Podstawy przedsiębiorczości wykład 1

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podstawy przedsiębiorczości wykład 1"

Transkrypt

1 Podstawy przedsiębiorczości wykład 1 1

2 Rynek finansowy a rynek kapitałowy Charakterystyka rynku kapitałowego Częścią systemu społecznego jest system ekonomiczny, a więc gospodarka jako zbiór zależności, procesów i mechanizmów. Nieodłącznym elementem systemu ekonomicznego jest system finansowy, który pozwala na świadczenie usług umożliwiających krążenie siły nabywczej w gospodarce. Rynki finansowe to elementy systemu finansowego, miejsca, gdzie dokonuje się transakcji instrumentami finansowymi. To tu spotyka się sprzedający instrumenty finansowe z kupującym, tu następuje konfrontacja podaży z popytem, tu dochodzi do wymiany praw własności. 2

3 W zależności od przedmiotu obrotu na danym rynku finansowym wyróżniamy: Rynek pieniężny miejsce obrotu instrumentami krótkoterminowymi, przy czym przyjmuje się, że krótki termin to okres od 1 dnia do 1 roku. Rynek kapitałowy segment rynku finansowego, na którym dokonuje się operacji instrumentami o terminie zapadalności dłuższym niż rok. Czyli jest to rynek średnio i długoterminowych kapitałów. Rynek towarowy dokonuje się tu transakcji towarowych dotyczących np. surowców, energii, płodów rolnych, a także instrumentów związanych bezpośrednio z nimi. 3

4 Rys. 1 Struktura rynku finansowego źródło: Koziński P., Charakterystyka rynku kapitałowego *trwają prace legislacyjne, które w konsekwencji mogą doprowadzić do likwidacji wyodrębnienia tego segmentu 4

5 Funkcje rynku kapitałowego Jednym z podstawowych filarów prężnego gospodarczo państwa jest prawidłowo i efektywnie działający rynek kapitałowy. Jego funkcje to w szczególności: mobilizacja kapitału stworzenie atrakcyjnego miejsca lokowania kapitału dla inwestorów, alokacja kapitału zidentyfikowanie potrzeb finansowych, ukierunkowanie przepływów środków kapitałowych do chłonnych inwestycyjnie sektorów gospodarki, wycena kapitału i ryzyka rynkowa ocena wartości spółki oraz określenie ryzyka towarzyszącego jej działalności. 5

6 Innymi słowy, dobrze funkcjonujący rynek kapitałowy zapewnia: optymalne lokowanie kapitału przez inwestorów, w tym oszczędności gospodarstw domowych, niższą cenę kapitału dla przedsiębiorców, wzrost przejrzystości obrotu gospodarczego. A także pośrednio: większą innowacyjność gospodarki, większą elastyczność gospodarki w dostosowywaniu się do zmian. 6

7 Rynek kapitałowy podstawowe pojęcia Akcjonariusz właściciel akcji Bessa (rynek niedźwiedzia) długotrwała, silna tendencja spadkowa na rynku Dom maklerski podmiot posiadający zezwolenie między innymi na: oferowanie papierów wartościowych, nabywanie i sprzedaż papierów wartościowych na własny lub cudzy rachunek, a także na zarządzanie portfelem papierów wartościowych i doradztwo inwestycyjne dla swoich klientów Dywidenda część zysku netto spółki, przyznana do wypłaty akcjonariuszom Emitent podmiot emitujący (wystawiający) papiery wartościowe we własnym imieniu 7

8 Hossa (rynek byka) długotrwała, silna tendencja wzrostowa na rynku, której zwykle towarzyszą wzmożone zakupy akcji Indeks giełdowy wskaźnik kwantyfikujący wzrost lub spadek wartości określonej grupy spółek podobnych do siebie pod względem obszaru działalności, technologii, wielkości lub innych cech Kapitalizacja rynkowa całkowita wartość wszystkich papierów wartościowych lub wybranej grupy papierów wartościowych notowanych na giełdzie, liczona według kursu giełdowego Prospekt emisyjny dokument zawierający szczegółowe informacje o sytuacji prawnej i finansowej emitenta oraz o oferowanych papierach wartościowych, związany z ich wprowadzeniem do obrotu na rynku regulowanym lub przeprowadzeniem oferty publicznej 8

9 Spółka giełdowa spółka publiczna, której akcje chociaż jednej emisji są dopuszczone do obrotu giełdowego Spółka publiczna spółka, której przynajmniej jedna akcja podlega dematerializacji System notowań system zawierania transakcji, w którym wszystkie transakcje giełdowe dla danego papieru wartościowego zawierane są na danej sesji, w danym momencie po tej samej cenie Wartość obrotów łączna wartość wszystkich transakcji zawartych dla danego papieru wartościowego lub na danym rynku, często liczona podwójnie (kupno i sprzedaż) Wolumen obrotów łączna liczba papierów wartościowych, które zmieniły właściciela, liczona dla danego papieru wartościowego lub rynku Zarządzanie portfelem papierów wartościowych licencjonowana usługa świadczona przez dom maklerski lub firmę inwestycyjną, polegająca na podejmowaniu w imieniu klienta decyzji w zakresie inwestowania w papiery wartościowe 9

10 Podstawowe instrumenty finansowe rynku kapitałowego Akcja papier wartościowy, dokument świadczący o udziale jego właściciela w kapitale spółki akcyjnej, uprawniający go do otrzymywania dywidend i uczestnictwa w walnych zgromadzeniach akcjonariuszy Obligacja papier wartościowy, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela obligacji (obligatariusza) i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia (płacenia obligatariuszowi określonej sumy pieniędzy zazwyczaj w określonych przedziałach czasu oraz do wypłacenia pełnej kwoty pożyczki w terminie wykupu) Prawa pochodne (tzw. derywaty) instrumenty, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości instrumentu bazowego (np. akcji) 10

11 Finansowanie działalności poprzez rynek kapitałowy Emisja akcji akcja jest udziałowym papierem wartościowym, co oznacza, że potwierdza ona udział akcjonariusza w spółce. Innymi słowy, akcja stanowi odpowiednik części kapitału spółki-emitenta i daje prawo do udziału w jej zyskach. Na emitencie nie ciąży obowiązek odkupu akcji, czyli w pewnym sensie jest to pożyczka bezzwrotna. Pociąga to jednak za sobą prawo akcjonariusza do współudziału w kierowaniu spółką. Emisja obligacji obligacja jest dłużnym papierem wartościowym, co oznacza, że potwierdza zaciągnięcie przez emitenta określonej kwoty pożyczki i zobowiązuje do jej zwrotu obligatariuszowi w określonym terminie. Emitent nie traci więc kontroli nad spółką, zaciąga jedynie swoisty kredyt, którego kosztem jest koszt emisji oraz odsetki wypłacane obligatariuszom. 11

12 Podstawowe zasady funkcjonowania polskiego rynku kapitałowego Dematerializacja papierów wartościowych: usprawnienie procesu kupna/sprzedaży, mniejsze koszty związane z transakcją (jeżeli papiery wartościowe nie będą podlegać dopuszczeniu do obrotu na rynku regulowanym, albo będą wprowadzone wyłącznie do ATS, to mogą mieć one formę dokumentu, jeżeli emitent lub wprowadzający tak postanowi) Elektroniczny obrót: przejrzystość rynku, mniejsze możliwości nadużyć, sprawny i bezpieczny obrót, mniejsze koszty Równy dostęp do informacji Silny nadzór nad rynkiem 12

