Słownik Biochemiczny i Biotechnologiczny

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Słownik Biochemiczny i Biotechnologiczny"

Transkrypt

1 Tadeusz Górecki Słownik Biochemiczny i Biotechnologiczny angielsko-polski TRADOVIUM Kraków 2013

2 Słownik Biochemiczny i Biotechnologiczny angielsko-polski Autor: Tadeusz Górecki Korekta specjalistyczna: Rita Tarnowska Redaktor: Dr Teofil Turecki Copyright by Tadeusz Górecki, Kraków 2013 Wszystkie prawa zastrzeŝone. Przedruk, reprodukcja lub powielanie ksiąŝki w jakiejkolwiek postaci, w tym m. in. w formie elektronicznej, w całości lub w części, lub tłumaczenie na inne języki bez uprzedniej pisemnej zgody wydawnictwa i autora są zabronione. ISBN: Księgarnia internetowa: Druk i oprawa: KNOW-HOW ul. Chełmońskiego Kraków tel Wydawca: TRADOVIUM ul. Majora Nuszkiewicza 3 lok. 3/III Kraków tel ,

3 WSTĘP Słownik zawiera haseł, około tłumaczeń na język polski oraz 2500 akronimów i skrótów. Jest obecnie największym w Polsce słownikiem angielskim z zakresu biochemii, biotechnologii i dziedzin pokrewnych: biofizyka, biologia molekularna, biomedycyna, chemia organiczna, genetyka, immunologia, metody instrumentalne (m.in. chromatografia i elektroforeza), mikrobiologia, nauki biologiczne itp. Kilkanaście tysięcy dodatkowych haseł znajduje się w słowniku internetowym na stronie Treść słownika jest owocem kilkunastoletniego opracowywania słownictwa i glosariuszy biochemicznych przez biuro tłumaczeń Tradovium i tłumaczy z nim współpracujących: biochemików, biotechnologów, biologów, chemików, lekarzy itd. Hasła słownikowe pochodzą z oryginalnych artykułów naukowych, literatury specjalistycznej, podręczników akademickich, kart charakterystyki substancji i materiałów marketingowych. Nomenklatura biochemiczna jest w niektórych przypadkach często nieustabilizowana, nie tylko w Polsce, lecz takŝe w krajach anglojęzycznych. Dlatego oprócz rekomendowanego słownictwa zamieszczono terminy stosowane powszechnie przez biochemików. Dla substancji chemicznych podano nazwy tradycyjne, które do dzisiaj są najczęściej uŝywane w naukach biochemicznych, a dodatkowo dla wielu związków nazwy systematyczne zalecane przez IUPAC. Układ alfabetyczny W słowniku zastosowano układ alfabetyczny bezwzględny (letter-by-letter system). W sortowaniu pominięto spacje, lokanty liczbowe i literowe, np. N, O, S (azot, tlen, siarka), oraz oznaczenia konfiguracji, np. L, D. Dla liter greckich są uŝyte pełne nazwy (m. in. α = alpha, β = beta, γ = gamma, δ = delta, ε = epsilon, ω = omega) i są one uwzględnione w układzie alfabetycznym. Przykład: 6-O-β-D-glucopyranosyl-D-glucopyranose naleŝy szukać dla betaglucopyranosylglucopyranose Pisownia W słowniku zastosowano pisownię amerykańską. Przykładowe róŝnice: angielski brytyjski anaemia analogue centre haem hybridise labelled leucocyte neighbour sulphur angielski amerykański anemia analog center heme hybridize labeled leukocyte neighbor sulfur

4 A acetophenetidin acetyl group acetophenetidin 1. acetofenetydyna; fenacetyna; p-n-acetylofenetydyna 2. acetofenetydynowy acetopine 1. acetopina 2. acetopinowy acetoxy steroid steroid acetoksylowany acetyl 1. acetyl; etanoil; grupa acetylowa 2. acetylowy acetylaminobenzene acetyloaminobenzen acetylase 1. acetylaza; acetylotransferaza 2. acetylazowy acetylate acetylować; wprowadzać grupę acetylową acetylated acetylowany acetylated cellulose celuloza acetylowana acetylation acetylacja; acetylowanie N-acetyl-beta-alanine deacetylase deacetylaza N-acetylo-beta-alaninowa acetylcarnitine 1. acetylokarnityna 2. acetylokarnitynowy acetylcellulose 1. acetyloceluloza; ester octowy celulozy; octan celulozy 2. acetylocelulozowy acetylcholine 1. acetylocholina; ACh 2. acetylocholinowy acetylcholine antagonist antagonista acetylocholiny acetylcholine chloride chlorek acetylocholiny acetylcholine esterase acetylocholinoesteraza; esteraza acetylocholinowa; AChE acetylcholinergic acetylocholinergiczny acetylcholinergic synapse synapsa acetylocholinergiczna acetylcholinesterase 1. acetylocholinoesteraza; esteraza acetylocholinowa; AChE 2. acetylocholinoesterazowy acetylcholinesterase inhibitor inhibitor acetylocholinoesterazy acetyl-coa acetylo-coa; acetylokoenzym A; octan aktywny acetyl-coa C-acetyltransferase C-acetylotransferaza acetylo-coa acetyl-coa carboxylase karboksylaza acetylo-coa; karboksylaza acetylokoenzymu A; ACC acetyl-coa hydrolase hydrolaza acetylo-coa acetyl-coa ligase ligaza acetylo-coa acetyl-coa synthetase syntetaza acetylo-coa acetyl coenzyme A acetylokoenzym A; acetylo-coa; octan aktywny acetylcysteine 1. acetylocysteina 2. acetylocysteinowy N-acetylcytidine 1. N-acetylocytydyna 2. N-acetylocytydynowy N-acetylcytosine 1. N-acetylocytozyna 2. N-acetylocytozynowy N-acetyl-D-glucosamine N-acetylo-D-glukozamina acetylene 1. acetylen; etyn 2. acetylenowy acetylene hydrocarbon alkin; węglowodór acetylenowy acetylene tetrachloride 1,1,2,2-tetrachloroetan; tetrachlorek acetylenu acetylenic acetylenowy acetylesterase 1. acetyloesteraza 2. acetyloesterazowy acetylgalactosamine 1. acetylogalaktozamina 2. acetylogalaktozaminowy N-acetylgalactosamine N-acetylogalaktozamina; GalNAc N-acetylgalactosamine-4-sulfatase N-acetylogalaktozamino-4-sulfataza acetylgalactosaminyltransferase acetylogalaktozaminylotransferaza acetylglucosamine 1. acetyloglukozamina 2. acetyloglukozaminowy N-acetylglucosamine N-acetyloglukozamina; GlcNAc N-acetylglucosaminidase N-acetyloglukozaminidaza N-acetylglucosaminyltransferase N-acetyloglukozaminylotransferaza acetylglutamate 1. acetyloglutaminian 2. acetyloglutaminianowy acetylglutamate kinase kinaza acetyloglutaminianowa N-acetylglutamate synthase syntaza N-acetyloglutaminianowa; (enzym katalizujący tworzenie N-acetyloglutaminianu) acetyl group acetyl; etanoil; grupa acetylowa 12

5 B biocatalyst biofilter biocatalyst biokatalizator; katalizator biochemiczny biocatalyst immobilization immobilizacja biokatalizatora biocatalytic biokatalityczny biocatalyzer biokatalizator biocenology biocenologia; biocenotyka biocenose biocenoza biocenosis biocenoza biochemical 1. produkt biochemiczny 2. biochemiczny biochemical analysis analiza biochemiczna biochemical catalyst biokatalizator; katalizator biochemiczny biochemical engineering bioinŝynieria; inŝynieria biochemiczna biochemical euthyreosis eutyreoza biochemiczna biochemical genetics genetyka biochemiczna biochemical mapping mapowanie biochemiczne biochemical marker biomarker; marker biochemiczny biochemical oxidation utlenianie biochemiczne biochemical oxygen demand biochemiczne zapotrzebowanie tlenu; BOD biochemical pathway szlak biochemiczny biochemical pharmacology farmakologia biochemiczna biochemical process proces biochemiczny biochemical reactor bioreaktor biochemical resolution rozdzielanie biochemiczne biochemist biochemik biochemistry biochemia biochip biochip biochore biochora biocidal biobójczy; biocydowy; zabójczy dla organizmów Ŝywych biocide biocyd; środek biobójczy; środek zabójczy dla organizmów Ŝywych bioclimatology bioklimatologia biocolumn biokolumna biocompatibility biokompatybilność; biozgodność; kompatybilność biologiczna; zgodność biologiczna biocompatible biokompatybilny; biozgodny bioconcentration biokoncentracja; biowzbogacanie; koncentracja biologiczna bioconcentration factor czynnik biokoncentracji; współczynnik koncentracji biologicznej biocontrol zwalczanie szkodników środkami biologicznymi bioconversion przemiana biologiczna biocybernetics biocybernetyka; cybernetyka biologiczna biocytin 1. biocytyna; (amid biotyny z L-lizyną) 2. biocytynowy biodegradability biodegradowalność; podatność na rozkład biologiczny biodegradable biodegradowalny; ulegający biodegradacji biodegradation biodegradacja; degradacja biologiczna; rozkład biologiczny biodegrade biodegradować; poddawać biodegradacji biodesulfurization biodesulfuryzacja; odsiarczanie biologiczne biodiversity bioróŝnorodność; róŝnorodność biologiczna biodynamic biodynamiczny biodynamics biodynamika bioecology bioekologia bioelectric current prąd bioelektryczny bioelectricity bioelektryczność bioelectronics bioelektronika bioelement biopierwiastek; pierwiastek biogenny; pierwiastek tworzący Ŝyjący organizm bioenergetics bioenergetyka bioengineering bioinŝynieria; inŝynieria biochemiczna; inŝynieria biologiczna bioenrichment biowzbogacanie bioethics bioetyka biofeedback biologiczne sprzęŝenie zwrotne biofilm biofilm; błona biologiczna; warstwa biologiczna biofilm growth wzrost warstwy biologicznej biofilter biofiltr; filtr biologiczny 62

