SPIS TREŚCI OD REDAKCJI...9

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SPIS TREŚCI OD REDAKCJI...9"

Transkrypt

1 SPIS TREŚCI OD REDAKCJI...9 WSTĘP...10 CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ...10 UŻYCIE CZCIONEK...10 UKŁAD KSIĄŻKI...11 Wymagania programu...11 Struktura programu...11 Techniki języka JavaScript...11 Kierunki rozwoju...11 O KODZIE...11 PROGRAMOWANIE I TESTOWANIE...11 PODZIĘKOWANIA...12 WPROWADZENIE...13 ZALETY JĘZYKA JAVASCRIPT...13 Prostota, szybkość i efektywność...13 Wszechobecność...13 Redukcja obciążenia serwera...14 JavaScript rozwija się...14 Być może nie ma wyboru...14 I wiele innych zalet...14 PODSTAWOWA STRATEGIA PROGRAMOWANIA W JAVASCRIPT...14 Co może aplikacja?...15 Kim są nasi odbiorcy...15 Jak radzić sobie z przeszkodami?...16 Uwzględniaj wszelkie używane przeglądarki...16 Dyskretnie obniżaj jakość...16 Mierz nisko...16 Mierz wysoko...16 Udostępniaj wiele wersji jednej aplikacji...16 UŻYCIE JĘZYKA JAVASCRIPT W PREZENTOWANYCH APLIKACJACH...16 Wielokrotne użycie kodu przyszłością narodu...17 Wydzielanie JavaScriptu...17 Deklarowanie zmiennych globalnych i tablic na początku...17 Deklarowanie konstruktorów po zmiennych globalnych...17 Definiowanie funkcji zgodnie z porządkiem chronologicznym...17

2 Każda funkcja realizuje jedno zadanie...17 W miarę możliwości używaj zmiennych lokalnych...17 NASTĘPNY KROK WYSZUKIWANIE DANYCH PO STRONIE KLIENTA...19 WYMAGANIA PROGRAMU...21 STRUKTURA PROGRAMU...22 Plik nav.html...22 Plik records.js...25 Zmienne globalne...25 Funkcje...26 validate()...27 convertstring()...27 allowany()...28 requireall()...29 verifymanage()...31 nomatch()...31 formatresults()...32 Nagłówek i tytuł dokumentu HTML...32 Wyświetlanie tytułów, opisów i adresów URL dokumentów...33 Dodanie przycisków Poprzedni i Następny...34 prevnextresults()...34 Tylko przycisk Następne...34 Przyciski Następne i Poprzednie...35 Tylko przycisk Poprzednie...35 Kod HTML...38 TWORZENIE BAZY DANYCH W JĘZYKU JAVASCRIPT...38 KIERUNKI ROZWOJU...39 Zgodność z językiem JavaScript NICTJDO...39 Odporność na błędy...40 Wyświetlanie reklam...40 Rozszerzenie możliwości wyszukiwania...40 Zapytania predefiniowane TEST SPRAWDZANY NA BIEŻĄCO...42 WYMAGANIA PROGRAMU...45 STRUKTURA PROGRAMU...45 index.html ramki...46

3 3 Spis treści question.js plik źródłowy JavaScript...47 administer.html...49 Treść HTML...51 Zmienne globalne...52 Funkcje...53 itemreset()...53 shuffle()...53 buildquestion()...54 gradetest()...56 printresults()...57 chickenout()...59 KIERUNKI ROZWOJU...59 Uodpornienie na oszustwa...59 Usuwanie odpowiedzi z tablicy...59 Usuwanie gradetest() i modyfikacja buildquestion()...60 Modyfikacja printresults()...60 Przekształcenie na ankietę INTERAKTYWNA PREZENTACJA SLAJDÓW...61 WYMAGANIA PROGRAMU...63 STRUKTURA PROGAMU...63 Zmienne...66 Ustawienia domyślne warstwy DHTML...67 Zmienne związane z przeglądarkami...67 Zmienne związane z obrazkami...68 Zmienne automatycznego pokazu...68 Funkcje aplikacji...68 Funkcje związane z warstwami...69 genlayer()...69 slide()...69 genscreen()...71 Elementy tablicy slideshow...74 Funkcje związane z obsługą obrazków...75 preloadimages()...75 imageswap()...75 Funkcje nawigacji...76 refslide(), hideslide(), showslide(), menumanager()...76 changeslide()...77 setslide()...78 autopilot()...78 automate()...79 KIERUNKI ROZWOJU...79 Losowy dobór slajdów w trybie automatycznym...79 Animowane GIF-y i suwaki slajdów...80 Animacja samych slajdów...80

4 INTERFEJS MULTIWYSZUKIWARKI...81 WYMAGANIA PROGRAMU...83 STRUKTURA PROGRAMU...83 Przechadzka Aleją Pamięci...87 Dynamiczne ładowanie obrazków...87 Uruchamianie wyszukiwarek...88 enginelinks()...89 Zarządzanie warstwami...89 Wstępne ładowanie obrazków...91 Tworzenie łącza...91 imageswap()...92 callsearch()...93 KIERUNKI ROZWOJU: ZWIĘKSZENIE MOŻLIWOŚCI DECYDOWANIA PRZEZ UŻYTKOWNIKA...94 Krok Krok Krok Krok Krok IMAGEMACHINE...97 WYMAGANIA PROGRAMU...99 STRUKTURA PROGRAMU Krok 1. Załadowanie strony Krok 2. Określenie liczby par obrazków i ustawień domyślnych Krok 3. Określenie nazw plików, atrybutów HREF i tak dalej capturedefaultprofile() generateentryform() genjavascript() Czas na decyzje Generowanie kodu Krok 4. Wybór Podglądu w celu obejrzenia działania kodu Krok 5. Wybór Zmiany danych w celu zrobienia poprawek KIERUNKI ROZWOJU: DODANIE ATRYBUTÓW DO SZABLONU Krok 1. Dodanie pól Krok 2. Tworzenie tablic w setarrays() Krok 3. Pobieranie nowych ustawień domyślnych Krok 4. Dodanie pól tekstowych w generateentryform() Krok 5. Odwołanie się do nowych wartości w genjavascript() i ich użycie Krok 6. Generacja dodatkowego HTML w genjavascript()...116

5 5 Spis treści REALIZACJA PLIKÓW ŹRÓDŁOWYCH JAVASCRIPTU ARRAYS.JS COOKIES.JS DHTML.JS EVENTS.JS FRAMES.JS IMAGES.JS NAVBAR.JS NUMBERS.JS OBJECTS.JS STRINGS.JS KIERUNKI ROZWOJU USTAWIENIA UŻYTKOWNIKA OPARTE NA CIASTECZKACH WYMAGANIA PROGRAMU STRUKTURA PROGRAMU prefs.html Formularz ustawień użytkownika Ładowanie zapisanych ustawień Składanie obrazków Wprowadzanie zmian Krok 1. Iteracja formobj Krok 2. Zapisanie danych do pliku cookies Krok 3. Pokazanie użytkownikowi nowych ustawień Zerowanie formularza dive.html Analiza ciasteczek Twarzą w twarz z nieznanym KIERUNKI ROZWOJU Więcej ustawień wyglądu Gotowe schematy wyglądu stron Umożliwienie użytkownikom tworzenia własnych łącz Marketing bezpośredni

6 SHOPPING BAG WÓZEK SKLEPOWY STWORZONY W JAVASCRIPCIE SHOPPING BAG W DWÓCH SŁOWACH Etap 1. Ładowanie aplikacji Etap 2. Przeglądanie towarów i wybór Etap 3: Przeglądanie zamówienia i zmiany w nim Etap 4. Płacenie WYMAGANIA PROGRAMU STRUKTURA PROGRAMU ETAP 1. ŁADOWANIE APLIKACJI Elementy najwyższego poziomu inventory.js Cechy produktów Cechy kategorii produktów Tworzenie produktów i kategorii Tworzenie koszyka na zakupy ETAP 2. POKAZANIE TOWARÓW manager.html Zmienne display() Wyjątki od reguły Tworzenie wyświetlanej strony ETAP 3. POKAZANIE WSZYSTKICH KATEGORII Wyświetlenie pierwszego produktu Gdzie tu jest DHTML? ETAP 4. DODAWANIE PRODUKTÓW DO KOSZYKA Wyszukiwanie produktów Odwzorowanie produktów i kategorii Przeszukiwanie istniejącej bazy danych Obsługa nawigacji między produktami i kategoriami Kod w łączach ETAP 5. ZMIANA ZAMÓWIENIA, PŁACENIE Tworzenie list wyboru Zapisywanie rachunku Opakowanie showbag(): pokazywanie podsumowań Przycisk Do kasy Koniec wyświetlania A po stronie serwera? Przycisk Wyzeruj ilości Przycisk Zmiana koszyka Zapomniane funkcje KIERUNKI ROZWOJU Inteligentniejsze towary Zwiększenie możliwości wyszukiwania Obsługa ciasteczek

7 7 Spis treści SZYFRY W JAVASCRIPCIE JAK DZIAŁAJĄ SZYFRY Kilka słów o łamaniu kodów Szyfr Cezara Szyfr Vigenere WYMAGANIA PROGRAMU STRUKTURA PROGRAMU Definiowanie szyfru Tworzenie szyfru z podstawianiem Podstawowa metoda podstawiania Różne podstawienia do różnych szyfrów Algorytm szyfru Cezara Algorytm szyfru Vigenere Jak działa shiftidx Obiekty SubstitutionCipher też są obiektami Cipher Tworzenie nowych obiektów SubstitutionCipher Dobór odpowiedniego szyfru Na koniec KIERUNKI ROZWOJU ELEKTRONICZNE ŻYCZENIA: POCZTA ELEKTRONICZNA METODĄ PRZENIEŚ I UPUŚĆ WYMAGANIA PROGRAMU STRUKTURA PROGRAMU Pozostałe dwa dokumenty Co już wiemy Proszę zająć miejsca! Śledzenie położenia myszy Wywoływanie wszystkich ikon Przenoszenie ikon Kiedy dokumenty już się załadują Poznaj zmienne Wyświetlanie życzeń Obrazki po kolei Utrzymanie ikon na miejscu Sprawdzanie, co otrzymaliśmy Ostateczne tworzenie kartki Wysyłanie życzeń Uwaga PO STRONIE SERWERA KIERUNKI ROZWOJU Dodanie łącza wstecz Dodanie obrazków tematycznych Banery reklamowe...258

