ZDROWIE I PRODUKTYWNOŚĆ W ZRÓWNOWAŻONYCH BUDYNKACH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZDROWIE I PRODUKTYWNOŚĆ W ZRÓWNOWAŻONYCH BUDYNKACH"

Transkrypt

1

2 2015 BuroHappold Engineering. Niniejszy dokument został przygotowany przez BuroHappold Engineering wraz z partnerami projektu. Treść niniejszego dokumentu nie stanowi żadnego zobowiązania ani rekomendacji ze strony BuroHappold Engineering i obowiązuje na dzień jej sporządzenia. Zabrania się odtwarzania, przechowywania w systemach wyszukiwania i przesyłania dowolnych fragmentów niniejszego dokumentu, bez względu na formę i środki, w tym powielania elektronicznego, mechanicznego, przez tworzenie fotokopii lub w inny sposób, bez pisemnej zgody BuroHappold Engineering.

3 3

4 SPIS TREŚCI O projekcie Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce Główne wnioski Wprowadzenie Jakie jest uzasadnienie biznesowe dla zrównoważonego budownictwa? Jaki jest związek między zdrowiem, samopoczuciem a budynkami? Jak znaleźć uzasadnienie biznesowe dla zrównoważonego budownictwa? Jak stosować wskaźniki zarządcze? Jak stosować wskaźniki percepcji? Jak stosować wskaźniki fizyczne? Podsumowanie dyskusji Kluczowe czynniki inżynieryjne do przemyślenia przez inwestorów i najemców Techniczna grupa robocza Firmy uczestniczące w projekcie Bibliografia

5 O PROJEKCIE ANALIZA RYNKU ZRÓWNOWAŻONEGO BUDOWNICTWA W POLSCE Niniejsza Biała Księga stanowi część projektu badawczego dotyczącego zrównoważonego budownictwa w Polsce. Projekt został zainicjowany przez BuroHappold Engineering w ramach Construction Marketing Group. Projekt składa się z dwóch etapów. W pierwszym zbadano postrzeganie zrównoważonego budownictwa przez rynek. Partnerami projektu były firmy: Colliers International, Jones Lang LaSalle, Skanska Property Poland, Hill International, Philips Lighting, PwC, PRC Architekci, Imtech oraz SPIE Polska 1. Drugi etap polega na analizie danych i korzyści płynących ze zrównoważonego budownictwa na polskim rynku. W pierwszej części projektu, wykorzystując ankietę internetową, zbadano postrzeganie korzyści płynących ze zrównoważonego budownictwa przez deweloperów, inwestorów i głównych najemców w sześciu kategoriach: ogólna percepcja, wartość kapitałowa, koszty operacyjne, koszty budowy, wydajność i zdrowe miejsce pracy, oraz ograniczanie ryzyka inwestycyjnego. Badanie pokazało m.in., że 54% respondentów nie zgadza się ze stwierdzeniem lub nie ma pewności, czy ich firma jest skłonna ponieść większe koszty kupna lub wynajmu zielonego budynku po to, by zapewnić swoim najemcom lub pracownikom zdrowe miejsce pracy 2. Pokazało to jak niski jest poziom wiedzy na rynku o wpływie zrównoważonych budynków na zdrowie, samopoczucie i wydajność pracowników. Aby sprostać temu wyzwaniu, w ramach drugiego etapu BuroHappold Engineering wraz z ekspertami i partnerami (Colliers International, Skanska Property Poland, Philips Lighting, PRC Architekci, Ecophon oraz Halton) stworzyło techniczną grupę roboczą, której celem było uzyskanie odpowiedzi na następujące pytania: Dlaczego i w jaki sposób firmy powinny mierzyć oddziaływanie budynków na swoich pracowników? Jakie podejście powinniśmy zastosować na rynku lokalnym? W jaki sposób globalna metodologia zaprezentowana przez World Green Building Council (WGBC) 4 znajduje zastosowanie na polskim rynku? Rysunek 1: Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce - badanie percepcji rynku 3 Moja firma jest w stanie zapłacić więcej za wynajem zielonego budynku, ponieważ chce zapewnić pracownikom zdrowe środowisko pracy. 1, 2, 3. Construction Marketing Group Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce. Badanie percepcji rynku. Warszawa, Polska: 4. World Green Building Council Health, Wellbeing and Productivity in Offices. The next chapter for green building. Dostęp 14 maja,

6 GŁÓWNE WNIOSKI Zrównoważone budownictwo nie oznacza jedynie oszczędności energii, lecz również poprawę samopoczucia, zdrowia i produktywności ludzi. Firmy powinny i są w stanie zmierzyć wpływ budynków na swoich pracowników. Większość potrzebnych danych jest już dostępna w różnych miejscach w organizacji lub dostęp do nich można uzyskać we względnie prosty sposób. Jednakże istnieje potrzeba opracowania metodologii przedstawiającej w jaki sposób budynki wpływają na zdrowie i samopoczucie ludzi w pracy oraz na ich wydajność. Zdaniem autorów Białej Księgi na polskim rynku można zastosować zanalizowaną w ramach projektu metodologię zaproponowaną przez WGBC. Liczne badania 5 wskazują, że zrównoważony projekt jest kluczem do sukcesu. Inwestorzy powinni zadbać o takie elementy jak: jakość powietrza w pomieszczeniach (regulacja wentylacji i ciepła), jakość światła, komfort akustyczny, układ przestrzenny, kontakt z przyrodą, widok przez okno czy dostęp do udogodnień. Celem niniejszej Białej Księgi jest zachęcenie firm do zbadania rzeczywistego oddziaływania budynków na osoby w nich pracujące. Przedstawiona metodologia pozwoli firmom zbierać informacje, których potrzebują, by móc zrozumieć ten związek i wprowadzić zmiany niezbędne do uzyskiwania korzyści finansowych związanych ze zdrowiem, samopoczuciem i produktywnością. 5. Patrz Bibliografia. 6

7 WPROWADZENIE W BuroHappold Engineering mamy świadomość, że dobrze zaprojektowany budynek łączy w sobie minimalny negatywny wpływ na środowisko oraz pozytywny wpływ na zdrowie i samopoczucie ludzi. Takie obiekty uważamy za przykład zrównoważonego budownictwa. Celem niniejszej Białej Księgi jest zwiększenie świadomości biznesowej na temat wpływu ekologicznych budynków na ludzi i możliwych korzyści finansowych dla firm. Dokument skierowany jest do inwestorów, liderów biznesu, najemców i agentów nieruchomości. Nie można nie zauważyć związku między zdrowiem, a produktywnością ludzi. Wiele badań, wymienionych w bibliografii niniejszego opracowania 6 udowadnia, że takie cechy budownictwa zrównoważonego, jak czyste powietrze w pomieszczeniach czy dostęp do światła słonecznego, mają pozytywny wpływ na zdrowie i samopoczucie ludzi. Pomimo to, wpływ budynku na samopoczucie i wydajność osób w pracy jest często niedoceniany przez firmy. Ian Booth Partner BuroHappold Engineering Rysunek 2: Typowe koszty operacyjne w biznesie 8 Rzeczywiste koszty ponoszone przez większość firm to koszty zatrudnienia, w tym pensje i świadczenia. Koszty te stanowią zazwyczaj około 90% kosztów operacyjnych w biznesie 7. Ewentualna poprawa zdrowia lub produktywności pracowników może mieć dla pracodawcy dużo większe korzyści finansowe niż oszczędność energii i wody. Dlaczego więc nie uwzględniamy tego w kalkulacji zwrotu z Pensje Koszty Koszty inwestycji w zrównoważony charakter budynku? i świadczenia wynajmu energii 6. Patrz Bibliografia. 7, 8. World Green Building Council Health, Wellbeing and Productivity in Offices. The next chapter for green building, str. 6. Dostęp 14 maja,

8 Niniejszy dokument opiera się na raporcie Zdrowie, samopoczucie i wydajność w biurach (ang. Health, Wellbeing and Productivity in Offices) opublikowanym przez World Green Building Council (WGBC) w roku W raporcie tym przedstawiono prawdziwe uzasadnienie biznesowe dla obiektów budownictwa zrównoważonego i zaproponowano metodologię pomiaru wskaźników zarządczych oraz powiązania ich z cechami fizycznymi obiektów budownictwa zrównoważonego i percepcją pracowników. Metodologia ta jest efektem warsztatów z ponad 50 konsultantami z szeregu firm na całym świecie. Firma BuroHappold Engineering, wraz z ekspertami i partnerami (Colliers International, Skanska Property Poland, Philips Lighting, PRC Architekci, Ecophon oraz Halton) podjęła się analizy metodologii przedstawionej w raporcie WGBC. Podczas szeregu sesji roboczych specjaliści z rynku lokalnego z takich obszarów jak: kadry, marketing, inżynieria, architektura, akustyka, certyfikacja BREEAM oraz LEED, spróbowali zweryfikować globalną metodologię, podkreślić, zanalizować i opisać problem, jak również wskazać, że istnieje globalne rozwiązanie, które można z powodzeniem zastosować na rynku lokalnym. JAKIE JEST UZASADNIENIE BIZNESOWE DLA ZRÓWNOWAŻONEGO BUDOWNICTWA? Budynki nie tylko wpływają na środowisko, głównie poprzez zużycie energii, ale mają również wpływ na nasze samopoczucie i wydajność. Badania wskazują, że cechy zrównoważonego budynku mogą wpłynąć na poprawę zdrowia, samopoczucia i wydajności osób w nim przebywających. Jako że rzeczywiste koszty każdej firmy są powiązane z kosztami pracowniczymi, w tym wynagrodzeniem i świadczeniami, oraz że koszty te zazwyczaj stanowią około 90% kosztów operacyjnych firmy 9, każda poprawa samopoczucia i produktywności pracowników może dla pracodawcy przynieść dużo większy skutek finansowy niż oszczędność energii. 9. World Green Building Council Health, Wellbeing and Productivity in Offices. The next chapter for green building, str. 6. Dostęp 14 maja,

