Controlling logistyczny

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Controlling logistyczny"

Transkrypt

1 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny 1 Prof. dr habil. Paul-Dieter Kluge Dr inż. Krzysztof Witkowski Controlling logistyczny 3. Narzędzia dla controllingu logistyki Systemy logistyczne Do pełnego poznania i zrozumienia idei logistyki może służyć triada pojęć logistycznych obejmująca terminy: logistyka, zarządzanie logistyczne oraz systemy logistyczne. Logistyka to nauka o organizowaniu procesów przemieszczania oraz magazynowania surowców, materiałów i wyrobów gotowych w ujęciu systemowym, zmierzającym do optymalizacji łańcuchów zaopatrzeniowych (od pozyskania surowca do konsumenta). Zarządzanie logistyczne to formułowanie strategii, planowanie, sterowanie i kontrolę procesów przepływu i magazynowania surowców, zapasów produkcji w toku, wyrobów gotowych i odpowiednich informacji od punktu pozyskania do punktu konsumpcji w celu jak najlepszego dostosowania się do potrzeb klienta i ich zaspokojenia. Istotne jest aby proces zarządzania odbywał się w sposób efektywny i prowadził do minimalizacji kosztów globalnych. Systemy logistyczne to celowo zorganizowane i zintegrowane - w obrębie danego układu gospodarczego - przepływy materiałów i produktów oraz odpowiadających im informacji, umożliwiających optymalizację w zarządzaniu łańcuchami dostaw (m. in. poprzez automatyczną identyfikację towarów, symulację komputerową, kontroling, elektroniczną wymianę danych oraz kompleksowy rachunek kosztów).

2 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny 2 Elementy systemu logistycznego - podział funkcjonalny o podsystem zintegrowanego komputerowego wspomagania z modułami zarządzania logistycznego, o podsystem środków technicznych umożliwiający przemieszczanie, przeładunek i magazynowanie towarów w cyklach zaopatrzeniowych o podsystem controllingu logistycznego w magazynowaniu i transportowaniu, o podsystem decyzji logistycznych: strategicznych gospodarowania zapasami gospodarki środkami transportu gospodarki zasobami gospodarki lokalizacyjnej o podsystem intensyfikacji rozwoju łańcucha logistycznego z wykorzystaniem optymalizacji wielokryterialnej i symulacji komputerowej. Proces przygotowawczy do wdrożenia systemu logistycznego Celem procesu przygotowawczego do wdrożenia systemu logistycznego jest opracowanie realnego planu wdrożenia, wraz z rozpoznaniem dogodnego zaplecza realizacyjnego. Przedsięwzięcie tego typu jest zadaniem złożonym, wymagającym od realizatorów opanowania jego faz i etapów. W praktyce celowe jest systematyczne uporządkowanie elementów, z których może składać się proces zawierający przygotowania, badania i projektowanie rozwiązania logistycznego. Należy, zatem wyróżnić trzy fazy tego procesu tj.: fazę przygotowania wdrożeń logistycznych (sprecyzowania celów i zakresu); fazą rozstrzygających badań i eksperymentów strategicznych, co odpowiada szukaniu rozwiązań; fazę przygotowania realistycznego planu implementacji, polegającego na wyborze rozwiązań. W ramach tak określonych faz procesu przygotowawczego można wyróżnić następujące etapy (rys. 1), których nazwy bardzo silnie akcentują udział klienta w tworzeniu strategicznego planu wdrożeń systemu logistycznego:

3 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny 3 Rys Fazy i etapy procesu przygotowawczego do wdrożenia systemu logistycznego Zasadniczym celem pierwszego kroku jest uzyskanie zaufania głównych decydentów w przedsiębiorstwie oraz klienta, jak również ich aktywnej współpracy przy rozwiązywaniu nurtujących ich problemów logistycznych. Ważna jest również faktyczna gotowość do wprowadzenia koniecznych zmian. Dane należy zbierać w sposób systematyczny, tak by można było precyzyjnie ujawnić zależności między faktami i oczekiwaniami decydentów oraz załogi. Stanowi to podstawę realizacji dalszych kroków. Następne kroki powinny ujawnić plany strategiczne rozwoju firmy. Ważne jest również poznanie stanu realizacji zawartych w nich przedsięwzięć strategicznych. Obowiązkiem wykonawcy prac przygotowawczych do wdrożenia systemu logistycznego jest zebranie danych oraz wykonanie obliczeń pozwalających klientowi rozstrzygnąć, czy mu się opłaca wykonanie proponowanych prac.