8 Życzenia bardziej interaktywne POMOC KONTEKSTOWA WYMAGANIA PROGRAMU STRUKTURA PROGRAMU Pomoc kontekstowa Pokazywanie i ukrywanie dodatkowych informacji Tworzenie warstw KIERUNKI ROZWOJU Spis treści Przeszukiwanie plików pomocy Pytanie do specjalisty Pomoc telefoniczna...269

9 9 Od redakcji Niniejsza książka to gotowy zestaw receptur podobnie jak książka kucharska. O wirtualnym koszyku na zakupy można myśleć jako o ciasteczkach cebulowych z pastą łososiową. W każdym rozdziale podano kod i dokumentację przydatnej aplikacji zwykle napisanej całkowicie w JavaScripcie. Można wszystkie dania przygotowywać tak, jak to podał autor książki, ale można też sięgnąć do pewnych sugestii, aby wykorzystać je w swoich pomysłach. Na rynku znajdują się książki zawierające proste przepisy, jak zrobić jakieś drobiazgi i jak ozdobić JavaScriptem swoją stronę sieciową, natomiast w tej książce znajdziemy całe aplikacje sieciowe napisane w jedynym języku skryptowym, rozumianym przez przeglądarki. Skoro tyle już sobie wyjaśniliśmy, zastanówmy się, co należy rozumieć przez książkę z recepturami? Jej zadaniem nie jest na pewno podawanie treści w mało elastycznej formie, ale pomoc w tworzeniu kodu. Zapewne takie pozycje książkowe, zawierające receptury, będzie można spotkać coraz częściej. Richard Koman, Redaktor

10 Wstęp Czegoś dotychczas brakowało. Zgłębiałem stosy książek o JavaScripcie, oglądałem kolejne witryny sieciowe wprost ociekające kodem i pomysłami. Jednak kiedy już poznałem wszelakie nowe rodzaje składni i genialne techniki, nie wiedziałem, co z tą wiedzą mogę zrobić poza pokazywaniem przykładów. Czułem się tak, jakbym był w kuchni pełnej wszelakich składników jadła, ale bez żadnego przepisu. Znałem rozmaite sztuczki języka JavaScriptu i miałem różne kawałki kodu, ale nie potrafiłem tego zastosować do rozwiązania typowych problemów na stronach sieciowych. Oczywiście niektóre książki zawierały aplikacje JavaScript, ale nie były one odpowiednie do stosowania w Sieci. Oczko to świetna gra, arkusz kalkulacyjny to ciekawa aplikacja, ale trudno je zamieszczać na swoich stronach sieciowych. W tej książce znajduje się szereg przepisów. Nie tylko można się dowiedzieć, jak sprawdzić używaną przeglądarkę czy umożliwić przewijanie obrazków, ale można również znaleźć tu kompletne aplikacje, których będziesz mógł używać na swoich stronach. Aplikacje te nie będą tworzone krok po kroku, od razu zostaną zaprezentowane w całości. Można je kopiować do katalogu serwera sieciowego (lub komputera lokalnego) i natychmiast uruchamiać. Rozdziały tej książki naszpikowane są kodem JavaScript, który ma pomóc użytkownikom w realizowaniu typowych zadań, takich jak przeszukiwanie witryny, sporządzenie spisów treści, umożliwienie przewijania obrazków, oglądanie prezentacji, robienie zakupów i wiele innych. Oczywiście można te przykłady modyfikować tak, aby najlepiej pasowały do naszych potrzeb, ale i tak są one mniej więcej gotowe do użycia. Oprócz tego do każdej aplikacji dołączono dokładne objaśnienie jej działania, więc można sobie sprawdzać, jak zadziała zmiana poszczególnych fragmentów kodu. Co powinieneś wiedzieć Nie jest to książka dla początkujących, gdyż nikt nie będzie tu nikogo uczył JavaScriptu, ale będzie można się dowiedzieć się, jak go używać. Nie trzeba być wiarusem JavaScriptu z trzyletnim stażem, jeśli jednak info.replace(/</g, "<"), new Image() czy var itemarray = [] są dla kogoś niejasne, to najlepiej mieć pod ręką opis składni tego języka. Użycie czcionek Kursywa używana jest do podawania nazw plików, ścieżek katalogów, adresów URL. Pismo o stałej szerokości czcionki używana do przedstawiania znaczników HTML, fragmentów kodu, funkcji, nazw obiektów i innych odwołań do kodu. Kursywa o stałej szerokości czcionki stosowana jest do tekstu wprowadzanego przez użytkownika i tekstu podmienianego. Pismo o stałej szerokości czcionki, pogrubione zastosowano do tekstu wyświetlanego na ekranie.

11 11 Wstęp Układ książki Większość rozdziałów ma podobny, czteroczęściowy układ. Wymagania programu Ta krótka część określa środowisko wymagane do uruchomienia aplikacji. Zwykle podawana jest potrzebna wersja przeglądarek Netscape Navigator i Microsoft Internet Explorer. Tutaj także nakreśla się tło, omawiając zagadnienia związane ze skalowaniem i monitorowanie wydajności. Struktura programu Kiedy już czytelnikowi znudzi się zabawa z aplikacją i będzie chciał zobaczyć, co tam siedzi w środku, powinien przeczytać tę część. Tutaj znajdzie omówienie kodu, zwykle wiersz po wierszu. Jest to część najdłuższa, więc warto usiąść sobie wygodnie, zanim zacznie się ją studiować. Techniki języka JavaScript Kiedy będziemy przebijać się przez składnię, pojawią się miejsca, gdzie warto będzie zatrzymać się na chwilę i wskazać techniki, które można dodać do arsenału swoich środków. Kierunki rozwoju W tej części sugerowane są metody dalszego rozwijania aplikacji. Czasami są to sugestie, a czasem gotowy kod. Zdarza się, że nie potrafię się powstrzymać i piszę za czytelnika kod znajdujący się w archiwum, które można załadować z Sieci. Tak czy inaczej, warto poczuć powiew twórczej weny, a nie ograniczać się tylko do upartego zapytywania: Niezłe, jak to wprowadzić na moją stronę?. O kodzie Cała ta książka mówi o aplikacjach. Nie powinno być zatem zaskoczeniem, że znajduje się tutaj mnóstwo kodu. Niektóre aplikacje mają kilkaset wierszy, większość z nich to kolejne strony kodu. W niektórych wypadkach kod jest nawet powtarzany, aby czytelnik nie musiał co chwilę przerzucać kartek między kodem programu a jego omówieniem. Jedną z wad umieszczania kodu w książce jest... no cóż, właśnie umieszczenie go w książce. Często strona jest zbyt wąska, aby umieścić w jednym wierszu tyle, ile by się chciało. Fragment kodu często kontynuowany jest w następnym wierszu, i jeszcze w następnym... Aby zwiększyć czytelność, pominięto komentarze, choć znajdziemy je w plikach. Osoby odpowiedzialne za skład nieźle się napracowały, aby sformatować kod w miarę czytelnie, ale i tak czasem wygodniej może być czytać tenże kod w edytorze. Jako że kod powinien być używany, a nie tylko czytany, wszystkie aplikacje dostępne są w pliku ZIP, który można załadować ze strony sieciowej wydawnictwa O Reilly. Warto udać się pod adres i odnaleźć łącze Download. W każdym rozdziale będziemy odwoływać się do tego pliku. Programowanie i testowanie Poniżej bez jakiejkolwiek szczególnej kolejności podałem sprzęt i programy używane podczas tworzenia kodu prezentowanego w tej książce. W większości przypadków wszystko testowano w środowisku Windows, ale w środowiskach Unix i Mac także nie powinno być zbyt wielu problemów, a może nie będzie ich w ogóle. Sprzęt: IBM ThinkPad 55/P75/16M, Compaq Presario/P233/100M, IBM Aptiva C23/P120/128M, DELL OptiPlex/P2-266/128M, Sun SPARC 20. Systemy operacyjne: Win95, WinNT Workstation 4.0, WinNT Server 4.0, Solaris 2.5. Przeglądarki: Netscape Navigator 3.0, 3.04 Gold, 4.0, 4.04, 4.07, 4.08, 4.5; Microsoft Internet Explorer 3.0, 3.02, 4.0, 4.01, Rozdzielczości: 640x480, 800x600, 1024x768, 1152x900, 1280x1024. Oczywiście nie wszystkie aplikacje były testowane we wszystkich kombinacjach, jednak starałem się kodować jak najbardziej ostrożnie, aby w większości możliwych środowisk wszystko działało poprawnie.

