Raport fnt 207Л METODY RADIOIZOTOPOWE W TECHNICE LOTNICZEJ JERZY LEWITOWICZ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Raport fnt 207Л METODY RADIOIZOTOPOWE W TECHNICE LOTNICZEJ JERZY LEWITOWICZ"

Transkrypt

1 Raport fnt 207Л METODY RADIOIZOTOPOWE W TECHNICE LOTNICZEJ JERZY LEWITOWICZ

2 METODY RADIOIZOTOPOWE W TECHNICE LOTNICZEJ RADIOISOrOPIC METHODS Ш THE AEROSPACE TECHNOLOGY РШОЮОПШШВ ШОДИ В ДВИЦМЯН01 Jercy Lmrltewicz Xostytut Techniczny Wojak Lotniczych Warsi

3 Matryc* wykonano według dostarczonych oryginałów ТЫ» raport ho» been reproduced directly from the beet ovcdoble copy Rozprowadza - Раожроохрпших - Available from: OŚRODEK WORMACJI O ENERGII MOROWEJ Warszaw* РК*Ч XI p. fama MNOWB AGH - KRAKÓW Э0459 Krefcłw, в». MtckliHc» ЭО ЯК. Ы. V. 71 А1. ОНиц 4» * **» 1WMt-2ł r aim turn цммп«дигши лл iinnnm ** * ни w мм: яы IMS MMV w# \

4 i 4 Strwgzenje W pracy przedstawiono różnorodne zastosowani* aetod radioizotopowych w technice lotniczej. Nowe przykłady takich zastosowań dotyczą: radioizotopowych badań procesów zażycia w zespołach silników lotniczych, nowych konstrukcji przyrządów lotniczych, badania materiałów lotniczych metodami nieniszczącym. Zn the paper are presented various applications of the radioisotoplc Methods into aerospace technology. Hew exaaples of such applications refer to: the radioisotopic Investigations of using up processes in aircraft enginesf the new designs of airplain instrumentsi the investigation of aerospace materials bv usa of" non-distructive methods. В аасхоаа»! работе вралпавамш радмпотошшх иподо в аваацво о! и ш м J o талх щ>шмвж*п( ктв*шеа!ралимотоввлв кемщовм роцоосо! вносе а агрегатах амащапаад даагатма1,шо: аоветруща! аииммант арйоров» матераааоа

5 1. wnkhmdzenze Współczesne lotnictwo ogólny* sforaułowaalu obejauje saaciloty, śaigłowce 1 szybowe*, lotniska, łączni* z Ich wypoaazenl** «raz urządzanie l astody zapewniając* właściwa *fc*plobtacj* togo bardzo skomplikowanego sprzętu technicznego. Wyaokl* wyaeganla {nlezewodnośe&owst technologiczne itp.jl stawiano współczeenya alinlkoa lotnlczyat turbinowya l tłokowy*, róznya przyrzedea lotniczy*, konstrukcji płatoaców 1 óalgłeweów - zauazeja do poszukiwania nowych* coraz bardziej precyzyjnych «etod badawczych. OB takich aatod - przy rozwiązywaniu wialu zagadnień - aozna zaliczyć aetody izotopowa. Uaozllwlaje on* (psiprzez wyłfczna Ich zastosowani* lub w pełacz*alv z innyal a*todawl}t badania nowych zjawisk fizycznych l prebleaów technicznych rckwl*- zywanych w czssi» produkcji aprzotu lotniczego l prac w zakrasls budownictwa lotniakowegoi - konatruawaal* nowych typów przyrządów pokładawych l nazlownych wykorzystajacych proalonlowanle j«dron*j - osltganls powazriych korzyści akonoalcznych' przez ze*t«plenle niektórych dotychczasowych aetod, etosowonyeh konstrukcji 1 technologii - nowyai, wykorzystaj«cyal wiasnosclaal izotopów proalenlotwórczyeh. Praco dotycz«e* stosowanie izotopów promieniotwórczych w badaniach prz«tu lotniczego przebiegaj* w dwóch kierunkach. Pierwszy z nich ts wyfcerzyetenle Izotopów do badania procesów terwedynaalcznych i aechanleznych, np. do wyznaczania rozkłada teaperatur na łopatkach turbin 1 Innych czeeclach silników, powlarów elflara właściwego gazów wylatujących z dyszy, zalany luzów i szczelin w silnikach turbinowycht drugi natoalaet obejmije wykorzystani* izotopów jako źródeł proalenlowenie w badaniach stanu sprzętu technicznego, np. w defektoskopii, disgnostycs sleaentów konstrukcyjnych 1 wyposażenia lotniczego.

6 Ajtor и pracy podają,i oeawia wybrane «etody oraz t«ich zastosowanie jaki* specyficzne die techniki lotniczej, badań eprzetu lotniczego. 2. BADANIE PROCESÓW ZUŻYCIA ELEMENTU* W LOTNICZYCH ZESPOŁACH TRI80- LOGICZNYCH Badania procesów zużycia eleaentów w lotniczych zaapołech (ayateaach) tribologlcznych odbywa alf zarówno w fazla opracowywania i badania nowych konotrukcjl Jak te* w długotrwałej fazie efceploatacjl wdrożonych do użytkowania konetrufccjl. wazyatkia aatody Jądrowa opierają al«na poalarza proalenlowanla jądrowego lub rentgenowskiego wywoływanego w reakcjach jądrowych badz aaltowanago przaz Izotopy promieniotwórcza. Metody radioizotopowa uwozllwlaja wyznaczanie podstawowych charaktaryatyk (wielkość zużycia i intensywność) ayataaów trlbologlczny 1 w ten epoaób daj» możliwość określania trwałości allnlków lotniczych l Ich zespołów w czaala badali heaownlanych, uaozllwleja wykrywania etanów awaryjnych w preceale ekaploatacjl. W fazie opracowywania nowych konetrukcji częściej wykorzystuj» ele etody analizy aktywaeyjnej 1 watawak radioaktywnych Cl.23. w proceele ekaploatacjl techniki lotniczej wyaagane ea azybkle aetody dlagneatyczne. 3edn«z nich, bardzo użyteczne jeat aetode rentgenowakioj fl«oreecencjl radiolzotopo«s*j XRF 3,4.63. Эак pokazana w pracy C6l wetodt XRP aozna z powodzenie* zaeteeowac do badania proeeeów zużycia elewentów w czaale długotrwałych prób 1 badań w haaownl allnlka. jaki nla ógł być poddany edpewlednieww przygotowania do badań aetode analizy ektyweeyjnej lub watawek radioizotopowych. Z aytuacja tak* apotykaay ale na przykład w etetycznej kontroli jakości allnlfców gdy egzeaplarz do kontroli wybierany jeat loeowe. Oebr* iluatracj«takich badań jeet przykład (przedetawleny na rya. l) badania produktów zużycia w oleju die ellnlke "Wala" C-45 w czaafe długotrwałych badań haaowianych. Badania wykonano za poaoce zeetawu XRP z licznlklea proporcjanelnya i wlelokenałowya anellzatorea aaplltudy. Зек wldac z wykreeów na rya. 1 ellnifc ten charakteryzuje ele bardzo dobrya ekładea filtrowania produktów zużycia w ayeteele olejowy*, w przypadku nlewyeteplenla jakiegokolwiek zużycie awaryjnego eleaentów allnlk» pazia* koncentracji produktów zużycia Jeet alnlaalny w eałya przawzlala czaau ekaploatacjl pe zakończeniu akra*» docierania.

7 Pod*t «nowy scheaet układu poalarowsgo w aetodzle XRF przedstawiony па rya. 2, kładą «If z detektora (1) z: okianklaa poaierowya, anergetycznych filtrów poalarowych (2) С73* źródła izotopowego (3), elektronicznej aparatury zliczajacej, analizującej 1 zeeilajscej (4) oraz naczynia z analizowane próbka (5). Na rye. 3 przedstawiono Jeden z przykładów zestawu polowego do poalarów XRF zawierającegot urządzanie do filtrowania próbek oleju typu ев-1/гпи. (1) С8Э, głowic» po- iarowe w obudowie (2) C93. zestaw elektroniczny (3) z przellcznlkie» elektronicznym, cyfrowy» lub analogowy» (produkcji zakładów POLON) i rejestrator plaakowy (4). Badani* taki» zestawaa zapewniaj* dokładność 1-6 ppa dla żelaza. Na rys. 4 przedstawiono typowy przykład wykrycia stanu awaryjnego układu łożyskowania jednego z lotniczych silników turbinowych w wyniku snalizy koncentracji produktów zużycia zawierających Żelazo w lnetalecji olejowej* tt badaniach przyjęto standardowa, objętość próbki olejowej 100»1, pobierań* z Instalacji po almitach po zatrzyaanlu silnika. Stosując eetods MtF wykryto J«z dzleeletkl przykładów rozwlnletych etanów awaryjnych w wyniku wzeożonego zużycia eleaantów w ayetaaech trlbologlcznych allnlków lotniczych. Ne rye. S przedetawlono trzy przypadki wykrycia atanów awaryjnych zaistniałe w różnych aoaentach: na poczftku okresu ekeploatacji (nr 33), w órodkowya przedzielę I nr Z7) i pod koniec okresu aledzyreeontowego (nr 29)» wszystkie silniki wycofano z eksploatacji 1 w czasie rozbiórki w zakładach rewontowyeh potwierdzono etan awaryjnego zużycia. Эак złożone aoga być przebiegi proceeów zuzyciowych pokazano na rye. 6.dla lotniczego silnika turbinowego typu 31B. we wszystkich przypadkach wykrycia etanu awaryjnego zużycia silnik watrzyaywano Zvekeploatacji nledepuszczajec do Jego zetercie. wykorzystując aetode»f wykonano ciekawa badania zużywania aif pierścieni uszczelniających w lotniczy» silniku turbinowy» typu 37F. Na rys. 7 przedstawiono zalań» koncentracji produktów zużycia pierścieni w instslacjl olejowej w ezaele badań silnika w haaowni Г.10]. Dzięki taki» badanlo» aozna było wyznaczyć dopuezczalne okresy sksploetacji silnika, w pracy С 23 przedstawiono wyniki badań aetode ХКР zużycia eleaentów trecyeh lotniczej poapy pellwawej typu PN-9HA. Badania uazllwiły optyaallzscjf okładu paliwa lotniczego.

