PROGRAM NAUCZANIA A. SZCZEGÓŁOWE CELE EDUKACYJNE KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA TYP SZKOŁY: PRZEDMIOT: AUTOR:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROGRAM NAUCZANIA A. SZCZEGÓŁOWE CELE EDUKACYJNE KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA TYP SZKOŁY: PRZEDMIOT: AUTOR:"

Transkrypt

1 PROGRAM NAUCZANIA TYP SZKOŁY: PRZEDMIOT: AUTOR: LICEUM I TECHNIKUM PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI ROMAN SOBIECKI (Program dopuszczony do użytku szkolnego na podstawie Decyzji Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, zapisany pod numerem DKOS /02) A. SZCZEGÓŁOWE CELE EDUKACYJNE KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA 1. Poznanie motywów aktywności zawodowej i gospodarczej człowieka. 2. Artykułowanie mocnych i słabych stron własnej osobowości. 3. Kształtowanie postawy przedsiębiorczej, tj. postawy: aktywnej, twórczej, innowacyjnej, odpowiedzialnej wobec zmieniającej się rzeczywistości. 4. Uzasadnienie wzrostu znaczenia kapitału ludzkiego w rozwoju gospodarczym, a tym samym sensu inwestowania w siebie (człowieka). 5. Kształcenie umiejętności efektywnego wydatkowania i inwestowania własnych pieniędzy. 6. Poznanie systemu zabezpieczenia emerytalnego oraz ubezpieczeń: zdrowotnych, majątkowych, komunikacyjnych. 7. Poznanie form i instytucji wspierających rozwój przedsiębiorczości. 8. Rozumienie istoty procesu komunikacji interpersonalnej. 9. Określenie celów i organizacji pracy zespołowej. 10. Przedstawienie samego siebie w świetle pozytywnego myślenia, samoakceptacji, odpowiedzialności i inicjatywy (autoprezentacja). 11. Rozumienie podstawowych funkcji rynku. 1

2 12. Rozumienie rynkowego mechanizmu funkcjonowania gospodarki. 13. Obliczanie dochodu realnego oraz określanie związku między wzrostem dochodów realnych a zmianą struktury wydatków konsumentów. 14. Czytanie i interpretowanie podstawowych wskaźników giełdowych z Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie WIG, WIG 20, C/Z, wartość rynkowa firmy; poznanie sposobu ustalania kursu akcji i wykształcenie umiejętności złożenia zlecenia kupna sprzedaży akcji w biurze maklerskim. 15. Poznanie struktury majątku firmy (trwałego i obrotowego) oraz źródeł jego finansowania (kapitały własne i obce). 16. Sklasyfikowanie kosztów materialnych i osobowych, stałych i zmiennych oraz w układzie rodzajowym. 17. Obliczenie prostych przykładów dotyczących ustalania wyniku finansowego firmy oraz wypełnienie dokumentów podatkowych firmy (podatku od towarów i usług VAT, podatku dochodowego od osób prawnych), a także wypełnienie PIT-u (rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych). 18. Poznanie głównych dokumentów finansowych firmy ksiąg rachunkowych, podatkowej księgi przychodów i rozchodów, bilansu, rachunku zysków i strat. 19. Posługiwanie się podatkową księgą przychodów i rozchodów. 20. Obliczenie najważniejszych wskaźników ekonomiczno-finansowych firmy rentowności, płynności, zadłużenia, struktury aktywów i pasywów oraz ich interpretacji. 21. Poznanie możliwości efektywnego inwestowania wolnych kapitałów oraz myślenie kategoriami alternatywnymi. 22. Opracowanie biznesplanu dowolnej firmy (małej lub średniej) lub dowolnego, własnego przedsięwzięcia, możliwego do zrealizowania na rynku lokalnym. 23. Przygotowanie do zawierania i rozwiązywania podstawowych umów dotyczących zatrudnienia umowy o pracę (w tym: na okres próbny, na czas określony, na czas nieokreślony, w celu przygotowania zawodowego), umowy o dzieło, umowy zlecenia, umowy agencyjnej oraz wyjaśnianie praw i obowiązków stron zawierających umowę. 24. Poznanie etycznych zasad prowadzenia biznesu oraz postępowanie zgodnie z tymi zasadami, a także poznanie metod przeciwdziałania i walki z korupcją. 25. Poznanie przyczyn aktywności państwa w gospodarce rynkowej oraz jego ekonomicznych funkcji i narzędzi oddziaływania na gospodarkę. 26. Scharakteryzowanie głównych prawnych form jednostek gospodarczych spółki akcyjnej i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. 2

3 27. Poznanie i interpretowanie głównych mierników rozwoju gospodarczego Produkt Krajowy Brutto (PKB), Produkt Narodowy Brutto (PNB), Dochód Narodowy (DN), PKB per capita oraz ukształtowanie umiejętności posługiwania się rocznikiem statystycznym w celu wyszukiwania wymienionych wskaźników. 28. Rozumienie głównych funkcji budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego, sensu płacenia podatków oraz wypełnienie PIT-u. 29. Scharakteryzowanie głównych źródeł dochodów budżetowych, kierunków wydatków oraz sposobów pokrycia deficytu budżetowego. 30. Poznanie form i funkcji pieniądza oraz określanie jego roli w gospodarce. 31. Scharakteryzowanie funkcji banku centralnego w Polsce (NBP), narzędzi oddziaływania na gospodarkę i banki komercyjne oraz roli i zakresu usług świadczonych przez banki komercyjne. 32. Scharakteryzowanie przyczyn i skutków niektórych zjawisk makroekonomicznych inflacji, bezrobocia. 33. Wskazanie sposobów rozwiązywania problemów bezrobocia w okresach krótkim i długim, w tym rozumienie znaczenia mobilności zawodowej w rozwiązywaniu problemów bezrobocia. 34. Poznanie mechanizmu funkcjonowania gospodarki w skali Europy i świata oraz kształcenie umiejętności wskazywania korzyści i kosztów współpracy gospodarczej Polski z innymi krajami. 35. Poznanie sposobów rozliczania wymiany z zagranicą kurs walutowy, bilans płatniczy i jego struktura. 36. Wyjaśnienie istoty procesu globalizacji gospodarki oraz jego konsekwencji (plusów i minusów) dla polskiej gospodarki. 37. Uświadomienie wpływu nowoczesnych technologii (w tym teleinformatycznych) oraz międzynarodowych organizacji gospodarczych i instytucji finansowych na rozwój procesów globalizacyjnych. 38. Przygotowanie do aktywnego udziału w życiu społeczno-gospodarczym w warunkach integracji Polski z Unią Europejską oraz kształcenie umiejętności artykułowania spodziewanych korzyści i koniecznych kosztów integracji. 3

4 B. MATERIAŁ NAUCZANIA ZWIĄZANY Z CELAMI EDUKACYJNYMI ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA TYP SZKOŁY: LICEUM I TECHNIKUM PRZEDMIOT: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI KLASA: (Autor preferuje realizację programu w klasie I) WYMIAR GODZIN: 76 Nr rozdziału Nazwa rozdziału Orientacyjna liczba godzin I II III IV V VI VII PRZEDSIĘBIORCA I PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ KOMUNIKACJA INTERPERSONALNA RYNKOWY MECHANIZM FUNKCJONO- WANIA GOSPODARKI PRZEDSIĘBIORSTWO W GOSPODARCE MAJĄTEK I WYNIK FINANSOWY PLANOWANIE I ORGANIZACJA DZIA- ŁALNOSCI FIRMY GOSPODARKA W SKALI PAŃSTWA PROCESY INTEGRACJI I GLOBALIZACJI GOSPODARKI 8 Do dyspozycji nauczyciela 8 Razem 38 tygodni x 2 godz SZCZEGÓŁOWY MATERIAŁ NAUCZANIA I. PRZEDSIĘBIORCA I PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ 1. Ogólnogospodarcze czynniki produkcji. Ziemia, kapitał, praca i przedsiębiorczość. Zmiany znaczenia poszczególnych czynników produkcji. 4