4 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny 4 W kolejnym kroku należy dokonać na tyle głębokiej analizy przedsiębiorstwa, aby było można stworzyć wizję rozwoju przedsiębiorstwa. Prognoza ta jest wyrażona w zarysowaniu profilu strategicznego rozwoju przedsiębiorstwa. Profil powinien być ustalony na podstawie fundamentalnych czynników warunkujących sukces. Zbadanie wrażliwości przedsiębiorstwa i klienta na określone zmiany organizacyjne ma umożliwić zasadną selekcję proponowanych rozwiązań. Należy również ocenić skutki przewidywanych zmian asortymentu oraz wycofania niektórych produktów z oferty. Pomocne w tym mogą być zarówno modele statyczne, jak i modele dynamiczne (zwane też modelami symulacyjnymi). Na podstawie zgromadzonych materiałów, pod przewodnictwem wprawnego organizatora badań zespołowych, następuje poszukiwanie nowych rozwiązań wykrytych wcześniej sprzeczności. 1 Etapowość wdrażania systemu logistycznego Modułowa struktura zintegrowanego systemu informatycznego ukazuje nie tylko jego części składowe, lecz także te jego moduły, które są bezpośrednio związane z logistyką. Są to: zaopatrzenie, zapasy, marketing i sprzedaż oraz magazynowanie i transport, a w zakresie produkcji jej projektowanie, zabezpieczenie materiałowe oraz planowanie związane z realizacją określonych procesów produkcyjnych. Spoglądając na zintegrowany system zarządzania (ZSZ) poprzez specyficzne cechy funkcji systemów logistycznych pojawia się zasadniczy problem ich budowy, a co za tym idzie - możliwości ich wykorzystania w zarządzaniu logistycznym. Wyodrębnienie modułów logistycznych stanowi uzasadnienie zaproponowanej klasyfikacji pakietów ZSZ na pakiety handlowe i przemysłowe. Oprócz tych modułów w ZSZ muszą się znaleźć moduły tradycyjne, a więc finansowo-księgowe, kadrowo-płacowe itp., choć ich struktura może zostać podporządkowana funkcjom logistycznym, co gwarantuje nowoczesność podejścia do rozwiązań wewnątrzsystemowych. Mówiąc o przygotowaniu użytkowników do wdrażania zintegrowanych systemów zarządzania przedsiębiorstwem, należy rozgraniczyć przede wszystkim dwa etapy, tj.; o przygotowanie do zainstalowania systemu; o przygotowanie do eksploatacji ZSZ. Wdrażanie ZSZ w dużym stopniu zależy od stanu zaawansowania technik informatycznych w przedsiębiorstwie i nabytych umiejętności przez potencjalnych użytkowników tych systemów. Przy wdrażaniu systemów logistycznych można wyróżnić etapy (rys. 2) w czterech obszarach przygotowania: o kadrowego; o sprzętowego; o oprogramowania; 1 S. Abt Zarządzanie logistyczne w przedsiębiorstwie. PWE Warszawa 1998 s

5 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny 5 o organizacyjnego. Przystępując do procesu modernizacji zarządzania w kierunku logistyki, należy przyjąć odpowiednią strategię logistyczną, dlatego związane z tym prace będą stanowiły pierwszy etap prac wdrożeniowych. Na następnym etapie należy opracować projekcję systemu logistycznego, angażując się w doskonalenie-wspomagania komputerowego zarządzania, by przejść do odcinkowych wdrożeń logistyki. Dopiero wówczas można mówić o stopniowym wdrażaniu ZSZ, by w dalszej perspektywie rozbudowywać go w makro-skali (por. rys. 2). Niezbędne jest przejście przez okres oswajania się z nowymi możliwościami systemów logistycznych, aby w pełni z nich korzystać, skorzystanie zaś z gotowych pakietów oprogramowania systemowego z wbudowanymi modułami logistycznymi gwarantuje pewniejszą drogę do sukcesu: wdrożenie nastąpi prościej, szybciej, taniej i pewniej. Można więc wyróżnić następujące etapy procesu wdrażania systemu logistycznego (rys. 2): o etap I wspomaganie komputerowe zarządzania; o etap II realizacja odcinkowych wdrożeń z obszaru logistyki; o etap III wdrażanie logistycznych modułów zintegrowanych systemów zarządzania (z zastosowaniem sieci komputerowych); o etap IV rozbudowa systemów logistycznych w makroskali (w nowym układzie łańcuchów zaopatrzeniowych, co z pozycji przedsiębiorstw oznacza także nawiązanie współpracy z centrami dystrybucji logistycznej poprzez powszechne stosowanie EDI).

6 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny 6 ZSZ - integrowany system zarządzania EDI - System elektronicznej wymiany danych Rys Etapy wdrażania systemu logistycznego

7 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny 7 Budowane i wdrażane systemy logistyczne, jak również towarzyszące im komputerowe wspomaganie zarządzania, rzucają nowe światło na stosowanie kompleksowego rachunku optymalizacyjnego w bardzo złożonych systemach, obejmujących łańcuchy zaopatrzeniowe. Procesy fizycznego przepływu produktów, utrzymania zapasów, a także procesy informacyjne logistyki wymagają zastosowania rozmaitych środków technicznych. Środki te, sposoby ich użycia, a także systemy ich wykorzystania tworzą swego rodzaju infrastrukturę procesów logistycznych. Infrastruktura ta powinna umożliwiać sprawny i ekonomicznie efektywny przebieg wszystkich podstawowych funkcji logistyki transportowych, manipulacyjnych, ochrony zapasów. Na całokształt procesów logistycznych składają się głównie następujące grupy środków technicznych: 2 środki transportu i manipulacji do przemieszczania produktów między przedsiębiorstwami, przedsiębiorstwami także wewnątrz tych podmiotów, budynki i budowle magazynowe umożliwiające składowanie i ochronę zapasów oraz niezbędne wyposażenie magazynów umożliwiające realizację ich podstawowych funkcji, opakowania stanowiące ochronę produktów, ale często także służące do transportu i manipulacji, środki przetwarzania informacji urządzenia i ich systemy oraz programy użytkowe). Infrastruktura procesów logistycznych, umożliwiając realizację podstawowych zadań logistyki, wywiera jednocześnie wielostronny wpływ na przebieg tych procesów, zwłaszcza ich sprawność i niezawodność, a także na wielkość kosztów. Szczególnie istotny jest aspekt kosztów. Przy doborze środków infrastruktury logistycznej należy, więc uwzględniać zarówno nakłady kapitałowe i ich efektywność, jak i koszty bieżącej eksploatacji wpływające na ogólny wynik działalności przedsiębiorstwa. 3 2 Cz. Skowronek. Z. Sarjusz Wolski: Logistyka w przedsiębiorstwie, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1999, s Cz. Skowronek. Z. Sarjusz Wolski: Logistyka w przedsiębiorstwie, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1999, s.65