13 Ramy prawne polskiego rynku kapitałowego Przepisy ustaw oraz rozporządzenia wykonawcze do ustaw: ustawa o obrocie instrumentami finansowymi definiuje zasady obrotu instrumentami finansowymi ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych reguluje m.in. zasady przeprowadzania ofert publicznych i definiuje obowiązki emitentów ustawa o nadzorze nad rynkiem kapitałowym określa rolę organu nadzoru 13

14 Przepisy ustaw oraz rozporządzenia wykonawcze do ustaw: ustawa o funduszach inwestycyjnych określa zasady tworzenia i działania funduszy inwestycyjnych ustawa o giełdach towarowych reguluje zasady funkcjonowania regulowanego rynku towarowego ustawa o obligacjach określa zasady emisji, zbywania, nabywania obligacji reguluje tworzenie, organizację i funkcjonowanie wykupu obligacji kodeks spółek handlowych reguluje tworzenie, organizację, funkcjonowanie, rozwiązywanie, łączenie, podział i przekształcanie spółek handlowych ustawa o rachunkowości określa zasady rachunkowości spółek 14

15 Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW) Miejsce zawierania transakcji papierami wartościowymi. Na GPW można dokonywać transakcji: akcjami, obligacjami, prawami poboru, prawami do akcji, kontraktami terminowymi, warrantami, opcjami, certyfikatami inwestycyjnymi. Na GPW wyodrębnione są rynki: podstawowy i równoległy różnią się wymogami dopuszczeniowymi. UTP (Universal Trading Platform) - system transakcyjny, który zastąpił dotychczasowy system operacyjny GPW WARSET. Twórcą UTP jest NYSE Technologies, znany jest międzynarodowym inwestorom i brokerom z największych światowych rynków tą samą platformę obrotu wykorzystują giełdy grupy NYSE Euronext z siedzibami w Nowym Jorku, Paryżu, Lizbonie, Amsterdamie i Brukseli, jak również wiele rynków giełdowych. 15

16 GPW zasady i systemy notowań GPW jest rynkiem kierowanym zleceniami, co oznacza, że o cenie (kursie) papieru wartościowego decydują zlecenia kupna i sprzedaży składane przez inwestorów. Warszawska giełda posługuje się dwoma systemami określania kursów: system notowań ciągłych kurs ustalany jest w sposób ciągły, transakcje na danej sesji zawierane są po różnych cenach system kursu jednolitego kurs papieru wartościowego ustalany jest podczas sesji, na podstawie złożonych (przed rozpoczęciem notowań) przez inwestorów zleceń kupna i zleceń sprzedaży (na GPW odbywa się to dwa razy dziennie). Zasady przy ustalaniu kursu jednolitego to: - maksymalizacja obrotu, - minimalizacja różnicy między liczbą papierów możliwych do kupienia a liczbą papierów możliwych do sprzedania po danej cenie, - minimalizacja różnicy między kursem określanym a kursem odniesienia (ostatnim kursem jednolitym danego papieru). 16

17 GPW najważniejsze indeksy WIG Warszawski Indeks Giełdowy obliczany od 16 kwietnia 1991 roku. Pierwsza wartość indeksu WIG wynosiła 1000 pkt. Obecnie WIG obejmuje wszystkie spółki notowane na Głównym Rynku GPW, które spełnią bazowe kryteria uczestnictwa w indeksach. W indeksie WIG obowiązuje zasada dywersyfikacji, mająca na celu ograniczenie udziału pojedynczej spółki i sektora giełdowego. Jest indeksem dochodowym i przy jego obliczaniu uwzględnia się zarówno ceny zawartych w nim akcji, jak i dochody z dywidend i praw poboru WIG20 obliczany od 16 kwietnia 1994 roku, na podstawie wartości portfela akcji 20 największych i najbardziej płynnych spółek z Głównego Rynku GPW. Pierwsza wartość indeksu wynosiła 1000 pkt. WIG20 jest indeksem typu cenowego, co oznacza że przy jego obliczaniu bierze się pod uwagę jedynie ceny zawartych w nim transakcji, a nie uwzględnia się dochodów z tytułu dywidend. W indeksie WIG20 nie może uczestniczyć więcej niż 5 spółek z jednego sektora giełdowego. Indeks WIG20 jest indeksem bazowym dla indeksów WIG20short i WIG20lev. 17

18 WIG30 publikowany od 23 września 2013 roku, na podstawie wartości portfela akcji 30 największych i najbardziej płynnych spółek z Głównego Rynku WIG30 jest indeksem typu cenowego. W indeksie WIG30 nie może uczestniczyć więcej niż 7 spółek z jednego sektora giełdowego, zaś udział jednej spółki jest ograniczany do 10% w indeksie. mwig40 jest kontynuacją indeksu MIDWIG i jest obliczany od 31 grudnia 1997 roku i obejmuje 40 średnich spółek notowanych na Głównym Rynku GPW. Wartość początkowa indeksu wynosiła 1000 pkt. mwig40 jest indeksem typu cenowego. W indeksie mwig40 nie uczestniczą spółki z indeksów WIG20 i swig80 oraz spółki zagraniczne notowane jednocześnie na GPW i innych rynkach o wartości rynkowej w dniu rankingu powyżej 1 mld euro. WIG-Plus - w jego skład wchodzą spółki, które nie kwalifikują się do indeksów WIG20, mwig40 i swig80 i jednocześnie należą do segmentu 5PLUS, czyli ich przeciętna wartość rynkowa z ostatniego kwartału mieści się w przedziale od 5 do 50 mln euro. Pierwsza wartość indeksu została opublikowana 1 grudnia 2011 r. (1000 pkt). WIG-Plus jest indeksem typu cenowego. 18

19 WIGdiv - jest obliczany od 31 grudnia 2010 roku (1000 pkt.). Swoim portfelem indeks obejmuje do 30 spółek, które są uczestnikami indeksów WIG20, mwig40 oraz swig80, które charakteryzują się najwyższą stopą dywidendy na koniec sierpnia każdego roku i regularnie tę dywidendę wypłacały w latach poprzednich. WIGdiv jest indeksem dochodowym. WIG30lev - jest obliczany od 2 stycznia 2014 roku. WIG30lev jest indeksem pochodnym do indeksu WIG30, ponieważ jego wartości zależą od wartości indeksu WIG30. Indeks WIG30lev stanowi dźwignię w stosunku do indeksu WIG30: podąża zgodnie z kierunkiem WIG30, ale z dwukrotnie większą siłą tj. wzrost WIG30 o 10 pkt. powoduje wzrost WIG30lev o 20 pkt. i odwrotnie. WIG30short - jest obliczany od 2 stycznia 2014 roku. WIG30short jest indeksem pochodnym do indeksu WIG30. Indeks WIG30short kształtuje się symetrycznie do indeksu WIG30, tzn. przy spadku WIG30 o 10 pkt. WIG30short rośnie o 10 pkt. swig80 - jest kontynuacją indeksu WIRR obliczanego od 31 grudnia 1994 roku i w obecnej chwili obejmuje 80 małych spółek notowanych na Głównym Rynku GPW. swig80 jest indeksem typu cenowego. W indeksie swig80 nie uczestniczą spółki z indeksów WIG20 i mwig40 oraz spółki zagraniczne notowane jednocześnie na GPW i innych rynkach o wartości rynkowej w dniu rankingu powyżej 100 mln euro. 19