5 2. Motywy aktywności zawodowej i gospodarczej człowieka. Rodzaje potrzeb człowieka, zdolność do wyznaczania sobie celów i określania zadań sprzyjających ich realizacji, umiejętność artykułowania mocnych i słabych stron własnej osobowości. 3. Przedsiębiorca i przedsiębiorczość podstawowe pojęcia. Potrzeby ludzkie jako stymulator wszelkiego działania, pojęcie przedsiębiorcy, przedsiębiorczość jako aktywna i twórcza postawa człowieka wobec otaczającej i zmieniającej się rzeczywistości, cechy charakterystyczne postawy przedsiębiorczej. 4. Kapitał ludzki. Wzrost znaczenia pracy wysokokwalifikowanej w gospodarce, inwestycje w człowieka społeczny i ekonomiczny sens tych inwestycji, sposoby i formy inwestowania w człowieka, koszty inwestycji w człowieka i okres ich zwrotu. 5. Gospodarstwo domowe jako jeden z podstawowych podmiotów gospodarczych. Gospodarstwo domowe jako: źródło czynnika pracy dla gospodarki, miejsce oraz forma konsumpcji dóbr i usług, dochody i wydatki gospodarstw domowych, ochrona praw konsumenta, umiejętność efektywnego wydatkowania i inwestowania własnych pieniędzy. 6. System ubezpieczeń społecznych i majątkowych. System zabezpieczenia emerytalnego, ubezpieczenia: zdrowotne, majątkowe, komunikacyjne. 7. Wspieranie rozwoju przedsiębiorczości. Doradztwo, szkolenia, transfer technologii, certyfikacje, wspomaganie finansowe, instytucje wspierające przedsiębiorczość jednostki świadczące usługi na rzecz MSP, organizacje przedsiębiorstw, organizacje pozarządowe działające na rzecz MSP, instytuty badawcze i placówki akademickie. 8. Przygotowanie przez uczniów projektów działań przedsiębiorczych. Samodzielne przygotowanie przez uczniów oraz prezentacja na zajęciach własnych projektów działań przedsiębiorczych. II. KOMUNIKACJA INTERPERSONALNA 1. Istota procesu komunikacji interpersonalnej. Techniki komunikacji werbalnej i niewerbalnej, język i style komunikowania się, bariery komunikacji. 2. Cele i zasady pracy zespołowej. Cele i organizacja pracy zespołowej, postrzeganie odmiennych postaw i zachowań osób w zespole, przestrzeganie wspólnie ustalonych zasad pracy grupowej, ryzyko i twórcze myślenie w podejmowaniu decyzji zespołowych. 5

6 3. Autoprezentacja. Przedstawienie samego siebie w świetle pozytywnego myślenia, otwartości i samoakceptacji; asertywność, odpowiedzialność, inicjatywa, mocne i słabe strony własnej osobowości. III. RYNKOWY MECHANIZM FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI 1. Podstawowe funkcje rynku. Funkcja równowagi popytu i podaży, selekcji podmiotów gospodarczych i alokacji czynników produkcji. 2. Zależność między popytem i ceną oraz podażą i ceną. Elastyczność cenowa popytu, elastyczność cenowa podaży. Prezentacja graficzna, rozwiązywanie prostych przykładów dotyczących elastyczności cenowej, dochodowej i mieszanej popytu oraz elastyczności cenowej podaży, klasyfikacja dóbr dobra substytucyjne i komplementarne. 3. Równowaga rynkowa. Istota równowagi, mechanizm osiągania równowagi rynkowej, cenowe i pozacenowe czynniki wpływające na równowagę. 4. Dochody a struktura wydatków konsumentów. Wpływ zmian dochodów na zmiany struktury wydatków konsumentów, prawo Engla, metody obliczania dochodu realnego. 5. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie. Zarys historii giełd papierów wartościowych, podstawowe funkcje giełdy, mechanizm ustalania kursu akcji, czytanie najważniejszych wskaźników giełdowych WIG, WIG 20, C/Z, wartość rynkowa firmy. IV. PRZEDSIĘBIORSTWO W GOSPODARCE MAJĄTEK I WYNIK FINANSOWY 1. Majątek i finansowanie firmy. Majątek trwały i obrotowy oraz ich struktura, amortyzacja środków trwałych; kapitały własne i obce oraz ich struktura. 2. Koszty i przychody firmy. Pojęcie i klasyfikacja kosztów koszty materialne i osobowe, koszty stałe i zmienne, koszty jednostkowe, koszty krańcowe, koszty w układzie rodzajowym; przychody, dochody; podatek dochodowy od osób prawnych; podatek od towarów i usług (VAT). 3. Główne dokumenty finansowe i najważniejsze wskaźniki ekonomiczno-finansowe firmy. Księgi rachunkowe; podatkowa księga przychodów i rozchodów; bilans firmy; rachunek zysków i strat; wynik finansowy i jego podział; progi rentow- 6

7 ności firmy; wskaźniki: rentowności, płynności, zadłużenia, struktury aktywów i pasywów. 4. Przykłady obliczania wyniku finansowego oraz najważniejszych wskaźników ekonomiczno-finansowych firmy. 5. Inwestowanie kapitału. Pojęcie kosztu alternatywnego, inwestycje bezpośrednie i portfelowe, formy inwestowania wolnych kapitałów. V. PLANOWANIE I ORGANIZACJA DZIAŁALNOŚCI FIRMY 1. Organizowanie działalności gospodarczej w Polsce. Prawne wymogi uruchomienia działalności gospodarczej, zorganizowanie i zarejestrowanie firmy w odpowiednim rejestrze (urzędowym lub sądowym w zależności od prawnej formy jednostki gospodarczej), główne umowy występujące w obrocie gospodarczym umowy: kupna-sprzedaży, najmu, dzierżawy, leasingu, agencyjna, komisu, ubezpieczenia, rachunku bankowego. 2. Główne prawne formy jednostek gospodarczych. Spółka akcyjna akcje, akcjonariusze, warunki powołania i władze spółki; spółka z ograniczoną odpowiedzialnością udziały, udziałowcy, warunki powołania i władze spółki, przykłady znanych spółek. 3. Planowanie działalności firmy informacje wstępne. Potencjał oraz problemy małych i średnich firm, znaczenie planowania w rozwoju MSP; cele planu; wymogi i ograniczenia planowania. 4. Biznesplan. Budowa biznesplanu dla dowolnego przedsięwzięcia. Wyznaczanie celów i szczegółowej struktury biznesplanu. Uczniowie, w ramach ćwiczeń, opracują biznesplan dla wybranej firmy lub dla wymyślonego przez siebie przedsięwzięcia, możliwego do zrealizowania na rynku lokalnym (opracowany biznesplan powinien zawierać plan wdrożenia). 5. Umowa o pracę. Pozapracownicze stosunki pracy. Istota umowy; prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy; specyficzne warunki zatrudniania osób niepełnosprawnych; rodzaje umów o pracę na okres próbny, na czas określony, na czas nieokreślony, w celu przygotowania zawodowego; wygaśnięcie umowy; rozwiązanie umowy: za wypowiedzeniem, bez wypowiedzenia, za porozumieniem stron. Umowa: o dzieło, zlecenie, agencyjna. 6. Etyczne aspekty działalności gospodarczej. Adresaci norm etycznych; biznes legalny, ale niemoralny; sposoby walki z korupcją; nieetyczne przejawy walki konkurencyjnej; koncepcje rozwoju gospodarki rynkowej uwzględniające zagadnienie sprawiedliwości podziału dochodu narodowego model społecznej gospodarki rynkowej, katolicka nauka społeczna. 7