8 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny 8 Infrastruktura procesów logistycznych Magazynowa Manipulacyjna Transportowa Opakowania Informatyczna Budynki i budowle Transport wewnętrzny Środki transportu lotniczego Znakowanie kodem Sprzęt (hardware) Płace składowe Dźwignice Wózki Środki transportu pływającego Jednostkowo Zbiorczo Oprogramowanie (software) Urządzenia magazynowe Przenośniki Ładowarki Morskie Śródlądowe Nie znakowane kodem Środki orgatechniczne Do składowania (produkty, regały, stojaki, wieszkai...) Klimatyzacyjno- -wentylacyjne Przeciwpożarowe Urządzenia pomocnicze Środki transportu kolejowego Cysterny Węglarki... Kryte Transportowe Zwrotne Bezzwrotne Środki komunikacji Środki transportu samochodowego Rurociągi Rys. 3.3.Infrastruktura procesów logistycznych

9 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny 9 Przykłady narzędzi 3.1. Rachunek kosztów Rachunek kosztów bezpośrednich W przypadku rachunku kosztów bezpośrednich rozróżniamy koszty stałe i zmienne. Koszty zmienne powoduje produkcja i sprzedaż wyrobów. Zależnie od tego gdzie powstają koszty zmienne, możemy przypisać produkcji; koszty stałe natomiast stanowią koszty utrzymania zakładu w gotowości do eksploatacji. Powstają one wskutek tego, że wydziałom produkcyjnym i działowi sprzedaży trzeba przygotować określone moce. Koszty stałe powstają niezależnie od tego, czy wyroby są produkowane oraz jaka ich część zostanie sprzedana i dlatego nie możliwe jest obciążenie produktów kosztami stałymi zgodnie z zasadą przyczynowości. Koszty zmienne są zależne od wydajności, zmieniają się bezpośrednio razem z zatrudnieniem, koszty stałe natomiast nie są traktowane jako koszty produktu, ponieważ powstają wraz z upływem czasu. Rachunek kosztów bezpośrednich jest systemem rachunku kosztów nastawionym na rynek. W przypadku rachunku kosztów bezpośrednich rozpoczynamy od przychodów ze sprzedaży, potem obejmujemy koszty zmienne i koszty stałe, aby dowiedzieć się jaki zysk i jaki wynik ekonomiczny uzyska przedsiębiorstwo, jeżeli utrzyma cenę sprzedaży istniejącą na rynku. Rachunek taki zorientowany jest na ceny rynkowe, które najczęściej tworzone są na rynku przez konkurencję. Biorąc za podstawę rachunek kosztów bezpośrednich można również samodzielnie kalkulować ceny sprzedaży określając planowe marże pokrycia.

10 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny Rachunek kosztów w logistyce Tabela 1. Różnicowanie rodzajów kosztów wg własnych, logistycznych czynników produkcyjnych i nabywanych usług logistycznych Główne grupy kosztów logistycznych w układzie rodzajowym Koszty logistycznych czynników produkcji Koszty usług logistycznych Nadrzędne grupy kosztów logistycznych w układzie rodzajowym Koszty czynników potencjału logistycznego Koszty powtarzalnych czynników logistycznych Koszty czynników potencjału logistycznego Koszty powtarzalnych usług logistycznych Grupy kosztów logistycznych w układzie rodzajowym Koszty osobowe Koszty urządzeń Koszty licencji i innych praw Koszty usług Koszty osobowe Koszty materiałowe Koszty energii Koszty licencji i innych praw Koszty usług Koszty czynników obiektowych Koszty transportu Koszty magazynowania Koszty transportu Przykłady poszczególnych kosztów logistyki w układzie rodzajowym Koszty płac Koszty zakupu środka transportu Koszty licencji transportowej Koszty ubezpieczenia budynku magazynu Płace za nadgodziny Koszty materiałów opakowań Koszty paliwa Opłaty za korzystanie z dróg Opłaty za mycie pojazdów Koszty szkód transportowych Koszty umów przewozowych zawartych na okres roku Koszty umów za magazynowanie, zawartych na okres roku Koszty przewozu rozliczane na jeden przejazd Opłaty za magazynowanie zależne Koszty magazynowania od pojemności magazynów obcych Źródło: H. Pfohl, Zarządzanie logistyką Funkcje i instrumenty, Biblioteka Logistyka, Poznań 1998 r., str.269 Główne zadania rachunku kosztów logistyki w obrocie towarowym sprowadzają się do objęcia nim całokształtu tych kosztów, przyporządkowania i rozliczenia kosztów logistyki na poszczególne towary i miejsca ich powstawania, dla umożliwienia m.in. kontroli kształtowania się efektywności działania przedsiębiorstw i podejmowania racjonalnych decyzji. Kompleksowa analiza kosztów logistyki wymaga uwzględnienia wzajemnych związków poszczególnych elementów kosztów w całym systemie logistycznym oraz wzajemnych czynności kosztotwórczych, rozproszonych na wiele różnych sfer działalności przedsiębiorstwa. Analiza kosztów logistyki musi bazować na rzeczywistych i wiarygodnych informacjach, urealnionych m.in. poprzez systemową analizę czynności logistycznych. Przy czym istotną sprawą jest dążenie do stworzenia sprawnego systemu ewidencji i informacji oraz rachunku kosztów uwzględniającego podstawowe przekroje dezagregacji kosztów, wspartego adekwatnymi metodami podziału kosztów w oparciu o pierwotne informacje źródłowe. 4 4 J. Twaróg, Koszty logistyki przedsiębiorstw, Biblioteka Logistyka, Poznań 2003 r., str. 130