6 C centromere distance CETP centromere distance odległość centromeru centromere DNA DNA centromerowy centromere DNA element element DNA centromerowego; CDE centromere interference interferencja centromeru centromere-linking protein białko wiąŝące centromery centromere protein białko centromerowe; CENP centromeric centromerowy; centromeryczny centromeric sequence sekwencja centromerowa centroplasm centroplazma centrosome 1. centrosom 2. centrosomowy centrosphere centrosfera CEP wrodzona porfiria erytropoetyczna CEP ang. congenital erythropoietic porphyria cephaeline 1. cefelina 2. cefelinowy cephalexin 1. cefaleksyna 2. cefaleksynowy cephalin 1. kefalina 2. kefalinowy cephalodium cefalodium cephalosporanic cefalosporanowy cephalosporanic acid kwas cefalosporanowy cephalosporin 1. cefalosporyna 2. cefalosporynowy cephalosporinase 1. cefalosporynaza 2. cefalosporynazowy cephalosporin-c deacetylase deacetylaza cefalosporyny C cephradine 1. cefradyna 2. cefradynowy Cer ceramid Cer ang. ceramide ceramidase 1. ceramidaza 2. ceramidazowy ceramide 1. ceramid 2. ceramidowy ceramide cholinephosphotransferase cholinofosfotransferaza ceramidowa ceramide glucosyltransferase glukozylotransferaza ceramidowa cerasin cerezyna ceratin 1. keratyna 2. keratynowy cerebellin 1. cerebelina; (związek z grupy peptydów heksadekamerowych) 2. cerebelinowy cerebral mózgowy cerebral metabolism metabolizm mózgowy cerebrocystatin 1. cerebrocystatyna 2. cerebrocystatynowy cerebrodiene 1. cerebrodien; 2-aminooktadeka-3,14-dien-1-ol 2. cerebrodienowy cerebroglycan 1. cerebroglikan; glipikan 2; GPC2 2. cerebroglikanowy cerebron 1. cerebron; frenozyna 2. cerebronowy cerebronic cerebronowy cerebronic acid kwas cerebronowy cerebrosidase 1. cerebrozydaza 2. cerebrozydazowy cerebroside 1. cerebrozyd 2. cerebrozydowy cerebroside-sulfatase sulfataza cerebrozydowa; arylosulfataza A cerebroside sulfuric ester ester cerebrozydowy kwasu siarkowego cerebrospinal mózgowo-rdzeniowy cerebrospinal fluid płyn mózgowo-rdzeniowy; CSF ceresin 1. cerezyna 2. cerezynowy ceresin wax cerezyna cerin cerezyna cerosin cerezyna cerotic cerotynowy cerotic acid kwas cerotynowy; kwas heksakozanowy cerulenin 1. cerulenina; (antybiotyk przeciwgrzybiczy) 2. ceruleninowy ceruloplasmin 1. ceruloplazmina 2. ceruloplazminowy cerumen woskowina ceryl alcohol alkohol cerylowy; heksakozanol cesium cez; Cs cetin 1. cetyna; heksadekanian heksadecylu; palmitynian cetylu 2. cetynowy CETP białko przenoszące estry cholesterolu CETP ang. cholesteryl ester transfer protein 84

7 DMABA DNA profiling D DMABA 4-(dimetyloamino)benzaldehyd DMABA ang. 4-(dimethylamino)benzaldehyde DMD lek modyfikujący przebieg choroby DMD ang. disease-modifying drug DMDCS dimetylodichlorosilan DMDCS ang. dimethyldichlorosilane DMF 1. dimetyloformamid 2. główna dokumentacja leku DMF 1. ang. dimethyl formamide 2. ang. drug master file DMH 1. dimetylohydantoina 2. dimetylohydrazyna DMH 1. ang. dimethylhydantoin 2. ang. dimethylhydrazine DMP ftalan dimetylu DMP ang. dimethyl phthalate DMSO dimetylosulfotlenek DMSO ang. dimethyl sulfoxide DMT 1. dimetoksytrytyl 2. dimetylotryptamina 3. tereftalan dimetylu DMT 1. ang. dimethoxytrityl 2. ang. dimethyltryptamine 3. ang. dimethyl terephthalate DNA kwas deoksyrybonukleinowy DNA ang. deoxyribonucleic acid DNA amplification amplifikacja DNA; powielanie DNA DNA bank bank DNA; repozytorium DNA DNA-binding wiąŝący DNA DNA-binding domain domena wiąŝąca DNA; DBD DNA-binding protein białko wiąŝące DNA; DBP DNA-binding protein inhibitor inhibitor białkowy wiąŝący DNA DNA chip chip DNA; mikromacierz DNA DNA cloning klonowanie DNA DNA-containing virus wirus zawierający DNA DNA cyclobutadipyrimidine cyklobutadipirymidyna w DNA DNA damage uszkodzenie DNA DNA-dependent protein kinase DNA-zaleŜna kinaza białkowa; kinaza białkowa zaleŝna od DNA; DNA-PK DNA-directed kierowany przez DNA DNA double helix dwuniciowa helisa DNA; podwójna helisa DNA DNA duplex DNA dwuniciowy DNA elongation elongacja DNA; wydłuŝanie DNA DNA enzyme deoksyrybozym DNA fingerprint genetyczny odcisk palca DNA fingerprinting daktyloskopia DNA; profilowanie genetyczne DNA fragment fragment kwasu deoksyrybonukleinowego; fragment DNA DNA glycosylase glikozylaza DNA DNA gyrase gyraza DNA DNA helicase helikaza DNA DNA helix helisa DNA DNA hybridization hybrydyzacja DNA DNA labeling znakowanie DNA DNA library biblioteka DNA DNA ligase ligaza DNA DNA-like podobny do DNA DNA marker marker DNA; znacznik DNA DNA methylase metylaza DNA DNA methylation metylacja DNA; metylowanie DNA DNA methyltransferase metylotransferaza DNA; DNMT DNA microarray mikromacierz DNA; chip DNA DNA modification modyfikacja DNA DNA nucleotidylexotransferase nukleotydyloegzotransferaza DNA DNA nucleotidyltransferase nukleotydylotransferaza DNA DNAP polimeraza DNA DNAP ang. DNA polymerase DNA photolyase fotoliaza DNA DNA-PK kinaza białkowa zaleŝna od DNA DNA-PK ang. DNA-dependent protein kinase DNA polymerase polimeraza DNA; DNAP DNA polymorphism polimorfizm kwasu deoksyrybonukleinowego DNA primase prymaza DNA DNA probe sonda DNA DNA profiling daktyloskopia DNA; profilowanie DNA; profilowanie genetyczne Dodatkowe hasła: 131

8 E enzyme inactivation epigenome enzyme inactivation deaktywacja enzymu; inaktywacja enzymu enzyme inducer induktor enzymatyczny enzyme induction indukowanie enzymu enzyme inhibition hamowanie enzymu; inhibicja enzymu enzyme inhibitor inhibitor enzymu enzyme-inhibitor complex kompleks enzymu z inhibitorem enzyme isoform izoforma enzymu enzyme kinetics kinetyka enzymów enzyme-linked immunosorbent assay test immunoenzymosorbcyjny; ELISA enzyme-linked immunosorbent test test immunoenzymosorbcyjny enzyme membrane membrana enzymatyczna enzyme mismatch cleavage metoda EMC enzyme modification modyfikacja enzymu enzyme protection ochrona enzymatyczna enzyme protein białko enzymatyczne enzyme reactor reaktor enzymatyczny enzyme replacement therapy enzymatyczna terapia zastępcza; ERT enzyme repression hamowanie syntezy enzymu enzyme specificity specyficzność enzymu; swoistość enzymu enzyme stabilization stabilizacja enzymu enzyme-substrate complex kompleks enzym-substrat enzyme support nośnik enzymu enzyme technology technologia enzymów enzyme therapy terapia enzymatyczna enzyme unit jednostka aktywności enzymu; jednostka enzymatyczna; jednostka enzymu; U enzymic enzymatyczny enzymology enzymologia enzymolysis rozkład enzymatyczny enzymopathy enzymopatia; choroba związana z niedoborem enzymu eobiogenesis eobiogeneza EOF przepływ elektroosmotyczny EOF ang. electroosmotic flow eosin 1. eozyna 2. eozynowy eosinophil 1. eozynofil 2. granulocyt kwasochłonny 3. eozynofilowy eosinophil chemotactic factor eozynofilowy czynnik chemotaktyczny; ECF eosinophilic eozynofilowy eotaxin 1. eotaksyna 2. eotaksynowy ep czystość enancjomeryczna ep ang. enantiomeric purity EP epoksyd EP ang. epoxide EPA kwas eikozapentaenowy EPA ang. eicosapentaenoic acid EPC śródbłonkowa komórka progenitorowa EPC ang. endothelial progenitor cell ependymal cell komórka wyściółki ephapse efapsa ephedrine 1. efedryna; 1-fenylo-2-(metyloamino)propan-1-ol 2. efedrynowy ephetonin efetonina ephrins efryny epiblast ektoderma; epiblast epicatechin 1. epikatechina 2. epikatechinowy epicatechin gallate galusan epikatechiny; ECG epichlorohydrin 1. epichlorohydryna; chlorometylooksiran; ECH 2. epichlorohydrynowy epicotyl epikotyl epidermal cell komórka naskórka epidermal growth factor czynnik wzrostu naskórka; EGF epidermal growth factor receptor receptor czynnika wzrostu naskórka; EGFR epidermis naskórek epigenesis epigeneza epigenetic epigenetyczny epigenetics epigenetyka epigenetic variation zmienność epigenetyczna epigenome epigenom 146