8 VI. GOSPODARKA W SKALI PAŃSTWA 1. Przyczyny aktywności państwa w gospodarce rynkowej. Ekonomiczne funkcje państwa. Niedoskonałość mechanizmu rynkowego, konieczność rozwiązywania problemów socjalnych, konieczność eliminacji efektów zewnętrznych, potrzeba prawnej regulacji działalności gospodarczej, potrzeba oddziaływania na wzrost gospodarczy i przeciwdziałania kryzysom gospodarczym, potrzeba przeciwdziałania negatywnym skutkom zjawisk makroekonomicznych (bezrobocie, inflacja) oraz ochrona konkurencji i konsumenta. Funkcje: regulacyjna, właścicielska, pracodawcza, socjalna, administracyjna. 2. Rozwój gospodarczy i jego mierniki. Pojęcie i sposoby obliczania PKB i PNB; fazy podziału PKB; PKB per capita (na 1 mieszkańca); PKB jako miernik dobrobytu; inne metody mierzenia poziomu dobrobytu społecznego wskaźnik dobrobytu netto (uwzględnia ekologię i czas wolny). 3. Budżet państwa. Budżety jednostek samorządu terytorialnego. Polityka fiskalna. Pojęcie i funkcje budżetu, podatki i inne źródła wpływów do budżetów oraz główne kierunki wydatków budżetowych; równowaga i deficyt budżetowy; sposoby pokrycia deficytu budżetowego, rozliczenie podatku dochodowego od osób fizycznych (wypełnienie PIT-u). 4. Pieniądz i banki w gospodarce. Formy i funkcje pieniądza, bank centralny jego funkcje i metody oddziaływania na gospodarkę, banki komercyjne, inne instytucje finansowe. 5. Inflacja. Przyczyny, rodzaje i skutki inflacji; dane o inflacji w Polsce i na świecie. 6. Rynek pracy i bezrobocie. Specyficzne cechy rynku pracy; ekonomiczne i społeczne skutki bezrobocia; sposoby mierzenia rozmiarów bezrobocia; dane o bezrobociu wg wieku, wykształcenia, regionów Polski; aktywne i pasywne formy walki z bezrobociem. Mobilność zawodowa jako zjawisko cywilizacyjne. VII. PROCESY INTEGRACJI I GLOBALIZACJI GOSPODARKI 1. Gospodarka w skali Europy i świata. Międzynarodowa współpraca gospodarcza Polski przyczyny, przejawy, korzyści, koszty, główni partnerzy handlowi Polski; sposoby rozliczeń wymiany z zagranicą kurs walutowy, wymiana barterowa, bilans płatniczy i jego struktura. 8

9 2. Globalizacja gospodarki. Istota procesu globalizacji gospodarki jego przyczyny i przejawy; działalność firm transnarodowych i ich wpływ na warunki działania polskich przedsiębiorstw, wpływ nowoczesnych technologii oraz międzynarodowych organizacji gospodarczych i instytucji finansowych na tempo procesów globalizacyjnych. 3. Unia Europejska jako ugrupowanie integrujące gospodarki narodowe państw europejskich. Rys historyczny tworzenia wspólnego rynku w Europie, główne organy Unii i zasady polityki, Wspólna Polityka Rolna UE, fundusze UE i główne kierunki ich wydatkowania. 4. Proces integracji Polski z Unią Europejską. Umowa o stowarzyszeniu Polski z Unią Europejską, spodziewane korzyści i konieczne koszty przystąpienia Polski do UE, najważniejsze obszary koniecznych dostosowań polskiej gospodarki i prawa do wymogów unijnych; integracja Polski z UE, a globalizacja gospodarki. C. PROCEDURY OSIĄGANIA CELÓW Zasadnicze cele nauczania przedmiotu pozwalają odpowiedzieć na następujące pytania: 1. Co młody człowiek powinien wiedzieć o gospodarce jej mechanizmach funkcjonowania, roli państwa, sposobach pomiaru, czynnikach i barierach rozwoju oraz globalnych i integracyjnych korzyściach i kosztach oraz jakie powinien posiadać intelektualne i praktyczne umiejętności, aby móc rozwijać postawę przedsiębiorczą? 2. Co młody człowiek, przygotowujący się do aktywności zawodowej, powinien wiedzieć o firmie jej celach funkcjonowania, podstawach podejmowania decyzji ekonomicznych, uruchamianiu, planowaniu i organizacji działalności oraz zatrudnianiu i samozatrudnianiu oraz jakie powinien posiadać intelektualne i praktyczne umiejętności, aby dobrze przygotować się do aktywnego udziału w życiu gospodarczym? Osiągnięciu szczegółowych celów edukacyjnych, tj. zdobyciu niezbędnej wiedzy i umiejętności z zakresu przedsiębiorczości oraz uwarunkowań jej rozwoju, powinny sprzyjać metody aktywizujące. Ich wykorzystywanie w procesie dydaktycznym wymaga dużego wysiłku i zaangażowania zarów- 9

10 no ze strony nauczyciela, jak i uczniów. Niezależnie od tego, że wśród celów w znacznej części są cele poznawcze, dominacja tych metod pozytywnie wpłynie na skuteczność realizacji celów edukacyjnych. Dlatego w procesie dydaktycznym należy stosować następujące metody: pytania i odpowiedzi dyskusja ćwiczenia indywidualne inscenizacje umożliwiają porządkowanie posiadanej już wiedzy oraz lepsze zrozumienie pojęć, zjawisk oraz mechanizmów gospodarczych; jest metodą powiązaną z pytaniami i odpowiedziami; jednak ciężar konwersacji przeniesiony jest z nauczyciela na uczniów; jedną z form dyskusji jest burza mózgów, daje ona możliwość udzielania wielu odpowiedzi na to samo pytanie i wszystkie te odpowiedzi mogą być właściwe, np. artykułowanie korzyści i kosztów integracji Polski z Unią Europejską, przyczyn i skutków globalizacji gospodarki, motywów aktywności zawodowej, cech postawy przedsiębiorczej, sposobów wydatkowania i inwestowania własnych pieniędzy itp.; umożliwiają zdobycie praktycznych umiejętności przez poszczególnych uczniów; ćwiczenia mogą polegać m.in. na autoprezentacji (przygotowaniu i przedstawieniu siebie samego w pozytywnym świetle), wyszukaniu w roczniku statystycznym podstawowych danych o PKB, PNB itp., pozyskaniu informacji na temat: budżetu jednostki samorządu terytorialnego, bezrobocia na rynku lokalnym oraz przygotowaniu własnej opinii na wymienione tematy; ponadto ćwiczenia indywidualne należy wykorzystać do rozwiązywania przykładów na elastyczność cenową popytu i podaży; metoda ćwiczeń grupowych; można ją wykorzystać np. do przeprowadzenia lekcji 10