11 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny 11 Na potrzeby controllingu logistyki oraz szczególnie kalkulacji dostępnych jest wiele narzędzi, np.: Głównym problemem wykorzystania nowoczesnych narzędzi jest przygotowanie niezbędnych danych oraz interpretacja wyników. Przykład możliwości zastosowania metod klasycznych : Przykład sensownego wykorzystania rachunku kosztów procesowych: 3.2. Mierniki i wskazniki Mierniki działalności gospodarczej Mówiąc o controllingu logistycznym należy postawić pytanie, jakie wskaźniki są pomocne w jego zakresie. Odpowiedź można uzyskać, sięgając do literatury traktującej o ilościach wyrażaniu ocen przedsięwzięć gospodarczych, a zatem głównie pozycji nawiązujących do gospodarowania materiałami i ich ocen oraz biznes planów. Punkt wyjścia misi tu stanowić systematyka mierników gospodarowania. Do mierników działalności gospodarczej zalicza się (T. Jachna, M. Sierpińska) 5 : 5 T. Jachna, M. Sierpińska, Ocena bieżącej działalności firmy, P.W. Stabil., Kraków 1991.

12 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny 12 Przy klasyfikacji mierników charakteryzujących gospodarowanie materiałami można zastosować różne kryteria, a więc: szczegółowości, zasięgu działania czy też sfer gospodarowania materiałami i w związku z tym w zależności od informacji, jakimi się dysponuje, można obliczać różnego rodzaju typu wskaźniki. Dla zarządzania logistycznego celowe jest wyodrębnienie następujących grup 6 : Mierniki procesu zaopatrzenia. W odniesieniu do planu zaopatrzenia za pomocą tych mierników można śledzić dostawy, czy następują one w odpowiednim czasie, zamówionej ilości oraz wymaganej strukturze rodzajowej i jakości. W grupie mierników procesu zaopatrzenia można posługiwać się miernikami równomierności dostaw, ich rytmiczności, kompletności itp., przy ocenie zaś efektywności ekonomicznej mierzalnym wyrazem efektów z tytułu wysokiej sprawności zaopatrzenia mogą być np. efekty powstające w wyniku obniżenia zasobów. Mierniki wykorzystania surowców i materiałów. Z miernikami tymi wiąże się zagadnienie materiałochłonności. Pomiar zużycia oraz wykorzystania surowców i materiałów na jednostkę wyrobu opiera się na normie zużycia, przy czym całkowite zużycie obejmuje: efektywną część zużycia, technicznie uzasadnione odpady, technicznie uzasadnione straty. Normy zużycia surowców i materiałów są punktem odniesienia oraz pozwalają na dokonanie oceny firmy w porównaniu z firmami konkurencyjnymi. W przedsiębiorstwach przemysłowych koszty materiałowe są z reguły największą pozycja kosztów rodzajowych i z tego względu w zarządzaniu logistycznym odgrywają znaczną rolę. Mierniki gospodarowania zapasami produkcyjnymi. W praktyce mierniki te wiążą się ściśle z wyznaczeniem optymalnej wielkości dostaw materiałów. Stanowią one dość liczną grupę wskaźników i pozwalają na ocenę: kształtowania się zapasów w stosunku do poprzednich zapasów, struktury zapasów, szybkości obrotu zapasów, kształtowania się kosztów utrzymania zapasów, wpływu kosztów i poziomu zapasów na wyniki ekonomiczne przedsiębiorstwa. Należy podkreślić, iż wymienione mierniki, charakteryzujące gospodarowanie zapasami, odnoszą się nie tylko do zapasów dotyczących produkcji, lecz także wykorzystuje się je w przedsiębiorstwach dystrybucyjnych, określają bowiem efektywność gospodarki zarówno materiałowej, jak i towarowej. Mierniki gospodarowania surowcami wtórnymi. Mierniki te stanowią ostatnia grupę mierników i w pełni zdobyły sobie popularność faktycznie dopiero przy wprowadzeniu zarządzanie logistycznego. Określenie wielkości zasobów surowców wtórnych w praktyce nie jest łatwe. O ich wielkości decydują bowiem różne zmienne czynniki i uwarunkowania, które trudno jest ilościowo zidentyfikować. Należy podkreślić, że przy zagospodarowaniu surowców wtórnych coraz większą uwagę zwraca się nie na aspekt ekonomiczny, lecz na aspekt ochrony środowiska. W krajach gospodarczo rozwiniętych rachunek strat ekonomicznych stał się istotnym elementem gospodarowania i w Polsce wkrótce musi on także nabrać znaczenia. 6 Według K. Kowalska, Mierniki gospodarowania surowcami i materiałami, PWE, Warszawa 1993.