8 3. NOWE LOTNICZE PRZYRZĄDY IZOTOPOWE Wysoki* wyaaganla niezawodnościowa, technologiczne 1 funkcjonalne stawiam współczesny* konstrukcje* lotniczy* (płatowco*, iaigłowco* i ellniko») rożny* przyfzadoa afco*pllfcowi>sj ewioniki zauszaje do poszukiwania nowych, coraz bardziej precyzyjnych *etod badawczych i zaaad działania urządzeń technicznych. Do takich **tod - przy rozwiązywaniu wlalu zagadnie* - aoznc zaliczyć aetody izotopowa. umożliwiaj a one - poprzez wyłączne ich zastoeowanie lub w poleczeniu z innyai aetodaal: - na konstrakejff nowych urządzeń osprzętu lotniczego z wykorzystanie* radioizotopów, charakteryzujących ale odpowiednio duża dokładnością wskazań i czułością} badanie niektórych procesów tribologlcznych w zespołach lotniczych takich jak tarcie, zużyci*» poślizg 1 parametrów aerodyn**icznych oraz ter*odyna*lcznych jak wyznaczani* siły nośnej śaigłowca, zalany gaato- ci gazów xm dysz* silnika turbinowego ltp. w licznych Już rozwiązaniach lotniczych przyrządów Izotopowych wykorzystuje alf dwa podstawowe zjawiska oddziaływania proalenlowanla jądrowego z naterle: pochłanianie proaleniowanla 1 jago odbici* wystepujecego pod nazwa wstecznego rozpraszania. Na podatawla tych zjawlak rozwl«zane probleay nowych układów naatfpujacych przyrządów lotniczych: wskaźnik oblodzenia teaolotu, wyeokościoalerz dla dużych wysokości, pallwoaiarz Cli.123 i aiernik po*i*ru ilości oleju 1 paliwa С133. Metody izotopowa w nawigacji lotniczej uaozllwiły nowe rozwiązani* zakich probleaów jakt wyznaczenie określonego punktu na traal* lotu 4, sygnalizacje odległości 1 kierunku dla lotu zespołowego kilku śalgłoweów C43, poalaru eiły noenej ealgłowea С103. Wyznaczenia określonego punktu na treele lotu aaaolotu (telgłowca) jest aozliws ze powoca Izotopowego zrddła proalenlowanla uwleozezonago w ty* punkcie i odpowiedniej aparatury znajdującej alg na eaaolocl*. Taki* rozwiązania stosuje ale w trudnych warunkach atmosferycznych podczas dokonywania zrzutów na określony punkt na zie*l, w celu eygnellzacjl *o**ntu wykonania tzw. czwartego ekretu przy podejściu do ledowanla na paaach «tartowych l podczas ładowania śalgłowców i aaaolotów pionowego atartu. Zastosowani* znacznika izotopowego uaożllwlło poalar poślizgu w lotniczej poael* paliwowej С 16*173.

9 3.1. WSKAŹNIKI OBLODZENIA SAMOLOTU» Podczas oblodzeni* eaaolotu w loci* n» powierzcnil olotu oeadza if warstwa lodu dochodząca do grubości kilku allleetrów. Sygnallza» cjt t*ge zjawiska oparto na absorpcji proalenlowania (w szczególności proaleniowanie bata) przez warstwę lew*. Seheaatyczni* zasadf działania sygnalizatora oblodzenia aaaolotu aozna objaśnić za poaoca ryaunku. Na> pwkryclu eaaolotu instaluj* alt pojaanik z* zrodłea izotopowy*, *alt*j**?ya proaienlewenle bata, który na równi z innyal czaśclaai pokrywa sit warstw* lod«. Moc dawki proaieniowania haaowsnla rejestrowana przax dataktor jeet proporcjonalna.do strualanla proalanlowanla bata. wraz za wzrost** warstwy lodu zaniejaza ale aoc dawki rajaatrowana] przez detektor, który poprzez sprzężony z nla elektroniczny układ całkujący 1 przekaźnikowy steruj» obwodea sygnalizacji śwletlenj. Układ eygnallzacjl oblodzenia aaaolotu, ateeowany obecnie np. typu RIO-2N С183 działa następująco^ w pojeanlku z* żródłaa proaienlowania dodatkowo zaaontowany joat grzejnik, który jeat włączany cyklicznie do pracy m celu roztapiania nagroaadzonego lodu. Uktea- aylecz* sit. Je<ł!i po kolejny* rozarożaniu alerzona wartoać aocy dawkt nie zwniejszy sia ponownie. Opiaeny wyżej układ z uwsgi na temperaturowe Talawt wydajności d;- taktora sygnalizuje waratwt lodu o grubości powyżej 1,2 wa (co J-? i stosunkowa aałt ookładnoeclf), przy czya wartość ta zalania ele ж» zalana teaperatury otoczenia i praktycznie obejauje zakres * i.'\. W celu wyellainowanla t*j teaperaturowej charakteryatykl i ty; - y* zwitkezenla czułości układu, zachowując stałe Jaj wartoać przy zaianach teaperatury otoczenia» zaproponowana nowy układ sygnalizator-» oblodzenia pracujtcy w układzie różnicowy* С193. Scheaat działania eygnallzatora oblodzenia pracującego w układzie różnicowy* pokazano na rys. 9, a scheaat układu sygnalizacji świetlnej i grzejnika otrzyauje sit poprzez rejeatrecjt, z* рм»с detektorów, różnicy chwilowych wartości весу dawek proaleniowanla, pecnedzacych od dwu strualeni proai*niewsnia b*t* - jednego prz*chodzacee* przez nleoblodzont stront» Detektory ualeszcza alt poniżej pojewnlke. pod pokryci*» saaolotu, syaetrycznl* wzglede* pajaanlka wzdłuż kierunku napływu «trug powietrza V. Grzejnik uaieezeza al* w pajaenlfcu»i*oirodowo wzgladea j*go ścianek, co powoduje, że teaparatura ulegajtoaj oblodzeniu ścianki pojeanlke jeat stale niższe niż ścianki przeciw» ległej, lnteneywhlej nagrzewanej przez grzejnik.

10 Takie rozwiązania pozwoliło na koapenssc<e «płynu teaperatury otoczenia na brace układu. Ponadto ze wzgledji na etała różnice teaperatury przeciwległych «denek pojeanlke. przez które przechodzę rejestrowane etrualenle proaleniowanla beta, czułość ukłedu jest o rząd wyżaza NYSOKD&XOMIEftZ IMDXOXZOTOPOwY Działanie konwencjonalnych wyeokościoalerzy lotniczych oparta jast ne wykorzyetaniut odkeztałcenla eleaentu sprężystego (aeabrany) pod wpływea zalany ciśnienie otaoeferycznsgo i przenleelenle tego odkeztalcenia w sposób aechanlczny lub elektryczny na wychylenie wakazówkl wy- ckościoeierza, albo tez zjawiake Dopplera dla fal radiowych odbijanych od powierzchni zioal. Obydwie ta zasady, w lotach na dużych wysokościach (powyżej 2SO00 ) aajf poważne wady. Hm dużych wysokościach gradient ciśnienia Jest aały 1 w związku z tya różnice odkształcali aeebrnny takie ее aałe. «etodzle Dopplera trzeba dyepenować eilnyal źródłem! proalonlowanla elektromagnetycznego. Zasadę pracy nowego typu wyuokoścloalerza sozna oprzeć na wykorzystani* zależności pochłaniania prosienlowenla alfa przez pawtatrze, którego geetość zalania alf wraz z wyoofcoścla. Obecnie istnieje kilka rozwiązań Mierników aałych ciśnień Сdo takiego przyrządu sprowadza alf w ty* ujęciu wysokościoalerz lotniczy) pracujących w układzie z pojedynezya sygnałea lub wykorzyatujocych aetode różnicowa. Rozwiązanie wyeokoścloalerża przedstawiono echeaatycznle na ryaunku 11. Podstawa przyrządu jeat jedna fcoaera jonizacyjna o rozalarech anlejezyeh od zasiągu cząstek alfa dla najwiekezej wartości alerzonego ciśnienia. Zalana ciśnienie powietrze doprowadzonego do koaory jonizacyjnej powoduje zalane jej prądu jonizacyjnego, który po wzeocnienlu ełuty do sterowanie przyrządów wakazujacya wysokość. Tego type rezwlezania odznaczaj! sis bardzo aałe bezwładności* l łatwya do dalszej obróbki aygnałee wyjśclowya. З.Э. SOMZM STOPNIA KkLZZOU «О2УЯК Do badań lotniczych nurnikowych poep paliwowych nlezbednya jeet poeledanie alernlkte prędkości obrotowej bieżni łozyefc. Z uwagi m określone. «wert«konetrukeje poap paliwowych* jaj poaiar aoze być realizowany praktycznie tylko aetod» radioizotopowa Г.16Э. U podstaw tsj 16 \.