11 projekty z podziałem na zadania grupowe (temat: cele i zasady pracy zespołowej), czytania i interpretowania informacji giełdowych, przedstawienia posiedzenia rady nadzorczej spółki, poświęconego dyskusji zmian w statucie spółki; ciekawą inscenizacją mogłoby być przedstawienie zarysu historii gospodarki rynkowej w Polsce po roku 1989; ta metoda możliwa jest do zastosowania przede wszystkim do opracowania przez uczniów własnych projektów dotyczących przedsięwzięć przedsiębiorczych; inne aktywizujące metody zdobywania wiedzy i nabywania umiejętności, m.in.: zapraszanie gości na lekcje (np. dyrektora firmy, pracownika zakładu ubezpieczeń, biura pracy, poradni psychologiczno- pedagogicznej); organizowanie wycieczek (np. na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie, na rynek owocowo-warzywny, do firmy reklamowej, do banku, do biura pracy); wykorzystywanie materiałów: dokumentów, np. artykułów prasowych (w tym notowania giełdowe), statutów dowolnych spółek itp.; wykorzystywanie pomocy audiowizualnych (filmów, komputerów). Powyższe metody powinny być uzupełniane metodami tradycyjnymi: wykładem zwłaszcza przy realizacji tematów wymagających objaśnień koniecznych dla zrozumienia pojęć i mechanizmów gospodarczych, w tym rynkowego; wykorzystywaniem podręcznika i zeszytu ćwiczeń (wybranych spośród dostępnych na rynku). Należy pamiętać o tym, że nie ma jednej, jedynie skutecznej drogi osiągania postawionych celów. Wybór konkretnych metod zależy od wielu czynników: 11

12 indywidualnych predyspozycji nauczyciela, osobowości uczniów, środowiska, w którym działa szkoła, możliwości i dostępu do określonych instytucji mogących wspomagać proces dydaktyczny, zainteresowań uczniów, wagi konkretnych problemów występujących w danym środowisku itp. Zasadniczym czynnikiem, który będzie sprzyjał skuteczności osiągania celów jest adekwatność metody (metod) w konkretnych warunkach. Drugim ważnym czynnikiem jest umiejętność nauczyciela zainteresowania uczniów problematyką gospodarczą oraz wpływem jej znajomości na rozwój postaw przedsiębiorczych. Nauczyciel powinien kierować się zasadą stopniowania trudności. Proces nauczania należy rozpocząć od zagadnień najłatwiejszych, wykorzystując posiadaną już przez uczniów wiedzę, w tym zdobytą w gimnazjum. D. OPIS ZAŁOŻONYCH OSIĄGNIĘĆ UCZNIA ORAZ PROPOZYCJE METOD ICH SPRAWDZANIA I OCENY Program przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości, realizowanego w liceum i technikum w ramach kształcenia ogólnego oraz w latach w liceum ogólnokształcącym, został opracowany na bazie Podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceów i techników Podstawy przedsiębiorczości, określonej w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. Program został dostosowany do ramowego planu nauczania określonego w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 12 lutego 2002r w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych. Przedmiot ten ma do spełnienia bardzo ważną rolę. Na każdy z tematów przewidziano średnio 2 godziny lekcyjne. Przewidziano też 8 godzin lekcyjnych do dyspozycji nauczyciela. Niniejszy program nauczania określa niezbędną wiedzę i umiejętności z zakresu gospodarki i jej mechanizmów, jakie powinien posiadać każdy człowiek, niezależnie od wykonywanego w przyszłości zawodu. Ta wiedza i umiejętności to podstawa przedsiębiorczości, czyli postawy aktywnej, twórczej, innowacyjnej. Formułując szczegółowe cele edukacyjne i dostosowując do nich materiał nauczania, uwzględniono fakt realizacji, na poziomie gimnazjum, programu 12

13 nauczania modułu Wychowanie do aktywnego udziału w życiu gospodarczym. Przedstawiony program nauczania Podstaw przedsiębiorczości jest zharmonizowany z programem nauczania Wychowania do aktywnego udziału w życiu gospodarczym autorstwa Romana Sobieckiego. Mamy zatem do czynienia z kontynuacją programu z zakresu szeroko rozumianej edukacji ekonomicznej. Niektóre cele edukacyjne zostały już zrealizowane w gimnazjum. W programie Podstaw przedsiębiorczości w zasadzie nie ma powtórzeń, występują one jedynie częściowo w kilku przypadkach: ogólnogospodarczych czynników produkcji, gospodarstwa domowego, funkcji rynku, równowagi rynkowej, Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie oraz podstawowych mierników gospodarki w skali kraju. Program nauczania przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości pokazuje człowieka przedsiębiorczego w gospodarce. Konstrukcja programu została pomyślana tak, aby w pierwszej kolejności zaprezentować zagadnienia poświęcone przedsiębiorcy i przedsiębiorczości, ich roli we współczesnej gospodarce, następnie, niejako w podsumowaniu problematyki przedsiębiorczości sensu stricte, istotę procesu komunikacji interpersonalnej, zakończonej autoprezentacją. Tym zagadnieniom poświęcone są rozdziały: I Przedsiębiorca i przedsiębiorczość, II Komunikacja interpersonalna. Druga, zasadnicza część programu dotyczy: mechanizmów funkcjonowania gospodarki rynkowej, podmiotów działających na rynku oraz planowania i organizacji działalności firmy. Te zagadnienia omówione są w rozdziałach: III Rynkowy mechanizm funkcjonowania gospodarki, IV Przedsiębiorstwo w gospodarce majątek i wynik finansowy, V Planowanie i organizacja działalności firmy. Biznesplan. Trzecia część jest poświęcona instytucji regulującej rynek, sposobom mierzenia efektów gospodarowania w skali kraju, negatywnym zjawiskom makroekonomicznych oraz globalnych i integracyjnych uwarunkowań rozwoju gospodarki polskiej. Powyższe treści zawarte są rozdziałach: VI Gospodarka w skali państwa, VII Procesy integracji i globalizacji gospodarki. Szczegółowe cele edukacyjne określone w części A dotyczą również umiejętności, jakie powinien nabyć uczeń po zrealizowaniu programu nauczania Podstaw przedsiębiorczości. Generalnie, uczeń powinien nie tylko wiedzieć, na czym polega przedsiębiorczość i o czym należy pamiętać, żeby móc rozwijać posta- 13

14 wę przedsiębiorczą (chodzi tu głównie o podstawową wiedzę o gospodarce), ale przede wszystkich wykazywać się postawą przedsiębiorczą m.in. poprzez: trafną samoocenę i autoprezentację, opracowanie projektu przedsięwzięcia świadczącego o postawie twórczej, innowacyjnej, obliczenie przykładów na elastyczność cenową popytu i podaży, posługiwanie się podstawowymi aktami prawnymi regulującymi gospodarkę, odczytanie i interpretowanie głównych wskaźników giełdowych, rozróżnienie najważniejszych prawnych form jednostek gospodarczych (spółki akcyjnej i spółki z o.o.), posługiwanie się rocznikiem statystycznym w celu wyszukania i interpretacji podstawowych danych o PKB, PNB, DN, wypełnienie PIT-u, nawiązanie kontaktu z instytucją wspierająca przedsiębiorczość, wyartykułowanie spodziewanych korzyści i koniecznych kosztów integracji Polski z Unią Europejską. PROPOZYCJE POMIARU OSIĄGNIĘĆ UCZNIA Do pomiaru osiągnięć ucznia mogą być wykorzystane: wypowiedzi ustne ucznia, prace pisemne przygotowane w domu i na lekcji, aktywność ucznia na lekcji, testy (otwarte, zamknięte, jednokrotnego i wielokrotnego wyboru i inne), przygotowane indywidualnie i grupowo ćwiczenia, o których mowa w części C, opracowanie i wygłoszenie referatu na temat z zakresu programu nauczania lub wykraczającego poza niego, przygotowane indywidualne projekty, o których mowa w części C, przygotowanie oryginalnego rozwiązania problemu, świadczące w postawie przedsiębiorczej (np. opracowanie projektu statutu stowarzyszenia lub fundacji), zdobycie wyróżnienia w olimpiadzie wiedzy ekonomicznej (na szczeblu okręgu, udział w finale krajowym). Formy sprawdzające osiągnięcia ucznia w zakresie umiejętności praktycznych powinny być stosowane sukcesywnie, tj. odpowiednio do realizowanego materiału nauczania. 14

