Wykład 3. metody badania mózgu I. dr Marek Binder Zakład Psychofizjologii

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wykład 3. metody badania mózgu I. dr Marek Binder Zakład Psychofizjologii"

Transkrypt

1 Wykład 3 metody badania mózgu I dr Marek Binder Zakład Psychofizjologii

2 ośrodkowy układ nerwowy (OUN) mózgowie rdzeń kręgowy obwodowy układ nerwowy somatyczny układ nerwowy: przewodzi informacje z i do OUN; zawiera drogi zstępujące i wstępujące autonomiczny układ nerwowy: zawiera ośrodki i drogi nerwowe sterujące czynnościami fizjologicznymi; składa się z części współczulnej (sympatycznej) i przywspółczulnej (parasympatycznej) UKŁAD NERWOWY 2

3 badania na zwierzętach lezje nieodwracalne ablacja usunięcie fragmentu mózgowia lezje odwracalne chemiczna blokada schładzanie obszaru aparat stereotaktyczny dla szczura 4

4 lezje u ludzi przedmiot zainteresowania neuropsychologii brak kontroli nad umiejscowieniem lezji najczęściej wywoływane przez wypadek losowy (uraz, choroba, zatrucie) wyjątki: psychochirurgia lobotomia leczenie objawów choroby Parkinsona palidotomia operacyjne leczenie padaczki 5 Dr Marek Harat

5 operacja rozdzielenia półkul mózgowych split-brain przecięcie spoidła wielkiego dzięki badaniom nad pacjentami dowiedzieliśmy się o asymetrii funkcjonalnej mózgu Roger W. Sperry ( ) 6 Michael Gazzaniga

6 Henry Molaison po obustronnym usunięciu hipokampa utracił zdolność tworzenia wspomnień pacjent HM 7

7 metody biochemiczne autoradiografia wprowadzanie radioaktywnego znacznika do tkanki nerwowej histochemia wprowadzanie barwnika, który łączy się z wybranymi komórkami lub ich częściami, np. peroksydaza chrzanowa (PRP) pozwala zbadać przebieg aksonów mikrodializa badanie lokalnego stężenia neuroprzekaźników 8

8 Fezl regulates the differentiation and axon targeting of layer 5 subcortical projection neurons in cerebral cortex 9

9 pomiar aktywności neuronów single-cell recording rejestracja aktywności pojedynczego neuronu elektroda jest umieszczana w pobliżu błony komórkowej zależnie od części neuronu możliwy jest pomiar potencjału czynnościowego lub postsynaptycznego multi-unit recording matryca elektrod rejestrująca jednoczesną aktywność kilkuset neuronów pole recepcyjne 10

10

11 badania genetyczne wyłączanie genów (ang. gene knockout) zwierzę nie wytwarza określonego typu komórek lub receptorów zwierzęta transgeniczne badanie ekspresji genów w trakcie rozwoju rola w chorobach psychicznych lub neurologicznych 12

12 optogenetyka bezpośrednia manipulacja aktywnością kanałów jonowych za pomocą światła światłoczułe receptory umieszcza się w genomie myszy za pomocą metod inżynierii genetycznej 13

13 Elektroencefalografia (EEG) pomiar potencjałów elektrycznych wytwarzanych przez neurony elektrody umieszcza się na powierzchni głowy 14

14 ciągły pomiar EEG uwidacznia różnice w pobudzeniu EEG

15 zapis napadu padaczkowego po prawej napad padaczkowy grand mal 16

16 potencjały wywołane zdarzeniem (ang. event related potentials, ERP)

17 słuchowe potencjały wywołane

18 magnetoencefalografia (MEG) metoda podobna do EEG i ERP zamiast aktywności bioelektrycznej bada się zmiany w polu magnetycznym tkanki mózgowej różnice z EEG/ERP większa precyzja (lokalizacja dipoli) mniej zakłóceń dużo droższe 19

19 Mózgowe mechanizmy funkcji 20

20 rekonstrukcja źródła sygnału MEG pola wywołane zdarzeniem (event related fields, ERF)

21 elektrokortykografia (ECoG) pomiar aktywności bioelektrycznej neuronów bezpośrednio z powierzchni kory lokalizacja źródła aktywności padaczkowej lub obszarów funkcjonalnie ważnych w trakcie zabiegu chirurgicznego 22

22 przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (TMS) transcranial magnetic stimulation zastosowanie krótkotrwałego impulsu magnetycznego do zakłócenia aktywności neuronów korowych

23 zasada działania TMS 24

24 wykorzystanie MRI w stymulacji TMS

25 rtms wielokrotna przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (ang. repetitive transcranial magnetic stimulation) wywoływanie wirtualnych lezji zakłócenie pracy mózgu następuje przez kilka minut

26 przykład TMS stymulacja płata potylicznego kiedy impuls następuje między ms po bodźcu osoba badana ma problem z poprawną identyfikacją litery

27 przezczaszkowa stymulacja prądem stałym (tdcs) transcranial direct current stimulation przepuszczanie przez głowę strumienia prądu stałego o niskim natężeniu polepsza zdolności poznawcze rehabilitacja uszkodzeń mózgu 28

28 tdcs zastosowania komercyjne system foc.us przydatny do rozrywki i do nauki nie znamy efektów długotrwałego stosowania! 29

Neurokognitywistyka. Mózg jako obiekt zainteresowania w

Neurokognitywistyka. Mózg jako obiekt zainteresowania w Neurokognitywistyka. Mózg jako obiekt zainteresowania w psychologii poznawczej Małgorzata Gut Katedra Psychologii Poznawczej WyŜsza Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie http://cogn.vizja.pl Wykład

Bardziej szczegółowo

w kontekście percepcji p zmysłów

w kontekście percepcji p zmysłów Układ nerwowy człowieka w kontekście percepcji p zmysłów Układ nerwowy dzieli się ę na ośrodkowy i obwodowy. Do układu nerwowego ośrodkowego zalicza się mózgowie (mózg, móżdżek i pień mózgu) oraz rdzeń

Bardziej szczegółowo

Autor: Dr hab.n.med. Ryszard Kinalski. Sylabus: Neurofizjologia Kliniczna

Autor: Dr hab.n.med. Ryszard Kinalski. Sylabus: Neurofizjologia Kliniczna 1 Autor: Dr hab.n.med. Ryszard Kinalski Sylabus: Neurofizjologia Kliniczna 1. Informacje o przedmiocie, jednostce koordynującej i osobach prowadzących zajęcia. 1.1. Nazwa przedmiotu: Neurofizjologia Kliniczna.