20 BondSpot S.A (do 2009 MTS-CeTO) spółka prowadząca rynek regulowany i nieregulowany. Na rynku regulowanym można dokonywać transakcji: - akcjami, certyfikatami inwestycyjnymi, - obligacjami skarbowymi, korporacyjnymi, - innymi instrumentami, np. hipotecznymi listami zastawnymi. Na rynku nieregulowanym odbywa się hurtowy obrót obligacjami Skarbu Państwa oraz bonami skarbowymi podstawowy sektor działalności BondSpot S.A. 20

21 Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych (KDPW) KDPW jest instytucją prowadzącą i nadzorującą system depozytoworozliczeniowy w zakresie obrotu papierami wartościowymi. KDPW odpowiada m.in. za: rozliczanie transakcji zawartych na publicznym rynku papierów wartościowych, wypłatę środków zgromadzonych na rachunkach do określonej wysokości i prowadzenie kont depozytowych, na których zapisywane są papiery wartościowe uczestników systemu depozytowego, nadzór nad zgodnością wielkości emisji papierów wartościowych znajdujących się w obrocie. 21

22 Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) Sprawuje m.in. nadzór nad rynkiem kapitałowym. Odpowiada m.in. za: - zatwierdzanie prospektów emisyjnych i nadzór nad wypełnianiem przez emitentów obowiązków informacyjnych, - licencjonowanie i nadzór nad domami maklerskimi, - licencjonowanie i nadzór nad funduszami inwestycyjnymi, - podejmowanie działań zapewniających sprawne funkcjonowanie rynku papierów wartościowych i ochronę inwestorów, - przygotowywanie projektów aktów prawnych związanych z funkcjonowaniem rynku papierów wartościowych, - udzielanie zezwoleń na prowadzenie giełdy towarowej. 22

23 Inwestowanie Tradycyjne sposoby oszczędzania Skarpeta czyli trzymanie oszczędności w domu jest z ekonomicznego punktu widzenia nieopłacalne. Inflacja powoduje spadek siły nabywczej pieniądza, co w konsekwencji zmniejsza wartość zgromadzonych oszczędności. Rachunek bankowy niskie oprocentowanie wraz z opłatami za prowadzenie konta sprawia, iż zysk z lokowanych w ten sposób oszczędności oscyluje wokół zera. Lokata bankowa stosunkowo wyższe oprocentowanie gwarantuje nam skromny lecz pewny przychód z tak lokowanych oszczędności. Rynek kapitałowy sposób na oszczędzanie Rynek kapitałowy jest atrakcyjną ze względu na stopę przychodu, alternatywną formą lokowania oszczędności. Ceną za wyższy zwrot z oszczędności jest relatywnie większe ryzyko inwestycji. Szeroka gama tak instrumentów dostępnych na rynku, jak i pośredników finansowych, pozwala odpowiednio dobrać formę inwestycji do indywidualnych preferencji oszczędzającego. 23

24 Instrumenty finansowe Akcja to udziałowy papier wartościowy, dokument świadczący o udziale jego właściciela w kapitale spółki akcyjnej emitenta. Ze względu na sposób przenoszenia wyróżniamy: - akcje na okaziciela, - akcje imienne. Akcja daje posiadaczowi (akcjonariuszowi) m.in. następujące prawa: - prawo do dywidendy, - prawo głosu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, - prawo poboru, - prawo do udziału w masie likwidacyjnej 24

25 Obligacja to dłużny papier wartościowy, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela obligacji (obligatoriusza) i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia (płacenia obligatoriuszowi określonej sumy pieniędzy zazwyczaj w określonych przedziałach czasu, oraz do wypłacenia pełnej kwoty pożyczki w terminie wykupu). Ze względu na oprocentowanie wyróżniamy: - obligacje o stałym oprocentowaniu, - obligacje o zmiennym oprocentowaniu, - obligacje indeksowane, - obligacje zerokuponowe. Ze względu na emitenta wyróżniamy: - obligacje skarbowe emitentem jest Skarb Państwa, - obligacje komunalne emitentem są gminy lub związki gmin, - obligacje przedsiębiorstw emitentem są przedsiębiorstwa. 25

26 Derywaty, inaczej prawa lub instrumenty pochodne, to papiery wartościowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości instrumentu bazowego (np. akcji). Derywaty dzielą się na: - opcje instrument finansowy dający posiadaczowi prawo do zakupu lub sprzedaży innego instrumentu finansowego. Posiadanie opcji daje prawo, lecz nie stwarza zobowiązania, czyli posiadacz opcji może odstąpić od wykonania przysługującego mu prawa, - kontrakty terminowe (forward, futures) umowa między dwoma stronami, w której jedna strona kontraktu zobowiązuje się do sprzedaży określonej liczby instrumentów finansowych w określonym czasie w przyszłości, na określonych warunkach, a druga strona kontraktu akceptuje te warunki zobowiązując się do nabycia przedmiotu umowy, - kontrakty wymiany (swap) kontrakt polegający na zamianie płatności przez dwie strony kontraktu w ustalonych terminach 26

27 Prawo do akcji to papier wartościowy, który daje uprawnienie do otrzymania akcji nowej emisji spółki publicznej. Uprawnienie to powstaje z chwilą przydziału tych akcji i wygasa z chwilą zarejestrowania akcji w depozycie papierów wartościowych lub z dniem uprawomocnienia się odmownego postanowienia sądu rejestrowego (do emisji wtedy nie dochodzi). Kwit depozytowy to papier wartościowy wystawiony na podstawie złożonych do depozytu akcji. Wystawcą może być instytucja finansowa z siedzibą na terytorium RP, państwa członkowskiego UE lub państwa należącego do OECD. Kwit depozytowy może być przedmiotem publicznego obrotu poza terytorium RP w związku z akcjami dopuszczonymi do publicznego obrotu w RP. Kwit depozytowy może być przedmiotem publicznego obrotu na terytorium RP w związku z akcjami wyemitowanymi poza tym terytorium. 27

28 Pośrednicy finansowi Podmioty prowadzące działalność maklerską (banki lub domy maklerskie) m.in. prowadzą rachunki papierów wartościowych oraz pośredniczą w nabywaniu lub zbywaniu papierów wartościowych na rynkach regulowanych. Zakres czynności maklerskich to m.in.: - oferowanie papierów wartościowych w obrocie pierwotnym, - nabywanie lub zbywanie papierów wartościowych na cudzy rachunek, - zarządzanie cudzym pakietem papierów wartościowych na zlecenie, - doradztwo w zakresie obrotu papierami wartościowymi, - prowadzenie rachunków papierów wartościowych. Fundusze inwestycyjne są to instytucje wspólnego lokowania środków pieniężnych inwestorów indywidualnych w papiery wartościowe. Wspólne lokowanie oznacza, iż środki pieniężne każdego inwestora indywidualnego inwestowane są w taki sam portfel papierów wartościowych. Zyski lub straty dzielone są solidarnie, proporcjonalnie do udziałów pomiędzy uczestników funduszu. Efekt kumulacji środków pieniężnych pozwala na inwestycje w portfel papierów wartościowych niedostępny dla każdego z uczestników z osobna. 28