9 feline sarcoma virus F factor F feline sarcoma virus wirus mięsaka kotów; FeSV FeLV wirus białaczki kotów FeLV ang. feline leukemia virus female 1. osobnik płci Ŝeńskiej 2. samica 3. Ŝeński female hormone hormon Ŝeński female pronucleus przedjądrze Ŝeńskie female sex hormone Ŝeński hormon płciowy ferment 1. enzym; ferment 2. fermentować fermentation fermentacja fermentation broth poŝywka fermentacyjna fermentation medium poŝywka fermentacyjna fermentation nutrient poŝywka fermentacyjna fermentation substrate substrat do fermentacji; substrat fermentacyjny fermentative fermentacyjny fermentative pathway szlak fermentacji fermented 1. fermentowany 2. sfermentowany fermenter 1. czynnik powodujący fermentację 2. fermentor; zbiornik fermentacyjny fermenting 1. fermentowanie; poddawanie fermentacji 2. fermentujący fermentor fermentor; zbiornik fermentacyjny ferredoxin 1. ferredoksyna; Fd 2. ferredoksynowy ferredoxin-nitrate reductase reduktaza ferredoksyna-azotan ferredoxin-nitrite reductase reduktaza ferredoksyna-azotyn ferredoxin-reducing redukujący ferredoksynę ferric Ŝelazowy ferric ion jon Ŝelazowy; jon Ŝelaza(III) ferricyanide Ŝelazicyjanek ferritin 1. ferrytyna 2. ferrytynowy ferritin heavy chain łańcuch cięŝki ferrytyny ferritin light chain łańcuch lekki ferrytyny ferrochelatase 1. ferrochelataza; FECH 2. ferrochelatazowy ferrocyanide Ŝelazocyjanek ferrocytochrome ferrocytochrom ferroprotein ferroproteina ferrous Ŝelazawy ferrous gluconate glukonian Ŝelazawy; glukonian Ŝelaza(II) ferrous ion jon Ŝelazawy; jon Ŝelaza(II) ferrous sulfate siarczan Ŝelazawy; siarczan Ŝelaza(II) ferroxidase 1. ferroksydaza 2. ferroksydazowy fertile 1. płodny 2. Ŝyzny fertility 1. płodność 2. Ŝyzność fertility factor czynnik płodności; czynnik F; czynnik płciowy fertility vitamin witamina płodności; witamina E fertilization 1. nawoŝenie 2. uŝyźnianie 3. zapłodnienie fertilize 1. nawozić 2. uŝyźniać 3. zapłodnić fertilizer nawóz fertilizin 1. fertylizyna 2. fertylizynowy ferulic ferulowy ferulic acid kwas ferulowy; kwas 4-hydroksy-5-metoksycynamonowy FES koci onkogen mięsaka FES ang. feline sarcoma oncogene FeSV wirus mięsaka kotów FeSV ang. feline sarcoma virus fetal płodowy fetal antigen antygen płodowy fetal bovine serum płodowa surowica bydlęca; FBS fetal calf serum płodowa surowica cielęca; FCS fetal hemoglobin hemoglobina płodowa fetal protein białko płodowe fetal serum surowica płodowa fetoprotein 1. fetoproteina 2. fetoproteinowy fetus płód FF frakcja filtracyjna FF ang. filtration fraction FFA wolny kwas tłuszczowy FFA ang. free fatty acid F factor czynnik F; czynnik płciowy; czynnik płodności Dodatkowe hasła: 157

10 G gene fragment genetic code gene fragment fragment genu gene frequency częstość genów; frekwencja genów gene fusion fuzja genowa; fuzja genów gene gun armatka genowa; pistolet genowy; strzelba genowa gene imprinting imprinting genowy gene insertion insercja genów gene interaction interakcja genów; wzajemne oddziaływanie genów gene knockdown zmniejszanie ekspresji genów gene knockout knockout genowy; rozbicie genu; wyłączenie genu gene library biblioteka genów gene locus locus genu; miejsce genu w chromosomie gene manipulation manipulowanie genami gene map mapa genowa; mapa genów gene mapping mapowanie genów gene migration przechodzenie genów; przepływ genów gene modification modyfikacja genu gene mutation mutacja genowa; mutacja genów gene overexpression nadekspresja genu gene pair para genów gene polymorphism polimorfizm genu gene pool pula genowa; pula genów gene probe sonda genowa gene product produkt genu gene quelling wyciszanie genów genera rodzaje general environmental variance ogólna wariancja środowiskowa general recombination rekombinacja ogólna general transcription factor główny czynnik transkrypcyjny; podstawowy czynnik transkrypcyjny; GTF generation 1. generacja 2. generowanie 3. pokolenie 4. wytwarzanie generation time czas Ŝycia pokolenia generative 1. generatywny 2. rozrodczy generative cell komórka generatywna; komórka rozrodcza generative nucleus jądro generatywne; jądro komórki generatywnej gene rearrangement rearanŝacja genu gene recombination rekombinacja genowa; rekombinacja genów gene regulation regulacja genów gene replacement wymiana genów gene repression represja genu gene repressor represor genu gene resource conservation ochrona zasobów genowych gene segregation segregacja genu gene sequencing sekwencjonowanie genów gene silencing wyciszanie genów gene-silencing wyciszający geny genesis 1. geneza 2. pochodzenie 3. początek 4. powstawanie gene splicing składanie genów; splicing genów genet 1. genet 2. osobnik genetyczny gene targeting celowanie genowe gene therapy terapia genowa genetic genetyczny genetical genetyczny genetically genetycznie genetically engineered 1. zmodyfikowany genetycznie; GE 2. zmodyfikowany za pomocą inŝynierii genetycznej genetically engineered organism organizm zmodyfikowany genetycznie genetically modified zmodyfikowany genetycznie genetically modified food Ŝywność modyfikowana genetycznie; GMF genetically modified organism organizm zmodyfikowany genetycznie; GMO genetically modified tumor vaccine genetycznie modyfikowana szczepionka nowotworowa; GMTV genetic analysis analiza genetyczna genetic assimilation asymilacja genetyczna genetic carrier nosiciel genów genetic code kod genetyczny genetic code degeneracy degeneracja kodu genetycznego 170

11 H hormonal HR hormonal hormonalny hormonal imbalance nierównowaga hormonalna hormonally-dependent zaleŝny od hormonów hormonal receptor receptor hormonalny hormonal response odpowiedź hormonalna hormone hormon hormone blocker bloker hormonów hormone breakdown rozkład hormonów hormone chemical substancja o działaniu hormonalnym hormone chemistry chemia hormonów hormone-dependent hormonozaleŝny; zaleŝny od hormonów hormone imbalance nierównowaga hormonalna hormone-like hormonopodobny; podobny do hormonu hormone release uwalnianie hormonu hormone response odpowiedź na hormon hormone-response element element odpowiedzi na hormon; HRE hormone-sensitive hormonowraŝliwy; wraŝliwy na hormony hormone-sensitive lipase lipaza wraŝliwa na hormony; lipaza hormonowraŝliwa; HSL hormonogen prekursor hormonu; prohormon hormonogenesis hormonogeneza horny layer warstwa rogowa horseradish peroxidase peroksydaza chrzanowa; HRP horticulture ogrodnictwo HOS struktura wyŝszego rzędu HOS ang. higher-order structure host 1. gospodarz 2. Ŝywiciel host cell komórka gospodarza host-parasite interaction oddziaływanie gospodarz-pasoŝyt host range zakres gospodarzy; zakres Ŝywicieli host-specific specyficzny dla gospodarza host strain szczep gospodarza host-vector system system gospodarz-wektor housekeeping genes geny podstawowego metabolizmu HOX kaseta homeo HOX ang. homeobox HOX gene gen homeoboksowy; gen homeotyczny Hp haptoglobina Hp ang. haptoglobin HPA ludzki antygen płytkowy HPA ang. human platelet antigen HPCE wysokosprawna elektroforeza kapilarna HPCE ang. high-performance capillary electrophoresis HPETEA kwas hydroperoksyeikozatetraenowy HPETEA ang. hydroperoxyeicosatetraenoic acid hpg ludzka gonadotropina przysadkowa hpg ang. human pituitary gonadotropin HPI izomeraza heksozofosforanowa HPI ang. hexose phosphate isomerase hpl ludzki laktogen łoŝyskowy hpl ang. human placental lactogen HPLC 1. wysokociśnieniowa chromatografia cieczowa 2. wysokosprawna chromatografia cieczowa HPLC 1. ang. high-pressure liquid chromatography 2. ang. high-performance liquid chromatography hprl prolaktyna ludzka hprl ang. human prolactin HPRT fosforybozylotransferaza hipoksantynowa HPRT ang. hypoxanthine phosphoribosyltransferase HPTLC wysokosprawna chromatografia cienkowarstwowa HPTLC ang. high-performance thin layer chromatography HPV wirus brodawczaka ludzkiego HPV ang. human papillomavirus HR rekombinacja homologiczna HR ang. homologous recombination 198

