Słownik Biochemiczny i Biotechnologiczny

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Słownik Biochemiczny i Biotechnologiczny"

Transkrypt

1 Tadeusz Górecki Słownik Biochemiczny i Biotechnologiczny angielsko-polski TRADOVIUM Kraków 2013

2 Słownik Biochemiczny i Biotechnologiczny angielsko-polski Autor: Tadeusz Górecki Korekta specjalistyczna: Rita Tarnowska Redaktor: Dr Teofil Turecki Copyright by Tadeusz Górecki, Kraków 2013 Wszystkie prawa zastrzeŝone. Przedruk, reprodukcja lub powielanie ksiąŝki w jakiejkolwiek postaci, w tym m. in. w formie elektronicznej, w całości lub w części, lub tłumaczenie na inne języki bez uprzedniej pisemnej zgody wydawnictwa i autora są zabronione. ISBN: Księgarnia internetowa: Druk i oprawa: KNOW-HOW ul. Chełmońskiego Kraków tel Wydawca: TRADOVIUM ul. Majora Nuszkiewicza 3 lok. 3/III Kraków tel ,

3 WSTĘP Słownik zawiera haseł, około tłumaczeń na język polski oraz 2500 akronimów i skrótów. Jest obecnie największym w Polsce słownikiem angielskim z zakresu biochemii, biotechnologii i dziedzin pokrewnych: biofizyka, biologia molekularna, biomedycyna, chemia organiczna, genetyka, immunologia, metody instrumentalne (m.in. chromatografia i elektroforeza), mikrobiologia, nauki biologiczne itp. Kilkanaście tysięcy dodatkowych haseł znajduje się w słowniku internetowym na stronie Treść słownika jest owocem kilkunastoletniego opracowywania słownictwa i glosariuszy biochemicznych przez biuro tłumaczeń Tradovium i tłumaczy z nim współpracujących: biochemików, biotechnologów, biologów, chemików, lekarzy itd. Hasła słownikowe pochodzą z oryginalnych artykułów naukowych, literatury specjalistycznej, podręczników akademickich, kart charakterystyki substancji i materiałów marketingowych. Nomenklatura biochemiczna jest w niektórych przypadkach często nieustabilizowana, nie tylko w Polsce, lecz takŝe w krajach anglojęzycznych. Dlatego oprócz rekomendowanego słownictwa zamieszczono terminy stosowane powszechnie przez biochemików. Dla substancji chemicznych podano nazwy tradycyjne, które do dzisiaj są najczęściej uŝywane w naukach biochemicznych, a dodatkowo dla wielu związków nazwy systematyczne zalecane przez IUPAC. Układ alfabetyczny W słowniku zastosowano układ alfabetyczny bezwzględny (letter-by-letter system). W sortowaniu pominięto spacje, lokanty liczbowe i literowe, np. N, O, S (azot, tlen, siarka), oraz oznaczenia konfiguracji, np. L, D. Dla liter greckich są uŝyte pełne nazwy (m. in. α = alpha, β = beta, γ = gamma, δ = delta, ε = epsilon, ω = omega) i są one uwzględnione w układzie alfabetycznym. Przykład: 6-O-β-D-glucopyranosyl-D-glucopyranose naleŝy szukać dla betaglucopyranosylglucopyranose Pisownia W słowniku zastosowano pisownię amerykańską. Przykładowe róŝnice: angielski brytyjski anaemia analogue centre haem hybridise labelled leucocyte neighbour sulphur angielski amerykański anemia analog center heme hybridize labeled leukocyte neighbor sulfur

4 A acetophenetidin acetyl group acetophenetidin 1. acetofenetydyna; fenacetyna; p-n-acetylofenetydyna 2. acetofenetydynowy acetopine 1. acetopina 2. acetopinowy acetoxy steroid steroid acetoksylowany acetyl 1. acetyl; etanoil; grupa acetylowa 2. acetylowy acetylaminobenzene acetyloaminobenzen acetylase 1. acetylaza; acetylotransferaza 2. acetylazowy acetylate acetylować; wprowadzać grupę acetylową acetylated acetylowany acetylated cellulose celuloza acetylowana acetylation acetylacja; acetylowanie N-acetyl-beta-alanine deacetylase deacetylaza N-acetylo-beta-alaninowa acetylcarnitine 1. acetylokarnityna 2. acetylokarnitynowy acetylcellulose 1. acetyloceluloza; ester octowy celulozy; octan celulozy 2. acetylocelulozowy acetylcholine 1. acetylocholina; ACh 2. acetylocholinowy acetylcholine antagonist antagonista acetylocholiny acetylcholine chloride chlorek acetylocholiny acetylcholine esterase acetylocholinoesteraza; esteraza acetylocholinowa; AChE acetylcholinergic acetylocholinergiczny acetylcholinergic synapse synapsa acetylocholinergiczna acetylcholinesterase 1. acetylocholinoesteraza; esteraza acetylocholinowa; AChE 2. acetylocholinoesterazowy acetylcholinesterase inhibitor inhibitor acetylocholinoesterazy acetyl-coa acetylo-coa; acetylokoenzym A; octan aktywny acetyl-coa C-acetyltransferase C-acetylotransferaza acetylo-coa acetyl-coa carboxylase karboksylaza acetylo-coa; karboksylaza acetylokoenzymu A; ACC acetyl-coa hydrolase hydrolaza acetylo-coa acetyl-coa ligase ligaza acetylo-coa acetyl-coa synthetase syntetaza acetylo-coa acetyl coenzyme A acetylokoenzym A; acetylo-coa; octan aktywny acetylcysteine 1. acetylocysteina 2. acetylocysteinowy N-acetylcytidine 1. N-acetylocytydyna 2. N-acetylocytydynowy N-acetylcytosine 1. N-acetylocytozyna 2. N-acetylocytozynowy N-acetyl-D-glucosamine N-acetylo-D-glukozamina acetylene 1. acetylen; etyn 2. acetylenowy acetylene hydrocarbon alkin; węglowodór acetylenowy acetylene tetrachloride 1,1,2,2-tetrachloroetan; tetrachlorek acetylenu acetylenic acetylenowy acetylesterase 1. acetyloesteraza 2. acetyloesterazowy acetylgalactosamine 1. acetylogalaktozamina 2. acetylogalaktozaminowy N-acetylgalactosamine N-acetylogalaktozamina; GalNAc N-acetylgalactosamine-4-sulfatase N-acetylogalaktozamino-4-sulfataza acetylgalactosaminyltransferase acetylogalaktozaminylotransferaza acetylglucosamine 1. acetyloglukozamina 2. acetyloglukozaminowy N-acetylglucosamine N-acetyloglukozamina; GlcNAc N-acetylglucosaminidase N-acetyloglukozaminidaza N-acetylglucosaminyltransferase N-acetyloglukozaminylotransferaza acetylglutamate 1. acetyloglutaminian 2. acetyloglutaminianowy acetylglutamate kinase kinaza acetyloglutaminianowa N-acetylglutamate synthase syntaza N-acetyloglutaminianowa; (enzym katalizujący tworzenie N-acetyloglutaminianu) acetyl group acetyl; etanoil; grupa acetylowa 12

5 B biocatalyst biofilter biocatalyst biokatalizator; katalizator biochemiczny biocatalyst immobilization immobilizacja biokatalizatora biocatalytic biokatalityczny biocatalyzer biokatalizator biocenology biocenologia; biocenotyka biocenose biocenoza biocenosis biocenoza biochemical 1. produkt biochemiczny 2. biochemiczny biochemical analysis analiza biochemiczna biochemical catalyst biokatalizator; katalizator biochemiczny biochemical engineering bioinŝynieria; inŝynieria biochemiczna biochemical euthyreosis eutyreoza biochemiczna biochemical genetics genetyka biochemiczna biochemical mapping mapowanie biochemiczne biochemical marker biomarker; marker biochemiczny biochemical oxidation utlenianie biochemiczne biochemical oxygen demand biochemiczne zapotrzebowanie tlenu; BOD biochemical pathway szlak biochemiczny biochemical pharmacology farmakologia biochemiczna biochemical process proces biochemiczny biochemical reactor bioreaktor biochemical resolution rozdzielanie biochemiczne biochemist biochemik biochemistry biochemia biochip biochip biochore biochora biocidal biobójczy; biocydowy; zabójczy dla organizmów Ŝywych biocide biocyd; środek biobójczy; środek zabójczy dla organizmów Ŝywych bioclimatology bioklimatologia biocolumn biokolumna biocompatibility biokompatybilność; biozgodność; kompatybilność biologiczna; zgodność biologiczna biocompatible biokompatybilny; biozgodny bioconcentration biokoncentracja; biowzbogacanie; koncentracja biologiczna bioconcentration factor czynnik biokoncentracji; współczynnik koncentracji biologicznej biocontrol zwalczanie szkodników środkami biologicznymi bioconversion przemiana biologiczna biocybernetics biocybernetyka; cybernetyka biologiczna biocytin 1. biocytyna; (amid biotyny z L-lizyną) 2. biocytynowy biodegradability biodegradowalność; podatność na rozkład biologiczny biodegradable biodegradowalny; ulegający biodegradacji biodegradation biodegradacja; degradacja biologiczna; rozkład biologiczny biodegrade biodegradować; poddawać biodegradacji biodesulfurization biodesulfuryzacja; odsiarczanie biologiczne biodiversity bioróŝnorodność; róŝnorodność biologiczna biodynamic biodynamiczny biodynamics biodynamika bioecology bioekologia bioelectric current prąd bioelektryczny bioelectricity bioelektryczność bioelectronics bioelektronika bioelement biopierwiastek; pierwiastek biogenny; pierwiastek tworzący Ŝyjący organizm bioenergetics bioenergetyka bioengineering bioinŝynieria; inŝynieria biochemiczna; inŝynieria biologiczna bioenrichment biowzbogacanie bioethics bioetyka biofeedback biologiczne sprzęŝenie zwrotne biofilm biofilm; błona biologiczna; warstwa biologiczna biofilm growth wzrost warstwy biologicznej biofilter biofiltr; filtr biologiczny 62