11 aetody lazy zaatoaowanla "znacznika~ radloizatapowago" (no. Ca-60) ualaazczonago na alaaancla wykonujący* ntch obrotowy 1 dotaktara wraz z przeliczniki** alaktronowya. Układ taki zapawnla poalar prędkości obrotowej z błfde* niajazyw nlz, 1 obrót. większości przypadków ilość znaczników radioizotopowych ni* aoz* być wlefceza od 4 co dają dokładność poalaru równa * obrotu. Scheaat ldaowy oaawianego przyrząd* podano aa rye. 12. Przyrząd zawiere prądowy licznik ecyntyłacyjny Lt z dozy* ecyntylatere* (0 44 x 40 aa) typu N*3 (Tl) l fotopowlolaeza* typu FEU-93, obwód kaztałtowanla lapulaów (R.C), wzaacnlacz tranzyatorowy (Tl) i typowy przell» cznlk elektronowy (Prz). Oprócz togo w akład przyrządu wchodzi zaallacz alaclowy (2) dostarczający dwóch Maplffć atablllfwanyoh (-U f : Ul) o wartościach V i 24V. uśredniony aygnał wyjściowy (Op) o polaryzacji ujaanej z licznika acyntylecyjnego L5 poprzez pojoaność Cl pida яу jeet *a wejście wzaacnlacza zbudowanego na tranzyeterze polowy* (Tl). wyjściowe 1*- pulay, do atarowanl* przellcznlkle* al*ktr«nowya (*rz) ( o polaryzacji dodatni*j zbierane a* z rezyetorm (M). Niezbędna wartość aktywności A źródła proalenlawanl* вввиа См1еezczonego na bieżni łozyeke) metnm wyznaczyć w «proazczony epoeób w oparciu o aatodff zliczeń w apoktrowatrll ecyntylocyjnej. Aby eygnał wyjściowy z ts poaladał **ł* fluktuacja aaplltudy należy przyjąć ^ - «i- (t^ - azerokośe iapuleów *a anodzie fetepowielecza wy no«zaca akoło 1 0,25 ua (- 4 -częetoeć lapulaów). Oaówiony przyrząd wykonano w forala aodelu użytkowego. Poprawność pracy aodalu azczagółowo aprawdzono w laboratoriach, gdzl* wykazał pełn«przydatność de badań lotniczych poap paliwowych. Zakree po*laru prędkości obrotowej wynoal 300»10000 obr/*in SrCNALIZATOlt ZMIAWY ILOŚCI 0LE3U Proponowany przyrząd przeznaczony jaat do aut atyczneaa. zdalnego (bezetykowego) poalaru ilości 1 ezybfcośel ubytku oleju znajdującego ele w zbiorniku. ezczególnoścl przyrząd tan nadaje alf do poalaru 1 eygnolizeejl ilości 1 ezybkośel ubytku oleju w lotniczych silnikach turbinowych znajdujących sit no współczesnych eaaaletaeh. silnik tur» binowy wyposażony jaat w durelowy zbiornik olejowy o pojeaności 11,5 litrów. Istnieje Możliwość adaptacji togo przyrządu do zeetoeowsn, prsktyeznie. na kazdya typie aaaolotu. Prźyrz«d poeiada neeteoujec* dene teehnlczno-ekeploetecyjne: U

12 a) Sygnalizacja szybkości ubytku oleju w zbiorniku; wlekezej od 0,5 1/ain (w przedziale Ilości oleju w zbiornik* 11,6-71), sygnalizacja śwlotłea puleujacya (przerywanya z czeototliwościa 2Hz) w kabinie pilota. b) Sygnalizacja Ilości oleju w zbiorniku śwlatłea clagłya w kabinie pilota litrów* c) źródło światła aygnallzacyjnego - typowa żarówka (27W, 0.17A) bodzie na noraalnya wypoeazonlu kabiny aaaoletu MiC-21 (używane do autoaatycznjo eygnallzacji pożaru aawnatrz aaaolotu? d) Czae reakcji układu poalaroao-aygnallzacyjnago (na zalany ilości oleju) wynoel 60e. letniej* aozllwośel ekróeenla tego czaeu do około 30 a. e) Elektroniczny «kład paalarowo-eygnallzacyjny (wykonany w oparciu o typowe obwody ecalone) zawiera źródło aiekklego proaleniowanla gaaaa Aa-2*1 i detektor GH. Koaplatny przyrząd poaiarowy zawiera trzy części akłedowet - blok elektroniczny o wyaiarach 60x70x80 aw 1 aaele około 200 g, - eondo detekcyjna «wyaiarach f 30х1ж0 wa l aaele 180 g. - źródło proalenlowania Aa«241 w zoaknlftej obudowie o wyaiarach 9 16x10 aa 1 aaele 120 g. Przyrząd żaailany joet z eiacl pokładowej eaaolotu - pobćr aocy IOW. Scheaat funkcjonalny radioizotopowego przyrządu do poaiaru 1 aygnalizacji ilości 1 ezybkości ubytku oleju w ellnlkech lotniczych podano na rye ekłed tego przyrządu wchodzą naetopujace zeepoły składowa: - źródło alfkklego proaieniowanle gaaaa Aa.241 o aktywności 8 acl/k 0,63. E HeV, T 1 / let) (ZP), - detektor proalenlowania (licznik ОН typu STt-6). (O), - układ kaztałtowenla aygnału wyjściowego z detektora, - dwuprogowy układ aygnalizacji eterujacy poprzez przekaźnik alek» troaagnetyczny P rz śwlatłea żarówki Z, - zasilacz przetwarzający napięcie pokładowe aaaolota 27V na trzy nmtepujtco napięcia: *6V. -»20V, «380V. Źródło ZP ealtuje wiazkf aiekkiego proaienlowanla gaaaa, która ' przenikając poprzez ścianki zbiornika 2b 1 olej trafia do detektora O. 12

13 Sygnał wyjściowy z detektora (lapuley o *aplltudzla *ZO* 1 o czeatośd uwarunkowanej ilością oleju w zbiorniku) ulega uśrednianiu oraz różniczkowaniu. Uśredniony aygnał służy do «tarowania uktadaa poaiaroitya uruchaaiajacy* -poprzez przekaźnik elektroaagnatyczny P fx aygnellzacje s*ietlna. żarówka 2 świad światłe* ciągły* gdy ilość oleju jeet Milej ~ sza od założona] objętości równaj 7,0 litrów. Netowlast sygnał z wyjście obwodu różniczkującego staruje drugia układa* progowy* uruchaeiajecya poprzez przekaźnik P n aygnalizacjt świetlna, 2arówka 2 świeci wtedy śwlatłea pulsujący*-» Na wyjściu obwodu różniczkującego, aygnał (o wartości 2C» av) pojawia sif tylko wtedy, gdy wyetfpuje azybfci ubytek oleju w zbiorniku - wiffcszy od 0,6 1/mln. Ooświadczalni» udowodniono, za «ozliwa jeat aygnalizacja szybkości ubytku oleju większej od 0.6 litra na jedna *lnute. Gdyby zacwodziła konieczność sygnalizacji anlajazych szybkości ubytku oleju wówczas należałoby zwiększyć ilość liczników GH lub poalefcazyć aktywność źródła A* 241 л* Eleaentaal naaoacl w oaawlany* przyrządzi* set wyaokostabllny układ detekcji z automatyczne regulacja czułości detektora zapewniający odporność na działanie czynników zakłócających występujących na pokładzie aaaolotu; układ automatycznego różniczkowania ciągłego, wolnszalennego aygnału statystycznego, 4, ZASTOSOWANIE METODY XfF 00 BADANIA HATfltZAfcóW współczaena technika lotnicza wyaege duzaj niezawodności pracy poszczególnych eleaentów wchodzecyeh w skład różnego rodzaju urządzeń. W związku z tya istnieje konieczność kontroli jakości wykonania gotowych wyrobów. Kontrole taka *6zna prowadzić jedyni* przy zaateeewanlu nieniszczących astod badawczych. Sedn^ z takich eetod jest **toda radicizotopowaj fluoreseonejl rentgenowskiej. Pozwala ona w wielu wypadkach na szybkę analizę v.kościowf 1 ilościowe użytych * produkcji *ateriałów (za względu na zawarta w nich plerwiaatkl). Katoda ta nie żalenia zupełnie stanu tizyczno-ehewicznago badanych elaaantów. Te zalety decyduje o duftej przydetnaści aetody XRF w kontroli produkcji 1 w bedaniech diagnostycznych С 213.

14 4.1. BADANIA LOTNICZYCH ZBIORNIKÓW CIŚNIENIOWYCH Radioizotopów* aatoda fluoreecencji rentgenoweklej (XRF) okazała elf jedyną aatoda nienlezczacf - aozliwa do zaatoaowanla. pozwalając* stwierdzić czy zawartość N1 w atall, z której aykonan* mą zbiorniki ciśnieniowe nla przekracza 0,5%. Użyta пш we tapla określania "jedyna aetode* wynika z faktu, ze podetewowya warunki*» nsrzusonya przez producenta, było nlonaruazenle w najaniejezya etopnlu waretwy wierzchnie] zbiorników przy dokonywaniu poalarów. Energie linii fluoreeceneyjnych Fe l N1 aa naetfpujace: Fe Ket - 6.4keV, ł=e K keV, N1,^ keV, Ni^ <*V. Odległość aiedzy llnlaal Fe K(t 1 Ni, wynoal 410 ev, czyli znajduje alf ne granicy zdolności rozdzielszej detektora półprzewodnikowego* Przy dużej zawartości Fe (około 97Х) w atoaunku do Ni (około 1,5%) - linia Я1ед powoduje tylko poazerzenle llnll. Fe K.. Z tych powodów przy określaniu zawartości N1 należy oprzeć elf głównie na poaiarze lnteneywnoścl llnll N1. Na rya. 16 przedetawlono widaa proalenlowania fluoreecencyjnego dla atall 30HS8NA (b) zawlerajfcej 1.5» N1 oraz dla aatariaku zbiornika (a). Z porównania obu wide wynika. Za Materiał, z którego wykonano zbiornik zawiera anlej nit 0,S% NI. Linia Zn^j powataje na ekutak pokrycia zbiorników waretwa ochronnf zewierajfcf cynk. Na ryeunku podano także krzyw* kalibracji BADANIE W3POKNIK6* 8ILNIKA ŚHICŁONCA Celea badań waponlków ellnlfcow śalgłowca było określenie zawartości Cr w atall z której wykonane były te eleaenty. Energie llnll fluorescencyjnych Cr wynoazf СГед 4.4k»V oraz Cr K. «5.9keV. wyaoka zdolność rozdzielcza detektora półprzewodnikowego pozwala na całkowite rozdzielenie llnlj. fluoreaceneyjnych Cr 1 Fe. Z poniaru Inteneywnoścl llnll Cr^eożna w operelu o.krzywa eaenowanle wyznaczyć zawartość Cr w bedanych elementach, z przebadanych pięciu wapomlków dwa poaiadały zawartość Cr wynoezec«12 do 14JU Natoalaat w pozoatałych trzech eleaentaeh Ilości Cr nie przekraczała 0,9%. Na ryeunku 17 przedetewlone e«widaa proaleniowenla fluorescencyjnego die weteriełów. z których wykonane były. wepornlkl oraz krzywa kalibracji. Wideo (a) uzyakano dla «mpornlka, w którya zawartość Cr wynoal okuło 14%. Natoalaat wideo (a) odpowiada wapornikowl. w którya ilość Ce jees «nlejeze nlz O.SSŁ. 14

15 Silnik "WOLA" C-45 (olej MT- 16 p ) D - okres docierania 2 - okres normalnego zużycia? - okres norrnalnego zużycia Co с В. Г \ Zn ł - ł 1» ' '",**» *'-\^ * -. It. '.....-r (oatntni etao Numer Й! kanału "w " *"%9 и M 10* Rye. 1» Widu» proaltnlonanl* r«ntg«nowakl«go produktów zużycia «lvaenttfw w allnlku Wol* C-45

16 Rye. 2. 8ohM«t Hktadu poalarawago m ««todxl* r*ntg*no««ki«j fluor««c*ncji radloizotopoimj

17 , _-.. _ и'- '..,,..-, z**taw poaiarowy do badania koneantrac)! produktów zużyci, и oltj.ch allnlków lotniczych.oto.