29 Inwestowanie pośrednie Inwestorzy, którzy nie mają niezbędnej wiedzy, doświadczenia lub czasu na śledzenie procesów rynkowych, a chcieliby ulokować środki na rynku kapitałowym, mogą skorzystać z wyspecjalizowanych pośredników finansowych: firm zarządzających aktywami na podstawie umowy i zgodnie z ustaloną strategią podmioty prowadzące działalność maklerską mogą zarządzać środkami inwestora funduszy inwestycyjnych, w szczególności: - z otwartych funduszy inwestycyjnych powierzając środki funduszowi inwestor nabywa jednostki uczestnictwa, które może odsprzedać funduszowi, - zamkniętych funduszy inwestycyjnych powierzając środki funduszowi inwestor nabywa certyfikaty inwestycyjne, które może sprzedać na giełdzie lub rynku pozagiełdowym. 29

30 Inwestowanie bezpośrednie Bezpośrednie inwestowanie na rynku kapitałowym wymaga pośrednictwa podmiotu prowadzącego działalność maklerską oraz założenia rachunku inwestycyjnego. - Zlecenia zawarcia transakcji można złożyć u pośrednika osobiście, przez telefon lub przez internet. - Złożone zlecenia pośrednik przekazuje na rynek, na którym obraca się danymi papierami wartościowymi. Inwestowanie bezpośrednie wymaga wiedzy o sposobie funkcjonowania rynku oraz czasu do stałego śledzenia zachowań rynku. Nie wszystkie instrumenty finansowe dostępne są dla inwestorów indywidualnych 30

31 Pomocne narzędzia przy inwestowaniu Analiza fundamentalna to badanie, w którym przy podejmowaniu decyzji o inwestycji dokonuje się wyboru i oceny spółki na podstawie informacji mających charakter ekonomiczny. Na analizę fundamentalną składają się następujące etapy: - analiza makroekonomiczna, - analiza sektorowa, - analiza sytuacyjna spółki, - analiza finansowa spółki, - wycena. Analiza techniczna służy do określenia prawdopodobieństwa zmiany kursów na podstawie ich zmiany z przeszłości, czyli na podstawie danych historycznych. W analizie technicznej wykorzystuje się przede wszystkim: - zmiany kursów, - zmiany wolumenu obrotu, - wskaźniki techniczne. 31

32 Wartość pieniądza w czasie ulega zmianie zgodnie z zasadą, że jednostka pieniądza dzisiaj jest więcej warta niż ta sama jednostka w przyszłości. Można wyróżnić trzy przyczyny tego stanu rzeczy: - koszt utraconych możliwości, - ryzyko, - inflacja. Wartość bieżąca (PV present value) obliczana jest wg wzoru: PV = gdzie: PV wartość bieżąca FV n wartość przyszła w n-tym okresie K stopa dyskonta n liczba okresów FV n 1 + K n Wartość przyszła (FV future value) obliczana jest wg wzoru: FV n = PV 1 + K n 32

33 Przykład 1 Piotr opłatę za studiuje na uczelni X może dokonać na dwa sposoby: - wpłacając jednorazowo kwotę PLN, - wypłacając 4 raty po PLN płatne na koniec każdego roku. Która opcja jest korzystniejsza dla Piotra wiedząc, że stopa dyskontowa równa się stopie procentowej i wynosi 10%? PV = PV 1 + PV 2 + PV 3 + PV PV = , , , , ,60 PLN Opcja pierwsza ponieważ < 9 509,6 33

34 Przykład 2 Piotr posiada wolne środki w kwocie 8 000, które zamierza ulokować w banku X gdzie zaproponowano aż trzy lokaty różniące się wysokością odsetek oraz sposobem ich naliczania. Bank oferuje stałe oprocentowanie lokat (w skali roku): - 1-miesięczne 2,50% - 6-miesięczne 2,75% - 12-miesięczne 3,00% Która lokata będzie najbardziej efektywna, jeżeli Piotr zamierzasz zainwestować na 1 rok? FV n = PV 1 + K n FV 12 = , FV 2 = , FV 1 = , , ,51 = 8240,00 FV 1 > FV 2 > FV 12 34

35 Przykład 3 Procent składany Piotr ulokował w banku 5000 PLN na lokacie oprocentowanej na poziomie 2,8%. Ile otrzymamy za trzy lata rok? gdzie K kapitał początkowy r roczna stopa procentowa n liczba okresów oszczędzania (np. lat) K n = K 1 + r n K 3 = ,028 3 A 5 431, 87 PLN Gdyby kapitalizacja odsetek odbywała się co miesiąc wówczas: K n = K 1 + r m gdzie m jest liczba okresów kapitalizacji w podstawowym okresie oszczędzania K 3 = , , 62 PLN m n 35

36 Przykład 4 Wartość przyszła strumienia pieniędzy Piotr postanowił, że przez półtora roku co kwartał będzie wpłacał na konto kwotę 1000zł, którego oprocentowanie wynosi 2%. i roczna stopa procentowa n liczba okresów oszczędzania n 1 K 6 = K i 1 + r i=0 m j numer kolejny okresu oszczędzania m n i m jest liczba okresów kapitalizacji w podstawowym okresie oszczędzania K 6 = , , , , ,88 36

37 Kontrakt terminowy Kontrakt terminowy jest umową zawartą pomiędzy dwiema stronami - kupującym i sprzedającym, dotyczącą kupna lub sprzedaży określonych aktywów, w określonym czasie w przyszłości i po określonej cenie. Przez otwarcie pozycji rozumie się kupno lub sprzedaż kontraktu. Kupno kontraktu oznacza otwarcie pozycji długiej. Sprzedaż kontraktu oznacza otwarcie pozycji krótkiej. Obydwie strony transakcji, które dokonały otwarcia pozycji, posiadają prawa oraz obowiązki: - kupujący kontrakt (pozycja długa) ma prawo i obowiązek kupna aktywów określonych w specyfikacji kontraktu, - sprzedający kontrakt (pozycja krótka) ma obowiązek i prawo do sprzedaży aktywów określonych w specyfikacji kontraktu. Pozycja w kontrakcie terminowym może być utrzymywana do dnia wygaśnięcia kontraktu, w którym następuje zamknięcie otwartych pozycji i ostateczne rozliczenie zysków i strat obydwu stron. Może być również zamknięta wcześniej przez zawarcie transakcji przeciwstawnej - pozycję długą zamyka się poprzez sprzedaż takiego samego kontraktu, pozycję krótką poprzez jego kupno. Kontrakty terminowe dzielą się na kontrakty forward oraz kontrakty futures 37

38 Charakterystyka kontraktu forward 1. Warunki kontraktu są uzgadniane między stronami i mogą to być: - rodzaj i jakość towaru, - wielkość kontraktu, - cena kontraktu (towaru), - termin wykonania kontraktu, - miejsce dostawy, - sposób rozliczenia, - depozyt zabezpieczający, 2. Zazwyczaj dochodzi do rzeczywistej dostawy towaru. 3. Nienotowany na giełdzie. Typowe instrumenty bazowe dla kontraktów forward to: metale, kursy walut, surowce, stopy procentowe. 38

