WYŻSZA SZKOŁA FINANSÓW I PRAWA W BIELSKU-BIAŁEJ PRACA DYPLOMOWA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WYŻSZA SZKOŁA FINANSÓW I PRAWA W BIELSKU-BIAŁEJ PRACA DYPLOMOWA"

Transkrypt

1 WYŻSZA SZKOŁA FINANSÓW I PRAWA W BIELSKU-BIAŁEJ STUDIA PODYPLOMOWE: MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO PRACA DYPLOMOWA Wpływ konfliktów zbrojnych na stabilność krajów strefy euro na tle wybranych krajów Unii Europejskiej. Autor: Mariusz Mazur Paweł Kamiński Promotor: dr Adam ŻABKA Bielsko-Biała, 2015 rok

2 SPIS TREŚCI Wstęp Rozdział I. Typologia konfliktów zbrojnych i jej rodzaje. 5 Rozdział II. Konflikty zbrojne po powstaniu unii europejskiej. 7 Konflikt w Iraku Konflikt w Afganistanie. 9 Konflikt na Ukrainie Konflikt w Egipcie.12 Konflikt w Libii.13 Konflikt w Tunezji.13 Rozdział III. Miary stabilności gospodarki..15 Rozdział IV. Porównanie okresów konfliktów z wybranymi wskaźnikami Wnioski Bibliografia

3 WSTĘP Co jakiś czas w serwisach informacyjnych na wszystkich kanałach telewizyjnych, radiowych, czy stronach internetowych pojawia się hasło: konflikt, konflikt zbrojny, które staje się jednocześnie tematem zagorzałych dyskusji odnośnie skutków konfliktów mających wpływ na gospodarkę Unii Europejskiej. Jednak mało kto zdaje sobie sprawę z tego, skąd biorą się te pojęcia, czy też na jakich szczeblach zapadają w ogóle decyzje o ingerencji w danym państwie. Dlatego na temat pracy dyplomowej postanowiliśmy wybrać wpływ konfliktów zbrojnych, dokładniej opisując jedynie niektóre, najgłośniejsze z nich, opierając się jednocześnie na własnych doświadczeniach. Tytuł naszej pracy zatem brzmi: Wpływ konfliktów zbrojnych na stabilność krajów strefy euro na tle wybranych krajów w Unii Europejskiej. W tej pracy chcemy na miarę naszych możliwości konstruktywnie przedstawić powyższe zagadnienie. Dlaczego wybraliśmy taki temat? Ponieważ było to podyktowane głównie poszerzeniem wiedzy o strefie euro, o korzyściach płynących ze wspólnej waluty w Unii Europejskiej. Zadaliśmy sobie pytanie, czy konflikty zbrojne mają wpływ na gospodarkę Unii Europejskiej i na gospodarkę światową i jakie wskaźniki makroekonomiczne najbardziej ukazują ten wpływ. Głównym celem pracy dyplomowej będzie zatem porównanie wskaźników makroekonomicznych np. PKB, kursy walut, inflacja, ceny ropy, złota, indeksy giełdowe w takich krajach jak Polska, Czechy, Dania, które należą do Unii Europejskiej lecz nie należą do unii walutowej oraz Słowacja, Niemcy, Francja należące do strefy euro. Pokażemy też wskaźniki wszystkich państw Unii oraz wszystkich krajów strefy euro jako jednej gospodarki. W rozdziale pierwszym przedstawiliśmy jedynie ogólnie typologię konfliktów zbrojnych i jej rodzaje. Rozdział drugi to historyczne przedstawienie konfliktów zbrojnych w takich krajach jak Irak, Afganistan, Tunezja, Egipt i Libia. Rozdział trzeci to miary stabilności gospodarki. Rozdział czwarty to porównanie konfliktów zbrojnych ze wskaźnikami makroekonomicznymi. Pracę dyplomową oparliśmy na analizie dostępnych na polskim rynku wydawniczym książek, autorów zajmujących się tym zagadnieniem i innych pomniejszych mniej bądź bardziej znanych publikacjach, jednakże bardzo pomocnych przy powstawaniu tej pracy dyplomowej. Część materiałów pochodzi ze stron internetowych, które zawierają wiele cennych informacji, wymagających jednak zawsze dokładnego i skrupulatnego sprawdzenia. 3

4 Mimo wszystko mamy nadzieję, że zebrane i przedstawione w tym opracowaniu materiały, w stopniu, co najmniej dobrym przedstawią i wyjaśnią pojęcie konfliktu i konfliktu zbrojnego. Szczegółowy wykaz literatury został zamieszczony na końcu niniejszej publikacji. 4

5 ROZDZIAŁ I Typologia konfliktów zbrojnych i jej rodzaje Pojęcie konfliktu zbrojnego jest szersze od pojęcia wojny. Konflikt (łac. conflictus = zderzenie) to wszelkie przejawy walki zbrojnej, której uczestnikami są strony nie będące podmiotami prawa międzynarodowego, poprzedzony zwykle jest antagonizmem stron i narastającą sprzecznością interesów. Z konfliktem do czynienia mamy wtedy, gdy grupa ludzi posiadająca określoną tożsamość świadomie przeciwstawia się innej grupie mającej interesy sprzeczne z interesami pierwszej grupy. Według L.A.Caser:,,konflikt to walka o wartości i prawa do dóbr takich jak status, siła, zasoby, której celem jest zneutralizowanie, osłabienie lub wyeliminowanie przeciwników. Do konfliktu może dojść w różnych sytuacjach i występuje między dwoma lub większą liczbą stron. Kiedy sprzeczność interesów występuje w jednym państwie mówimy że jest to konflikt wewnątrzpaństwowy. Natomiast, gdy jest to sprzeczność między państwami to jest to konflikt międzynarodowy. Znaczna liczba konfliktów wewnętrznych ulega umiędzynarodowieniu poprzez włączenie się do nich strony trzeciej, zwykle następuje to w formie wsparcia finansowego, materialnego lub pośredniej pomocy wojskowej. CECHY KONFLIKTÓW ZBROJNYCH: odbywają się zawsze między konkretnymi uczestnikami rozpoczynają się i kończą w określonym czasie przechodzą różne fazy (np. wzrostu i spadku napięcia, eskalacji) obejmują określone obszary (państw, kontynentów) skupiają się na zdobywaniu określonych wartości i dóbr wzrost udziału w nich dzieci; ponad 90% ofiar stanowi ludność cywilna podsycają je dążenia secesjonistyczne określonych obszarów wojny narodowowyzwoleńcze przekształciły się w wewnętrzne konflikty o władzę, a przede wszystkim o kontrolę nad surowcami PRZYCZYNY KONFLIKTÓW MIĘDZYNARODOWYCH 1. Kryterium podmiotowe (K.Waltz) poziom jednostek - ocena natury i zachowania człowieka i głupoty ludzkiej wojna wyrazem egoizmu 5

6 poziom państw i społeczeństw - państwa wywołując wojny chcą uzyskać wewnętrzną jedność osiągnięcie światowego pokoju nastąpi, gdy przemiany ustrojowe dokonują się we wszystkich państwach poziom systemu międzynarodowego - system międzynarodowy cechuje brak kompleksowego i wiążącego systemu prawnego najlepszym rozwiązaniem byłoby utworzenie rządu światowego dla współdziałania państw. 2. Mikroteorie - upatrują przyczyn wojen w naturze i zachowaniu jednostek 3. Makroteorie - przyczyny konfliktu leżą na poziomie społeczeństw, państw, systemu światowego 4. Kryterium przedmiotowe polityczne i terytorialne - chęć zdobycia suwerenności lub wpływu na określonym terytorium ekonomiczne - np. chęć zdobycia wpływów gospodarczych za granicą; chęć kontrolowania bogactw poza własnym terytorium państwowym itp. lecz także zróżnicowanie tempa i poziomu rozwoju gospodarczego między podmiotami SM militarne - zwłaszcza wyścig zbrojeń ideologiczne - np. okres zimnej wojny, ale również na tle kulturowym lub cywilizacyjnym ekologiczne - wzrost populacji, wyczerpywanie się zasobów naturalnych, nierównomierna dystrybucja zasobów naturalnych FAZY I STADIA ROZWOJOWE KONFLIKTÓW MIĘDZYNARODOWYCH 1) stabilny pokój - ograniczone stosunki między stronami, rozbieżności w celach i wartościach rozwiązywanie dyplomatyczne. 2) niestabilny pokój - wzrasta poziom wrogości, pojawiają się napięcia; podejmowane są działania niedopuszczające do zaostrzenia konfliktu, zazwyczaj za pomocą niebezpośrednich uczestników. 3) kryzys - sytuacja trudna do kontrolowania, dynamiczna i zmienna. Metody rozwiązywania kryzysu: negocjacje, mediacje, komisja badań, koncyliacja, podjęcie środków prawnych na arenie międzynarodowej. 4) wojna - konflikt zbrojny. 5) zawieszenie broni 6