Bardziej szczegółowo

TEST - BIOLOGIA WERONIKA GMURCZYK

TEST - BIOLOGIA WERONIKA GMURCZYK TEST - BIOLOGIA WERONIKA GMURCZYK Temat: Układ nerwowy i hormonalny Zadanie 1. Zaznacz poprawną odpowiedź. Co to są hormony? a) związki chemiczne wytwarzane w gruczołach łojowych, które regulują pracę

Bardziej szczegółowo

Wg W. Duch Jak działa mózg. UMK Toruń notatki z wprowadzenia do kognitywistyki. Dostępne na str. www.fizyka.umk.pl/~duch/wyklady/

Wg W. Duch Jak działa mózg. UMK Toruń notatki z wprowadzenia do kognitywistyki. Dostępne na str. www.fizyka.umk.pl/~duch/wyklady/ Analiza urazów powypadkowych. JuŜ Egipski papirus sprzed 3500 lat wymienia 28 uszkodzeń, dokonywano wtedy trepanacji czaszki by wyciąć guzy. Arystoteles uznał serce za siedlisko uczuć i rozumu. W -3 w.

Bardziej szczegółowo

Elektrofizjologiczne podstawy lokalizacji ogniska padaczkowego. Piotr Walerjan

Elektrofizjologiczne podstawy lokalizacji ogniska padaczkowego. Piotr Walerjan Elektrofizjologiczne podstawy lokalizacji ogniska padaczkowego Piotr Walerjan Elektrofizjologia w padaczce Dlaczego stosujemy metody elektrofizjologiczne w diagnostyce padaczki? Ognisko padaczkowe Lokalizacja

Bardziej szczegółowo

Mechanoreceptory (dotyk, słuch) termoreceptory i nocyceptory

Mechanoreceptory (dotyk, słuch) termoreceptory i nocyceptory Mechanoreceptory (dotyk, słuch) termoreceptory i nocyceptory Iinformacja o intensywności bodźca: 1. Kodowanie intensywności bodźca (we włóknie nerwowym czuciowym) odbywa się za pomocą zmian częstotliwość

Bardziej szczegółowo

Układ nerwowy. Klasyfikuj prace dotyczące układu nerwowego i chorób/zaburzeń układu nerwowego u dzieci w WS 340.

Układ nerwowy. Klasyfikuj prace dotyczące układu nerwowego i chorób/zaburzeń układu nerwowego u dzieci w WS 340. WL Układ nerwowy Klasyfikuj prace dotyczące układu nerwowego i chorób/zaburzeń układu nerwowego u dzieci w WS 340. Klasyfikuj: pielęgniarstwo neurologiczne w WY 160.5. WL 1-102 Wydawnictwa informacyjne

Bardziej szczegółowo

Tkanka nerwowa. Komórki: komórki nerwowe (neurony) sygnalizacja komórki neurogleju (glejowe) ochrona, wspomaganie

Tkanka nerwowa. Komórki: komórki nerwowe (neurony) sygnalizacja komórki neurogleju (glejowe) ochrona, wspomaganie Komórki: komórki nerwowe (neurony) sygnalizacja komórki neurogleju (glejowe) ochrona, wspomaganie Tkanka nerwowa Substancja międzykomórkowa: prawie nieobecna (blaszki podstawne) pobudliwość przewodnictwo

Bardziej szczegółowo

spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16

spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16 spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16 1. Rozwój i podział układu nerwowego Janusz Moryś... 17 1.1. Rozwój rdzenia kręgowego... 17

Bardziej szczegółowo

grupa a Klasa 7. Zaznacz prawidłowe zakończenie zdania. (0 1)

grupa a Klasa 7. Zaznacz prawidłowe zakończenie zdania. (0 1) grupa a Regulacja nerwowo-hormonalna 37 pkt max... Imię i nazwisko Poniższy test składa się z 20 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź.... Za rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

ośrodkowy układ nerwowy

ośrodkowy układ nerwowy receptory ośrodkowy układ nerwowy efektory układ autonomiczny ... ośrodkowy układ nerwowy receptory... układ autonomiczny obwodowy układ nerwowy Ogólny schemat połączeń systemu nerwowego... efektory układu

Bardziej szczegółowo

STAN PADACZKOWY. postępowanie

STAN PADACZKOWY. postępowanie STAN PADACZKOWY postępowanie O Wytyczne EFNS dotyczące leczenia stanu padaczkowego u dorosłych 2010; Meierkord H., Boon P., Engelsen B., Shorvon S., Tinuper P., Holtkamp M. O Stany nagłe wydanie 2, red.:

Bardziej szczegółowo

Przedmowa do wydania polskiego Wstęp do wydania trzeciego Wstęp do wydania drugiego Podziękowania

Przedmowa do wydania polskiego Wstęp do wydania trzeciego Wstęp do wydania drugiego Podziękowania Przedmowa do wydania polskiego Wstęp do wydania trzeciego Wstęp do wydania drugiego Podziękowania 1. Historia neuropsychologii Cywilizacja starożytna Kraniotomia Grecja w epoce klasycznej Hipoteza lokalizacji

Bardziej szczegółowo

PRĄDY IMPULSOWE JOANNA GRABSKA - CHRZĄSTOWSKA JOANNA GRABSKA-CHRZĄSTOWSKA

PRĄDY IMPULSOWE JOANNA GRABSKA - CHRZĄSTOWSKA JOANNA GRABSKA-CHRZĄSTOWSKA PRĄDY IMPULSOWE JOANNA GRABSKA - CHRZĄSTOWSKA WPŁYW PRĄDU NA ORGANIZM Ciało ludzkie -tkanki ipłyny ustrojowe -można traktować jako zespół przewodników jonowych, półprzewodników i izolatorów. Największe

Bardziej szczegółowo

Budowa i funkcje komórek nerwowych

Budowa i funkcje komórek nerwowych Budowa i funkcje komórek nerwowych Fizjologia Komórki nerwowe neurony w organizmie człowieka około 30 mld w większości skupione w ośrodkowym układzie nerwowym podstawowa funkcja przekazywanie informacji

Bardziej szczegółowo

Autonomiczny i Ośrodkowy Układ Nerwowy

Autonomiczny i Ośrodkowy Układ Nerwowy Autonomiczny i Ośrodkowy Układ Nerwowy System Nerwowy Ośrodkowy System Nerwowy Analizuje, interpretuje i przechowuje informacje Zarządza organami Obwodowy System Nerwowy Transmisja informacji z i do OSN

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU DOBRZE MIEĆ O(G)LEJ W GŁOWIE. O KOMÓRKACH UKŁADU NERWOWEGO.