18 Typ silnika та Nr m badani/ od ii.tcimo т и. о», тз г? ł ł ' wymiano oleju wktriumanie eksploatacji silnika 3 i r:'.-.::» f -i. -i. M МО <W Czas eksploafacji silnika t.godi Ry«. 4, Zalana koncantraojl produków zużycia «lanantów w lnatalacjl olejowaj lotniczego «Unik» turblnowego typu 37F («atoda XKf)

19 { Objaśnema tvt/eufamr stint i a г eksploatacji ł путана ofrji; o brak priotk u/i'/u fir *4V Ry.. 5. z*iana koneantracjl t.l.z, w inatalacji olajomj rołnych «ilnikow lotniczych typu 37F («.toda

20 со I* e «a N 5 -i Ы *» К 8 л ФХ 20

21 10» so Docieranie Zużycie normalne Zużucte аюгщпе 8 * Poziom dopuszczalnej honcentrogi zelota -5 I? J ю Ii li i i l i i I I _ 1 _ L i i t*. Cms pracy silnika t, godz 1 y9 ' ZiJ* i%n * kon ;«"trmjl Ul»». produktów zutyola plertclanl иажеж*1п1«)«вуоь w «Uniku lotnlozya tvpu 37F w oxa«l«dkugotrwałyeh badań w haaownt

22 ' Rye. 8. Scheaat działanie eygnellzatora oblodzenie eaioletv RI0-2M 1 - źródło promieniowanie Sr-90, 2-po3eanik źródła, Э - detektor, 4 - pokrycia aaaolotti, 5 - waratwa lodu, в» grzejnik elektryczny 22

23 0-0 Rye. 9. Seheut działania sygnalizatora oblodzenia -pr»c«jaoego w układzie ruznlcowya 1 - źródło proaianionanla, 2 - pojeanik, 3 - grzejnik elektryczny, 4 - pokrycie aaaolotu, 6 - obudowa sygnalizatora, 6,8 - detektory, 7 - warstwa lodu 23

24 1 --_ Rye. 10. Schevet układu elektronicznego sygnalizator* oblodzenie ea*oletu pracujący * układzie różnicowy* 1,2 - detektory, 3 - grzejnik elektryczna, 4,6 - układy całkujące. Б blok porównania sygnałów, 7 - blok sterowania, 8 - przekaźnik elektromagnetyczny. 9 - dzielnik napięcia, 10 - zeellecz, u - obwód eygnalizacjl «Kletlnej, 12 - «łącznik 24

25 0" Zasilacz źródło promień. Co 60 Blok elektr. Oscyloskop Falomien cyfrowy Ry«. 11. W/aoko*oiMltrx alfa до~?эо l e n l i e e v l W ł * «b«i*0». 3 - «Uktredy, 4 - k.lektor jon«n, в - Izotopów» trodlo proal».

26 «ye. 12. Selwaat Ыокояу układu paaiaru poślizgu totyaka я lotniczej poaplo paliwowej 26

27 Rye. 13. Schemat ldaowy koaplatnago układu poniaru poallzgu łożyska w lotnicza] poupls paliwowej

28 J»5V Г "1 1<;/ (<<М mu detektwn fizuc/'t I *V, ehM.t fui.kcjen.lny r.dielzotopo«.go p«yrx»*i ее fo.i.ro Hotel i ubytku ol.ju m tllnikech lotnlozyoh zp - tródło prwiunlowenl., о - d.t.ktor. 2 - iąrón*. «ygnelixeeyjrt», *b - zbiornik ol.ju

29 Komparator вюка - da 55 Uklod różniczkujący Stopień sumujący Rya ch»at blokowy radioizotopowego przyrządu do poeuru iloael t ubytku oleju ««llntkaeh lotnlczyeh s-

30 xw I I 1 ft$ ЩС MS 990 ЗЮ 210 2M Numer konału analizatora Rys. 16. Wida* dla eznaexanta t«rlału l*t«l*zy«ii łblornlków ciśnieniowych 30 i

31 e S I i 4» s 12» I * ą «I» ««I W W «Numer kanału analizatora Куа. 17. *1ём dla «zmcxwit* atarlałh шрагписб* allnikaw igłoneo»

32 LITERATURA 1. Banaalfc Z., Kara* Э.г Izotopowa badani* trwałości «Uników spalinowych. PT3 (dod.), 3 (506). Warszawa Lewltowlcz Э.: Metody jądrowa badania preceaow zużycia elwsentów. aeazyn РТЭ, 4 851, Marsza*» 19*0. 3. Florkowakl Т.* Generacja 1 techniczna wykorzystani* alefcklsgo pro» laniowanla X г.* źródeł izotopowych, 2*az. Nauk. ACH, Rozprawy 32. Kraków 1B Lewltowlcz 3.» Wybrana zagadnienia zaetoeowen sated izotopowych w technice lotniczej 1 lotniskowej. Informator ZTWL. Warszawa Lewltowiez 3.: Możliwości zastosowanie rentgenowskiej flm*>r**c*mcjl radioizotopowa,j (XRF) w oadanlach silników, j, , Warszawa Lewltowlcz 3., Florkowakl Т.. HaJtubek A.» Badani* praowktow zszycia czyści sllnlkós astods XRF. Sysp. Post. Tech. OadrawsJ w Mswca i Cospodarca Narodowaj, a Zakopana Lswitowlcz 3.j Sposób szybkiego określania zużycia tozysfc tocznych zwłaazcza lotniczych silników turbinowych. Patent PRL яг 8Э Lswltowlcz 3., Baca M., Hikoda T.j Urządzania do filtrowania cieczy. Wzór użytkowy nr 27250, Lswltowlcz 3., Florkowskl Т., Owsik 8.: Głowica detekcyjna do wyznaczania zawartości aatall w aubatancjaeh aatode XKF. Wzór szytkowy nr 27393, Lswltowlcz 3., Ostspkowlcz M.: Eksploataeyjno-laboratoryjn* badania zużywania alf olejowych uazczelnlen pierścieniowych w lotniczych sllniksch turbinowych. II Konf. Metody Powlarows w Techn. Lotniczej. ITWL, s , Wsrszaws Bradley СМ., Power M.A.. Аиск 3.F.: Rodleleotopas for Aerospace t.ii a. 220, Dayton Hardwlg E.3., Hochhalssr 3,8.: Radlolaotopss for Asrospsce t. U s. 148, Dayton WsXksr W.P., Stslnbrsnnor F.3.S Osslgan and tasting of an alreruft nucleonlc fuel quantity eyetea. SAG Prspr. nr , 14. Evans H.O.i Rsdlolsotopes for Areospsos t.ii s. 57, Osyton

33 15. Gmrrmrd H.j Decent 010 Radloaetric - Technlqwe Dovelopaent». Xaet. and Ted. Teetu *40, Lewltowlcz 3., Stttkonla M.t ZMtotoMnU Izotopów praaienietworczyeh. do poalarii predkoecl obrotowej łozyeka operowego it lotniczej poaple paliwowa j. II Kent. M»t. Ni. T*ehnlo* Lotn. ITWL. a «ar- z«m LmiltoMicz Э., «я/kplsz A., Stukonl* H.: Radioizotopowy przyrządf*o zdalnaoo paalam pcallzaw tezyakt» lotniczych poapaeh pallaowyeh. Koni. N»Mk. TaclM, XT*L, a Marazaa» l» Madlolzotopnyj algimllzatar obllodlanlja RIO-S94. Maakwa Lawltowlez 3.» tyonalizatar abladzanla aaeolotm. Patent ИН. nr « *., ' 20. Lawltowlez 3.. «ykplaz A.. Klczko W.t H»d«l a<rgimllzatora zalany ilości olaju я turblnoaych allnlkaeh lotniczych. XXX Konf. Mat. Poap. w Tachn. Lotniczej, a. 22B-234. ITWL. W»r»zawa 19M. 21. Laaltawlcz 3., H&aiak P.г Badania raizaju aattrlału ezaacl lotniczych nlaniazcz«ea aatoda Izatopowa. Konf. Naufc.-Tachn. a. 7-12, XTNL, Warszawa 197*. ZŁ. Lawltawlcz 3., Stukania M.» Pumimr pradaktow zużycia*alaaantew pary narnikaaaj w latnlesaj aaapla pallwawaj. XV Konf. Hat. Pea. w Taehn. Latn. a , ГТвЛ., Wanzawa

CEL 4. Natalia Golnik

CEL 4. Natalia Golnik Etap 15 Etap 16 Etap 17 Etap 18 CEL 4 OPRACOWANIE NOWYCH LUB UDOSKONALENIE PRZYRZĄDÓW DO POMIARÓW RADIOMETRYCZNYCH Natalia Golnik Narodowe Centrum Badań Jądrowych UWARUNKOWANIA WYBORU Rynek przyrządów

Bardziej szczegółowo

MG-02L SYSTEM LASEROWEGO POMIARU GRUBOŚCI POLON-IZOT

MG-02L SYSTEM LASEROWEGO POMIARU GRUBOŚCI POLON-IZOT jednoczesny pomiar grubości w trzech punktach niewrażliwość na drgania automatyczna akwizycja i wizualizacja danych pomiarowych archiwum pomiarów analizy statystyczne dla potrzeb systemu zarządzania jakością

Bardziej szczegółowo

Licznik Geigera - Mülera

Licznik Geigera - Mülera Detektory gazowe promieniowania jonizującego. Licznik Geigera - Mülera Instrukcję przygotował: dr, inż. Zbigniew Górski Poznań, grudzień, 2004. s.1/7 ` Politechnika Poznańska, Instytut Chemii i Elektrochemii

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z POMIARÓW PORÓWNAWCZYCH STĘŻENIA RADONU Rn-222 W PRÓBKACH GAZOWYCH METODĄ DETEKTORÓW PASYWNYCH

RAPORT Z POMIARÓW PORÓWNAWCZYCH STĘŻENIA RADONU Rn-222 W PRÓBKACH GAZOWYCH METODĄ DETEKTORÓW PASYWNYCH Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk LABORATORIUM EKSPERTYZ RADIOMETRYCZNYCH Radzikowskiego 152, 31-342 KRAKÓW tel.: 12 66 28 332 mob.:517 904 204 fax: 12 66 28

Bardziej szczegółowo

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości Seria Jubileuszowa Każda sprężarka śrubowa z przetwornicą częstotliwości posiada regulację obrotów w zakresie od 50 do 100%. Jeżeli zużycie powietrza

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 1 ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 15.1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych właściwości wzmacniaczy mocy małej częstotliwości oraz przyswojenie umiejętności

Bardziej szczegółowo

SITOP modular Modułowe zasilacze sieciowe

SITOP modular Modułowe zasilacze sieciowe SITOP modular Modułowe zasilacze sieciowe Specyfikacja techniczna Zasilacze SITOP 1- i 2-fazowe Zasilacze SITOP 3-fazowe SITOP Moduł podstawowy 24 V/5 A Moduł podstawowy 24 V/10 A Moduł podstawowy 24 V/20

Bardziej szczegółowo

THICK 800A DO POMIARU GRUBOŚCI POWŁOK. THICK 800A spektrometr XRF do szybkich, nieniszczących pomiarów grubości powłok i ich składu.