7 RODZAJE KOFLIKTÓW ze względu na położenie geograficzne: lokalne, subregionalne, regionalne, ponadregionalne, globalne (Północ-Południe) ze względu na przyczyny konfliktu: konflikty graniczne i spory terytorialne (np. konflikt o Kaszmir) zamorskie (np. francuska wojna w Indochinach ) na tle ekonomicznym (np. diamenty w Sierra Leone) etniczne mniejszościowe na tle religijnym ideologiczne ze względu na walczące podmioty: o międzypaństwowe (uczestniczą głównie państwa lub zorganizowane siły) o niepaństwowe (ugrupowania polityczne o charakterze wewnątrzpaństwowym, które z czasem mogą korzystać z pomocy zewnętrznej) ze względu na sposób prowadzenia walki działania lądowe, morskie i powietrzne ze względu na rodzaj użytej broni atomowej, chemicznej, biologicznej ze względu na aspekty prawne i moralne w kryterium prawnym istotne znaczenie posiada określenie prawnego charakteru konfliktów zbrojnych (czy są legalne czy nielegalne). Moralna ocena konfliktów dokonywana jest z punktu widzenia interesów i celów wszystkich wojujących stron Konflikt o niskim natężeniu: retorsja: np. zerwanie stosunków dyplomatycznych demonstracja: pokaz siły jako czynnik odstraszający bądź ograniczający jego działania ze względu na potencjalne konsekwencje odwet: np. Izrael Autonomia Palestyńska interwencja: naruszenie suwerenności danego kraju. Mieszanie się w sprawy wewnętrzne innego państwa. 7

8 ROZDZIAŁ II Konflikty zbrojne po powstaniu Unii Europejskiej Konflikt w Iraku Na obszarze współczesnego Iraku przez stulecia, nawet jeszcze przed naszą erą, toczyły się konflikty zbrojne. Dopiero w 1932 roku stał się krajem niepodległym, choć nadal pod kontrolą Brytyjczyków, ze względu na ogromne złoża ropy naftowej. Z czasem, po wielu utarczkach, coraz silniejszą pozycję i wpływy zdobywała Partia Socjalistycznego Odrodzenia Arabskiego, czyli Baas. Od roku 1979 do 2003 roku partią Baas i krajem rządził Saddam Husajn, który wcześniej odsunął od władzy prezydenta Ahmeda Hassana al-bakra. [ ] Wojna, którą koalicja międzynarodowa pod przewodnictwem USA wydała Irakowi 20 marca 2003 roku zakończyła się szybką klęską reżimu Saddama Husajna. 9 kwietnia 2003 roku w centrum Bagdadu doszło do symbolicznego obalenia przez Amerykanów i Irakijczyków gigantycznego posągu Saddama Husajna. W kolejnych kilku dniach Amerykanie wraz z bojownikami kurdyjskimi zajęli największe miasta północnego Iraku Kirkuk i Mosul, a także rodzinne miasto Husajna - Tikrit, pieczętując upadek dyktatora 1. Rządzony przez Saddama Irak niejednokrotnie pokazał w jakiej pogardzie ma pokój, prawo międzynarodowe, prawa człowieka, suwerenność sąsiadów. Nie wygasła jeszcze pamięć o pierwszej wojnie nad Zatoką Perską, która rozpoczęła się od irackiego najazdu na Kuwejt, wyzwolony następnie przez siły koalicji międzynarodowej. Świat pamiętał też, że podczas wojny iracko-irańskiej Saddam nie zawahał się użyć broni chemicznej przeciwko irackim Kurdom, którzy w połowie lat 80. wzniecili kolejne powstanie. Prezydent USA George W. Bush miał dokończyć to, czego nie udało się dokonać jego ojcu w czasie Pustynnej Burzy. Iracki dyktator miał zostać w końcu pociągnięty do odpowiedzialności za popełnione zbrodnie 2. Koalicja antyterrorystyczna - czyli Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i inne kraje Zachodu - z punktu widzenia opinii publicznej odniosła sukces. Przynajmniej tak można sądzić, nie znając bliżej szczegółów. Szybkie zdobywanie kolejnych miast, małe straty własne sprawiły, że cała akcja została ogłoszona zwycięstwem nad armią Saddama Husajna. Teraz możemy się jedynie domyślać, że była to swoista przemyślana strategia irackich dowódców i może samego Saddama Husajna. W sytuacji braku możliwości prowadzenia otwartej walki, Irak,galeria.html?ticaid=

9 duża część armii irackiej przeszła do podziemia i rozpoczęła walkę metodami terrorystyczno-partyzanckimi, co okazało się dość skuteczną metodą. Konflikt w Afganistanie Islamska Republika Afganistanu to państwo położone w południowej części Azji Środkowej, które powstało w 1747 roku z rozpadu państwa perskiego. Spory wewnętrzne kraju wynikały głównie z dużego zróżnicowania etnicznego: poza ludami afgańskimi były plemiona turkmeńskie, Uzbecy, Tadżykowie oraz ludy irańskie: Hazarowie i Beludżowie. O kontrolę nad Afganistanem rywalizowały także Wielka Brytania i Rosja, co skończyło się uznaniem niepodległości i suwerenności Afganistanu przez rząd Anglii. Po wielu konfliktach 14 kwietnia 1988 roku w Genewie Afganistan, Pakistan, USA i ZSRR podpisały porozumienia o uregulowaniu sytuacji w Afganistanie, po którym rozpoczęło się oficjalne wycofywanie wojsk radzieckich. Reżim komunistyczny, którym od maja 1986 roku kierował Mohammad Najibullah, trwał nadal, a wśród mudżahedinów zaczęły ujawniać się podziały na tle religijnym i etnicznym (część ugrupowań czerpała wzorce z szyickiej rewolucji w Iranie, część zaś z sunnickiego Pakistanu). Tymczasem na południu kraju pojawiło się nowe ugrupowanie Talibowie, tj. studenci promujący radykalną interpretację islamu. W październiku 1994 roku zajęli oni Kandahar na południu kraju, a w lutym 1995 roku wyparli Hekmatyara z baz pod Kabulem. Talibowie uzyskali pomoc Pakistanu i przejmowali kontrolę nad coraz większymi połaciami kraju, m.in. opanowując Herat we wrześniu 1995 roku. 8 sierpnia 1998 roku talibowie zajęli Mazar-i-Sharif, ostatnie duże miasto Afganistanu. Sprawowali wówczas kontrolę nad 95% terytorium Afganistanu i wszędzie bezwzględnie stosowali muzułmańskie prawo szariatu, co budziło odrazę społeczności międzynarodowej. Jednak największe obawy wywołało udzielenie schronienia międzynarodowej organizacji terrorystycznej Al-kaida i jej szefowi Osamie bin Ladenowi. Po tym jak 7 sierpnia 1998 roku doszło do krwawych zamachów bombowych na ambasady USA w Kenii i Tanzanii, 20 sierpnia armia amerykańska dokonała ostrzału rakietowego domniemanych obozów treningowych Al-kaidy koło Khostu i Jalalabadu. W listopadzie 1998 roku Talibowie przeprowadzili proces bin Ladena, ogłaszając go człowiekiem bez grzechu. W związku z takim stanowiskiem Talibów 15 października 1999 roku Rada Bezpieczeństwa ONZ postanowiła nałożyć sankcje finansowe i transportowe. Po zamachach terrorystycznych z 11 września 2001 roku prezydent USA George W. Bush zażądał od Talibów bezwarunkowego wydania przywódców al-qaidy i zamknięcia obozów 9