6 C centromere distance CETP centromere distance odległość centromeru centromere DNA DNA centromerowy centromere DNA element element DNA centromerowego; CDE centromere interference interferencja centromeru centromere-linking protein białko wiąŝące centromery centromere protein białko centromerowe; CENP centromeric centromerowy; centromeryczny centromeric sequence sekwencja centromerowa centroplasm centroplazma centrosome 1. centrosom 2. centrosomowy centrosphere centrosfera CEP wrodzona porfiria erytropoetyczna CEP ang. congenital erythropoietic porphyria cephaeline 1. cefelina 2. cefelinowy cephalexin 1. cefaleksyna 2. cefaleksynowy cephalin 1. kefalina 2. kefalinowy cephalodium cefalodium cephalosporanic cefalosporanowy cephalosporanic acid kwas cefalosporanowy cephalosporin 1. cefalosporyna 2. cefalosporynowy cephalosporinase 1. cefalosporynaza 2. cefalosporynazowy cephalosporin-c deacetylase deacetylaza cefalosporyny C cephradine 1. cefradyna 2. cefradynowy Cer ceramid Cer ang. ceramide ceramidase 1. ceramidaza 2. ceramidazowy ceramide 1. ceramid 2. ceramidowy ceramide cholinephosphotransferase cholinofosfotransferaza ceramidowa ceramide glucosyltransferase glukozylotransferaza ceramidowa cerasin cerezyna ceratin 1. keratyna 2. keratynowy cerebellin 1. cerebelina; (związek z grupy peptydów heksadekamerowych) 2. cerebelinowy cerebral mózgowy cerebral metabolism metabolizm mózgowy cerebrocystatin 1. cerebrocystatyna 2. cerebrocystatynowy cerebrodiene 1. cerebrodien; 2-aminooktadeka-3,14-dien-1-ol 2. cerebrodienowy cerebroglycan 1. cerebroglikan; glipikan 2; GPC2 2. cerebroglikanowy cerebron 1. cerebron; frenozyna 2. cerebronowy cerebronic cerebronowy cerebronic acid kwas cerebronowy cerebrosidase 1. cerebrozydaza 2. cerebrozydazowy cerebroside 1. cerebrozyd 2. cerebrozydowy cerebroside-sulfatase sulfataza cerebrozydowa; arylosulfataza A cerebroside sulfuric ester ester cerebrozydowy kwasu siarkowego cerebrospinal mózgowo-rdzeniowy cerebrospinal fluid płyn mózgowo-rdzeniowy; CSF ceresin 1. cerezyna 2. cerezynowy ceresin wax cerezyna cerin cerezyna cerosin cerezyna cerotic cerotynowy cerotic acid kwas cerotynowy; kwas heksakozanowy cerulenin 1. cerulenina; (antybiotyk przeciwgrzybiczy) 2. ceruleninowy ceruloplasmin 1. ceruloplazmina 2. ceruloplazminowy cerumen woskowina ceryl alcohol alkohol cerylowy; heksakozanol cesium cez; Cs cetin 1. cetyna; heksadekanian heksadecylu; palmitynian cetylu 2. cetynowy CETP białko przenoszące estry cholesterolu CETP ang. cholesteryl ester transfer protein 84

7 DMABA DNA profiling D DMABA 4-(dimetyloamino)benzaldehyd DMABA ang. 4-(dimethylamino)benzaldehyde DMD lek modyfikujący przebieg choroby DMD ang. disease-modifying drug DMDCS dimetylodichlorosilan DMDCS ang. dimethyldichlorosilane DMF 1. dimetyloformamid 2. główna dokumentacja leku DMF 1. ang. dimethyl formamide 2. ang. drug master file DMH 1. dimetylohydantoina 2. dimetylohydrazyna DMH 1. ang. dimethylhydantoin 2. ang. dimethylhydrazine DMP ftalan dimetylu DMP ang. dimethyl phthalate DMSO dimetylosulfotlenek DMSO ang. dimethyl sulfoxide DMT 1. dimetoksytrytyl 2. dimetylotryptamina 3. tereftalan dimetylu DMT 1. ang. dimethoxytrityl 2. ang. dimethyltryptamine 3. ang. dimethyl terephthalate DNA kwas deoksyrybonukleinowy DNA ang. deoxyribonucleic acid DNA amplification amplifikacja DNA; powielanie DNA DNA bank bank DNA; repozytorium DNA DNA-binding wiąŝący DNA DNA-binding domain domena wiąŝąca DNA; DBD DNA-binding protein białko wiąŝące DNA; DBP DNA-binding protein inhibitor inhibitor białkowy wiąŝący DNA DNA chip chip DNA; mikromacierz DNA DNA cloning klonowanie DNA DNA-containing virus wirus zawierający DNA DNA cyclobutadipyrimidine cyklobutadipirymidyna w DNA DNA damage uszkodzenie DNA DNA-dependent protein kinase DNA-zaleŜna kinaza białkowa; kinaza białkowa zaleŝna od DNA; DNA-PK DNA-directed kierowany przez DNA DNA double helix dwuniciowa helisa DNA; podwójna helisa DNA DNA duplex DNA dwuniciowy DNA elongation elongacja DNA; wydłuŝanie DNA DNA enzyme deoksyrybozym DNA fingerprint genetyczny odcisk palca DNA fingerprinting daktyloskopia DNA; profilowanie genetyczne DNA fragment fragment kwasu deoksyrybonukleinowego; fragment DNA DNA glycosylase glikozylaza DNA DNA gyrase gyraza DNA DNA helicase helikaza DNA DNA helix helisa DNA DNA hybridization hybrydyzacja DNA DNA labeling znakowanie DNA DNA library biblioteka DNA DNA ligase ligaza DNA DNA-like podobny do DNA DNA marker marker DNA; znacznik DNA DNA methylase metylaza DNA DNA methylation metylacja DNA; metylowanie DNA DNA methyltransferase metylotransferaza DNA; DNMT DNA microarray mikromacierz DNA; chip DNA DNA modification modyfikacja DNA DNA nucleotidylexotransferase nukleotydyloegzotransferaza DNA DNA nucleotidyltransferase nukleotydylotransferaza DNA DNAP polimeraza DNA DNAP ang. DNA polymerase DNA photolyase fotoliaza DNA DNA-PK kinaza białkowa zaleŝna od DNA DNA-PK ang. DNA-dependent protein kinase DNA polymerase polimeraza DNA; DNAP DNA polymorphism polimorfizm kwasu deoksyrybonukleinowego DNA primase prymaza DNA DNA probe sonda DNA DNA profiling daktyloskopia DNA; profilowanie DNA; profilowanie genetyczne Dodatkowe hasła: 131

8 E enzyme inactivation epigenome enzyme inactivation deaktywacja enzymu; inaktywacja enzymu enzyme inducer induktor enzymatyczny enzyme induction indukowanie enzymu enzyme inhibition hamowanie enzymu; inhibicja enzymu enzyme inhibitor inhibitor enzymu enzyme-inhibitor complex kompleks enzymu z inhibitorem enzyme isoform izoforma enzymu enzyme kinetics kinetyka enzymów enzyme-linked immunosorbent assay test immunoenzymosorbcyjny; ELISA enzyme-linked immunosorbent test test immunoenzymosorbcyjny enzyme membrane membrana enzymatyczna enzyme mismatch cleavage metoda EMC enzyme modification modyfikacja enzymu enzyme protection ochrona enzymatyczna enzyme protein białko enzymatyczne enzyme reactor reaktor enzymatyczny enzyme replacement therapy enzymatyczna terapia zastępcza; ERT enzyme repression hamowanie syntezy enzymu enzyme specificity specyficzność enzymu; swoistość enzymu enzyme stabilization stabilizacja enzymu enzyme-substrate complex kompleks enzym-substrat enzyme support nośnik enzymu enzyme technology technologia enzymów enzyme therapy terapia enzymatyczna enzyme unit jednostka aktywności enzymu; jednostka enzymatyczna; jednostka enzymu; U enzymic enzymatyczny enzymology enzymologia enzymolysis rozkład enzymatyczny enzymopathy enzymopatia; choroba związana z niedoborem enzymu eobiogenesis eobiogeneza EOF przepływ elektroosmotyczny EOF ang. electroosmotic flow eosin 1. eozyna 2. eozynowy eosinophil 1. eozynofil 2. granulocyt kwasochłonny 3. eozynofilowy eosinophil chemotactic factor eozynofilowy czynnik chemotaktyczny; ECF eosinophilic eozynofilowy eotaxin 1. eotaksyna 2. eotaksynowy ep czystość enancjomeryczna ep ang. enantiomeric purity EP epoksyd EP ang. epoxide EPA kwas eikozapentaenowy EPA ang. eicosapentaenoic acid EPC śródbłonkowa komórka progenitorowa EPC ang. endothelial progenitor cell ependymal cell komórka wyściółki ephapse efapsa ephedrine 1. efedryna; 1-fenylo-2-(metyloamino)propan-1-ol 2. efedrynowy ephetonin efetonina ephrins efryny epiblast ektoderma; epiblast epicatechin 1. epikatechina 2. epikatechinowy epicatechin gallate galusan epikatechiny; ECG epichlorohydrin 1. epichlorohydryna; chlorometylooksiran; ECH 2. epichlorohydrynowy epicotyl epikotyl epidermal cell komórka naskórka epidermal growth factor czynnik wzrostu naskórka; EGF epidermal growth factor receptor receptor czynnika wzrostu naskórka; EGFR epidermis naskórek epigenesis epigeneza epigenetic epigenetyczny epigenetics epigenetyka epigenetic variation zmienność epigenetyczna epigenome epigenom 146