39 Charakterystyka kontraktu futures 1. Wystandaryzowane są następujące warunki kontraktu: - rodzaj i jakość towaru, - wielkość kontraktu, - termin wykonania kontraktu, - miejsce dostawy, - sposób rozliczenia, - miejsce i godziny handlu kontraktem. 2. Cena kontraktu jest ustalana w drodze otwartego przetargu na giełdzie 3. Obowiązkowy depozyt zabezpieczający złożony w Izbie Rozrachunkowej 4. Najczęściej nie dochodzi do rzeczywistej dostawy towaru. 5. Zazwyczaj notowany na giełdzie. Do zawarcia transakcji terminowej dochodzi po uzgodnieniu ceny realizacji, tj. ceny, po której dojdzie w przyszłości do dostawy towaru. Kontrakty terminowe futures są przedmiotem obrotu na giełdach. W okresie ważności kontraktu ich cena jest ustalana codziennie w wyniku działania sił podaży i popytu. W dniu wygasania kontraktu ustalana jest cena rozliczeniowa, jako cena rynkowa aktywa bazowego o określonej godzinie. 39

40 Rys 2. Profil wypłaty dla pozycji długiej w kontrakcie terminowym Rys 3. Profil wypłaty dla pozycji krótkiej w kontrakcie terminowym źródło: 40

41 Kontrakt terminowy - pojęcia podstawowe Aktywo bazowe - jest to towar, instrument finansowy, waluta czy miara wielkości ekonomicznej, od którego ceny jest zależny kurs kontraktu terminowego (np. płody rolne, ropę naftową, gaz, złoto, srebro, miedź, indeksy giełdowe, papiery wartościowe, stopy procentowe a także pogodę). W praktyce w grę wchodzą jednak tylko takie aktywa, których rynek gotówkowy charakteryzuje się wysokim stopniem płynności. W większości przypadków celem zawierania transakcji nie jest fizyczna dostawa towarów, a jedynie bieżący obrót kontraktami. Wielkość kontraktu - stanowi minimalną, niepodzielną ilość towaru, która może być przedmiotem transakcji terminowej, np USD, 100 akcji PKN, 1000 baryłek ropy naftowej, 100 ton miedzi, 100 uncji złota, itd. Wartość kontraktu - stanowi bieżącą wartość aktywów, na które opiewa kontrakt. Metoda obliczania wartości kontraktów jest określana przez każdą giełdę, która określa odpowiedni mnożnik (Tabela 1). Tabela 1 Przykład obliczenia wartości kontraktu Kontrakt Kurs/cena Mnożnik Wartość kontraktu FW20U pkt 10 PLN PLN 41

42 Termin realizacji kontraktu - jest to określony dzień miesiąca (np. trzeci poniedziałek, druga środa ustalonego miesiąca), w którym ma miejsce ostatnie notowanie kontraktu oraz ostateczne rozliczenie lub dostawa. Zazwyczaj terminy realizacji kontraktów nie przekraczają 12 miesięcy. Minimalna zmiana ceny (tick) - jest to minimalna wielkość zmiany notowania kontraktu podobnie, jak pips na foreksie. Na podstawie wielkości kontraktu można określić wartość jednego ticka. Na przykład dla kontraktu terminowego na EURPLN dla dokładności notowań 0,0001 EUR/PLN, jeden tick jest wart 10 PLN. Data wygaśnięcia kontraktu - jest ostatnim dniem jego handlu. W tym też dniu następuje ostateczne rozliczenie i zamknięcie otwartych pozycji przez Izbę Rozrachunkową po ostatecznej cenie rozliczeniowej. Cena ta jest ustalana przez izbę w oparciu o cenę aktywa bazowego o określonej godzinie w dniu wygaśnięcia kontraktu. Depozyt zabezpieczający - zawierając transakcję obie strony wpłacają do izby rozrachunkowej depozyt zabezpieczający. Wysokość depozytu jest ustalana przez izbę na podstawie różnych czynników w rynkowych. Generalną zasadą jest aby jego wysokość wystarczała na pokrycie dziennych zmian wartości kontraktu. Im wyższa zmienność rynku tym wyższy depozyt. 42

43 Przykład Poniedziałek Biuro maklerskie X wymaga wstępnego depozytu zabezpieczającego (DZ) na poziomie 7% (właściwy DZ 6%) wartości kontraktu oraz pobiera opłatę w wysokości 10zł za jeden kontrakt zarówno przy otwieraniu jaki i zamykaniu pozycji. Klient K biura X przed otwarciem sesji na rachunku maklerskim posiadał PLN i nie miał żadnych otwartych pozycji. Na otwarciu spodziewając się zwyżki, kupił 2 kontrakty marcowe na WIG20 (FW20H13) po kursie saldo początkowe = PLN Wstępny DZ=2 * 2000 * 10 PLN * 7% = 2800 PLN Prowizje = 2 * 10 PLN * 2= 40 PLN (otwarcie i zamknięcie) Założenie inwestora sprawdziło się i w trakcie sesji sprzedał kupione wcześniej kontrakty po kursie 2030 realizując zysk. W wyniku bieżących rozrachunków rynkowych KDPW przelewa na rachunek inwestora kwotę rozliczenia wynikającą z różnicy kursów zamknięcia i otwarcia pozycji w trakcie sesji, stanowiącą zysk inwestora: Zysk = (2 x 2030 x 10 PLN) - (2 x 2000 x 10 PLN) = 600 PLN Saldo na koniec dnia = saldo początkowe + kwota rozliczenia - zapłacona prowizja saldo = PLN PLN 40 PLN = PLN 43

44 Wtorek Inwestor spodziewał się spadków w ciągu najbliższych kilku sesji wobec czego otworzył 4 krótkie pozycje na kontraktach marcowych na WIG20 po kursie Saldo początkowe PLN Wstępny DZ = 4 * * 10 PLN * 7% = PLN Prowizja = 4* 10 PLN = 40 PLN (otwarcie) W trakcie sesji kontrakty zyskały na wartości (2 045) co oznaczało tymczasową stratę inwestora. W wyniku bieżących rozrachunków rynkowych, KDPW pobrał z rachunku inwestora kwotę rozliczenia wynikającą z różnicy kursów otwarcia pozycji i kursu rozliczeniowego ustalonego na koniec sesji (2 045) stanowiącą stratę inwestora: Strata = (4 * * 10 PLN) - (4 * 2045 * 10 PLN) = PLN Właściwy DZ dla otwartych pozycji inwestora jest wyliczany w stosunku do kursu rozliczeniowego i wyniesie: Właściwy DZ = 4 * * 10 PLN * 6% = 4 908PLN Saldo na koniec dnia = saldo początkowe + kwota rozliczenia - zapłacona prowizja saldo = PLN = PLN Kwota PLN jest zablokowana na rachunku inwestora i stanowi depozyt zabezpieczający otwartych pozycji. 44

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem.

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem. Opcje na GPW 22 września 2003 r. Giełda Papierów Wartościowych rozpoczęła obrót opcjami kupna oraz opcjami sprzedaży na indeks WIG20. Wprowadzenie tego instrumentu stanowi uzupełnienie oferty instrumentów

Bardziej szczegółowo

WSE goes global with UTP

WSE goes global with UTP GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE WSE goes global with UTP UTP - nowy system transakcyjny na GPW System transakcyjny UTP (Universal Trading Platform) to nowa jakość w dziedzinie technologii na warszawskiej

Bardziej szczegółowo

UTP Nowoczesna technologia na GPW

UTP Nowoczesna technologia na GPW UTP Nowoczesna technologia na GPW Warszawa, 28 sierpnia 2012 r. UTP nowoczesna technologia na GPW system opracowany i funkcjonujący w grupie NYSE Euronext należący do najnowocześniejszych rozwiązań funkcjonujących

Bardziej szczegółowo

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego).