10 treningowych. Talibowie odrzucili ultimatum, wobec czego 7 października 2001 roku wojska amerykańskie i brytyjskie rozpoczęły kampanię powietrzno-rakietową w Afganistanie, zaś na lądzie do ofensywy przystąpił opozycyjny Sojusz Północny. Reżim Talibów upadł w ciągu kilku tygodni już 13 listopada 2001 roku jednostki Sojuszu Północnego zajęły Kabul, a 7 grudnia Talibowie opuścili swoją ostatnią twierdzę Kandahar. Nie udało się jednak schwytać ani bin Ladena ani przywództwa Talibów. W wyniku konsultacji przedstawicieli różnych grup etnicznych i politycznych w Bonn 5 grudnia zawarto porozumienie o powołaniu rządu tymczasowego kierowanego przez Hamida Karzai; formalnie zaprzysiężony został 22 grudnia. W czerwcu 2002 roku loya jirga (tradycyjne afgańskie zgromadzenie przywódców) powierzyło Karzajowi funkcję prezydenta. Zgodnie z ustaleniami z Bonn i rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ z 20 grudnia w Afganistanie rozmieszczono Międzynarodowe Siły Wsparcia Bezpieczeństwa (International Security Assistance Force ISAF), początkowo ograniczone do Kabulu i okolic, ale później o rozszerzonym mandacie. Oprócz nich w kraju działały również siły amerykańskie zajmujące się ściganiem Talibówi bin Ladena, mające swoją główną bazę w Bagram. Dalsze pogorszenie się sytuacji w Afganistanie w pierwszej połowie 2006 roku zmusiło USA do przeprowadzenia operacji Mountain Thrust opartej na intensywnych bombardowaniach, która była największą operacją militarną od 2001 roku. Nie doprowadziła ona jednak do osłabienia działalności Talibów, np. 8 września 2006 roku w samobójczym zamachu na konwój amerykański koło ambasady w Kabulu. Talibowie uzyskali stałą obecność na 54% obszaru Afganistanu i zapobieżenie ich zwycięstwu wymagało podwojenia liczebności wojsk NATO w Afganistanie do 80 tysięcy. Tymczasem afgańskie siły bezpieczeństwa wciąż znajdowały się w fazie tworzenia i nie były jeszcze w stanie samodzielnie stawić czoła rebeliantom. W czerwcu 2007 roku, gdy szkolenie przejęła z rąk Niemiec Unia Europejska, siły policyjne liczyły około 70 tysięcy (z docelowych 82 tysięcy) funkcjonariuszy, jednak odpowiednie wyposażenie posiadało jedynie 40% z nich. Uważano, że siły policyjne są nieefektywne i skorumpowane, nierzadko pobierając łapówki od farmerów trudniących się produkcją opium oraz przemytników narkotyków. Nadal trwało też szkolenie przez USA afgańskiej armii, która w czerwcu 2005 roku liczyła 26 tysięcy żołnierzy, a w połowie 2007 roku 40 tysięcy; celem jest osiągnięcie stanu 70 tysięcy żołnierzy. Kontakty między rządem a Talibami odbywały się więc za pośrednictwem przywódców plemiennych. Uważano, że Talibowie nie stanowili już spójnego ugrupowania o charakterze religijnym, ale stanowili mariaż dawnych bojowników, kryminalistów, przemytników i członków międzynarodówki terrorystycznej Al- 10

11 kaidy. Najprawdopodobniej Talibowie otrzymywali wsparcie ze źródeł zewnętrznych, zwłaszcza z Pakistanu i regionu Zatoki Perskiej. Konflikt na Ukrainie Konflikt na Ukrainie rozpoczął się od Euromajdanu na placu Niepodległości w Kijowie, jako fala największych manifestacji i protestów na Ukrainie od czasu uzyskania przez ten kraj niepodległości w 1991 roku. Protesty zaczęły się 21 listopada 2013 roku demonstracją przeciwko odłożeniu przez prezydenta Wiktora Janukowycza podpisania umowy stowarzyszeniowej z Unią Europejską, a opozycja zażądała usunięcia prezydenta. Wraz z rozwojem sytuacji postawy manifestantów radykalizowały się i zyskiwały na popularności postulaty usunięcia prezydenta oraz generalnej odmiany sytuacji w państwie, a sam ruch przekształcił się w ogólnonarodową rewolucję. Brutalne rozpędzenie protestów 30 listopada 2013 roku przez jednostki specjalne policji Berkut wywołało falę oburzenia i tym samym doprowadziły do umasowienia ruchu. Protesty rozprzestrzeniły się na cały kraj, a centralny plac Kijowa plac Niepodległości, przekształcił się w miejsce permanentnych wieców protestacyjnych i został ochrzczony Euromajdanem. Apogeum protestów nastąpiło 1 grudnia tegoż roku, gdy liczba protestujących w Kijowie dochodziła niemal do 800 tysięcy. W zachodniej części kraju doszło do zajęcia budynków administracji rządowej i samorządowej przez protestujących, natomiast podobne próby na wschodzie spotkały się z ograniczonymi sukcesami. Uliczne walki z lutego 2014 roku kosztowały życie i zdrowie kilkuset osób i stały się punktem zwrotnym w rozwoju sytuacji. Wiktor Janukowycz pod naciskiem opinii zachodniej, a także fali wzburzenia w kraju zdecydował się przywrócić konstytucję z 2004 roku i doprowadzić do wcześniejszych wyborów. 21 lutego milicja została usunięta z ulic Kijowa a Janukowycz opuścił stolicę. Prezydent został odsunięty od władzy, tak jak i prorosyjska Partia Regionów, natomiast powołano rząd Arsenija Jaceniuka, w obwodzie ługańskim i donieckim prorosyjscy separatyści, wspierani militarnie przez Rosję, wystąpili wraz z nią zbrojnie przeciw nowemu rządowi i proklamowali powstanie samozwańczych republik: Donieckiej Republiki Ludowej (DNR) i Ługańskiej Republiki Ludowej (LNR). Po zbrojnym zajęciu kluczowych miast Donbasu ogłosili w maju 2014 roku konfederację obu republik w Federacyjną Republikę Noworosji. Po opanowaniu części miast regionu przez uzbrojone oddziały separatystów Siły Zbrojne Ukrainy uruchomiły tzw. operację antyterrorystyczną 11

12 (ATO), której celem było rozbicie ugrupowań zbrojnych separatystów i zlikwidowanie samozwańczych republik ludowych na terytorium Ukrainy. Konflikt w Egipcie Konflikt, jaki wybuchł w Egipcie w styczniu 2011 roku, nie był czymś nowym na tle innych krajów arabskich, gdzie na przełomie lat 2010 i 2011 mieliśmy do czynienia ze zjawiskiem określanym nieraz jako arabska wiosna ludów. Ludność wielu krajów arabskich m.in. Tunezja, Egipt, Algieria, Jordania, Jemen, Libia, Arabia Saudyjska w masowych protestach wyrażała swoje niezadowolenie z warunków życia, które potęgowane było przez bezrobocie i rosnące ceny żywności, a także korupcja i nepotyzm, również wszelkie inne ograniczenia nakładane na społeczeństwo przez autorytarną władzę nie poprawiały i tak już zaognionej sytuacji. Do wybuchu protestów w Kairze doszło 25 stycznia 2011 roku od zwołanej za pośrednictwem serwisów internetowych akcji Dzień Gniewu Egipcjanie w masowych protestach żądali ustąpienia z urzędu prezydenta Hosniego Mubaraka, który pełnił funkcję prezydenta Egiptu nieprzerwanie od 1981 roku. Protesty te w Egipcie spowodowały śmierć około trzystu osób. W kolejnych dniach demonstracje były kontynuowane i objęły zasięgiem inne miasta, m.in. Aleksandria i Suez. Do kraju z emigracji powrócił lider opozycji, Mohamed ElBaradei, który przyłączył się do manifestujących. 28 stycznia w ramach akcji Piątek Gniewu. Doszło wtedy do masowych protestów i krwawych starć ze służbami bezpieczeństwa, w których zginęło kilkadziesiąt osób, a w odpowiedzi na ulice miast wyprowadzone zostało wojsko. Władze wprowadziły także godzinę policyjną, a wcześniej odcięły całkowicie dostęp do sieci internetowej i telefonii komórkowej. Podczas protestów z więzień w całym kraju uciekło kilka tysięcy osadzonych, a w miastach dochodziło do aktów grabieży i chuligaństwa, splądrowane zostało Muzeum Egipskie w Kairze. 29 stycznia 2011 roku prezydent Mubarak pod naciskiem społecznym odwołał rząd i na stanowisko nowego premiera powołał Ahmada Szafika. Na urząd wiceprezydenta mianował Omara Suleimana. Nie doprowadziło to jednak do wyciszenia nastrojów społecznych pomimo tego, że wojsko zadeklarowało nieużywanie siły wobec demonstrujących. 1 lutego 2011roku w ramach Marszu Miliona w całym Egipcie demonstrowało od miliona do 5 mln obywateli. Najwięcej osób zebrało się na centralnym placu stolicy Midan Tahrir, który od początku był główną areną protestów. Prezydent Mubarak zadeklarował odejście z urzędu po zakończeniu kadencji i nieubieganie się o reelekcję w kolejnych wyborach prezydenckich. Zapowiedział pozostanie na stanowisku i przeprowadzenie procesu reform do tego czasu. 2 lutego 2011 roku w kraju po raz pierwszy 12