9 feline sarcoma virus F factor F feline sarcoma virus wirus mięsaka kotów; FeSV FeLV wirus białaczki kotów FeLV ang. feline leukemia virus female 1. osobnik płci Ŝeńskiej 2. samica 3. Ŝeński female hormone hormon Ŝeński female pronucleus przedjądrze Ŝeńskie female sex hormone Ŝeński hormon płciowy ferment 1. enzym; ferment 2. fermentować fermentation fermentacja fermentation broth poŝywka fermentacyjna fermentation medium poŝywka fermentacyjna fermentation nutrient poŝywka fermentacyjna fermentation substrate substrat do fermentacji; substrat fermentacyjny fermentative fermentacyjny fermentative pathway szlak fermentacji fermented 1. fermentowany 2. sfermentowany fermenter 1. czynnik powodujący fermentację 2. fermentor; zbiornik fermentacyjny fermenting 1. fermentowanie; poddawanie fermentacji 2. fermentujący fermentor fermentor; zbiornik fermentacyjny ferredoxin 1. ferredoksyna; Fd 2. ferredoksynowy ferredoxin-nitrate reductase reduktaza ferredoksyna-azotan ferredoxin-nitrite reductase reduktaza ferredoksyna-azotyn ferredoxin-reducing redukujący ferredoksynę ferric Ŝelazowy ferric ion jon Ŝelazowy; jon Ŝelaza(III) ferricyanide Ŝelazicyjanek ferritin 1. ferrytyna 2. ferrytynowy ferritin heavy chain łańcuch cięŝki ferrytyny ferritin light chain łańcuch lekki ferrytyny ferrochelatase 1. ferrochelataza; FECH 2. ferrochelatazowy ferrocyanide Ŝelazocyjanek ferrocytochrome ferrocytochrom ferroprotein ferroproteina ferrous Ŝelazawy ferrous gluconate glukonian Ŝelazawy; glukonian Ŝelaza(II) ferrous ion jon Ŝelazawy; jon Ŝelaza(II) ferrous sulfate siarczan Ŝelazawy; siarczan Ŝelaza(II) ferroxidase 1. ferroksydaza 2. ferroksydazowy fertile 1. płodny 2. Ŝyzny fertility 1. płodność 2. Ŝyzność fertility factor czynnik płodności; czynnik F; czynnik płciowy fertility vitamin witamina płodności; witamina E fertilization 1. nawoŝenie 2. uŝyźnianie 3. zapłodnienie fertilize 1. nawozić 2. uŝyźniać 3. zapłodnić fertilizer nawóz fertilizin 1. fertylizyna 2. fertylizynowy ferulic ferulowy ferulic acid kwas ferulowy; kwas 4-hydroksy-5-metoksycynamonowy FES koci onkogen mięsaka FES ang. feline sarcoma oncogene FeSV wirus mięsaka kotów FeSV ang. feline sarcoma virus fetal płodowy fetal antigen antygen płodowy fetal bovine serum płodowa surowica bydlęca; FBS fetal calf serum płodowa surowica cielęca; FCS fetal hemoglobin hemoglobina płodowa fetal protein białko płodowe fetal serum surowica płodowa fetoprotein 1. fetoproteina 2. fetoproteinowy fetus płód FF frakcja filtracyjna FF ang. filtration fraction FFA wolny kwas tłuszczowy FFA ang. free fatty acid F factor czynnik F; czynnik płciowy; czynnik płodności Dodatkowe hasła: 157

10 G gene fragment genetic code gene fragment fragment genu gene frequency częstość genów; frekwencja genów gene fusion fuzja genowa; fuzja genów gene gun armatka genowa; pistolet genowy; strzelba genowa gene imprinting imprinting genowy gene insertion insercja genów gene interaction interakcja genów; wzajemne oddziaływanie genów gene knockdown zmniejszanie ekspresji genów gene knockout knockout genowy; rozbicie genu; wyłączenie genu gene library biblioteka genów gene locus locus genu; miejsce genu w chromosomie gene manipulation manipulowanie genami gene map mapa genowa; mapa genów gene mapping mapowanie genów gene migration przechodzenie genów; przepływ genów gene modification modyfikacja genu gene mutation mutacja genowa; mutacja genów gene overexpression nadekspresja genu gene pair para genów gene polymorphism polimorfizm genu gene pool pula genowa; pula genów gene probe sonda genowa gene product produkt genu gene quelling wyciszanie genów genera rodzaje general environmental variance ogólna wariancja środowiskowa general recombination rekombinacja ogólna general transcription factor główny czynnik transkrypcyjny; podstawowy czynnik transkrypcyjny; GTF generation 1. generacja 2. generowanie 3. pokolenie 4. wytwarzanie generation time czas Ŝycia pokolenia generative 1. generatywny 2. rozrodczy generative cell komórka generatywna; komórka rozrodcza generative nucleus jądro generatywne; jądro komórki generatywnej gene rearrangement rearanŝacja genu gene recombination rekombinacja genowa; rekombinacja genów gene regulation regulacja genów gene replacement wymiana genów gene repression represja genu gene repressor represor genu gene resource conservation ochrona zasobów genowych gene segregation segregacja genu gene sequencing sekwencjonowanie genów gene silencing wyciszanie genów gene-silencing wyciszający geny genesis 1. geneza 2. pochodzenie 3. początek 4. powstawanie gene splicing składanie genów; splicing genów genet 1. genet 2. osobnik genetyczny gene targeting celowanie genowe gene therapy terapia genowa genetic genetyczny genetical genetyczny genetically genetycznie genetically engineered 1. zmodyfikowany genetycznie; GE 2. zmodyfikowany za pomocą inŝynierii genetycznej genetically engineered organism organizm zmodyfikowany genetycznie genetically modified zmodyfikowany genetycznie genetically modified food Ŝywność modyfikowana genetycznie; GMF genetically modified organism organizm zmodyfikowany genetycznie; GMO genetically modified tumor vaccine genetycznie modyfikowana szczepionka nowotworowa; GMTV genetic analysis analiza genetyczna genetic assimilation asymilacja genetyczna genetic carrier nosiciel genów genetic code kod genetyczny genetic code degeneracy degeneracja kodu genetycznego 170

11 H hormonal HR hormonal hormonalny hormonal imbalance nierównowaga hormonalna hormonally-dependent zaleŝny od hormonów hormonal receptor receptor hormonalny hormonal response odpowiedź hormonalna hormone hormon hormone blocker bloker hormonów hormone breakdown rozkład hormonów hormone chemical substancja o działaniu hormonalnym hormone chemistry chemia hormonów hormone-dependent hormonozaleŝny; zaleŝny od hormonów hormone imbalance nierównowaga hormonalna hormone-like hormonopodobny; podobny do hormonu hormone release uwalnianie hormonu hormone response odpowiedź na hormon hormone-response element element odpowiedzi na hormon; HRE hormone-sensitive hormonowraŝliwy; wraŝliwy na hormony hormone-sensitive lipase lipaza wraŝliwa na hormony; lipaza hormonowraŝliwa; HSL hormonogen prekursor hormonu; prohormon hormonogenesis hormonogeneza horny layer warstwa rogowa horseradish peroxidase peroksydaza chrzanowa; HRP horticulture ogrodnictwo HOS struktura wyŝszego rzędu HOS ang. higher-order structure host 1. gospodarz 2. Ŝywiciel host cell komórka gospodarza host-parasite interaction oddziaływanie gospodarz-pasoŝyt host range zakres gospodarzy; zakres Ŝywicieli host-specific specyficzny dla gospodarza host strain szczep gospodarza host-vector system system gospodarz-wektor housekeeping genes geny podstawowego metabolizmu HOX kaseta homeo HOX ang. homeobox HOX gene gen homeoboksowy; gen homeotyczny Hp haptoglobina Hp ang. haptoglobin HPA ludzki antygen płytkowy HPA ang. human platelet antigen HPCE wysokosprawna elektroforeza kapilarna HPCE ang. high-performance capillary electrophoresis HPETEA kwas hydroperoksyeikozatetraenowy HPETEA ang. hydroperoxyeicosatetraenoic acid hpg ludzka gonadotropina przysadkowa hpg ang. human pituitary gonadotropin HPI izomeraza heksozofosforanowa HPI ang. hexose phosphate isomerase hpl ludzki laktogen łoŝyskowy hpl ang. human placental lactogen HPLC 1. wysokociśnieniowa chromatografia cieczowa 2. wysokosprawna chromatografia cieczowa HPLC 1. ang. high-pressure liquid chromatography 2. ang. high-performance liquid chromatography hprl prolaktyna ludzka hprl ang. human prolactin HPRT fosforybozylotransferaza hipoksantynowa HPRT ang. hypoxanthine phosphoribosyltransferase HPTLC wysokosprawna chromatografia cienkowarstwowa HPTLC ang. high-performance thin layer chromatography HPV wirus brodawczaka ludzkiego HPV ang. human papillomavirus HR rekombinacja homologiczna HR ang. homologous recombination 198