13 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny Ekonomiczno logistyczne wskaźniki oceny działalności przedsiebiorstwa Kryteria, mierniki i wskaźniki stosowane w ekonomice przedsiębiorstwa Myślą przewodnią analizy ekonomicznej są kryteria, które pozwalają analitykowi skupić uwagę na sprawach najważniejszych i ułatwiają ocenę końcową. Kryterium to miernik lub zasada brana pod uwagę przy wyborze, hierarchizacji, ocenianiu, szacowaniu itp. Działań opierających się na pewnych na rzuconych sprawcy lub przyjętych dowolnie przez sprawcę założeniach. W organizacji rozróżniamy różne kryteria 7 : oceny struktury ogólnej i szczegółowe mierniki sprawności funkcjonowania struktur organizacyjnych; oceny szczegółowej wskaźniki jakości procesu zarządzania, dokładności i szybkości przepływu informacji; optymalności wskaźniki, których ekstremalne znaczenie charakteryzuje osiągnięcie celu działania systemu. Kryteria analizy ekonomicznej są wyznacznikiem postępowania analitycznego i umożliwiają osiągnięcie celów postawionych przed analizą. Przez wybór właściwych kryteriów można łatwiej uzyskać koncentrację, zwięzłość i przejrzystość opracowania. Najczęściej wykorzystuje się kryterium 8 : Poza kryteriami mierzalnymi stosuje się także kryteria niemierzalne. W ich przypadku należy dążyć do ich skwantyfikowania i nadania im ilościowej skali wartości. Najbardziej obiektywną oceną gospodarczych zjawisk jakościowych jest ocena wartościowa, rozumiana jako koszt wytworzenia innej jakości. Za pośrednictwem cen następuje obiektywna ocena jakości. Do pomiaru i oceny zjawisk ilościowych bywają stosowane różnorodne mierniki i wskaźniki. Mierniki działalności gospodarczej to kategoria ekonomiczna odzwierciedlająca zdarzenia i fakty z zakresu gospodarowania w odpowiednich jednostkach miary. Jego istota sprowadza się do pomiaru zdarzeń gospodarczych występujących w przedsiębiorstwie i jego otoczeniu oraz dostarczenia niezbędnych informacji, które mają ten proces wyrażać. Szczególnie ważne jest aby adekwatność miernika w stosunku do zjawisk przez nie wskazywanych. Termin miernik stosujemy, gdy mamy do czynienia z liczbami mianowanymi (miarami naturalnymi, techniczno ekonomicznymi lub wartościowymi), służącymi do pomiaru zjawisk i zdarzeń ilościowych oraz z liczbami mianowanymi odniesionymi również do jakiejś mianowanej podstawy odniesienia i służącymi do oceny zjawisk ilościowych (np. zysk w zł na zatrudnionego). W tym drugim znaczeniu bywa tradycyjnie stosowana także nazwa wskaźnik. 7 Twaróg J., Mierniki i wskaźniki logistyczne, Biblioteka Logistyka, Poznań 2003, str Twaróg J., op.cit., str.13

14 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny 14 Można zastosować miernik oceniający pośrednio wpływ działów zaopatrzenie, produkcji, sprzedaży na terminową i kompletną sprzedaż wyrobów gotowych, co stanowi silną klamrę spinającą te komórki z efektem finansowym przedsiębiorstwa 9. Czynniki te rzadko działają w sposób skorelowany. Wskaźnik w ekonomice definiowany jest jako 10 : K. Kowalska przez mierniki działalności gospodarczej rozumie kategorie ekonomiczne odzwierciedlające zdarzenia i fakty z zakresu gospodarowania, wyrażone w odpowiednich jednostkach miary 11. Jego istota sprowadza się do pomiaru gospodarczych występujących w przedsiębiorstwie i jego otoczeniu. Zalicza do nich miernik stopnia osiągnięcia celu działalności przedsiębiorstwa i miernik efektywności gospodarowania. Miernik stopnia osiągnięcia celu działalności przedsiębiorstwa określa stopień zaspokojenia potrzeb nabywców wyrobów, które są przedmiotem działalności przedsiębiorstwa. Im potrzeby te są pełniej zaspokojone, tym wyższa jest efektywność działania przedsiębiorstwa. Miernik efektywności gospodarowania określa ilościowe zaangażowania zasobów materialnych i osobowych oraz wielkości wykorzystania podstawowych czynników produkcji. Określanie efektywności polega na porównaniu efektów z nakładami. Wykorzystując wskaźniki ekonomiczne i logistyczne można ocenić działalność przedsiębiorstwa i wybranych obszarów logistyki. Przedsiębiorstwo jest jednostką organizacyjną, której każdy element jest powiązany z prawie wszystkimi innymi. Poziom efektywności w jednej dziedzinie wpływa na funkcjonowanie w innych i jest przez nie determinowany. Funkcje zarządzania logistycznego powinny być realizowane jako niezbędny segment zintegrowanego systemu zarządzania łączącego rynek/klienta, inżynierię produktu i procesu, sprzedaż, planowanie produkcji i materiałowe, produkcję, zakup i dostawę. Spośród wielu informacji o stanie finansowym przedsiębiorstwa, które dostarcza bilans i rachunek zysków i strat, szczególne miejsce zajmują informacje analityczne odwzorowujące związki i zależności między zjawiskami występującymi w jego działalności gospodarczej. Z ich treści dowiadujemy się o przyczynach i skutkach zmian w strukturze zjawiska oraz jego rozmiarach. Wskaźniki analityczne, stanowiące podstawowe narzędzie analizy finansowej i logistycznej, nabierają wymaganej wartości poznawczej dopiero wtedy, kiedy porówna się je w czasie i przestrzeni Twaróg J., op.cit., str Twaróg J., ib., str Kowalska K., Mierniki gospodarowania surowcami i materiałami, PWE, Warszawa Twaróg J., Pomiar wielkości podstawowych wskaźników logistycznych i ich praktyczna weryfikacja w przedsiębiorstwach krajowych, ILiM, Poznań 1996