13 doszło do gwałtownych starć między zwolennikami i przeciwnikami prezydenta, a 11 lutego realizując postulaty protestujących Egipcjan prezydent ustąpił z urzędu. Konflikt w Libii Bezpośrednim skutkiem ponad ośmiomiesięcznego konfliktu była zmiana władzy w Libii. Panujący przez 42 lata dyktator został odsunięty i zabity, a większość jego popleczników została pochwycona lub zamordowana w czasie walk. 23 października 2011 roku nowe władze ogłosiły w Bengazi, iż '"Libia jest wolnym krajem. Przedstawicielem Libii na arenie międzynarodowej została Narodowa Rada Tymczasowa, która podczas trwania konfliktu otrzymywała co raz większe poparcie na świecie. Przewodniczącym Rady, który pełnił funkcję głowy państwa był Mustafa Muhammad Abd ad-dżalil, jego zastępcą był Abdul Hafiz Ghoga, natomiast urząd premiera objął Mahmud Dżibril. Po zakończeniu wojny premier ogłosił, iż ustępuje ze stanowiska, które tymczasowo przejął Ali Tarhouni, a 31 października na to stanowisko desygnowano Abdela Rahim al-kiba. Dowództwo NATO poinformowało, iż operację powietrzną nad Libią zakończy się wraz z ostatnim dniem października tegoż roku. Ogłoszono przeprowadzenie w ciągu ośmiu miesięcy elekcji do parlamentu, który ma opracować nową konstytucję w 2012, poddaną pod osąd społeczności w referendum. Prezydent Mustafa Muhammad Abd ad-dżalil ogłosił, iż Libia nie stanie się islamskim krajem ekstremistycznym, a w nowej konstytucji, islam ma być określony jako umiarkowany. Wojna zostawiła olbrzymie zniszczenia w infrastrukturze kraju, zrujnowane zostały miasta przez które przetoczyły się zacięte walki (m.in. Misrata oraz Syrta). Jednym z następstw wojny w Libii była fala migracji ludności z tego kraju. Większość z imigrantów opuszczała ojczyznę z powodu biedy i złych warunków życiowych, jednakże część z nich mogła być związana z obalonym reżimem i szukać nowego miejsca osiedlenia. Celem podróży była głównie Unia Europejska. Konflikt w Tunezji Rewolucja w Tunezji zwana też jaśminową rewolucją zapoczątkowała falę masowych protestów społecznych, do jakich doszło w pierwszych miesiącach 2011 roku w niemalże wszystkich krajach arabskich. W Tunezji zaczęły się protesty o charakterze społecznopolitycznym przeciwko złej sytuacji materialnej, bezrobociu, brakowi swobód obywatelskich i długoletniej władzy prezydenta Zina Al-Abidina Ben Alego. W ich rezultacie 14 stycznia 13

14 2011 roku prezydent zrzekł się władzy i opuścił kraj udając się do Arabii Saudyjskiej. Początkiem wystąpień było samospalenie się przez bezrobotnego Mohameda Bouaziziego 17 grudnia 2010 roku w mieście Sidi Bu Zajd, z powodu zarekwirowania przez policję straganu, na którym nielegalnie handlował owocami. Próba samobójcza miała być protestem przeciwko brakowi możliwości znalezienia pracy. Protesty w ciągu tygodnia przeniosły się do innych miast, a 27 grudnia 2010 roku dotarły do Tunisu. Począwszy od 8 stycznia 2011 roku doszło do radykalizacji nastrojów społecznych, gdy w wyniku użycia siły przez policję z dnia na dzień wzrastała liczba ofiar śmiertelnych. 15 stycznia 2011 roku obowiązki głowy państwa przejął Fouad Mebazaâ, a 17 stycznia premier Mohamed Ghannouchi utworzył nowy rząd jedności narodowej, w skład którego weszli również przedstawiciele opozycji. Przejściowe władze zobowiązały się do poszanowania zasad demokracji i organizacji wolnych wyborów w ciągu sześciu miesięcy. Obywatele nie przerwali jednak protestów, domagając się odsunięcia od rządów wszystkich przedstawicieli obalonego reżimu. 27 stycznia 2011 roku premier Ghannouchi dokonał zmian w rządzie, odwołując wszystkich ministrów ze Zgromadzenia Demokratyczno-Konstytucyjnego, a 6 lutego zawieszona została działalność tej partii. Pod wpływem dalszych protestów premier ustąpił ze stanowiska 27 lutego. 7 marca zaprzysiężony został nowy rząd Bedżiego Caida Essebsiego, w którym nie znalazł się żaden z członków dawnej administracji. Na początku marca przejściowe władze podjęły decyzję o organizacji 24 lipca 2011 roku wyborów do Zgromadzenia Konstytucyjnego, które miało za zadanie opracowanie nowej konstytucji, w oparciu o którą mogłyby następnie odbyć się wybory parlamentarne i prezydenckie. W czerwcu data głosowania została jednak przesunięta na 23 października z powodu problemów organizacyjnych. W wyborach, pierwszych przeprowadzonych w sposób wolny i uczciwy, zwycięstwo odniosła islamska Partia Odrodzenia. 12 grudnia 2011 roku Zgromadzenie Konstytucyjne nowym prezydentem kraju wybrało Moncefa Marzoukiego. Rozwiązany został dawny aparat służb bezpieczeństwa, odpowiedzialny za represjonowanie przeciwników politycznych oraz dawna partia rządząca - Zgromadzenie Demokratyczno-Konstytucyjne. W czerwcu 2011 roku w zaocznym procesie prezydent Ben Ali został skazany na 35 lat pozbawienia wolności za defraudację i nadużycie funduszy państwowych, a miesiąc później na kolejne 15 lat za nielegalne posiadanie broni, narkotyków i środków finansowych oraz 16 lat za korupcję i oszustwa przy zawieraniu umów. 14

15 ROZDZIAŁ III Miary stabilności gospodarki Główne wskaźniki makroekonomiczne to dane statystyczne, które pokazują aktualny stan gospodarki danego kraju w zależności od stanu poszczególnych obszarów gospodarki (przemysł, rynek pracy, handel itp.). Są zwykle publikowane regularnie, w stałych porach przez agencję rządowe i sektor prywatny. W rzeczywistości pozwalają monitorować puls gospodarki, dlatego są one bardzo dokładnie obserwowane przez niemal wszystkich uczestników rynków finansowych. Po opublikowaniu tych wskaźników, można zaobserwować zmienność rynku, a stopień tej zmienności jest uwarunkowany znaczeniem danego wskaźnika. Dlatego właśnie ważne jest zrozumienie, które wskaźniki są najważniejsze i jaką sytuację odzwierciedlają. Stopy procentowe odgrywają najważniejszą rolę w ruchu cen walut. Jako instytucje ustalające stopy procentowe, banki centralne są najbardziej wpływowymi graczami. Dyktują dynamikę przepływów inwestycyjnych, jako że waluta jest odzwierciedleniem gospodarki danego kraju, różnice stóp procentowych mają wpływ na względną wartość walut względem siebie. Gdy banki centralne zmieniają stopy procentowe, powodują ruch i zmienność na rynku Forex. W świecie transakcji Forex, trafna spekulacja na działania banków centralnych może zwiększyć szansę udanej transakcji. Wskaźniki zatrudnienia odzwierciedlają ogólnie rozumianą kondycję gospodarki lub cyklu ekonomicznego. Aby dobrze zrozumieć jak działa gospodarka, ważne jest aby wiedzieć ile tworzy się lub likwiduje miejsc pracy oraz jaki procent siły roboczej aktywnie pracuje, a także ile nowych osób przechodzi na bezrobocie, ważne jest również, aby monitorować prędkość z jaką rosną płace. Wskaźnik sprzedaży detalicznej jest podawany co miesiąc i jest istotną informacją na rynku wymiany walut, ponieważ odzwierciedla całkowitą siłę wydatków konsumenckich oraz sukces punktów sprzedaży detalicznej. Raport jest szczególnie ważny ponieważ jest to okresowo podawany wskaźnik szeroko rozumianych zachowań konsumenckich, który ulega korekcie ze względu na zmienne sezonowe. Może być użyty do przewidywania ważniejszych wskaźników podążających oraz do oceny bezpośredniego kursu gospodarki. Bilans Płatniczy odzwierciedla stosunek płatności przychodzących zza granicy do płatności wychodzących za granicę i pokazuje sumę operacji w handlu zagranicznym, bilans handlowy oraz równowagę między importem a eksportem, jak również płatności transferowe. W przypadku kiedy przychodzące płatności przewyższają płatności wychodzące do innych państw i międzynarodowych organizacji - bilans płatniczy jest dodatni. Nadwyżka jest czynnikiem korzystnym dla wzrostu waluty danego kraju. Rządowa polityka pieniężna i fiskalna stabilizacja gospodarki (np. pełne zatrudnienie, kontrola inflacji, korzystny bilans płatniczy) jest jednym z celów, które rządy państw starają się osiągnąć poprzez manipulowanie polityką pieniężną i fiskalną. Polityka fiskalna odnosi się 15