9 JAKI JEST ZWIĄZEK MIĘDZY ZDROWIEM, SAMOPOCZUCIEM A BUDYNKAMI? Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zdrowie oznacza stan dobrego samopoczucia (dobrostanu) fizycznego, psychicznego i społecznego, a nie tylko brak choroby lub niepełnosprawności 10. Związek pomiędzy samopoczuciem, a produktywnością jest powszechnie rozumiany, ale rynek nie jest w pełni świadomy całego zakresu cech, które są brane pod uwagę w budownictwie zrównoważonym. Jest to również związane z brakiem dostępności danych o tego typu obiektach. Warunki środowiskowe wewnątrz budynków mają wpływ na nasze zdrowie. Z tego względu ustalono kluczowe uregulowania prawne dla różnego typu budynków, w tym biurowców. Od początku XX wieku prowadzone są badania empiryczne na temat wpływu warunków środowiskowych biur na wydajność i zadowolenie z pracy. Przez ostatnie 20 lat opublikowano wiele analiz ukazujących wpływ wewnętrznego środowiska biurowego, w tym jakości powietrza w budynku, światła i akustyki, na wyniki pracownika i firmy. Wraz z rozwojem naukowych metod pomiaru wydajności pracowników rośnie również liczba dowodów wiążących warunki miejsca pracy w biurze z wydajnością 11. W związku z pojawieniem się koncepcji jakości środowiska wewnętrznego (Indoor Environmental Quality - IEQ) w budynkach o przeznaczeniu innym niż przemysłowe takich jak: biura, szkoły czy budynki mieszkalne, coraz częściej porusza się ten temat w debatach o zdrowiu publicznym oraz prowadzi się badania nad sposobem zaprojektowania i przywiązuje do niego wagę w praktyce. Szereg badań 12 skupia się na różnych aspektach IEQ i ich wpływie na zadowolenie i wydajność pracowników, czy ich absencję. Chociaż niektóre z tych badań można uznać za nierozstrzygające, to jednak wśród europejskich naukowców istnieje zgoda, jak również dowody potwierdzone w artykułach specjalistycznych, co do tego, że poprawienie wentylacji, oświetlenia i dostępu do widoku z okna jest ściśle związane z poprawą postrzegania poziomu wygody, mniejszym ryzykiem krótkich urlopów zdrowotnych oraz ze zwiększoną produktywnością 13. Jako że przeciętnie spędzamy około 90% naszego czasu w czterech ścianach 14, środowiska wewnętrzne źle zaprojektowanych budynków mają w dłuższej perspektywie negatywny wpływ na samopoczucie i zdrowie ludzi. 10. World Health Organization Constitution of the World Health Organization, Basic Documents, Forty-fifth edition, Supplement. New York: Dostęp 14 maja, Barry Haynes The impact of office comfort on productivity, Journal of Facilities Management, 6 (1), , 13. Patrz Bibliografia. 14. U.S. Environmental Protection Agency Report to Congress on indoor air quality: Volume 2. EPA/400/1-89/001 C. Washington, D.C. 9

10 JAK ZNALEŹĆ UZASADNIENIE BIZNESOWE DLA ZRÓWNOWAŻONEGO BUDOWNICTWA? PRZEŁOMOWE WARSZTATY NA RYNKU POLSKIM Firma BuroHappold Engineering zaangażowała ekspertów z takich dziedzin jak: kadry, marketing, inżynieria, architektura, akustyka, certyfikacja BREEAM oraz LEED. Stworzyli oni techniczną grupę roboczą. Jej praca oparta była na analizie zintegrowanej metodologii zaproponowanej przez ekspertów współpracujących z WGBC. Celem tej metodologii jest ocena dostępnych ogólnych wyników spółek w kontekście budynku. Pozwoli to firmom na wprowadzenie zintegrowanego podejścia w celu zrozumienia rzeczywistego oddziaływania budynków na pracowników. Rysunek 3: Podsumowanie globalnej metodologii i kluczowe relacje między wskaźnikami 15 Percepcja Odbyły się cztery dyskusje warsztatowe; uczestnicy każdej z nich skupili się na jednym z obszarów metodologii zaproponowanej przez WGBC: wskaźniki zarządcze, wskaźniki fizyczne oraz percepcja. Ostatni warsztat dotyczył podsumowania wszystkich wniosków, które zostały przedstawione w Białej Księdze. Główne pytanie, na które próbowano znaleźć odpowiedzi podczas warsztatów, to: jak budynek oddziałuje na pracowników? 15. World Green Building Council Health, Wellbeing and Productivity in Offices. The next chapter for green building, str. 12. Dostęp 14 maja,

11 JAK STOSOWAĆ WSKAŹNIKI ZARZĄDCZE? Podczas sesji do dyskusji dołączyli specjaliści do spraw kadrowych, a techniczna grupa robocza przeanalizowała parametr zarządczy zaproponowany przez WGBC. DYSKUSJA Uczestnicy warsztatów stwierdzili, że oddziaływanie budynków na pracowników może być widoczne w danych, które firmy gromadzą 1. ABSENCJA Absencja: liczba dni (lub godzin) nieobecności w roku spowodowanych chorobami. Uczestnicy warsztatu zwrócili uwagę na różne badania wskazujące na to, że zła jakość powietrza w budynku ma poważny wpływ na zdrowie ludzi. Jest to widoczne w wyższych wskaźnikach zachorowań. Wskaźnik ten należy rozważyć w kontekście środowiska fizycznego, poprzez zastosowanie następujących zaleceń: Firmy powinny podzielić wszystkie nieobecności na te związane z problemami zdrowotnymi i te wynikające z innych przyczyn. Następnie z grupy nieobecności związanych ze zdrowiem należy odjąć nieobecności spowodowane ciążą, opieką nad dzieckiem lub członkiem rodziny. Wszystkie nieobecności związane ze zdrowiem powinny zostać powiązane z konkretnym miejscem w budynku. Jeśli nieobecności z przyczyn zdrowotnych są wyższe w określonych budynkach lub obszarach biura, należy poszukać korelacji ze środowiskiem fizycznym. zgodnie z przepisami prawa pracy. Podkreślono, że podejście to rzadko wymaga dodatkowych kosztów lub zasobów. Czynniki, które powinny zostać wzięte pod uwagę podczas oceniania wpływu środowiska fizycznego na ludzi to: absencja, rotacja pracowników, przychody, skargi o podłożu medycznym i fizycznym. Poniżej przedstawiono elementy wskaźnika stosowanego dla firm w Polsce. 2. ROTACJA PRACOWNIKÓW Rotacja pracowników: wyrażona procentowo liczba stałych pracowników pracujących na pełny etat, którzy odchodzą z pracy (dobrowolnie lub przymusowo) w danym roku. Wiele organizacji traktuje rotację pracowników jako normalne zjawisko. Jako że dość kosztowne jest zastąpienie dotychczasowego pracownika, firmy powinny poszukać korelacji pomiędzy rotacją, a fizycznymi warunkami środowiska pracy. Co ciekawe, nawet 72% najemców na polskim rynku, z którymi przeprowadzono rozmowy, stwierdziło, że posiadanie biura w budynku nienaruszającym równowagi ekologicznej może zwiększyć atrakcyjność firmy z punktu widzenia pozyskania lub zatrzymywania pracowników 16. Eksperci biorący udział w warsztatach zaproponowali następujące podejście: Jeśli organizacja przeprowadza rozmowy wstępne z kandydatami do pracy, należy do nich dodać zestaw pytań na temat budynku. Organizacje powinny mierzyć rotację pracowników w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Należy ją porównać ze standardowym poziomem rotacji w danej branży. 16. Construction Marketing Group Analiza rynku zrównoważonego budownictwa w Polsce. Badanie percepcji rynku. Warszawa, Polska: 11

