MCV) które mog¹ stanowiæ u yteczne wskaÿniki biochemiczne zmian wywo³anych przez konsumpcjê alkoholu. S³owa kluczowe: alkohol, alkoholizm, wskaÿniki biochemiczne Alkohol etylowy Alkohol etylowy jest silnym œrodkiem odurzaj¹cym, który spo ywany w nadmiernych iloœciach doprowadza do uszkodzenia wielu narz¹dów wewnêtrznych. Alkoholizm powoduje, miêdzy innymi, spichrzanie t³uszczów w w¹trobie, hiperlipemiê oraz marskoœæ w¹troby. Mimo dzia³ania silnie uzale niaj¹cego, alkohol etylowy jest powszechnie stosowan¹ u ywk¹. W postaci wina stanowi sta³y element 65

2 Kinga Lis diety œródziemnomorskiej, zaœ w Europie pó³nocnej spo ywa siê go zwyczajowo jako piwo lub wódkê (1 4). Procentowa zawartoœæ etanolu w napojach alkoholowych jest ró na (5). Skutki oddzia³ywania alkoholu etylowego na organizm zale ¹ od iloœci wypijanego alkoholu, osobniczej podatnoœci oraz czasu systematycznego spo ywania. Nadu ywanie alkoholu prowadzi u chorego nie tylko do uszkodzenia w¹troby, ale te trzustki, mózgu, uk³adu krwiotwórczego i uk³adu kr¹ enia. Zmiany narz¹dowe spowodowane przewlek³ym spo ywaniem etanolu uwidaczniaj¹ siê równie w wynikach badañ laboratoryjnych (3 7). Ponad 95% spo ytego alkoholu etylowego jest utleniane do aldehydu octowego, pozosta³a czêœæ wydalana w formie niezmienionej z moczem oraz z wydychanym powietrzem (3, 8). Znane s¹ trzy uk³ady enzymatyczne bior¹ce udzia³ w przemianach metabolicznych etanolu: dehydrogenazy alkoholowej, enzymów mikrosomalnych i katalazy (3, 8, 9). Dehydrogenaza alkoholowa katalizuje przemianê metaboliczn¹ 80 90% etanolu. Oko³o 20% etanolu metabolizuje siê z udzia³em tlenu za pomoc¹ enzymów mikrosomalnych (MEOS). Tor ten jest uzale niony od NADPH (zredukowanego fosforanu dinukleotydu nikotynamidoadeninowego) (3, 8). Alkohol etylowy mo e byæ równie metabolizowany z udzia³em H 2 O 2 przez katalazê, jednak e tor ten wydaje siê nie mieæ istotnego znaczenia w przemianach metabolicznych etanolu in vivo (3, 8). Aldehyd octowy, powsta³y w pierwszym etapie przemian metabolicznych etanolu, nastêpnie przekszta³ca siê do octanu przy udziale dehydrogenazy acetaldehydowej (ALDH). Z octanu syntetyzowany jest acetylokoenzym-a (acetylo-coa), wykorzystywany do syntezy kwasów t³uszczowych, cholesterolu i porfiryn oraz ulega spalaniu w cyklu kwasów trójkarboksylowych (3, 8, 10). Szybkoœæ utleniania etanolu reguluje stosunek stê eñ NADP (utlenionego) do NADPH. Iloœæ powstaj¹cego NADPH zale y od zapasów glikogenu. D³ugo utrzymuj¹ce siê wysokie stê enia alkoholu etylowego prowadz¹ do wyczerpania rezerw glikogenu, przez co zmniejsza siê potencja³ redukuj¹cy komórek w¹troby. Dochodzi do przesuniêcia równowagi pirogronian mleczan na korzyœæ mleczanu, co sprzyja z kolei syntezie kwasów t³uszczowych i ich przemianie w trójglicerydy. Etanol hamuje równie przemiany kwasów t³uszczowych do acetylo-coa, nasila lipolizê w tkankach obwodowych oraz zwiêksza zu ycie tlenu w w¹trobie. Przemiany metaboliczne alkoholu etylowego prowadz¹ do postêpuj¹cego rozwoju procesu zapalnego, st³uszczenia, zw³óknienia i marskoœci w¹troby (5, 9, 10). Zmiany obserwowane w badaniach laboratoryjnych spowodowane spo yciem alkoholu etylowego W krótkim czasie po spo yciu etanolu przejœciowo wystêpuje kwasica mleczanowa, ketonemia, hiperlipidemia, porfirynuria (4 6). Spo yte jednorazowo du e dawki etanolu hamuj¹ syntezê albumin w w¹trobie. Natomiast d³ugotrwa³e przyj- 66

3 Wp³yw spo ywania alkoholu etylowego na wyniki badañ laboratoryjnych mowanie alkoholu etylowego nie wp³ywa na stê enie albumin, ale prowadzi do ograniczenia ca³kowitej syntezy bia³ek i glikoprotein (8). Etanol hamuje absorpcjê i transport aminokwasów w jelicie. Skutkiem picia alkoholu etylowego jest zmniejszone wch³anianie substancji od ywczych, co prowadzi do niedoboru retinolu, tiaminy, witaminy B12 i kwasu foliowego. U alkoholików nie dochodzi równie do konwersji tiaminy w jej postaæ aktywn¹ pirofosforan tiaminy. Zaburzenia wch³aniania i przemian witaminy B12 oraz folianów powoduj¹ niedokrwistoœæ oraz prowadz¹ do zmian syderoblastycznych w szpiku kostnym. W obrazie morfologii u osób przewlekle spo ywaj¹cych alkohol etylowy obserwuje siê makrocytozê z hiperchromi¹. Znacznie podwy szone s¹ wskaÿniki czerwonokrwinkowe (MCH, MCV) (5, 8, 11, 12). Zaburzenia przemiany witaminy A skutkuj¹ utrat¹ zdolnoœci adaptacji do ciemnoœci, potocznie nazywan¹ kurz¹ œlepot¹, czêsto spotykan¹ u alkoholików (8). U osób przewlekle spo ywaj¹cych alkohol etylowy zaburzeniu ulega równie tor przemian witaminy D. Obni one stê enie aktywnej formy witaminy D3 prowadzi do zaburzenia przemian metabolicznych tkanki kostnej oraz zmniejszenia masy koœci, któremu towarzyszy niskie stê enie osteokalcyny w surowicy (8, 13). Przewlek³y alkoholizm wi¹ e siê czêsto z niedo ywieniem, co poci¹ga za sob¹ zwykle obni one stê enie wapnia, potasu, magnezu oraz fosforanów w surowicy. Zwiêksza siê równie wydalanie cynku i magnezu z moczem (5). Spo ycie etanolu mo e spowodowaæ zarówno hipoglikemiê, jak i hiperglikemiê, co uzale nione jest od zapasów glikogenu w w¹trobie. U osób sytych po spo yciu wiêkszych iloœci alkoholu etylowego obserwuje siê zwiêkszenie stê enia glukozy w surowicy. Jest to spowodowane ograniczeniem obwodowego zu ycia glukozy, przyspieszeniem procesu glikogenolizy oraz zahamowaniem procesu glikolizy. Czêste po spo yciu etanolu obni enie stê enia glukozy w surowicy obserwuje siê z kolei u osób g³odnych oraz alkoholików, u których zapasy glikogenu w w¹trobie s¹ znacznie ograniczone (8, 13). Izolowany wzrost aktywnoœci gamma-glutamylotransferazy (GGT) wskazuje na spo ycie alkoholu w ci¹gu 7 dni przed badaniem, choæ mo e on byæ równie wywo³any ekspozycj¹ na inne ksenobiotyki lub przyjmowaniem leków przeciwzakrzepowych. Przyczyn¹ podwy szonej aktywnoœci GGT mog¹ byæ tak e ró ne choroby w¹troby (np. cholestaza, HCV) niezwi¹zane ze spo yciem etanolu. Poziom GGT w surowicy powraca do normy zwykle w ci¹gu 1 1,5 tygodnia od zaprzestania spo ywania alkoholu etylowego (10, 11, 15, 16). Przy okazjonalnym spo ywaniu etanolu nie obserwuje siê zwykle wzrostu aktywnoœci fosfatazy zasadowej (ALP) i bilirubiny. Parametry te s¹ podwy szone w zaawansowanym uszkodzeniu w¹troby i dróg ó³ciowych, które mo e byæ spowodowane alkoholizmem. Nieznacznie podwy szona jest zwykle aktywnoœæ aminotransferazy asparaginianowej (AST) i aminotransferazy alanianowej (ALT). Aktywnoœæ AST jest wy sza ni ALT z powodu uszkodzenia mitochondriów hepatocytów i uwolnienia do krwi zawartej tam aminotransferazy asparaginianowej. Stosunek AST do ALT zwykle przewy sza 2:1. Wzrost aktywnoœci amylazy i lipazy zarówno w surowicy, jak i w moczu jest najczêœciej objawem poalkoholowego uszkodzenia trzustki (5, 10, 17, 18). 67