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU DOBRZE MIEĆ O(G)LEJ W GŁOWIE. O KOMÓRKACH UKŁADU NERWOWEGO. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU DOBRZE MIEĆ O(G)LEJ W GŁOWIE. O KOMÓRKACH UKŁADU NERWOWEGO. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3.

Bardziej szczegółowo

Pamięć i uczenie się Zaburzenia pamięci

Pamięć i uczenie się Zaburzenia pamięci Pamięć i uczenie się Zaburzenia pamięci W 9 Definicja: amnezja pourazowa tzn. występująca po urazie mózgu. dr Łukasz Michalczyk Pamięć utajona urazy głowy urazy głowy zapalenie mózgu wirus opryszczki prostej

Bardziej szczegółowo

Neurokognitywistyka WYKŁAD 4 Nowe metody badawcze Rejestracja aktywności neuronów i struktur. Potencjały wywołane.

Neurokognitywistyka WYKŁAD 4 Nowe metody badawcze Rejestracja aktywności neuronów i struktur. Potencjały wywołane. Neurokognitywistyka WYKŁAD 4 Nowe metody badawcze Rejestracja aktywności neuronów i struktur. Potencjały wywołane. Prof. dr hab. Krzysztof Turlejski UKSW Definicja Przedmiotem neurokognitywistyki jest

Bardziej szczegółowo

INTELIGENCJA I RÓśNICE INDYWIDUALNE W BADANIACH PSYCHOFIZJOLOGICZNYCH METODY POMIARU AKTYWOŚCI MÓZGU ELEKTROFIZJOLOGIA METODY NEUROOBRAZOWANIA

INTELIGENCJA I RÓśNICE INDYWIDUALNE W BADANIACH PSYCHOFIZJOLOGICZNYCH METODY POMIARU AKTYWOŚCI MÓZGU ELEKTROFIZJOLOGIA METODY NEUROOBRAZOWANIA INTELIGENCJA I RÓśNICE INDYWIDUALNE W BADANIACH PSYCHOFIZJOLOGICZNYCH METODY POMIARU AKTYWOŚCI MÓZGU ELEKTROFIZJOLOGIA METODY NEUROOBRAZOWANIA Zapis aktywności mózgu zarejestrowany w laboratorium Hansa

Bardziej szczegółowo

Przedmowa 11 Bożydar Latkowski Antoni Prusiński. Wprowadzenie 12 Antoni Prusiński. Część I. Wybrane problemy otoneurologii 21

Przedmowa 11 Bożydar Latkowski Antoni Prusiński. Wprowadzenie 12 Antoni Prusiński. Część I. Wybrane problemy otoneurologii 21 Spis treści Przedmowa 11 Wprowadzenie 12 Część I. Wybrane problemy otoneurologii 21 1. ABC anatomii i fizjologii narządu przedsionkowego jako obwodowego receptora układu równowagi 22 2. Badanie otoneurologiczne

Bardziej szczegółowo

KOSMOS ANDRZEJ WRÓBEL ZBIORCZA AKTYWNOŚĆ ELEKTRYCZNA MÓZGU. Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN Pasteura 3, 02-093 Warszawa WSTĘP

KOSMOS ANDRZEJ WRÓBEL ZBIORCZA AKTYWNOŚĆ ELEKTRYCZNA MÓZGU. Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN Pasteura 3, 02-093 Warszawa WSTĘP KOSMOS PROBLEMY NAUK BIOLOGICZNYCH Tom 46, 1997 Numer 3 (236) Strony 317-326 Polskie Towarzystwo Przyrodników im. Kopernika ANDRZEJ WRÓBEL Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN Pasteura

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4 IDENTYFIKACJA I ANALIZA FIZJOLOGICZNYCH SYSTEMÓW STEROWANIA

Rozdział 4 IDENTYFIKACJA I ANALIZA FIZJOLOGICZNYCH SYSTEMÓW STEROWANIA 59 Rozdział 4 IDENTYFIKACJA I ANALIZA FIZJOLOGICZNYCH SYSTEMÓW STEROWANIA Fizjologiczne systemy sterowania to systemy pełniące rolę koordynatora poszczególnych narządów, układów, a także pojedynczych komórek.

Bardziej szczegółowo

Co działa na nerwy rdzeniowi kręgowemu? Marta Błaszkiewicz

Co działa na nerwy rdzeniowi kręgowemu? Marta Błaszkiewicz Co działa na nerwy rdzeniowi kręgowemu? Marta Błaszkiewicz Rdzeń kręgowy > część ośrodkowego UN > bodźce z mózgowia do obwodowego UN > Ф 1cm, 30g, 45cm > poniżej L2: ogon koński Uszkodzenia rdzenia kręgowego

Bardziej szczegółowo

ZABURZENIA NEUROLOGICZNE U DZIECI. Wioletta Kojder-Leżańska Agnieszka Pędzimąż

ZABURZENIA NEUROLOGICZNE U DZIECI. Wioletta Kojder-Leżańska Agnieszka Pędzimąż ZABURZENIA NEUROLOGICZNE U DZIECI Wioletta Kojder-Leżańska Agnieszka Pędzimąż CHOROBY NEUROLOGICZNE TO WSZYSTKIE SCHORZENIA ZWIĄZANE Z NIEPRAWIDŁOWYM ORGANICZNYM FUNKCJONOWANIEM OŚRODKOWEGO I OBWODOWEGO

Bardziej szczegółowo

Numeryczne projektowanie układów wzbudzenia silnego pola magnetycznego dla przezczaszkowej stymulacji magnetycznej

Numeryczne projektowanie układów wzbudzenia silnego pola magnetycznego dla przezczaszkowej stymulacji magnetycznej Numeryczne projektowanie układów wzbudzenia silnego pola magnetycznego dla przezczaszkowej stymulacji magnetycznej Bartosz Sawicki, Robert Szmurło, Jacek Starzyński, Stanisław Wincenciak, Instytut Elektrotechniki

Bardziej szczegółowo

BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II

BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II MÓZGOWE MECHANIZMY FUNKCJI PSYCHICZNYCH 1.1. ZMYSŁY CHEMICZNE (R.7.3) 1.2. REGULACJA WEWNĘTRZNA (R.10) Zakład Psychofizjologii UJ ZMYSŁY CHEMICZNE Chemorecepcja: smak,

Bardziej szczegółowo

Podstawową jednostką budulcowa i funkcjonalną układu nerwowego jest - neuron

Podstawową jednostką budulcowa i funkcjonalną układu nerwowego jest - neuron Układ nerwowy człowieka Podstawową jednostką budulcowa i funkcjonalną układu nerwowego jest - neuron Przewodnictwo skokowe w neuronach (kanały sodowe i potasowe) W aksonach mających osłonki mielinowe potencjały