15 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny 15 Tabela 1. Wskaźniki oceny sprawności zarządzania aktywami 1 Wskaźnik rotacji aktywów Wskaźniki częstości obrotu sprzedaż netto przec. wartości aktywów informuje o stopniu wykorzystania przez przedsiębiorstwo posiadanego majątku. Im wyższa wartość wskaźnika, tym korzystniej ocenić można efektywność gospodarowania przedsiębiorstwa Wskaźnik rotacji majątku trwałego Wskaźnik rotacji zapasów Wskaźnik rotacji należności sprzedaż netto przec. wart. maj. trw. brutto koszt wytworzenia prod. Sprzed. przc. Stan zapasów sprzedaż krajowa netto przec. stan należności winien wykazywać tendencję rosnącą lecz należy go rozpatrywać w powiązaniu ze wskaźnikami rotacji pozostałych aktywów wskaźnik rotacji zapasów określa ilość cykli obrotu zapasami w okresie obliczeniowy. Nie istnieje żaden generalnie pożądany poziom wskaźnika. Zależy on m.in.. Od rodzaju zapasów. informuje o ilości cykli obrotu należnościami. Prz6yjmuje się wartość optymalną na poziomie 7,0-10,0 5 Wskaźnik rotacji zobowiązań sprzedaż netto przec. stan zobowiąz. bieżących charakteryzuje szybkość regulowania bieżących zobowiązań i zastępowania ich przez kolejne. Określa się go też mianem wskaźnika pokrycia bieżących zobowiązań przez dochody ze sprzedaży. Źródło: Opracowanie na podstawie Analiza ekonomiczno-finansowa i ocena przedsiębiorstwa w procesie przechodzenia do gospodarki rynkowej, red. R. Borowiecki, Tonik, warszawa Kraków 1994, s

16 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny 16 Tabela 2. Ekonomiczno-logistyczne wskaźniki oceny działalności przedsiębiorstwa wypływające z bilansu, rachunku zysków i strat oraz rocznych sprawozdań wynikowych 1 2 Rentowność kapitału własnego Rentowność kapitału całkowitego Wskaźniki efektywności ekonomicznej % % 3 Rentowność obrotu % Wskaźnik rentowności inwestycji Sprzedaż netto na jednostkę wartości eksploatowanych środków trwałych Płynność środków obrotowych % zł/zł zysk kapitał własny zysk + odsetki kapitału obcego kapitał całkowity zysk + odsetki kapitału obcego obrót zysk + odsetki kapitału obcego przychód sprzedaż netto wartość środków trwałych Wskaźniki płynności środków obrotowych % 2 Kapitał zaangażowany zł/zł Udział zapasów ogółem w aktywach bieżących ogółem Udział produkcji niezakończonej w zapasach ogółem Relacja zapasów wyrobów gotowych do sprzedaży 4 Rotacja zapasów środki płynne zobowiązania krótkoterminowe majątek obrotowy - zobowiązania krótkoterminowe Wskaźniki określające zapasy % % zapasy ogółem aktywa bieżące ogółem produkcja niezakończona zapasy ogółem wyroby gotowe przychód ze sprzedaży własnej produkcji i usług przychód zapasy * 100 * 100 * 100 * 100 * * 100 * 100 * 100 obrót kapitał całkowity Źródło: Opracowanie na podstawie H.J. Vollmuth, Controlling planowanie, kontrola, zarządzanie; Agencja Wydawnicza Placet, Warszawa 1993, s