12 Podczas rozmowy końcowej należy zadać pytania na temat wpływu środowiska fizycznego na pracownika. Warto śledzić rotację pracowników i jej występowanie w określonych budynkach lub obszarach biur. Chociaż niektórzy pracownicy nie będą przypisywać podejmowanych przez siebie decyzji poziomowi wygody w środowisku pracy, może on mieć wpływ na ich refleksje i podejmowane decyzje. 3. PRZYCHODY Przychody: przychody na oddział/dział/zespół, na budynek/strefę budynku, i/lub na pracownika. Ten wskaźnik jest związany z najważniejszym parametrem biznesu: wydajnością. Spółki rzadko przyglądają się trendom w przychodach w powiązaniu z konkretnymi nieruchomościami. Aby w pełni zrozumieć wpływ biznesowy fizycznych warunków środowiska pracy, przychody należałoby rozpatrywać w rozbiciu na budynki. Ten wskaźnik może zostać zastosowany przez podmioty rozlokowane w różnych siedzibach. Podczas warsztatów uzgodniono poszczególne działania: Rozpisanie przychodów według biur lub działów. Pogrupowanie biur lub obszarów w biurach według charakteru wykonywanej pracy. Porównanie przychodów jednostek organizacyjnych na osobę lub na metr kwadratowy. Porównanie wyników, a tam gdzie wyniki są znacząco różne rozważenie przyczyn fizycznych. Uczestnicy warsztatów przyznali, że wpływ budynku na przychody jest trudny do pomiaru. Przychody zależą bowiem od wielu czynników innych niż budynki. Ponieważ jednak twierdzi się, że dobrze zaprojektowane budynki poprawiają zdrowie i samopoczucie, sytuacja ta powinna znaleźć odzwierciedlenie w wyższych przychodach lub zyskach netto. 4. SKARGI ZDROWOTNE Skargi zdrowotne: przypadki zgłaszanych lub udokumentowanych skarg medycznych wynikających z fizycznego środowiska pracy lub czynności wykonywanych w pracy. Wielu uczestników warsztatów stwierdziło, że jeśli budynki mają wpływ na zdrowie i samopoczucie pracowników, należy założyć, że wyższa będzie liczba skarg zdrowotnych w budynkach zaprojektowanych bez uwzględnienia elementów pozytywnie oddziałujących na zdrowie i wydajność. W związku z tym zaleca się: Monitorowanie liczby skarg zdrowotnych, incydentów przy pracy i wypadków w poszczególnych budynkach. Śledzenie przypadków chorób zawodowych. Porównanie skarg zdrowotnych, incydentów związanych z pracą, wypadków oraz chorób zawodowych w całym portfelu i wytypowanie nieruchomości, w których poziom jest znacznie wyższy od średniego poziomu skarg. Monitorowanie liczby par okularów dotowanych przez pracodawcę. Tam gdzie wyniki są znacząco różne lub nieoczekiwane, należy wziąć pod uwagę przyczyny fizyczne. 12

13 5. SKARGI FIZYCZNE Skargi fizyczne: liczba i typ skarg zgłaszanych pracodawcy, wynikających z fizycznego dyskomfortu związanego ze środowiskiem pracy lub czynnościami wykonywanymi w pracy. Skargi fizyczne są zazwyczaj gromadzone przez firmy tylko doraźnie albo też informacje takie są znane tylko zarządcy obiektu lub administratorowi biura. Jak pokazują różne badania, skargi na temat komfortu termicznego, hałasu, jakości powietrza i jakości światła, zazwyczaj mają wpływ na wydajność pracowników. W związku z tym, podczas warsztatów opracowano następujące zalecenia: Należy monitorować i rejestrować skargi fizyczne zgłaszane przez wszystkich pracowników, nawet te drugorzędne, które zazwyczaj są niezauważane. Należy wprowadzić stosowną strategię w tym zakresie. Wszystkie skargi fizyczne należy oceniać pod względem miejsca w budynku (pozycjonowanie). W tych budynkach lub miejscach, gdzie wartości są widocznie wyższe, należy rozważyć możliwe przyczyny fizyczne. Należy sprawdzać szybkość reakcji na skargę oraz czy została ona rozwiązana w sposób zadowalający dla pracownika. 13

14 JAK STOSOWAĆ WSKAŹNIKI PERCEPCJI? Badanie percepcji: ankieta lub projekt badawczy przeprowadzany w celu zebrania wrażeń na temat spółki, produktu, programu lub problemu. Badanie może być ustne, pisemne lub elektroniczne, a jego długość może być różna. Główną cechą wyróżniającą badanie percepcji jest to, że jego celem jest odkrycie opinii, a nie suchych danych. Podczas sesji do dyskusji dołączyli specjaliści do spraw kadrowych, a techniczna grupa robocza zbadała wskaźniki percepcji zaproponowane przez WGBC. Poniżej przedstawiono podsumowanie tej dyskusji. DYSKUSJA Wskaźniki zarządcze omówione na pierwszym warsztacie są związane z tak obiektywnymi kwestiami jak: zdrowie, samopoczucie i wydajność. Trudniej jest natomiast zmierzyć postrzeganie środowiska fizycznego, które może mieć znaczny wpływ na produktywność. Uzgodniono, że analiza percepcji umożliwia uzupełnienie tego brakującego elementu pomiędzy informacjami o środowisku fizycznym a zdrowiem, samopoczuciem i wydajnością. Ponadto, na lokalnym rynku koszty zorganizowania badania percepcji są względnie niskie, a wartość wyników bardzo wysoka. Wiele podmiotów przeprowadza regularnie badanie percepcji, ale rzadko zadaje pytania na temat zdrowia, samopoczucia i wydajności w odniesieniu do fizycznego środowiska pracy. Uczestnicy warsztatów podkreślili, że nie należy nadmiernie polegać na samych wynikach ankiet, jako że analiza korelacji w porównaniu ze wskaźnikami zarządczymi i fizycznymi dostarczy stosownego narzędzia dla lepszego zrozumienia wpływu środowiska biura na jego użytkowników. Kluczowe czynniki poprawy, cele, struktura organizacyjna i wyniki różnią się pomiędzy firmami i dlatego w miarę możliwości należy różnice te uwzględnić w badaniu. Ogólna zasada jest taka, że w ankietach należy jednocześnie odnieść się do kwestii zdrowia, samopoczucia i wydajności. W ramach uzupełnienia wskaźników zarządczych i fizycznych, badanie percepcji powinno mieć na celu zbadanie następujących obszarów: postrzeganie budynku i jego lokalizacji, jakość powietrza w budynku, komfort świetlny, komfort akustyczny, projekt i układ biura. Specjaliści zebrani na warsztatach podkreślili, że: Badania percepcji nie wymagają specjalistycznej infrastruktury i zazwyczaj proste narzędzia do badań internetowych są wystarczające. Aby wyniki badania były miarodajne, należy zaangażować jak największą liczbę pracowników. Należy poinformować pracowników o badaniu i jego celu w jak najbardziej gruntowny sposób oraz zachęcać ich do udziału w badaniu. Pracownicy uczestniczący w ankiecie powinni zostać powiadomieni, że głównym celem badania jest poprawa ich ogólnego zadowolenia. 14

15 Wyniki badania pozwolą pracodawcy podjąć działania naprawcze na rzecz zwiększenia ogólnego zadowolenia wśród pracowników. Takie podejście będzie mieć bardzo pozytywny wpływ na ogólne zaangażowanie pracowników. W raporcie WGBC przedstawiono kilka dostępnych na rynku metodologii, pozwalających zarówno zarządcom budynków, jak również najemcom na ocenienie komfortu w środowisku pracy i wskazanie obszarów o gorszych wynikach. Uczestnicy warsztatów uznali za cenne: Ankietę Badania Jakości Środowiska Wnętrz dla Użytkowników (IEQ) z Center for the Built Environment na Uniwersytecie Berkeley Audyt Miejsca Pracy Gallupa Wskaźnik Leesmana Metodologię Badań Użytkowania Budynków (BUS) Uzupełnia on LEED Green Building Rating Systems oraz inne standardy dostępne na rynku. WELL Building Standard Precondition 86 Post Occupancy Surveys wykorzystuje obszary kluczowych pytań ankiety badania jakości środowiska wnętrz dla użytkowników Occupant Indoor Environmental Quality (IEQ) Survey TM. Obejmują one akustykę, komfort cieplny, układ mebli i przestrzeni, poziomy oświetlenia miejsca pracy, ilość świeżego powietrza i inne zagadnienia związane z jakością powietrza oraz dostęp do wody pitnej. Aby ankieta była ważna, musi obejmować odpowiedzi reprezentatywnej grupy przynajmniej 30% stałych użytkowników. Powyższe metodologie skupiają się na obliczaniu wyników w miejscu pracy oraz postrzeganiu wskaźników komfortu w środowisku wewnątrz budynków. Warto wspomnieć, że w wiodących programach certyfikacji związanych z budownictwem zrównoważonym (LEED, BREEAM, DGNB) zaleca się stosowanie ankiet zadowolenia obecnych użytkowników budynków, jak również gromadzenie ocen wydanych przez byłych użytkowników. Spółki i instytucje, które pragną całościowego podejścia do zagadnienia środowiska wewnętrznego, mogą również skorzystać z opracowanego niedawno Standardu dla Budynków WELL, który jest w całości poświęcony poprawie zdrowia i samopoczucia osób. Bieżące wersje tego standardu, wydanego w październiku 2014 r., można zastosować do nowych budynków i gruntownych renowacji, ulepszeń dla najemców oraz wykończenia powierzchni wspólnych. 15