4 Kinga Lis U osób spo ywaj¹cych du e iloœci alkoholu etylowego obserwuje siê wzrost aktywnoœci kinazy kreatyninowej (CPK), g³ównie izoformy miêœniowej (CK-MM), na skutek toksycznego wp³ywu alkoholu na tkankê miêœniow¹. Miopatia poalkoholowa prowadzi równie do wzrostu aktywnoœci AST. Gwa³towna rabdomioliza mo e byæ tak e przyczyn¹ niewydolnoœci nerek (5, 11). Spo ywanie alkoholu etylowego prowadzi do wzrostu stê enia kwasu moczowego we krwi, co jest spowodowane nasilon¹ syntez¹ kwasu moczowego w wyniku przyspieszenia obrotu nukleotydów oraz zmniejszeniem jego wydalania przez nerki. Za ograniczone wydalanie kwasu moczowego przez nerki odpowiedzialne jest zwiêkszone stê enie mleczanów, które utrudniaj¹ wydzielanie kwasu moczowego w dystalnych czêœciach nefronu (8, 9). Ze wzglêdu na stosunkowo nisk¹ czu³oœæ i swoistoœæ wskaÿników biochemicznych nadu ywania alkoholu, poszukuje siê specyficznych markerów choroby alkoholowej. Za nowe wskaÿniki biochemiczne nadu ywania alkoholu uwa a siê transferynê desjalowan¹ (transferynê ubogoglikozylowan¹ CDT), aldehyd octowy zwi¹zany z hemoglobin¹ (HAA), beta-heksoaminidazê ($-HEX), des-g-karboksyprotrombinê (DCP) oraz mitochondrialn¹ frakcjê AST (3, 19 29) (tab. 1). Tabela 1. Okres trwania zmian wskaÿników biochemicznych zwi¹zanych ze spo ywaniem alkoholu (19, 30, 31) Time frames of results of biochemical markers of alcohol consumption (19, 30, 31) wskaÿnik biochemiczny rodzaj zmiany okres trwania zmiany MCV wzrost < 3 miesi¹ce GGT w surowicy wzrost < 6 tygodni cholesterol-hdl w surowicy wzrost < 4 tygodnie CDT w surowicy wzrost 3 4 tygodnie glukuronian etylu w surowicy wykrywalny 1 doba 5-hydroksytryptofol/ kwas 5-hydroksyindolooctowy wzrost 1 doba (5HTOL/5HIAA) w moczu metanol we krwi wykrywalny 12 godzin etanol we krwi wykrywalny 24 godziny etanol w wydychanym powietrzu wykrywalny 6 godzin Ostry i przewlek³y efekt spo ywania alkoholu etylowego Spo ywanie alkoholu etylowego wywo³uje w organizmie zmiany metaboliczne okreœlane jako efekt ostry lub jako efekt przewlek³y. Do efektu ostrego dochodzi zwykle po up³ywie 2 4 godzin od spo ycia etanolu. Sporadyczne spo ycie wiêkszych iloœci alkoholu etylowego prowadzi do zahamo- 68

5 Wp³yw spo ywania alkoholu etylowego na wyniki badañ laboratoryjnych wania glukoneogenezy w w¹trobie, w zwi¹zku z czym w surowicy obni a siê stê- enie glukozy, zaœ podwy sza stê enie mleczanów. Powstaj¹ce metabolity, takie jak aldehyd octowy i octan, powoduj¹ wzrost tworzenia kwasu moczowego przez w¹trobê. Z kolei mleczany i octany obni aj¹ stê enie wodorowêglanów. Obserwuje siê równie zmiany stê eñ wielu innych parametrów biochemicznych (tab. 2) (8, 12, 40, 41). Wiêkszoœæ zmian biochemicznych spowodowanych okazjonalnym spo yciem wiêkszej iloœci etanolu ustêpuje zwykle po up³ywie 48 godzin. Zaleca siê zatem, aby krew do badañ by³a pobierana przynajmniej po 2 dobach od spo ycia alkoholu etylowego (2). Tabela 2. Efekt ostry spo ywania alkoholu etylowego (32 39) The acute effect of ethanol consumption (32 39) przybli ony % zmiany w stosunku do wartoœci referencyjnych wartoœci referencyjne wzrost stê enia w surowicy testosteron 23 K<0,86 ng/ml, M 2,0 8,5 ng/ml trójglicerydy 50 <200 mg/dl aldosteron ng/dl mleczany <16 mg/dl kwas moczowy K<5,7 mg/dl, M<7 mg/dl spadek stê enia w surowicy cholesterol ca³kowity 20 <200 mg/dl kortyzol mg/dl wazopresyna ,7 pg/ml prolaktyna 50 K 3,9 17,3 ng/ml, M 2,1 13,0 ng/ml osteokalcyna 50 2,0 15,0 ng/ml wodorowêglany mmol/l glukoza mg/dl Przewlek³y efekt dzia³ania alkoholu etylowego obserwuje siê u osób dotkniêtych alkoholizmem. Skutkiem d³ugoterminowego spo ywania etanolu jest, miêdzy innymi, wzrost aktywnoœci gamma-glutamylotransferazy wywo³any indukcj¹ enzymów. Bezpoœrednim efektem intoksykacji w¹troby jest zwiêkszenie aktywnoœci dehydrogenazy glutaminianowej oraz aminotransferaz (AST, ALT). Inhibicja enzymatycznej glikozylacji podczas potranslacyjnych przemian bia³ek w w¹trobie skutkuje wzrostem stê enia bia³ek desjalowanych (carbohydrate deficient transferrins). Obserwowany wzrost stê enia trójglicerydów spowodowany jest z kolei ograniczonym ich rozpadem w osoczu. Dzia³anie alkoholu na komórki szpiku w trakcie erytropoezy prowadzi do zwiêkszenia œredniej objêtoœci krwinki czerwonej (MCV). Przyczyn¹ zaburzeñ morfologii krwinki czerwonej mog¹ byæ równie niedobory kwasu foliowego lub witaminy B12. U alkoholików obserwuje siê zwykle zwiêkszon¹ diurezê w nastêpstwie obni enia wydzielania wazopresyny przez 69

6 Kinga Lis Tabela 3. Efekt przewlek³y spo ywania alkoholu etylowego (5, 32 34, 38 47) The long-term effect of ethanol consumption (5, 32 34, 38 47) wzrost stê enia w surowicy GGT 1000 K<31 U/l, M<50 U/l AST 250 K<31 U/l, M<37 U/l noradrenalina pg/l adrenalina pg/l kortyzol mg/dl ALT 100 K<31 U/l, M<41 U/l estradiol 100 K faza folikularna: pg/ml K faza owulacyjna: pg/ml K faza lutealna: pg/ml K okres pomenopauzalny <20 pg/ml M<40 pg/ml trójglicerydy 80 <200 mg/dl cholesterol ca³kowity 50 <200 mg/dl MCV fl lipaza 20 <190 U/l amylaza 20 <170 U/l testosteron 19 K<0,86 ng/ml, M 2,0 8,5 ng/ml bilirubina ca³kowita <1,3 mg/dl bilirubina zwi¹zana <0,3 mg/dl kinaza kreatyninowa K<167 U/l, M<190 U/l cholesterol-hdl >35 mg/dl IgA mg/dl IgG mg/dl Odczyn Biernackiego K mm/1h, M 8 10 mm/1h spadek stê enia w surowicy cholesterol-ldl 20 <155 mg/dl wazopresyna ,7 pg/ml glukoza mg/dl IgM K mg/dl, M mg/dl witamina B12 >250 pg/ml kwas foliowy >4 µg/l 70 przybli ony % zmiany w stosunku do wartoœci referencyjnych wartoœci referencyjne zwiêkszon¹ sekrecjê reniny i aldosteronu. Wydalanie du ych iloœci rozcieñczonego moczu powoduje równie zmianê parametrów fizykochemicznych wydalanego moczu, np. zmniejszenie jego ciê aru w³aœciwego (tab. 3) (32, 33, 48, 49). Podsumowanie Jak wynika z badañ Plebani i Carraro (50) ponad 68% wszystkich b³êdów wp³ywaj¹cych na wynik badania laboratoryjnego powstaje w przedanalitycznej fazie badania. Faza ta zale na jest zarówno od czynników niemodyfikowalnych, np.