Bardziej szczegółowo

Wykład X. Krótka historia neurobiologii poznawczej (cognitive neuroscience)

Wykład X. Krótka historia neurobiologii poznawczej (cognitive neuroscience) Wykład X Krótka historia neurobiologii poznawczej (cognitive neuroscience) Historia badań nad mózgiem Joseph Gall, Johann Spurzheim (1810): frenologia 35 specyficznych funkcji mózgu anatomiczna personologia

Bardziej szczegółowo

BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II JĄDRA PODSTAWY KRESOMÓZGOWIA I KONTROLA RUCHOWA

BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II JĄDRA PODSTAWY KRESOMÓZGOWIA I KONTROLA RUCHOWA BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II JĄDRA PODSTAWY KRESOMÓZGOWIA I KONTROLA RUCHOWA MECHANIZMY KONTROLI RUCHOWEJ SYSTEMY ZSTĘPUJĄCE Korowe ośrodki motoryczne Kora motoryczna (planowanie, inicjacja i kierowanie

Bardziej szczegółowo

Sen i czuwanie rozdział 9. Zaburzenia mechanizmów kontroli ruchowej rozdział 8

Sen i czuwanie rozdział 9. Zaburzenia mechanizmów kontroli ruchowej rozdział 8 Sen i czuwanie rozdział 9 Zaburzenia mechanizmów kontroli ruchowej rozdział 8 SEN I CZUWANIE SEN I RYTMY OKOŁODOBOWE FAZY SNU CHARAKTERYSTYKA INDUKOWANIE SNU MECHANIZM I STRUKTURY MÓZGOWE RYTMY OKOŁODOBOWE

Bardziej szczegółowo

Systemy odbioru i przetwarzania informacji cechuje: wieloetapowość (odbiór informacji przez receptory, dekodowanie,kodowanie)

Systemy odbioru i przetwarzania informacji cechuje: wieloetapowość (odbiór informacji przez receptory, dekodowanie,kodowanie) Systemy odbioru i przetwarzania informacji cechuje: wieloetapowość (odbiór informacji przez receptory, dekodowanie,kodowanie) specjalizacja strukturalna i funkcjonalna ze względu na rodzaj bodźca oraz

Bardziej szczegółowo

Układ nerwowy. Układ nerwowy dzieli się na część ośrodkową (mózgowie i rdzeń kręgowy) oraz część obwodową - układ nerwów i zakończeń nerwowych.

Układ nerwowy. Układ nerwowy dzieli się na część ośrodkową (mózgowie i rdzeń kręgowy) oraz część obwodową - układ nerwów i zakończeń nerwowych. Układ nerwowy Zadaniem układu nerwowego jest nadzorowanie czynności narządów wewnętrznych żywego organizmu oraz umożliwianie mu kontaktów ze światem zewnętrznym. Układ nerwowy dzieli się na część ośrodkową

Bardziej szczegółowo

Elektrofizjologia neuronu

Elektrofizjologia neuronu Spis treści Co to jest neuron? 2008-11-13 Spis treści Co to jest neuron? Wstęp Rola jonów w działaniu neronu Potencjał membranowy Stan równowagi Bramki jonowe Dynamika bramek jonowych Model Hodgkina-Huxley

Bardziej szczegółowo

System aepex ocena głębokości znieczulenia na miarę XXI wieku?

System aepex ocena głębokości znieczulenia na miarę XXI wieku? A n n a D u r k a System aepex ocena głębokości znieczulenia na miarę XXI wieku? Studenckie Koło Naukowe Anestezjologii, Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej II Zakład Anestezjologii i Intensywnej

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wprowadzenie do anestezji geriatrycznej Biologiczne uwarunkowania procesu starzenia Starzenie na poziomie narządowym

Spis treści Wprowadzenie do anestezji geriatrycznej Biologiczne uwarunkowania procesu starzenia Starzenie na poziomie narządowym Spis treści CZĘŚĆ OGÓLNA 11. Wprowadzenie do anestezji geriatrycznej Laura Wołowicka... 3 Wybrane informacje demograficzne... 3 Światowe tendencje demograficzne... 4 Europejskie badania demograficzne...

Bardziej szczegółowo

Znaczenie badań elektrofizjologicznych w diagnostyce schorzeń ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego

Znaczenie badań elektrofizjologicznych w diagnostyce schorzeń ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego ISSN 1734 5251 www.neuroedu.pl OFICJALNE PORTALE INTERNETOWE PTN www.ptneuro.pl Znaczenie badań elektrofizjologicznych w diagnostyce schorzeń ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego Magdalena Koszewicz,

Bardziej szczegółowo

Neurologia dla studentów wydziału pielęgniarstwa. Bożena Adamkiewicz Andrzej Głąbiński Andrzej Klimek

Neurologia dla studentów wydziału pielęgniarstwa. Bożena Adamkiewicz Andrzej Głąbiński Andrzej Klimek Neurologia dla studentów wydziału pielęgniarstwa Bożena Adamkiewicz Andrzej Głąbiński Andrzej Klimek Spis treści Wstęp... 7 Część I. Wiadomości ogólne... 9 1. Podstawy struktury i funkcji układu nerwowego...

Bardziej szczegółowo

Potencjały wywołane w diagnostyce stwardnienia rozsianego

Potencjały wywołane w diagnostyce stwardnienia rozsianego Copyright 2005 Via Medica ISSN 1734 5251 Potencjały wywołane w diagnostyce stwardnienia rozsianego Małgorzata Zielińska Klinika Neurologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi STRESZCZENIE Potencjały wywołane

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Rehabilitacja w chirurgii zagadnienia ogólne... 13 Marek Woźniewski, Jerzy Kołodziej, Maciej Mraz

Spis treści. 1. Rehabilitacja w chirurgii zagadnienia ogólne... 13 Marek Woźniewski, Jerzy Kołodziej, Maciej Mraz Spis treści 1. Rehabilitacja w chirurgii zagadnienia ogólne... 13 Marek Woźniewski, Jerzy Kołodziej, Maciej Mraz 1.1. Wstęp.... 13 Marek Woźniewski, Jerzy Kołodziej 1.2. Znaczenie rehabilitacji w chirurgii...