16 JAK STOSOWAĆ WSKAŹNIKI FIZYCZNE? "Warunki panujące w środowisku pracy mają znaczący wpływ na wydajność pracowników. Najnowsze badania wykazały, że inwestycja w poprawę klimatu w pomieszczeniach jest bardzo opłacalna. Najważniejszymi czynnikami wpływającymi na wydajność pracowników w biurach są warunki termiczne i jakość powietrza. Mimo precyzyjnie określonych parametrów środowiska wewnętrznego, tylko subiektywna ocena użytkowników budynku wyznacza jego efektywność. Dzięki dużej wydajności systemu, możliwe jest stworzenie zdrowego, produktywnego prof. Risto Kosonen Director of Research and Development of Office Segment Halton Oy i energooszczędnego środowiska pracy". Podczas warsztatów techniczna grupa robocza przeanalizowała wskaźniki fizyczne zaproponowane przez WGBC. Na sesji był obecny profesor Risto Kosonen z Uniwersytetu Aalto w Finlandii. DYSKUSJA Techniczna grupa robocza omówiła wykonalność i znaczenie pomiaru czynników zidentyfikowanych przez WGBC biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne dla polskiego rynku. Jak zgodnie zauważono, niektóre z proponowanych, bezpośrednio mierzonych kryteriów, mogą być trudne do zarejestrowania biorąc pod uwagę obecną praktykę w Polsce. Ponadto, zalecane przez WGBC zaawansowane obliczenia pewnych kwestii, mogą wymagać strategicznego uproszczenia w celu uzyskania niezbędnego poziomu wykonalności na gruncie polskim. Z tego samego powodu techniczna grupa robocza zgodziła się na wycofanie z lokalnej metodologii niektórych pomiarów i ocen, zalecanych przez WGBC, aby ułatwić wykonalność badania oraz uzyskać bardziej praktyczne podejście przy akceptowalnej niedokładności. W grupie bezpośrednio mierzalnych czynników wskazano zestawy zmiennych, które należy zbadać wspólnie jako powiązane, charakterystyczne dla różnych aspektów środowiska pracy oraz związane z tymi samymi rodzajami wrażeń. 16

17 1. JAKOŚĆ POWIETRZA Jakość powietrza: jakość powietrza wewnątrz budynku, mająca wpływ na wygodę oddychania i wrażenia cieplne. Większość zanieczyszczeń wpływających na jakość powietrza w pomieszczeniach pochodzi z wnętrza budynków. Niektóre z typowych substancji powodujących zanieczyszczenia to produkty spalania, takie jak tlenek węgla, cząstki stałe oraz dym papierosowy; substancje pochodzenia naturalnego, takie jak radon; czynniki wpływające na procesy biologiczne, takie jak pleśnie, pestycydy, ołów, azbest, ozon (z drukarek i niektórych filtrów powietrza) oraz lotne związki organiczne pochodzące z mebli, materiałów budowlanych oraz materiałów biurowych 17. Należy zmierzyć szeroki zakres parametrów związanych z komfortem termicznym, poziomem zanieczyszczeń i ilością świeżego powietrza. Ta grupa parametrów powinna dostarczyć istotnych informacji na temat ryzyka związanego z problemami z oddychaniem i nieprzyjemnymi wrażeniami cieplnymi. Aby zapewnić zadowalającą jakość powietrza, należy brać ją pod uwagę na wszystkich etapach projektowania, zaczynając od koncepcji budynku czy nawet wyboru miejsca jego powstania. Należy również wziąć pod uwagę czynniki zewnętrzne, takie jak obecność zanieczyszczeń w powietrzu, klimat i mikroklimat. Zanieczyszczenia mogą mieć podłoże sztuczne (przemysł, ruch uliczny), pół-naturalne lub naturalne (rolnictwo). Mogą one być charakterystyczne dla wybranego miejsca lub pojawić się w wyniku działalności związanej z budynkiem, na przykład w wyniku ruchu pojazdów silnikowych, spalin z urządzeń odpowiedzialnych za wentylację, klimatyzację i ogrzewanie, itp. Kluczowe znaczenie dla optymalnego projektu ma gruntowna analiza miejsca, ale także profil planowanych na miejscu działań. 2. JAKOŚĆ ŚWIATŁA Jakość światła: dostęp do światła dziennego i sztucznego oraz parametry światła wpływające na samopoczucie. Należy wziąć pod uwagę zarówno światło naturalne jak i sztuczne, jego intensywność i dystrybucję. Komfort świetlny jest bezwzględnie jednym z kluczowych czynników wydajności, a problemy ze wzrokiem często wynikają ze złych warunków pracy, należy więc tej kwestii poświęcić szczególnie dużo uwagi. Światło naturalne wydaje się być najzdrowszym rodzajem światła (nie mówiąc już o tym, że także najtańszym), zawsze warto więc podejmować wysiłki na rzecz zapewnienia dostępu do niego. Podczas projektowania należy wziąć pod uwagę nie tylko bryłę budynku z oknami i wnętrzami, ale także interakcje pomiędzy budynkiem, a jego otoczeniem, w tym przeszkodami dla światła oraz obiektami odbijającymi światło. Dostępne obecnie narzędzia projektowe oraz specjalistyczna wiedza inżynierów pozwalają na pozorowanie i maksymalizację wykorzystania światła dziennego. Jest to zadanie trudne, wymagające uwzględnienia licznych, często sprzecznych ze sobą czynników (bezpośrednie światło dzienne i komfort cieplny). 17. U.S. Environmental Protection Agency Report on the Environment. What are the trends in indoor air quality and their effects on human health? Washington D.C. 17

18 Projektowanie sztucznego oświetlenia koncentruje się na właściwościach naturalnego ideału, tak by było one dobrze odbierane przez ludzkie zmysły, przy jednoczesnej oszczędności energii. Wybór źródeł sztucznego światła i ich ustawienie to tylko połowa sukcesu. Odpowiednie sterowanie umożliwiające podział na strefy i zmianę charakterystyki (np. regulowane LED-y) stanowią kluczowe wyzwanie dla dopasowania oświetlenia do bieżącej działalności. 3. JAKOŚĆ AKUSTYKI Jakość akustyki w środowisku pracy: czynniki akustyczne zależne od użytkowników budynków (np. rozmowy), elementów budynku oraz jego otoczenia. Aby budynek zapewniał komfort pod względem akustycznym, wymaga wprowadzenia rozwiązań na różnych poziomach: od planu ogólnego i ogólnej koncepcji przestrzennej, po szczegóły wyposażenia i wykończenia wnętrz. Chodzi tu zarówno o ograniczenie hałasu u źródeł (np. pochodzącego z urządzeń wentylacyjnych oraz hałasu wynikającego z rozmów), a także o wydzielenie różnych stref akustycznych. Miejsca pracy zaprojektowane do interaktywnej komunikacji i przekazywania wiedzy często stanowią źródło zakłóceń dla współpracowników, którzy próbują się skoncentrować. Zapewnienie prywatności wymaga ograniczenia rozprzestrzeniania się hałasu, w szczególności zakłóceń spowodowanych rozmowami, które często mają najbardziej negatywny wpływ na pracę innych. Pomieszczenia należy tak projektować, by ograniczyć rozchodzenie się dźwięków. Aby wnętrza na planie otwartym były funkcjonalne, ważne jest określenie całkowitej chłonności akustycznej pomieszczenia potrzebnej do sprawienia, by hałas pozostawał blisko swojego źródła. Należy także kontrolować ogólny poziom hałasu, tak by tło akustyczne pozostawało na poziomie, który nie jest męczący i zapewnia prywatność rozmów. W miejscach przeznaczonych do rozmów pomieszczeniach do spotkań i telekonferencji, w budkach telefonicznych potrzebna jest przejrzystość dźwięku, którą można osiągnąć ograniczając niepożądane odbicia od powierzchni sufitu i ścian. "Wymiana doświadczeń w trakcie warsztatów pokazała, jak złożonym organizmem jest biuro i jak wiele czynników decyduje, czy biuro będzie realizowało założone przez organizację cele. W kontekście powszechnego już trendu otwierania przestrzeni biurowej, akustyka odgrywa bardzo istotną rolę. Dobre środowisko pracy to najczęściej kwestia wiedzy i dobrej woli. Celem naszej pracy jest wskazanie kluczowych obszarów wpływających na produktywność i satysfakcję pracowników oraz zachęcenie firm do prowadzenia obserwacji i badań w tym kierunku". Magda Szubert Concept Developer Office Environments Saint-Gobain Ecophon 18

19 4. KONFIGURACJA PRZESTRZENNA Konfiguracja przestrzenna: przestrzenne rozmieszczenie środowisk pracy i ich ustawienie w stosunku do siebie i otoczenia. Oprócz bezpośrednio mierzalnych czynników, uczestnicy technicznej grupy roboczej uzgodnili, że kluczową rolę dla zdrowia i wydajności odgrywa konfiguracja przestrzenna środowiska pracy. Chociaż trudno ją opisać za pomocą parametrów liczbowych, warto uwzględnić ten aspekt w ocenach. Pod uwagę należy wziąć konfigurację przestrzenną na różnych poziomach: oddziaływanie zewnętrznych udogodnień na biura, co ma wpływ na wydajność, konfigurację i liczbę miejsc pracy w danym biurze oraz przestrzenne zależności pomiędzy pojedynczym miejscem pracy, a jego najbliższym otoczeniem. Prawdopodobne jest, że będzie trzeba tu wziąć pod uwagę sprzeczne interesy, takie jak dostępność, prywatność, design i środowisko naturalne. Inne elementy, które mogą odegrać ważną rolę, to sposób, w jaki ludzie postrzegają środowisko swojego biura oraz jak się w nim czują, w tym takie czynniki jak kontakt z naturą, widok za oknem i dostęp do udogodnień. "Wśród klientów Colliers coraz częściej spotkamy się z potrzebą przyciągnięcia i zatrzymania pracowników reprezentujących pokolenie Y. To właśnie dla nich zrównoważony rozwój, środowisko pracy, możliwość pracy z dala od biurek i praca z zespołem ma ogromne znaczenie". Jonathan Cohen Director Building Consultancy Eastern Europe Colliers International 19