7 Wp³yw spo ywania alkoholu etylowego na wyniki badañ laboratoryjnych wiek, p³eæ czy rasa, jak i od czynników modyfikowalnych, np. rodzaj stosowanej diety, g³odzenie, przyjmowanie leków, u ywek. Powszechnoœæ konsumpcji alkoholu etylowego czyni z niego jedn¹ z g³ównych u ywek w znacznym stopniu interferuj¹cych w wyniki badañ laboratoryjnych. Wp³yw stosowanych leków, parafarmaceutyków czy te u ywek na wyniki tych badañ mo e w znacznym stopniu maskowaæ zmiany spowodowane chorob¹. Znajomoœæ dzia³ania tych czynników niejednokrotnie umo liwia lekarzowi prawid³ow¹ interpretacjê wyników badañ laboratoryjnych w odniesieniu do stanu klinicznego pacjenta. PIŒMIENNICTWO 1. Hanke I, Lutz W (1996) Biochemia, toksykologia i diagnostyka laboratoryjna w¹troby. ódÿ: Wydawnictwo Instytutu Medycyny Pracy. 2. Braunwald E, Isselbacher KJ, Petersdorf RG, Willson JD, Martin JB, Faucia SI (1987) Harrison s principles of internal medicine. Hamburg: McGraw-HLL Book Company GmbH. 3. Jelski W, Chrostek L, Szmitkowski M (2006) Biochemiczne podstawy alkoholowego uszkodzenia w¹troby. Polski Merkuriusz Lekarski, 21, Kostowski W, Wald I (1996) Dzia³anie biologiczne alkoholu etylowego. Warszawa: PWN. 5. Dró d R (2001) Problemy diagnostyki laboratoryjnej zwi¹zane z konsumpcj¹ alkoholu. Badanie i Diagnoza, 7, Czech E, Hartley M (2003) Polimorfizm genetyczny dehydrogenazy aldehydowej-2 (aldh2) i znaczenie patofizjologiczne i kliniczne aldehydu octowego. Alkoholizm i Narkomania, 16, Habrat B (1996) Szkody zdrowotne spowodowane alkoholem. Warszawa: Springer, PWN. 8. Jakubowski Z (1991) Biochemiczne podstawy toksykologii. W: Angielski S, Rogulski J (red.) Biochemia Kliniczna. Warszawa: PZWL. 9. Murray RK, Grammer DK, Mayes PA, Rodwell VW (1995) Biochemia Harpera. Warszawa: PZWL. 10. Das SK, Nayak P, Vasudevan DM (2003) Biochemical markers for alcohol consumption. Indian Journal of Clinical Biochemistry, 18, Sharpe PC, McBride R, Archbold GP (1996) Biochemical markers of alcohol abuse. Quarterly Journal of Medicine, 89, Rosman AS (1992) Utility and evaluation of biochemical markers of alcohol consumption. Journal of Substance Abuse, 4, Guder WG, Narayanan S, Wisser H, Zawta B (2003) Samples: from the patient to the laboratory. Weinheim: Wiley-VCH GmbH & Co. KgaA. 14. Heikkonen E, Ylikahri R, Roine R, Välimäki M, Härkönen M, Salaspuro M (1998) Effect of alcohol on exercise-induced changes in serum glucose and serum free fatty acids. Alcoholism, Clinical and Experimental Research, 22, Goldberg DM, Soleas GJ, Levesque M (1999) Moderate alcohol consumption: the gentle face of Janus. Clinical Biochemistry, 32, Nilssen O, Førde OH, Brenn T (1990) The Tromsø Study. Distribution and population determinants of gamma-glutamyltransferase. American Journal of Epidemiology, 132, Rubin E, Rottenberg H (1982) Ethanol-induced injury and adaptation in biological membranes. Federation Proceedings, 41, Gupta V, Toskes PP (2005) Diagnosis and management of chronic pancreatitis. Journal of Postgraduate Medicine, 81, Allen JP, Litten RZ, Fertig JB, Sillanaukee P (2000) Carbohydrate-deficient transferrin, gammaglutamyltransferase, and macrocytic volume as biomarkers of alcohol problems in women. Alcoholism, Clinical and Experimental Research, 24,

8 Kinga Lis 20. Mazur-Laskowska M (2001) Transferyna ubogoglikozylowana jako marker nadu ywania alkoholu. Badanie i Diagnoza, 7, Stibler H (1991) Carbohydrate deficient transferrin in serum: a new marker of potentially harmful alcohol consumption reviewed. Clinical Chemistry, 37, Kip MJ, Spies CD, Neumann T, Nachbar Y, Alling C, Aradottir S, Weinmann W, Wurst FM (2008) The Usefulness of direct ethanol metabolites in assessing alcohol intake in nonintoxicated male patients in an emergency room setting. Alcoholism, Clinical and Experimental Research, 32, 7, Choy CS, Cheah KP, Chiou HY, Li JS, Liu YH, Yong SF, Chiu WT, Liao JW, Hu CM (2008) Induction of hepatotoxicity by sanguinarine is associated with oxidation of protein thiols and disturbance of mitochondrial respiration. Journal of Applied Toxicology, 28, Chmiest W, Targosz D, Gawlikowski T (2007) Ocena zaburzeñ wentylacji u mê czyzn uzale - nionych od alkoholu. Przegl¹d Lekarski, 64, Huseby NE, Nilssen O, Kanitz RD (1997) Evaluation of two biological markers combined as a parameter of alcohol dependency. Alcohol and Alcoholism, 32, Mikkelsen IM, Kanitz RD, Nilssen O, Huseby N (1998) Carbohydrate-deficient transferrin: marker of actual alcohol consumption or chronic alcohol misuse? Alcohol and Alcoholism, 33, Augustyñska B, Zió³kowski M, Kosmowski W (2004) CDT u kobiet uzale nionych od alkoholu pilota owe badania nad przydatnoœci¹ kliniczn¹. Alkoholizm i Narkomania, 17, Ohhira M, Ohtake T, Saito H, Ikuta K, Tanaka K, Tanabe H, Kawashima T, Fujimoto Y, Naraki T, Ono M, Kohgo Y (1999) Increase of serum des-gamma-carboxy prothrombin in alcoholic liver disease without hepatocellular carcinoma. Alcoholism, Clinical and Experimental Research, 23, 67S 70S. 29. Hultberg B, Isaksson A, Tiderström G (1980) Beta-hexosaminidase, leucine aminopeptidase, cystidyl aminopeptidase, hepatic enzymes and bilirubin in serum of chronic alcoholics with acute ethanol intoxication. Clinica Chimica Acta, 105, Voltaire A, Beck O, Borg S (1992) Urinary 5-hydroxytryptophol: a possible marker of recent alcohol consumption. Alcoholism, Clinical and Experimental Research, 16, Whitfield JB, Hensley WJ, Bryden D, Gallagher H (1978) Estimation of alcohol intake from laboratory results. Annals of Clinical Biochemistry, 15, Leppäluoto J, Vuolteenaho O, Arjamaa O, Ruskoaho H (1992) Plasma immunoreactive atrial natriuretic peptide and vasopressin after ethanol intake in man. Acta Physiologica Scandinavica, 144, Sobuta E (2000) Czynniki przedanalityczne dotycz¹ce pacjenta wp³ywaj¹ce na wyniki badañ laboratoryjnych. Badanie i Diagnoza, 6, Ratage D, Brugger G, Wehr M, Bode JCh, Wiesser H (1985) Catecholamines in plasma and urine of patients with alcoholic liver damage under resting and exercise conditions. Journal of Clinical Chemistry and Clinical Biochemistry, 23, Heikkonen E, Mäki T, Kontula K, Ylikahri R, Härkönen M (1989) Effect of acute ethanol intake and hangover on the levels of plasma and urinary catecholamines and lymphocytic beta-adrenergic receptors. Alcoholism, Clinical and Experimental Research, 13, Heikkonen E, Ylikahri R, Roine R, Välimäki M, Härkönen M, Salaspuro M (1996) The combined effect of alcohol and physical exercise on serum testosterone, luteinizing hormone, and cortisol in males. Alcoholism, Clinical and Experimental Research, 20, Rico H, Cabranes JA, Cabello J, Gómez-Castresana F, Hernández ER (1987) Low serum osteocalcin in acute alcohol intoxication: a direct toxic effect of alcohol on osteoblasts. Bone and Mineral, 2, Taracha E, Habrat B, Lehner M, Wis³owska A, Woronowicz BT, Bogulas M, Charewicz J, Markuszewski C, P³aŸnik A (2006) Combining markers of nephrotoxicity and hepatotoxicity for improved monitoring and detection of chronic alcohol abuse. Clinical Chemistry and Laboratory Medicine, 44,