17 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny Tworzenie systemu wskaźników logistycznych Tworzenie wskaźników logistycznych powinno odbywać się przy zastosowaniu myślenia kategoriami logistycznymi. System wskaźników powinien posiadać budowę o strukturze hierarchicznej, w której poszczególne wskaźniki są powiązane ze sobą w sposób rachunkowy lub przynamniej logicznie pod względem rzeczowym. W specyficzny sposób powinien on zaspokajać zapotrzebowanie na informacje różnych odbiorców wskaźników logistycznych 13. Obszarami praktycznego zastosowania wskaźników logistycznych w przedsiębiorstwie są przede wszystkim działania operacyjne w fazach przepływu materiałów systemu logistycznego, dystrybucji i obsłudze klienta. Wskaźniki logistyczne są też wykorzystywane w audycie logistycznym, przy ocenach efektywności systemów logistycznych i benchmarkingu. Pomiary wyników realizacji procesów i oceny systemów logistycznych są niezbędne w celu monitorowania, kontrolowania i podnoszenia ich efektywności. Kluczowy procesem w przedsiębiorstwie, poza operacyjnymi aspektami jego funkcjonowania, jest także wzgląd na takie działania, jak 14 : identyfikacja miejsc, gdzie nie są osiągane cele, przeprowadzanie analiz przyczyn takiego stanu oraz jego poprawa i przekazywanie szczegółowych wymagań wobec podwładnych; przekazywanie informacji zwrotnej opartej na porównaniu rzeczywistych wyników z przyjętymi standardami i podejmowanie decyzji pozwalających na efektywne zarządzanie zasobami. Pomiaru wyników działalności logistycznej w przedsiębiorstwie można dokonywać różnymi metodami w ramach dane struktury organizacyjnej logistyki. Ogólnie, mierniki te stanowią porównanie efektów działalności logistycznej z celami, jakie zostały postawione przed różnymi funkcjami logistycznymi w przedsiębiorstwie. Chociaż cele te mogą być rożne, na ogół są on związane z kosztami, wydajnością i obsługą 15. Kryteriami oceny kosztów mogą być koszty w przeliczeniu na jednostkę wagi, na przesyłkę lub zamówienie. Porównuje się koszt realizacji danego procesu logistycznego z ustalonymi celami, a w razie potrzeby wprowadza się niezbędne korekty. Za ważne należy przyjąć koszty dostawy produktu. Kryteria oceny wydajności prezentują stosunek wyników do nakładów. Wyrażają wielkość produkcji firmy na jednostek nakładu lub stosunek uzyskanych wyników działania do poniesionych nakładów. Miernikami wyników działania mogą być: waga wysłanych ładunków w tonach, waga załadowanych towarów w kg. Nakłady mierzy się w roboczogodzinach, według liczby pracowników ;lub środków transportu (np. samochodów ciężarowych) oraz w jednostkach wykorzystywanej powierzchni magazynowej. Kryteria oceny obsługi określają jakość obsługi logistycznej, która ma coraz większe znaczenie na współczesnych konkurencyjnych rynkach globalnych. Firmy definiują ją takich kategoriach, jak czas, dokładność, regularność i liczba przypadków uszkodzeń towarów. 13 Pfohl H.- Ch., Zarządzanie logistyką. Funkcje i instrumenty., ILIM, Poznań Twaróg J., op.cit., str Twaróg J., op.cit., str. 22

18 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny 18 W controllingu logistycznym mierniki oceny procesu logistycznego pełnią określone funkcje 16 : Działania poprzedzające budowę systemu mierników controllingu obejmują: Mierniki oceniające procesy logistyczne najogólniej można podzielić na: mierniki oceniające realizację procesu logistycznego w kolejnych łańcuchach logistycznych i koszty logistyki 17. Mierniki oceniające procesy logistyczne Mierniki oceniające realizację procesu logistycznego w kolejnych łańcuchach logistycznych Koszty logistyki Mierniki oceniające czynności logistyczne Mierniki usług dostawczych własnych i obcych Mierniki oceniające czas przebiegu czynności logistycznych Poziom kosztów według różnych podziałów Koszty w odniesieniu do wielkości relatywnych według faz przepływu według standardów według faz przepływu miejsc powstania poziomu aktywności według rodzajów - zamówienie przyjęcie i rejestracja - wyładunek - przemieszczanie - magazynowanie - kontrolowanie - pakowanie - sprzedaż - czas dostaw - niezawodność i pewność dostaw - elastyczność dostawców - czas przeładunku surowców, wyrobów, półfabrykatów - czas składowania magazynowani a, transportu - zamówienie - przyjęcie - wyładunek - przemieszczenie - magazynowanie - kontrolowanie - pakowanie - sprzedaż - stałe - zmienne - osobowe - urządzeń - przetwarzania danych - budynki - itp. Rys. 10. Ogólna klasyfikacja mierników logistycznych Źródło: K. Kowalska, Zastosowanie systemu mierników w controllingu logistycznym. Materiały Międzynarodowej Konferencji Logistics 98, ILiM, Poznań, s Kowalska K., Zastosowanie systemu mierników w controllingu logistycznym, Materiały Międzynarodowej Konferencji Logisics 98, tom II, ILiM, Poznań Kowalska K., op.cit.

19 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny Wskaźniki oceny efektów procesów logistycznych w przedsiębiorstwie Warunki sprawnego działania systemu logistycznego przedsiębiorstwa określają jego efektywność, która zależy od: niezawodności przepływu materiałów i informacji, niezawodnego funkcjonowania obrotu magazynowego, niezawodnej dystrybucji, zaopatrzenia, elastycznego procesu produkcji, wykreowania sprawnie funkcjonujących struktur organizacyjnych charakteryzujących się skoordynowanym działaniem. Wzrastająca rola rynku nabywcy wywiera znaczące piętno w dziele kreowania sfery produkcyjnej, akcentując zróżnicowane zapotrzebowanie na produkty krótkoseryjne, realizowane w bardzo krótkich terminach, co wymusza konieczność wdrożenia produkcji elastycznej, reagującej na zamówienia płynące z rynku. Pociąga to za sobą konieczność minimalizacji zapasów i skracania cykli produkcyjnych, obniżania kosztów logistyki oraz rozwinięcia i wdrożenia nowoczesnych technik komputerowych w formie systemów komunikacyjnych, baz danych o wysokiej niezawodności eksploatacyjnej. W rezultacie uzyskuje się oszczędności kosztowe, czasowe, a z punktu widzenia niezawodności daleko idące możliwości wykluczenia błędów. Podstawowe wielkości służące do oceny procesu produkcji obejmują: jakość, czas, koszty i elastyczność. Kryteriami organizacyjnymi są: skrócenie czasu przepływu materiałów i informacji, wyższy stopień konkurencyjności, podniesienie elastyczności systemu i jakości usług. Z kolei kryteriami ekonomicznymi są: obniżenie kosztów i zapasów optymalne wykorzystanie zdolności produkcyjnych, podniesienie jakości produktu i produktywności uzyskanie przewagi konkurencyjnej poprzez poprawę poziomu usług dostawczych i obniżkę kosztów 18. Tabela 4. Wybrane wskaźniki oceny logistycznej przedsiębiorstwa Wskaźniki oceny logistycznej przedsiębiorstwa 1 Koszty logistyki % koszt administracyjne realizacji zleceń + koszt magazynowania + koszty transportu + koszty kapitału zamrożonego w zapasach 2 Udział poszczególnych kosztów logistyki w obrocie: 2.1 administracji % koszty administracji * obrót magazynowania % koszty magazynowania * obrót transportu % koszty transportu obrót * Koszty kapitału zamrożonego kapitału zamrożonego % w zapasach * w zapasach obrót całkowitych % całkowite koszty logistyki * obrót Udział kosztów logistyki całkowite koszty logistyki % * w kosztach ogółem koszty ogółem 100 Źródło: Opracowanie na podstawie Mierniki i wskaźniki logistyczne J. Twaróg, Poznań 2003, str Twaróg J., op.cit., str. 35