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko Hipoglikemia przyczyny, objawy, leczenie Beata Telejko Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Definicja hipoglikemii w cukrzycy Zespół objawów

Bardziej szczegółowo

APARAT DO MONITOROWANIA FUNKCJI MÓZGU W INTENSYWNEJ TERAPII NOWORODKÓW EEG DigiTrack Trend (Color Cerebral Function Monitor)

APARAT DO MONITOROWANIA FUNKCJI MÓZGU W INTENSYWNEJ TERAPII NOWORODKÓW EEG DigiTrack Trend (Color Cerebral Function Monitor) APARAT DO MONITOROWANIA FUNKCJI MÓZGU W INTENSYWNEJ TERAPII NOWORODKÓW EEG DigiTrack Trend (Color Cerebral Function Monitor) W Polsce rodzi się około 24 000 wcześniaków z masą ciała poniżej 2500 g. W ciągu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. 1. Podstawowa wiedza o rehabilitacji 1. Przedmowa do wydania drugiego XI Autorzy rozdziałów XIII

Spis treści. Spis treści. 1. Podstawowa wiedza o rehabilitacji 1. Przedmowa do wydania drugiego XI Autorzy rozdziałów XIII Przedmowa do wydania drugiego XI Autorzy rozdziałów XIII 1. Podstawowa wiedza o rehabilitacji 1 1.1. Historia rehabilitacji na świecie i w Polsce 1 Bogumił Przeździak 1.2. Niepełnosprawność i proces rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Rozdział 7. Nieprawidłowy zapis EEG: EEG w padaczce

Rozdział 7. Nieprawidłowy zapis EEG: EEG w padaczce Rozdział 7. Nieprawidłowy zapis EEG: EEG w padaczce Znaczenie zapisu EEG w rozpoznaniu i leczeniu EEG wspiera kliniczne rozpoznanie padaczki, ale na ogół nie powinno stanowić podstawy rozpoznania wobec

Bardziej szczegółowo

Ruch zwiększa recykling komórkowy Natura i wychowanie

Ruch zwiększa recykling komórkowy Natura i wychowanie Wiadomości naukowe o chorobie Huntingtona. Prostym językiem. Napisane przez naukowców. Dla globalnej społeczności HD. Ruch zwiększa recykling komórkowy Ćwiczenia potęgują recykling komórkowy u myszy. Czy

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Neurofizjologia Neurophysiology Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr hab. Grzegorz Formicki Zespół dydaktyczny Dr hab. Grzegorz Formicki Prof. dr hab. Peter Massanyi Dr

Bardziej szczegółowo

Próba oceny wpływu zabiegów neuromobilizacji na spoczynkowe napięcie spastyczne mięśni u pacjentów po udarach mózgu. Badanie pilotażowe

Próba oceny wpływu zabiegów neuromobilizacji na spoczynkowe napięcie spastyczne mięśni u pacjentów po udarach mózgu. Badanie pilotażowe Łukasz Gąsior 1 Anna Józefiak 1, Fabian Mikuła 1 Próba oceny wpływu zabiegów neuromobilizacji na spoczynkowe napięcie spastyczne mięśni u pacjentów po udarach mózgu. Badanie pilotażowe 1 Studenckie Koło

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA I LECZENIE URAZÓW CZASZKOWO-MÓZGOWYCH

DIAGNOSTYKA I LECZENIE URAZÓW CZASZKOWO-MÓZGOWYCH Częstochowa 2012 1 DIAGNOSTYKA I LECZENIE URAZÓW CZASZKOWO-MÓZGOWYCH Izabela Duda Częstochowa 2012 2 nomenklatura Traumatic brain injury Brain injury Head injury Traumatic cerebral injury Head trauma Traumatic

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Neurophysiology

KARTA KURSU. Neurophysiology KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Neurofizjologia Neurophysiology Kod Punktacja ECTS* 1 Koordynator Dr hab. Grzegorz Formicki Zespół dydaktyczny Dr hab. Grzegorz Formicki Prof. dr hab. Peter Massanyi Dr

Bardziej szczegółowo

Wzorce aktywności mózgu przy świadomym i nieświadomym przetwarzaniu informacji

Wzorce aktywności mózgu przy świadomym i nieświadomym przetwarzaniu informacji Wzorce aktywności mózgu przy świadomym i nieświadomym przetwarzaniu informacji Aneta Brzezicka Interdyscyplinarne Centrum Stosowanych Badań Poznawczych, SWPS Zdumiewająca hipoteza brzmi: Ty, Twoje radości

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI BADANIA LEKARSKIEGO W ZAKRESIE UKŁADU

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI BADANIA LEKARSKIEGO W ZAKRESIE UKŁADU Załącznik nr 5 Załącznik nr 5 SZCZEGÓŁOWE WARUNKI BADANIA LEKARSKIEGO W ZAKRESIE UKŁADU NERWOWEGO, SZCZEGÓŁOWE W WARUNKI TYM PADACZKI BADANIA LEKARSKIEGO W ZAKRESIE UKŁADU NERWOWEGO, W TYM PADACZKI 1.

Bardziej szczegółowo

Neurolog dziecięcy i szkoła koalicja czy opozycja? Dr n med. Katarzyna Wojaczyńska-Stanek

Neurolog dziecięcy i szkoła koalicja czy opozycja? Dr n med. Katarzyna Wojaczyńska-Stanek Neurolog dziecięcy i szkoła koalicja czy opozycja? Dr n med. Katarzyna Wojaczyńska-Stanek Czym jest szkoła? Budynek Miejscem nauki wiedzy norm społecznych norm etycznych Miejscem wcielania w życie idei

Bardziej szczegółowo

www.pwt.et.put.poznan.pl

www.pwt.et.put.poznan.pl Piotr Wołowik Studium Doktoranckie na Wydziale Elektrycznym Politechniki Poznańskiej ul. Piotrowo 3A, 60-965 Poznań e-mail: piotrw@et.put.poznan.pl 2005 Poznańskie Warsztaty Telekomunikacyjne Poznań 8-9

Bardziej szczegółowo

PADACZKA. Liliana Araucz kl. III

PADACZKA. Liliana Araucz kl. III PADACZKA CHOROBY UKŁADU NERWOWEGO Liliana Araucz kl. III INFORMACJE OGÓLNE Choroby układu nerwowego możemy podzielić na: Ogniskowe umiejscowione w jednej określonej okolicy np. guz, krwiak Rozsiane atakujące

Bardziej szczegółowo

Świadomość. Paweł Borycki. Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytet Warszawski. 21 stycznia 2015

Świadomość. Paweł Borycki. Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytet Warszawski. 21 stycznia 2015 Świadomość Paweł Borycki Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytet Warszawski 21 stycznia 2015 Na podstawie: Paul Thagard, Consciousness, [in:] Mind. Introduction to Cognitive Science. Second

Bardziej szczegółowo

NEUROFIZJOLOGIA KLINICZNA. Podręcznik dla studentów i absolwentów wydziałów fizjoterapii