9 Wp³yw spo ywania alkoholu etylowego na wyniki badañ laboratoryjnych 39. Czech E, Hartleb M (2007) Tradycyjne i nowe wskaÿniki spo ywania alkoholu w iloœciach szkodliwych dla zdrowia. Alkoholizm i Narkomania, 20, Grunst J, Dietze G, Wicklmayr M (1977) Effect of ethanol on uric acid production of human liver. Nutrition and Metabolism, 21, Dietze G, Wicklmayr M, Grunst J, Hepp KD, Braun S, Mehnert H (1973) Glycogenolysis and gluconeogenesis of human liver under ethanol influence. Verhandlungen der Deutschen Gesellschaft für Innere Medizin, 79, Eriksson CJ, von der Pahlen B, Sarkola T, Seppä K (2003) Oestradiol and human male alcoholrelated aggression. Alcohol and Alcoholism, 38, Sarkola T, Eriksson CJ (2003) Testosterone increases in men after a low dose of alcohol. Alcoholism, Clinical and Experimental Research, 27, Sarkola T, Adlercreutz H, Heinonen S, von Der Pahlen B, Eriksson CJ (2001) The role of the liver in the acute effect of alcohol on androgens in women. The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, 86, Rico H, Gomez-Castresana F, Cabranes JA, Almoguera I, Lopez Duran L, Matute JA (1985) Increased blood cortisol in alcoholic patients with aseptic necrosis of the femoral head. Calcif Tissue International, 37, Wadstein J, Skude G (1979) Changes in amylase, hepatic enzymes and bilirubin in serum upon initiation of alcohol abstinence. Acta Medica Scandinavica, 205, Ahlgren A, Hedenborg G, Norman A, Wisén O (1988) Serum bilirubin subfractions in patients with alcohol abuse during detoxication. Scandinavian Journal of Clinical and Laboratory Investigation, 48, Freer DE, Statland BE (1977) Effects ethanol (0,75 g/kg body weight) on the activities of selected enzymes in sera of healthy young adults: 2. Interindividual variations in response of (-glutamyltransferase to repeated ethanol challenges. Clinical Chemistry, 23, Rico H (1990) Alcohol and bone disease. Alcohol and Alcoholism, 25, Plebani M, Carraro P (1997) Mistakes in stat laboratory: types and frequency. Clinical Chemistry, 43, Adres do korespondencji Kinga Lis Collegium Medicum UMK Katedra i Zak³ad Diagnostyki Laboratoryjnej ul. M. Sk³odowskiej-Curie 9, Bydgoszcz otrzymano: przyjêto do druku:

Robert Olek Gdańsk, 09/10/2015. Realizacja: semestr I, 2015/2016, rok studiów 1 / kierunek fizjoterapia / studia stacjonarne / stopień 2

Robert Olek Gdańsk, 09/10/2015. Realizacja: semestr I, 2015/2016, rok studiów 1 / kierunek fizjoterapia / studia stacjonarne / stopień 2 Robert Olek Gdańsk, 09/10/2015 Regulamin przedmiotu: Biochemia kliniczna Realizacja: semestr I, 2015/2016, rok studiów 1 / kierunek fizjoterapia / studia stacjonarne / stopień 2 1. Zajęcia z przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Hormony płciowe. Macica

Hormony płciowe. Macica Hormony płciowe Macica 1 Estrogeny Działanie estrogenów Działanie na układ rozrodczy (macica, endometrium, pochwa) Owulacja Libido Przyspieszenie metabolizmu Zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej Tworzenie

Bardziej szczegółowo

Seminarium 1: 08. 10. 2015

Seminarium 1: 08. 10. 2015 Seminarium 1: 08. 10. 2015 Białka organizmu ok. 15 000 g białka osocza ok. 600 g (4%) Codzienna degradacja ok. 25 g białek osocza w lizosomach, niezależnie od wieku cząsteczki, ale zależnie od poprawności

Bardziej szczegółowo

Układ wydalniczy i skóra

Układ wydalniczy i skóra Układ wydalniczy i skóra 1. Zaznacz definicję wydalania. A. Usuwanie z organizmu szkodliwych produktów przemiany materii. B. Pobieranie przez organizm substancji niezbędnych do podtrzymywania funkcji Ŝyciowych

Bardziej szczegółowo

Pracownia Analiz Lekarskich CITO TEST ul. Łużycka 55, 30-658 Kraków

Pracownia Analiz Lekarskich CITO TEST ul. Łużycka 55, 30-658 Kraków Pracownia Analiz Lekarskich CITO TEST ul. Łużycka 55, 30-658 Kraków Cennik badań laboratoryjnych obowiązujący od 01.07.2011 HEMATOLOGIA, KOAGUOLOGIA, ANALITYKA OGÓLNA Nr NAZWA BADANIA Cena 1 Morfologia

Bardziej szczegółowo

WITAMINY. www.pandm.prv.pl

WITAMINY. www.pandm.prv.pl WITAMINY - wpływa na syntezę białek, lipidów, hormonów a szczególnie hormonów tarczycy - pomaga w utrzymaniu prawidłowej czynności uk.immunologicznego - pomaga w leczeniu : rozedmy płuc i nadczynności

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ANALIZ LEKARSKICH SP ZOZ MSW w Zielonej Górze ul. Wazów 42

LABORATORIUM ANALIZ LEKARSKICH SP ZOZ MSW w Zielonej Górze ul. Wazów 42 BADANIA PODSTAWOWE Nazwa badania Materiał Czas oczekiwania na wynik (dni robocze) HEMATOLOGIA I KOAGULOLOGIA Morfologia DIFF Krew EDTA Morfologia CBC Krew EDTA OB Krew cytrynianowa Płytki krwi na cytrynian

Bardziej szczegółowo

PAKIETY BADAŃ PROFILAKTYCZNYCH DLA MĘŻCZYZN

PAKIETY BADAŃ PROFILAKTYCZNYCH DLA MĘŻCZYZN Wojewódzki Szpital Zespolony w Elblągu ul. Królewiecka 146, 82-300 Elbląg www. szpital.elblag.pl PAKIETY BADAŃ PROFILAKTYCZNYCH DLA MĘŻCZYZN Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej Rejestracja: tel. 55 239 59

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ANALIZ LEKARSKICH

LABORATORIUM ANALIZ LEKARSKICH LABORATORIUM ANALIZ LEKARSKICH mgr PIOTR ZIELIŃSKI 44 200 Rybnik, ul. Marii Skłodowskiej Curie 7 tel. 32 42 38 313 www.laborpz.pl labor.pz@wp.pl punkt pobrań czynny: poniedziałek piątek : 6:30 17:00 sobota:

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych DOPALACZE - nowa kategoria substancji psychoaktywnych CZYM SĄ DOPALACZE? Dopalacze stosowana w Polsce, potoczna nazwa różnego rodzaju produktów zawierających substancje psychoaktywne, które nie znajdują

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM MEDYCZNEGO Nr AM 006

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM MEDYCZNEGO Nr AM 006 PCA Zakres akredytacji Nr AM 006 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM MEDYCZNEGO Nr AM 006 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 7 Data wydania: 2 maja 2016

Bardziej szczegółowo

Laboratorium analityczne ZAPRASZA. do skorzystania

Laboratorium analityczne ZAPRASZA. do skorzystania Laboratorium analityczne ZAPRASZA do skorzystania z promocyjnych PAKIETÓW BADAŃ LABORATORYJNYCH Pakiet I Pakiet II Pakiet III Pakiet IV Pakiet V Pakiet VI Pakiet VII Pakiet VIII Pakiet IX Pakiet X "CUKRZYCA"

Bardziej szczegółowo

ANALITYKA OGÓLNA. Strona 1/10 CZAS RODZAJ BADANIA METODY ANALITYCZNE OCZEKIWANIA NA ZAKRES REFERENCYJNY SPRAWOZDANIE

ANALITYKA OGÓLNA. Strona 1/10 CZAS RODZAJ BADANIA METODY ANALITYCZNE OCZEKIWANIA NA ZAKRES REFERENCYJNY SPRAWOZDANIE Uwaga: Czas oczekiwania na sprawozdanie z badania laboratoryjnego może ulec zmianie z przyczyn technicznych np.: (awaria aparatu, która może skutkować wydłużeniem czasu wydania sprawozdania). Jednocześnie

Bardziej szczegółowo

Tradycyjne i nowe wskaÿniki biologiczne spo ywania alkoholu w iloœciach szkodliwych dla zdrowia

Tradycyjne i nowe wskaÿniki biologiczne spo ywania alkoholu w iloœciach szkodliwych dla zdrowia Alkoholizm i Narkomania 2007, Tom 20: nr 1, 103 118 2007 Instytut Psychiatrii i Neurologii Tradycyjne i nowe wskaÿniki biologiczne spo ywania alkoholu w iloœciach szkodliwych dla zdrowia Traditional and

Bardziej szczegółowo

Dawkowanie leków w szczególnych sytuacjach

Dawkowanie leków w szczególnych sytuacjach Dawkowanie leków w szczególnych sytuacjach Jeffrey L. Wagner, PharmD, Carlton K.K. Lee, PharmD, MPH I Ogólne zasady dawkowania leków w pediatrii A. Obliczanie masy ciała Najczęstszym sposobem dawkowania

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

Dane Oferenta: nazwa... ... NIP... REGON...