16 do podatków i nakładów, polityka pieniężna do rynków finansowych i podaży kredytów, pieniądza i innych aktywów finansowych. Stopa bezrobocia to wielkość statystyczna opisująca nasilenie zjawiska bezrobocia w danej populacji. Najczęściej definiuje się stopę bezrobocia jako stosunek liczby osób bezrobotnych do liczby ludności aktywnej ekonomicznie, czyli zasobu siły roboczej danej populacji. Tak zdefiniowaną stopę bezrobocia oblicza się różnie, w zależności od przyjętej definicji osoby bezrobotnej. Najczęściej praktykowane jest podawanie stopy bezrobocia rejestrowanego, do wyliczenia której przyjmuje się, że bezrobotny to osoba aktualnie zarejestrowana zgodnie z prawem danego kraju jako poszukująca pracy. Natomiast Międzynarodowa Organizacja Pracy zaleca wyliczanie stopy bezrobocia zgodnie z następującą definicją: za bezrobotną uważa się osobę, która spełnia równocześnie wszystkie poniższe warunki: ukończyła 15 lat; aktualnie nie pracuje (nie świadczy pracy w rozumieniu definicji MOP), ani nie odbywa przyuczenia do zawodu z elementami nauki praktycznej; poszukiwała aktywnie pracy w tygodniu badania lub w ciągu 6 tygodni poprzedzających badanie; jest zdolna do podjęcia pracy w tygodniu badanym lub następnym i wyraża gotowość podjęcia takiej pracy. W Polsce podaje się najczęściej stopę bezrobocia rejestrowanego, natomiast GUS bada również stopę bezrobocia według definicji MOP (w ramach BAEL Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności, co kwartał na próbie rotacyjnej gospodarstw domowych). Stopa bezrobocia rejestrowanego wypada przeciętnie ok 1,5% poniżej stopy bezrobocia ustalonej w tym badaniu. Rzeczywista stopa bezrobocia dotyczy wszystkich bezrobotnych, niezależnie od przyczyn braku zatrudnienia i jest ona generalnie zawsze wyższa, od podawanej jako wyliczenie rejestracji bezrobotnych do ludności. Wynika to z braku rejestracji danej osoby, gdy nie jest ona zaliczana do grupy rejestrowanej. Produkt krajowy brutto, PKB jest to pojęcie ekonomiczne oznaczające jeden z podstawowych mierników dochodu narodowego stosowanych w rachunkach narodowych. PKB opisuje zagregowaną wartość dóbr i usług finalnych wytworzonych na terenie danego kraju w określonej jednostce czasu. Wartość wytworzonych usług i dóbr finalnych oblicza się odejmując od produkcji całkowitej wartość dóbr i usług zużytych do tej produkcji. W skali przedsiębiorstwa jest to więc wartość dodana, a PKB jest sumą wartości dodanej wytworzonej przez wszystkie podmioty gospodarujące. Zgodnie z tym od strony produkcyjnej: PKB = produkcja globalna kraju zużycie pośrednie = suma wartości dodanej ze wszystkich gałęzi gospodarki narodowej. Obliczanie PKB na podstawie podanej definicji jest uciążliwe, gdyż statystyka państwowa nie podaje ani bezpośrednich miar produkcji globalnej, ani zużycia pośredniego. Dlatego w praktyce używa się innych wzorów. Najpopularniejszy z nich opiera się na spostrzeżeniu, że PKB jest w dobrym przybliżeniu równy finalnym wydatkom wszystkich nabywców wartości dodanej wytworzonej na terenie kraju. Zatem od strony popytowej: PKB = konsumpcja + inwestycje + wydatki rządowe (bez transferów) + eksport - 16

17 import + zmiana stanu zapasów. Kolejny wzór wynika z faktu, że suma wydatków musi być równa sumie dochodów ze wszystkich źródeł. Zatem od strony dochodowej: PKB = dochody z pracy + dochody z kapitału + dochody państwa + amortyzacja. Wzór ten wyraża podział wartości dodanej pomiędzy pracę (pracowników najemnych), kapitał (właścicieli kapitału, inwestorów), państwo i odtworzenie zużytego majątku. PKB nominalny oblicza się według bieżącej wartości pieniądza, PKB realny natomiast według realnej wartości pieniądza Przeliczenie polega na podzieleniu PKB nominalnego przez indeks cen. W zestawieniach statystycznych PKB realny zwykle przedstawiany jest w cenach stałych z wybranego roku bazowego. Do porównań międzynarodowych PKB przelicza się według bieżącego kursu wymiany, przeważnie na dolary amerykańskie, albo według parytetu siły nabywczej lepiej oddającego realną wartość dochodu obywateli. W porównaniach międzynarodowych wartości PKB liczonego według parytetu siły nabywczej różnią się względem liczonego według kursu nominalnego na korzyść krajów o niższym poziomie cen, zwykle słabiej rozwiniętych, a na niekorzyść krajów drogich. PKB należy różnicować z produktem narodowym brutto (PNB), który jest miarą wartości wszystkich dóbr i usług wytworzonych przez obywateli danego państwa oraz przez osoby prawne z siedzibą na danym terenie niezależnie od tego, czy podmioty te działają w kraju, czy za granicą. W ten sposób w skład PNB Polski wchodzą dochody polskich podmiotów za granicą oraz polskie PKB pomniejszone o dochody podmiotów obcych. Czyste PKB jest wyznacznikiem wielkości gospodarki jednakże jest złą miarą zamożności społeczeństwa, ponieważ nie uwzględnia liczby ludności. Z tego powodu jako miarę dobrobytu powszechnie używa się innego wskaźnika, którym jest PKB per capita (czyli PKB w przeliczeniu na jednego mieszkańca). Produkt krajowy brutto podlega stałym zmianom, zwykle wzrostowi. Wskaźnik tych zmian jest uznawany za jedną z najważniejszych wielkości makroekonomicznych - pozwala pokazać trendy, pomaga ocenić, w jakim stadium cyklu koniunkturalnego znajduje się gospodarka, a nawet w jakim (względnym) stanie jest ona aktualnie. Aspekty PKB dochodowy (jaki przychód został wypracowany przez producentów w danym kraju); wydatkowy (ile pieniędzy wydano w danym kraju na dobra i usługi); produkcyjny (określa rynkową wartość dóbr i usług wyprodukowanych w danym kraju) Wpływ na rynek walutowy można przyjąć, że istnieje ogólnie przyjęta zależność: przy uwolnionym kursie walutowym wzrost PKB powoduje także wzrost kursu waluty krajowej w stosunku do walut obcych. W rzeczywistości powinno to dotyczyć stosunkowo większego wzrostu PKB od notowanego przez inne gospodarki. W przypadku kursu sztywnego taki wzrost PKB powinien stanowić presję na rewaluację kursu. Działanie mechanizmu: wzrost PKB oznacza zwykle dobry stan gospodarki, wzrost produkcji przemysłowej, przypływ inwestycji zagranicznych oraz wzrost eksportu. Przypływ inwestycji zagranicznych i wzrost eksportu powodują zwiększenie popytu na walutę narodową ze strony zagranicy, co wyraża się z kolei we wzroście jej kursu. Utrzymujący się wzrost PKB może przejść w fazę przegrzania gospodarki, wzrost tendencji inflacyjnych, 17