15 E. INFORMACJA O WARUNKACH NIEZBĘDNYCH DO REALIZACJI PROGRAMU Najważniejszym warunkiem, niezbędnym do realizacji programu nauczania Podstaw przedsiębiorczości, jest prowadzenie zajęć przez nauczyciela spełniającego wymogi kwalifikacyjne nauczyciela przedsiębiorczości określone dla tego zawodu i zapisane w nowej klasyfikacji zawodów. Wymogi te są następujące: ukończone studia magisterskie lub licencjackie na kierunkach ekonomicznych i zarządzania oraz przygotowanie pedagogiczne; także posiadanie stopnia naukowego doktora i doktora habilitowanego w zakresie nauk ekonomicznych lub zarządzania, albo ukończone studia magisterskie lub licencjackie na dowolnym kierunku (także osoby posiadające stopnie naukowe w zakresie nauk innych niż ekonomia i zarządzanie) i ukończone studia podyplomowe na kierunkach ekonomicznych i zarządzania oraz przygotowanie pedagogiczne, albo ukończone studia magisterskie lub licencjackie na dowolnym kierunku (także osoby posiadające stopnie naukowe w zakresie nauk innych niż ekonomia i zarządzanie) i ukończony kurs dla nauczycieli przedsiębiorczości zorganizowany przez instytucje oświatowe o zakresie określonym przez właściwego ministra ds. oświaty oraz przygotowanie pedagogiczne. Drugim, ważnym warunkiem do realizacji programu jest wyposażenie ucznia i nauczyciela w pomoce i środki dydaktyczne: podręcznik dostosowany do programu nauczania, zeszyt ćwiczeń dla ucznia, zgodny z podręcznikiem, przewodnik metodyczny dla nauczyciela, podstawowe akty prawne Kodeks spółek handlowych, Kodeks cywilny, Kodeks pracy, ustawa Prawo Spółdzielcze, ustawa o ochronie konkurencji i konsumenta, ustawa o przedsiębiorstwie państwowym, ustawa budżetowa, roczniki statystyczne i literatura fachowa dotycząca: rozwoju rynku w Polsce, integracji Polski z Unią Europejską, globalizacji gospodarki, giełdy papierów wartościowych, dane o rozwoju sektora MSP (małych i średnich przedsiębiorstw), przykładowe statuty: spółki akcyjnej, spółki z o.o., fundacji, stowarzyszenia. 15

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 102 105) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

- Potrzeby, dobra, usługi - Zasoby ekonomiczne

- Potrzeby, dobra, usługi - Zasoby ekonomiczne Wykaz tematów z podstaw przedsiębiorczości na rok szkolny 2012 2013 dla Liceum Ogólnokształcącego, Liceum Profilowanego i Technikum Rozkład materiału według programu 44/PZS1/2012/2 dla klas: II TRA; III

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

P ds d taw a w prze z d e s d ięb ę iorcz c o z ści

P ds d taw a w prze z d e s d ięb ę iorcz c o z ści Reforma programowa kształcenia ogólnego Projekt zmian podstawy programowej z Podstaw przedsiębiorczości. MoŜliwości nauczania ekonomii w praktyce. (wrzesień 2008) Kielce listopad 2008 Nowy układ podstawy

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z Podstaw Przedsiębiorczości ZSZ

Przedmiotowy System Oceniania z Podstaw Przedsiębiorczości ZSZ Przedmiotowy System Oceniania z Podstaw Przedsiębiorczości ZSZ Ocena dopuszczająca wymagania konieczne Ocena dostateczna wymagania konieczne + podstawowe Ocena dobra wymagania konieczne + podstawowe +

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z podstaw przedsiębiorczości

Przedmiotowy system oceniania z podstaw przedsiębiorczości Przedmiotowy system oceniania z podstaw przedsiębiorczości 1. Przewidywane osiągnięcia ucznia Uczeń potrafi: Dokonać trafnej samooceny oraz autoprezentacji. Zastosować w praktyce podstawowe zasady pracy

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Ekonomia Rok akademicki: 2015/2016 Kod: MEI-1-501-s Punkty ECTS: 1 Wydział: Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej Kierunek: Edukacja Techniczno Informatyczna Specjalność: - Poziom

Bardziej szczegółowo

Wymienia cechy potrzeb ludzkich

Wymienia cechy potrzeb ludzkich NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu podstawy działalności w gastronomii na podstawie programu nr ZSK/PZS1/PG/2014 klasy 2ZSK l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia ucznia

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Wymienia cechy potrzeb ludzkich

Wymienia cechy potrzeb ludzkich NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu podstawy działalności w gastronomii na podstawie programu nr TŻ/PZS1/PG/2012 klasy 2TŻ1, 2TŻ2. l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA podstawy przedsiębiorczości, klasy pierwsze, poziom podstawowy, nowa podstawa programowa. bardzo dobry. dopuszczający.

KRYTERIA OCENIANIA podstawy przedsiębiorczości, klasy pierwsze, poziom podstawowy, nowa podstawa programowa. bardzo dobry. dopuszczający. KRYTERIA OCENIANIA podstawy przedsiębiorczości, klasy pierwsze, poziom podstawowy, nowa podstawa programowa. dopuszczający bardzo Dział I Osoba przedsiębiorcza Określać motywy aktywności człowieka Wyjaśnić

Bardziej szczegółowo

1 Lekcja organizacyjna

1 Lekcja organizacyjna NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu ekonomika rolnictwa na podstawie programu nr TA/PZS1/PG/2012 klasa 2TA l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia ucznia Zakres podstawowy

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z podstaw przedsiębiorczości

Przedmiotowy System Oceniania z podstaw przedsiębiorczości Przedmiotowy System Oceniania z podstaw przedsiębiorczości Nr programu nauczania DKOS-4015-177/02; podręcznik pod red. M. Belki Ekonomia Stosowana Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości I. Cele Przedmiotowego

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI CZĘSTOTLIWOŚĆ I ILOŚC SPOTKAŃ:

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI CZĘSTOTLIWOŚĆ I ILOŚC SPOTKAŃ: SZKOLNY KLUB PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Spotkania w ramach SKP mają na celu przygotować ucznia do aktywnego i świadomego uczestnictwa w życiu gospodarczym, pobudzić w nim ducha przedsiębiorczości, kształcić postawy

Bardziej szczegółowo

Omówienie programu nauczania Przedmiotowy system oceniania. Pojęcie finansów. Definiowanie pojęcia finansów publicznych i prywatnych

Omówienie programu nauczania Przedmiotowy system oceniania. Pojęcie finansów. Definiowanie pojęcia finansów publicznych i prywatnych Zakres treści z przedmiotu Finanse Klasa 2TE1, 2TE2 LP Temat Zakres treści 1 Lekcja organizacyjna Omówienie programu nauczania Przedmiotowy system oceniania 1 Pojęcie finansów Definiowanie pojęcia finansów

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nazwa innowacji: Ekonomia i finanse - innowacyjny moduł programowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości Rodzaj innowacji: programowa

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Wstęp do ekonomii i przedsiębiorczości na kierunku Prawo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Wstęp do ekonomii i przedsiębiorczości na kierunku Prawo Dr hab. Maria Majewska Katedra Nauk Ekonomicznych Poznań, 1.10.2015 r. OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Wstęp do ekonomii i przedsiębiorczości na kierunku Prawo I. Informacje ogólne 1.