Dane Oferenta: nazwa... ... NIP... REGON... Załącznik Nr 2 do Zarządzenia Nr 17/2012 Kierownika Samodzielnego Gminnego Zakładu Opieki Zdrowotnej z dnia 16 listopada 2012 roku Wilkowice dnia. Samodzielny Gminny Zakład Opieki Zdrowotnej w Wilkowicach

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja i oznakowanie substancji chemicznych i ich mieszanin. Dominika Sowa

Klasyfikacja i oznakowanie substancji chemicznych i ich mieszanin. Dominika Sowa Klasyfikacja i oznakowanie substancji chemicznych i ich mieszanin Dominika Sowa Szczecin, 8 maj 2014 Program prezentacji: 1. Definicja substancji i mieszanin chemicznych wg Ustawy o substancjach chemicznych

Bardziej szczegółowo

Czym naprawdę jest picie alkoholu w czasie ciąŝ

Czym naprawdę jest picie alkoholu w czasie ciąŝ Czym naprawdę jest picie alkoholu w czasie ciąŝ ąŝy? Anna Dobrzańska Warszawa 2008 CZYM JES FAS? (Fetal Alcohol Syndrom) FAS to skutek spustoszeń,, jakie czyni alkohol przyjmowany przez cięŝ ęŝarną kobietę,,

Bardziej szczegółowo

CENNIK USŁUG MEDYCZNYCH. Laboratorium Analiz Lekarskich PRO LAB

CENNIK USŁUG MEDYCZNYCH. Laboratorium Analiz Lekarskich PRO LAB CENNIK USŁUG MEDYCZNYCH Laboratorium Analiz Lekarskich PRO LAB RODZAJ OZNACZENIA CENA Czas oczekiwania liczony w dniach roboczych HEMATOLOGIA I KOAGUOLOGIA Morfologia z rozmazem (5diff) 12 zł 1 dzień Morfologia

Bardziej szczegółowo

RODZAJ OZNACZENIA CENA Czas oczekiwania liczony w dniach roboczych HEMATOLOGIA I KOAGUOLOGIA

RODZAJ OZNACZENIA CENA Czas oczekiwania liczony w dniach roboczych HEMATOLOGIA I KOAGUOLOGIA CENNIK USŁUG MEDYCZNYCH dla pacjentów Medar-Pro Laboratorium Analiz Lekarskich PRO LAB RODZAJ OZNACZENIA CENA Czas oczekiwania liczony w dniach roboczych HEMATOLOGIA I KOAGUOLOGIA Morfologia z rozmazem

Bardziej szczegółowo

Omówienie wyników badañ krwi

Omówienie wyników badañ krwi Omówienie wyników badañ krwi ej asz n y w ializ m a D t Wi tacji S Dlaczego badania krwi s¹ wykonywane tak czêsto? Co miesi¹c pobieramy seriê próbek krwi w celu sprawdzenia skutecznoœci zabiegu dializy

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ ASORTYMENTOWO-CENOWY

ARKUSZ ASORTYMENTOWO-CENOWY Załącznik nr 2 ARKUSZ ASORTYMENTOWO-CENOWY Przedmiot zamówienia: wykonanie usług zdrowotnych w zakresie badań laboratoryjnych obowiązujących w podstawowej opiece zdrowotnej oraz wykonanie usług zdrowotnych

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18 Europejski Dzień Prostaty obchodzony jest od 2006 roku z inicjatywy Europejskiego Towarzystwa Urologicznego. Jego celem jest zwiększenie społecznej świadomości na temat chorób gruczołu krokowego. Gruczoł

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZE STWO PRACY Z LASERAMI

BEZPIECZE STWO PRACY Z LASERAMI BEZPIECZE STWO PRACY Z LASERAMI Szkodliwe dzia anie promieniowania laserowego dotyczy oczu oraz skóry cz owieka, przy czym najbardziej zagro one s oczy. Ze wzgl du na kierunkowo wi zki zagro enie promieniowaniem

Bardziej szczegółowo

skąd pochodzi Nasz Kurczak

skąd pochodzi Nasz Kurczak Nasz Kurczak to mięso pochodzące od sprawdzonych dostawców. W większości to odbiorcy pasz marki Wipasz - znamy ich hodowle, wspieramy wiedzą, szkolimy. 1 Wiemy skąd pochodzi Nasz Kurczak Kontrolujemy jakość

Bardziej szczegółowo

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Koszty obciążenia społeczeństwa chorobami układu krążenia. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Badania kosztów chorób (COI Costof illnessstudies) Ekonomiczny ciężar choroby;

Bardziej szczegółowo

QUALITY CONTROL PROGRAMMES IN POLAND

QUALITY CONTROL PROGRAMMES IN POLAND QUALITY CONTROL PROGRAMMES IN POLAND Centre for Quality Assessment in Laboratory Medicine Survey Programmes Basic Chemistry Programmes Surveys / year General Programme Central Programme Control samples

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ ASORTYMENTOWO-CENOWY

ARKUSZ ASORTYMENTOWO-CENOWY Załącznik nr 2 ARKUSZ ASORTYMENTOWO-CENOWY Tryb postępowania: Przetarg nieograniczony Przedmiot zamówienia: wykonanie usług zdrowotnych w zakresie badań laboratoryjnych i diagnostyki obrazowej /RTG/ obowiązujących

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-30/02:29:36. Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-30/02:29:36. Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka Światło słoneczne jest niezbędne do trwania życia na Ziemi. Dostarcza energii do fotosyntezy roślinom co pomaga w wytwarzaniu tlenu niezbędnego do życia.

Bardziej szczegółowo

Wykaz badań. Załącznik nr 2 do Materiałów informacyjnych KO/01/201 Wojewódzki Szpital Chorób Płuc i Rehabilitacji w Jaroszowcu

Wykaz badań. Załącznik nr 2 do Materiałów informacyjnych KO/01/201 Wojewódzki Szpital Chorób Płuc i Rehabilitacji w Jaroszowcu Załącznik nr 2 do Materiałów informacyjnych KO/01/201 Wojewódzki Szpital Chorób Płuc i Rehabilitacji w Jaroszowcu Wykaz badań NAZWA BADANIA RODZAJ MATERIAŁU CZAS OCZEKIWANIA NA WYNIK ILOŚĆ DNI CENA BRUTTO

Bardziej szczegółowo

ADUNEK RODZAJ ZAGRO ENIA OCHRONA OSOBISTA PODSTAWOWE CZYNNOήI KIEROWCY DODATKOWE I SPECJALNE CZYNNOήI KIEROWCY PO AR PIERWSZA POMOC INFORMACJE

ADUNEK RODZAJ ZAGRO ENIA OCHRONA OSOBISTA PODSTAWOWE CZYNNOήI KIEROWCY DODATKOWE I SPECJALNE CZYNNOήI KIEROWCY PO AR PIERWSZA POMOC INFORMACJE INSTRUKCJA DLA UN1263 FARBA, UN1263 MATERIA POKREWNY DO FARBY, UN1866 YWICA W ROZTWORZE, zapalna, UN1120 BUTANOLE, UN1993 MATERIA ZAPALNY CIEK Y I.N.O., klasa 3 - bezbarwna ciecz o zapachu ostrym, przenikliwym;

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM MEDYCZNEGO Nr AM 007

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM MEDYCZNEGO Nr AM 007 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM MEDYCZNEGO Nr AM 007 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 6 Data wydania: 6 maja 2016 r. Nazwa i adres INVICTA Sp. z

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY CZASU PRACY. 1. PODSTAWOWY [art. 129 KP]

SYSTEMY CZASU PRACY. 1. PODSTAWOWY [art. 129 KP] 1. PODSTAWOWY [ 129 KP] Podstawowy system czasu w typowych (standardowych) stosunkach : do 8 godzin Standardowo: do 4 miesięcy Wyjątki: do 6 m-cy w rolnictwie i hodowli oraz przy ochronie osób lub pilnowaniu

Bardziej szczegółowo

SUMMIT INTERNATIONAL ANESTHESIOLOGY. 7 marca 2009, Marakesz,, Maroko

SUMMIT INTERNATIONAL ANESTHESIOLOGY. 7 marca 2009, Marakesz,, Maroko INTERNATIONAL ANESTHESIOLOGY SUMMIT 7 marca 2009, Marakesz,, Maroko GŁÓWNE TEMATY Znieczulenie ogólne anestezja wziewna. Intensywna terapia zastosowanie levosimendanu. Levobupivacaina zastosowanie w ortopedii