12 I immunoglobulin immunosuppressive agent immunoglobulin 1. immunoglobulina; Ig 2. immunoglobulinowy immunoglobulin-binding factor czynnik wiąŝący immunoglobuliny; IBF immunoglobulin heavy chain cięŝki łańcuch imunoglobuliny; IgH immunoglobulin superfamily nadrodzina immunoglobulin immunohistochemical immunohistochemiczny immunohistochemistry immunohistochemia immunoincompetence immunoniekompetencja immunologic immunologiczny immunological immunologiczny immunological barrier bariera immunologiczna immunological deficiency niedobór immunologiczny; niedobór odporności immunological deviation odchylenie immunologiczne immunological effect efekt immunologiczny immunologically competent kompetentny immunologicznie immunological memory pamięć immunologiczna immunological method metoda immunologiczna immunological reaction odczyn odpornościowy immunological response odpowiedź immunologiczna; odpowiedź odpornościowa; reakcja immunologiczna; reakcja odpornościowa; IR immunological tolerance tolerancja immunologiczna immunologic competence immunokompetencja immunologic incompetence immunoniekompetencja immunologic memory pamięć immunologiczna immunologic suppression immunosupresja immunologic tolerance tolerancja immunologiczna immunologist immunolog immunology immunologia; nauka o odporności immunomodulation immunomodulacja immunomodulatory immunomodulacyjny immunomodulatory protein białko immunomodulacyjne immunopathogenesis immunopatogeneza immunopathology immunopatologia immunopharmacology immunofarmakologia immunophenotype immunofenotyp immunophenotyping fenotypowanie immunologiczne; immunofenotypowanie immunopotentiation immunopotencjacja immunoprecipitation immunoprecypitacja; IP immunoproliferative immunoproliferacyjny immunoprotein białko odpornościowe immunoradiometric assay test immunoradiometryczny; IRMA immunoradiometry immunoradiometria immunoreactive immunoreaktywny immunoreceptor immunoreceptor immunoregulation immunoregulacja immunoselection immunoselekcja immunosensor czujnik immunologiczny; immunosensor immunosorbent immunosorbent immunosorption immunosorpcja immunostaining barwienie immunologiczne immunostimulant czynnik pobudzający odporność; immunostymulator immunostimulation immunostymulacja; pobudzenie układu odpornościowego immunostimulator czynnik pobudzający odporność; immunostymulator immunosuppressant 1. czynnik tłumiący odporność; immunosupresant 2. środek immunosupresyjny 3. immunosupresyjny immunosuppression immunosupresja; supresja immunologiczna immunosuppressive immunosupresyjny immunosuppressive agent środek immunosupresyjny 210

13 IVF juvenile J IVF 1. płyn śródnaczyniowy 2. zapłodnienie in vitro IVF 1. ang. intravascular fluid 2. ang. in vitro fertilization IVM dojrzewanie in vitro IVM ang. in vitro maturation J J leucyna lub izoleucyna J ang. leucine or isoleucine JA kwas jasmonowy JA ang. jasmonic acid JAK kinaza Janusa; po prostu inna kinaza JAK ang. Janus kinase; just another kinase Janus kinase kinaza Janusa; kinaza JAK; po prostu inna kinaza; JAK jararhagin 1. jararagina; (endopeptydaza w jadzie Bothrops jararaca) 2. jararaginowy jasmonate 1. jasmonian 2. ester kwasu jasmonowego 3. sól kwasu jasmonowego 4. jasmonianowy jasmonic jasmonowy jasmonic acid kwas jasmonowy; JA jelly 1. galareta 2. galaretowacieć JH hormon juwenilny JH ang. juvenile hormone JHE esteraza hormonu juwenilnego JHE ang. juvenile-hormone esterase JNK kinaza fosforylująca N-terminalną część białka Jun JNK ang. c-jun N-terminal kinase joining chain łańcuch łączący joining peptide peptyd łączący; JP JP peptyd łączący JP ang. joining peptide J segment segment łączący juglone 1. juglon; 5-hydroksynaftaleno-1,4-dion 2. juglonowy jumping gene gen skaczący; gen wędrujący; transpozon junk DNA DNA niekodujący just another kinase po prostu inna kinaza; kinaza Janusa juvenile 1. dojrzewający 2. juwenilny 3. młodzieńczy Dodatkowe hasła: 225

14 K ketonic decarboxylation kynurenine hydrolase ketonic decarboxylation dekarboksylacja z utworzeniem ketonu ketonization ketonizacja; przekształcanie w keton ketopentose 1. ketopentoza 2. ketopentozowy ketoplastic ketoplastyczny ketoprofen ketoprofen ketose 1. ketoza 2. ketozowy ketosteroid 1. ketosteroid; ketosteryd; KS 2. ketosteroidowy ketosuccinic acid kwas ketobursztynowy; kwas szczawiooctowy; kwas 2-oksobutanodiowy ketotetrose-phosphate aldolase aldolaza ketotetrozofosforanowa ketothiolase 1. ketotiolaza 2. ketotiolazowy ketoxime 1. ketoksym 2. ketoksymowy kexin 1. keksyna 2. keksynowy KGF czynnik wzrostu keratynocytów KGF ang. keratinocyte growth factor kidney 1. nerka 2. nerkowy KIF protein białko z rodziny kinezyn; białko KIF killed vaccine szczepionka inaktywowana killer cell komórka zabójca; komórka cytotoksyczna; komórka K killer T cell zabójczy limfocyt T kin altruism altruizm krewniaczy kinase 1. kinaza 2. kinazowy kinase substrate substrat kinazy kinesin 1. kinezyna 2. kinezynowy kinesin family protein białko z rodziny kinezyn; białko KIF kinesin-like protein białko kinezynopodobne; KLP kinesis 1. kineza 2. kinezowy kinetensin 1. kinetensyna 2. kinetensynowy kinetics kinetyka kinetin 1. kinetyna 2. kinetynowy kinetochore 1. kinetochor 2. kinetochorowy kinetoplast kinetoplast kinetosome kinetosom kingdom królestwo kinin 1. kinina 2. kininowy kininase 1. kininaza 2. kininazowy kininogen 1. kininogen 2. kininogenowy kininogenase 1. kininogenaza 2. kininogenazowy kinomere kinomer; centromer kin selection dobór krewniaczy KIR immunoglobulinopodobny receptor komórek NK KIR ang. natural killer cell immunoglobulin-like receptor klendusity odporność KLP białko kinezynopodobne KLP ang. kinesin-like protein knock out 1. usunąć 2. wyeliminować 3. wyłączyć knockout 1. nokaut 2. wyłączenie 3. nokautowy 4. z wyłączonym genem knockout animal zwierzę z wyłączonym genem knockout gene gen wyłączony knockout organism organizm z wyłączonym genem kojic kojowy kojic acid kwas kojowy kokusaginine 1. kokusaginina 2. kokusagininowy Krebs cycle cykl Krebsa; cykl kwasów trikarboksylowych; cykl kwasu cytrynowego KS 1. siarczan keratanu 2. ketosteroid; ketosteryd KS 1. ang. keratan sulfate 2. ang. ketosteroid KSP proteoglikan keratanosiarczanowy KSP ang. keratan sulfate proteoglycan kynuramine 1. kinuramina; 3-(2-aminofenylo)-3-oksopropyloamina 2. kinuraminowy kynurenic kinurenowy kynurenic acid kwas kinurenowy; kwas 4-hydroksychinolino-2-karboksylowy kynureninase 1. kinureninaza 2. kinureninazowy kynurenine 1. kinurenina; kwas 2-amino-4-(2-aminofenylo)- 4-oksobutanowy 2. kinureninowy kynurenine formamidase formamidaza kinureninowa kynurenine hydrolase hydrolaza kinureninowa; kinureninaza 228

THE UNFOLDED PROTEIN RESPONSE

THE UNFOLDED PROTEIN RESPONSE THE UNFOLDED PROTEIN RESPONSE Anna Czarnecka Źródło: Intercellular signaling from the endoplasmatic reticulum to the nucleus: the unfolded protein response in yeast and mammals Ch. Patil & P. Walter The

Bardziej szczegółowo

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 Spis treści Przedmowa 11 1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 1.1. Wprowadzenie 13 1.2. Biotechnologia żywności znaczenie gospodarcze i społeczne 13 1.3. Produkty modyfikowane

Bardziej szczegółowo

Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny

Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny Analizy wielkoskalowe wykorzystujące mikromacierze DNA Genotypowanie: zróżnicowane wewnątrz genów RNA Komórka eukariotyczna Ekspresja genów: Które geny? Poziom

Bardziej szczegółowo

Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych

Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych Zalety w porównaniu z analizą trankryptomu: analiza transkryptomu komórki identyfikacja mrna nie musi jeszcze oznaczać

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z biologii

Tematyka zajęć z biologii Tematyka zajęć z biologii klasy: I Lp. Temat zajęć Zakres treści 1 Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania, wymaganiami edukacyjnymi i podstawą programową Podstawowe zagadnienia materiału nauczania

Bardziej szczegółowo

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 S E M E S T R II Tydzień 1 24.02-28.02 2 03.03-07.03 3 10.03-14.03 Wykłady

Bardziej szczegółowo

DNA musi współdziałać z białkami!