12 I immunoglobulin immunosuppressive agent immunoglobulin 1. immunoglobulina; Ig 2. immunoglobulinowy immunoglobulin-binding factor czynnik wiąŝący immunoglobuliny; IBF immunoglobulin heavy chain cięŝki łańcuch imunoglobuliny; IgH immunoglobulin superfamily nadrodzina immunoglobulin immunohistochemical immunohistochemiczny immunohistochemistry immunohistochemia immunoincompetence immunoniekompetencja immunologic immunologiczny immunological immunologiczny immunological barrier bariera immunologiczna immunological deficiency niedobór immunologiczny; niedobór odporności immunological deviation odchylenie immunologiczne immunological effect efekt immunologiczny immunologically competent kompetentny immunologicznie immunological memory pamięć immunologiczna immunological method metoda immunologiczna immunological reaction odczyn odpornościowy immunological response odpowiedź immunologiczna; odpowiedź odpornościowa; reakcja immunologiczna; reakcja odpornościowa; IR immunological tolerance tolerancja immunologiczna immunologic competence immunokompetencja immunologic incompetence immunoniekompetencja immunologic memory pamięć immunologiczna immunologic suppression immunosupresja immunologic tolerance tolerancja immunologiczna immunologist immunolog immunology immunologia; nauka o odporności immunomodulation immunomodulacja immunomodulatory immunomodulacyjny immunomodulatory protein białko immunomodulacyjne immunopathogenesis immunopatogeneza immunopathology immunopatologia immunopharmacology immunofarmakologia immunophenotype immunofenotyp immunophenotyping fenotypowanie immunologiczne; immunofenotypowanie immunopotentiation immunopotencjacja immunoprecipitation immunoprecypitacja; IP immunoproliferative immunoproliferacyjny immunoprotein białko odpornościowe immunoradiometric assay test immunoradiometryczny; IRMA immunoradiometry immunoradiometria immunoreactive immunoreaktywny immunoreceptor immunoreceptor immunoregulation immunoregulacja immunoselection immunoselekcja immunosensor czujnik immunologiczny; immunosensor immunosorbent immunosorbent immunosorption immunosorpcja immunostaining barwienie immunologiczne immunostimulant czynnik pobudzający odporność; immunostymulator immunostimulation immunostymulacja; pobudzenie układu odpornościowego immunostimulator czynnik pobudzający odporność; immunostymulator immunosuppressant 1. czynnik tłumiący odporność; immunosupresant 2. środek immunosupresyjny 3. immunosupresyjny immunosuppression immunosupresja; supresja immunologiczna immunosuppressive immunosupresyjny immunosuppressive agent środek immunosupresyjny 210

13 IVF juvenile J IVF 1. płyn śródnaczyniowy 2. zapłodnienie in vitro IVF 1. ang. intravascular fluid 2. ang. in vitro fertilization IVM dojrzewanie in vitro IVM ang. in vitro maturation J J leucyna lub izoleucyna J ang. leucine or isoleucine JA kwas jasmonowy JA ang. jasmonic acid JAK kinaza Janusa; po prostu inna kinaza JAK ang. Janus kinase; just another kinase Janus kinase kinaza Janusa; kinaza JAK; po prostu inna kinaza; JAK jararhagin 1. jararagina; (endopeptydaza w jadzie Bothrops jararaca) 2. jararaginowy jasmonate 1. jasmonian 2. ester kwasu jasmonowego 3. sól kwasu jasmonowego 4. jasmonianowy jasmonic jasmonowy jasmonic acid kwas jasmonowy; JA jelly 1. galareta 2. galaretowacieć JH hormon juwenilny JH ang. juvenile hormone JHE esteraza hormonu juwenilnego JHE ang. juvenile-hormone esterase JNK kinaza fosforylująca N-terminalną część białka Jun JNK ang. c-jun N-terminal kinase joining chain łańcuch łączący joining peptide peptyd łączący; JP JP peptyd łączący JP ang. joining peptide J segment segment łączący juglone 1. juglon; 5-hydroksynaftaleno-1,4-dion 2. juglonowy jumping gene gen skaczący; gen wędrujący; transpozon junk DNA DNA niekodujący just another kinase po prostu inna kinaza; kinaza Janusa juvenile 1. dojrzewający 2. juwenilny 3. młodzieńczy Dodatkowe hasła: 225

14 K ketonic decarboxylation kynurenine hydrolase ketonic decarboxylation dekarboksylacja z utworzeniem ketonu ketonization ketonizacja; przekształcanie w keton ketopentose 1. ketopentoza 2. ketopentozowy ketoplastic ketoplastyczny ketoprofen ketoprofen ketose 1. ketoza 2. ketozowy ketosteroid 1. ketosteroid; ketosteryd; KS 2. ketosteroidowy ketosuccinic acid kwas ketobursztynowy; kwas szczawiooctowy; kwas 2-oksobutanodiowy ketotetrose-phosphate aldolase aldolaza ketotetrozofosforanowa ketothiolase 1. ketotiolaza 2. ketotiolazowy ketoxime 1. ketoksym 2. ketoksymowy kexin 1. keksyna 2. keksynowy KGF czynnik wzrostu keratynocytów KGF ang. keratinocyte growth factor kidney 1. nerka 2. nerkowy KIF protein białko z rodziny kinezyn; białko KIF killed vaccine szczepionka inaktywowana killer cell komórka zabójca; komórka cytotoksyczna; komórka K killer T cell zabójczy limfocyt T kin altruism altruizm krewniaczy kinase 1. kinaza 2. kinazowy kinase substrate substrat kinazy kinesin 1. kinezyna 2. kinezynowy kinesin family protein białko z rodziny kinezyn; białko KIF kinesin-like protein białko kinezynopodobne; KLP kinesis 1. kineza 2. kinezowy kinetensin 1. kinetensyna 2. kinetensynowy kinetics kinetyka kinetin 1. kinetyna 2. kinetynowy kinetochore 1. kinetochor 2. kinetochorowy kinetoplast kinetoplast kinetosome kinetosom kingdom królestwo kinin 1. kinina 2. kininowy kininase 1. kininaza 2. kininazowy kininogen 1. kininogen 2. kininogenowy kininogenase 1. kininogenaza 2. kininogenazowy kinomere kinomer; centromer kin selection dobór krewniaczy KIR immunoglobulinopodobny receptor komórek NK KIR ang. natural killer cell immunoglobulin-like receptor klendusity odporność KLP białko kinezynopodobne KLP ang. kinesin-like protein knock out 1. usunąć 2. wyeliminować 3. wyłączyć knockout 1. nokaut 2. wyłączenie 3. nokautowy 4. z wyłączonym genem knockout animal zwierzę z wyłączonym genem knockout gene gen wyłączony knockout organism organizm z wyłączonym genem kojic kojowy kojic acid kwas kojowy kokusaginine 1. kokusaginina 2. kokusagininowy Krebs cycle cykl Krebsa; cykl kwasów trikarboksylowych; cykl kwasu cytrynowego KS 1. siarczan keratanu 2. ketosteroid; ketosteryd KS 1. ang. keratan sulfate 2. ang. ketosteroid KSP proteoglikan keratanosiarczanowy KSP ang. keratan sulfate proteoglycan kynuramine 1. kinuramina; 3-(2-aminofenylo)-3-oksopropyloamina 2. kinuraminowy kynurenic kinurenowy kynurenic acid kwas kinurenowy; kwas 4-hydroksychinolino-2-karboksylowy kynureninase 1. kinureninaza 2. kinureninazowy kynurenine 1. kinurenina; kwas 2-amino-4-(2-aminofenylo)- 4-oksobutanowy 2. kinureninowy kynurenine formamidase formamidaza kinureninowa kynurenine hydrolase hydrolaza kinureninowa; kinureninaza 228

THE UNFOLDED PROTEIN RESPONSE

THE UNFOLDED PROTEIN RESPONSE THE UNFOLDED PROTEIN RESPONSE Anna Czarnecka Źródło: Intercellular signaling from the endoplasmatic reticulum to the nucleus: the unfolded protein response in yeast and mammals Ch. Patil & P. Walter The

Bardziej szczegółowo

Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny

Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny Analizy wielkoskalowe wykorzystujące mikromacierze DNA Genotypowanie: zróżnicowane wewnątrz genów RNA Komórka eukariotyczna Ekspresja genów: Które geny? Poziom

Bardziej szczegółowo

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 Spis treści Przedmowa 11 1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 1.1. Wprowadzenie 13 1.2. Biotechnologia żywności znaczenie gospodarcze i społeczne 13 1.3. Produkty modyfikowane

Bardziej szczegółowo

Geny, a funkcjonowanie organizmu

Geny, a funkcjonowanie organizmu Geny, a funkcjonowanie organizmu Wprowadzenie do genów letalnych Geny kodują Białka Kwasy rybonukleinowe 1 Geny Występują zwykle w 2 kopiach Kopia pochodząca od matki Kopia pochodząca od ojca Ekspresji

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z biologii

Tematyka zajęć z biologii Tematyka zajęć z biologii klasy: I Lp. Temat zajęć Zakres treści 1 Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania, wymaganiami edukacyjnymi i podstawą programową Podstawowe zagadnienia materiału nauczania

Bardziej szczegółowo

Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych

Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych Zalety w porównaniu z analizą trankryptomu: analiza transkryptomu komórki identyfikacja mrna nie musi jeszcze oznaczać

Bardziej szczegółowo

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 S E M E S T R II Tydzień 1 24.02-28.02 2 03.03-07.03 3 10.03-14.03 Wykłady

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii dla klasy III AD. 7 godz / tyg rok szkolny 2016/17

Rozkład materiału z biologii dla klasy III AD. 7 godz / tyg rok szkolny 2016/17 Rozkład materiału z biologii dla klasy III AD zakres rozszerzony LO 7 godz / tyg rok szkolny 2016/17 Biologia na czasie 2 zakres rozszerzony nr dopuszczenia 564/2/2012 Biologia na czasie 3 zakres rozszerzony

Bardziej szczegółowo

DNA musi współdziałać z białkami!