NEUROFIZJOLOGIA KLINICZNA. Podręcznik dla studentów i absolwentów wydziałów fizjoterapii NEUROFIZJOLOGIA KLINICZNA Podręcznik dla studentów i absolwentów wydziałów fizjoterapii RYSZARD KiNALSKI MEUROFIZJOLOGIA KLINICZNA DLA NEUROREHABILITACJI Podręcznik dla studentów i absolwentów wydziałów

Bardziej szczegółowo

Definicja. Znieczulenie ogólne (anestezja) to odwracalne obniżenie aktywności. sensorycznych ośrodków w mózgu i rdzeniu kręgowym prowadzące do

Definicja. Znieczulenie ogólne (anestezja) to odwracalne obniżenie aktywności. sensorycznych ośrodków w mózgu i rdzeniu kręgowym prowadzące do Definicja Znieczulenie ogólne (anestezja) to odwracalne obniżenie aktywności sensorycznych ośrodków w mózgu i rdzeniu kręgowym prowadzące do zahamowania odruchów nerwowych. Znieczulenie ogólne zwykle wywoływane

Bardziej szczegółowo

Karta Opisu Przedmiotu

Karta Opisu Przedmiotu Politechnika Opolska Wydział Wychowania Fizycznego i Fizjoterapii Kierunek studiów Profil kształcenia Poziom studiów Specjalność Forma studiów Semestr studiów Fizjoterapia Praktyczny Studia pierwszego

Bardziej szczegółowo

Komputery sterowane myślami

Komputery sterowane myślami Komputery sterowane myślami Andrzej Materka Marcin Byczuk materka@p.lodz.pl www.materka.p.lodz.pl Plan wykładu Komputery i ich sterowanie Elektryczne sygnały mózgowe Sterowanie komputerem za pomocą myśli

Bardziej szczegółowo

METODY WIZUALIZACJI MÓZGU

METODY WIZUALIZACJI MÓZGU TECHNICZNY UNIWERSYTET OTWARTY Akademia Górniczo Hutnicza Kraków 2006 METODY WIZUALIZACJI MÓZGU Joanna Grabska Chrząstowska KATEDRA AUTOMATYKI AGH E-mail: asior@agh.edu.pl Budowa i funkcje mózgu Układ

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

Neuronalne korelaty przeżyć estetycznych (Rekonstrukcja eksperymentu)

Neuronalne korelaty przeżyć estetycznych (Rekonstrukcja eksperymentu) Neuronalne korelaty przeżyć estetycznych (Rekonstrukcja eksperymentu) NEUROESTETYKA PIOTR PRZYBYSZ Wykład monograficzny. UAM Poznań 2010 Rozumienie piękna na gruncie psychologii sztuki i w neuroestetyce

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE SYGNAŁU EEG W INTERFEJSACH BCI ŁĄCZĄCYCH CZŁOWIEKA Z KOMPUTEREM

ZASTOSOWANIE SYGNAŁU EEG W INTERFEJSACH BCI ŁĄCZĄCYCH CZŁOWIEKA Z KOMPUTEREM Piotr Wołowik Politechnika Poznańska Instytut Elektroniki i Telekomunikacji ul. Piotrowo 3A, 60-965 Poznań e-mail: piotrw@et.put.poznan.pl 2004 Poznańskie Warsztaty Telekomunikacyjne Poznań 9-10 grudnia

Bardziej szczegółowo

Stymulacja przezczaszkowa rtms. w redukcji szumu usznego powstałego na skutek plastyczności. Wzmocnionej synchronizacji

Stymulacja przezczaszkowa rtms. w redukcji szumu usznego powstałego na skutek plastyczności. Wzmocnionej synchronizacji Stymulacja przezczaszkowa rtms w redukcji szumu usznego powstałego na skutek plastyczności Wzmocnionej synchronizacji Stymulacja przezczaszkowa rtms stała się dobrze rozpoznawalną technologią w środowisku

Bardziej szczegółowo

Autor: Dr hab.n.med. Ryszard Kinalski. Sylabus: Neurofizjologia Kliniczna

Autor: Dr hab.n.med. Ryszard Kinalski. Sylabus: Neurofizjologia Kliniczna 1 Autor: Dr hab.n.med. Ryszard Kinalski. Sylabus: Neurofizjologia Kliniczna 1. Informacje o przedmiocie, jednostce koordynującej i osobach prowadzących zajęcia. 1.1. Nazwa przedmiotu: Neurofizjologia Kliniczna.

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału klasa III (drugi podręcznik)

Rozkład materiału klasa III (drugi podręcznik) Rozkład materiału klasa III (drugi podręcznik) Dział programu Układ nerwowy Temat Budowa i funkcje Ośrodkowy układ nerwowy Materiał nauczania budowa i funkcje układu nerwowego budowa neuronu komórki glejowe

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji z NEUROCHIRURGII

Program specjalizacji z NEUROCHIRURGII CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji z NEUROCHIRURGII Program podstawowy dla lekarzy rozpoczynających specjalizację od początku Warszawa 1999 (c) Copyright by Centrum Medyczne

Bardziej szczegółowo

Wywiad z Prof. dr hab.med. Marcinem Roszkowskim - Neuronawigacja - chirurgia wspomagana obrazem, współczesne możliwości zastosowania w neurochirurgii

Wywiad z Prof. dr hab.med. Marcinem Roszkowskim - Neuronawigacja - chirurgia wspomagana obrazem, współczesne możliwości zastosowania w neurochirurgii Wywiad z Prof. dr hab.med. Marcinem Roszkowskim - Neuronawigacja - chirurgia wspomagana obrazem, współczesne możliwości zastosowania w neurochirurgii Rozmawiamy z Prof. dr hab.med. Marcin Roszkowskim na

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Fizjologia i patofizjologia komórki. Komórka nerwowa.