20 PODSUMOWANIE DYSKUSJI "Każdy budynek jest prototypem, odpowiadającym unikalnemu zestawowi wymagań. Budynek zrównoważony stworzony jest tak, by zminimalizować wykorzystanie zasobów w całym cyklu swojego życia, oraz by zapewnić wysokiej jakości środowisko sprzyjające zdrowiu i produktywności użytkowników. Uzyskanie optymalnych rezultatów w wymienionych obszarach w rozsądnym czasie i budżecie jest zadaniem, któremu mogą podołać wyłącznie zgrane zespoły złożone ze specjalistów z wielu dziedzin przy ścisłej współpracy z Klientami (użytkownikami budynku)". dr inż. arch. Jan Cieśla Associate - Sustainability BuroHappold Engineering SPOSÓB PROJEKTOWANIA BUDYNKU BIUROWEGO MOŻE POLEPSZYĆ WYDAJNOŚĆ PRZYSZŁYCH NAJEMCÓW. Podczas sesji końcowej podkreślono, że proces projektowania budynku biurowego może mieć pozytywny wpływ na zdrowie i samopoczucie pracowników oraz może potencjalnie podnieść ich wydajność w przypadku zastosowania podejścia całościowego i odejściu od kierowania się wyłącznie wydajnością energetyczną. Należy uwzględnić kryteria związane z innymi aspektami zrównoważonego budownictwa, takie jak: jakość powietrza wewnątrz (kontrola wentylacji i ciepła), jakość światła, komfort akustyczny, zagęszczenie stanowisk pracy. Uzgodniono, że standardy krajowe oraz przepisy prawa polskiego dotyczące środowiska wewnętrznego budynków i BHP są ograniczone do podstawowych parametrów, takich jak: temperatura powietrza, przepływy świeżego powietrza, ilość światła i poziom hałasu 18. Wartości zawarte w tych standardach opierają się na badaniach, które nie są do końca aktualne. Ponadto, wymagania te są bardzo ogólne. Ostatnio wprowadzono nowe sposoby oceny warunków fizycznych w środowisku pracy. Europejski standard EN jest dokumentem zawierającym wszystkie aspekty środowiska fizycznego, które mają udowodniony wpływ na wygodę i wyniki użytkowników obiektów. Dokument ten zawiera odniesienia do metodologii mierzenia i weryfikacji i chociaż projektanci nowoczesnych biurowców w Polsce coraz częściej stosują ten standard, to jednak nie jest to jeszcze praktyka powszechna. 18. Polski Komitet Normalizacyjny Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej. Wymagania. PN-83/B Polski Komitet Normalizacyjny Wentylacja budynków niemieszkalnych - wymagania dotyczące właściwości instalacji wentylacji i klimatyzacji. PN-EN 13779: Polski Komitet Normalizacyjny Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach. PN-87/B-02151/02. Ministerstwo Pracy i Polityki Socjalnej Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe, Dz.U nr 148 poz Polski Komitet Normalizacyjny Światło i oświetlenie - Oświetlenie miejsc pracy - Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach. PN-EN :

Budownictwo pasywne. Budownictwo zielone.

Budownictwo pasywne. Budownictwo zielone. Budownictwo pasywne. Budownictwo zielone. Certyfikacja BREEAM i LEED a efektywność energetyczna budynków Daniel Hojniak Grontmij Polska Poznań, październik 2014 Profil firmy 2 Założona w 1915 Wiodąca europejska

Bardziej szczegółowo

Sylabus kursu. Tytuł kursu: Program szkoleniowy z energooszczędnej renowacji starych budynków. Dla Projektu ETEROB

Sylabus kursu. Tytuł kursu: Program szkoleniowy z energooszczędnej renowacji starych budynków. Dla Projektu ETEROB Sylabus kursu Tytuł kursu: Program szkoleniowy z energooszczędnej renowacji starych Dla Projektu ETEROB 1 Kontrolka dokumentu Informacje Kraj Polska Właściciel dokumentu BSW Data sporządzenia 23/11/2014

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie OZE na przykładzie Parku Naukowo-Technologicznego Euro-Centrum

Wykorzystanie OZE na przykładzie Parku Naukowo-Technologicznego Euro-Centrum Wykorzystanie OZE na przykładzie Parku Naukowo-Technologicznego Euro-Centrum Co robimy? Koncentrujemy się na rozwoju technologii energooszczędnych oraz poszanowaniu energii w budynkach Szkolimy Badamy

Bardziej szczegółowo

Czym jest certyfikat BREEAM?

Czym jest certyfikat BREEAM? Czym jest certyfikat BREEAM? BREEAM jest jedną z najpopularniejszych metod oceny budynków pod względem proekologicznych rozwiązań i budownictwa odpowiedzialnego społecznie. Stworzony przez BRE (Building

Bardziej szczegółowo

PLAN WYDARZEŃ 2016 POLSKIE STOWARZYSZENIE BUDOWNICTWA EKOLOGICZNEGO PLGBC

PLAN WYDARZEŃ 2016 POLSKIE STOWARZYSZENIE BUDOWNICTWA EKOLOGICZNEGO PLGBC PLAN WYDARZEŃ 2016 POLSKIE STOWARZYSZENIE BUDOWNICTWA EKOLOGICZNEGO PLGBC O PLGBC WIZJA Budynki, które poprawiają jakość życia ich użytkowników, wpływają na odtwarzanie naturalnych ekosystemów oraz przyczyniają

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH

Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH http://www.iqsystem.net.pl/grafika/int.inst.bud.jpg SYSTEM ZARZĄDZANIA BUDYNKIEM BUILDING MANAGMENT SYSTEM Funkcjonowanie Systemu

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 317 ds. Wentylacji i Klimatyzacji

PLAN DZIAŁANIA KT 317 ds. Wentylacji i Klimatyzacji Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT 317 ds. Wentylacji i Klimatyzacji STRESZCZENIE KT ds. Wentylacji i Klimatyzacji obejmuje swoim zakresem systemy wentylacji i klimatyzacji w budynkach mieszkalnych zamieszkania

Bardziej szczegółowo

Optymalne wykorzystanie światła dziennego w oświetleniu wnętrz

Optymalne wykorzystanie światła dziennego w oświetleniu wnętrz BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka 9/1999, str. 18 20 dr inż. JAN GRZONKOWSKI Instytut Elektroenergetyki Politechnika Warszawska Optymalne wykorzystanie światła dziennego w oświetleniu wnętrz Typowy

Bardziej szczegółowo

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU TO koncepcja, wedle której

Bardziej szczegółowo

Polska liderem budownictwa ekologicznego w Europie środkowo-wschodniej

Polska liderem budownictwa ekologicznego w Europie środkowo-wschodniej Raport Lion s Banku, 13.05.2014 r. Polska liderem budownictwa ekologicznego w Europie środkowo-wschodniej Aż o ponad 30% może wzrosnąć liczba przyznanych certyfikatów ekologicznych w Polsce w 2014 roku.

Bardziej szczegółowo

informacje o firmie Knight Frank Polska

informacje o firmie Knight Frank Polska informacje o firmie Knight Frank Polska Informacje o firmie 1. Knight Frank na świecie Knight Frank Sp. z o.o. jest częścią Grupy Knight Frank, wiodącej międzynarodowej grupy doradców w dziedzinie nieruchomości.

Bardziej szczegółowo

MOJE MIEJSCE PRACY BAROMETR BIUROWY

MOJE MIEJSCE PRACY BAROMETR BIUROWY MOJE MIEJSCE PRACY BAROMETR BIUROWY Moje Miejsce Pracy - Barometr Biurowy to prekursorskie badanie pracowników biurowych przeprowadzone metodą telefonicznych, standaryzowanych wywiadów kwestionariuszowych

Bardziej szczegółowo

informacje o firmie Knight Frank Sp. z o.o.

informacje o firmie Knight Frank Sp. z o.o. informacje o firmie Knight Frank Sp. z o.o. Knight Frank na świecie Knight Frank Sp. z o.o. jest częścią Grupy Knight Frank, wiodącej międzynarodowej grupy doradców w dziedzinie nieruchomości. Knight Frank

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA WSTĘP Rośnie nasza świadomość ekologiczna, coraz bardziej jesteśmy przekonani, że zrównoważony

Bardziej szczegółowo

Strategia firmy a model współpracy pomiędzy departamentem prawnym a kancelarią zewnętrzną. dr Piotr W. Kowalski

Strategia firmy a model współpracy pomiędzy departamentem prawnym a kancelarią zewnętrzną. dr Piotr W. Kowalski Strategia firmy a model współpracy pomiędzy departamentem prawnym a kancelarią zewnętrzną dr Piotr W. Kowalski Cel prezentacji Celem prezentacji jest odpowiedź na trzy kluczowe pytania w czasach kryzysu

Bardziej szczegółowo

Rynek powierzchni biurowych we Wrocławiu w III kw. 2013 roku. Rynek powierzchni biurowych we Wrocławiu w III kw. 2013 roku

Rynek powierzchni biurowych we Wrocławiu w III kw. 2013 roku. Rynek powierzchni biurowych we Wrocławiu w III kw. 2013 roku Rynek powierzchni biurowych we Wrocławiu w 213 roku Wrocław to jedno z najdynamiczniej rozwijających się miast w Polsce. W ciągu ostatniej dekady stał się jednym z największych i najważniejszych ośrodków

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

Dyrektor Stowarzyszenie Polska Wentylacja

Dyrektor Stowarzyszenie Polska Wentylacja w w w. w e n t y l a c j a. o r g. p l 02-520 Warszawa, ul. Wiśniowa 40B lok. 6 tel./fax 22 542 43 14 e-mail: spw@wentylacja.org.pl Warszawa, 27.10.2014 Szanowny Pan Janusz Żbik Podsekretarz Stanu Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne technologie kluczem do znaczących oszczędności i poprawy funkcjonalności oświetlenia. (przykłady zrealizowanych inwestycji)