18 oczekiwania podwyżki stóp procentowych (jeden ze środków walki z inflacją), co również prowadzi do wzrostu wartości waluty narodowej. Wzrost lub spadek PKB zależy od polityki gospodarczej rządu. Ze względu na środki, jakimi dysponuje państwo, dzielimy politykę makroekonomiczną na fiskalną i monetarną. Zależność ta może zostać zakłócona przez na przykład zmiany poziomu stóp procentowych w danym kraju. Zbyt duży wzrost kursu waluty krajowej (aprecjacja) może doprowadzić do podniesienia kosztów eksportu (niekorzystny kurs wymiany waluty), spadku kosztów importu, co w konsekwencji odniesie się do spadku PKB lub przynajmniej spowolnienia jego wzrostu. Zmiany PKB a inne wskaźniki powiększenie przyrostu PKB jest zazwyczaj skorelowane z adekwatnym przyspieszeniem wzrostu sprzedanej produkcji przemysłowej oraz usług, a także spadkiem stopy bezrobocia. Czynnikiem sprzyjającym przyspieszeniu wzrostu jest, m.in. redukcja stóp procentowych przez obniżenie z jednej strony kosztów inwestycji a z drugiej strony kosztów kredytów konsumpcyjnych. Podobny efekt dają zwiększone wydatki państwa pokrywane długiem publicznym. Minusem obu rozwiązań, samego gwałtownego wzrostu PKB jak i spadku bezrobocia, jest wzrost inflacji. Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, CPI jest to indeks wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, a także najpopularniejsza na świecie miara inflacji. Jest średnią ważoną cen towarów i usług nabywanych przez przeciętne gospodarstwo domowe. Przy obliczaniu indeksu bierze się pod uwagę tzw. statystyczny koszyk zakupów. W Polsce GUS tworzy koszyk na podstawie badań budżetów gospodarstw domowych; co roku ustala ile i co kupuje uśrednione gospodarstwo domowe, a także jaki jest udział poszczególnych produktów i usług w łącznych wydatkach. Na podstawie obserwacji zmian cen tak dobranych towarów i usług GUS oblicza wskaźnik inflacji. Wielu ekspertów uważa, że CPI jest nie tyle miarą inflacji, co wskaźnikiem zmian kosztów utrzymania. Europejski Bank Centralny prowadząc politykę pieniężną kieruje się zharmonizowanym wskaźnikiem cen konsumpcyjnych (HICP), który w porównaniu do CPI ma niewielkie różnice metodologiczne. Indeks cen dóbr produkcyjnych to wskaźnik, który obrazuje zmiany poziomu cen ustalanych przez producentów na różnych etapach procesu wytwarzania dóbr. Powszechnie stosowany na świecie, jako jedna z miar poziomu inflacji obok CPI. W Polsce indeks cen dóbr produkcyjnych przyjmuje postać wskaźnika cen produkcji sprzedanej przemysłu. Jest obliczany oraz publikowany przez Główny Urząd Statystyczny. Nie ma zunifikowanego sposobu obliczania tego indeksu. Wskaźnik cen produkcji sprzedanej przemysłu obrazuje zmiany cen bazowych w przemyśle i opracowywany jest na podstawie miesięcznych badań cen reprezentantów wyrobów i usług uzyskiwanych przez dobrane w sposób celowy podmioty gospodarcze, w których liczba pracujących wynosi 10 i więcej osób. Obserwacją obejmuje się dane dotyczące cen oraz wartości sprzedaży reprezentantów. Istnieje wiele wskaźników ekonomicznych, a jeszcze więcej prywatnych raportów, które można wykorzystać, aby dokonać ewaluacji podstaw rynku. Ważne, aby w pośpiechu nie kierować się wyłącznie danymi liczbowymi, ale także zrozumieć co one oznaczają i jaki mają wpływ na gospodarkę danego kraju. 18

19 PKB ROZDZIAŁ IV Porównanie konfliktów ze wskaźnikami z wybranych okresów Poland Czech Republic Slovakia Germany EU (28 countries) Euro area (19 countries) Na podstawie tego wykresu przedstawiającego PKB wybranych przez nas państw oraz porównania go z okresami konfliktów możemy zaobserwować wahania PKB szczególnie wśród krajów nie będących w strefie euro naszym zdaniem spowodowanymi nie koniecznie konfliktami ponieważ nie pokrywają się one z żadnymi z nich. Na wykresie widać duży spadek w 2009 roku ale był on spowodowanym kryzysem gospodarczym. W kolejnych latach widać zrównanie wskaźników. 19

20 2003M M M M M M M M M M M M M M M M M M M M M M M M M01 KURSY WALUT Korona czeska, Funt brytyjski Czech Republic United Kingdom Wykres przedstawia wahania kursu walut korony czeskiej oraz funta brytyjskiego na przestrzeni 12 lat. Porównując kursy walut z datami konfliktów możemy zauważyć że na początku konfliktu w Iraku nastąpił znaczny spadek wartości funta. Następnie znaczne wahania nastąpiły pod koniec 2008 roku i na początku 2009 roku te wahania były spowodowane kryzysem a nie konfliktami zbrojnymi. Kolejne wahania nastąpiły w połowie 2010 roku i trwały do połowy 2011 roku i te wahania mogły być spowodowane konfliktem w Libii. Korona czeska miała największe wahania w czasie kryzysu gospodarczego w 2009 roku oraz pod koniec 2013 roku i na początku 2014 roku, ale nie wydaje się nam aby było to spowodowane konfliktem na Ukrainie, który miał miejsce w tym okresie. 20

Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki. Tomasz Poskrobko

Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki. Tomasz Poskrobko Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki Tomasz Poskrobko Produkt krajowy brutto (PKB) wartość rynkową wszystkich finalnych dóbr i usług produkowanych w kraju w danym okresie PKB od strony popytowej

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND TRANSATLANTIC TRENDS POLAND P.1 Czy uważa Pan(i), że dla przyszłości Polski będzie najlepiej, jeśli będziemy brali aktywny udział w sprawach światowych, czy też jeśli będziemy trzymali się od nich z daleka?

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne 26 marca 2012 Aktualne wskaźniki makro: KRAJ Stopy CPI Bezrobocie PKB % r/r r/r r/r USA 0,25 3,90 9,00 2,50 Euroland 1,25 0,80 10,20 1,60 Wielka Brytania 0,50

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut

Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut Piotr Popławski, Analityk walutowy Banku BGŻ Warszawa, 19 września 214 r. Kluczowe czynniki kształtujące kurs walutowy: Krajowe i zagraniczne stopy procentowe

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 2 ANALITYKA: Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu Przegląd realnego

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3) wskaźnik ubóstwa społecznego [HPI] 5) udział zatrudnienia w usługach

1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3) wskaźnik ubóstwa społecznego [HPI] 5) udział zatrudnienia w usługach GEOGRAFIA EKONOMICZNA MIERNIKI ROZWOJU SPOŁECZNO- GOSPODARCZEGO dr Anna Bernaciak MIERNIKI ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO 1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3)

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy

Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Nr 12 Bezrobocie w Polsce na tle sytuacji w UE Dane Eurostatu pochodzą z badań LFS (Labour Force Survey, w Polsce LFS realizowanego jako BAEL Badanie Aktywności

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne 12 marca 2012 Aktualne wskaźniki makro: KRAJ Stopy CPI Bezrobocie PKB % r/r r/r r/r USA 0,25 3,90 9,00 2,50 Euroland 1,25 0,80 10,20 1,60 Wielka Brytania 0,50

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wyzwania stojące przed Polską gospodarką Paweł Kruk Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 04-12-2014 r. Jeśli nie wiadomo o co chodzi, chodzi o : Pieniądze

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Kiedy skończy się kryzys?

Kiedy skończy się kryzys? www.pwc.com Kiedy skończy się kryzys? Ryszard Petru Partner PwC Przewodniczący Rady Towarzystwa Ekonomistów Polskich Plan 1 Sytuacja 2 w 3 Wnioski w gospodarce światowej Wpływ na sytuację rynków finansowych

Bardziej szczegółowo

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA Do tej pory skupialiśmy się na technicznej stronie procesu inwestycyjnego. Wiedza ta to jednak za mało, aby podejmować trafne decyzje inwestycyjne. Musimy zatem zmierzyć się

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 07.03.2008r

Makroekonomia 07.03.2008r Makroekonomia 07.03.2008r CREATED BY HooB Czynniki określające poziom konsumpcji i oszczędności Dochody dyspozycyjne gospodarstw domowych dzielą się na konsumpcję oraz oszczędności. Konsumpcja synonim

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Czy warto mieć polską walutę?