Ćwiczenie 1. Fizjologia i patofizjologia komórki. Komórka nerwowa. WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY MEDICAL UNIVERSITY OF WARSAW ZAKŁAD FIZJOLOGII DOŚWIADCZALNEJ I KLINICZNEJ DEPARTAMENT OF EXPERIMENTAL AND CLINICAL PHYSIOLOGY Zawartość Ćwiczenie 1. Fizjologia i patofizjologia

Bardziej szczegółowo

Podstawy anatomii, wykłady

Podstawy anatomii, wykłady Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Nauk Przyrodniczych Zakład: Anatomii i Antropologii Podstawy anatomii, wykłady Osoby prowadzące przedmiot: Barbara Duda, prof. nadzw. dr hab.,

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji z NEUROCHIRURGII

Program specjalizacji z NEUROCHIRURGII CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji z NEUROCHIRURGII Program dla lekarzy posiadających specjalizcję I stopnia z neurochirurgi Warszawa 1999 (c) Copyright by Centrum Medyczne

Bardziej szczegółowo

SPRZĘŻENIE NEUROFIZJOLOGII KLINICZNEJ Z TERADIAGNOSTYKĄ: PERSPEKTYWA NOWEGO ZAWODU FIZJOTERAPEUTY? Kinalski R. 1, 2

SPRZĘŻENIE NEUROFIZJOLOGII KLINICZNEJ Z TERADIAGNOSTYKĄ: PERSPEKTYWA NOWEGO ZAWODU FIZJOTERAPEUTY? Kinalski R. 1, 2 SPRZĘŻENIE NEUROFIZJOLOGII KLINICZNEJ Z TERADIAGNOSTYKĄ: PERSPEKTYWA NOWEGO ZAWODU FIZJOTERAPEUTY? Kinalski R. 1, 2 1 Kierownik Pracowni Neurofizjologii Klinicznej. Zakład Fizjoterapii Wyższej Szkoły Medycznej

Bardziej szczegółowo

BIOSENSORY SENSORY BIOMEDYCZNE. Sawicki Tomasz Balicki Dominik

BIOSENSORY SENSORY BIOMEDYCZNE. Sawicki Tomasz Balicki Dominik BIOSENSORY SENSORY BIOMEDYCZNE Sawicki Tomasz Balicki Dominik Biosensor - jest to czujnik, którego element biologiczny oddziałuje z substancją oznaczaną, a efekt jest przekształcany przez zespolony z nim

Bardziej szczegółowo

Artur Moskała,Krzysztof Woźniak TANATOLOGIA

Artur Moskała,Krzysztof Woźniak TANATOLOGIA Artur Moskała,Krzysztof Woźniak TANATOLOGIA Definicje śmierci Definicja klasyczna nieodwracalne ustanie krążenia krwi oznacza śmierć człowieka jako całości. Definicja nowa nieodwracalne ustanie funkcji

Bardziej szczegółowo

- mózgowie i rdzeń kręgowy

- mózgowie i rdzeń kręgowy Układ nerwowy obwodowy Systema nervosum periphericum JTB Podział układu nerwowego Układ nerwowy ośrodkowy - mózgowie i rdzeń kręgowy Układ nerwowy obwodowy - 12 par nerwów czaszkowych i ich zwojów, - 31

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I PROBLEMY KLINICZNO-DIAGNOSTYCZNE... 15. 1. Definicja, obraz kliniczny, podział Roman Michałowicz... 17 Piśmiennictwo...

Spis treści. Część I PROBLEMY KLINICZNO-DIAGNOSTYCZNE... 15. 1. Definicja, obraz kliniczny, podział Roman Michałowicz... 17 Piśmiennictwo... 9 Spis treści Część I PROBLEMY KLINICZNO-DIAGNOSTYCZNE............ 15 1. Definicja, obraz kliniczny, podział Roman Michałowicz........ 17 Piśmiennictwo................................ 26 2. Wady rozwojowe

Bardziej szczegółowo

Halina Flisiak - Antonijczuk Diagnostyka i leczenie całościowych zaburzeń rozwoju

Halina Flisiak - Antonijczuk Diagnostyka i leczenie całościowych zaburzeń rozwoju Halina Flisiak - Antonijczuk Diagnostyka i leczenie całościowych zaburzeń rozwoju Badanie przeprowadzono w ramach Programu Rządowego Wczesna, wielospecjalistyczna, kompleksowa i ciągła pomoc dziecku zagrożonemu

Bardziej szczegółowo

Padaczka u osób w podeszłym wieku

Padaczka u osób w podeszłym wieku Padaczka u osób w podeszłym wieku W ostatnich latach obserwuje się wzrost przypadków padaczki u osób starszych zarówno w krajach Europy, jak i Ameryki Północnej co wynika ze starzenia się społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

magistra równoważnik 1 etatu przeliczeniowego na 12 łóżek; 1 etatu przeliczeniowego na 20 łóżek;

magistra równoważnik 1 etatu przeliczeniowego na 12 łóżek; 1 etatu przeliczeniowego na 20 łóżek; Dziennik Ustaw Nr 192 14229 Poz. 1286 Załącznik nr 3 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI LECZNICZEJ, KTÓRE SĄ UDZIELANE PO SPEŁNIENIU DODATKOWYCH WARUNKÓW ICH REALIZACJI Lp. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

Tom ELSEV IER URRAN&PARTNER REHABILITACJA MEDYCZNA A N D R ZE JA KWOLKA

Tom ELSEV IER URRAN&PARTNER REHABILITACJA MEDYCZNA A N D R ZE JA KWOLKA ELSEV IER URRAN&PARTNER Tom REHABILITACJA MEDYCZNA A N D R ZE JA KWOLKA W y d a n i e d r u g i e D ono o o Pod redakcją Andrzeja Kwolka Tom li Rehabilitacja kliniczna Wydanie drugie ELSEY IER URBAN&rPARTNER

Bardziej szczegółowo

Homeostaza. Regulacja hormonalna i nerwowa środowiska wewnętrznego. Rozwój odporności organizmu

Homeostaza. Regulacja hormonalna i nerwowa środowiska wewnętrznego. Rozwój odporności organizmu Homeostaza. Regulacja hormonalna i nerwowa środowiska wewnętrznego. Rozwój odporności organizmu HOMEOSTAZA zdolność do utrzymywania stałości środowiska wewnętrznego ustroju, mimo zmian zachodzących w środowisku

Bardziej szczegółowo

Padaczka lekooporna - postępowanie. Joanna Jędrzejczak Klinika Neurologii i Epileptologii, CMKP Warszawa

Padaczka lekooporna - postępowanie. Joanna Jędrzejczak Klinika Neurologii i Epileptologii, CMKP Warszawa Padaczka lekooporna - postępowanie Joanna Jędrzejczak Klinika Neurologii i Epileptologii, CMKP Warszawa Definicja padaczki lekoopornej Nie ma padaczki lekoopornej, są lekarze oporni na wiedzę Boenigh,

Bardziej szczegółowo

Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe

Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe Marcin Kruszewski Centrum Radiobiologii i Dozymetrii Biologicznej Instytut Chemii

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU

BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU 442 Część II. Neurologia kliniczna BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU Badania neuroobrazowe Badanie tomografii komputerowej głowy Zasadniczym rozróżnieniem wydaje