12 Podziękowania Moje nazwisko znajduje się na okładce, mam więc obowiązek i przyjemność podziękować w tym miejscu wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tej książki. Kwestie techniczne pomogli mi rozstrzygnąć: Steve Quint, James Chan, Jim Esten, Bill Anderson, Roland Chow, Rodney Myers, Matthew Mastracci, Giorgio Braga, Brock Beauchamp i inni dlatego im właśnie chciałbym podziękować, zwłaszcza za wspomaganie mnie swoją znajomością JavaScriptu, a także innych zagadnień programowania. Specjalne podziękowania kieruję w stronę Patricka Clarka, którego kod był inspiracją aplikacji obsługi pomocy. Dziękuję redaktorowi Richardowi Komanowi, który był otwarty na moje pomysły i umożliwił przelanie ich na papier, a także Tarze McGoldrick i Robowi Romano za ich pracę ważną, choć niewidoczną. Serdeczne słowa podziękowania składam mojej żonie, Róndine Bradenbaugh, za to, że wytrzymała ze mną, kiedy przez miesiące wpatrywałem się w monitor i szaleńczo stukałem w klawiaturę, noc w noc. Chciałbym podziękować wreszcie moim rodzicom za ich wsparcie i zachęcanie mnie do rozwijania umiejętności pisarskich. Chciałbym też podziękować komuś, o kim często się zapomina czytelnikom. To właśnie czytelnicy zostawiają w księgarni ciężko zarobione pieniądze, aby powstanie książki było w ogóle możliwe. Mam nadzieję, że wybór tej książki okaże się dla czytelnika inwestycją wartą wydanych pieniędzy. 12

13 Wprowadzenie Ta książka jest niezwykła, gdyż mówi o pisaniu w JavaScripcie dużych aplikacji sieciowych. Większość ludzi inaczej widzi zastosowania tego języka. JavaScript zwykle jest (a przynajmniej bywał) stosowany do dodawania do obrazków suwaków przewijania, realizacji liczników gości, określania stosowanej przeglądarki i temu podobnych rzeczy. Zalety języka JavaScript Żaden język i żadna technologia nie uzyskały statusu najlepszego rozwiązania tworzenia aplikacji sieciowych. Każde z tych rozwiązań ma zalety i wady. Ostatnie postępy w języku JavaScript i innych upowszechniających się technik, jak DHTML, Java, a nawet Macromedia Flash, umożliwiają JavaScriptowi korzystanie z tych rozwiązań i tworzenie naprawdę złożonych systemów sieciowych. Oto jeszcze kilka innych argumentów przemawiających za tworzeniem aplikacji w JavaScripcie. Prostota, szybkość i efektywność Jako że JavaScriptu dość łatwo jest się nauczyć, można od razu zacząć go używać. Jest to idealne rozwiązanie, kiedy chcemy dodać swojej witrynie nieco dodatkowej funkcjonalności. Kiedy masz już za sobą podstawy, do tworzenia naprawdę interesujących aplikacji już niedaleko. JavaScript jest językiem wysokiego poziomu z dużymi możliwościami. Nie sposób zrobić w tym języku niczego na poziomie maszynowym, ale dostępne są różne właściwości przeglądarki, stron, a czasami także systemu, w którym przeglądarka działa. JavaScript nie musi być kompilowany, jak Java czy C, a przeglądarka nie wymaga ładowania maszyny wirtualnej do uruchomienia kodu. Po prostu aplikację się koduje i uruchamia. JavaScript działa także w architekturze obiektowej, podobnie jak Java i C++. Cechy języka, takie jak konstruktory i dziedziczenie oparte na prototypach, dodają nowy poziom abstrakcji. Dzięki temu możliwe jest wielokrotne wykorzystanie tego kodu w naprawdę dużym stopniu. Wszechobecność JavaScript jest zdecydowanie najbardziej popularnym językiem skryptowym w Sieci. Nie tysiące, ale miliony witryn sieciowych zawierają JavaScript. Język ten jest obsługiwany przez większość najpopularniejszych przeglądarek (choć tak naprawdę mówimy o JScript w Internet Explorerze). Zarówno Netscape, jak i Microsoft zdają się stale poszukiwać

14 sposobów rozbudowania tego języka. Takie wsparcie oznacza, że mamy naprawdę duże szanse na to, że przeglądarka naszego gościa będzie ten język obsługiwała. 1 Redukcja obciążenia serwera To właśnie była jedna z podstawowych przyczyn tak powszechnego przyjęcia JavaScriptu. Język ten pozwala zrealizować po stronie klienta wiele funkcji, które inaczej musiałyby być wykonywane na serwerze. Jednym z najlepszych przykładów jest sprawdzanie poprawności danych. Programiści starej szkoły mogą pamiętać, jak kilka lat temu jedyną metodą sprawdzania poprawności danych, wprowadzonych w formularzu HTML, było przesłanie tych danych na serwer sieciowy i przekazanie ich skryptowi CGI w celu ich sprawdzenia. Jeśli dane nie miały żadnych błędów, skrypt CGI działał dalej normalnie. Jeśli znalezione zostały jakieś błędy, skrypt zwracał użytkownikowi komunikat, opisując problem. Zastanówmy się teraz, jakiego obciążenia zasobów to wymaga. Przesłanie formularza wymaga żądania HTTP z serwera. Po podróży danych przez Sieć skrypt CGI powtórnie jest uruchamiany. Za każdym razem, kiedy użytkownik się pomyli, cały proces się powtarza. Użytkownik musi czekać na przesłanie komunikatu o błędzie, zanim dowie się, gdzie się pomylił. Teraz mamy do dyspozycji JavaScript, dlatego możemy sprawdzać zawartość poszczególnych elementów formularza przed odesłaniem ich na serwer sieciowy. Dzięki temu zmniejsza się liczba transakcji HTTP i zdecydowanie zmniejsza się prawdopodobieństwo, że użytkownik pomyli się przy wprowadzaniu danych. JavaScript może też odczytywać i zapisywać ciasteczka (cookies), co dotąd wymagało odpowiedniego użycia nagłówków w serwerze sieciowym. JavaScript rozwija się Kiedy pojawił się JavaScript 1.1, nowe właściwości: obiekt Image oraz tablica document.images, pozwalające przewijać obrazki spowodowały szerokie poruszenie. Później pojawił się JavaScript 1.2. Otworzyły się nowe możliwości: obsługa DHTML, warstwy i mnóstwo innych udoskonaleń zdumiały wielu programistów. Wszystko to było zbyt piękne, by mogło być prawdziwe. Na tym jednak się nie skończyło. JavaScript stał się standaryzowanym językiem skryptowym powszechnego zastosowania, zgodnym z EMCA-262. Przynajmniej jedna firma stworzyła środowisko mogące uruchamiać JavaScript z wiersza poleceń. Firma Macromedia wstawiła odwołania JavaScript do technologii Flash. Do ColdFusion firmy Allaire włączono JavaScript do technologii opartej na XML Web Distributed Data Exchange (WDDX, Wymiana Danych Rozproszonych przez Sieć). JavaScript ma coraz więcej właściwości, coraz więcej opcji... i coraz więcej pułapek. Być może nie ma wyboru Czasami mamy przed sobą tylko jedną możliwą drogę. Załóżmy, że nasz dostawca usług internetowych nie pozwala uruchamiać skryptów CGI. Co teraz, jeśli chcemy dodać do swojej strony wysyłanie poczty elektronicznej z formularza lub pragniemy skorzystać z ciasteczek? Musimy zająć się rozwiązaniami działającymi po stronie klienta. JavaScript spośród tego typu rozwiązań jest zdecydowanie najlepszy. I wiele innych zalet Istnieje jeszcze sporo innych zalet stosowania JavaScriptu, a i czytelnik z pewnością może tę listę jeszcze dalej rozszerzyć. Najważniejsze jest to, że mimo szeregu zalet technologii realizowanych po stronie serwera aplikacje JavaScript mają swoje miejsce w Sieci. Podstawowa strategia programowania w JavaScript Kiedy budujemy jakąkolwiek aplikację, czy to w JavaScript, czy nie, w naszym dobrze zrozumianym interesie jest mieć jakąś strategię działania. Dzięki temu łatwiej będzie uporządkować swoje pomysły, szybciej także uda się wszystko zakodować i przetestować. Istnieje mnóstwo publikacji opisujących dokładnie tworzenie aplikacji. Czytelnik musi wybrać strategię działania najlepiej mu odpowiadającą, nie sposób zatem tutaj zbytnio w ten temat się zagłębiać. Jeśli jednak będziemy pisać coś między znacznikami <SCRIPT> a </SCRIPT>, to pamiętanie o pewnych zasadach projektowych niejednokrotnie zaoszczędzi nam bólu głowy. Jest to naprawdę proste trzeba odpowiedzieć sobie po prostu na pytania: co? kto? jak? 14 1 Pamiętajmy jednak, że często użytkownicy wyłączają obsługę JavaScriptu. Dobrze jest od razu sprawdzić, czy użytkownik obsługę tego języka włączył, a przynajmniej na pierwszej stronie witryny poinformować o konieczności włączenia JavaScriptu (przyp. tłum.).