Nowoczesne technologie kluczem do znaczących oszczędności i poprawy funkcjonalności oświetlenia. (przykłady zrealizowanych inwestycji) Nowoczesne technologie kluczem do znaczących oszczędności i poprawy funkcjonalności oświetlenia (przykłady zrealizowanych inwestycji) 1 Rozwój rynku oświetleniowego (bez oświetlenia samochodowego i rynku

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialnośd biznesu w projektach ekoinnowacyjnych. Maciej Bieokiewicz

Społeczna odpowiedzialnośd biznesu w projektach ekoinnowacyjnych. Maciej Bieokiewicz 2011 Społeczna odpowiedzialnośd biznesu w projektach ekoinnowacyjnych Maciej Bieokiewicz Koncepcja Społecznej Odpowiedzialności Biznesu Społeczna Odpowiedzialnośd Biznesu (z ang. Corporate Social Responsibility,

Bardziej szczegółowo

Efekty usprawnień w obsłudze technicznej nieruchomości

Efekty usprawnień w obsłudze technicznej nieruchomości Efekty usprawnień w obsłudze technicznej nieruchomości LEVEL 1 Level 2 > Level 3 Jak dobrze realizowana obsługa techniczna może pomóc Property Managerowi Agenda Cele zarządcy Obszary usprawnień Implementacja

Bardziej szczegółowo

Poprawa akustyki. pomaga uczniom i nauczycielom

Poprawa akustyki. pomaga uczniom i nauczycielom Poprawa akustyki pomaga uczniom i nauczycielom Naturalne środowisko akustyczne ułatwia nauczanie i przyswajanie wiedzy Stwórz warunki takie jak na zewnątrz, stosując materiały dźwiękochłonne W ciągu tysięcy

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE ZAWIERAJĄCE UZASADNIENIE WYBORU PRZYJĘTEGO DOKUMENTU W ODNIESIENIU DO ROZPATRYWANYCH ROZWIĄZAŃ ALTERNATYWNYCH

PODSUMOWANIE ZAWIERAJĄCE UZASADNIENIE WYBORU PRZYJĘTEGO DOKUMENTU W ODNIESIENIU DO ROZPATRYWANYCH ROZWIĄZAŃ ALTERNATYWNYCH PODSUMOWANIE ZAWIERAJĄCE UZASADNIENIE WYBORU PRZYJĘTEGO DOKUMENTU W ODNIESIENIU DO ROZPATRYWANYCH ROZWIĄZAŃ ALTERNATYWNYCH Program ochrony środowiska przed hałasem dla Miasta Gliwice na lata 2013-2017

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU

RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU Ewelina Ciaputa RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU ZIELONA INICJATYWA GOSPODARCZA. PARTNERSTWO NA RZECZ EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ

Bardziej szczegółowo

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów Oferta szkoleniowa CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILIT Y S z k o l e n i a i t r e n i n g i d l a p r a c o w n i k ó w i z a r z ą d ó w PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe. 1. Specyfikacja zadań, które będzie realizowała jednostka w ramach badań: Zadanie nr 1

Zapytanie ofertowe. 1. Specyfikacja zadań, które będzie realizowała jednostka w ramach badań: Zadanie nr 1 Poznań, dnia 10 luty 2011r. Zapytanie ofertowe Przedmiot zamówienia: Opracowanie kompletnej dokumentacji projektowej i badawczej oraz świadczenia nadzoru nad badaniami dla zadania pod nazwą: Stworzenie

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych - wprowadzenie, najważniejsze zmiany Adam Ujma Wydział Budownictwa Politechnika Częstochowska 10. Dni Oszczędzania Energii Wrocław 21-22.10.2014

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego Strona 2 PLAN DZIAŁANIA KT 270 ds. Zarządzania Środowiskowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny ds. Zarządzania Środowiskowego został powołany 27.02.1997 r. w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.

Bardziej szczegółowo

JAK MOŻNA OGRANICZYĆ KOSZTY OŚWIETLENIA?

JAK MOŻNA OGRANICZYĆ KOSZTY OŚWIETLENIA? JAK MOŻNA OGRANICZYĆ KOSZTY OŚWIETLENIA? NIEZAWODNYM SPOSOBEM NA OGRANICZENIE KOSZTÓW OŚWIETLENIA MAGAZYNÓW I HAL PRODUKCYJNYCH JEST WYKORZYSTANIE SYSTEMU COLUMBUS KIM JESTEŚMY? Firmą specjalizującą się

Bardziej szczegółowo

Green Cleaning. Ekologiczne i ekonomiczne sprzątanie budynków

Green Cleaning. Ekologiczne i ekonomiczne sprzątanie budynków Green Cleaning Ekologiczne i ekonomiczne sprzątanie budynków Dlaczego green? Green znaczy więcej niż ekologiczny green to zrównoważony rozwój. HECTAS jest jedną z wiodących firm - ruchomości w całej Europie.

Bardziej szczegółowo

Rola i zadania Komitetu Audytu. Warszawa, 11.03.2013

Rola i zadania Komitetu Audytu. Warszawa, 11.03.2013 Rola i zadania Komitetu Audytu Warszawa, 11.03.2013 Informacje o Grupie MDDP Kim jesteśmy Jedna z największych polskich firm świadczących kompleksowe usługi doradcze 6 wyspecjalizowanych linii biznesowych

Bardziej szczegółowo

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE MODELU LBG W FUNDACJACH KORPORACYJNYCH Warszawa, 11 września 2014r. Małgorzata Greszta, SGS Polska NASZA EKSPERCKA WIEDZA W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

Fabryka w Pile. Case Study. Modernizacja oświetlenia w jednej z fabryk Philips Lighting Poland w Pile. LOKALIZACJA Polska, Piła

Fabryka w Pile. Case Study. Modernizacja oświetlenia w jednej z fabryk Philips Lighting Poland w Pile. LOKALIZACJA Polska, Piła Fabryka w Pile Case Study Modernizacja oświetlenia w jednej z fabryk Philips Lighting Poland w Pile LOKALIZACJA Polska, Piła Wprowadzenie Philips Lighting Poland w Pile to największy producent oświetlenia

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych

Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych mgr inż. Krzysztof Szczotka www.agh.e du.pl BUDOWNICTWO

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Zarządzanie nieruchomościami Trendy na rynku nieruchomości Dr Dominika Brodowicz Zakład Miasta Innowacyjnego, SGH Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 30 września 2015 r.

Bardziej szczegółowo

LG Electronics Polska: Technologia wysokiej wydajności - klimatyzatory H-Inverter

LG Electronics Polska: Technologia wysokiej wydajności - klimatyzatory H-Inverter LG Electronics Polska: Technologia wysokiej wydajności - klimatyzatory H-Inverter W dzisiejszym, nowoczesnym świecie podnoszenie komfortu życia odbywa się często kosztem środowiska naturalnego. Należy

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE

WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE Załącznik nr 13 do Regulaminu konkursu Wyjaśnienia do kryteriów oceny merytorycznej jakościowej Projekty z zakresu działania 5.2 Infrastruktura ochrony zdrowia i pomocy społecznej

Bardziej szczegółowo

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka Zmiany w standardzie ISO 9001 dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka 1 W prezentacji przedstawiono zmiany w normie ISO 9001 w oparciu o projekt komitetu. 2 3 4 5 6 Zmiany w zakresie terminów używanych

Bardziej szczegółowo

CEBC Raport Wartość nadzoru budowlanego

CEBC Raport Wartość nadzoru budowlanego CEBC Raport Wartość nadzoru budowlanego 1. Konsorcjum Europejskiego Nadzoru Budowlanego (CEBC) jest europejską instytucją, w której osoby odpowiedzialne za treść przepisów budowlanych wraz z osobami przeprowadzającymi

Bardziej szczegółowo

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu ostatnich kilku dekad diametralnie zmienił się charakter prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja energetyczna okien nowych i wymienianych Część 1

Optymalizacja energetyczna okien nowych i wymienianych Część 1 Optymalizacja energetyczna okien nowych i wymienianych Część 1 Co roku wymienia się w Polsce miliony okien nowe okna mają być cieplejsze i powinny zmniejszać zużycie energii potrzebnej na ogrzanie mieszkań.

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE STRATEGICZNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DLA PROJEKTU PN. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GORZOWA WLKP.