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego). Kontrakt terminowy (z ang. futures contract) to umowa pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do kupna, a druga do sprzedaży, w określonym terminie w przyszłości (w tzw. dniu wygaśnięcia)

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

OBSŁUGA ZLECEŃ. I. Zlecenia bez limitu ceny. 1. Zlecenia PKC

OBSŁUGA ZLECEŃ. I. Zlecenia bez limitu ceny. 1. Zlecenia PKC OBSŁUGA ZLECEŃ I. Zlecenia bez limitu ceny 1. Zlecenia PKC Podstawową zmianą w sposobie realizacji zleceń PKC w stosunku do systemu WARSET jest zasada mówiąca, że część zlecenia napływającego, mogąca się

Bardziej szczegółowo

Specjalny Raport Portalu Inwestycje-Gieldowe.pl Zmiana systemu WARSET na UTP

Specjalny Raport Portalu Inwestycje-Gieldowe.pl Zmiana systemu WARSET na UTP Specjalny Raport Portalu Inwestycje-Gieldowe.pl Zmiana systemu WARSET na UTP Spis treści System znany z NYSE Euronext także na GPW...2 Skrócenie czasu notowań...3 Zmiany w zleceniach giełdowych...4 1.Nowości

Bardziej szczegółowo

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie:

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie: Opcje na GPW (III) Na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych notuje się opcje na WIG20 i akcje niektórych spółek o najwyższej płynności. Każdy rodzaj opcji notowany jest w kilku, czasem nawet kilkunastu

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A.

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A. OPISY PRODUKTÓW Rabobank Polska S.A. Warszawa, marzec 2010 Wymiana walut (Foreign Exchange) Wymiana walut jest umową pomiędzy bankiem a klientem, w której strony zobowiązują się wymienić w ustalonym dniu

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe w teorii i praktyce Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Czym jest kontrakt terminowy? Kontrakt to umowa między 2 stronami Nabywca/sprzedawca zobowiązuje się do kupna/sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami)

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) 1 Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) Zarządzenie nr 1 Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. z dnia

Bardziej szczegółowo

Opcje giełdowe. Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu

Opcje giełdowe. Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu Opcje giełdowe Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI Instrument pochodny (kontrakt opcyjny), Asymetryczny profil wypłaty, Możliwość budowania portfeli o różnych profilach

Bardziej szczegółowo

Ze względu na przedmiot inwestycji

Ze względu na przedmiot inwestycji INWESTYCJE Ze względu na przedmiot inwestycji Rzeczowe (nieruchomości, Ziemia, złoto) finansowe papiery wartościowe polisy, lokaty) INWESTYCJE Ze względu na podmiot inwestowania Prywatne Dokonywane przez

Bardziej szczegółowo

Ogólna informacja o instrumentach finansowych oraz o ryzykach związanych z inwestowaniem w te instrumenty

Ogólna informacja o instrumentach finansowych oraz o ryzykach związanych z inwestowaniem w te instrumenty Ogólna informacja o instrumentach finansowych oraz o ryzykach związanych z inwestowaniem w te instrumenty Akcje Papier wartościowy udziałowy, odzwierciedlający prawo do własności części majątku spółki,

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na akcje

Kontrakty terminowe na akcje Kontrakty terminowe na akcje Zawartość prezentacji podstawowe informacje o kontraktach terminowych na akcje, zasady notowania, wysokość depozytów zabezpieczających, przykłady wykorzystania kontraktów,

Bardziej szczegółowo

UTP Najważniejsze informacje

UTP Najważniejsze informacje UTP Najważniejsze informacje UTP - Universal Trading Platform / Uniwersalna Platforma Obrotu System wykorzystywany między innymi na giełdzie w: Nowym Jorku Paryżu Brukseli Katarze Zalety UTP Możliwość

Bardziej szczegółowo

OPCJE. Slide 1. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A.

OPCJE. Slide 1. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A. OPCJE Slide 1 Informacje ogólne definicje opcji: kupna (call)/sprzedaŝy (put) terminologia typy opcji krzywe zysk/strata Slide 2 Czym jest opcja KUPNA (CALL)? Opcja KUPNA (CALL) jest PRAWEM - nie zobowiązaniem

Bardziej szczegółowo

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE RYNKI FINANSOWE OPCJE Wymagania dotyczące opcji Standard opcji Interpretacja nazw Sposoby ustalania ostatecznej ceny rozliczeniowej dla opcji na GPW OPCJE - definicja Kontrakt finansowy, w którym kupujący

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 TREŚĆ: Poz.: KOMUNIKATY KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH: 27 Komunikat Nr 20 Komisji Egzaminacyjnej

Bardziej szczegółowo

SYSTEM UTP NA GPW W WARSZAWIE

SYSTEM UTP NA GPW W WARSZAWIE Biuro Maklerskie SYSTEM UTP NA GPW W WARSZAWIE 1/7 15 kwietnia 2013 roku Warset system informatyczny dotychczas obsługujący GPW zastąpiony zostaje przez UTP (Universal Trading Platform - Uniwersalna Platforma

Bardziej szczegółowo

Instrumenty Rynku Pieniężnego

Instrumenty Rynku Pieniężnego Rodzaje i opis instrumentów finansowych wchodzących w skład portfeli Definicje pojęć użytych w opisie instrumentów Zmienność ceny miara niepewności co do przyszłej wartości instrumentu finansowego, im

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 03.10.2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 3 października 2011 r.

Matematyka finansowa 03.10.2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 3 października 2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 3 października 2011 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut

Bardziej szczegółowo

Opcje giełdowe i zabezpieczenie inwestycji. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego

Opcje giełdowe i zabezpieczenie inwestycji. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Opcje giełdowe i zabezpieczenie inwestycji Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Agenda: Analiza Portfela współczynnik Beta (β) Opcje giełdowe wprowadzenie Podstawowe strategie opcyjne Strategia Protective

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 01 lipca 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami)

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 01 lipca 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 01 lipca 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) Zarządzenie nr 3 Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. z dnia 26

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Strategie inwestowania w opcje. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego

Strategie inwestowania w opcje. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Strategie inwestowania w opcje Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Agenda: Opcje giełdowe Zabezpieczenie portfela Spekulacja Strategie opcyjne 2 Opcje giełdowe 3 Co to jest opcja? OPCJA JAK POLISA Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianach

Bardziej szczegółowo

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Architektura rynku kapitałowego w Polsce 10 października 2011 Założenia: Rynek kapitałowy to rynek funduszy średnio i długoterminowych Rynek kapitałowy składa

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Rynki i Instrumenty Finansowe. Warszawa, 30 listopada 2011 r.