15 15 Wprowadzenie Co może aplikacja? Najpierw musimy ustalić, czym aplikacja ma się zajmować. Załóżmy, że chcemy wysyłać pocztę elektroniczną z formularza. Odpowiedzmy na takie pytania: Ile pól będzie zawierał formularz? Czy użytkownicy będą sami podawali adres, czy będą go wybierali z listy? Czy dane przed wysłaniem mają być sprawdzane? Jeśli tak, co zamierzamy sprawdzać? Wiadomość? Adres ? Jedno i drugie? Co dzieje się po wysłaniu listu? Czy następuje przekierowanie użytkownika na inną stroną, czy nic się nie zmienia? Ta seria pytań z pewnością będzie dłuższa. Dobrą nowiną jest to, że jeśli na tyle pytań odpowiemy, będziemy znacznie lepiej wiedzieć, co właściwie chcemy osiągnąć. Kim są nasi odbiorcy Zidentyfikowanie adresatów informacji jest ogromnie ważne dla określenia wymagań wobec aplikacji. Upewnijmy się, że dokładnie znamy odpowiedzi przynajmniej na pytania podane niżej: Jakich przeglądarek będą używali odbiorcy? Netscape Navigator? Jakie wersje: 2.x, 3.x, 4.x czy wyższe? Czy aplikacja będzie używana w Internecie, intranecie, czy lokalnie na komputerze? Czy możemy określić rozdzielczość używanych przez użytkowników monitorów? W jaki sposób użytkownicy będą przyłączeni do Sieci? Modemem 56K, przez łącze ISDN, łączem E1 lub E3? Można by sądzić, że wszystkie pytania poza pytaniem o przeglądarkę nie mają nic wspólnego z JavaScriptem. Łączność? Kogo to obchodzi? Nie muszę konfigurować routerów ani innych tego typu rzeczy. Tak, to prawda. Nie trzeba być certyfikowanym inżynierem Cisco. Przejrzyjmy szybko te pytania, jedno po drugim, i zobaczmy, co może być szczególnie ważne. Używana przeglądarka jest jedną z najważniejszych rzeczy. W zasadzie im nowsza przeglądarka, tym nowszą wersję JavaScriptu obsługuje. Jeśli na przykład nasi odbiorcy są wyjątkowo przywiązani do NN 2.x i MSIE 3.x (choć nie ma żadnego po temu powodu), automatycznie możemy wykreślić przewijanie obrazków wersje JavaScript i JScript nie obsługują obiektów Image ani document.images. 2 Jako że większość użytkowników przeszła na wersje 4.x tych przeglądarek, przewijanie obrazków jest dopuszczalne. Teraz jednak musimy radzić sobie z konkurującymi modelami obiektów. Oznacza to, że Twoje aplikacje muszą być przenośne między przeglądarkami lub musisz pisać osobne aplikacje dla każdej przeglądarki i jej wersji (co może być nadaremną nauką). Gdzie będzie znajdowała się aplikacja? W Internecie, w intranecie, czy też może na pojedynczym komputerze przerobionym na stanowisko informacyjne? Odpowiedź na to pytanie da także szereg innych wytycznych. Jeśli na przykład aplikacja będzie działała w Internecie, możemy być pewni, że do strony będą dobijały się wszelkie istniejące przeglądarki i będą używały aplikacji (a przynajmniej będą próbowały to zrobić). Jeśli aplikacja działa tylko w intranecie lub na pojedynczym komputerze, przeglądarki będą standardowe dla danego miejsca. Kiedy to piszę, jestem konsultantem w firmie będącej jednym z dużych sklepów Microsoftu. Jeśli używany przeze mnie kod okazuje się zbyt dużym wyzwaniem dla Netscape Navigatora i przeglądarka ta sobie z nim nie radzi, to nie muszę się tym przejmować, gdyż użytkownicy i tak korzystają z Internet Explorera. Ważną rzeczą jest rozdzielczość monitora. Jeśli na stronę wstawiliśmy tabelę o szerokości 900 pikseli, a użytkownicy mają do dyspozycji rozdzielczość tylko 800x600, nie zauważą części nasz ciężkiej pracy. Czy można liczyć na to, że wszyscy użytkownicy będą używali jakiejś określonej rozdzielczości? W przypadku Internetu odpowiedź jest negatywna. Jeśli chodzi o intranet, można mieć szczęście. Niektóre firmy standaryzują komputery PC, oprogramowanie, przeglądarki, monitory, a nawet stosowaną rozdzielczość. Nie można też pominąć zagadnień związanych z łącznością. Załóżmy, że stworzyliśmy sekwencję animowaną, która zarobi tyle, co średni film Stevena Spielberga (jeśli to się uda, to może powinniśmy... hm... współpracować). Dobrze, ale użytkownicy modemów 56K zapewne przed ściągnięciem tego filmu zdążą pójść do kina i ten film obejrzeć, zanim ściągną nasz film. Większość użytkowników jest w stanie pogodzić się z tym, że Sieć może się na chwilę zapchać, ale 2 Niektóre przeglądarki Internet Explorer 3.x dla Maca obsługiwały jednak przewijanie obrazków (przyp. aut.).

16 po jakiejś minucie większość z nich uda się na inne strony. Trzeba więc w swoich planach brać pod uwagę także przepustowość łączy. Jak radzić sobie z przeszkodami? Żonglowanie wszystkimi tymi zagadnieniami może wydawać się dość proste, ale rzecz nie jest wcale taka łatwa. Może się okazać, że nie będzie się w stanie obsłużyć wszystkich wersji przeglądarek, rozdzielczości ekranu lub szczegółów związanych z łącznością. Co teraz? Jak uszczęśliwić wszystkich i nadal zachwycać ich obrazkiem o wielkości 500 kb? Warto rozważyć jedną lub więcej z poniższych propozycji. Przeczytaj je wszystkie, aby móc podjąć decyzję, mając komplet informacji. Uwzględniaj wszelkie używane przeglądarki Ta szalenie demokratyczna metoda polega na daniu możliwie najlepszych wyników jak największej liczbie odbiorców. Takie kodowanie jest zapewne najpowszechniej stosowanym i najlepszym podejściem. Oznacza to, że starasz się przede wszystkim obsłużyć użytkowników używających Internet Explorera 4.x i 5.x oraz Netscape Navigatora 4.x. Jeśli zrealizujesz wykrywanie ważniejszych przeglądarek i zakodujesz aplikację tak, aby korzystała z najlepszych cech wersji 4.x, uwzględniając przy tym różnice między przeglądarkami, będziesz mógł zrobić wrażenie na naprawdę dużej części użytkowników. Dyskretnie obniżaj jakość To jest naturalny wniosek wynikający z poprzedniej strategii. Jeśli na przykład mój skrypt zostanie załadowany do przeglądarki nieobsługującej nowych cech, otrzymam paskudne błędy JavaScriptu. Warto używać wykrywania przeglądarki, aby w przypadku niektórych przeglądarek wyłączyć nowe cechy. Analogicznie można ładować różne strony stosownie do różnych rozdzielczości monitora. Mierz nisko To podejście polega na założeniu, że wszyscy używają przeglądarki Netscape Navigator 2.0, ekranu w rozdzielczości 640x480, modemu 14,4K oraz procesora Pentium 33 MHz. Od razu zła wiadomość: nie można zastosować niczego poza JavaScriptem 1.0. Nie ma mowy o przewijaniu, o warstwach, wyrażeniach regularnych czy technologiach zewnętrznych (pozostaje podziękować za możliwość użycia ramek). Teraz wiadomość dobra: nasza aplikacja zawędruje pod strzechy. Jednak wobec ostatnich zmian samego JavaScriptu nawet to ostatnie nie musi być prawdą. Mierzę naprawdę nisko, ale rozsądnym założeniem wydaje mi się zakładanie użycia NN 3.x i MSIE 3.x. Pozostawanie nieco z tyłu ma swoje zalety. Mierz wysoko Jeśli odbiorca nie ma Internet Explorera 5.0, nie zobaczy naszej aplikacji, a tym bardziej nie będzie jej używał. Dopiero w tej wersji można śmiało korzystać z obiektowego modelu dokumentów Internet Explorera, modelu zdarzeń, wiązania danych i tak dalej. Nadmierne oczekiwania dotyczące wersji przeglądarek odbiorców mogą zdecydowanie okroić krąg potencjalnej publiczności. Udostępniaj wiele wersji jednej aplikacji Można napisać szereg wersji swojej aplikacji, na przykład jedną dla Netscape Navigatora, inną dla Internet Explorera. Taki sposób działania nadaje się jednak tylko dla osób dobrze znoszących monotonię, jednak może on przynieść jedną wyraźną korzyść. Przypomnijmy sobie, co było mówione o łączności z Siecią. Jako że często nie da się sprawdzić szerokości pasma użytkowników, można pozwolić im dokonać wyboru. Część łączy ze strony głównej umożliwi użytkownikom z połączeniem E1 ładować pełną grafikę, natomiast użytkownicy modemów będą mogli skorzystać z wersji okrojonej. Użycie języka JavaScript w prezentowanych aplikacjach Opisane strategie są strategiami podstawowymi. W przykładach z tej książki użyto różnych strategii. Warto jeszcze wspomnieć o konwencjach programowania w JavaScripcie. W ten sposób lepiej zrozumiesz przyjęte przeze mnie rozwiązania oraz ustalisz, czy są one dobre w każdej sytuacji. Pierwsze pytanie o aplikację powinno dotyczyć tego, czy przyda się ona do czegoś gościom odwiedzającym stronę. Każda aplikacja rozwiązuje jeden lub więcej podstawowych problemów. Wyszukiwanie i wysyłanie wiadomości, pomoc kontekstowa, sprawdzanie lub zbieranie informacji, przewijanie obrazków i tak dalej to są rzeczy, które lubią 16

17 17 Wprowadzenie sieciowi żeglarze. Jeśli planowana aplikacja nie znalazła dostatecznego uzasadnienia swojego zaistnienia, nie poświęcałem jej swojego czasu. Następną kwestią jest to, czy JavaScript pozwala osiągnąć potrzebną mi funkcjonalność. To było dość łatwe. Jeśli odpowiedź brzmiała tak, stawałem do walki. Jeśli nie, to tym gorzej dla JavaScriptu. Potem przychodziła kolej na edytor tekstowy. Oto niektóre zasady używane w prezentowanych kodach. Wielokrotne użycie kodu przyszłością narodu To właśnie tutaj do głosu dochodzą pliki źródłowe JavaScriptu. W aplikacjach tych używane są pliki z kodem, ładowane za pomocą następującej składni: <SCRIPT LANGUAGE="JavaScript1.1" SRC="jakisPlikJS.js"></SCRIPT> Plik jakisplikjs.js zawiera kod, który będzie używany przez różne skrypty. W wielu aplikacjach tej książki używane są pliki źródłowe JavaScriptu. To się sprawdza. Po co wymyślać coś od nowa? Można także użyć plików źródłowych w celu ukrycia kodu źródłowego przed resztą aplikacji. Wygodne może być umieszczenie bardzo dużej tablicy JavaScriptu w pliku źródłowym. Użycie plików źródłowych jest tak ważne, że poświęciłem im cały rozdział 6. Niektóre aplikacje zawierają kod po prostu wycinany i wklejany z jednego miejsca w inne. Kod taki może być dobrym kandydatem na wydzielenie w plik źródłowy. Wklejanie stosowałem po to, aby zbyt często nie powtarzać zajrzyj do kodu pliku bibliotecznego trzy rozdziały wcześniej. W ten sposób cały czas masz kod przed oczami, póki go nie zrozumiesz. Kiedy już aplikacja na stronie będzie działała tak, jak sobie tego życzysz, zastanów się nad wydzieleniem części kodu do plików źródłowych. Wydzielanie JavaScriptu Między znacznikami <HEAD> i </HEAD> należy umieszczać możliwie dużo kodu w pojedynczym zestawie <SCRIPT></SCRIPT>. Deklarowanie zmiennych globalnych i tablic na początku Nawet jeśli globalne zmienne i tabele mają początkowo wartości pustych ciągów lub wartości nieokreślone, definiowanie ich blisko początku skryptu jest dobrym sposobem poradzenia sobie z nimi, szczególnie jeśli używane są w różnych miejscach skryptu. W ten sposób nie musisz przeglądać zbyt wiele kodu, aby zmienić wartość zmiennej: wiesz, że znajdziesz ją gdzieś na początku. Deklarowanie konstruktorów po zmiennych globalnych W zasadzie funkcje tworzące obiekty definiowane przez użytkownika umieszczam blisko początku skryptu. Robię tak po prostu dlatego, że większość obiektów musi powstać na początku działania skryptu. Definiowanie funkcji zgodnie z porządkiem chronologicznym Innymi słowy staram się definiować funkcje w takiej kolejności, w jakiej będą wywoływane. Pierwsza funkcja definiowana w skrypcie jest wywoływana na początku, druga funkcja jest wywoływana jako następna, i tak dalej. Czasem może to być trudne lub wręcz niemożliwe, ale dzięki temu przynajmniej poprawia się sposób zorganizowania aplikacji i pojawia się szansa, że funkcje wywoływane po sobie będą w kodzie obok siebie. Każda funkcja realizuje jedno zadanie Staram się ograniczyć funkcjonalność poszczególnych funkcji tak, aby każda z nich realizowała dokładnie jedno zadanie: sprawdzała dane od użytkownika, odczytywała lub ustawiała ciasteczka, przeprowadzała pokaz slajdów, pokazywała lub ukrywała warstwy i tak dalej. Teoria jest doskonała, ale czasem trudno ją wcielić w życie. W rozdziale 5. zasadę tę bardzo mocno naruszam. Funkcje tamtejsze realizują pojedyncze zadania, ale są naprawdę długie. W miarę możliwości używaj zmiennych lokalnych Stosuję tę zasadę w celu zaoszczędzenia pamięci. Jako że zmienne lokalne JavaScriptu znikają zaraz po zakończeniu realizacji funkcji, w której się znajdują, zajmowana przez nie pamięć jest zwracana do puli systemu. Jeśli zmienna nie musi istnieć przez cały czas działania aplikacji, nie tworzę jej jako globalnej, lecz jako lokalną.