THICK 800A DO POMIARU GRUBOŚCI POWŁOK. THICK 800A spektrometr XRF do szybkich, nieniszczących pomiarów grubości powłok i ich składu. THICK 800A DO POMIARU GRUBOŚCI POWŁOK THICK 800A spektrometr XRF do szybkich, nieniszczących pomiarów grubości powłok i ich składu. Zoptymalizowany do pomiaru grubości warstw Detektor Si-PIN o rozdzielczości

Bardziej szczegółowo

Licznik scyntylacyjny

Licznik scyntylacyjny Detektory promieniowania jonizującego. Licznik scyntylacyjny Instrukcję przygotował: dr, inż. Zbigniew Górski Poznań, grudzień, 004. s.1/8 ` Politechnika Poznańska, Instytut Chemii i Elektrochemii Technicznej,

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLITECHNIKA GDAŃSKA, Gdańsk, PL BUP 19/09. MACIEJ KOKOT, Gdynia, PL WUP 03/14. rzecz. pat.

PL B1. POLITECHNIKA GDAŃSKA, Gdańsk, PL BUP 19/09. MACIEJ KOKOT, Gdynia, PL WUP 03/14. rzecz. pat. PL 216395 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 216395 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 384627 (51) Int.Cl. G01N 27/00 (2006.01) H01L 21/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE Politechnika Łódzka Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych 90-924 Łódź, ul. Wólczańska 221/223, bud. B18 tel. 42 631 26 28 faks 42 636 03 27 e-mail secretary@dmcs.p.lodz.pl http://www.dmcs.p.lodz.pl

Bardziej szczegółowo

Regulator napięcia transformatora

Regulator napięcia transformatora Regulator napięcia transformatora Zastosowanie Regulator RNTr-1 Wykorzystywany jest do stabilizacji napięcia na stacjach elektroenergetycznych lub końcach energetycznych linii przesyłowych. Przeznaczony

Bardziej szczegółowo

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PRZYRZĄDY POMIAROWE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Przyrządy pomiarowe Ogólny podział: mierniki, rejestratory, detektory, charakterografy.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI Przekaźnik na USB Nr katalogowy RELx-USB-00

INSTRUKCJA OBSŁUGI Przekaźnik na USB Nr katalogowy RELx-USB-00 INSTRUKCJA OBSŁUGI Przekaźnik na USB Nr katalogowy RELx-USB-00 data publikacji kwiecień 2010 Strona 2 z 8 SPIS TREŚCI 1. Charakterystyka ogólna... 3 1.1 Sygnalizacja... 3 1.2 Obudowa... 3 2. Zastosowanie...

Bardziej szczegółowo

AGREGATY SKRAPLAJĄCE NA BAZIE PÓŁHERMETYCZNYCH SPRĘŻAREK TŁOKOWYCH BITZER NEW ECOLINE. Producent: ARKTON Sp. z o.o. KABT-1/16-PL

AGREGATY SKRAPLAJĄCE NA BAZIE PÓŁHERMETYCZNYCH SPRĘŻAREK TŁOKOWYCH BITZER NEW ECOLINE. Producent: ARKTON Sp. z o.o. KABT-1/16-PL AGREGATY SKRAPLAJĄCE NA BAZIE PÓŁHERMETYCZNYCH SPRĘŻAREK TŁOKOWYCH BITZER NEW ECOLINE Producent: ARKTON Sp. z o.o. KABT-2/12-PL 1 Spis treści 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Wykonanie standardowe 3 Opcje 3-4 Oznaczenie

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacz operacyjny

Wzmacniacz operacyjny parametry i zastosowania Ryszard J. Barczyński, 2016 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego (klasyka: Fairchild ua702) 1965 Wzmacniacze

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY PUBLIKACJA NR 79/P PRÓBY TYPU WYROBU URZĄDZEŃ DO WYKRYWANIA I SYGNALIZACJI MGŁY OLEJOWEJ W SKRZYNIACH KORBOWYCH

PRZEPISY PUBLIKACJA NR 79/P PRÓBY TYPU WYROBU URZĄDZEŃ DO WYKRYWANIA I SYGNALIZACJI MGŁY OLEJOWEJ W SKRZYNIACH KORBOWYCH PRZEPISY PUBLIKACJA NR 79/P PRÓBY TYPU WYROBU URZĄDZEŃ DO WYKRYWANIA I SYGNALIZACJI MGŁY OLEJOWEJ W SKRZYNIACH KORBOWYCH 2007 Publikacje P (Przepisowe) wydawane przez Polski Rejestr Statków są uzupełnieniem

Bardziej szczegółowo

Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne. Aktory

Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne. Aktory Mechatronika i inteligentne systemy produkcyjne Aktory 1 Definicja aktora Aktor (ang. actuator) -elektronicznie sterowany człon wykonawczy. Aktor jest łącznikiem między urządzeniem przetwarzającym informację

Bardziej szczegółowo

Pomiary przepływu. Aparatura do pomiarów materiałów sypkich. sygnalizacja/detekcja przepływu pomiar prędkości pomiar przepływu masy

Pomiary przepływu. Aparatura do pomiarów materiałów sypkich. sygnalizacja/detekcja przepływu pomiar prędkości pomiar przepływu masy Pomiary przepływu Aparatura do pomiarów materiałów sypkich DYNA Instruments od 1994 roku rozwija swoje rozwiązania, wykorzystując niszę rynkową w dziedzinie sygnalizacji i pomiaru przepływu materiałów

Bardziej szczegółowo

projekt przetwornika inteligentnego do pomiaru wysokości i prędkości pionowej BSP podczas fazy lądowania;

projekt przetwornika inteligentnego do pomiaru wysokości i prędkości pionowej BSP podczas fazy lądowania; PRZYGOTOWAŁ: KIEROWNIK PRACY: MICHAŁ ŁABOWSKI dr inż. ZDZISŁAW ROCHALA projekt przetwornika inteligentnego do pomiaru wysokości i prędkości pionowej BSP podczas fazy lądowania; dokładny pomiar wysokości

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacze operacyjne

Wzmacniacze operacyjne Wzmacniacze operacyjne Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest badanie podstawowych układów pracy wzmacniaczy operacyjnych. Wymagania Wstęp 1. Zasada działania wzmacniacza operacyjnego. 2. Ujemne sprzężenie

Bardziej szczegółowo

Temat: Wzmacniacze operacyjne wprowadzenie

Temat: Wzmacniacze operacyjne wprowadzenie Temat: Wzmacniacze operacyjne wprowadzenie.wzmacniacz operacyjny schemat. Charakterystyka wzmacniacza operacyjnego 3. Podstawowe właściwości wzmacniacza operacyjnego bardzo dużym wzmocnieniem napięciowym

Bardziej szczegółowo

Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM

Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM Światło słoneczne jest mieszaniną fal o różnej długości i różnego natężenia. Tylko część promieniowania elektromagnetycznego

Bardziej szczegółowo

dr inż. Marek Bartczak OCENA WPŁYWU INTERFEJSU SYSTEMU ETCS POZIOM 1 NA DZIAŁANIE URZĄDZEŃ STEROWANIA RUCHEM KOLEJOWYM

dr inż. Marek Bartczak OCENA WPŁYWU INTERFEJSU SYSTEMU ETCS POZIOM 1 NA DZIAŁANIE URZĄDZEŃ STEROWANIA RUCHEM KOLEJOWYM dr inż. Marek Bartczak OCENA WPŁYWU INTERFEJSU SYSTEMU ETCS POZIOM 1 NA DZIAŁANIE URZĄDZEŃ STEROWANIA RUCHEM KOLEJOWYM Europejski System Zarządzania Ruchem Kolejowym ERTMS Europejski System Europejski

Bardziej szczegółowo

PL 203461 B1. Politechnika Warszawska,Warszawa,PL 15.12.2003 BUP 25/03. Mateusz Turkowski,Warszawa,PL Tadeusz Strzałkowski,Warszawa,PL

PL 203461 B1. Politechnika Warszawska,Warszawa,PL 15.12.2003 BUP 25/03. Mateusz Turkowski,Warszawa,PL Tadeusz Strzałkowski,Warszawa,PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 203461 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 354438 (51) Int.Cl. G01F 1/32 (2006.01) G01P 5/01 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach.

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych i placówek prowadzących pomiary skażeń promieniotwórczych Joanna Walas Łódź, 2014

Bardziej szczegółowo

LUZS-12 LISTWOWY UNIWERSALNY ZASILACZ SIECIOWY DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA. Wrocław, kwiecień 1999 r.