Bardziej szczegółowo

II. III. Środki dydaktyczne formularz testu. Scenariusz lekcji. I. Cele lekcji. Metoda pracy rozwiązywanie testu. Przebieg lekcji

II. III. Środki dydaktyczne formularz testu. Scenariusz lekcji. I. Cele lekcji. Metoda pracy rozwiązywanie testu. Przebieg lekcji Scenariusz lekcji I. Cele lekcji 1) Wiadomości Uczeń: zna pojęcia wydalanie, filtracja, wchłanianie zwrotne; zna funkcje jakie pełni układ moczowy; nazywa narządy układu moczowego; określa rolę nerki,

Bardziej szczegółowo

Laboratorium. M i e j s k i e g o s z p i t a l a Z e s p o l o n e g o. zaprasza

Laboratorium. M i e j s k i e g o s z p i t a l a Z e s p o l o n e g o. zaprasza Laboratorium M i e j s k i e g o s z p i t a l a Z e s p o l o n e g o zaprasza Polecane badania: AspAT AlAT GGTP 5.00 zł 5.00 zł 5.00 zł Bilirubina 5.00 zł HBSAg 12.00 zł AntyHCV 35.00 zł Albuminy 5.00

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Załącznik nr 3 do Zarządzenia Rektora PUM.. z dnia.2012 r. S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów

Bardziej szczegółowo

Badania wykonywane w LABORATORIUM CENTRALNYM ZOZ ŁOWICZ dla pacjentów ambulatoryjnych.

Badania wykonywane w LABORATORIUM CENTRALNYM ZOZ ŁOWICZ dla pacjentów ambulatoryjnych. Badania wykonywane w LABORATORIUM CENTRALNYM ZOZ ŁOWICZ dla pacjentów ambulatoryjnych. Lp. Nazwa badania Badania hematologiczne 1 Morfologia krwi obwodowej 2 Rozmaz liczony w mikroskopie 3 Retikulocyty

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O LEKU DLA PACJENTA

INFORMACJA O LEKU DLA PACJENTA INFORMACJA O LEKU DLA PACJENTA Witagin tabletka Działanie: Korzeń żeń-szenia wykazuje działanie stymulujące na OUN. Witaminy i mikroelementy zawarte w preparacie uzupełniają niedobory tych związków powstałe

Bardziej szczegółowo

KWALIFIKACJA I WERYFIKACJA LECZENIA DOUSTNEGO STANÓW NADMIARU ŻELAZA W ORGANIZMIE

KWALIFIKACJA I WERYFIKACJA LECZENIA DOUSTNEGO STANÓW NADMIARU ŻELAZA W ORGANIZMIE Opis świadczenia KWALIFIKACJA I WERYFIKACJA LECZENIA DOUSTNEGO STANÓW NADMIARU ŻELAZA W ORGANIZMIE 1. Charakterystyka świadczenia 1.1 nazwa świadczenia Kwalifikacja i weryfikacja leczenia doustnego stanów

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWO WIELKOPOLSKIE Etap wojewódzki rok szkolny 2009/2010 Dane dotyczące ucznia (wypełnia Komisja Konkursowa po rozkodowaniu prac) wylosowany numer uczestnika

Bardziej szczegółowo

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 23 czerwiec 2016

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 23 czerwiec 2016 SERCE I UKŁAD KRĄŻENIA > Model : 8217012 Producent : - POLIXAR 10 NA WYSOKI CHOLESTEROL Preparat przeznaczony dla osób pragnących zmniejszyć ryzyko podwyższenia poziomu cholesterolu we krwi. POLIXAR 5

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja obejmuje następujące części:

Dokumentacja obejmuje następujące części: Załącznik nr 6 WYMAGANIA, JAKIM POWINNA ODPOWIADAĆ DOKUMENTACJA NIEZBĘDNA DO OCENY SUBSTANCJI CZYNNEJ JAKĄ SĄ MIKROORGANIZMY, W TYM TAKŻE WIRUSY I GRZYBY, ZAWARTE W PRODUKCIE BIOBÓJCZYM Wymagania ogólne.

Bardziej szczegółowo

ROLA SZKOŁY W PROFILAKTYCE OTYŁOŚCI DZIECI I MŁODZIEŻY Barbara Woynarowska Kierownik Zakładu Biomedycznych i Psychologicznych Podstaw Edukacji, Wydział Pedagogiczny UW Przewodnicząca Rady Programowej ds.

Bardziej szczegółowo

PAKIETY BADAŃ PROFILAKTYCZNYCH DLA KOBIET

PAKIETY BADAŃ PROFILAKTYCZNYCH DLA KOBIET Wojewódzki Szpital Zespolony w Elblągu ul. Królewiecka 146, 82-300 Elbląg www. szpital.elblag.pl PAKIETY BADAŃ PROFILAKTYCZNYCH DLA KOBIET Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej Rejestracja: tel. 55 239 59

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE 15. Podstawowe pojêcia chemiczne stosowane w biochemii...15

WPROWADZENIE 15. Podstawowe pojêcia chemiczne stosowane w biochemii...15 Spis treœci WPROWADZENIE 15 Podstawowe pojêcia chemiczne stosowane w biochemii...15 Rozdzia³ 1 KOMÓRKA 17 B³ona komórkowa...17 J¹dro komórkowe...19 Mitochondria...19 Rybosomy...20 Siateczka endoplazmatyczna...20

Bardziej szczegółowo

zywania Problemów Alkoholowych

zywania Problemów Alkoholowych Państwowa Agencja Rozwiązywania zywania Problemów Alkoholowych Konferencja Koszty przemocy wobec kobiet w Polsce 2013 Warszawa, 27 maja 2013 r. www.parpa.pl 1 Podstawy prawne Ustawa o wychowaniu w trzeźwości

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 stycznia 2012 r. Pozycja 104

Warszawa, dnia 27 stycznia 2012 r. Pozycja 104 Warszawa, dnia 27 stycznia 2012 r. Pozycja 104 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 16 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania badań na obecność alkoholu, środków odurzających lub

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 4 do konkursu A.I.420-4/15 (Załącznik Nr 1b do umowy)

Załącznik Nr 4 do konkursu A.I.420-4/15 (Załącznik Nr 1b do umowy) Diagnostyka Laboratoryjna Załącznik Nr 4 do konkursu A.I.420-4/15 (Załącznik Nr 1b do umowy) Lp. BADANIE Ilość badań Cena jednostkowa 1 2 3 4 1. Mocz - badanie ogólne 1636 2. Glukoza 1803 3. TSH 47 4.

Bardziej szczegółowo

Aktywność ruchowa osób starszych Nordic Walking

Aktywność ruchowa osób starszych Nordic Walking Aktywność ruchowa osób starszych Nordic Walking Agnieszka Kwiatkowska II rok USM Proces starzenia Spadek beztłuszczowej masy ciała, wzrost procentowej zawartości tkanki tłuszczowej, Spadek siły mięśniowej,

Bardziej szczegółowo

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie lek.wet. Agnieszka Dereczeniuk Badania laboratoryjne w hodowli Łódź 24.03.2012 Po co badać? Badania przesiewowe Badania profilaktyczne Badania obowiązkowe dla danej rasy Badania okresowe Badania diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

Ocena ilościowa reakcji antygen - przeciwciało. Mariusz Kaczmarek

Ocena ilościowa reakcji antygen - przeciwciało. Mariusz Kaczmarek Ocena ilościowa reakcji antygen - przeciwciało Mariusz Kaczmarek Metody ilościowe oparte na tworzeniu immunoprecypitatów immunodyfuzja radialna wg Mancini immunoelektroforeza rakietowa wg Laurella turbidymetria

Bardziej szczegółowo

CENNIK KOMERCYJNY PODSTAWOWYCH BADAŃ LABORATORYJNYCH

CENNIK KOMERCYJNY PODSTAWOWYCH BADAŃ LABORATORYJNYCH CENNIK KOMERCYJNY PODSTAWOWYCH BADAŃ LABORATORYJNYCH Oferujemy szeroki wachlarz badań laboratoryjnych w atrakcyjnych cenach Nie możesz znaleźć badania? Zdzwoń lub napisz do nas tel. 71 300 12 72, email:

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr... z dnia... Rady Miejskiej w Brwinowie

Uchwała nr... z dnia... Rady Miejskiej w Brwinowie Projekt Uchwała nr... z dnia... Rady Miejskiej w Brwinowie w sprawie przyjęcia Gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii w gminie Brwinów na

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia.2008 r.

ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia.2008 r. ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia.2008 r. PROJEKT zmieniaj ce rozporz dzenie w sprawie wysoko ci i sposobu uiszczania op aty za prowadzenie oceny warto ci u ytkowej pszczó i stad

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO. Szczecin, dnia 26 marca 2012 r. Poz. 722 UCHWAŁA NR XII/96/2012 RADY POWIATU W WAŁCZU

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO. Szczecin, dnia 26 marca 2012 r. Poz. 722 UCHWAŁA NR XII/96/2012 RADY POWIATU W WAŁCZU DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO Szczecin, dnia 26 marca 2012 r. UCHWAŁA NR XII/96/2012 RADY POWIATU W WAŁCZU z dnia 24 lutego 2012 r. określenia rodzajów świadczeń przyznawanych w ramach

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI

LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI Załącznik nr 14 do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku Nazwa programu: LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI NEREK ICD-10 N 18 przewlekła niewydolność

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ W SPRAWDZIANACH COBJWDL W RAMACH PROGRAMU POWSZECHNEGO. 2. Nazwa pełna lub pieczątka 3. Data wypełnienia (dzień miesiac rok)

UDZIAŁ W SPRAWDZIANACH COBJWDL W RAMACH PROGRAMU POWSZECHNEGO. 2. Nazwa pełna lub pieczątka 3. Data wypełnienia (dzień miesiac rok) 90-613 Łódź, ul.gdańska 80 tel/fax (0-4 230-25-78, 230-25-79 e-mail: osrodek@cobjwdl.lodz.pl 1. Nr kodowy laboratorium (wypełnić tylko przy aktualizacji) COB-U UDZIAŁ W SPRAWDZIANACH COBJWDL W RAMACH PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

Błędy przedanalityczne

Błędy przedanalityczne Błędy przedanalityczne Każdy z etapów badania począwszy od momentu zlecenia testu przez lekarza, poprzez pobranie krwi, analizę próbki, aż po interpretację wyniku na poziomie decyzyjnym, wiąże się z możliwością

Bardziej szczegółowo

23PLN OD OSOBY PRZERWY KAWOWE@NOVOTEL KATOWICE CENTRUM. Czy wiesz, że...? PRZERWA OCZYSZCZAJĄCA

23PLN OD OSOBY PRZERWY KAWOWE@NOVOTEL KATOWICE CENTRUM. Czy wiesz, że...? PRZERWA OCZYSZCZAJĄCA Ludzki organizm w ok. 60% składa się z wody. Bardzo ważne jest wypijanie przynajmniej 1,5 l płynów dziennie - zapobiegasz w ten sposób odwodnieniu organizmu oraz wspomagasz pracę mózgu. PRZERWA OCZYSZCZAJĄCA

Bardziej szczegółowo

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI

Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI Techniczne nauki М.М.Zheplinska, A.S.Bessarab Narodowy uniwersytet spożywczych technologii, Кijow STOSOWANIE PARY WODNEJ SKRAPLANIA KAWITACJI SKLAROWANEGO SOKU JABŁKOWEGO Skutecznym sposobem leczenia soku

Bardziej szczegółowo

Badania Laboratorium

Badania Laboratorium Cennik usług Badania Laboratorium Nazwa badania HEMATOLOGIA Morfologia 5 Diff krew EDTA 1 dzień 7,00 zł Morfologia 5 Diff z rozmazem krew EDTA 1 dzień 10,00 zł OB krew cytrynianowa/krew EDTA 1 dzień 5,00

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ. Punkty pobrań materiałów do badań:

PRACOWNIA DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ. Punkty pobrań materiałów do badań: PRACOWNIA DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ Punkty pobrań materiałów do badań: III piętro, pion B, gab. 343 tel. 22 42-91-271 VI piętro, pion B, gab. 615 tel. 22 42-91-119 1 / 13 Koordynator Pracowni Diagnostyki

Bardziej szczegółowo

BADANIA W PAKIETACH. Pakiet badań dla juniora: Pakiet tarczycowy: Pakiet badań ogólnych - dla każdego:

BADANIA W PAKIETACH. Pakiet badań dla juniora: Pakiet tarczycowy: Pakiet badań ogólnych - dla każdego: BADANIA W PAKIETACH Pakiet badań dla juniora: poziom glukozy w surowicy krwi, poziom żelaza w surowicy krwi, poziom magnezu w surowicy krwi, CRP -białko C-reaktywne wskaźnik toczącego się w organizmie

Bardziej szczegółowo

Tematy prac licencjackich w Zakładzie Fizjologii Zwierząt

Tematy prac licencjackich w Zakładzie Fizjologii Zwierząt Tematy prac licencjackich w Zakładzie Fizjologii Zwierząt Zegar biologiczny Ekspresja genów i białek zegara Rytmy komórkowe Rytmy fizjologiczne Rytmy behawioralne Lokalizacja neuroprzekźników w układzie

Bardziej szczegółowo

Zakłócenia. Podstawy projektowania A.Korcala

Zakłócenia. Podstawy projektowania A.Korcala Zakłócenia Podstawy projektowania A.Korcala Pojęciem zakłóceń moŝna określać wszelkie niepoŝądane przebiegi pochodzenia zewnętrznego, wywołane zarówno przez działalność człowieka, jak i zakłócenia naturalne

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XIV/85/2016 RADY GMINY BIAŁA PODLASKA. z dnia 16 lutego 2016 r.

UCHWAŁA NR XIV/85/2016 RADY GMINY BIAŁA PODLASKA. z dnia 16 lutego 2016 r. UCHWAŁA NR XIV/85/2016 RADY GMINY BIAŁA PODLASKA w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Biała Podlaska na rok 2016, Gminnego Programu Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

Potrzeby zdrowotne i opiekuńcze ludzi starych. Kamila Mroczek

Potrzeby zdrowotne i opiekuńcze ludzi starych. Kamila Mroczek Potrzeby zdrowotne i opiekuńcze ludzi starych Kamila Mroczek Plan prezentacji 1. Definicje: stary, starzenie się, zdrowie 2. Naturalny proces starzenia a inne czynniki wpływające na stan zdrowia 3. Zdrowie

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr.../.../2007 Rady Miasta w Lubawie z dnia 05 grudnia 2007 r. MIEJSKI PROGRAM ZAPOBIEGANIA NARKOMANII DLA MIASTA LUBAWA

Załącznik do Uchwały Nr.../.../2007 Rady Miasta w Lubawie z dnia 05 grudnia 2007 r. MIEJSKI PROGRAM ZAPOBIEGANIA NARKOMANII DLA MIASTA LUBAWA Załącznik do Uchwały Nr.../.../2007 Rady Miasta w Lubawie z dnia 05 grudnia 2007 r. MIEJSKI PROGRAM ZAPOBIEGANIA NARKOMANII DLA MIASTA LUBAWA NA ROK 2008 ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne: Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

CENNIK BADAŃ LABORATORYJNYCH wykonywanych w SPSK Nr 1 im. Prof.. S. Szyszko SUM. Pobranie materiału do badań. Kod Nazwa Cena

CENNIK BADAŃ LABORATORYJNYCH wykonywanych w SPSK Nr 1 im. Prof.. S. Szyszko SUM. Pobranie materiału do badań. Kod Nazwa Cena CENNIK BADAŃ LABORATORYJNYCH wykonywanych w SPSK Nr 1 im. Prof.. S. Szyszko SUM Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 28/15 Dyrektora SPSK Nr 1 z dnia 24.02.2015 r. Pobranie materiału do badań 2,00 zł Lp. Kod

Bardziej szczegółowo

Rosliny do oczka wodnego Utworzono : 21 czerwiec 2016

Rosliny do oczka wodnego Utworzono : 21 czerwiec 2016 Rośliny > ZIOŁA > Model : - Producent : - kontakt : - biuro@roslinydooczka.pl Strona 1 Rośliny > ZIOŁA > kontakt : - biuro@roslinydooczka.pl Strona 2 Rośliny > ZIOŁA > kontakt : - biuro@roslinydooczka.pl

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE- Legalne nie znaczy bezpieczne

DOPALACZE- Legalne nie znaczy bezpieczne DOPALACZE- Legalne nie znaczy bezpieczne 29.10. Katowice CO TO SĄ DOPLACZE? Dopalacz, czy Dopalacz, dopalacze czy to dopalacze termin to termin nieposiadający nieposiadającycharakteru naukowego. UŜywa

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LV/552/2014 RADY GMINY SZEMUD. z dnia 29 maja 2014 r.