DNA musi współdziałać z białkami! DNA musi współdziałać z białkami! Specyficzność oddziaływań między DNA a białkami wiążącymi DNA zależy od: zmian konformacyjnych wzdłuż cząsteczki DNA zróżnicowania struktury DNA wynikającego z sekwencji

Bardziej szczegółowo

Mikrosatelitarne sekwencje DNA

Mikrosatelitarne sekwencje DNA Mikrosatelitarne sekwencje DNA Małgorzata Pałucka Wykorzystanie sekwencji mikrosatelitarnych w jądrowym DNA drzew leśnych do udowodnienia pochodzenia materiału dowodowego w postępowaniu sądowym 27.09.2012

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII ĆWICZENIA Z BIOCHEMII D U STUDENTfiW WYDZIAŁU LEKARSKIEGO Pod redakcją Piotra Laidlera, Barbary Piekarskiej, Marii Wróbel WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO ĆWICZENIA Z BIOCHEMII DLA STUDENTÓW WYDZIAŁU

Bardziej szczegółowo

Klonowanie molekularne Kurs doskonalący. Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP

Klonowanie molekularne Kurs doskonalący. Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP Klonowanie molekularne Kurs doskonalący Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP Etapy klonowania molekularnego 1. Wybór wektora i organizmu gospodarza Po co klonuję (do namnożenia DNA [czy ma być metylowane

Bardziej szczegółowo

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Genetyka ogólna wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii andw@ibb.waw.pl http://arete.ibb.waw.pl/private/genetyka/ Wykład 5 Droga od genu do

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EIB-2-206-BN-s Punkty ECTS: 3. Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Specjalność: Bionanotechnologie

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EIB-2-206-BN-s Punkty ECTS: 3. Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Specjalność: Bionanotechnologie Nazwa modułu: Genetyka molekularna Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EIB-2-206-BN-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Kierunek: Inżynieria Biomedyczna

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia i ochrona przyrody

Zagrożenia i ochrona przyrody Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Zagrożenia i ochrona przyrody wskazuje zagrożenia atmosfery powstałe w wyniku działalności człowieka, omawia wpływ zanieczyszczeń atmosfery

Bardziej szczegółowo

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Połączenia komórek

Bardziej szczegółowo

ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI

ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI Michał M. Dyzma PLAN REFERATU Historia badań nad wapniem Domeny białek wiążące wapń Homeostaza wapniowa w komórce Komórkowe rezerwuary wapnia Białka buforujące Pompy wapniowe

Bardziej szczegółowo

Immunologia komórkowa

Immunologia komórkowa Immunologia komórkowa ocena immunofenotypu komórek Mariusz Kaczmarek Immunofenotyp Definicja I Charakterystyczny zbiór antygenów stanowiących elementy różnych struktur komórki, związany z jej różnicowaniem,

Bardziej szczegółowo

Znaczenie genetyki. Opracował A. Podgórski

Znaczenie genetyki. Opracował A. Podgórski Znaczenie genetyki Opracował A. Podgórski InŜynieria genetyczna InŜynieria genetyczna ingerencja w materiał genetyczny organizmów, w celu zmiany ich właściwości dziedzicznych. Istota inŝynierii genetycznej

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii do klasy III.

Rozkład materiału z biologii do klasy III. Rozkład materiału z biologii do klasy III. L.p. Temat lekcji Treści programowe Uwagi 1. Nauka o funkcjonowaniu przyrody. 2. Genetyka nauka o dziedziczności i zmienności. -poziomy różnorodności biologicznej:

Bardziej szczegółowo

NUTRIGENOMIKA na co mają geny apetyt. Ewa Róg - Zielińska

NUTRIGENOMIKA na co mają geny apetyt. Ewa Róg - Zielińska NUTRIGENOMIKA na co mają geny apetyt Ewa Róg - Zielińska NUTRIGENOMIKA badanie zależności między żywieniem a odpowiedzią organizmu na poziomie ekspresji genów dieta ma wpływ na każdy etap ekspresji - na

Bardziej szczegółowo

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska Dane mikromacierzowe Mateusz Markowicz Marta Stańska Mikromacierz Mikromacierz DNA (ang. DNA microarray) to szklana lub plastikowa płytka (o maksymalnych wymiarach 2,5 cm x 7,5 cm) z naniesionymi w regularnych

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. DNA i białka. W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej.

Wprowadzenie. DNA i białka. W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej. Wprowadzenie DNA i białka W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej. Białka: łańcuchy złożone z aminokwasów (kilkadziesiąt kilkadziesiąt

Bardziej szczegółowo

Budowa histonów rdzeniowych

Budowa histonów rdzeniowych Histony rdzeniowe Budowa histonów rdzeniowych Histon H4 Silnie dodatnio naładowany N-koniec białka Globularna hydrofobowa domena odpowiedzialna za oddziaływania histon-histon oraz histon-dna Domena histonowa

Bardziej szczegółowo

Pamiętając o komplementarności zasad azotowych, dopisz sekwencję nukleotydów brakującej nici DNA. A C C G T G C C A A T C G A...

Pamiętając o komplementarności zasad azotowych, dopisz sekwencję nukleotydów brakującej nici DNA. A C C G T G C C A A T C G A... 1. Zadanie (0 2 p. ) Porównaj mitozę i mejozę, wpisując do tabeli podane określenia oraz cyfry. ta sama co w komórce macierzystej, o połowę mniejsza niż w komórce macierzystej, gamety, komórki budujące

Bardziej szczegółowo

2015-11-18. DNA i RNA ENZYMY MODYFIKUJĄCE KOŃCE CZĄSTECZEK. DNA i RNA. DNA i RNA

2015-11-18. DNA i RNA ENZYMY MODYFIKUJĄCE KOŃCE CZĄSTECZEK. DNA i RNA. DNA i RNA Fosfataza alkaliczna CIP Calf Intestine Phosphatase- pochodzenie: jelito cielęce BAP Bacterial Alcaline Phosphatase- pochodzenie: E. coli SAP Shrimp Alcaline Phosphatase- pochodzenie: krewetki Pandalus

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii Życie jest procesem chemicznym. Jego podstawą są dwa rodzaje cząsteczek kwasy nukleinowe, jako nośniki informacji oraz białka, które tę informację wyrażają w postaci struktury i funkcji komórek. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1959/press.html?print=1

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. BIOCHEMIA BIOCHEMISTRY Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Prof. dr hab. Maria Filek Zespół dydaktyczny dr Anna Barbasz dr Elżbieta Rudolphi-Skórska dr Apolonia Sieprawska

Bardziej szczegółowo

Wykład 5. Remodeling chromatyny

Wykład 5. Remodeling chromatyny Wykład 5 Remodeling chromatyny 1 Plan wykładu: 1. Przebudowa chromatyny 2. Struktura, funkcje oraz mechanizm działania kompleksów remodelujących chromatynę 3. Charakterystyka kompleksów typu SWI/SNF 4.

Bardziej szczegółowo

6. Z pięciowęglowego cukru prostego, zasady azotowej i reszty kwasu fosforowego, jest zbudowany A. nukleotyd. B. aminokwas. C. enzym. D. wielocukier.

6. Z pięciowęglowego cukru prostego, zasady azotowej i reszty kwasu fosforowego, jest zbudowany A. nukleotyd. B. aminokwas. C. enzym. D. wielocukier. ID Testu: F5679R8 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Na indywidualne cechy danego osobnika ma (maja) wpływ A. wyłacznie czynniki środowiskowe. B. czynniki środowiskowe i materiał genetyczny. C. wyłacznie

Bardziej szczegółowo

Biochemia SYLABUS A. Informacje ogólne

Biochemia SYLABUS A. Informacje ogólne Biochemia A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów /semestr Wymagania

Bardziej szczegółowo

białka wiążące specyficzne sekwencje DNA czynniki transkrypcyjne

białka wiążące specyficzne sekwencje DNA czynniki transkrypcyjne białka wiążące specyficzne sekwencje DNA czynniki transkrypcyjne http://www.umass.edu/molvis/bme3d/materials/jtat_080510/exploringdna/ch_flex/chapter.htm czynniki transkrypcyjne (aktywatory/represory)

Bardziej szczegółowo

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY d r i n ż. Magdalena Górnicka Zakład Oceny Żywienia Katedra Żywienia Człowieka WitaminyA, E i C oraz karotenoidy Selen Flawonoidy AKRYLOAMID Powstaje podczas przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Podstawy mikrobiologii Wykład 3 Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Budowa wirusów Wirusy nie mają budowy komórkowej, zatem pod względem biologicznym nie są organizmami Ŝywymi! Są to twory nukleinowo

Bardziej szczegółowo

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Uwaga: tkanka tłuszczowa (adipose tissue) NIE wykorzystuje glicerolu do biosyntezy triacylogliceroli Endo-, para-, i autokrynna droga przekazu informacji biologicznej.