Bardziej szczegółowo

dr Cezary Lipiński dr Marek Szelągowski dynamic Sp. z o.o. 3 czerwca 2010

dr Cezary Lipiński dr Marek Szelągowski dynamic Sp. z o.o. 3 czerwca 2010 1 dr Cezary Lipiński dr Marek Szelągowski dynamic Sp. z o.o. 3 czerwca 2010 Agenda: 1. Porównanie procesowe 2. Przykładowe zasady działania 3. Wnioski 2 Misją dynamic Sp. z o.o. jest: Wspieranie naszych

Bardziej szczegółowo

PRZYCZYNY MÓZGOWEGO PORAŻENIA DZIECIĘCEGO

PRZYCZYNY MÓZGOWEGO PORAŻENIA DZIECIĘCEGO PRZYCZYNY MÓZGOWEGO PORAŻENIA DZIECIĘCEGO Układ nerwowy dzięki swoim specyficznym właściwościom pobudliwości i przewodnictwu ma możliwość przyjmowania bodźców ze środowiska zewnętrznego oraz wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Beata Kaczorowska, Małgorzata Pawełczyk, Monika Przybyła Received: Accepted: Published: Chirurgiczne metody leczenia padaczki Streszczenie

Beata Kaczorowska, Małgorzata Pawełczyk, Monika Przybyła Received: Accepted: Published: Chirurgiczne metody leczenia padaczki Streszczenie Beata Kaczorowska, Małgorzata Pawełczyk, Monika Przybyła Aktualn Neurol 2012, 12 (3), p. 159 163 Received: 12.10.2012 Accepted: 26.10.2012 Published: 30.11.2012 Chirurgiczne metody leczenia padaczki Surgical

Bardziej szczegółowo

Dziecko z chorobą układu nerwowego: kiedy szczepić? Kiedy nie szczepić? Pediatria przez przypadki 2015 Katarzyna Kotulska IPCZD

Dziecko z chorobą układu nerwowego: kiedy szczepić? Kiedy nie szczepić? Pediatria przez przypadki 2015 Katarzyna Kotulska IPCZD Dziecko z chorobą układu nerwowego: kiedy szczepić? Kiedy nie szczepić? Pediatria przez przypadki 2015 Katarzyna Kotulska IPCZD Obawy przed szczepieniami Racjonalne: ryzyko znanych powikłań, ryzyko nieskuteczności

Bardziej szczegółowo

Człowiek układ nerwowy, zmysły, odruchy

Człowiek układ nerwowy, zmysły, odruchy Człowiek układ nerwowy, zmysły, odruchy Paweł Strumiłło Zakład Elektroniki Medycznej Człowiek - anatomia i fizjologia Anatomia (budowa organizmu) Fizjologia (funkcjonownie organizmu) http://www.youtube.com/watch?v=ncpoio1fq5q&nr=1

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie

Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego - wprowadzenie Streszczenie Spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego jest jedną z technik spektroskopii absorpcyjnej mającej zastosowanie w chemii,

Bardziej szczegółowo

Warszawski Uniwersytet Medyczny II Wydział Lekarski Oddział Fizjoterapii

Warszawski Uniwersytet Medyczny II Wydział Lekarski Oddział Fizjoterapii Warszawski Uniwersytet Medyczny II Wydział Lekarski Oddział Fizjoterapii Zastosowanie neuromobilizacji rdzenia kręgowego i korzeni rdzeniowych w leczeniu niedowładów spastycznych u pacjentów po udarach

Bardziej szczegółowo

Czy można naprawić mózg? Plastyczność neuronalna jako podstawowy mechanizm regeneracji układu nerwowego po uszkodzeniach. CZY MOŻNA NAPRAWIĆ MÓZG?

Czy można naprawić mózg? Plastyczność neuronalna jako podstawowy mechanizm regeneracji układu nerwowego po uszkodzeniach. CZY MOŻNA NAPRAWIĆ MÓZG? Czy można naprawić mózg? Plastyczność neuronalna jako podstawowy mechanizm regeneracji układu nerwowego po uszkodzeniach. Monika Liguz-Lęcznar Instytut Biologii Doświadczalnej PAN CZY MOŻNA NAPRAWIĆ MÓZG?

Bardziej szczegółowo

Październik 2013 Grupa Voxel

Październik 2013 Grupa Voxel Październik 2013 Grupa Voxel GRUPA VOXEL Usługi medyczne Produkcja Usługi komplementarne ie mózgowia - traktografia DTI RTG TK (CT) od 1 do 60 obrazów/badanie do1500 obrazów/badanie TELE PACS Stacje diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ

WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ Wrocław, 5 kwietnia 2008 I. WCZESNA INTERWENCJA 1. CELE 2. KORZYŚCI II. MODEL OPIEKI NAD MAŁYMI DZIEĆMI Z ZABURZENIAMI

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA REHABILITACYJNA Materiały dydaktyczne 3

INŻYNIERIA REHABILITACYJNA Materiały dydaktyczne 3 INŻYNIERIA REHABILITACYJNA Materiały dydaktyczne 3 ZAOPATRZENIE ORTOTYCZNE Ortozą nazywamy każde urządzenie kompensujące dysfunkcję układu senso-motorycznego (Wooldrige 1972) Ortoza jest urządzeniem techniczny,

Bardziej szczegółowo

JAK BEZPIECZNIE WYKONAĆ? BADANIE PRZY POMOCY REZONANSU MAGNETYCZNEGO

JAK BEZPIECZNIE WYKONAĆ? BADANIE PRZY POMOCY REZONANSU MAGNETYCZNEGO JAK BEZPIECZNIE WYKONAĆ? BADANIE PRZY POMOCY REZONANSU MAGNETYCZNEGO WSKAZANIA I PRZECIWSKAZANIA KATARZYNA KATULSKA Pracownia Rezonansu Magnetycznego Katedry i Kliniki Kardiologii UM w Poznaniu Zalety

Bardziej szczegółowo

Miłość jest serią reakcji chemicznych. Lepiej niŝ romantyczne sonety Szekspira opisze ją język laboranta. Chemia miłości

Miłość jest serią reakcji chemicznych. Lepiej niŝ romantyczne sonety Szekspira opisze ją język laboranta. Chemia miłości Miłość jest serią reakcji chemicznych. Lepiej niŝ romantyczne sonety Szekspira opisze ją język laboranta. Chemia miłości Justyna Kupis Mózg osoby zakochanej Oczy zbierają informację o wzroście, figurze,

Bardziej szczegółowo

Postępy neuroinżynierii Podsumowanie

Postępy neuroinżynierii Podsumowanie Postępy neuroinżynierii Podsumowanie Paweł Strumiłło Zakład Elektroniki Medycznej Neuroinżynieria Neuroinżynieria (ang. neuroengineering) jest dyscypliną, w której wykorzystuje się techniki inżynierii

Bardziej szczegółowo