18 Następny krok Teraz powinieneś mieć już jakieś pojęcie o tym, jak przygotować się do tworzenia aplikacji JavaScript i jak tworzę swoje aplikacje. Bierzmy się więc do zabawy. 18

19 Cechy aplikacji: Wydajne wyszukiwanie po stronie klienta Wiele algorytmów wyszukiwania Sortowanie i dzielenie wyników wyszukiwania Skalowalność Łatwe zapewnienie zgodności z JavaScriptem 1.0 Prezentowane techniki: Użycie separatorów wewnątrz łańcuchowych do rozdzielania pól rekordów Zagnieżdżanie pętli for Rozsądne użycie metody document.write() Zastosowanie operatora trójargumentowego 1 Wyszukiwanie danych po stronie klienta Mechanizm wyszukiwawczy może się przydać w każdej witrynie, czy jednak trzeba zmuszać serwer do przetwarzania wszystkich zgłaszanych w ten sposób zapytań? Prezentowane tu rozwiązanie umożliwia realizację przeszukiwania stron WWW całkowicie po stronie klienta. Zamiast przesyłać zapytania do bazy danych lub do serwera aplikacji, użytkownik pobiera bazę danych wraz z żądanymi stronami. Baza ta jest zwykłą tablicą JavaScriptu, zawierającą w każdym elemencie pojedynczy rekord. Takie podejście daje kilka znaczących korzyści głównie redukcję obciążenia serwera i skrócenie czasu odpowiedzi. Nie należy zapominać, że opisywana tu aplikacja jest ograniczona zasobami klienta, szczególnie szybkością procesora i dostępną pamięcią. Mimo to w wielu przypadkach może ona okazać się doskonałym narzędziem. Kod programu zamieszczono w katalogu ch01 archiwum przykładów, zaś na rysunku 1.1 pokazano pierwszy ekran aplikacji. Program udostępnia dwie metody wyszukiwania, nazwane umownie 3 AND i OR. Poszukiwanie informacji może odbywać się według tytułu i opisu lub według adresu URL dokumentu. Z punktu widzenia użytkownika obsługa aplikacji jest całkiem prosta: wystarczy wpisać szukany termin i nacisnąć Enter. Możliwości wyszukiwania są następujące: Wprowadzenie słów rozdzielonych znakami spacji zwróci wszystkie rekordy zawierające dowolny z podanych terminów (logiczne lub OR). Umieszczenie znaku plus (+) przed wyszukiwanym łańcuchem spowoduje wybranie rekordów zawierających wszystkie podane hasła (logiczne i AND). Wpisanie przed częścią lub całym adresem ciągu url: spowoduje wybranie rekordów odpowiadających fragmentowi lub całości podanego adresu URL. 3 Nazwy te pochodzą od oznaczeń operatorów warunkowych (przyp. tłum.).

20 20 Rysunek 1.1. Rozpoczynamy wyszukiwanie Pamiętaj o archiwum przykładów! Jak napisano we wstępie, wszystkie prezentowane w książce programy można pobrać w postaci pliku ZIP z witryny internetowej wydawcy; plik znajduje się pod adresem index.html. Na rysunku 1.2 pokazano wyniki wykonania prostego zapytania. Wykorzystano tu domyślną metodę wyszukiwania (bez przedrostków), a szukanym słowem było javascript. Każde przeszukanie powoduje utworzenie na bieżąco strony zawierającej wyniki, po których znajduje się łącze pozwalające odwołać się do strony z krótką instrukcją obsługi. Przydatna byłaby też możliwość wyszukiwania danych według adresów URL. Na rysunku 1.3 pokazano stronę wyników wyszukiwania zrealizowanego przy użyciu przedrostka url:, który nakazuje wyszukiwarce sprawdzanie jedynie adresów URL. W tym przypadku szukanym łańcuchem był tekst html, co spowodowało zwrócenie wszystkich rekordów zawierających w adresie ten właśnie ciąg. Krótki opis dokumentu poprzedzony jest tym razem jego adresem URL. Metoda wyszukiwania adresów URL ograniczona jest do pojedynczych dopasowań (tak jak przy wyszukiwaniu domyślnym), nie powinno to jednak być problemem niewielu użytkowników ma ambicje tworzenia złożonych warunków wyszukiwania adresów. Opisywana tu aplikacja pozwala ograniczyć liczbę wyników prezentowanych na pojedynczej stronie i umieszcza na niej przyciski pozwalające na wyświetlenie strony następnej lub poprzedniej, co chroni użytkownika przed zagubieniem w kilometrowym tasiemcu wyników. Liczba jednocześnie prezentowanych wyników zależy od programisty; ustawieniem domyślnym jest 10.

Funkcje i instrukcje języka JavaScript

Funkcje i instrukcje języka JavaScript Funkcje i instrukcje języka JavaScript 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń : zna operatory i typy danych języka JavaScript, zna konstrukcję definicji funkcji, zna pętlę If i For, Do i While oraz podaje

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: JavaScript Cookies (3x45 minut)

Ćwiczenie: JavaScript Cookies (3x45 minut) Ćwiczenie: JavaScript Cookies (3x45 minut) Cookies niewielkie porcje danych tekstowych, które mogą być przesyłane między serwerem a przeglądarką. Przeglądarka przechowuje te dane przez określony czas.

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIE INTERNETOWE WYKŁAD 6. JavaScript Funkcje i obiekty

TECHNOLOGIE INTERNETOWE WYKŁAD 6. JavaScript Funkcje i obiekty 1. Co to jest funkcja? Funkcja jest oddzielnym blokiem kodu, który może być wielokrotnie wykonywany w danym programie, poprzez jej wielokrotne wywoływanie. Do funkcji przekazujemy przeważnie jakieś argumenty,

Bardziej szczegółowo

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main.

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main. Część XVI C++ Funkcje Jeśli nasz program rozrósł się już do kilkudziesięciu linijek, warto pomyśleć o jego podziale na mniejsze części. Poznajmy więc funkcje. Szybko się przekonamy, że funkcja to bardzo

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT

TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT Wstęp TWORZENIE PREZENTACJI MS POWERPOINT Czasami zdarza się, że zostajemy poproszeni o poprowadzenia spotkania czy szkolenia w firmie, w której pracujemy lub po prostu

Bardziej szczegółowo

Zdarzenia Zdarzenia onload i onunload

Zdarzenia Zdarzenia onload i onunload Zdarzenia Zdarzenia onload i onunload Ćwiczenie 1. Rysunek 1. Okno powitalne wykorzystujące zdarzenie onload Na stronie mogą zachodzić różne zdarzenia, np. użytkownik kliknie myszą lub zacznie wprowadzać

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 006 Wydajność systemu 2 SO i SK/WIN Najprostszym sposobem na poprawienie wydajności systemu, jeżeli dysponujemy zbyt małą ilością pamięci RAM

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Access 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Zmienianie rozmiaru ekranu lub

Bardziej szczegółowo

Być może jesteś doświadczonym programistą, biegle programujesz w Javie,

Być może jesteś doświadczonym programistą, biegle programujesz w Javie, Kompendium PHP 01 Być może jesteś doświadczonym programistą, biegle programujesz w Javie, C++, Pythonie lub jakimś innym języku programowania, których jak myślę, powstało już tyle, że chyba nie ma osoby,

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Dział Zagadnienia Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Arkusz kalkulacyjny (Microsoft Excel i OpenOffice) Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

Obiektowy PHP. Czym jest obiekt? Definicja klasy. Składowe klasy pola i metody

Obiektowy PHP. Czym jest obiekt? Definicja klasy. Składowe klasy pola i metody Obiektowy PHP Czym jest obiekt? W programowaniu obiektem można nazwać każdy abstrakcyjny byt, który programista utworzy w pamięci komputera. Jeszcze bardziej upraszczając to zagadnienie, można powiedzieć,

Bardziej szczegółowo

JAVAScript w dokumentach HTML (1) JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania.