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia jest dyscypliną nauk technicznych, która wykorzystuje procesy biologiczne na skalę przemysłową. Inaczej są to wszelkie działania na

Biotechnologia jest dyscypliną nauk technicznych, która wykorzystuje procesy biologiczne na skalę przemysłową. Inaczej są to wszelkie działania na Biotechnologia jest dyscypliną nauk technicznych, która wykorzystuje procesy biologiczne na skalę przemysłową. Inaczej są to wszelkie działania na żywych organizmach prowadzące do uzyskania konkretnych

Bardziej szczegółowo

Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie

Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie DEFINICJA Mikroorganizm (drobnoustrój) to organizm niewidoczny gołym okiem. Pojęcie to nie jest zbyt precyzyjne lecz z pewnością mikroorganizmami są: bakterie,

Bardziej szczegółowo

Nowe terapie choroby Huntingtona. Grzegorz Witkowski Katowice 2014

Nowe terapie choroby Huntingtona. Grzegorz Witkowski Katowice 2014 Nowe terapie choroby Huntingtona Grzegorz Witkowski Katowice 2014 Terapie modyfikujące przebieg choroby Zahamowanie produkcji nieprawidłowej huntingtyny Leki oparte o palce cynkowe Małe interferujące RNA

Bardziej szczegółowo

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie lek.wet. Agnieszka Dereczeniuk Badania laboratoryjne w hodowli Łódź 24.03.2012 Po co badać? Badania przesiewowe Badania profilaktyczne Badania obowiązkowe dla danej rasy Badania okresowe Badania diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

zaliczenie na ocenę* 1,5 0,7

zaliczenie na ocenę* 1,5 0,7 WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI Zał. nr 4 do ZW 33/01 KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim BIOCHEMIA Nazwa w języku angielskim BIOCHEMISTRY Kierunek studiów (jeśli dotyczy): INŻYNIERIA BIOMEDYCZNA

Bardziej szczegółowo

Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016. Ćwiczenie nr 1 (06-07.10.

Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016. Ćwiczenie nr 1 (06-07.10. Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016 Ćwiczenie nr 1 (06-07.10.2015) Temat: Wprowadzenie 1. Omówienie regulaminu zajęć Temat: Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Metody badania polimorfizmu/mutacji DNA. Aleksandra Sałagacka Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Metody badania polimorfizmu/mutacji DNA. Aleksandra Sałagacka Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki Uniwersytet Medyczny w Łodzi Metody badania polimorfizmu/mutacji DNA Aleksandra Sałagacka Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki Uniwersytet Medyczny w Łodzi Mutacja Mutacja (łac. mutatio zmiana) - zmiana materialnego

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia interdyscyplinarna dziedzina nauki i techniki, zajmująca się zmianą materii żywej i poprzez wykorzystanie

Biotechnologia interdyscyplinarna dziedzina nauki i techniki, zajmująca się zmianą materii żywej i poprzez wykorzystanie Biotechnologia interdyscyplinarna dziedzina nauki i techniki, zajmująca się zmianą materii żywej i poprzez wykorzystanie organizmów żywych, ich części, bądź pochodzących od nich produktów, a także modeli

Bardziej szczegółowo

Leczenie biologiczne co to znaczy?

Leczenie biologiczne co to znaczy? Leczenie biologiczne co to znaczy? lek med. Anna Bochenek Centrum Badawcze Współczesnej Terapii C B W T 26 Październik 2006 W oparciu o materiały źródłowe edukacyjnego Grantu, prezentowanego na DDW 2006

Bardziej szczegółowo

Pytania Egzamin Licencjacki. 1. Wyjaśnij pojęcie: szybkość reakcji enzymatycznej. Omów metodę wyznaczenia szybkości reakcji enzymatycznej.

Pytania Egzamin Licencjacki. 1. Wyjaśnij pojęcie: szybkość reakcji enzymatycznej. Omów metodę wyznaczenia szybkości reakcji enzymatycznej. Pytania Egzamin Licencjacki Międzyuczelniany Wydział Biotechnologii UG i GUMed 1. Wyjaśnij pojęcie: szybkość reakcji enzymatycznej. Omów metodę wyznaczenia szybkości reakcji enzymatycznej. 2. Wyjaśnij

Bardziej szczegółowo

Oś podwzgórze przysadka gonada

Oś podwzgórze przysadka gonada Oś podwzgórze przysadka gonada podwzgórze gonadoliberyna (GnRH) dekapeptyd wydzielany pulsacyjnie co 90-120 min przysadka gonadotropiny: FSH, LH glikoproteiny zbudowane z dwóch podjednostek: i FSH h. folikulotropowy

Bardziej szczegółowo

Zaoczne Liceum Ogólnokształcące Pegaz

Zaoczne Liceum Ogólnokształcące Pegaz WYMAGANIA EGZAMINACYJNE ROK SZKOLNY 2015/2016 Semestr jesienny TYP SZKOŁY: liceum ogólnokształcące PRZEDMIOT: biologia SEMESTR: II LICZBA GODZIN W SEMESTRZE: 15 PROGRAM NAUCZANIA: Program nauczania biologii

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Biologia na czasie zakres podstawowy

Wymagania edukacyjne Biologia na czasie zakres podstawowy Wymagania edukacyjne Biologia na czasie zakres podstawowy Dział programu Temat Poziom wymagań konieczny (K) podstawowy (P) rozszerzający (R) dopełniający (D) I. Od genu do cechy Budowa i funkcje kwasów

Bardziej szczegółowo

Geny i działania na nich

Geny i działania na nich Metody bioinformatyki Geny i działania na nich prof. dr hab. Jan Mulawka Trzy królestwa w biologii Prokaryota organizmy, których komórki nie zawierają jądra, np. bakterie Eukaryota - organizmy, których

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia 1 Wirtualne Klonowanie Prowadzący: mgr inż. Joanna Tymeck-Mulik i mgr Lidia Gaffke. Część teoretyczna:

Ćwiczenia 1 Wirtualne Klonowanie Prowadzący: mgr inż. Joanna Tymeck-Mulik i mgr Lidia Gaffke. Część teoretyczna: Uniwersytet Gdański, Wydział Biologii Katedra Biologii Molekularnej Przedmiot: Biologia Molekularna z Biotechnologią Biologia II rok ===============================================================================================

Bardziej szczegółowo

prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie

prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie Sekwencyjność występowania zaburzeń molekularnych w niedrobnokomórkowym raku płuca

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ BIOCHEMII, BIOFIZYKI I BIOTECHNOLOGII PRACOWNIA GENETYKI MOLEKULARNEJ I WIRUSOLOGII

WYDZIAŁ BIOCHEMII, BIOFIZYKI I BIOTECHNOLOGII PRACOWNIA GENETYKI MOLEKULARNEJ I WIRUSOLOGII UNIWERSYTET JAGIELLOŃSKI W KRAKOWIE WYDZIAŁ BIOCHEMII, BIOFIZYKI I BIOTECHNOLOGII PRACOWNIA GENETYKI MOLEKULARNEJ I WIRUSOLOGII KIEROWNIK PROF. DR HAB. HANNA ROKITA 12 marca 2012 r. Recenzja pracy doktorskiej

Bardziej szczegółowo

Białka terapeutyczne. Dr hab. Daniel Krowarsch Wydział Biotechnologii Uniwersytet Wrocławski

Białka terapeutyczne. Dr hab. Daniel Krowarsch Wydział Biotechnologii Uniwersytet Wrocławski Białka terapeutyczne Dr hab. Daniel Krowarsch Wydział Biotechnologii Uniwersytet Wrocławski Wrocław, 14.02.2015 Kwas acetylosalicylowy - aspiryna, polopiryna Wzór sumaryczny: C 9 H 8 O 4 Kwas acetylosalicylowy

Bardziej szczegółowo

Genetyka w nowej podstawie programowej

Genetyka w nowej podstawie programowej Genetyka w nowej podstawie programowej Dział Genetyka - III etap edukacyjny Rzetelna realizacja tego działu w gimnazjum jest kluczowa ze względu na to, że biotechnologia i inżynieria genetyczna jest omawiana

Bardziej szczegółowo

10. 11. Histologia. 12. Bioetyka 13. 14. 15. 1,5 45 16. 0,5 4 17. 0,5 2 18. 0,5 3 19. Matematyka ze statystyką Mathematics and Statistics

10. 11. Histologia. 12. Bioetyka 13. 14. 15. 1,5 45 16. 0,5 4 17. 0,5 2 18. 0,5 3 19. Matematyka ze statystyką Mathematics and Statistics PLAN STUDIÓW - I rok - Biotechnologia specjalność biotechnologia medyczna (studia I stopnia) STUDY PLAN I year - Biotechnology program, specialty in Medical Biotechnology (first cycle) Matematyka ze statystyką

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Biologia. Podręcznik Biologia na czasie wyd. Nowa Era, zakres podstawowy Rok szkolny 2013/2014

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Biologia. Podręcznik Biologia na czasie wyd. Nowa Era, zakres podstawowy Rok szkolny 2013/2014 Wymagania edukacyjne z przedmiotu Biologia. Podręcznik Biologia na czasie wyd. Nowa Era, zakres podstawowy Rok szkolny 2013/2014 Dział programu I. Od genu do cechy Lp. Temat Poziom wymagań dopuszczający

Bardziej szczegółowo

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi Gdy robimy badania laboratoryjne krwi w wyniku otrzymujemy wydruk z niezliczoną liczbą skrótów, cyferek i znaków. Zazwyczaj odstępstwa od norm zaznaczone są na kartce z wynikami gwiazdkami. Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

b e z z d r o w i u O ta j e m n i c Środowisko a gospodarka hormonalna u kobiet część 1 i 2 redaktor naukowy Maria Kapiszewska

b e z z d r o w i u O ta j e m n i c Środowisko a gospodarka hormonalna u kobiet część 1 i 2 redaktor naukowy Maria Kapiszewska z d r o w i u b e z O ta j e m n i c Środowisko a gospodarka hormonalna u kobiet część 1 i 2 redaktor naukowy Środowisko a gospodarka hormonalna u kobiet Environment and hormone (im)balance in women część

Bardziej szczegółowo

Zadania maturalne z biologii - 3

Zadania maturalne z biologii - 3 Koło Biologiczne Liceum Ogólnokształcące nr II w Gliwicach 2015-2016 Zadania maturalne z biologii - 3 Zadania: Zad. 1(Wiktoria Wnuk, Weronika Żak, Tomasz Gojowy 2D) Na podstawie wykresu odpowiedz na pytania.