LUZS-12 LISTWOWY UNIWERSALNY ZASILACZ SIECIOWY DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA. Wrocław, kwiecień 1999 r. LISTWOWY UNIWERSALNY ZASILACZ SIECIOWY DOKUMENTACJA TECHNICZNO-RUCHOWA Wrocław, kwiecień 1999 r. 50-305 WROCŁAW TEL./FAX (+71) 373-52-27 ul. S. Jaracza 57-57a TEL. 602-62-32-71 str.2 SPIS TREŚCI 1.OPIS

Bardziej szczegółowo

TECHNIKA I EKSPLOATACJA

TECHNIKA I EKSPLOATACJA TECHNIKA I EKSPLOATACJA Płk w st. sp. pil. dr inż. Antoni Milkiewicz Samolot F-16C/D Instalacje: paliwowa, hydrauliczna i elektryczna Instalacja paliwowa W skład instalacji paliwowej samolotu F-16 wchodzą

Bardziej szczegółowo

Akademickie Centrum Czystej Energii. Ogniwo paliwowe

Akademickie Centrum Czystej Energii. Ogniwo paliwowe Ogniwo paliwowe 1. Zagadnienia elektroliza, prawo Faraday a, pierwiastki galwaniczne, ogniwo paliwowe 2. Opis Główną częścią ogniwa paliwowego PEM (Proton Exchange Membrane) jest membrana złożona z katody

Bardziej szczegółowo

PRZECIWZUŻYCIOWE POWŁOKI CERAMICZNO-METALOWE NANOSZONE NA ELEMENT SILNIKÓW SPALINOWYCH

PRZECIWZUŻYCIOWE POWŁOKI CERAMICZNO-METALOWE NANOSZONE NA ELEMENT SILNIKÓW SPALINOWYCH PRZECIWZUŻYCIOWE POWŁOKI CERAMICZNO-METALOWE NANOSZONE NA ELEMENT SILNIKÓW SPALINOWYCH AUTOR: Michał Folwarski PROMOTOR PRACY: Dr inż. Marcin Kot UCZELNIA: Akademia Górniczo-Hutnicza Im. Stanisława Staszica

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych Ćwiczenie nr 34 Badanie elementów optoelektronicznych 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z elementami optoelektronicznymi oraz ich podstawowymi parametrami, a także doświadczalne sprawdzenie

Bardziej szczegółowo

Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII

Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII Pomiary przemysłowe Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII Efekty kształcenia: Ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę z zakresu metod pomiarów wielkości fizycznych w przemyśle. Zna

Bardziej szczegółowo

OPIS PATENTOWY RZECZPOSPOLITA POLSKA URZĄD PATENTOWY

OPIS PATENTOWY RZECZPOSPOLITA POLSKA URZĄD PATENTOWY RZECZPOSPOLITA POLSKA OPIS PATENTOWY 153 906 Patent dodatkowy do patentu nr --- Zgłoszono: 85 12 03 (P. 256613) lrit. C1. 5 H03B 19/14 Pierwszeństwo --- URZĄD PATENTOWY RP Zgłoszenie ogłoszono: 8708 10

Bardziej szczegółowo

Moduł Zasilacza Buforowego MZB-01

Moduł Zasilacza Buforowego MZB-01 EL-TEC Sp. z o.o. e-mail: info@el-tec.com.pl http://www.el-tec.com.pl Moduł Zasilacza Buforowego Dokumentacja Techniczno Ruchowa Spis treści 1. Opis działania...3 1.1. Dane techniczne...4 1.2. Instalacje

Bardziej szczegółowo

Hist s o t ri r a, a, z a z s a a s d a a a d zi z ał a a ł n a i n a, a

Hist s o t ri r a, a, z a z s a a s d a a a d zi z ał a a ł n a i n a, a Silnik Stirlinga Historia, zasada działania, rodzaje, cechy użytkowe i zastosowanie Historia silnika Stirlinga Robert Stirling (ur. 25 października 1790 - zm. 6 czerwca 1878) Silnik wynalazł szkocki duchowny

Bardziej szczegółowo

Pilarki STIHL budowa i obsługa. Andreas STIHL Spółka z o.o.

Pilarki STIHL budowa i obsługa. Andreas STIHL Spółka z o.o. Pilarki STIHL budowa i obsługa Andreas STIHL Spółka z o.o. Jednostka napędowa tłoki z dwoma pierścieniami uszczelniającymi łożysko czopu korbowego poddane specjalnej obróbce (karbonitrowanie) Zalety: długa

Bardziej szczegółowo

Przetwornik ciśnienia do gazów medycznych Model MG-1

Przetwornik ciśnienia do gazów medycznych Model MG-1 Elektroniczny pomiar ciśnienia Przetwornik ciśnienia do gazów medycznych Model M-1 Karta katalogowa WIKA PE 81.44 Zastosowanie Dystrybucja i przechowywanie gazów medycznych Leczenie tlenem chorych w szpitalach,

Bardziej szczegółowo

PCEUiP.ZP/341-2/08 załącznik nr 2

PCEUiP.ZP/341-2/08 załącznik nr 2 PCEUiP.ZP/4-/08 załącznik nr Oferujmy dostawę wyposażenia elementów wyposażenia trzech stanowisk dydaktycznych w pracowni mechatroniki, pneumatyki i elektropneumatyki dla Poznańskiego Centrum Edukacji

Bardziej szczegółowo

X-Meter. EnergyTeam PRZYKŁADOWE SCHEMATY SYSTEMU X-METER. 1 punkt pomiarowy. System nr 1. 2 punkty pomiarowe. System nr 2

X-Meter. EnergyTeam PRZYKŁADOWE SCHEMATY SYSTEMU X-METER. 1 punkt pomiarowy. System nr 1. 2 punkty pomiarowe. System nr 2 PRZYKŁADOWE SCHEMATY SYSTEMU X-METER System nr 1 1 punkt pomiarowy Schemat przedstawia najprostszy / najmniejszy z możliwych systemów z wykorzystaniem urządzenia X-Meter. W tym przypadku system monitoruje

Bardziej szczegółowo

Zjawisko Halla Referujący: Tomasz Winiarski

Zjawisko Halla Referujący: Tomasz Winiarski Plan referatu Zjawisko Halla Referujący: Tomasz Winiarski 1. Podstawowe definicje ffl wektory: E, B, ffl nośniki ładunku: elektrony i dziury, ffl podział ciał stałych ze względu na własności elektryczne:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Wprowadzenie 15. Wstęp 13. 1.1. Definicja pomiaru i terminów z nim związanych 15 1.2. Podstawowe pojęcia 19

Spis treści. 1. Wprowadzenie 15. Wstęp 13. 1.1. Definicja pomiaru i terminów z nim związanych 15 1.2. Podstawowe pojęcia 19 Wstęp 13 1. Wprowadzenie 15 1.1. Definicja pomiaru i terminów z nim związanych 15 1.2. Podstawowe pojęcia 19 1.2.1. Aparatura pomiarowa 19 1.2.2. Przyrząd pomiarowy 19 1.2.3. Systemy pomiarowe 22 1.2.4.

Bardziej szczegółowo

Tyrystorowy przekaźnik mocy

Tyrystorowy przekaźnik mocy +44 1279 63 55 33 +44 1279 63 52 62 sales@jumo.co.uk www.jumo.co.uk Tyrystorowy przekaźnik mocy ze zintegrowanym radiatorem do montażu na szynie DIN lub powierzchniach płaskich Karta katalogowa 70.9020

Bardziej szczegółowo

www.contrinex.com 241 ü Obudowy z tworzywa lub metalu ü 4- lub 2-przewodowe ü Regulowane zasięgi działania ü Detekcja wszystkich rodzajów materiałów

www.contrinex.com 241 ü Obudowy z tworzywa lub metalu ü 4- lub 2-przewodowe ü Regulowane zasięgi działania ü Detekcja wszystkich rodzajów materiałów czujniki Pojemnościowe zalety: ü Obudowy z tworzywa lub metalu ü 4- lub 2-przewodowe ü Regulowane zasięgi działania ü Detekcja wszystkich rodzajów materiałów www.contrinex.com 241 czujniki Pojemnościowe

Bardziej szczegółowo

Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych Laboratorium Przyrządów Półprzewodnikowych. Ćwiczenie 4

Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych Laboratorium Przyrządów Półprzewodnikowych. Ćwiczenie 4 Ćwiczenie 4 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie charakterystyk statycznych układów scalonych CMOS oraz ich własności dynamicznych podczas procesu przełączania. Wiadomości podstawowe. Budowa i działanie

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI I URZĄDZENIA TRANSPORTU UKŁADY NAPĘDOWE STATKÓW MORSKICH

ŚRODKI I URZĄDZENIA TRANSPORTU UKŁADY NAPĘDOWE STATKÓW MORSKICH ŚRODKI I URZĄDZENIA TRANSPORTU UKŁADY NAPĘDOWE STATKÓW MORSKICH Okrętowe silniki spalinowe Na jednostkach pływających, jako silników napędu głównego używa się głównie: wysokoprężne, dwusuwowe, wolnoobrotowe;

Bardziej szczegółowo

Maks. zawartość oleju w sprężonym powietrzu Wytrzymałość na uderzenia max. (Kierunek XYZ) Wytrzymałość na drgania (Kierunek XYZ)

Maks. zawartość oleju w sprężonym powietrzu Wytrzymałość na uderzenia max. (Kierunek XYZ) Wytrzymałość na drgania (Kierunek XYZ) Systemy czujników Czujniki ciśnienia Ciśnienie sterujące: - - 2 bar elektroniczny sygnał wyjściowy cyfrowy: 2 wyjścia - wyjście IO-Link Przyłącze elektr.: Wtyczka, M2x, 4-stykowy 233 Certyfikaty Wielkość

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła dla przegrody płaskiej

Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła dla przegrody płaskiej Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Wyznaczanie współczynnika przenikania ciepła dla przegrody płaskiej - - Wstęp teoretyczny Jednym ze sposobów wymiany ciepła jest przewodzenie.

Bardziej szczegółowo

SYSTEM MONITOROWANIA GAZÓW MSMR-16

SYSTEM MONITOROWANIA GAZÓW MSMR-16 SYSTEM MONITOROWANIA GAZÓW MSMR-16 Schemat blokowy przykładowej konfiguracji systemu Widok i podstawowe wymiary centrali MSMR-16 22 Zaciski centrali MSMR-16 Nr zacisku Z1 Z2 Z3 Z4 Z5 Z6 Z7 Z8 Z9 Z10 Z11

Bardziej szczegółowo

Narodowe Centrum Badań Jądrowych Dział Edukacji i Szkoleń ul. Andrzeja Sołtana 7, Otwock-Świerk. Imię i nazwisko:... Imię i nazwisko:...