Czy warto mieć polską walutę? Czy warto mieć polską walutę? dr hab. Eryk Łon Katedra Finansów Publicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Ważne linki: Raport dla NBP: Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro, 2007: http://analizy-rynkowe.pl/raport/

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia

Podstawowe zagadnienia Podstawowe zagadnienia Każda społeczność staje przed koniecznością rozwiązania trzech podstawowych problemw codziennej egzystencji: - jakie dobra i usługi - co wytwarzać - dla kogo je wytwarzać Ekonomia

Bardziej szczegółowo

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować?

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Autor: Frank Shostak Źródło: mises.org Tłumaczenie: Katarzyna Buczkowska Według Bena Bernankego zbyt wczesne wycofanie się z agresywnej polityki walki

Bardziej szczegółowo

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22.

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22. 09:00 Okazuje się, że wczorajsze dane o wykorzystanie deficytu budżetowego w Polsce nie były tragiczne i dodatkowo EURUSD znów zaczyna rosnąć więc występują naturalne czynniki sprzyjające umocnieniu PLN.

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY

NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Statystyki 2008-04-07 NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY Dane bilansu płatniczego zostały zweryfikowane od I kwartału

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Samer Masri ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Najbardziej rewolucyjnym aspektem ogólnej teorii Keynesa 1 było jego jasne i niedwuznaczne przesłanie, że w odniesieniu do

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Kursy walutowe wprowadzenie

Kursy walutowe wprowadzenie Kursy walutowe wprowadzenie Krzysztof Radojewski Koło Naukowe Zarządzania Finansami http://knmanager.ae.wroc.pl e-mail: knmanager@ae.wroc.pl Spis treści podstawowe pojęcia, ewolucja międzynarodowego systemu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, sierpień 2014 ISSN 2353-5822 NR 119/2014 KONFLIKT UKRAIŃSKI I WOJNA HANDLOWA Z ROSJĄ

Warszawa, sierpień 2014 ISSN 2353-5822 NR 119/2014 KONFLIKT UKRAIŃSKI I WOJNA HANDLOWA Z ROSJĄ Warszawa, sierpień 2014 ISSN 2353-5822 NR 119/2014 KONFLIKT UKRAIŃSKI I WOJNA HANDLOWA Z ROSJĄ Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

DMK Sp. z o.o. ul. Nowy Świat 6/12, 00-400 Warszawa Tel: +48 22 661 74 12, fax: +48 022 661 74 20 web: http://www.dmk-alpha.

DMK Sp. z o.o. ul. Nowy Świat 6/12, 00-400 Warszawa Tel: +48 22 661 74 12, fax: +48 022 661 74 20 web: http://www.dmk-alpha. 9:00- Niedawne obawy o inflację na świecie, z dnia na dzień przeradzają się w coraz bardziej możliwą walkę ze zjawiskiem zupełnie odwrotnym, tj. deflacją. W Japonii wskaźnik CPI w sierpniu spadł o 0,9%

Bardziej szczegółowo

problemy polityczne współczesnego świata

problemy polityczne współczesnego świata Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmuller problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 1998 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności -

Bardziej szczegółowo

Raport miesięczny. Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku. Warszawa, 14.06.2013 r.

Raport miesięczny. Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku. Warszawa, 14.06.2013 r. Raport miesięczny Centrum Finansowe Banku BPS S.A. za maj 2013 roku Warszawa, 14.06.2013 r. Spis treści: 1. INFORMACJE NA TEMAT WYSTĄPIENIA TENDENCJI I ZDARZEŃ W OTOCZENIU RYNKOWYM SPÓŁKI, KTÓRE W JEJ

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty Katowice, 10 marca 2014 r.

Akademia Młodego Ekonomisty Katowice, 10 marca 2014 r. JAK LICZĄ EKONOMIŚCI? JAK OPISYWAĆ GOSPODARKĘ? JAKIMI DANYMI POSŁUGUJĄ SIĘ EKONOMIŚCI? dr Michał Trzęsiok michaltrzesiok@uekatowicepl Akademia Młodego Ekonomisty Katowice, 10 marca 2014 r dr Michał Trzęsiok

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne BILANS PŁATNICZY Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne 2. Dary i przekazy jednostronne dla otrzymane z zagranicy. zagranicy.

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat.

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat. Bilans płatniczy zestawienie (dochody wpływy kontra wydatki płatności) wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami (gospodarką krajową) a nierezydentami (zagranicą) w danym okresie. Jest on sporządzany

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (15-08-2006r.)

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (15-08-2006r.) FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (15-08-2006r.) Początek tygodnia na międzynarodowym rynku walutowym nie wniósł niczego nowego. Amerykańska waluta wciąż utrzymuje wypracowaną w ostatnich dniach, krótkoterminową

Bardziej szczegółowo

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Krynica - Warszawa - Gdynia 5 września 2013 r. Uwagi wstępne 1. W opracowaniu przeanalizowano

Bardziej szczegółowo

Klub Laureatów Dolnośląskiego Certyfikatu Gospodarczego 25 kwietnia 2016 roku

Klub Laureatów Dolnośląskiego Certyfikatu Gospodarczego 25 kwietnia 2016 roku 25 kwietnia 2016 roku Bieżąca sytuacja gospodarcza Grzegorz Warzocha - AVANTA Auditors & Advisors www.avanta-audit.pl Międzynarodowa sytuacja gospodarcza 4,0% 3,5% 3,0% 2,5% Globalne tendencje gospodarcze

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 84/2015 O KONFLIKCIE NA UKRAINIE I SANKCJACH GOSPODARCZYCH WOBEC ROSJI

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 84/2015 O KONFLIKCIE NA UKRAINIE I SANKCJACH GOSPODARCZYCH WOBEC ROSJI Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 84/2015 O KONFLIKCIE NA UKRAINIE I SANKCJACH GOSPODARCZYCH WOBEC ROSJI Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 9 stycznia 2015 roku

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

EURO jako WSPÓLNA WALUTA

EURO jako WSPÓLNA WALUTA Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy EURO jako WSPÓLNA WALUTA Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Lista 5. Cykle koniunkturalne

Lista 5. Cykle koniunkturalne Zad. 1. Dopasuj definicję do podanych zdań: Lista 5 Cykle koniunkturalne 1. Cykl gospodarczy 2. Cykl koniunkturalny 3. Długość cyklu 4. Amplituda wahań 5. Trend 6. rodukt potencjalny 7. Luka KB 8. Cykl

Bardziej szczegółowo

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia

Polityka monetarna. Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin. J. Wilkin - Ekonomia Polityka monetarna Wykład 11 WNE UW Jerzy Wilkin Pieniądz i jego funkcje Pieniądz powszechny ekwiwalent towarów i usług. Kategoria ekonomiczna, w której możemy wyrazić wartość wszelkich towarów i usług.

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Problemy polityczne współczesnego świata

Problemy polityczne współczesnego świata A 372536 Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmiiller Problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 2002 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności

Bardziej szczegółowo

Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku

Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku Rok 2012 czas stopniowego i umiarkowanego pogorszenia sytuacji na rynku pracy Warunki na

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW arytet siły nabywczej () arytet siły nabywczej jest wyprowadzany w oparciu o prawo jednej ceny. rawo jednej ceny zakładając,

Bardziej szczegółowo

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ARKUSZ I MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ARKUSZ I MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ARKUSZ I MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA Zasady oceniania: za rozwiązanie zadań z arkusza I można uzyskać maksymalnie 100 punktów, model odpowiedzi uwzględnia jej zakres merytoryczny,

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie Tygodnia Małe jest piękne. Inteligentne rozwiązania dla wymagających Klientów. Warszawa, marzec 2012 r.