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kod kursu Ekonomia stacjonarne ID1106 niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 0 0 0 0 0 Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy 1 Wykład metodyczny Platforma internetowa osią projektu

Bardziej szczegółowo

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej 1 Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej dla uczniów Gimnazjum nr 44 im. gen. Mariusza Zaruskiego w Poznaniu w roku szkolnym: 2015/2016. 1. Program obejmuje ogół działań podejmowanych przez

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

Zakres treści 1 Moduł dział - temat Program nauczania dla przedmiotu. Przedmiotowy system oceniania. 2 Organizacja pracy w roku szkolnym

Zakres treści 1 Moduł dział - temat Program nauczania dla przedmiotu. Przedmiotowy system oceniania. 2 Organizacja pracy w roku szkolnym ZAKRES TREŚCI Z PRZEDMIOTU PODSTAWY ORGAMIZACJI PRZEDSIĘBIORSTWA TRANSPORTOWO- SPEDYCYJNEGO KL 1 TLS ROK SZKOLNY 2015/2016 L.p. Zakres treści 1 Moduł dział - temat Program nauczania dla przedmiotu. Przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

Ekonomia i finanse innowacyjny moduł programowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości

Ekonomia i finanse innowacyjny moduł programowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości INFORMACJA DOTYCZĄCA MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA PRODUKTU FINALNEGO Wstęp Możliwości wykorzystania produktu finalnego w szkołach ponadgimnazjalnych są szerokie. Produkt finalny zawiera bowiem uzupełniające

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie. Karta przedmiotu

Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie. Karta przedmiotu Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie Wydział Turystyki i Rekreacji Karta obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 01/013 Kierunek studiów: Turystyka

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie. Karta przedmiotu

Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie. Karta przedmiotu Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie Karta obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 01/013 Wydział Wychowania Fizycznego i Sportu Kierunek studiów: Sport

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

PORADNICTWO ZAWODOWE W RAMACH PRZEDMIOTU WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

PORADNICTWO ZAWODOWE W RAMACH PRZEDMIOTU WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PORADNICTWO ZAWODOWE W RAMACH PRZEDMIOTU WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2001 roku 1 wprowadziło na III etapie edukacyjnym - gimnazjum- przedmiot wiedza

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORSTWO GASTRONOMICZNE. Anna Grontkowska SPIS TREŚCI WSTĘP ROZDZIAŁ I. PODSTAWY EKONOMII. 1.1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne

PRZEDSIĘBIORSTWO GASTRONOMICZNE. Anna Grontkowska SPIS TREŚCI WSTĘP ROZDZIAŁ I. PODSTAWY EKONOMII. 1.1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne PRZEDSIĘBIORSTWO GASTRONOMICZNE Anna Grontkowska SPIS TREŚCI WSTĘP ROZDZIAŁ I. PODSTAWY EKONOMII 1.1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne 1.2. Rynek i mechanizmy rynkowe 1.3. Funkcje cen i ich rodzaje 1.4.

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania podstaw przedsiębiorczości na rok szkolny- 2014/2015

Rozkład materiału nauczania podstaw przedsiębiorczości na rok szkolny- 2014/2015 Rozkład materiału nauczania podstaw przedsiębiorczości na rok szkolny- 2014/2015 Nazwa jednostki dydaktycznej 1. Psychologicz ne podstawy przedsiębior czości 2. Typy osobowości według Hipokratesa 3. Potrzeby

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania edukacyjne. Przedmiot: Ekonomia w praktyce

Szczegółowe wymagania edukacyjne. Przedmiot: Ekonomia w praktyce Szczegółowe wymagania edukacyjne Przedmiot: Ekonomia w praktyce ocena dopuszczająca uczeń ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra wyszukuje informacje niezbędne i dodatkowe dotyczące działalności

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości w zakresie podstawowym dla szkół ponadgimnazjalnych

Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości w zakresie podstawowym dla szkół ponadgimnazjalnych Plan wynikowy z mi edukacyjnymi przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości w zakresie podstawowym dla szkół ponadgimnazjalnych W planie ujęte są treści, których realizacja nie jest zawarta w podstawie programowej

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Makroekonomia II na kierunku Zarządzanie

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Makroekonomia II na kierunku Zarządzanie OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Makroekonomia II na kierunku Zarządzanie I. Informacje ogólne 1. Nazwa modułu : Makroekonomia II 2. Kod modułu : MEKOII (10-MEKOII-z2-s; 10-MEKOII-z2-ns)

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY Z WYMAGANIAMI EDUKACYJNYMI Z PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W ZAKRESIE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ KLASA I LA, CIEKAWI ŚWIATA

PLAN WYNIKOWY Z WYMAGANIAMI EDUKACYJNYMI Z PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W ZAKRESIE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ KLASA I LA, CIEKAWI ŚWIATA PLAN WYNIKOWY Z WYMAGANIAMI EDUKACYJNYMI Z PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W ZAKRESIE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ KLASA I LA, CIEKAWI ŚWIATA WYD.OPERON Temat Ocena dopuszczająca. Uczeń: Ocena dostateczna.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Marketing w działalności reklamowej

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Marketing w działalności reklamowej Wymagania edukacyjne z przedmiotu Marketing w działalności reklamowej klasa 1 TLR Technik organizacji reklamy Na ocenę dopuszczającą uczeń powinien umieć: definiować pojęcia: rynek, popyt, podaż, konkurencja,

Bardziej szczegółowo

Imiona, nazwiska oraz tytuły/stopnie członków zespołu dydaktycznego Beata Harasim / mgr

Imiona, nazwiska oraz tytuły/stopnie członków zespołu dydaktycznego Beata Harasim / mgr Tryb studiów Stacjonarne Nazwa kierunku studiów Finanse i Rachunkowość Poziom studiów Stopień pierwszy Rok studiów/ semestr II/III i IV Specjalność Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II

ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II SEMESTR I l.p Zagadnienia. 1. Kim jest osoba przedsiębiorcza? Typy osobowości Wymagania dla ucznia wyjaśnia, czym jest przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

Kształcenie z zakresu ekonomii. dydaktycznych 1. Ogółem 9 Zaliczenie pracy kontrolnej z całości 2. Wykłady. Zakład Organizacji i Zarządzania

Kształcenie z zakresu ekonomii. dydaktycznych 1. Ogółem 9 Zaliczenie pracy kontrolnej z całości 2. Wykłady. Zakład Organizacji i Zarządzania Opis przedmiotu wersja skrócona Wydział Nauk o Zdrowiu Ratownictwo Medyczne I Nazwa Wydziału Nazwa kierunku/specjalności Studia (odpowiednie podkreślić) I stopnia - pomostowe: poziom A / B / C/ D/ E NAZWA

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy nauczania podstaw przedsiębiorczości

Plan wynikowy nauczania podstaw przedsiębiorczości Plan wynikowy nauczania podstaw przedsiębiorczości Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa pod kierunkiem dr. Jarosława Nenemana, wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Osoba przedsiębiorcza,

Bardziej szczegółowo

Sylabus gry terenowej Skarbiec

Sylabus gry terenowej Skarbiec Sylabus gry terenowej Skarbiec realizowanej w ramach konferencji upowszechniającej projekt Przedsiębiorcze szkoły 17 listopada 2010 W ramach gry terenowej Skarbiec zespoły uczniowskie będą rozwiązywać