Narodowe Centrum Badań Jądrowych Dział Edukacji i Szkoleń ul. Andrzeja Sołtana 7, Otwock-Świerk. Imię i nazwisko:... Imię i nazwisko:... Narodowe Centrum Badań Jądrowych Dział Edukacji i Szkoleń ul. Andrzeja Sołtana 7, 05-400 Otwock-Świerk ĆWICZENIE 4 L A B O R A T O R I U M F I Z Y K I A T O M O W E J I J Ą D R O W E J Dobór optymalnego

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa dwustanowych typu ES-23 WYDANIE: 1.01 DATA: 16.08.2006 NR DOK: 2 / 2 EWIDENCJA ZMIAN Zmiana Autor zmiany Podpis Data INFORMACJA O WYCOFANIU DOKUMENTACJI Data Przyczyna Nr dok./nr wyd. dokumentacji zastępującej

Bardziej szczegółowo

Temat: Sondy pojemnościowe nowoczesnym elementem do regulacji poziomu cieczy w aparatach instalacji chłodniczych.

Temat: Sondy pojemnościowe nowoczesnym elementem do regulacji poziomu cieczy w aparatach instalacji chłodniczych. POLITECHNIKA GDAŃSKA Wydział Mechaniczny Katedra Techniki Cieplnej SEMINARIUM Z PRZEDMIOTU AUTOMATYKA CHŁODNICZA I KLIMATYZACYJNA Temat: Sondy pojemnościowe nowoczesnym elementem do regulacji poziomu cieczy

Bardziej szczegółowo

Systemy sterowania i nadzoru w budynkach

Systemy sterowania i nadzoru w budynkach Systemy sterowania i nadzoru w budynkach Inteligentne instalacje elektryczne (4) Intelligent Home Control Koncepcja systemu Studia Podyplomowe Wydział Elektrotechniki i Informatyki Koncepcja IHC Koncepcja

Bardziej szczegółowo

Brak zasilania Wyłączony / Awaria. Ctrl +S Ctrl - S +24V. Uszkodz. zas. Ctrl +S Ctrl - S +24V MZT-924 B. Zasilacz nieczynny.

Brak zasilania Wyłączony / Awaria. Ctrl +S Ctrl - S +24V. Uszkodz. zas. Ctrl +S Ctrl - S +24V MZT-924 B. Zasilacz nieczynny. Przykładowy schemat połączeń dwóch równolegle pracujących zasilaczy. MZT-92A + sygnal. Zanik nap. zas. "1" Zanik nap. zas. "2" Wyłączony / Awaria sygnały np. do MSA-9 Nap. zasilania "1" Listwa zasilania

Bardziej szczegółowo

(54) (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (13) B1 PL B1 C23F 13/04 C23F 13/22 H02M 7/155

(54) (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (13) B1 PL B1 C23F 13/04 C23F 13/22 H02M 7/155 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 169318 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 296640 (22) Data zgłoszenia: 16.11.1992 (51) IntCl6: H02M 7/155 C23F

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacze operacyjne.

Wzmacniacze operacyjne. Wzmacniacze operacyjne Jacek.Szczytko@fuw.edu.pl Polecam dla początkujących! Piotr Górecki Wzmacniacze operacyjne Jak to działa? Powtórzenie: dzielnik napięcia R 2 Jeśli pominiemy prąd płynący przez wyjście:

Bardziej szczegółowo

Przetworniki pomiarowe liniowego przesunięcia Enkoder linkowy B80

Przetworniki pomiarowe liniowego przesunięcia Enkoder linkowy B80 Wysoka żywotność Przyśpieszenie Temperatura pracy Odporność na wibracje Wysoki stopień ochrony Zabezp. polaryzacji Niezawodny - obudowa z anodowanego aluminium pokryta tytanem chroni przed czynnikami środowiska

Bardziej szczegółowo

Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych

Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych w oparciu o pomiary poziomu ciśnienia akustycznego w punktach pomiarowych lub liniach omiatania na półkulistej powierzchni

Bardziej szczegółowo

Moc kva 3,5 3,9 Moc kw 3,5 3,9 Prędkość obrotowa r.p.m Standardowe Napięcie V 240/120 Wartość przy cos fi Cos Phi 1

Moc kva 3,5 3,9 Moc kw 3,5 3,9 Prędkość obrotowa r.p.m Standardowe Napięcie V 240/120 Wartość przy cos fi Cos Phi 1 CYLINDRYCZNY + ZESTAW KÓŁ CHŁODZONY POWIETRZEM JEDNOFAZOWE 60 HZ TIER I OLEJ NAPĘDOWY Moc Agregatu SERWIS PRP STANDBY Moc kva 3,5 3,9 Moc kw 3,5 3,9 Prędkość obrotowa r.p.m. 3.600 Standardowe Napięcie

Bardziej szczegółowo

Przyrządy i przetworniki pomiarowe

Przyrządy i przetworniki pomiarowe Przyrządy i przetworniki pomiarowe Są to narzędzia pomiarowe: Przyrządy -służące do wykonywania pomiaru i służące do zamiany wielkości mierzonej na sygnał pomiarowy Znajomość zasady działania przyrządów

Bardziej szczegółowo

Badanie napędu z silnikiem bezszczotkowym prądu stałego

Badanie napędu z silnikiem bezszczotkowym prądu stałego Badanie napędu z silnikiem bezszczotkowym prądu stałego Instrukcja do ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową, zasadą działania oraz sposobem sterowania 3- pasmowego silnika bezszczotkowego

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego.

Wprowadzenie. Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego. Napędy hydrauliczne Wprowadzenie Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego. W napędach tych czynnikiem przenoszącym

Bardziej szczegółowo

HYDROVAR Zalety układów pompowych z systemami HYDROVAR. Xylem Water Solutions

HYDROVAR Zalety układów pompowych z systemami HYDROVAR. Xylem Water Solutions HYDROVAR Zalety układów pompowych z systemami HYDROVAR Xylem Water Solutions Wszystkie niezbędne elementy w jednym urządzeniu Pompa odśrodkowa Falownik o stopniu IP55 Czujniki ciśnienia i inne Sterownik

Bardziej szczegółowo

1. Nadajnik światłowodowy

1. Nadajnik światłowodowy 1. Nadajnik światłowodowy Nadajnik światłowodowy jest jednym z bloków światłowodowego systemu transmisyjnego. Przetwarza sygnał elektryczny na sygnał optyczny. Jakość transmisji w dużej mierze zależy od

Bardziej szczegółowo

MIERNIK ZUŻYCIA PALIWA MD-K1

MIERNIK ZUŻYCIA PALIWA MD-K1 MIERNIK ZUŻYCIA PALIWA MD-K1 Miernik zużycia paliwa MD K1 jest odmianą konstrukcyjną przeznaczoną do pomiaru zużycia paliwa przez wysokoprężny silnik typ a8vc22 lokomotywy SM 42 (6Da). W konstrukcji tej

Bardziej szczegółowo

Metrologia cieplna i przepływowa

Metrologia cieplna i przepływowa Metrologia cieplna i przepływowa Systemy Maszyny i Urządzenia Energetyczne IV rok Badanie manometru z wykorzystaniem piezoelektrycznego przetwornika ciśnienia Instrukcja do ćwiczenia Katedra Systemów Energetycznych

Bardziej szczegółowo

Badanie elementów składowych monolitycznych układów scalonych II

Badanie elementów składowych monolitycznych układów scalonych II 1 Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej STUDIA DZIENNE Ćwiczenie nr 14 LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH Badanie elementów składowych monolitycznych układów scalonych

Bardziej szczegółowo

Przetwórstwo tworzyw sztucznych i gumy

Przetwórstwo tworzyw sztucznych i gumy Przetwórstwo tworzyw sztucznych i gumy Lab.7. Wpływ parametrów wytłaczania na właściwości mechaniczne folii rękawowej Spis treści 1. Cel ćwiczenia i zakres pracy.. 2 2. Definicje i pojęcia podstawowe 2

Bardziej szczegółowo

Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów Wprowadzenie... 13

Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów Wprowadzenie... 13 SPIS TREŚCI Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów... 9 Wprowadzenie... 13 1. KIERUNKI ROZWOJU SILNIKÓW SPALINOWYCH... 15 1.1. Silniki o zapłonie iskrowym... 17 1.1.1. Wyeliminowanie przepustnicy... 17

Bardziej szczegółowo

APARATURA DO BADAŃ ZNACZNIKOWYCH

APARATURA DO BADAŃ ZNACZNIKOWYCH APARATURA DO BADAŃ ZNACZNIKOWYCH Leszek Furman Wydział Fizyki i Techniki Jądrowej, Akademia Górniczo-Hutnicza, 30-059 Kraków, AL Mickiewicza 30 1-WSTĘP PLÓ100795 Szeroko obecnie stosowane, przemysłowe

Bardziej szczegółowo

Profesjonalny monitor CCTV INSTRUKCJA OBSŁUGI LA19DA0N-D / LA22DA0N-D

Profesjonalny monitor CCTV INSTRUKCJA OBSŁUGI LA19DA0N-D / LA22DA0N-D Profesjonalny monitor CCTV INSTRUKCJA OBSŁUGI LA19DA0N-D / LA22DA0N-D OSTRZEŻENIA 1. Proszę nie otwierać obudowy urządzenia ani nie dokonywać naprawy na własną rękę. W razie problemu skontaktuj się ze

Bardziej szczegółowo

System pomiaru paliwa

System pomiaru paliwa System pomiaru paliwa System pomiaru paliwa w autach ciężarowych jest oparty na zastosowaniu bardzo dokładnych szwajcarskich przepływomierzy cyfrowych. Przepływomierz paliwa mierzy realne zużycie paliwa

Bardziej szczegółowo

Kompresor płuca plazmy. Wszystko co powinieneś wiedzieć o źródle sprzężonego powietrza dla Twojej przecinarki. Słowem wstępu

Kompresor płuca plazmy. Wszystko co powinieneś wiedzieć o źródle sprzężonego powietrza dla Twojej przecinarki. Słowem wstępu Kompresor płuca plazmy. Wszystko co powinieneś wiedzieć o źródle sprzężonego powietrza dla Twojej przecinarki. Słowem wstępu Plazma często jest nazywana czwartym stanem materii. Zwykle myślimy o trzech

Bardziej szczegółowo

TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO

TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO Wielkościami liczbowymi charakteryzującymi pracę silnika są parametry pracy silnika do których zalicza się: 1. Średnie ciśnienia obiegu 2. Prędkości

Bardziej szczegółowo

Przekaźnik sygnalizacyjny PS-1 DTR_2011_11_PS-1

Przekaźnik sygnalizacyjny PS-1 DTR_2011_11_PS-1 Przekaźnik sygnalizacyjny 1. ZASTOSOWANIE Przekaźnik sygnalizacyjny przeznaczony jest do użytku w układach automatyki i zabezpieczeń. Urządzenie umożliwia wizualizację i powielenie jednego sygnału wejściowego.