PODSUMOWANIE STRATEGICZNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DLA PROJEKTU PN. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GORZOWA WLKP. PODSUMOWANIE STRATEGICZNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DLA PROJEKTU PN. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GORZOWA WLKP. SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 3 2. RAMOWY PRZEBIEG STRATEGICZNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA

Bardziej szczegółowo

BUILDING EFFICIENCY. Rozwiązania efektywne energetycznie aby pomagać ludziom osiągać więcej

BUILDING EFFICIENCY. Rozwiązania efektywne energetycznie aby pomagać ludziom osiągać więcej BUILDING EFFICIENCY Rozwiązania efektywne energetycznie aby pomagać ludziom osiągać więcej W Johnson Controls widzimy budynki w sposób, który wykracza poza granice wyobraźni większości ludzi. Kiedy patrzymy

Bardziej szczegółowo

Model dojrzałości dopasowania strategicznego. Nadzór Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Poziom 4 Poziom 5 Na poziomie

Model dojrzałości dopasowania strategicznego. Nadzór Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Poziom 4 Poziom 5 Na poziomie Tab. 1. Opis poziomów dojrzałości procesów dla obszaru nadzór. Formalne strategiczne planowanie biznesowe Formalne strategiczne planowanie Struktura organizacyjna Zależności organizacyjne Kontrola budżetowania

Bardziej szczegółowo

Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji. Warszawa, 11.03.2013

Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji. Warszawa, 11.03.2013 Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji Warszawa, 11.03.2013 Informacje o Grupie MDDP Kim jesteśmy Jedna z największych polskich firm świadczących kompleksowe usługi doradcze 6 wyspecjalizowanych linii

Bardziej szczegółowo

Bank Millennium pozostaje w składzie RESPECT Index. Wyróżnienie za raportowanie kwestii ESG

Bank Millennium pozostaje w składzie RESPECT Index. Wyróżnienie za raportowanie kwestii ESG Bank Millennium pozostaje w składzie RESPECT Index W 2015 roku Bank Millennium po raz ósmy z rzędu znalazł się w składzie RESPECT Index indeksu spółek odpowiedzialnych społecznie. RESPECT Index obejmuje

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r.

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej Ministry of Transport, Construction and Maritime Economy Efektywność energetyczna oraz racjonalne wykorzystanie zasobów energetycznych w aspekcie

Bardziej szczegółowo

SYSTEM MOTYWACYJNY NA PRZYKŁADZIE EURO TAX.pl SA

SYSTEM MOTYWACYJNY NA PRZYKŁADZIE EURO TAX.pl SA SYSTEM MOTYWACYJNY NA PRZYKŁADZIE EURO TAX.pl SA 01/ WPROWADZENIE Przesłanki wdrożenia systemu motywacyjnego: 1/ Zapotrzebowanie na dynamiczny wzrost sprzedaży 2/ Poprawa efektywności działań sprzedażowych

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska dyscypliną przyszłości!

Inżynieria Środowiska dyscypliną przyszłości! Warto budować lepszą przyszłość! Czyste środowisko, efektywne systemy energetyczne, komfort życia dr inż. Piotr Ziembicki Instytut Inżynierii Środowiska Uniwersytet Zielonogórski WYZWANIA WSPÓŁCZESNOŚCI

Bardziej szczegółowo

efektywności Twojej firmy i pozwoli na osiągnięcie

efektywności Twojej firmy i pozwoli na osiągnięcie Chcesz ukierunkować i nadać tempo rozwojowi Twoich pracowników? OCENA PRACOWNICZA 360 STOPNI. METODA SPRZĘŻENIA ZWROTNEGO. + czym jest ocena 360 stopni? + co jest przedmiotem pomiaru? + kto dokonuje oceny?

Bardziej szczegółowo

Kampania edukacyjna "Każdy stopień ma znaczenie" - Nawet o 46% można obniżyć rachunki za ogrzewanie w mieszkaniu

Kampania edukacyjna Każdy stopień ma znaczenie - Nawet o 46% można obniżyć rachunki za ogrzewanie w mieszkaniu Kampania edukacyjna "Każdy stopień ma znaczenie" - Nawet o 46% można obniżyć rachunki za ogrzewanie w mieszkaniu W ramach kampanii edukacyjnej "Każdy stopień ma znaczenie" przeprowadzonej przez SMG/KRC

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne, innowacyjne technologie jako rozwiązania zmierzające do osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej budynków

Nowoczesne, innowacyjne technologie jako rozwiązania zmierzające do osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej budynków Nowoczesne, innowacyjne technologie jako rozwiązania zmierzające do osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej budynków Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Katedra

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Warszawa, 23 czerwca 2014 Leszek Drogosz Dyrektor Biura Infrastruktury Urzędu m.st. Warszawy

Bardziej szczegółowo

Mariusz Nowak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska

Mariusz Nowak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Inteligentne budynki (2) Źródła Loe E. C., Cost of Intelligent Buildings, Intelligent Buildings Conference, Watford, U. K., 1994 Nowak M., Zintegrowane systemy zarządzania inteligentnym budynkiem, Efektywność

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków URZĄD MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00, fax 370 71 70 e-mail:

Bardziej szczegółowo

Dlaczego outsourcing informatyczny? Jakie korzyści zapewnia outsourcing informatyczny? Pełny czy częściowy?

Dlaczego outsourcing informatyczny? Jakie korzyści zapewnia outsourcing informatyczny? Pełny czy częściowy? Dlaczego outsourcing informatyczny? Przeciętny informatyk firmowy musi skupić w sobie umiejętności i specjalizacje z wielu dziedzin informatyki. Równocześnie musi być administratorem, specjalistą od sieci

Bardziej szczegółowo

Inwestycje Kapitałowe w innowacyjne projekty

Inwestycje Kapitałowe w innowacyjne projekty Inwestycje Kapitałowe w innowacyjne projekty Krótko o inkubatorze Forma prawna Spółka akcyjna Zasięg geogr. Polska (Świat) Start 2008 Oczekiwana st. zwrotu 70 % rocznie Debiut NC 7 czerwca 2010 Ilość projektów

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW

POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW POLITYKA ZAKUPU SPRZĘTÓW I USŁUG ZRÓWNOWAŻONY ŁAŃCUCH DOSTAW WSTĘP Jednym z długoterminowych celów Fabryki Komunikacji Społecznej jest korzystanie z usług dostawców spełniających wymogi bezpieczeństwa,

Bardziej szczegółowo

W jakich działaniach projekty coachingowe sprawdzają się najlepiej

W jakich działaniach projekty coachingowe sprawdzają się najlepiej W jakich działaniach projekty coachingowe sprawdzają się najlepiej Krzysztof Michał Nowak By odpowiedzieć na pytanie w jakich działaniach projekty coachingowe sprawdzają się najlepiej, warto przyjrzeć

Bardziej szczegółowo

PANEL 1 Zarządzanie strategiczne, jakość życia, usługi publiczne, komunikacja z mieszkańcami

PANEL 1 Zarządzanie strategiczne, jakość życia, usługi publiczne, komunikacja z mieszkańcami Jak skutecznie wykorzystać system zarządzania JST do poprawy jakości życia mieszkańców? Konferencja zamykająca realizację innowacyjnego projektu partnerskiego MJUP PANEL 1 Zarządzanie strategiczne, jakość

Bardziej szczegółowo

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Kotłownie gazowe to alternatywne rozwiązanie dla Klientów, którzy nie mają możliwości przyłączenia się do miejskiej sieci ciepłowniczej.

Bardziej szczegółowo

Pomiar kapitału ludzkiego wyzwania i szanse dla ZKL

Pomiar kapitału ludzkiego wyzwania i szanse dla ZKL Pomiar kapitału ludzkiego wyzwania i szanse dla ZKL dr Łukasz Sienkiewicz Instytut Kapitału Ludzkiego Seminarium naukowe Pomiar kapitału ludzkiego wyzwania i szanse dla zarządzania organizacją Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA. a Politechniką Białostocką

List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA. a Politechniką Białostocką Informacja prasowa Białystok, 1 grudnia 2012 List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA a Politechniką Białostocką W dniu 30.11.2012 r. w siedzibie Politechniki Białostockiej doszło do podpisania

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA AUDYT ZGODNOŚCI Z REKOMENDACJĄ D WYMAGANĄ PRZEZ KNF

OFERTA NA AUDYT ZGODNOŚCI Z REKOMENDACJĄ D WYMAGANĄ PRZEZ KNF OFERTA NA AUDYT ZGODNOŚCI Z REKOMENDACJĄ D WYMAGANĄ PRZEZ KNF w zakresie zarządzania obszarami technologii informacyjnej i bezpieczeństwa środowiska teleinformatycznego w bankach www.bakertilly.pl WSTĘP

Bardziej szczegółowo

Kodeks postępowania dostawców Grupy NSG Komisja ds. kierowania zasadami działu zaopatrzenia

Kodeks postępowania dostawców Grupy NSG Komisja ds. kierowania zasadami działu zaopatrzenia Informacje ogólne Tytuł zasad Zatwierdzone przez Data zatwierdzenia Zakres Cel zasad Kodeks postępowania dostawców Grupy NSG Komisja ds. kierowania zasadami działu zaopatrzenia 17.06.2009 Niniejsze zasady

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KONFERENCJI* PRZYSZŁOŚĆ NALEŻY DO ZIELONYCH TECHNOLOGII BLOK I: CERTYFIKACJA ZIELONYCH BIUR

PROGRAM KONFERENCJI* PRZYSZŁOŚĆ NALEŻY DO ZIELONYCH TECHNOLOGII BLOK I: CERTYFIKACJA ZIELONYCH BIUR PROGRAM KONFERENCJI* 9:00 9:30 REJESTRACJA UCZESTNIKÓW 9:30 9:45 POWITANIE GOŚCI ANDRZEJ JONAS, REDAKTOR NACZELNY THE WARSAW VOICE PROWADZENIE KONFERENCJI ELŻBIETA WRZECIONKOWSKA, THE WARSZAW VOICE BLOK

Bardziej szczegółowo

Systemair: Technologia EC

Systemair: Technologia EC Systemair: Technologia EC Kwestia ochrony środowiska naturalnego to dziedzina wymagająca zdecydowanych i szybkich działań. Dotyczy to zwłaszcza sektora przemysłowego współodpowiedzialnego, wraz z konsumentami

Bardziej szczegółowo

ANALIZA POTRZEB SZKOLENIOWYCH

ANALIZA POTRZEB SZKOLENIOWYCH PROCES SZKOLENIOWY ANALIZA POTRZEB SZKOLENIOWYCH Przeprowadzamy szczegółową analizę potrzeb bazując na HPI metodologii, która jest wykorzystywana obecnie na rynku i daje bardzo dużo informacji źródłowych

Bardziej szczegółowo

SKUTECZNIE. INNOWACYJNIE. Z WIĘKSZYM ZYSKIEM.