Bardziej szczegółowo

HORMONY STERYDOWE I PODOBNIE DZIAŁAJĄCE

HORMONY STERYDOWE I PODOBNIE DZIAŁAJĄCE HORMONY STERYDOWE I PODOBNIE DZIAŁAJĄCE Są to związki należące do grupy steroidów, które charakteryzują się wykazywaniem istotnych aktywności biologicznych typu hormonalnego. Docierając do komórki docelowej,

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko...kl...

Imię i nazwisko...kl... Gimnazjum nr 4 im. Ojca Świętego Jana Pawła II we Wrocławiu SPRAWDZIAN GENETYKA GR. A Imię i nazwisko...kl.... 1. Nauka o regułach i mechanizmach dziedziczenia to: (0-1pkt) a) cytologia b) biochemia c)

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA 1. Wprowadzenie do biotechnologii. Rys historyczny. Zakres i znaczenie nowoczesnej biotechnologii. Opracowanie procesu biotechnologicznego. 7. Produkcja biomasy. Białko mikrobiologiczne.

Bardziej szczegółowo

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Agnieszka Gładysz Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Katedra i Zakład Biochemii i Chemii Klinicznej Akademia Medyczna Prof.

Bardziej szczegółowo

Metylacja DNA. Anna Fogtman Pracownia Analiz Mikromacierzy Uniwersytet Warszawski Polska Akademia Nauk

Metylacja DNA. Anna Fogtman Pracownia Analiz Mikromacierzy Uniwersytet Warszawski Polska Akademia Nauk Metylacja DNA Anna Fogtman Pracownia Analiz Mikromacierzy Uniwersytet Warszawski Polska Akademia Nauk Przykład symfoniczny Przykład symfoniczny Metylacja DNA O SAM-CH SAM NH 3 5 2 6 1 H DNMT Cytozyna

Bardziej szczegółowo

Wykład 13. Regulacja cyklu komórkowego w odpowiedzi na uszkodzenia DNA. Mechanizmy powstawania nowotworów

Wykład 13. Regulacja cyklu komórkowego w odpowiedzi na uszkodzenia DNA. Mechanizmy powstawania nowotworów Wykład 13 Regulacja cyklu komórkowego w odpowiedzi na uszkodzenia DNA Mechanizmy powstawania nowotworów Uszkodzenie DNA Wykrycie uszkodzenia Naprawa DNA Zatrzymanie cyklu kom. Apoptoza Źródła uszkodzeń

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU REGIONALNEGO 1 z 7

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU REGIONALNEGO 1 z 7 Poznań, dnia 28.04.2014 r. BioVentures Institute Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. Promienista 83 60 141 Poznań Zapytanie ofertowe nr 01/2014 Projekt Nowa technologia wytwarzania szczepionek

Bardziej szczegółowo

BIOENERGETYKA cz. I METABOLIZM WĘGLOWODANÓW I LIPIDÓW. dr hab. prof. AWF Agnieszka Zembroń-Łacny

BIOENERGETYKA cz. I METABOLIZM WĘGLOWODANÓW I LIPIDÓW. dr hab. prof. AWF Agnieszka Zembroń-Łacny BIOENERGETYKA cz. I METABOLIZM WĘGLOWODANÓW I LIPIDÓW dr hab. prof. AWF Agnieszka Zembroń-Łacny METABOLIZM/ENERGIA WĘGLOWODANY i LIPIDY WYKŁAD 6 Trawienie i wchłanianie WĘGLOWODANY TŁUSZCZE BIAŁKA Katabolizm

Bardziej szczegółowo

Techniki zakładania i prowadzenia hodowli. Andrzej Wójcik awojcik@gmx.net

Techniki zakładania i prowadzenia hodowli. Andrzej Wójcik awojcik@gmx.net Techniki zakładania i prowadzenia hodowli Andrzej Wójcik awojcik@gmx.net Zakładanie hodowli Hodowla narządu Hodowla wycinka tkanki Hodowla komórek dysocjowanych Hodowla narządopodobna Zachowanie struktury

Bardziej szczegółowo

Gdzie chirurg nie może - - tam wirusy pośle. czyli o przeciwnowotworowych terapiach wirusowych

Gdzie chirurg nie może - - tam wirusy pośle. czyli o przeciwnowotworowych terapiach wirusowych Gdzie chirurg nie może - - tam wirusy pośle czyli o przeciwnowotworowych terapiach wirusowych Wirusy zwiększające ryzyko rozwoju nowotworów HBV EBV HCV HTLV HPV HHV-8 Zmniejszenie liczby zgonów spowodowanych

Bardziej szczegółowo

Tłuszcze jako główny zapasowy substrat energetyczny

Tłuszcze jako główny zapasowy substrat energetyczny Tłuszcze jako główny zapasowy substrat energetyczny Utlenienie 1 g tłuszczy pozwala na wyprodukowanie 37 kj (9 kcal) energii, podczas gdy utlenienie 1 g węglowodanów lub białek dostarcza tylko 17 kj (4

Bardziej szczegółowo

Justyna Krystyna Ciepły Nr albumu 41624. Charakterystyka lekoopornych szczepów wirusa HIV 1 izolowanych w Polsce w 2008 roku

Justyna Krystyna Ciepły Nr albumu 41624. Charakterystyka lekoopornych szczepów wirusa HIV 1 izolowanych w Polsce w 2008 roku Warszawski Uniwersytet Medyczny Wydział Farmaceutyczny Oddział Analityki Medycznej Justyna Krystyna Ciepły Nr albumu 41624 Charakterystyka lekoopornych szczepów wirusa HIV 1 izolowanych w Polsce w 2008

Bardziej szczegółowo

Techniki biologii molekularnej przydatne w diagnostyce onkologicznej. Prof. Barbara Pieńkowska-Grela

Techniki biologii molekularnej przydatne w diagnostyce onkologicznej. Prof. Barbara Pieńkowska-Grela Techniki biologii molekularnej przydatne w diagnostyce onkologicznej Prof. Barbara Pieńkowska-Grela Warszawa, 9 czerwca 2015 Badanie genetyczne w nowotworach polega na stwierdzeniu obecności i określeniu

Bardziej szczegółowo

Wykład 3. Organizacja jądra komórkowego struktura chromatyny

Wykład 3. Organizacja jądra komórkowego struktura chromatyny Wykład 3 Organizacja jądra komórkowego struktura chromatyny Struktura jądra komórkowego Matriks jądrowa - jądro komórkowe pozbawione chromatyny Nukleoplazma Heterochromatyna Euchromatyna Jąderko Otoczka

Bardziej szczegółowo

Aktywuj geny młodości. Badanie genetyczno-biochemiczne dotyczące własnych możliwości organizmu do spowolnienia procesów starzenia.

Aktywuj geny młodości. Badanie genetyczno-biochemiczne dotyczące własnych możliwości organizmu do spowolnienia procesów starzenia. Aktywuj geny młodości. Badanie genetyczno-biochemiczne dotyczące własnych możliwości organizmu do spowolnienia procesów starzenia. mgr Konrad Tomaszewski Dział Nauki, Badań i Rozwoju Marinex International

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza dr hab. Beata Schlichtholz Gdańsk, 20 października 2015 r. Katedra i Zakład Biochemii Gdański Uniwersytet Medyczny ul. Dębinki 1 80-211 Gdańsk Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza pt.

Bardziej szczegółowo

Podstawy projektowania leków wykład 4

Podstawy projektowania leków wykład 4 Podstawy projektowania leków wykład 4 Łukasz Berlicki Cel molekularny Cel molekularny (TARGET) makrocząsteczka w Ŝywym organizmie, która oddziałuje z lekiem i wynikiem tej interakcji jest poŝądany efekt

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia i inżynieria genetyczna

Biotechnologia i inżynieria genetyczna Wersja A Test podsumowujący rozdział II i inżynieria genetyczna..................................... Imię i nazwisko.............................. Data Klasa oniższy test składa się z 16 zadań. rzy każdym

Bardziej szczegółowo

Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii?

Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii? Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii? Wykorzystanie nowych technik molekularnych w badaniach nad genetycznymi i epigenetycznymi mechanizmami transformacji nowotworowej

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy harmonogram ćwiczeń Biologia i genetyka w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2015/2016 - I rok Kosmetologia

Szczegółowy harmonogram ćwiczeń Biologia i genetyka w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2015/2016 - I rok Kosmetologia Szczegółowy harmonogram ćwiczeń Biologia i genetyka w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2015/2016 - I rok Kosmetologia Przedmiot Wykłady Ćwiczenia Semestr I Biologia i genetyka 10W/15Ćw./20Sem. Egzamin

Bardziej szczegółowo

Proponowane tematy prac magisterskich

Proponowane tematy prac magisterskich Proponowane tematy prac magisterskich Analiza funkcjonalna oktopaminy w zachowaniach agresywnych mrówki ćmawej - praca wykonywana we współpracy z Pracownią IBD PAN (opiekun dr hab. Piotr Bębas/prof. dr

Bardziej szczegółowo

Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej

Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej MedTrends 2016 Europejskie Forum Nowoczesnej Ochrony Zdrowia Zabrze, 18-19 marca 2016 r. Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej Prof. dr hab. n. med. Tomasz Szczepański Katedra i Klinika

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Księgarnia PWN: Terry A. Brown - Genomy. Część 1 Jak bada się genomy 1 Rozdział 1 Genomy, transkryptomy i proteomy 3

Spis treści. Księgarnia PWN: Terry A. Brown - Genomy. Część 1 Jak bada się genomy 1 Rozdział 1 Genomy, transkryptomy i proteomy 3 Księgarnia PWN: Terry A. Brown - Genomy Przedmowa Przedmowa do drugiego wydania polskiego Wstęp Spis rozdziałów Skróty V VI VII XI XIX Część 1 Jak bada się genomy 1 Rozdział 1 Genomy, transkryptomy i proteomy

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka wykład 3.I.2008

Bioinformatyka wykład 3.I.2008 Bioinformatyka wykład 3.I.2008 Białkowa bioinformatyka strukturalna c.d. krzysztof_pawlowski@sggw.pl 2008-01-03 1 Plan wykładu analiza i porównywanie struktur białek. doświadczalne metody badania struktur

Bardziej szczegółowo

Reakcje zachodzące w komórkach

Reakcje zachodzące w komórkach Reakcje zachodzące w komórkach W każdej sekundzie we wszystkich organizmach żywych zachodzi niezliczona ilość reakcji metabolicznych. Metabolizm (gr. metabole - przemiana) to przemiany materii i energii

Bardziej szczegółowo

Analiza mutacji p.d36n i p.n318s oraz polimorfizmu p.s474x genu lipazy lipoproteinowej u chorych z hipercholesterolemią rodzinną.

Analiza mutacji p.d36n i p.n318s oraz polimorfizmu p.s474x genu lipazy lipoproteinowej u chorych z hipercholesterolemią rodzinną. Analiza mutacji p.d36n i p.n318s oraz polimorfizmu p.s474x genu lipazy lipoproteinowej u chorych z hipercholesterolemią rodzinną. Monika śuk opiekun: prof. dr hab. n. med. Janusz Limon Katedra i Zakład

Bardziej szczegółowo

ENZYMY W CHEMII. Michał Rachwalski. Uniwersytet Łódzki, Wydział Chemii, Katedra Chemii Organicznej i Stosowanej

ENZYMY W CHEMII. Michał Rachwalski. Uniwersytet Łódzki, Wydział Chemii, Katedra Chemii Organicznej i Stosowanej ENZYMY W CHEMII Michał Rachwalski Uniwersytet Łódzki, Wydział Chemii, Katedra Chemii rganicznej i Stosowanej Czym są enzymy? Enzymy są białkami zawierającymi od 60 do 1000 reszt aminokwasów; Enzymy są

Bardziej szczegółowo

Blok licencjacki genetyczny

Blok licencjacki genetyczny Blok licencjacki genetyczny Za twórcę genetyki uważa się czeskiego zakonnika Grzegorza Mendla, który w 1866 r. odkrył podstawowe prawa przekazywania cech dziedzicznych i postawił hipotezę istnienia jednostek

Bardziej szczegółowo

Pracownia Analiz Lekarskich CITO TEST ul. Łużycka 55, 30-658 Kraków

Pracownia Analiz Lekarskich CITO TEST ul. Łużycka 55, 30-658 Kraków Pracownia Analiz Lekarskich CITO TEST ul. Łużycka 55, 30-658 Kraków Cennik badań laboratoryjnych obowiązujący od 01.07.2011 HEMATOLOGIA, KOAGUOLOGIA, ANALITYKA OGÓLNA Nr NAZWA BADANIA Cena 1 Morfologia

Bardziej szczegółowo

Warunki udzielania świadczeń w rodzaju: świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie 8. BADANIA GENETYCZNE

Warunki udzielania świadczeń w rodzaju: świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie 8. BADANIA GENETYCZNE Załącznik nr do Zarządzenia.. Warunki udzielania świadczeń w rodzaju: zdrowotne kontraktowane odrębnie 8. BADANIA GENETYCZNE 8.1 WARUNKI WYMAGANE Załącznik nr 2 do rozporządzenia cz. I lit. M Lp 913-916

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie leków z celami molekularnymi i projektowanie leków

Oddziaływanie leków z celami molekularnymi i projektowanie leków Oddziaływanie leków z celami molekularnymi i projektowanie leków Prof. dr hab. Sławomir Filipek Grupa BIOmodelowania (biomodellab.eu) Uniwersytet Warszawski, Wydział Chemii oraz Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych

Bardziej szczegółowo

BIAŁKA KATALITYCZNE ENZYMY ENZYMOLOGIA

BIAŁKA KATALITYCZNE ENZYMY ENZYMOLOGIA BIAŁKA KATALITYCZNE ENZYMY ENZYMOLOGIA dr hab. prof. AWF Agnieszka Zembroń-Łacny Zamiejscowy Wydział Kultury Fizycznej w Gorzowie Wlkp. Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu ROBACZKI ŚWIĘTOJAŃSKIE

Bardziej szczegółowo

Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe

Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe Marcin Kruszewski Centrum Radiobiologii i Dozymetrii Biologicznej Instytut Chemii

Bardziej szczegółowo

Genetyka niemendlowska

Genetyka niemendlowska Genetyka niemendlowska Dziedziczenie niemendlowskie Dział genetyki zajmujący się dziedziczeniem cech/genów, które nie podporządkowuje się prawom Mendla/Morgana Chociaż dziedziczenie u wirusów, bakterii

Bardziej szczegółowo

Biologia Molekularna Podstawy

Biologia Molekularna Podstawy Biologia Molekularna Podstawy Budowa DNA Budowa DNA Zasady: Purynowe: adenina i guanina Pirymidynowe: cytozyna i tymina 2 -deoksyryboza Grupy fosforanowe Budowa RNA Budowa RNA Zasady: purynowe: adenina

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Chemia, drugi Sylabus modułu: Przedmiot B związany ze specjalnością (0310- CH-S2-002) Nazwa wariantu modułu: Biochemia z elementami genetyki

Bardziej szczegółowo

GENOMIKA PROTEOMIKA METABOLOMIKA

GENOMIKA PROTEOMIKA METABOLOMIKA GENOMIKA PROTEOMIKA METABOLOMIKA TRANSKRYPTOMIKA Metody sztucznej rekombinacji DNA nie tylko umożliwiły powstanie nowych niezwykle użytecznych narzędzi do badania podstawowych mechanizmów funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Priony. co dobrego mówią nam drożdże? Takao Ishikawa Zakład Biologii Molekularnej Uniwersytet Warszawski

Priony. co dobrego mówią nam drożdże? Takao Ishikawa Zakład Biologii Molekularnej Uniwersytet Warszawski Priony co dobrego mówią nam drożdże? Takao Ishikawa Zakład Biologii Molekularnej Uniwersytet Warszawski Choroba Kreutzfeldta-Jakoba Pierwsze opisy pochodzą z lat 30. XX wieku Zakaźna choroba, często rodzinna

Bardziej szczegółowo

Suplementy. Wilkasy 2014. Krzysztof Gawin

Suplementy. Wilkasy 2014. Krzysztof Gawin Suplementy Wilkasy 2014 Krzysztof Gawin Suplementy diety - definicja Suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub

Bardziej szczegółowo

Przedziały komórkowe siateczka endoplazmatyczna (ER)

Przedziały komórkowe siateczka endoplazmatyczna (ER) Przedziały komórkowe siateczka endoplazmatyczna (ER) Pochodzenie ER inwaginacja błony - (kanały trnslokacyjne) i rozrost cysterny spłaszczone woreczki tubule Siateczka śródplazmatyczna retikulum endoplazmatyczne

Bardziej szczegółowo

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Wydział Farmaceutyczny, WUM ul. Banacha 1, 02-097 Warszawa IZOLACJA DNA Z HODOWLI KOMÓRKOWEJ.

Bardziej szczegółowo

Ocena ilościowa reakcji antygen - przeciwciało. Mariusz Kaczmarek

Ocena ilościowa reakcji antygen - przeciwciało. Mariusz Kaczmarek Ocena ilościowa reakcji antygen - przeciwciało Mariusz Kaczmarek Metody ilościowe oparte na tworzeniu immunoprecypitatów immunodyfuzja radialna wg Mancini immunoelektroforeza rakietowa wg Laurella turbidymetria

Bardziej szczegółowo