JAVAScript w dokumentach HTML (1) JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania. IŚ ćw.8 JAVAScript w dokumentach HTML (1) JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania. Skrypty JavaScript są zagnieżdżane w dokumentach HTML. Skrypt JavaScript

Bardziej szczegółowo

Zastanawiałeś się może, dlaczego Twój współpracownik,

Zastanawiałeś się może, dlaczego Twój współpracownik, Kurs Makra dla początkujących Wiadomości wstępne VBI/01 Piotr Dynia, specjalista ds. MS Office Czas, który poświęcisz na naukę tego zagadnienia, to 15 20 minut. Zastanawiałeś się może, dlaczego Twój współpracownik,

Bardziej szczegółowo

Zakres treści Czas. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów

Zakres treści Czas. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów Aplikacje internetowe KL. III Rok szkolny: 011/01 Nr programu: 31[01]/T,SP/MENIS/004.06.14 Okres kształcenia: łącznie ok. 180 godz. lekcyjne Wojciech Borzyszkowski Zenon Kreft Moduł Bok wprowadzający Podstawy

Bardziej szczegółowo

UNIFON podręcznik użytkownika

UNIFON podręcznik użytkownika UNIFON podręcznik użytkownika Spis treści: Instrukcja obsługi programu Unifon...2 Instalacja aplikacji Unifon...3 Korzystanie z aplikacji Unifon...6 Test zakończony sukcesem...9 Test zakończony niepowodzeniem...14

Bardziej szczegółowo

5-6. Struktura dokumentu html. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów

5-6. Struktura dokumentu html. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów Aplikacje internetowe KL. III Rok szkolny: 013/01 Nr programu: 31[01]/T,SP/MENIS/00.06.1 Okres kształcenia: łącznie ok. 170 godz. lekcyjne Moduł Bok wprowadzający 1. Zapoznanie z programem nauczania i

Bardziej szczegółowo

E-commerce. Genialnie proste tworzenie serwisów w PHP i MySQL.

E-commerce. Genialnie proste tworzenie serwisów w PHP i MySQL. E-commerce. Genialnie proste tworzenie serwisów w PHP i MySQL. Autor: Larry Ullman Poznaj zasady wirtualnego handlu i zarabiaj prawdziwe pieniądze Jak stworzyć doskonałą witrynę sklepu internetowego? Jak

Bardziej szczegółowo

Zasady programowania Dokumentacja

Zasady programowania Dokumentacja Marcin Kędzierski gr. 14 Zasady programowania Dokumentacja Wstęp 1) Temat: Przeszukiwanie pliku za pomocą drzewa. 2) Założenia projektu: a) Program ma pobierać dane z pliku wskazanego przez użytkownika

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW - laboratorium

Aplikacje WWW - laboratorium Aplikacje WWW - laboratorium Język JavaScript Celem ćwiczenia jest przygotowanie formularza na stronie WWW z wykorzystaniem języka JavaScript. Formularz ten będzie sprawdzany pod względem zawartości przed

Bardziej szczegółowo

Podstawy JavaScript ćwiczenia

Podstawy JavaScript ćwiczenia Podstawy JavaScript ćwiczenia Kontekst:

Bardziej szczegółowo

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości część 2 Zaprojektowaliśmy stronę dodaj_dzial.aspx proszę jednak spróbować dodać nowy dział nie podając jego nazwy

Bardziej szczegółowo

Pokaz slajdów na stronie internetowej

Pokaz slajdów na stronie internetowej Pokaz slajdów na stronie internetowej... 1 Podpisy pod zdjęciami... 3 Publikacja pokazu slajdów w Internecie... 4 Generator strony Uczelni... 4 Funkcje dla zaawansowanych użytkowników... 5 Zmiana kolorów

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja systemu NTP rekrut. Autor: Sławomir Miller

Dokumentacja systemu NTP rekrut. Autor: Sławomir Miller Dokumentacja systemu NTP rekrut Autor: Sławomir Miller 1 Spis treści: 1. Wstęp 1.1 Wprowadzenie 1.2 Zakres dokumentu 2. Instalacja 2.1 Wymagania systemowe 2.2 Początek 2.3 Prawa dostępu 2.4 Etapy instalacji

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika

Instrukcja użytkownika Instrukcja użytkownika Zandro 1.5.5 1 Metryka dokumentu Autor: Tomasz Krówczyński Liczba stron: 14 Data utworzenia: 21-07-2014 Rewizja: 67 HISTORIA ZMIAN Data Autor Wersja Zmiany 21-07-2014 Tomasz Krówczyński

Bardziej szczegółowo

Jak posługiwać się edytorem treści

Jak posługiwać się edytorem treści Jak posługiwać się edytorem treści Edytor CKE jest bardzo prostym narzędziem pomagającym osobom niezaznajomionym z językiem HTML w tworzeniu interaktywnych treści stron internetowych. Razem z praktyka

Bardziej szczegółowo

Jak ustawić cele kampanii?

Jak ustawić cele kampanii? Jak ustawić cele kampanii? Czym są cele? Jest to funkcjonalność pozwalająca w łatwy sposób śledzić konwersje wygenerowane na Twojej stronie www poprzez wiadomości email wysłane z systemu GetResponse. Mierzenie

Bardziej szczegółowo

Cw.12 JAVAScript w dokumentach HTML

Cw.12 JAVAScript w dokumentach HTML Cw.12 JAVAScript w dokumentach HTML Wstawienie skryptu do dokumentu HTML JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania.skrypty Java- Script mogą być zagnieżdżane

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4 KLASY, OBIEKTY, METODY

Rozdział 4 KLASY, OBIEKTY, METODY Rozdział 4 KLASY, OBIEKTY, METODY Java jest językiem w pełni zorientowanym obiektowo. Wszystkie elementy opisujące dane, za wyjątkiem zmiennych prostych są obiektami. Sam program też jest obiektem pewnej

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE IV

KRYTERIA OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE IV KRYTERIA OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH W KLASIE IV I OKRES Sprawności 1. Komputery i programy konieczne (ocena: dopuszczający) wymienia z pomocą nauczyciela podstawowe zasady bezpiecznej pracy z komputerem;

Bardziej szczegółowo

Sesje, ciasteczka, wyjątki. Ciasteczka w PHP. Zastosowanie cookies. Sprawdzanie obecności ciasteczka

Sesje, ciasteczka, wyjątki. Ciasteczka w PHP. Zastosowanie cookies. Sprawdzanie obecności ciasteczka Sesje, ciasteczka, wyjątki Nie sposób wyobrazić sobie bez nich takich podstawowych zastosowań, jak logowanie użytkowników czy funkcjonowanie koszyka na zakupy. Oprócz tego dowiesz się, czym są wyjątki,

Bardziej szczegółowo

Internet, jako ocean informacji. Technologia Informacyjna Lekcja 2

Internet, jako ocean informacji. Technologia Informacyjna Lekcja 2 Internet, jako ocean informacji Technologia Informacyjna Lekcja 2 Internet INTERNET jest rozległą siecią połączeń, między ogromną liczbą mniejszych sieci komputerowych na całym świecie. Jest wszechstronnym

Bardziej szczegółowo

World Wide Web? rkijanka

World Wide Web? rkijanka World Wide Web? rkijanka World Wide Web? globalny, interaktywny, dynamiczny, wieloplatformowy, rozproszony, graficzny, hipertekstowy - system informacyjny, działający na bazie Internetu. 1.Sieć WWW jest

Bardziej szczegółowo

Aplikacje Internetowe

Aplikacje Internetowe Aplikacje Internetowe ITA-103 Wersja 1 Warszawa, październik 2008 Spis treści Wprowadzenie i-4 Moduł 1 Podstawy HTML 1-1 Moduł 2 Kaskadowe Arkusze Stylów CSS 2-1 Moduł 3 Podstawy JavaScript 3-1 Moduł 4

Bardziej szczegółowo

Temat: Ułatwienia wynikające z zastosowania Frameworku CakePHP podczas budowania stron internetowych

Temat: Ułatwienia wynikające z zastosowania Frameworku CakePHP podczas budowania stron internetowych PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLĄGU INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ Sprawozdanie z Seminarium Dyplomowego Temat: Ułatwienia wynikające z zastosowania Frameworku CakePHP podczas budowania stron internetowych

Bardziej szczegółowo

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do przeprowadzania ankiet internetowych

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do przeprowadzania ankiet internetowych Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do przeprowadzania ankiet internetowych widok ankiety w przeglądarce Rozpoczniemy od zaprojektowania bazy danych w programie SYBASE/PowerDesigner umieszczamy

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo systemów komputerowych. Java i JavaScript. Java i JavaScript. Java - historia

Bezpieczeństwo systemów komputerowych. Java i JavaScript. Java i JavaScript. Java - historia Bezpieczeństwo systemów komputerowych Java i JavaScript mgr Katarzyna Trybicka-Francik kasiat@zeus.polsl.gliwice.pl pok. 503 Java i JavaScript używane w celu dodania cech interaktywności do stron WWW mogą

Bardziej szczegółowo

Kontrola sesji w PHP HTTP jest protokołem bezstanowym (ang. stateless) nie utrzymuje stanu między dwoma transakcjami. Kontrola sesji służy do

Kontrola sesji w PHP HTTP jest protokołem bezstanowym (ang. stateless) nie utrzymuje stanu między dwoma transakcjami. Kontrola sesji służy do Sesje i ciasteczka Kontrola sesji w PHP HTTP jest protokołem bezstanowym (ang. stateless) nie utrzymuje stanu między dwoma transakcjami. Kontrola sesji służy do śledzenia użytkownika podczas jednej sesji

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja wstępna TIN. Rozproszone repozytorium oparte o WebDAV

Dokumentacja wstępna TIN. Rozproszone repozytorium oparte o WebDAV Piotr Jarosik, Kamil Jaworski, Dominik Olędzki, Anna Stępień Dokumentacja wstępna TIN Rozproszone repozytorium oparte o WebDAV 1. Wstęp Celem projektu jest zaimplementowanie rozproszonego repozytorium

Bardziej szczegółowo

4.2. Ustawienia programu

4.2. Ustawienia programu 4.2. Ustawienia programu Zmiana wielkości dokumentu Pracując w programie MS Excel 2010 niejednokrotnie doświadczysz sytuacji, w której otwarty przez Ciebie arkusz nie będzie mieścił się na ekranie monitora.