DNA musi współdziałać z białkami! DNA musi współdziałać z białkami! Specyficzność oddziaływań między DNA a białkami wiążącymi DNA zależy od: zmian konformacyjnych wzdłuż cząsteczki DNA zróżnicowania struktury DNA wynikającego z sekwencji

Bardziej szczegółowo

Wydział Przyrodniczo-Techniczny UO Kierunek studiów: Biotechnologia licencjat Rok akademicki 2009/2010

Wydział Przyrodniczo-Techniczny UO Kierunek studiów: Biotechnologia licencjat Rok akademicki 2009/2010 Kierunek studiów: Biotechnologia licencjat 6.15 BCH2 II Typ studiów: stacjonarne Semestr: IV Liczba punktow ECTS: 5 Jednostka organizacyjna prowadząca przedmiot: Samodzielna Katedra Biotechnologii i Biologii

Bardziej szczegółowo

Wykład 1. Od atomów do komórek

Wykład 1. Od atomów do komórek Wykład 1. Od atomów do komórek Skład chemiczny komórek roślinnych Składniki mineralne (nieorganiczne) - popiół Substancje organiczne (sucha masa) - węglowodany - lipidy - kwasy nukleinowe - białka Woda

Bardziej szczegółowo

TRANSKRYPCJA - I etap ekspresji genów

TRANSKRYPCJA - I etap ekspresji genów Eksparesja genów TRANSKRYPCJA - I etap ekspresji genów Przepisywanie informacji genetycznej z makrocząsteczki DNA na mniejsze i bardziej funkcjonalne cząsteczki pre-mrna Polimeraza RNA ETAP I Inicjacja

Bardziej szczegółowo

Mikrosatelitarne sekwencje DNA

Mikrosatelitarne sekwencje DNA Mikrosatelitarne sekwencje DNA Małgorzata Pałucka Wykorzystanie sekwencji mikrosatelitarnych w jądrowym DNA drzew leśnych do udowodnienia pochodzenia materiału dowodowego w postępowaniu sądowym 27.09.2012

Bardziej szczegółowo

Wybrane techniki badania białek -proteomika funkcjonalna

Wybrane techniki badania białek -proteomika funkcjonalna Wybrane techniki badania białek -proteomika funkcjonalna Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich (lub prawie wszystkich) białek komórkowych Zalety analizy proteomu w porównaniu z analizą trankryptomu:

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII ĆWICZENIA Z BIOCHEMII D U STUDENTfiW WYDZIAŁU LEKARSKIEGO Pod redakcją Piotra Laidlera, Barbary Piekarskiej, Marii Wróbel WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO ĆWICZENIA Z BIOCHEMII DLA STUDENTÓW WYDZIAŁU

Bardziej szczegółowo

Spis treści Część I. Genetyczne podstawy hodowli roślin 1. Molekularne podstawy dziedziczenia cech Dariusz Crzebelus, Adeta Adamus, Maria Klein

Spis treści Część I. Genetyczne podstawy hodowli roślin 1. Molekularne podstawy dziedziczenia cech Dariusz Crzebelus, Adeta Adamus, Maria Klein Spis treści Część I. Genetyczne podstawy hodowli roślin 1. Molekularne podstawy dziedziczenia cech... 15 Dariusz Crzebelus, Adeta Adamus, Maria Klein 1.1. Budowa DNA i przepływ informacji genetycznej...

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia - II rok Analityki Medycznej i Farmacji

Ćwiczenia - II rok Analityki Medycznej i Farmacji Ćwiczenia - II rok Analityki Medycznej i Farmacji Ćwiczenie 1. Ćwiczenie wprowadzające Ćwiczenie 2. Aminokwasy - struktura, właściwości i funkcje 1. Reakcje wspólne dla wszystkich aminokwasów. 2. Reakcje

Bardziej szczegółowo

Klonowanie molekularne Kurs doskonalący. Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP

Klonowanie molekularne Kurs doskonalący. Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP Klonowanie molekularne Kurs doskonalący Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP Etapy klonowania molekularnego 1. Wybór wektora i organizmu gospodarza Po co klonuję (do namnożenia DNA [czy ma być metylowane

Bardziej szczegółowo

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Genetyka ogólna wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii andw@ibb.waw.pl http://arete.ibb.waw.pl/private/genetyka/ Wykład 4 Jak działają geny?

Bardziej szczegółowo

CORAZ BLIŻEJ ISTOTY ŻYCIA WERSJA A. imię i nazwisko :. klasa :.. ilość punktów :.

CORAZ BLIŻEJ ISTOTY ŻYCIA WERSJA A. imię i nazwisko :. klasa :.. ilość punktów :. CORAZ BLIŻEJ ISTOTY ŻYCIA WERSJA A imię i nazwisko :. klasa :.. ilość punktów :. Zadanie 1 Przeanalizuj schemat i wykonaj polecenia. a. Wymień cztery struktury występujące zarówno w komórce roślinnej,

Bardziej szczegółowo

BUDOWA I FUNKCJA GENOMU LUDZKIEGO

BUDOWA I FUNKCJA GENOMU LUDZKIEGO BUDOWA I FUNKCJA GENOMU LUDZKIEGO Magdalena Mayer Katedra i Zakład Genetyki Medycznej UM w Poznaniu 1. Projekt poznania genomu człowieka: Cele programu: - skonstruowanie szczegółowych map fizycznych i

Bardziej szczegółowo

Techniki biologii molekularnej Kod przedmiotu

Techniki biologii molekularnej Kod przedmiotu Techniki biologii molekularnej - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Techniki biologii molekularnej Kod przedmiotu 13.9-WB-BMD-TBM-W-S14_pNadGenI2Q8V Wydział Kierunek Wydział Nauk Biologicznych

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EIB-2-206-BN-s Punkty ECTS: 3. Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Specjalność: Bionanotechnologie

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EIB-2-206-BN-s Punkty ECTS: 3. Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Specjalność: Bionanotechnologie Nazwa modułu: Genetyka molekularna Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EIB-2-206-BN-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Kierunek: Inżynieria Biomedyczna

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia i ochrona przyrody

Zagrożenia i ochrona przyrody Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Zagrożenia i ochrona przyrody wskazuje zagrożenia atmosfery powstałe w wyniku działalności człowieka, omawia wpływ zanieczyszczeń atmosfery

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do biologii molekularnej.

Wprowadzenie do biologii molekularnej. Wprowadzenie do biologii molekularnej. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Biologia molekularna zajmuje się badaniem biologicznych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od Autora 9. Wprowadzenie 11 CZĘŚĆ A. MOLEKULARNE MENU 13

Spis treści. Od Autora 9. Wprowadzenie 11 CZĘŚĆ A. MOLEKULARNE MENU 13 Spis treści Od Autora 9 Wprowadzenie 11 CZĘŚĆ A. MOLEKULARNE MENU 13 1. Białka 13 1.1. Budowa białek 13 1.1.1. Peptydy 15 1.1.2. Struktury przestrzenne łańcuchów polipeptydowych 16 1.1.2.1. Bioróżnorodność

Bardziej szczegółowo

GENOM I JEGO STRUKTURA

GENOM I JEGO STRUKTURA GENOM I JEGO STRUKTURA GENOM Ogół materiału genetycznego (kwasu nukleinowego niosącego informację genetyczną) zawartego w pojedynczej części składowej (komórce, cząstce wirusa) organizmu 1 Genom eukariotyczny

Bardziej szczegółowo

ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI

ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI Michał M. Dyzma PLAN REFERATU Historia badań nad wapniem Domeny białek wiążące wapń Homeostaza wapniowa w komórce Komórkowe rezerwuary wapnia Białka buforujące Pompy wapniowe

Bardziej szczegółowo

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Połączenia komórek

Bardziej szczegółowo

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Genetyka ogólna wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii andw@ibb.waw.pl http://arete.ibb.waw.pl/private/genetyka/ Wykład 5 Droga od genu do

Bardziej szczegółowo

Markery klasy II -Polimorfizm fragmentów DNA (na ogół niekodujących): - RFLP - VNTR - RAPD

Markery klasy II -Polimorfizm fragmentów DNA (na ogół niekodujących): - RFLP - VNTR - RAPD Marker genetyczny- polimorficzna cecha jakościowa organizmu, którą charakteryzuje proste dziedziczenie (mendlowskie) oraz którą można dokładnie identyfikować metodami analitycznymi. Markery klasy I - Antygeny