Rynki i Instrumenty Finansowe. Warszawa, 30 listopada 2011 r. Rynki i Instrumenty Finansowe Warszawa, 30 listopada 2011 r. Rynek Finansowy Rynek Finansowy, Rynek Kapitałowy RYNEK FINANSOWY RYNEK KAPITAŁOWY RYNEK INSTRUMENTÓW POCHODNYCH RYNEK PIENIĘŻNY 3 Rynek Finansowy

Bardziej szczegółowo

Teraz wiesz i inwestujesz OPCJE WPROWADZENIE DO OPCJI

Teraz wiesz i inwestujesz OPCJE WPROWADZENIE DO OPCJI OPCJE WPROWADZENIE DO OPCJI OPCJA jest instrumentem finansowym, mającym postać kontraktu, w którym kupujący opcję nabywa prawo do nabycia (opcja kupna), bądź prawo do sprzedaży (opcja sprzedaży) określonego

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe bez tajemnic Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Agenda: ABC kontraktów terminowych Zasady obrotu kontraktami Depozyty zabezpieczające Zabezpieczanie i spekulacja Ryzyko inwestowania

Bardziej szczegółowo

Prowizja dla zleceń składanych osobiście lub telefonicznie

Prowizja dla zleceń składanych osobiście lub telefonicznie Taryfa prowizji i opłat pobieranych przez Biuro Maklerskie Banku BGŻ BNP Paribas S.A. za świadczenie usług maklerskich A. PROWIZJE W OBROCIE ZORGANIZOWANYM NA RYNKU KRAJOWYM I. Prowizje od transakcji akcjami,

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w obligacje

Inwestowanie w obligacje Inwestowanie w obligacje Ile zapłacić za obligację aby uzyskać oczekiwaną stopę zwrotu? Jaką stopę zwrotu uzyskamy kupując obligację po danej cenie? Jak zmienią się ceny obligacji, kiedy Rada olityki ieniężnej

Bardziej szczegółowo

NOTA - 1 Polityka rachunkowości Funduszu

NOTA - 1 Polityka rachunkowości Funduszu NOTA - 1 Polityka rachunkowości Funduszu Rachunkowość Funduszu prowadzona jest zgodnie z przepisami Ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz. U. z 2002 roku Nr 76 poz. 694 z późniejszymi

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r.

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r.

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia zakresu tematycznego egzaminu na agenta firmy inwestycyjnej Na podstawie art. 128 ust.

Bardziej szczegółowo

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Przedstawiony zestaw zadań jest przeznaczony dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i ma na celu ukazanie praktycznej strony matematyki, jej zastosowania

Bardziej szczegółowo

Akcje. Akcje. GPW - charakterystyka. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie. Prawa akcjonariusza

Akcje. Akcje. GPW - charakterystyka. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie. Prawa akcjonariusza Akcje Akcje Akcja papier wartościowy oznaczający prawo jej posiadacza do współwłasności majątku emitenta, czyli spółki akcyjnej Prawa akcjonariusza Podział akcji: akcje imienne i na okaziciela akcje zwykłe

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Zaremba Adam Wprowadzenie Część I. Zanim zaczniesz inwestować Rozdział 1. Jak wybrać dom maklerski? Na co zwracać uwagę? Opłaty i prowizje Oferta kredytowa Oferta

Bardziej szczegółowo

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE Zasady Działania Funduszy i Planów Inwestycyjnych Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Indywidualne Ubezpieczenie na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

Organizacja obrotu giełdowego

Organizacja obrotu giełdowego Organizacja obrotu giełdowego Notowania na warszawskiej giełdzie prowadzone są w systemie obrotu WARSET. System WARSET zapewnia pełną automatyzację przekazywania zleceń i zawierania transakcji, sprawny

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH DZIENNIK URZĘDOWY NBP NR 2-83 - poz. 3 Załącznik nr 8 do uchwały nr 1/2007 Komisji Nadzoru Bankowego z dnia 13 marca 2007 r. (poz. 3) OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy w Polsce

Rynek finansowy w Polsce finansowy w Polsce finansowy jest miejscem, na którym są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego, na różne terminy w oparciu o instrumenty finansowe. Uczestnikami rynku

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 października 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 października 2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 8.12.2014 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXIX Egzamin dla Aktuariuszy z 8 grudnia 2014 r. Część I

Matematyka finansowa 8.12.2014 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXIX Egzamin dla Aktuariuszy z 8 grudnia 2014 r. Część I Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXIX Egzamin dla Aktuariuszy z 8 grudnia 2014 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane

Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane www.pwcacademy.pl Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane Jan Domanik Instrumenty pochodne ogólne zasady ujmowania i wyceny 2 Instrument pochodny definicja. to instrument finansowy: którego wartość

Bardziej szczegółowo

istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe

istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe Opcje istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe Punkt odniesienia dla rozliczania transakcji terminowej forward: ustalony

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 20.06.2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LVII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 czerwca 2011 r.

Matematyka finansowa 20.06.2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LVII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 czerwca 2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LVII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 czerwca 2011 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options).

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options). Opcje na GPW (I) Opcje (ang. options) to podobnie jak kontrakty terminowe bardzo popularny instrument notowany na rynkach giełdowych. Ich konstrukcja jest nieco bardziej złożona od kontraktów. Opcje można

Bardziej szczegółowo

i inwestowania w biznesie

i inwestowania w biznesie Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 2 Plan wykładu Indeksy giełdowe Rola Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie i jej podstawowe funkcje Obrót publiczny a niepubliczny Podstawowe rodzaje

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 24 listopada 2015 roku

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 24 listopada 2015 roku Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 24 listopada 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami na rachunkach derywatów intraday) Zarządzenie nr 1 Dyrektora

Bardziej szczegółowo

Instytucje rynku kapitałowego

Instytucje rynku kapitałowego Instytucje rynku kapitałowego Współczesny, regulowany rynek kapitałowy nie mógłby istnieć bez instytucji, które zajmują się jego nadzorowaniem, zapewnieniem bezpieczeństwa obrotu, a także pośredniczeniem.

Bardziej szczegółowo

Opcje Giełdowe. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW

Opcje Giełdowe. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW Opcje Giełdowe Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW Warszawa, 7 maja 2014 Czym są opcje indeksowe (1) Kupno opcji Koszt nabycia Zysk Strata Prawo, lecz nie obligacja, do kupna lub sprzedaży instrumentu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 30 czerwca 2015 r. Poz. 34. KOMUNIKAT Nr 42 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH. z dnia 24 czerwca 2015 r.

Warszawa, dnia 30 czerwca 2015 r. Poz. 34. KOMUNIKAT Nr 42 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH. z dnia 24 czerwca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 30 czerwca 2015 r. Poz. 34 KOMUNIKAT Nr 42 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie zakresu

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 26.05.2014 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXVII Egzamin dla Aktuariuszy z 26 maja 2014 r. Część I

Matematyka finansowa 26.05.2014 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXVII Egzamin dla Aktuariuszy z 26 maja 2014 r. Część I Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXVII Egzamin dla Aktuariuszy z 26 maja 2014 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1. Przyjmijmy

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Sprzedający => Wystawca opcji Kupujący => Nabywca opcji

Sprzedający => Wystawca opcji Kupujący => Nabywca opcji Opcja walutowa jest to umowa, która daje kupującemu prawo (nie obowiązek) do kupna lub sprzedaży instrumentu finansowego po z góry ustalonej cenie przed lub w określonym terminie w przyszłości. Kupujący

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Informacja sygnalna Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC BETA Specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

Ogólny opis typów instrumentów finansowych i ryzyk związanych z inwestycjami w te instrumenty.

Ogólny opis typów instrumentów finansowych i ryzyk związanych z inwestycjami w te instrumenty. Ogólny opis typów instrumentów finansowych i ryzyk związanych z inwestycjami w te instrumenty. 1. AKCJE Emitowane przez spółki akcyjne papiery wartościowe dające uprawnienia korporacyjne charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A.

Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A. Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A. Obowiązuje do 31lipca 2014 r. I OPŁATY Lp. Rodzaj usługi Wysokość opłaty 1. Aktywacja rachunku papierów wartościowych i rachunku pieniężnego (opłata

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 04.04.2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LVI Egzamin dla Aktuariuszy z 4 kwietnia 2011 r. Część I

Matematyka finansowa 04.04.2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LVI Egzamin dla Aktuariuszy z 4 kwietnia 2011 r. Część I Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LVI Egzamin dla Aktuariuszy z 4 kwietnia 2011 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

Wyróżniamy trzy rodzaje kontraktów terminowych: Forwards Futures Opcje

Wyróżniamy trzy rodzaje kontraktów terminowych: Forwards Futures Opcje Echo ćwiczeń... Transakcje terminowe (kontrakty terminowe) Transakcja terminowa polega na zawarciu umowy zobowiązującej sprzedającego do dostarczenia określonego co do ilości i jakości dobra, będącego

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. art. 12 ust. 2 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

K O N T R A K T Y T E R M I N O W E

K O N T R A K T Y T E R M I N O W E "MATEMATYKA NAJPEWNIEJSZYM KAPITAŁEM ABSOLWENTA" projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego K O N T R A K T Y T E R M I N O W E Autor: Lic. Michał Boczek

Bardziej szczegółowo

Wykład: Rynki finansowe część I. prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015

Wykład: Rynki finansowe część I. prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015 Wykład: Rynki finansowe część I prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015 Zasadnicza część rynku finansowego służy pozyskiwaniu kapitału Rynek pozyskiwania kapitału to: 1. Rynek pozyskiwania

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE

OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE Spis treści: 1. AKCJE 2. PRAWA DO AKCJI (PDA) 3. PRAWA POBORU 4. KONTRAKTY TERMINOWE 5. OPCJE

Bardziej szczegółowo

Instrumenty notowane na GPW i zasady jej funkcjonowania

Instrumenty notowane na GPW i zasady jej funkcjonowania Instrumenty notowane na GPW i zasady jej funkcjonowania Prezentuje: Paweł Cymcyk Analityk Przygotował: Krzysztof Dresler Chief Financial Officer Xelion. Doradcy Finansowi UniCredit Group O giełdzie Tradycje

Bardziej szczegółowo

TABELA OPŁAT I PROWIZJI NOBLE SECURITIES S.A. (obowiązuje od dnia 18 sierpnia 2014 roku)

TABELA OPŁAT I PROWIZJI NOBLE SECURITIES S.A. (obowiązuje od dnia 18 sierpnia 2014 roku) TABELA OPŁAT I PROWIZJI NOBLE SECURITIES S.A. (obowiązuje od dnia 18 sierpnia 2014 roku) I. PODSTAWOWE INFORMACJE 1. Tabela opłat i prowizji Noble Securities S.A. informuje Klienta o kosztach i opłatach

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Top 5 Polscy Giganci

Top 5 Polscy Giganci lokata ze strukturą Top 5 Polscy Giganci Pomnóż swoje oszczędności w bezpieczny sposób inwestując w lokatę ze strukturą Top 5 Polscy Giganci to możliwy zysk nawet do 45%. Lokata ze strukturą Top 5 Polscy

Bardziej szczegółowo

Zanim zaczniesz inwestować -1-

Zanim zaczniesz inwestować -1- Zanim zaczniesz inwestować -1- Inwestor kto to taki? PL B AUS D Źródło: SII, OBI, 2014-2- Kobiety wśród inwestorów Ogólnopolskie Badanie Inwestorów Kobiety w OBI 2014 mężczyzna 82,6% Odsetek kobiet w latach

Bardziej szczegółowo

Poradnik inwestora. Poradnik inwestora

Poradnik inwestora. Poradnik inwestora Poradnik inwestora 1 Inwestycja to przeznaczenie pewnej części środków finansowych na realizację pomysłów, które w przyszłości przyniosą zysk. Inwestowanie jest działaniem aktywnym, które go celem jest

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji 1. Wycena Aktywów Funduszu oraz ustalenie Wartości Aktywów

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Opcje. istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii).

Opcje. istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Opcje istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). 1 Mała powtórka: instrumenty liniowe Takie, w których funkcja wypłaty jest liniowa (np. forward, futures,

Bardziej szczegółowo

Obligacje. Nieograniczone możliwości inwestowania

Obligacje. Nieograniczone możliwości inwestowania Obligacje Nieograniczone możliwości inwestowania Spis treści Obligacje... Kryteria podziału Obligacji... Rentowność a cena... Obligacje z Dyskontem i Premią... Przykład Obligacji... Jak inwestować w Obligacje?...

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

Najlepsze miejsce. do obrotu obligacjami w Polsce

Najlepsze miejsce. do obrotu obligacjami w Polsce Najlepsze miejsce do obrotu obligacjami w Polsce GRUPAKAPITAŁOWAGPW BondSpot S.A. doświadczenie i rozwój BondSpot S.A. jest drugą, obok Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., instytucją na polskim

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov.

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov. Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych www.finanse.mf.gov.pl 1 2 Ministerstwo Finansów Opodatkowanie przychodów (dochodów)

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH

OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH www.mf.gov.pl Ministerstwo Finansów OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH Podatek dochodowy od osób fizycznych (zwany dalej

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po kontraktach CFD

Przewodnik po kontraktach CFD Przewodnik po kontraktach CFD Inwestuj na zagranicznych spółkach w polskim domu maklerskim! PRZEWODNIK PO KONTRAKTACH CFD Czym są kontrakty CFD? CFD to skrót od angielskiego terminu Contract for difference,

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Charakterystyka:

Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Charakterystyka: ogół transakcji kupna-sprzedaŝy, których przedmiotem są instrumenty finansowe o okresie wykupu dłuŝszym od roku; środki uzyskane z emisji tych instrumentów mogą być przeznaczone na działalność rozwojową

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych

Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych opiera się na deklaracjach składanych przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Kryterium decydującym o zaliczeniu do danej kategorii

Bardziej szczegółowo

Allianz Akcji. Kluczowe informacje dla Inwestorów. Kategorie jednostek uczestnictwa: A, B, C, D. Cele i polityka inwestycyjna

Allianz Akcji. Kluczowe informacje dla Inwestorów. Kategorie jednostek uczestnictwa: A, B, C, D. Cele i polityka inwestycyjna Kluczowe informacje dla Inwestorów Niniejszy dokument zawiera kluczowe informacje dla Inwestorów dotyczące tego subfunduszu. Nie są to materiały marketingowe. Dostarczenie tych informacji jest wymogiem

Bardziej szczegółowo

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie OPCJE NA WIG 20 W to też możesz inwestować na giełdzie GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE OPCJE NA WIG 20 Opcje na WIG20 to popularny instrument, którego obrót systematycznie rośnie. Opcje dają ogromne

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianie statutu DFE Pocztylion Plus

Ogłoszenie o zmianie statutu DFE Pocztylion Plus Ogłoszenie o zmianie statutu DFE Pocztylion Plus Warszawa, 2014-07-18 Na podstawie 42 pkt 4 statutu Dobrowolnego Funduszu Emerytalnego Pocztylion Plus ( Fundusz ) Pocztylion-Arka Powszechne Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK

OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK OPCJE Opcja jest umową, która daje posiadaczowi prawo do kupna lub sprzedaży

Bardziej szczegółowo

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ Wstęp Część I. Ogólna charakterystyka rynków finansowych 1. Istota i funkcje rynków finansowych 1.1. Pojęcie oraz podstawowe rodzaje rynków 1.1.1.

Bardziej szczegółowo