Bardziej szczegółowo

5.4. Tworzymy formularze

5.4. Tworzymy formularze 5.4. Tworzymy formularze Zastosowanie formularzy Formularz to obiekt bazy danych, który daje możliwość tworzenia i modyfikacji danych w tabeli lub kwerendzie. Jego wielką zaletą jest umiejętność zautomatyzowania

Bardziej szczegółowo

QUERY język zapytań do tworzenia raportów w AS/400

QUERY język zapytań do tworzenia raportów w AS/400 QUERY język zapytań do tworzenia raportów w AS/400 Dariusz Bober Katedra Informatyki Politechniki Lubelskiej Streszczenie: W artykule przedstawiony został język QUERY, standardowe narzędzie pracy administratora

Bardziej szczegółowo

Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3

Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3 Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3 Terminale ABA-X3 od dostarczane od połowy listopada 2010 r. są wyposażane w oprogramowanie umożliwiające skanowanie podsieci w poszukiwaniu aktywnych

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja szablonu i wystawienie pierwszej aukcji allegro

Konfiguracja szablonu i wystawienie pierwszej aukcji allegro Konfiguracja szablonu i wystawienie pierwszej aukcji allegro Metod na wystawienie aukcji na allegro jest co najmniej 2. W pierwszej przechodzimy do zakładki MOJA SPRZEDAŻ, w USTAWIENIACH SPRZEDAŻY odnajdujemy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Warto zapamiętać...2. Podstawy...3

Spis treści. Warto zapamiętać...2. Podstawy...3 Spis treści Warto zapamiętać...2 Podstawy...3 Moduły:...12 Aktualności...12 Fotogaleria i galeria wideo...13 Download...15 Przekierowanie...16 Formularz...17 Katalog produktów...18 Komponenty...18 Pokaz

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z poczty e-mail i Internetu

Korzystanie z poczty e-mail i Internetu Korzystanie z poczty e-mail i Internetu Jesteś nowym użytkownikiem systemu Windows 7? Wiele elementów odpowiada funkcjom znanym z poprzednich wersji systemu Windows, możesz jednak potrzebować pomocy, aby

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie modułu płatności eservice. dla systemu oscommerce 2.3.x

Wdrożenie modułu płatności eservice. dla systemu oscommerce 2.3.x Wdrożenie modułu płatności eservice dla systemu oscommerce 2.3.x - dokumentacja techniczna Wer. 01 Warszawa, styczeń 2014 1 Spis treści: 1 Wstęp... 3 1.1 Przeznaczenie dokumentu... 3 1.2 Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1 Podręcznik użytkownika programu Ceremonia 3.1 1 Spis treści O programie...3 Główne okno programu...4 Edytor pieśni...7 Okno ustawień programu...8 Edycja kategorii pieśni...9 Edytor schematów slajdów...10

Bardziej szczegółowo

Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność

Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność Kup książkę Poleć książkę Oceń książkę Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność SPIS TREŚCI Drodzy Uczniowie!........................................... 5 Rozdział 1. Bezpieczne posługiwanie

Bardziej szczegółowo

Technologie Internetowe Raport z wykonanego projektu Temat: Internetowy sklep elektroniczny

Technologie Internetowe Raport z wykonanego projektu Temat: Internetowy sklep elektroniczny Technologie Internetowe Raport z wykonanego projektu Temat: Internetowy sklep elektroniczny AiRIII gr. 2TI sekcja 1 Autorzy: Tomasz Bizon Józef Wawrzyczek 2 1. Wstęp Celem projektu było stworzenie sklepu

Bardziej szczegółowo

Pawel@Kasprowski.pl Języki skryptowe - PHP. PHP i bazy danych. Paweł Kasprowski. pawel@kasprowski.pl. vl07

Pawel@Kasprowski.pl Języki skryptowe - PHP. PHP i bazy danych. Paweł Kasprowski. pawel@kasprowski.pl. vl07 PHP i bazy danych Paweł Kasprowski pawel@kasprowski.pl Użycie baz danych Bazy danych używane są w 90% aplikacji PHP Najczęściej jest to MySQL Funkcje dotyczące baz danych używają języka SQL Przydaje się

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja techniczna dot. mailingów HTML

Specyfikacja techniczna dot. mailingów HTML Specyfikacja techniczna dot. mailingów HTML Informacje wstępne Wszystkie składniki mailingu (pliki graficzne, teksty, pliki HTML) muszą być przekazane do melog.com dwa dni albo maksymalnie dzień wcześniej

Bardziej szczegółowo

Szablon główny (plik guestbook.php) będzie miał postać:

Szablon główny (plik guestbook.php) będzie miał postać: Skrypt: Księga gości Skrypt generujący księgę gości będzie się składał z trzech części: szablonu głównego, który należy zapisać pod nazwą guestbook.php, formularza służącego do dodawania wpisów, który

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Używanie usługi Office 365 na telefonie z systemem Android Przewodnik Szybki start Sprawdzanie poczty e-mail Skonfiguruj telefon z systemem Android w celu wysyłania i odbierania poczty za pomocą konta

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

Widżety KIWIPortal. tworzenie umieszczanie na stronach internetowych opcje zaawansowane. Autor: Damian Rebuś Data: 29.06.2015 Wersja: 1.

Widżety KIWIPortal. tworzenie umieszczanie na stronach internetowych opcje zaawansowane. Autor: Damian Rebuś Data: 29.06.2015 Wersja: 1. Widżety KIWIPortal tworzenie umieszczanie na stronach internetowych opcje zaawansowane Autor: Damian Rebuś Data: 29.06.2015 Wersja: 1.3 Strona 1 z 17 1 SPIS TREŚCI 2 Metody osadzania widżetów... 3 2.1

Bardziej szczegółowo

Smarty PHP. Leksykon kieszonkowy

Smarty PHP. Leksykon kieszonkowy IDZ DO PRZYK ADOWY ROZDZIA SPIS TREœCI KATALOG KSI EK KATALOG ONLINE ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG Smarty PHP. Leksykon kieszonkowy Autor: Daniel Bargie³ ISBN: 83-246-0676-9 Format: B6, stron: 112 TWÓJ KOSZYK

Bardziej szczegółowo

ERGODESIGN - Podręcznik użytkownika. Wersja 1.0 Warszawa 2010

ERGODESIGN - Podręcznik użytkownika. Wersja 1.0 Warszawa 2010 ERGODESIGN - Podręcznik użytkownika Wersja 1.0 Warszawa 2010 Spis treści Wstęp...3 Organizacja menu nawigacja...3 Górne menu nawigacyjne...3 Lewe menu robocze...4 Przestrzeń robocza...5 Stopka...5 Obsługa

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie modułu płatności eservice. dla systemu Zen Cart 1.3.9 1.5

Wdrożenie modułu płatności eservice. dla systemu Zen Cart 1.3.9 1.5 Wdrożenie modułu płatności eservice dla systemu Zen Cart 1.3.9 1.5 - dokumentacja techniczna Wer. 01 Warszawa, styczeń 2014 1 Spis treści: 1 Wstęp... 3 1.1 Przeznaczenie dokumentu... 3 1.2 Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Nr: 12. Tytuł: UDOSTĘPNIANIE DANYCH O SPRAWACH KLIENTOM KANCELARII NA ZEWNĘTRZNYCH SERWERACH WWW. Data modyfikacji: 2012-03-08

Nr: 12. Tytuł: UDOSTĘPNIANIE DANYCH O SPRAWACH KLIENTOM KANCELARII NA ZEWNĘTRZNYCH SERWERACH WWW. Data modyfikacji: 2012-03-08 Nr: 12 Tytuł: UDOSTĘPNIANIE DANYCH O SPRAWACH KLIENTOM KANCELARII NA ZEWNĘTRZNYCH SERWERACH WWW Data modyfikacji: 2012-03-08 Co zawiera ten dokument: Ten dokument zawiera informacje o możliwościach i sposobie

Bardziej szczegółowo

uczyć się bez zagłębiania się w formalnym otoczeniu,

uczyć się bez zagłębiania się w formalnym otoczeniu, CZĘŚĆ 3 - INTERNET 3.1 WSTĘP Internet jest globalnym zbiorem połączonych ze sobą komputerów, które przesyłają informacje między sobą za pośrednictwem szybkich połączeń sieciowych oraz linii telefonicznych.

Bardziej szczegółowo

autor poradnika - KS Jak zamieszczać i edytować artykuły na szkolnej stronie internetowej

autor poradnika - KS Jak zamieszczać i edytować artykuły na szkolnej stronie internetowej Jak zamieszczać i edytować artykuły na szkolnej stronie internetowej adres naszej strony: www.zs3.wroc.pl logo liceum 1. Aby dodać artykuł należy się zalogować: System pokaże nazwę zalogowanego użytkownika

Bardziej szczegółowo

System magazynowy małego sklepu.

System magazynowy małego sklepu. System magazynowy małego sklepu. dokumentacja użytkownika. Mariusz Grabowski e-mail: mariosh@interia.pl Jabber ID: mariosh@jabber.autocom.pl Spis treści 1 Wstęp. 2 2 Przed uruchomieniem. 3 3 Korzystanie

Bardziej szczegółowo

14. POZOSTAŁE CIEKAWE FUNKCJE

14. POZOSTAŁE CIEKAWE FUNKCJE 14. POZOSTAŁE CIEKAWE FUNKCJE Funkcji jest cała masa, których nie poruszono w tym kursie. Bardziej ciekawe postaram się właśnie w tej lekcji omówić. Na pewno wielu z Was, czeka z niecierpliwością na funkcję

Bardziej szczegółowo

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości

Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości Budowa aplikacji ASP.NET współpracującej z bazą dany do obsługi przesyłania wiadomości Rozpoczniemy od zaprojektowania bazy danych w programie SYBASE/PowerDesigner umieszczamy dwie Encje (tabele) prawym

Bardziej szczegółowo

Polityka bezpieczeństwa.