Bardziej szczegółowo

WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO

WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO Mirosław KAŹMIERSKI Okręgowy Urząd Miar w Łodzi 90-132 Łódź, ul. Narutowicza 75 oum.lodz.w3@gum.gov.pl WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO 1. Wstęp Konieczność

Bardziej szczegółowo

Amoniakalne urządzenia chłodnicze Tom I

Amoniakalne urządzenia chłodnicze Tom I Amoniakalne urządzenia chłodnicze Tom I W tomie pierwszym poradnika omówiono między innymi: amoniak jako czynnik roboczy: własności fizyczne, chemiczne, bezpieczeństwo użytkowania, oddziaływanie na organizm

Bardziej szczegółowo

DZIEŃ POWSZEDNI PRACOWNIKÓW WYKONUJĄCYCH TESTY SPECJALISTYCZNE APARATÓW RENTGENOWSKICH

DZIEŃ POWSZEDNI PRACOWNIKÓW WYKONUJĄCYCH TESTY SPECJALISTYCZNE APARATÓW RENTGENOWSKICH Anna Cepiga, Katarzyna Szymańska, Izabela Milcewicz- Mika, Maciej Schramm, Maciej Budzanowski Laboratorium Dozymetrii Indywidualnej i Środowiskowej, Instytut Fizyki Jądrowej PAN DZIEŃ POWSZEDNI PRACOWNIKÓW

Bardziej szczegółowo

METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH

METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH Inżynieria Rolnicza 2(100)/2008 METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH Krzysztof Nalepa, Maciej Neugebauer, Piotr Sołowiej Katedra Elektrotechniki i Energetyki, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

Badanie schematu rozpadu jodu 128 J

Badanie schematu rozpadu jodu 128 J J8A Badanie schematu rozpadu jodu 128 J Celem doświadczenie jest wyznaczenie schematu rozpadu jodu 128 J Wiadomości ogólne 1. Oddziaływanie kwantów γ z materią (1,3) a/ efekt fotoelektryczny b/ efekt Comptona

Bardziej szczegółowo

Prostowniki. Prostownik jednopołówkowy

Prostowniki. Prostownik jednopołówkowy Prostowniki Prostownik jednopołówkowy Prostownikiem jednopołówkowym nazywamy taki prostownik, w którym po procesie prostowania pozostają tylko te części przebiegu, które są jednego znaku a części przeciwnego

Bardziej szczegółowo

Technologia Godna Zaufania

Technologia Godna Zaufania SPRĘŻARKI ŚRUBOWE ZE ZMIENNĄ PRĘDKOŚCIĄ OBROTOWĄ IVR OD 7,5 DO 75kW Technologia Godna Zaufania IVR przyjazne dla środowiska Nasze rozległe doświadczenie w dziedzinie sprężonego powietrza nauczyło nas że

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI ZASILACZ PWS-500B

INSTRUKCJA OBSŁUGI ZASILACZ PWS-500B INSTRUKCJA OBSŁUGI ZASILACZ PWS-500B Spis treści 1. WSTĘP 2. OPIS TECHNICZNY 3. INSTALOWANIE, OBSŁUGA, EKSPLOATACJA POLWAT IO-PWS-500B Strona 2 z 8 1. WSTĘP Zasilacz PWS-500B jest podzespołem wg normy

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU

SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU ZAŁĄCZNIK Nr 4 SPOSÓB POMIARU EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ GAZOWYCH ORAZ ZADYMIENIA SPALIN PODCZAS PRZEPROWADZANIA BADANIA TECHNICZNEGO POJAZDU I. Pomiar emisji zanieczyszczeń gazowych spalin pojazdów z silnikiem

Bardziej szczegółowo

KARTY POMIAROWE DO BADAŃ DROGOWYCH

KARTY POMIAROWE DO BADAŃ DROGOWYCH Katedra Pojazdów i Sprzętu Mechanicznego Laboratorium KARTY POMIAROWE DO BADAŃ DROGOWYCH Zawartość 5 kart pomiarowych Kielce 00 Opracował : dr inż. Rafał Jurecki str. Strona / Silnik Charakterystyka obiektu

Bardziej szczegółowo

WSTĘP DO ELEKTRONIKI

WSTĘP DO ELEKTRONIKI WSTĘP DO ELEKTRONIKI Część IV Czwórniki Linia długa Janusz Brzychczyk IF UJ Czwórniki Czwórnik (dwuwrotnik) posiada cztery zaciski elektryczne. Dwa z tych zacisków uważamy za wejście czwórnika, a pozostałe

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY AUTOMATYKA CHŁODNICZA TEMAT: Racje techniczne wykorzystania rurki kapilarnej lub dyszy w małych urządzeniach chłodniczych i sprężarkowych pompach ciepła Mateusz

Bardziej szczegółowo

Różnicowy przetwornik ciśnienia EL-PS-xxx

Różnicowy przetwornik ciśnienia EL-PS-xxx Różnicowy przetwornik ciśnienia EL-PS-xxx 1. Dane techniczne Wymiary: 95 x 104 x 55mm Różnicowy pomiar ciśnienia w zakresie: EL-PS-2.5: -2.5 2.5 kpa EL-PS-7.5: -7.5 7.5 kpa EL-PS-35: -35 35 kpa EL-PS-100:

Bardziej szczegółowo

Przetworniki ciśnienia do zastosowań ogólnych typu MBS 1700 i MBS 1750

Przetworniki ciśnienia do zastosowań ogólnych typu MBS 1700 i MBS 1750 MAKING MODERN LIVING POSSIBLE Karta katalogowa Przetworniki ciśnienia do zastosowań ogólnych typu MBS 1700 i MBS 1750 Kompaktowe przetworniki ciśnienia typu MBS 1700 i MBS 1750 przeznaczone są do pracy

Bardziej szczegółowo

Elementy układu automatycznej regulacji (UAR)

Elementy układu automatycznej regulacji (UAR) 1 Elementy układu automatycznej regulacji (UAR) Wprowadzenie W naszej szkole, specjalizacją w klasie elektronicznej jest automatyka przemysłowa. Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie czytelnikom

Bardziej szczegółowo

Kombinowana sonda KS 1 Czujnik ZrO2 do bezpośredniego wyznaczania zawartości frakcji palnych (CO/H2 ) w spalinach

Kombinowana sonda KS 1 Czujnik ZrO2 do bezpośredniego wyznaczania zawartości frakcji palnych (CO/H2 ) w spalinach APAREX Sp. z o.o. 1/5 OFERTA SPRZĘTU DO OPTYMALIZACJI PROCESU SPALANIA W KOTŁACH WĘGLOWYCH, OLEJOWYCH I GAZOWYCH ZGODNIE Z AKTUALNĄ WIEDZĄ, POWSZECHNIE PRZYJĘTO, ŻE POMIAR ZAWARTOŚCI W SPALINACH O2 I CO,

Bardziej szczegółowo

PL B1. INSTYTUT MECHANIKI GÓROTWORU POLSKIEJ AKADEMII NAUK, Kraków, PL BUP 21/08. PAWEŁ LIGĘZA, Kraków, PL

PL B1. INSTYTUT MECHANIKI GÓROTWORU POLSKIEJ AKADEMII NAUK, Kraków, PL BUP 21/08. PAWEŁ LIGĘZA, Kraków, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 209493 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 382135 (51) Int.Cl. G01F 1/698 (2006.01) G01P 5/12 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

AUTONOMOUS GUARDIAN ROBOT AUTONOMICZNY ROBOT WARTOWNIK

AUTONOMOUS GUARDIAN ROBOT AUTONOMICZNY ROBOT WARTOWNIK Łukasz Bajda V rok Koło Naukowe Techniki Cyfrowej dr inż. Wojciech Mysiński opiekun naukowy AUTONOMOUS GUARDIAN ROBOT AUTONOMICZNY ROBOT WARTOWNIK Keywords: robot, guardian, PIR, H bridge Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 363. Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa. Początkowa wartość kąta 0..

Ćwiczenie 363. Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa. Początkowa wartość kąta 0.. Nazwisko... Data... Nr na liście... Imię... Wydział... Dzień tyg.... Godzina... Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa Początkowa wartość kąta 0.. 1 25 49 2 26 50 3 27 51 4 28 52 5 29 53 6 30 54

Bardziej szczegółowo

www.revalco.pl MIERNIKI MODUŁOWE

www.revalco.pl MIERNIKI MODUŁOWE MIERNIKI MODUŁOWE MIERNIKI ANALOGOWE ROZMIAR: 3 moduły DIN WYMIENIALNE SKALE 90 amperomierze elektromagnetyczne dla prądu AC amperomierze magnetoelektryczne dla prądu DC mierniki częstotliwości zerowoltomierze

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Napęd hydrauliczny

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Napęd hydrauliczny Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Napęd hydrauliczny Sterowanie układem hydraulicznym z proporcjonalnym zaworem przelewowym Opracowanie: Z. Kudźma, P. Osiński, M. Stosiak 1 Proporcjonalne elementy

Bardziej szczegółowo

Spis treści 3. Spis treści

Spis treści 3. Spis treści Spis treści 3 Spis treści Przedmowa 11 1. Pomiary wielkości elektrycznych 13 1.1. Przyrządy pomiarowe 16 1.2. Woltomierze elektromagnetyczne 18 1.3. Amperomierze elektromagnetyczne 19 1.4. Watomierze prądu

Bardziej szczegółowo

Badanie licznika Geigera- Mullera

Badanie licznika Geigera- Mullera Badanie licznika Geigera- Mullera Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie charakterystyki napięciowej licznika Geigera-Müllera oraz wyznaczenie szczególnych napięć detektora Wstęp Licznik G-M jest

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Wstęp teoretyczny Poprzednie ćwiczenia poświęcone były sterowaniom dławieniowym. Do realizacji

Bardziej szczegółowo

STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA

STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA PRZEDMIOT: ROK: 3 SEMESTR: 5 (zimowy) RODZAJ ZAJĘĆ I LICZBA GODZIN: LICZBA PUNKTÓW ECTS: RODZAJ PRZEDMIOTU: URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE 5 Wykład 30 Ćwiczenia Laboratorium

Bardziej szczegółowo