SKUTECZNIE. INNOWACYJNIE. Z WIĘKSZYM ZYSKIEM. SKUTECZNIE. INNOWACYJNIE. Z WIĘKSZYM ZYSKIEM. + Kim jesteśmy? + Czym się zajmujemy? + Nasza oferta + Doświadczenie Cel: prezentacja możliwości współpracy FORMEDIS 2/13 KIM JESTEŚMY? + jesteśmy zespołem

Bardziej szczegółowo

dialog przemiana synergia

dialog przemiana synergia dialog przemiana synergia SYNERGENTIA. Wspieramy Klientów w stabilnym rozwoju, równoważącym potencjał ekonomiczny, społeczny i środowiskowy przez łączenie wiedzy, doświadczenia i rozwiązań z różnych sektorów.

Bardziej szczegółowo

POWIERZCHNIE BIUROWE

POWIERZCHNIE BIUROWE POWIERZCHNIE BIUROWE Ankieta, do której chcieliśmy Państwa zaprosić stanowi część IV edycji badania najemców wybranych biur w Polsce, które Millward Brown niezależna firma zajmująca się badaniem rynku,

Bardziej szczegółowo

Jak napędzamy zrównoważony rozwój? Czerwiec 2010

Jak napędzamy zrównoważony rozwój? Czerwiec 2010 Jak napędzamy zrównoważony rozwój? Czerwiec 2010 W zakresie polityki energetycznej Dania przykłada ogromną wagę do wspierania efektywności energetycznej na różnych etapach, począwszy od produkcji po konsumpcję,

Bardziej szczegółowo

Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE

Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE FUNDUSZ UNIA EUROPEJSKA SPÓJNOŚCI Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE Podtytuł prezentacji Edward Kolbusz Zastępca Dyrektora Departamentu Gospodarki Niskoemisyjnej NFOŚiGW

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

KARTA DOSTAWCÓW. Gospodarcze, środowiskowe i społeczne wymagania zrównoważonego rozwoju stanowią kluczowe wytyczne strategii Grupy Saint-Gobain.

KARTA DOSTAWCÓW. Gospodarcze, środowiskowe i społeczne wymagania zrównoważonego rozwoju stanowią kluczowe wytyczne strategii Grupy Saint-Gobain. KARTA DOSTAWCÓW Gospodarcze, środowiskowe i społeczne wymagania zrównoważonego rozwoju stanowią kluczowe wytyczne strategii Grupy Saint-Gobain. Grupa przystąpiła do Światowego Paktu Global Compact Narodów

Bardziej szczegółowo

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości Efektywność w budownictwie czyli Wykorzystać szansę Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości maria.dreger@rockwool.pl Rezerwy są wszędzie, ale uwaga na budynki - ponad 5 mln obiektów zużywających

Bardziej szczegółowo

Letni komfort. z mineralną wełną szklaną URSA. Stockbyte/Thinkstock

Letni komfort. z mineralną wełną szklaną URSA. Stockbyte/Thinkstock Letni komfort z mineralną wełną szklaną URSA Stockbyte/Thinkstock Twój letni komfort z URSA! istockphoto/thinkstock Nasz dom jest naszą ostoją, miejscem, które kochamy i gdzie spędzamy najlepsze momenty

Bardziej szczegółowo

Alma CG. Europejski lider w zakresie # cost consultingu

Alma CG. Europejski lider w zakresie # cost consultingu Alma CG Europejski lider w zakresie # cost consultingu Agenda Kim jesteśmy Gwarancja jakości Obszary współpracy Etapy realizacji Projektu 3 Kim jesteśmy > Alma CG opracowała cost consulting - system doradztwa

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

Human Performance Improvementjak HR może podnieść efektywność organizacyjną firmy

Human Performance Improvementjak HR może podnieść efektywność organizacyjną firmy Human Performance Improvementjak HR może podnieść efektywność organizacyjną firmy Katarzyna Meysztowicz k.meysztowicz@tangerine.biz.pl Tel.: 790 300 575 Agenda Od czego zależy efektywność organizacyjna

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r.

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. Gospodarka niskoemisyjna co to takiego? Gospodarka niskoemisyjna (ang. low emission economy)

Bardziej szczegółowo

Inteligentna izolacja energooszczędnego domu

Inteligentna izolacja energooszczędnego domu Inteligentna izolacja energooszczędnego domu Sprawdź, jak zbudować tani i jednocześnie wydajny dom na miarę swoich potrzeb Charakterystyczne dla nowoczesnych domów, oprócz atrakcyjnej architektury, są

Bardziej szczegółowo

NODA System Zarządzania Energią

NODA System Zarządzania Energią STREFA sp. z o.o. Przedstawiciel i dystrybutor systemu NODA w Polsce NODA System Zarządzania Energią Usługi optymalizacji wykorzystania energii cieplnej Piotr Selmaj prezes zarządu STREFA Sp. z o.o. POLEKO:

Bardziej szczegółowo

WDROŻENIE MODELOWANIA PROCESÓW ORAZ WSPARCIE

WDROŻENIE MODELOWANIA PROCESÓW ORAZ WSPARCIE OFERTA WDROŻENIE MODELOWANIA PROCESÓW ORAZ WSPARCIE W TWORZENIU MODELU AS-IS /Jest to przykład (wzór) oferty treść jest wypełniana na podstawie nie zobowiązujących rozmów i spotkań z Klientem, pracownikami

Bardziej szczegółowo

Zielone Zamówienia Publiczne w Europie Biurowy sprzęt komputerowy (IT) Bałtycka Agencja Poszanowania Energii Sp. z o.o.

Zielone Zamówienia Publiczne w Europie Biurowy sprzęt komputerowy (IT) Bałtycka Agencja Poszanowania Energii Sp. z o.o. Zielone Zamówienia Publiczne w Europie Biurowy sprzęt komputerowy (IT) Bałtycka Agencja Poszanowania Energii Sp. z o.o. Zawartość Wprowadzenie Zużycie energii Etykiety Kryteria Koszt całkowity Rekomendacje

Bardziej szczegółowo

KAMPANIA SPOŁECZNA NA RZECZ POPRAWY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ BUDYNKÓW

KAMPANIA SPOŁECZNA NA RZECZ POPRAWY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ BUDYNKÓW KAMPANIA SPOŁECZNA NA RZECZ POPRAWY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ BUDYNKÓW CO TO JEST Szóste paliwo? Szóste paliwo to energia zaoszczędzona dzięki lepszemu standardowi energetycznemu budynków. Pod tą nazwą

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA LIBET S.A. 27 MARCA 2013 R.

PREZENTACJA LIBET S.A. 27 MARCA 2013 R. PREZENTACJA LIBET S.A. 27 MARCA 2013 R. Skuteczne zarządzanie Thomas Lehmann Prezes Zarządu Dyrektor Zarządzający Libet S.A. Udział w rynku Ireneusz Gronostaj Członek Zarządu Dyrektor Finansowy Libet S.A.

Bardziej szczegółowo

Właściwe rozwiązania i odpowiedzi. BIG INVEST Group. Prezentacja

Właściwe rozwiązania i odpowiedzi. BIG INVEST Group. Prezentacja Właściwe rozwiązania i odpowiedzi BIG INVEST Group Prezentacja Absolwent Wydziału Chemii Politechniki Gdańskiej. Od 1989 r. działa w branży consultingowej i inżynieryjnej jako doradca w zakresie ochrony

Bardziej szczegółowo

EKOKreatywne Firmy. nowe kompetencje - czysty zysk. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

EKOKreatywne Firmy. nowe kompetencje - czysty zysk. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego EKOKreatywne Firmy nowe kompetencje - czysty zysk Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Czy projekt jest dla Ciebie? TAK Jeżeli jesteś mikro,

Bardziej szczegółowo

Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa

Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa Model Rozwoju Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstwa Funkcjonalnośd umożliwienie dokonania ogólnej, a jednocześnie całościowej oceny (samooceny) zaangażowania społecznego firmy we wszystkich obszarach,

Bardziej szczegółowo

Budowanie zrównoważonej przyszłości

Budowanie zrównoważonej przyszłości Budowanie zrównoważonej przyszłości Społeczna Odpowiedzialność Przedsiębiorstwa Przegląd Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa Każdego roku nowe produkty, nowe regulacje prawne i nowe technologie

Bardziej szczegółowo

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Raport z monitoringu opracowania i wdrażania standardu wzajemnego informowania się JST i NGO o planach, zamierzeniach, kierunkach działań przez Gminę Frampol w projekcie pt.: Współpracujemy profesjonalnie!

Bardziej szczegółowo

StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie. www.stratex.pl

StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie. www.stratex.pl StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie profil firmy www.stratex.pl Nasza tożsamość Misja Zmieniamy pomysł w praktyczne działanie Założyliśmy StratEX Strategy Execution w 2008 roku jako konsultanci

Bardziej szczegółowo

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Ewelina Kaatz-Drzeżdżon Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku marzec 2015 Nowy

Bardziej szczegółowo