Polityka bezpieczeństwa. Polityka bezpieczeństwa. Cookies Polityka dotycząca Ciasteczek Niniejsza Polityka dotycząca Ciasteczek odnosi się do wszystkich stron internetowych oraz aplikacji na urządzenia mobilne, odwiedzających

Bardziej szczegółowo

Nawigacja po długim dokumencie może być męcząca, dlatego warto poznać następujące skróty klawiszowe

Nawigacja po długim dokumencie może być męcząca, dlatego warto poznać następujące skróty klawiszowe Zestawienie wydatków rok 2015 1 Wstaw numerację stron. Aby to zrobić przejdź na zakładkę Wstawianie i w grupie Nagłówek i stopka wybierz Numer strony. Następnie określ pozycję numeru na stronie (na przykład

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja INWENT 5

Konfiguracja INWENT 5 Krótka instrukcja Rozpoczęcia pracy Zakończenia Inwentaryzacji w programie INWENT5 Pierwszym pytaniem na jakie należy sobie odpowiedzieć jest czy wymianę danych kolektor-komputer dokonywać ma się automatycznie

Bardziej szczegółowo

2 Podstawy tworzenia stron internetowych

2 Podstawy tworzenia stron internetowych 2 Podstawy tworzenia stron internetowych 2.1. HTML5 i struktura dokumentu Podstawą działania wszystkich stron internetowych jest język HTML (Hypertext Markup Language) hipertekstowy język znaczników. Dokument

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zgłaszania błędu

Instrukcja zgłaszania błędu Instrukcja zgłaszania błędu 1 Kanały zgłaszania Do dyspozycji są trzy kanały zgłoszeń: A. AnswerTrack 2 aby skorzystać z tego kanału należy posiadać założone konto użytkowania AT2 (pkt.3), wypełnić formularz

Bardziej szczegółowo

Wikispaces materiały szkoleniowe

Wikispaces materiały szkoleniowe Wikispaces materiały szkoleniowe Wstęp Wikispaces jest ogólnie dostępnym narzędziem do tworzenia własnych stron internetowych. Zastosowanie stron internetowych tworzonych przy pomocy wikispaces to na przykład:

Bardziej szczegółowo

Pomoc dla systemu WordPress

Pomoc dla systemu WordPress Pomoc dla systemu WordPress Ten plik pomocy przeznaczony jest dla pluginu stat24 w wersji 0.2. W tym pluginie porzucono wsparcie dla starszych wersji WordPress (niższych niż 1.5) oraz zrezygnowano z opcji

Bardziej szczegółowo

Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9

Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9 Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9 Uruchamianie edytora OpenOffice.ux.pl Writer 9 Dostosowywanie środowiska pracy 11 Menu Widok 14 Ustawienia dokumentu 16 Rozdział 2. OpenOffice

Bardziej szczegółowo

Symulator tabletu z systemem Windows 8.

Symulator tabletu z systemem Windows 8. Symulator tabletu z systemem Windows 8. Witam w mojej kolejnej publikacji, tym razem dowiesz się: - Jak uruchomić symulator tabletu z w pełni funkcjonalnym systemem operacyjnym Windows 8; - Jak wykorzystać

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 007 Tryb rzeczywisty i chroniony procesora 2 SO i SK/WIN Wszystkie 32-bitowe procesory (386 i nowsze) mogą pracować w kilku trybach. Tryby pracy

Bardziej szczegółowo

Jak zainstalować szablon allegro?

Jak zainstalować szablon allegro? Jak zainstalować szablon allegro? W mailu z zakupionym szablonem otrzymali państwo plik zip z numerem szablonu w nazwie. Należy najpierw go rozpakować. W paczce znajduję się pliki: 1. index[nrszablonu].txt

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi aplikacji MobileRaks 1.0

Instrukcja obsługi aplikacji MobileRaks 1.0 Instrukcja obsługi aplikacji MobileRaks 1.0 str. 1 Pierwsze uruchomienie aplikacji. Podczas pierwszego uruchomienia aplikacji należy skonfigurować połączenie z serwerem synchronizacji. Należy podać numer

Bardziej szczegółowo

Stawiamy pierwsze kroki

Stawiamy pierwsze kroki Stawiamy pierwsze kroki 3.1. Stawiamy pierwsze kroki Edytory tekstu to najbardziej popularna odmiana programów służących do wprowadzania i zmieniania (czyli edytowania) tekstów. Zalicza się je do programów

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007)

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Instrukcja numer D2/08_01 Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Opiekun pracowni internetowej cz. 2 (D2) Określanie właściwości stron WWW (domyślne pliki startowe, katalogi wirtualne,

Bardziej szczegółowo

Zacznijmy więc pracę z repozytorium. Pierwsza konieczna rzecz do rozpoczęcia pracy z repozytorium, to zalogowanie się w serwisie:

Zacznijmy więc pracę z repozytorium. Pierwsza konieczna rzecz do rozpoczęcia pracy z repozytorium, to zalogowanie się w serwisie: Repozytorium służy do przechowywania plików powstających przy pracy nad projektami we w miarę usystematyzowany sposób. Sam mechanizm repozytorium jest zbliżony do działania systemu plików, czyli składa

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Word 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Pasek narzędzi Szybki dostęp Te

Bardziej szczegółowo

PORADNIK KORZYSTANIA Z SERWERA FTP ftp.architekturaibiznes.com.pl

PORADNIK KORZYSTANIA Z SERWERA FTP ftp.architekturaibiznes.com.pl PORADNIK KORZYSTANIA Z SERWERA FTP ftp.architekturaibiznes.com.pl Do połączenia z serwerem A&B w celu załadowania lub pobrania materiałów można wykorzystać dowolny program typu "klient FTP". Jeżeli nie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do programu Przypominacz 1.6

Instrukcja do programu Przypominacz 1.6 Instrukcja do programu Przypominacz 1.6 Program Przypominacz 1.6 pozwala w prosty sposób wykorzystać dane z systemu sprzedaży Subiekt GT do prowadzenia tzw. miękkiej windykacji poprzez wysyłanie kontrahentom

Bardziej szczegółowo

1. Przypisy, indeks i spisy.

1. Przypisy, indeks i spisy. 1. Przypisy, indeks i spisy. (Wstaw Odwołanie Przypis dolny - ) (Wstaw Odwołanie Indeks i spisy - ) Przypisy dolne i końcowe w drukowanych dokumentach umożliwiają umieszczanie w dokumencie objaśnień, komentarzy

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do programu DoUPS 1.0

Instrukcja do programu DoUPS 1.0 Instrukcja do programu DoUPS 1.0 Program DoUPS 1.0 pozwala w prosty sposób wykorzystać dane z systemu sprzedaży Subiekt GT do generowania listów przewozowych dla firmy kurierskiej UPS w połączeniu z bezpłatnym

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW - laboratorium

Aplikacje WWW - laboratorium Aplikacje WWW - laboratorium PHP. Celem ćwiczenia jest przygotowanie prostej aplikacji internetowej wykorzystującej technologię PHP. Aplikacja pokazuje takie aspekty, obsługa formularzy oraz zmiennych

Bardziej szczegółowo

System Gokart Timing

System Gokart Timing System Gokart Timing 1 Spis treści System Gokart Timing... 1 Wstęp... 3 Słownik pojęć:... 3 Ogólny opis systemu... 3 Wymagania... 3 Aplikacja pomiarowa... 4 Interfejs... 4 Opis funkcji... 5 Aplikacja do

Bardziej szczegółowo

11. KORESPONDENCJA SERYJNA

11. KORESPONDENCJA SERYJNA 11. KORESPONDENCJA SERYJNA 11.1. TWORZENIE SERYJNEGO LISTU MS Word dostarcza użytkownikowi narzędzie do sprawnego i szybkiego realizowania szczególnego rodzaju korespondencji- korespondencji spersonalizowanej,

Bardziej szczegółowo

OpenLaszlo. OpenLaszlo

OpenLaszlo. OpenLaszlo OpenLaszlo Spis Treści 1 OpenLaszlo Co to jest? Historia Idea Architektura Jako Flash lub DHTML Jako servlet lub SOLO Jak to działa? Język LZX Struktura programu Skrypty Obiekty i klasy Atrybuty i metody

Bardziej szczegółowo

6. Bezpieczeństwo przy współpracy z bazami danych

6. Bezpieczeństwo przy współpracy z bazami danych 6. Bezpieczeństwo przy współpracy z bazami danych 6.1. Idea ataku SQL injection Atak znany jako SQL injection jest możliwy wtedy, gdy użytkownik ma bezpośredni wpływ na postać zapytania wysyłanego do bazy

Bardziej szczegółowo

Wirtualna tablica. Padlet: https://pl.padlet.com/ Padlet nazywany jest wirtualną tablicą, ścianą lub kartką strony internetowej.

Wirtualna tablica. Padlet: https://pl.padlet.com/ Padlet nazywany jest wirtualną tablicą, ścianą lub kartką strony internetowej. Wirtualna tablica Padlet: https://pl.padlet.com/ Padlet nazywany jest wirtualną tablicą, ścianą lub kartką strony internetowej. To proste w obsłudze narzędzie może służyć jako tablica informacyjna lub

Bardziej szczegółowo

Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012. Visual Basic. Michael Halvorson. Przekład: Joanna Zatorska

Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012. Visual Basic. Michael Halvorson. Przekład: Joanna Zatorska Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012 Visual Basic Michael Halvorson Przekład: Joanna Zatorska APN Promise, Warszawa 2013 Spis treści Wstęp...................................................................vii

Bardziej szczegółowo

LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika

LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika Prowadzący: Dr inż. Jacek Habel Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Zakład Projektowania Procesów

Bardziej szczegółowo

Wymagania z informatyki na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Informatyka wyd. Operon dla klasy II.

Wymagania z informatyki na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Informatyka wyd. Operon dla klasy II. Wymagania z informatyki na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Informatyka wyd. Operon dla klasy II. Dział I O higienie pracy, komputerze, sieciach komputerowych i Internecie - zna

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programowania

Wprowadzenie do programowania do programowania ITA-104 Wersja 1 Warszawa, Wrzesień 2009 ITA-104 do programowania Informacje o kursie Zakres tematyczny kursu Opis kursu Kurs przeznaczony jest do prowadzenia przedmiotu do programowania

Bardziej szczegółowo

Dokument Detaliczny Projektu Temat: Księgarnia On-line Bukstor

Dokument Detaliczny Projektu Temat: Księgarnia On-line Bukstor Koszalin, 15.06.2012 r. Dokument Detaliczny Projektu Temat: Księgarnia On-line Bukstor Zespół projektowy: Daniel Czyczyn-Egird Wojciech Gołuchowski Michał Durkowski Kamil Gawroński Prowadzący: Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów

Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów Niniejsze opracowanie przeznaczone jest dla osób zamierzających zdać egzamin ECDL (European Computer Driving Licence) na poziomie podstawowym. Publikacja zawiera

Bardziej szczegółowo