Bardziej szczegółowo

Sylabus gry terenowej Zamach na GPW

Sylabus gry terenowej Zamach na GPW Sylabus gry terenowej Zamach na GPW realizowanej w ramach konferencji upowszechniającej projekt Przedsiębiorcze szkoły 17 listopada 2011 W ramach gry terenowej Zamach na GWP zespoły uczniowskie będą rozwiązywać

Bardziej szczegółowo

Wymagania ponadpodst. ( 4, 5) ISTOTA FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI RYNKOWEJ. postaw dla

Wymagania ponadpodst. ( 4, 5) ISTOTA FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI RYNKOWEJ. postaw dla PLAN WYNIKOWY Z PODSTAW PRZEDSIĘBIORCZOŚCI DLA KL I L0 Opracowany i realizowany na podstawie programu DKOS 4015 76/02 wydanego przez wydawnictwo,,nowa Era Lp. Jednostka tematyczna Wymagania podstawowe

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z Finansów

Przedmiotowy System Oceniania z Finansów Przedmiotowy System Oceniania z Finansów Ocena dopuszczająca wymagania konieczne Ocena dostateczna wymagania konieczne + podstawowe Ocena dobra wymagania konieczne + podstawowe + rozszerzające Ocena bardzo

Bardziej szczegółowo

produkcyjnych produkcyjnych

produkcyjnych produkcyjnych Kryteria oceniania na poszczególne stopnie szkolne przedmiot: podstawy przedsiębiorczości program: Ekonomia Stosowana (nr dopuszczenia: DKOS-4015-177/02) 1. Człowiek istota ekonomiczna Określać motywy

Bardziej szczegółowo

Opisowe kryteria oceniania w ramach podstaw przedsiębiorczości

Opisowe kryteria oceniania w ramach podstaw przedsiębiorczości Opisowe kryteria oceniania w ramach podstaw przedsiębiorczości Ocena 1 (niedostateczna) 2 (dopuszczająca) 3 (dostateczna) 4 (dobra) 5 (bardzo dobra) 6 (celująca) Kryteria nie rozumie poleceń nauczyciela;

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA REFORMA 2012 Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA Ilustrator: Jerzy Flisak Podręcznik do nauki zawodu technik ekonomista i innych zawodów z branży ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania Nazwa przedmiotu: Ekonomia Ekonomy Kierunek: Rodzaj przedmiotu: obieralny Rodzaj zajęć: wykład, ćwiczenia Matematyka Poziom kwalifikacji: I stopnia Liczba

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne podstaw przedsiębiorczości

Wymagania edukacyjne podstaw przedsiębiorczości Wymagania edukacyjne podstaw przedsiębiorczości Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa pod kierunkiem dr. Jarosława Nenemana, wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Osoba przedsiębiorcza,

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z wiedzy o społeczeństwie dla klasy III gimnazjum

Kryteria ocen z wiedzy o społeczeństwie dla klasy III gimnazjum Kryteria ocen z wiedzy o społeczeństwie dla klasy III gimnazjum Ocenę niedostateczną może otrzymać uczeń, który: nie opanował wiadomości i umiejętności przewidzianych programem nauczania; nie potrafi,

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Podstawy ekonomii Kierunek: Inżynieria Środowiska Rodzaj przedmiotu: treści ogólnych, moduł Rodzaj zajęć: wykład Profil kształcenia: ogólnoakademicki Poziom kształcenia: I stopnia Liczba

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku Ekonomia II stopień PYTANIA NA OBRONĘ

Bardziej szczegółowo

Podstawy działalności przedsiębiorstwa hotelarskiego dla klas drugich i trzecich Technikum Menedżersko Usługowego w zawodzie: technik hotelarstwa

Podstawy działalności przedsiębiorstwa hotelarskiego dla klas drugich i trzecich Technikum Menedżersko Usługowego w zawodzie: technik hotelarstwa Podstawy działalności przedsiębiorstwa hotelarskiego dla klas drugich i trzecich Technikum Menedżersko Usługowego w zawodzie: technik hotelarstwa Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny: Ocena dopuszczająca

Bardziej szczegółowo

Program nauczania a podstawa programowa

Program nauczania a podstawa programowa Program nauczania a podstawa programowa Program nauczania Młodzieżowe miniprzedsiębiorstwo a podstawa programowa przedmiotu uzupełniającego ekonomia w praktyce Temat lekcji Treści z programu nauczania

Bardziej szczegółowo

Propozycja nr 1 Rachunkowość i podatki od podstaw lub Podstawy rachunkowości i podatków

Propozycja nr 1 Rachunkowość i podatki od podstaw lub Podstawy rachunkowości i podatków Propozycja studiów podyplomowych z zakresu rachunkowości w Bytowie rientacyjny koszt to: 3200-3600 zł za 2 semestry. Poniżej przedstawione zostały 3 warianty studiów, niemniej organizatorzy są otwarci

Bardziej szczegółowo

Podstawa programowa a program nauczania

Podstawa programowa a program nauczania Podstawa programowa a program nauczania Podstawa programowa przedmiotu uzupełniającego ekonomia w praktyce a program nauczania Młodzieżowe miniprzedsiębiorstwo Treści z podstawy programowej przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć

Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć Nazwa modułu: Ekonomia Rok akademicki: 2015/2016 Kod: ZIP-3-803-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Zarządzania Kierunek: Inżynieria Produkcji Specjalność: - Poziom studiów: Studia III stopnia Forma i tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 30 Ćwiczenia: 30. niestacjonarne: Wykłady: 18 Ćwiczenia: 18

Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 30 Ćwiczenia: 30. niestacjonarne: Wykłady: 18 Ćwiczenia: 18 Karta przedmiotu Wydział: Finansów Kierunek: Prawo I. Informacje podstawowe Nazwa przedmiotu Nazwa przedmiotu w j. ang. Język prowadzenia przedmiotu Profil przedmiotu Kategoria przedmiotu Typ studiów Ekonomia

Bardziej szczegółowo

MULTIMEDIA PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI WARMIOSKO-MAZURSKA BIBLIOTEKA PEDAGOGICZNA IM. KAROLA WOJTYŁY W ELBLĄGU SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA

MULTIMEDIA PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI WARMIOSKO-MAZURSKA BIBLIOTEKA PEDAGOGICZNA IM. KAROLA WOJTYŁY W ELBLĄGU SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA MULTIMEDIA PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA WARMIOSKO-MAZURSKA BIBLIOTEKA PEDAGOGICZNA IM. KAROLA WOJTYŁY W ELBLĄGU ROK SZKOLNY 2013/2014 2 o ABC przedsiębiorczości Cykl zawiera sześd

Bardziej szczegółowo

Zestaw 19. Zakres wiadomości i umiejętności związanych z zatrudnieniem i działalnością gospodarczą.