UCHWAŁA NR LV/552/2014 RADY GMINY SZEMUD. z dnia 29 maja 2014 r. UCHWAŁA NR LV/552/2014 RADY GMINY SZEMUD z dnia 29 maja 2014 r. w sprawie określenia rodzajów świadczeń oraz warunków i sposobu ich przyznawania w ramach pomocy zdrowotnej dla nauczycieli, nauczycieli

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ 17-OH progesteron po obc. 17-OH progesteron Alfa1 kwaśna glikoproteina Adrenalina - Osocze Adrenalina - DZM Alfafetoproteina Przeciwciała antykardiolipinowe IgG,IgM Albuminy

Bardziej szczegółowo

Wykaz badań laboratoryjnych Przeciętny czas oczekiwania na wynik Cennik

Wykaz badań laboratoryjnych Przeciętny czas oczekiwania na wynik Cennik BIOCHEMIA/IMMUNOCHEMIA ACTH (Hormon adenokortykotropowy) 38,00 zł ALAT (Aminotransferaza alaninowa) 5.00 zł ALBUMINY 20,00 zł AMYLAZA (Diastaza) 6,00 zł OSOCZE/ MOCZ ANTY TPO (P.ciała przeciw peroksydazie

Bardziej szczegółowo

Producent P.P.F. HASCO-LEK S.A nie prowadził badań klinicznych mających na celu określenie skuteczności produktów leczniczych z ambroksolem.

Producent P.P.F. HASCO-LEK S.A nie prowadził badań klinicznych mających na celu określenie skuteczności produktów leczniczych z ambroksolem. VI.2 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktów leczniczych z ambroksolem VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Wskazania do stosowania: Ostre i przewlekłe choroby płuc i oskrzeli

Bardziej szczegółowo

TRENING ZDROWOTNY jest to rodzaj aktywności fizycznej podjętej z motywów zdrowotnych, mającej na celu podniesienie poziomu wydolności i sprawności

TRENING ZDROWOTNY jest to rodzaj aktywności fizycznej podjętej z motywów zdrowotnych, mającej na celu podniesienie poziomu wydolności i sprawności TRENING ZDROWOTNY jest to rodzaj aktywności fizycznej podjętej z motywów zdrowotnych, mającej na celu podniesienie poziomu wydolności i sprawności psychofizycznej oraz usprawnienie procesów życiowych własnego

Bardziej szczegółowo

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 S E M E S T R II Tydzień 1 24.02-28.02 2 03.03-07.03 3 10.03-14.03 Wykłady

Bardziej szczegółowo

NiedokrwistoÊç u dzieci algorytm post powania

NiedokrwistoÊç u dzieci algorytm post powania NiedokrwistoÊç u dzieci algorytm post powania 1 NiedokrwistoÊç u dzieci algorytm post powania Dr hab. n. med. Teresa Jackowska Klinika Pediatrii Centrum Medycznego Kszta cenia Podyplomowego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

5. Lista badań wraz z zakresem wartości referencyjnych :

5. Lista badań wraz z zakresem wartości referencyjnych : 5. Lista badań wraz z zakresem wartości referencyjnych : Pracownia Analityki Ogólnej Rodzaj badania Wartości referencyjne Jednostki 1. Mocz badanie ogólne ph Ciężar właściwy Związki nitrowe Białko całkowite

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Program dla przedsięwzięć w zakresie odnawialnych źródeł energii Cel programu Dofinansowanie dużych inwestycji wpisujących się w cele: Zobowiązań

Bardziej szczegółowo

Lp. Tematyka Liczba godzin I. Wymagania edukacyjne

Lp. Tematyka Liczba godzin I. Wymagania edukacyjne Anna Ulrych Plan wynikowy Przedmiot: Materiały fryzjerskie Kierunek : Technikum Usług Fryzjerskich- rok szkolny 05/ 06 Liczba godzin: 76 Liczba godzin w roku szkolnym: KL.II Lp. Tematyka Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

Wpływ czynników egzo- i endogennych na przykładzie etanolu i transformacji nowotworowej na zmiany składu błon komórkowych

Wpływ czynników egzo- i endogennych na przykładzie etanolu i transformacji nowotworowej na zmiany składu błon komórkowych Barbara Sachowic-Petelska Wpływ cynników ego- i endogennych na prykładie etanolu i transformacji nowotworowej na miany składu błon komórkowych Strescenie roprawy doktorskiej wykonanej w Zakładie Elektrochemii

Bardziej szczegółowo

Nr katalogowy 3001230 3000650 E3000550 3801230 3800650 E3805100 E3800550 3701230 3700650 E3705100 E3700550 1701230 1700650 E1705100 E1700550

Nr katalogowy 3001230 3000650 E3000550 3801230 3800650 E3805100 E3800550 3701230 3700650 E3705100 E3700550 1701230 1700650 E1705100 E1700550 ODCZYNNIKI LABORATORYJNE Odczynniki laboratoryjne do ogólnego stosowania- metoda dwuodczynnikowa Firma Gesan, utworzona na początku lat dziewięćdziesiątych, dziś jest jednym z najbardziej znanych producentów

Bardziej szczegółowo

300,0 mg. 150,0 mg. Witamina C 85,0 mg 106% Witamina B 3 (mg ekwiwalentu niacyny) 18,0 mg

300,0 mg. 150,0 mg. Witamina C 85,0 mg 106% Witamina B 3 (mg ekwiwalentu niacyny) 18,0 mg Pharmaton Matruelle Suplement diety Kapsułki żelatynowe miękkie 30 szt., 60szt. PHARMATON MATRUELLE jest kompozycją witamin oraz składników mineralnych z dodatkiem kwasów Omega-3 (w tym DHA) oraz kwasem

Bardziej szczegółowo

Lista oferowanych badań wraz z normami.

Lista oferowanych badań wraz z normami. Lista oferowanych badań wraz z normami. Zakład Opieki Zdrowotnej LAB-DAN ul.trauguta 7, 00-950 Warszawa NIP: 608-17-35-235 tel. 022 5463746 Uwaga: w przypadku braku oddzielnych norm dla kobiety należy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH. W GIMNAZJUM NR 1 im. WISŁAWY SZYMBORSKIEJ W RACIBORZU

REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH. W GIMNAZJUM NR 1 im. WISŁAWY SZYMBORSKIEJ W RACIBORZU REGULAMIN REALIZACJI PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH W GIMNAZJUM NR 1 im. WISŁAWY SZYMBORSKIEJ W RACIBORZU 1 Ustalenia ogólne 1. Uczniowie mają obowiązek realizowania projektów edukacyjnych na podstawie 8 Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA CENNIK 2012 HEMATOLOGIA CENNIK 2012

DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA CENNIK 2012 HEMATOLOGIA CENNIK 2012 DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA CENNIK 2012 Rodzaj usługi Cena netto w Stawka VAT w % Cena brutto w pobranie krwi 3,00 zw 3,00 HEMATOLOGIA CENNIK 2012 Erytrocyty - oporność osmotyczna 18,00 zw 18,00 Leukocyty

Bardziej szczegółowo

Wymiana nawierzchni chodników oraz dróg dojazdowych wokół budynku, rozbiórka i ponowny montaż prefabrykowanego muru oporowego

Wymiana nawierzchni chodników oraz dróg dojazdowych wokół budynku, rozbiórka i ponowny montaż prefabrykowanego muru oporowego Istotne postanowienia umowy ------------------------------------------------- W dniu. r w Jastrzębiu Zdroju pomiędzy ZLO dla Dzieci BETLEJEM zwanym dalej Zamawiającym w imieniu którego działa s. Jadwiga

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WPŁYWU STOSOWANEJ FARMAKOTERAPII I USZKODZENIA W ĄTROBY NA AKTYWNOŚĆ

ANALIZA WPŁYWU STOSOWANEJ FARMAKOTERAPII I USZKODZENIA W ĄTROBY NA AKTYWNOŚĆ Alkoholizm i Narkomania 2/23/96 Bogusław Habrat, Hauna Wehr, Barbara Czartoryska, Danuta Górska, Bohdan T. Woronowicz Zespół Profilaktyki i Leczenia Uzależnień Zakład Genetyki Instytutu Psychiatrii i Neurologii

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA BUDOWY METODY OCENY NIEPOŻĄDANYCH DZIAŁAŃ LUDZI USYTUOWANYCH W SYSTEMIE ANTROPOTECHNICZNYM I JEGO OTOCZENIU

PROPOZYCJA BUDOWY METODY OCENY NIEPOŻĄDANYCH DZIAŁAŃ LUDZI USYTUOWANYCH W SYSTEMIE ANTROPOTECHNICZNYM I JEGO OTOCZENIU Piotr Bojar Maciej Woropay Łukasz Muślewski Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy w Bydgoszczy PROPOZYCJA BUDOWY METODY OCENY POŻĄDANYCH DZIAŁAŃ LUDZI USYTUOWANYCH W SYSTEMIE ANTROPOTECHNICZNYM I JEGO

Bardziej szczegółowo