Bardziej szczegółowo

Wykład 14 Biosynteza białek

Wykład 14 Biosynteza białek BIOCHEMIA Kierunek: Technologia Żywności i Żywienie Człowieka semestr III Wykład 14 Biosynteza białek WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA CENTRUM BIOIMMOBILIZACJI I INNOWACYJNYCH MATERIAŁÓW OPAKOWANIOWYCH

Bardziej szczegółowo

Immunologia komórkowa

Immunologia komórkowa Immunologia komórkowa ocena immunofenotypu komórek Mariusz Kaczmarek Immunofenotyp Definicja I Charakterystyczny zbiór antygenów stanowiących elementy różnych struktur komórki, związany z jej różnicowaniem,

Bardziej szczegółowo

Regulacja ekspresji genów. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Regulacja ekspresji genów. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Regulacja ekspresji genów Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Problem: jak sprawić aby z jednej komórki powstał wielokomórkowy

Bardziej szczegółowo

Bliskie spotkania z biologią METABOLIZM. dr hab. Joanna Moraczewska, prof. UKW. Instytut Biologii Eksperymetalnej, Zakład Biochemii i Biologii Komórki

Bliskie spotkania z biologią METABOLIZM. dr hab. Joanna Moraczewska, prof. UKW. Instytut Biologii Eksperymetalnej, Zakład Biochemii i Biologii Komórki Bliskie spotkania z biologią METABOLIZM dr hab. Joanna Moraczewska, prof. UKW Instytut Biologii Eksperymetalnej, Zakład Biochemii i Biologii Komórki Metabolizm całokształt przemian biochemicznych i towarzyszących

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. DNA i białka. W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej.

Wprowadzenie. DNA i białka. W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej. Wprowadzenie DNA i białka W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej. Białka: łańcuchy złożone z aminokwasów (kilkadziesiąt kilkadziesiąt

Bardziej szczegółowo

Transformacja pośrednia składa się z trzech etapów:

Transformacja pośrednia składa się z trzech etapów: Transformacja pośrednia składa się z trzech etapów: 1. Otrzymanie pożądanego odcinka DNA z materiału genetycznego dawcy 2. Wprowadzenie obcego DNA do wektora 3. Wprowadzenie wektora, niosącego w sobie

Bardziej szczegółowo

Zawartość. Wstęp 1. Historia wirusologii. 2. Klasyfikacja wirusów

Zawartość. Wstęp 1. Historia wirusologii. 2. Klasyfikacja wirusów Zawartość 139585 Wstęp 1. Historia wirusologii 2. Klasyfikacja wirusów 3. Struktura cząstek wirusowych 3.1. Metody określania struktury cząstek wirusowych 3.2. Budowa cząstek wirusowych o strukturze helikalnej

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii do klasy III.

Rozkład materiału z biologii do klasy III. Rozkład materiału z biologii do klasy III. L.p. Temat lekcji Treści programowe Uwagi 1. Nauka o funkcjonowaniu przyrody. 2. Genetyka nauka o dziedziczności i zmienności. -poziomy różnorodności biologicznej:

Bardziej szczegółowo

Znaczenie genetyki. Opracował A. Podgórski

Znaczenie genetyki. Opracował A. Podgórski Znaczenie genetyki Opracował A. Podgórski InŜynieria genetyczna InŜynieria genetyczna ingerencja w materiał genetyczny organizmów, w celu zmiany ich właściwości dziedzicznych. Istota inŝynierii genetycznej

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI ANALIZY RNA TECHNIKI ANALIZY RNA TECHNIKI ANALIZY RNA

TECHNIKI ANALIZY RNA TECHNIKI ANALIZY RNA TECHNIKI ANALIZY RNA DNA 28SRNA 18/16S RNA 5SRNA mrna Ilościowa analiza mrna aktywność genów w zależności od wybranych czynników: o rodzaju tkanki o rodzaju czynnika zewnętrznego o rodzaju upośledzenia szlaku metabolicznego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. asf;mfzjf. (Jan Fiedurek)

Spis treści. asf;mfzjf. (Jan Fiedurek) asf;mfzjf Spis treści 1. Informacje wstępne 11 (Jan Fiedurek) 1.1. Biotechnologia w ujęciu historycznym i perspektywicznym... 12 1.2. Biotechnologia klasyczna i nowoczesna... 18 1.3. Rozwój biotechnologii:

Bardziej szczegółowo

Metody bioinformatyki. Ekspresja genów. prof. dr hab. Jan Mulawka

Metody bioinformatyki. Ekspresja genów. prof. dr hab. Jan Mulawka Metody bioinformatyki Ekspresja genów prof. dr hab. Jan Mulawka Genetyczny skład prawie wszystkich komórek somatycznych organizmów wielokomórkowych jest identyczny. Fenotyp (swoistość tkankowa lub komórkowa)

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI OD AUTORÓW... 5

SPIS TREŚCI OD AUTORÓW... 5 SPIS TREŚCI OD AUTORÓW... 5 BIAŁKA 1. Wprowadzenie... 7 2. Aminokwasy jednostki strukturalne białek... 7 2.1. Klasyfikacja aminokwasów... 9 2.1.1. Aminokwasy białkowe i niebiałkowe... 9 2.1.2. Zdolność

Bardziej szczegółowo

Budowa histonów rdzeniowych

Budowa histonów rdzeniowych Histony rdzeniowe Budowa histonów rdzeniowych Histon H4 Silnie dodatnio naładowany N-koniec białka Globularna hydrofobowa domena odpowiedzialna za oddziaływania histon-histon oraz histon-dna Domena histonowa

Bardziej szczegółowo

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska Dane mikromacierzowe Mateusz Markowicz Marta Stańska Mikromacierz Mikromacierz DNA (ang. DNA microarray) to szklana lub plastikowa płytka (o maksymalnych wymiarach 2,5 cm x 7,5 cm) z naniesionymi w regularnych

Bardziej szczegółowo

Pamiętając o komplementarności zasad azotowych, dopisz sekwencję nukleotydów brakującej nici DNA. A C C G T G C C A A T C G A...

Pamiętając o komplementarności zasad azotowych, dopisz sekwencję nukleotydów brakującej nici DNA. A C C G T G C C A A T C G A... 1. Zadanie (0 2 p. ) Porównaj mitozę i mejozę, wpisując do tabeli podane określenia oraz cyfry. ta sama co w komórce macierzystej, o połowę mniejsza niż w komórce macierzystej, gamety, komórki budujące

Bardziej szczegółowo

Enzymy katalizatory biologiczne

Enzymy katalizatory biologiczne Enzymy katalizatory biologiczne Kataliza zjawisko polegające na obniżeniu energii aktywacji reakcji i zwiększeniu szybkości reakcji chemicznej i/lub skierowaniu reakcji na jedną z termodynamicznie możliwych

Bardziej szczegółowo

NUTRIGENOMIKA na co mają geny apetyt. Ewa Róg - Zielińska

NUTRIGENOMIKA na co mają geny apetyt. Ewa Róg - Zielińska NUTRIGENOMIKA na co mają geny apetyt Ewa Róg - Zielińska NUTRIGENOMIKA badanie zależności między żywieniem a odpowiedzią organizmu na poziomie ekspresji genów dieta ma wpływ na każdy etap ekspresji - na

Bardziej szczegółowo

2015-11-18. DNA i RNA ENZYMY MODYFIKUJĄCE KOŃCE CZĄSTECZEK. DNA i RNA. DNA i RNA

2015-11-18. DNA i RNA ENZYMY MODYFIKUJĄCE KOŃCE CZĄSTECZEK. DNA i RNA. DNA i RNA Fosfataza alkaliczna CIP Calf Intestine Phosphatase- pochodzenie: jelito cielęce BAP Bacterial Alcaline Phosphatase- pochodzenie: E. coli SAP Shrimp Alcaline Phosphatase- pochodzenie: krewetki Pandalus

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka molekularna umożliwia terapie spersonalizowane. Janusz A. Siedlecki

Diagnostyka molekularna umożliwia terapie spersonalizowane. Janusz A. Siedlecki Diagnostyka molekularna umożliwia terapie spersonalizowane. Janusz A. Siedlecki Centrum Onkologii-Instytut, Warszawa 2015 Rozwój Rozwój medycyny i nauk podstawowych w ciągu ostatnich pięćdziesięciu lat

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne systemy ekspresji genów

Nowoczesne systemy ekspresji genów Nowoczesne systemy ekspresji genów Ekspresja genów w organizmach żywych GEN - pojęcia podstawowe promotor sekwencja kodująca RNA terminator gen Gen - odcinek DNA zawierający zakodowaną informację wystarczającą

Bardziej szczegółowo

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016-2022 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej kierunek) Nazwa jednostki

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii Życie jest procesem chemicznym. Jego podstawą są dwa rodzaje cząsteczek kwasy nukleinowe, jako nośniki informacji oraz białka, które tę informację wyrażają w postaci struktury i funkcji komórek. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1959/press.html?print=1

Bardziej szczegółowo

Badanie funkcji genu

Badanie funkcji genu Badanie funkcji genu Funkcję genu można zbadać różnymi sposobami Przypadkowa analizy funkcji genu MUTACJA FENOTYP GEN Strategia ukierunkowanej analizy funkcji genu GEN 1. wprowadzenie mutacji w genie 2.

Bardziej szczegółowo

Wykład 5. Remodeling chromatyny

Wykład 5. Remodeling chromatyny Wykład 5 Remodeling chromatyny 1 Plan wykładu: 1. Przebudowa chromatyny 2. Struktura, funkcje oraz mechanizm działania kompleksów remodelujących chromatynę 3. Charakterystyka kompleksów typu SWI/SNF 4.