Zestaw 19. Zakres wiadomości i umiejętności związanych z zatrudnieniem i działalnością gospodarczą. Zestaw 19. Zakres wiadomości i umiejętności związanych z zatrudnieniem i działalnością gospodarczą. Zadanie 1 Zasady podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej są uregulowane w ustawie: a) O

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z podstaw przedsiębiorczości

Przedmiotowy System Oceniania z podstaw przedsiębiorczości ZESPÓŁ SZKÓŁ PLASTYCZNYCH IM. C.K. NORWIDA W LUBLINIE Przedmiotowy System Oceniania z podstaw przedsiębiorczości I. Cele Przedmiotowego Systemu Oceniania 1. Wspieranie uczniów poprzez diagnozowanie ich

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym

Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym s. 0 Zamiast WIRR powinno być: Kolejne indeksy to mwig40, który uwzględnia notowania 40 średnich spółek kolejnych 40 spółek

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania przedmiot: podstawy przedsiębiorczości program: Ekonomia Stosowana (nr dopuszczenia: DKOS-4015-177/02)

Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania przedmiot: podstawy przedsiębiorczości program: Ekonomia Stosowana (nr dopuszczenia: DKOS-4015-177/02) Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania przedmiot: podstawy przedsiębiorczości program: Ekonomia Stosowana (nr dopuszczenia: DKOS-4015-177/02) 1 Uczniów klas pierwszych Technikum obowiązują wymagania

Bardziej szczegółowo

Wykaz haseł identyfikujących prace dyplomowe na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania

Wykaz haseł identyfikujących prace dyplomowe na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Kierunek Analityka Gospodarcza Analiza ryzyka działalności gospodarczej Business Intelligence Ekonometria Klasyfikacja i analiza danych Metody ilościowe na rynku kapitałowym Metody ilościowe w analizach

Bardziej szczegółowo

K-20. Konspekt projektu. Temat: Pieniądze lubią mnożenie. Cel główny projektu: Cele projektu:

K-20. Konspekt projektu. Temat: Pieniądze lubią mnożenie. Cel główny projektu: Cele projektu: Konspekt projektu K-20 Temat: Pieniądze lubią mnożenie Cel główny projektu: Pobudzenie świadomości uczniów na temat możliwości pomnażania posiadanych dóbr finansowych. Cele projektu: Wiedza: - dostarczenie

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE Beata Biedrzycka Przedmiotowe zasady oceniania z przedmiotu został opracowany zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 30.IV.2007

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRAWA (PSO) Klasa II technikum w zawodzie technik ekonomista

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRAWA (PSO) Klasa II technikum w zawodzie technik ekonomista PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRAWA (PSO) Klasa II technikum w zawodzie technik ekonomista Przedmiotowy System Oceniania (PSO) jest zgodny z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Proponowane tematy prac dyplomowych

Proponowane tematy prac dyplomowych KATEDRA ANALIZY SYSTEMOWEJ I FINANSÓW 1. Podatki i opłaty lokalne jako źródło dochodów własnych gminy 2. Analiza dochodów budżetowych jednostek samorządów terytorialnych na przykładzie gminy... w latach...

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Studia III stopnia

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Studia III stopnia Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Studia III stopnia Przedmiot: Ekonomia Rok: II Semestr: III Rodzaj zajęć Wykład 30 Ćwiczenia - Laboratorium - Projekt - punktów ECTS: 3 Cel przedmiotu C1 Zaznajomienie

Bardziej szczegółowo

ZARYS PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

ZARYS PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Jacek Musiałkiewicz ZARYS PRZEDSIĘBIORCZOŚCI program nauczania podstaw przedsiębiorczości w zakresie podstawowym dla techników, zasadniczych szkół zawodowych i liceów ogólnokształcących Program zdobył

Bardziej szczegółowo

ZARYS PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

ZARYS PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Jacek Musiałkiewicz ZARYS PRZEDSIĘBIORCZOŚCI program nauczania podstaw przedsiębiorczości w zakresie podstawowym dla techników, zasadniczych szkół zawodowych i liceów ogólnokształcących Program zdobył

Bardziej szczegółowo

Monika Borowiec. Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.9 Temat zajęć: Powtórzenie wiadomości z działu 2. 1. Cele lekcji: 2. Metody i techniki:

Monika Borowiec. Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.9 Temat zajęć: Powtórzenie wiadomości z działu 2. 1. Cele lekcji: 2. Metody i techniki: Strona1 Monika Borowiec Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.9 Temat zajęć: Powtórzenie wiadomości z działu 2 1. Cele lekcji: Uczeń: sprawdza stopień opanowania wiedzy i umiejętności z działu 2, dokonuje

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI program nauczania podstaw przedsiębiorczości w zakresie podstawowym dla techników, zasadniczych szkół zawodowych i liceów ogólnokształcących zgodny z Rozporządzeniem Ministra

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Zagadnienia 1.1. Etapy projektu 1.2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Konieczny (2) wie na czym polega metoda projektu?

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Temat (rozumiany jako lekcja) 1. Etapy projektu 2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca) wie na

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej. Cel

Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej. Cel Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej Cel Celem Podyplomowych Studiów Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej jest umożliwienie zdobycia aktualnej wiedzy z zakresu międzynarodowych

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A wersja 2004-1 (A/D) 1. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródła informacji o firmie Celem tej części jest

Bardziej szczegółowo

Do nowej podstawy programowej. Uczniów klas pierwszych Technikum obowiązują wymagania edukacyjne z rozdziałów: 1 i 2 oraz 7 i 8

Do nowej podstawy programowej. Uczniów klas pierwszych Technikum obowiązują wymagania edukacyjne z rozdziałów: 1 i 2 oraz 7 i 8 1 Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania Przedsiębiorczość na czasie Program nauczania przedmiotu podstawy przedsiębiorczości (nr dopuszczenia: 427/2012) Uczniów klas pierwszych Technikum obowiązują

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce dla klas szkół ponadgimnazjalnych autor mgr inż. Jolanta Kijakowska ROK SZKOLNY 2014/15 (klasa II d) Temat (rozumiany

Bardziej szczegółowo

Finanse przedsiêbiorstw Katedra Strategii Gospodarczych dr Helena Baraniecka

Finanse przedsiêbiorstw Katedra Strategii Gospodarczych dr Helena Baraniecka KARTA MODU U / KARTA PRZEDMIOTU Kod moduùu Nazwa moduùu MAKROEKONOMIA Nazwa moduùu w jêzyku angielskim Macroeconomics Obowi¹zuje od roku akademickiego 2012/2013 A. USYTUOWANIE MODU U W SYSTEMIE STUDIÓW

Bardziej szczegółowo

WSZYSTKIE SPECJALNOŚCI

WSZYSTKIE SPECJALNOŚCI Wojskowa Akademia Techniczna Wydział Cybernetyki F I N A N S E Rodzaj studiów: NIESTACJONARNE STUDIA LICENCJACKIE Kierunek: ZARZĄDZANIE Specjalność: WSZYSTKIE SPECJALNOŚCI 1. ROZLICZENIE GODZINOWE Semestr

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Agnieszka Świętek Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 5.9 Temat zajęć: Mój biznesplan (2) 1. Cele lekcji: Uczeń: zna metodę analizy SWOT, wskazuje po trzy przykłady kosztów, jakie należy ponieść przed

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ EKONOMICZNY. Przykładowe temat prac magisterskich

WYDZIAŁ EKONOMICZNY. Przykładowe temat prac magisterskich WYDZIAŁ EKONOMICZNY Przykładowe tematy prac magisterskich KATEDRA EKONOMII, MATEMATYKI I INFORMATYKI ZAKŁAD EKONOMII, POLITYKI I ETYKI GOSPODARCZEJ prof. dr hab. Stanisław Zięba Temat seminarium: Polityka

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZESPÓŁ SZKÓŁ W SZUBINIE GIMNAZJUM NR 2 Autorzy: Mariola Polańska Gabriela Sobczak 1. Ucznia ocenia nauczyciel wiedzy o społeczeństwie, wspólnie z uczniami.

Bardziej szczegółowo

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI dotyczących realizacji działania: Budowanie kompetencji w zakresie matematyki, informatyki i nauk przyrodniczych jako podstawy do uczenia się przez cale życie (w tym wspieranie

Bardziej szczegółowo