Podsumowanie Tygodnia Małe jest piękne. Inteligentne rozwiązania dla wymagających Klientów. Warszawa, marzec 2012 r. Podsumowanie Tygodnia Małe jest piękne Inteligentne rozwiązania dla wymagających Klientów CZY LTRO TO TO SAMO CO QE? Zgodnie z naszymi oczekiwaniami w ostatnim miesiącu wzrosty na rynku małych spółek istotnie

Bardziej szczegółowo

Siedziba: Wiedeń Organ naczelny: Konferencja OPEC Organ wykonawczy: Rada Gubernatorów i Komisja Ekonomiczna oraz Sekretariat

Siedziba: Wiedeń Organ naczelny: Konferencja OPEC Organ wykonawczy: Rada Gubernatorów i Komisja Ekonomiczna oraz Sekretariat Kartel umowa państw posiadających decydujący wpływ w tej samej lub podobnej branży, mająca na celu kontrolę nad rynkiem i jego regulację (ceny, podaży, popytu). Nie jest to oddzielna instytucja. OPEC (Organization

Bardziej szczegółowo

Komentarz tygodniowy 07-14.08.2015

Komentarz tygodniowy 07-14.08.2015 Komentarz tygodniowy 07-14.08.2015 DANE MAKROEKONOMICZNE Z Z POLSKI Inflacja konsumentów Według danych GUS, wskaźnik inflacji konsumentów w lipcu br. ukształtował się na poziomie minus 0,7 % r/r (wobec

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO. Dynamika PKB w latach 2002-2010 ROZWÓJ GOSPODARCZY

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO. Dynamika PKB w latach 2002-2010 ROZWÓJ GOSPODARCZY DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

Złoto i srebro. we współczesnym portfelu inwestycyjnym. Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, Warren Buffett

Złoto i srebro. we współczesnym portfelu inwestycyjnym. Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, Warren Buffett Złoto i srebro we współczesnym portfelu inwestycyjnym Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, zakurzoną Ryzyko bierze szybę, się niż z przez niewiedzy czysto o umytą tym co szybę robisz przednią

Bardziej szczegółowo

WAHANIA KONIUNKTURY WYKŁAD. Dr inż. Edyta Ropuszyńska-Surma

WAHANIA KONIUNKTURY WYKŁAD. Dr inż. Edyta Ropuszyńska-Surma WAHANIA KONIUNKTURY WYKŁAD Dr inż. Edyta Ropuszyńska-Surma Polecenia 1. Popatrz na wykresy na kolejnych slajdach? 2. Czym się różnią? 3. Co możesz z nich odczytać? 4. Jakie cechy charakterystyczne zauważyłeś?

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii. Dr Łukasz Burkiewicz lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Akademia Ignatianum w Krakowie

Podstawy ekonomii. Dr Łukasz Burkiewicz lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Akademia Ignatianum w Krakowie Podstawy ekonomii Wykład IV-V-VI Dr Łukasz Burkiewicz lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Akademia Ignatianum w Krakowie Bezrobocie Bezrobocie zjawisko społeczne polegające na tym, że część ludzi zdolnych

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper A.Światkowski Wroclaw University of Economics Working paper 1 Planowanie sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży deweloperskiej Cel pracy: Zaplanowanie sprzedaży spółki na rok 2012 Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Francuska armia w Mali zaczyna robić "w tył zwrot" 12 kwietnia 2013

Francuska armia w Mali zaczyna robić w tył zwrot 12 kwietnia 2013 Francja rozpoczyna zapowiadane wycofywanie swoich żołnierzy z Mali jak poinformowało francuskie Ministerstwo Obrony, w ubiegły wtorek, 9 kwietnia, wyjechało pierwszych stu żołnierzy armii francuskiej.

Bardziej szczegółowo

Rynek surowców korekta czy załamanie?

Rynek surowców korekta czy załamanie? Rynek surowców korekta czy załamanie? Paweł Kordala, X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. 1 Agenda I. Rynek ropy II. Rynek miedzi III. Rynek złota IV. Rynek srebra V. Rynki rolne (kukurydza, pszenica, soja)

Bardziej szczegółowo

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne

Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne Analiza tygodniowa - ujęcie fundamentalne 18 czerwca 2012 Aktualne wskaźniki makroekonomiczne: KRAJ Stopy CPI Bezrobocie PKB % r/r r/r r/r USA 0,25 3,90 8,10 2,50 Euroland 1,25 0,80 10,20 1,60 Wielka Brytania

Bardziej szczegółowo

Czy polskie dane makro wpływają na notowania akcji?

Czy polskie dane makro wpływają na notowania akcji? Czy polskie dane makro wpływają na notowania akcji? Problem makroekonomicznych uwarunkowań koniunktury na rynku kapitałowym, czyli odpowiedź na pytanie w jakim stopniu dane makro wpływają na indeksy giełdowe,

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ A 388068 Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe Redakcja i opracowanie: Andrzej Ciupiński Kazimierz Malak WARSZAWA 2004 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 CZĘŚĆ I. NOWE PODEJŚCIE DO POLITYKI

Bardziej szczegółowo

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI Międzyrynkowa analiza kursów walutowych Ashraf Laidi SPIS TREŚCI Przedmowa Podziękowania Wprowadzenie Rozdział 1. Dolar i złoto Koniec systemu z Bretton Woods złoto rozpoczyna hossę Restrykcyjna polityka

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Monika Borowiec Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.10 Temat zajęć: Sprawdzian z działu 2 1. Cele lekcji: Uczeń: sprawdza stopień opanowania wiedzy i umiejętności z działu 2, zna podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY EUR/PLN w świetle bieżącej polityki EBC

RAPORT SPECJALNY EUR/PLN w świetle bieżącej polityki EBC EUR/PLN W ŚWIETLE BIEŻĄCEJ POLITYKI EBC Luzowanie ilościowe w strefie euro jak dotąd sprzyjało aprecjacji złotego wobec wspólnej waluty. Pomimo chwilowego rozczarowania rynków finansowych skromną skalą

Bardziej szczegółowo

Stabilizacja przed dalszym wzrostem Najnowsze prognozy Instytutu Studiów Ekonomiczno Społecznych *

Stabilizacja przed dalszym wzrostem Najnowsze prognozy Instytutu Studiów Ekonomiczno Społecznych * Stabilizacja przed dalszym wzrostem Najnowsze prognozy Instytutu Studiów Ekonomiczno Społecznych * Karolina Konopczak karolina.konopczak@ises.edu.pl Instytut Studiów Ekonomiczno Społecznych (ISES) Polska

Bardziej szczegółowo

FOREX DESK: Komentarz walutowy (11-06-2007r.)

FOREX DESK: Komentarz walutowy (11-06-2007r.) FOEX DESK: Komentarz walutowy (11-06-2007r.) Końcówka tygodnia na rynku walutowym przyniosła dosyć ciekawe zmiany. Na większości głównych par wyraźnie zyskiwał dolar. Impulsów do takiego ruchu dostarczyły

Bardziej szczegółowo

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji A 399316 POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji pod redakcją Krzysztofa Zagórskiego i Michała Strzeszewskiego Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Warszawa 2005 Spis treści WSTĘP. OPINIA

Bardziej szczegółowo

Zestawienie ocen minionego roku w latach 1963-2013

Zestawienie ocen minionego roku w latach 1963-2013 1963-2013 ocena netto mijającego roku Niemal od początków swojej działalności badawczej OBOP teraz TNS Polska zwykle pod koniec roku zwracał się do Polaków z prośbą o podsumowanie starego roku. Pytaliśmy,

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia siedemdziesiąty dziewiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2013 r.) oraz prognozy na lata 2013 2014

Bardziej szczegółowo

Polskie 10 lat w Unii

Polskie 10 lat w Unii Polskie 10 lat w Unii Polityczne aspekty członkostwa -jak Polska zmieniła Europę Dobra sytuacja ekonomiczna w czasach kryzysu BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE KORZYSTNY BUDŻET UE NA LATA 2014-2020 Euroentuzjazm

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Komentarz dzienny (09.09.2004r.)

FOREX - DESK: Komentarz dzienny (09.09.2004r.) FOREX - DESK: Komentarz dzienny (09.09.2004r.) Wczorajsze przemówienie Alana Greenspana było punktem kulminacyjnym tego tygodnia, jeśli chodzi o wpływ na rynek walutowy. Szef FED sugerując, że odżywająca

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Rynek krajowy (18-09-2006r.)

FOREX - DESK: Rynek krajowy (18-09-2006r.) FOREX - DESK: Rynek krajowy (18-09-2006r.) Dzisiejszy dzień na krajowym rynku walutowym przebiega w miarę spokojnie, choć przeważa presja wzrostu wartości złotego, co jest niejako pochodną zachowania się

Bardziej szczegółowo

Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę. Marcin Konarski

Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę. Marcin Konarski Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę Marcin Konarski EURO jako waluta międzynarodowa 1. Walutą euro posługuje się dziś około 330 milionów

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla II klasy gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1/Część 2

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla II klasy gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1/Część 2 Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla II klasy gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro Część 1/Część 2 Wymagania na poszczególne oceny Temat lekcji 1. Po co ludziom państwo? 2. Ustroje polityczne

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra TEMAT: Zadłużenie międzynarodowe 9. 8. Funkcje kredytów w skali międzynarodowej: eksport kapitałów; możliwość realizacji określonych inwestycji np. przejęcie kontroli nad firmą znajdującą się zagranicą,

Bardziej szczegółowo