Bardziej szczegółowo

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Podstawy mikrobiologii Wykład 3 Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Budowa wirusów Wirusy nie mają budowy komórkowej, zatem pod względem biologicznym nie są organizmami Ŝywymi! Są to twory nukleinowo

Bardziej szczegółowo

białka wiążące specyficzne sekwencje DNA czynniki transkrypcyjne

białka wiążące specyficzne sekwencje DNA czynniki transkrypcyjne białka wiążące specyficzne sekwencje DNA czynniki transkrypcyjne http://www.umass.edu/molvis/bme3d/materials/jtat_080510/exploringdna/ch_flex/chapter.htm czynniki transkrypcyjne (aktywatory/represory)

Bardziej szczegółowo

6. Z pięciowęglowego cukru prostego, zasady azotowej i reszty kwasu fosforowego, jest zbudowany A. nukleotyd. B. aminokwas. C. enzym. D. wielocukier.

6. Z pięciowęglowego cukru prostego, zasady azotowej i reszty kwasu fosforowego, jest zbudowany A. nukleotyd. B. aminokwas. C. enzym. D. wielocukier. ID Testu: F5679R8 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Na indywidualne cechy danego osobnika ma (maja) wpływ A. wyłacznie czynniki środowiskowe. B. czynniki środowiskowe i materiał genetyczny. C. wyłacznie

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. BIOCHEMIA BIOCHEMISTRY Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Prof. dr hab. Maria Filek Zespół dydaktyczny dr Anna Barbasz dr Elżbieta Rudolphi-Skórska dr Apolonia Sieprawska

Bardziej szczegółowo

Konspekt do zajęć z przedmiotu Genetyka dla kierunku Położnictwo dr Anna Skorczyk-Werner Katedra i Zakład Genetyki Medycznej

Konspekt do zajęć z przedmiotu Genetyka dla kierunku Położnictwo dr Anna Skorczyk-Werner Katedra i Zakład Genetyki Medycznej Seminarium 1 część 1 Konspekt do zajęć z przedmiotu Genetyka dla kierunku Położnictwo dr Anna Skorczyk-Werner Katedra i Zakład Genetyki Medycznej Genom człowieka Genomem nazywamy całkowitą ilość DNA jaka

Bardziej szczegółowo

Biochemia SYLABUS A. Informacje ogólne

Biochemia SYLABUS A. Informacje ogólne Biochemia A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów /semestr Wymagania

Bardziej szczegółowo

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Uwaga: tkanka tłuszczowa (adipose tissue) NIE wykorzystuje glicerolu do biosyntezy triacylogliceroli Endo-, para-, i autokrynna droga przekazu informacji biologicznej.

Bardziej szczegółowo

Oddychanie komórkowe. Pozyskiwanie i przetwarzanie energii w komórkach roślinnych. Oddychanie zachodzi w mitochondriach Wykład 7.

Oddychanie komórkowe. Pozyskiwanie i przetwarzanie energii w komórkach roślinnych. Oddychanie zachodzi w mitochondriach Wykład 7. Wykład 7. Pozyskiwanie i przetwarzanie energii w komórkach roślinnych Literatura dodatkowa: Oddychanie to wielostopniowy proces utleniania substratów związany z wytwarzaniem w komórce metabolicznie użytecznej

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia jest dyscypliną nauk technicznych, która wykorzystuje procesy biologiczne na skalę przemysłową. Inaczej są to wszelkie działania na

Biotechnologia jest dyscypliną nauk technicznych, która wykorzystuje procesy biologiczne na skalę przemysłową. Inaczej są to wszelkie działania na Biotechnologia jest dyscypliną nauk technicznych, która wykorzystuje procesy biologiczne na skalę przemysłową. Inaczej są to wszelkie działania na żywych organizmach prowadzące do uzyskania konkretnych

Bardziej szczegółowo

Wiadomości naukowe o chorobie Huntingtona. Prostym językiem. Napisane przez naukowców. Dla globalnej społeczności HD.

Wiadomości naukowe o chorobie Huntingtona. Prostym językiem. Napisane przez naukowców. Dla globalnej społeczności HD. Wiadomości naukowe o chorobie Huntingtona. Prostym językiem. Napisane przez naukowców. Dla globalnej społeczności HD. Słownik agregaty grudki białka tworzące się wewnątrz komórek, występują w chorobie

Bardziej szczegółowo

Leczenie biologiczne co to znaczy?

Leczenie biologiczne co to znaczy? Leczenie biologiczne co to znaczy? lek med. Anna Bochenek Centrum Badawcze Współczesnej Terapii C B W T 26 Październik 2006 W oparciu o materiały źródłowe edukacyjnego Grantu, prezentowanego na DDW 2006

Bardziej szczegółowo

Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie

Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie DEFINICJA Mikroorganizm (drobnoustrój) to organizm niewidoczny gołym okiem. Pojęcie to nie jest zbyt precyzyjne lecz z pewnością mikroorganizmami są: bakterie,

Bardziej szczegółowo

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY d r i n ż. Magdalena Górnicka Zakład Oceny Żywienia Katedra Żywienia Człowieka WitaminyA, E i C oraz karotenoidy Selen Flawonoidy AKRYLOAMID Powstaje podczas przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Nowe terapie choroby Huntingtona. Grzegorz Witkowski Katowice 2014

Nowe terapie choroby Huntingtona. Grzegorz Witkowski Katowice 2014 Nowe terapie choroby Huntingtona Grzegorz Witkowski Katowice 2014 Terapie modyfikujące przebieg choroby Zahamowanie produkcji nieprawidłowej huntingtyny Leki oparte o palce cynkowe Małe interferujące RNA

Bardziej szczegółowo

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie lek.wet. Agnieszka Dereczeniuk Badania laboratoryjne w hodowli Łódź 24.03.2012 Po co badać? Badania przesiewowe Badania profilaktyczne Badania obowiązkowe dla danej rasy Badania okresowe Badania diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1 Budowa genomu jądrowego (M.J. Olszewska, J. Małuszyńska) 13. Przedmowa 10

Spis treści. 1 Budowa genomu jądrowego (M.J. Olszewska, J. Małuszyńska) 13. Przedmowa 10 Spis treści Przedmowa 10 1 Budowa genomu jądrowego (M.J. Olszewska, J. Małuszyńska) 13 1.1. Organizacja DNA jądrowego 13 1.1.1. Rodzaje sekwencji powtarzalnych i ich lokalizacja 14 1.1.1.1. Sekwencje rozproszone

Bardziej szczegółowo

BIOCHEMIA. 1. Informacje o przedmiocie (zajęciach), jednostce koordynującej przedmiot, osobie prowadzącej

BIOCHEMIA. 1. Informacje o przedmiocie (zajęciach), jednostce koordynującej przedmiot, osobie prowadzącej BIOCHEMIA 1. Informacje o przedmiocie (zajęciach), jednostce koordynującej przedmiot, osobie prowadzącej 1.1. Nazwa przedmiotu (zajęć): Biochemia 1.2. Forma przedmiotu: Wykłady, ćwiczenia 1.3. Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Inżynieria genetyczna- 6 ECTS. Inżynieria genetyczna. Podstawowe pojęcia Część II Klonowanie ekspresyjne Od genu do białka

Inżynieria genetyczna- 6 ECTS. Inżynieria genetyczna. Podstawowe pojęcia Część II Klonowanie ekspresyjne Od genu do białka Inżynieria genetyczna- 6 ECTS Część I Badanie ekspresji genów Podstawy klonowania i różnicowania transformantów Kolokwium (14pkt) Część II Klonowanie ekspresyjne Od genu do białka Kolokwium (26pkt) EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

Pytania Egzamin Licencjacki. 1. Wyjaśnij pojęcie: szybkość reakcji enzymatycznej. Omów metodę wyznaczenia szybkości reakcji enzymatycznej.

Pytania Egzamin Licencjacki. 1. Wyjaśnij pojęcie: szybkość reakcji enzymatycznej. Omów metodę wyznaczenia szybkości reakcji enzymatycznej. Pytania Egzamin Licencjacki Międzyuczelniany Wydział Biotechnologii UG i GUMed 1. Wyjaśnij pojęcie: szybkość reakcji enzymatycznej. Omów metodę wyznaczenia szybkości reakcji enzymatycznej. 2. Wyjaśnij

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia interdyscyplinarna dziedzina nauki i techniki, zajmująca się zmianą materii żywej i poprzez wykorzystanie

Biotechnologia interdyscyplinarna dziedzina nauki i techniki, zajmująca się zmianą materii żywej i poprzez wykorzystanie Biotechnologia interdyscyplinarna dziedzina nauki i techniki, zajmująca się zmianą materii żywej i poprzez wykorzystanie organizmów żywych, ich części, bądź pochodzących od nich produktów, a także modeli

Bardziej szczegółowo

zaliczenie na ocenę* 1,5 0,7

zaliczenie na ocenę* 1,5 0,7 WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI Zał. nr 4 do ZW 33/01 KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim BIOCHEMIA Nazwa w języku angielskim BIOCHEMISTRY Kierunek studiów (jeśli dotyczy): INŻYNIERIA BIOMEDYCZNA

Bardziej szczegółowo

Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016. Ćwiczenie nr 1 (06-07.10.

Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016. Ćwiczenie nr 1 (06-07.10. Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016 Ćwiczenie nr 1 (06-07.10.2015) Temat: Wprowadzenie 1. Omówienie regulaminu zajęć Temat: Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Wykład 13. Regulacja cyklu komórkowego w odpowiedzi na uszkodzenia DNA. Mechanizmy powstawania nowotworów

Wykład 13. Regulacja cyklu komórkowego w odpowiedzi na uszkodzenia DNA. Mechanizmy powstawania nowotworów Wykład 13 Regulacja cyklu komórkowego w odpowiedzi na uszkodzenia DNA Mechanizmy powstawania nowotworów Uszkodzenie DNA Wykrycie uszkodzenia Naprawa DNA Zatrzymanie cyklu kom. Apoptoza Źródła uszkodzeń

Bardziej szczegółowo

Komputerowe wspomaganie projektowanie leków

Komputerowe wspomaganie projektowanie leków Komputerowe wspomaganie projektowanie leków wykład II Prof. dr hab. Sławomir Filipek Grupa BIOmodelowania Uniwersytet Warszawski, Wydział Chemii oraz Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Cent-III www.biomodellab.eu

Bardziej szczegółowo

Geny i działania na nich

Geny i działania na nich Metody bioinformatyki Geny i działania na nich prof. dr hab. Jan Mulawka Trzy królestwa w biologii Prokaryota organizmy, których komórki nie zawierają jądra, np. bakterie Eukaryota - organizmy, których

Bardziej szczegółowo

prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie

prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie Sekwencyjność występowania zaburzeń molekularnych w niedrobnokomórkowym raku płuca

Bardziej szczegółowo

Badania osobniczej promieniowrażliwości pacjentów poddawanych radioterapii. Andrzej Wójcik

Badania osobniczej promieniowrażliwości pacjentów poddawanych radioterapii. Andrzej Wójcik Badania osobniczej promieniowrażliwości pacjentów poddawanych radioterapii Andrzej Wójcik Zakład Radiobiologii i Immunologii Instytut Biologii Akademia Świętokrzyska Świętokrzyskie Centrum Onkologii Fig.

Bardziej szczegółowo

Oś podwzgórze przysadka gonada

Oś podwzgórze przysadka gonada Oś podwzgórze przysadka gonada podwzgórze gonadoliberyna (GnRH) dekapeptyd wydzielany pulsacyjnie co 90-120 min przysadka gonadotropiny: FSH, LH glikoproteiny zbudowane z dwóch podjednostek: i FSH h. folikulotropowy

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Kinetyka reakcji enzymatycznych.

Wykład 2. Kinetyka reakcji enzymatycznych. Wykład 2 Kinetyka reakcji enzymatycznych. Kofaktory enzymów wd_2 2 Ryboflawina witamina B 2 Ryboflawina wit. B 2 FAD dinukleotyd flawinoadeninowy wd_2 3 Niacyna witamina PP (B 3 ) NAD + dinukleotyd nikotynamidoadeninowy

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ BIOCHEMII, BIOFIZYKI I BIOTECHNOLOGII PRACOWNIA GENETYKI MOLEKULARNEJ I WIRUSOLOGII

WYDZIAŁ BIOCHEMII, BIOFIZYKI I BIOTECHNOLOGII PRACOWNIA GENETYKI MOLEKULARNEJ I WIRUSOLOGII UNIWERSYTET JAGIELLOŃSKI W KRAKOWIE WYDZIAŁ BIOCHEMII, BIOFIZYKI I BIOTECHNOLOGII PRACOWNIA GENETYKI MOLEKULARNEJ I WIRUSOLOGII KIEROWNIK PROF. DR HAB. HANNA ROKITA 12 marca 2012 r. Recenzja pracy doktorskiej

Bardziej szczegółowo

Klonowanie i transgeneza. dr n.med. Katarzyna Wicher

Klonowanie i transgeneza. dr n.med. Katarzyna Wicher Klonowanie i transgeneza dr n.med. Katarzyna Wicher Klonowanie proces tworzenia idealnej kopii z oryginału oznacza powstawanie lub otrzymywanie genetycznie identycznych: cząsteczek DNA komórek organizmów

Bardziej szczegółowo

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016-2022 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Biologia molekularna Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej kierunek)

Bardziej szczegółowo

Biologia molekularna

Biologia molekularna Biologia molekularna 1. Metryczka Nazwa Wydziału Program kształcenia Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Analityka Medyczna, studia jednolite magisterskie, studia stacjonarne i niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

10. 11. Histologia. 12. Bioetyka 13. 14. 15. 1,5 45 16. 0,5 4 17. 0,5 2 18. 0,5 3 19. Matematyka ze statystyką Mathematics and Statistics

10. 11. Histologia. 12. Bioetyka 13. 14. 15. 1,5 45 16. 0,5 4 17. 0,5 2 18. 0,5 3 19. Matematyka ze statystyką Mathematics and Statistics PLAN STUDIÓW - I rok - Biotechnologia specjalność biotechnologia medyczna (studia I stopnia) STUDY PLAN I year - Biotechnology program, specialty in Medical Biotechnology (first cycle) Matematyka ze statystyką

Bardziej szczegółowo

Genetyka w nowej podstawie programowej

Genetyka w nowej podstawie programowej Genetyka w nowej podstawie programowej Dział Genetyka - III etap edukacyjny Rzetelna realizacja tego działu w gimnazjum jest kluczowa ze względu na to, że biotechnologia i inżynieria genetyczna jest omawiana

Bardziej szczegółowo

Metody badania polimorfizmu/mutacji DNA. Aleksandra Sałagacka Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Metody badania polimorfizmu/mutacji DNA. Aleksandra Sałagacka Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki Uniwersytet Medyczny w Łodzi Metody badania polimorfizmu/mutacji DNA Aleksandra Sałagacka Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki Uniwersytet Medyczny w Łodzi Mutacja Mutacja (łac. mutatio zmiana) - zmiana materialnego

Bardziej szczegółowo

Zaoczne Liceum Ogólnokształcące Pegaz

Zaoczne Liceum Ogólnokształcące Pegaz WYMAGANIA EGZAMINACYJNE ROK SZKOLNY 2015/2016 Semestr jesienny TYP SZKOŁY: liceum ogólnokształcące PRZEDMIOT: biologia SEMESTR: II LICZBA GODZIN W SEMESTRZE: 15 PROGRAM NAUCZANIA: Program nauczania biologii

Bardziej szczegółowo

etyloamina Aminy mają właściwości zasadowe i w roztworach kwaśnych tworzą jon alkinowy

etyloamina Aminy mają właściwości zasadowe i w roztworach kwaśnych tworzą jon alkinowy Temat: Białka Aminy Pochodne węglowodorów zawierające grupę NH 2 Wzór ogólny amin: R NH 2 Przykład: CH 3 -CH 2 -NH 2 etyloamina Aminy mają właściwości zasadowe i w roztworach kwaśnych tworzą jon alkinowy

Bardziej szczegółowo

Sylabus: Biochemia. 1. Metryczka II WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM NAUCZANIA W JĘZYKU ANGIELSKIM ORAZ ODDZIAŁEM FIZJOTERAPII.

Sylabus: Biochemia. 1. Metryczka II WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM NAUCZANIA W JĘZYKU ANGIELSKIM ORAZ ODDZIAŁEM FIZJOTERAPII. Sylabus: Biochemia 1. Metryczka Nazwa Wydziału: Program kształcenia II WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM NAUCZANIA W JĘZYKU ANGIELSKIM ORAZ ODDZIAŁEM FIZJOTERAPII FIZJOTERAPIA, STUDIA I STOPNIA, PROFIL PRAKTYCZNY,

Bardziej szczegółowo

GIMNAZJUM SPRAWDZIANY SUKCES W NAUCE

GIMNAZJUM SPRAWDZIANY SUKCES W NAUCE GIMNAZJUM SPRAWDZIANY BIOLOGIA klasa III SUKCES W NAUCE II GENETYKA CZŁOWIEKA Zadanie 1. Cechy organizmu są warunkowane przez allele dominujące i recesywne. Uzupełnij tabelę, wykorzystując poniższe określenia,

Bardziej szczegółowo

Sylabus - Biochemia. 1. Metryczka FARMACEUTYCZNY Z ODDZIAŁEM MEDYCYNY LABORATORYJNEJ. Nazwa Wydziału:

Sylabus - Biochemia. 1. Metryczka FARMACEUTYCZNY Z ODDZIAŁEM MEDYCYNY LABORATORYJNEJ. Nazwa Wydziału: Sylabus - Biochemia 1. Metryczka Nazwa Wydziału: Program kształcenia (kierunek studiów, poziom i profil kształcenia, forma studiów, np. Zdrowie publiczne I stopnia profil praktyczny, studia stacjonarne):

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Fotosynteza. 1 Fotosynteza 1.1 WĘGLOWODANY 2 Cykl Krebsa 2.1 Acetylokoenzym A

Spis treści. Fotosynteza. 1 Fotosynteza 1.1 WĘGLOWODANY 2 Cykl Krebsa 2.1 Acetylokoenzym A Spis treści 1 Fotosynteza 1.1 WĘGLOWODANY 2 Cykl Krebsa 2.1 Acetylokoenzym A Fotosynteza Jest to złożony, wieloetapowy proces redukcji dwutlenku węgla do substancji zawierających atomy węgla na niższych

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA 1. Wprowadzenie do biotechnologii. Rys historyczny. Zakres i znaczenie nowoczesnej biotechnologii. Opracowanie procesu biotechnologicznego. 7. Produkcja biomasy. Białko mikrobiologiczne.

Bardziej szczegółowo