20 Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling logistyczny 20 Ze względu na współczesne podejście do zagadnienia kosztów logistyki w tabeli 4 zostały uwzględnione kosztowe wskaźniki oceny logistycznej przedsiębiorstwa. Pierwszy bardzo ważny wskaźnik stanowią koszty logistyki. Obejmują one koszty: administracji (z realizacji zleceń), transportu (zewnętrznego i wewnętrznego), magazynowania i kapitału zamrożonego w zapasach. Do porównań stosuje się wskaźnik udziału tych kosztów w obrocie Wskaźniki controllingu logistyki 19 Rozsądną analizę i interpretację wartości wskaźników można przeprowadzić tylko na tle struktur logistycznych. Wstęp do analizy wskaźników stanowią wskaźniki odnoszące się do: Zakresu zadań przeznaczonych do realizacji (zakres usług i struktura usług), Liczby i mocy przerobowej zleceniobiorców (w szczególności pracowników i potencjału przedmiotowego), jak również Kosztów naliczanych na dany okres. Na podstawie dostępnego materiału liczbowego można tworzyć wskaźniki przydatne do sterowania logistyką: Wskaźniki produktywności, mierzące produktywność pracowników i urządzeń technicznych, Wskaźniki ekonomiczności, odnoszące dokładnie określone koszty logistyki do pewnych jednostek usług, Wskaźniki jakości służące do oceny stopnia osiągnięcia celu. Przedstawione w dalszej części wskaźniki logistyczne zostaną poddane klasyfikacji uwzględniającej powyżej wymienione wskaźniki. Systemowi wskaźników logistycznych stawia się następujące cele: Optymalne rozwiązanie logistycznego konfliktu celów, Jednoznaczne określenie celów dla logistyki i jej poszczególnych obszarów odpowiedzialności, Wczesne rozpoznawanie odchyleń, szans i zagrożeń, Systematyczne poszukiwanie słabych miejsc i ich przyczyn, Wyzwalanie potencjału racjonalizacyjnego, Czytelne mierzenie wyników osiąganych przez logistykę i jej poszczególne podobszary, Ocena pracowników uwzględniająca osiągnięcia w logistyce, Ciągła pomoc przy spełnianiu logistycznych zadań rutynowych. Wskaźniki logistyki zaopatrzenia. Wskaźniki produktywności Wskaźniki ekonomiczności 19 Dück O., Krause H., Schulze C., Gospodarka materiałowa. Praktyczny poradnik, Wyd. ALFA WEKA Sp.z o.o., Warszawa

Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny

Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny www.maciejczak.pl Łańcuch logistyczny a łańcuch dostaw Łańcuch dostaw w odróżnieniu od łańcucha logistycznego dotyczy integracji

Bardziej szczegółowo

Metody sterowania zapasami ABC XYZ EWZ

Metody sterowania zapasami ABC XYZ EWZ Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak Metody sterowania zapasami ABC XYZ EWZ www.maciejczak.pl Zapasy Zapasy w przedsiębiorstwie można tradycyjnie rozumieć jako zgromadzone dobra, które w chwili

Bardziej szczegółowo

Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015

Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015 Magazyn, proces magazynowy, gospodarka magazynowa prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl Łódź 2014/2015 Magazyn def. (I): Wyodrębnione pomieszczenie zamknięte (budynki), przestrzeń zadaszoną

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności działań logistycznych

Ocena efektywności działań logistycznych Wydział Ekonomiczno-Rolniczy - SGGW Dr Mariusz Maciejczak LOGISTYKA Ocena efektywności działań logistycznych Opracowanie na podstawie: materiałów z konferencji Zarządzanie Dystrybucją i Magazynowaniem,

Bardziej szczegółowo

Logistyka i Zarządzanie Łańcuchem Dostaw. Opracował: prof. zw dr hab. Jarosław Witkowski

Logistyka i Zarządzanie Łańcuchem Dostaw. Opracował: prof. zw dr hab. Jarosław Witkowski Logistyka i Zarządzanie Łańcuchem Dostaw Opracował: prof. zw dr hab. Jarosław Witkowski LOGISTKA (wg Council of Logistics Management) to proces planowania, realizowania i kontrolowania sprawności i ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

KALKULACJA KOSZTÓW PRZEMIESZCZANIA ŁADUNKÓW, SPOSOBY PŁATNOŚCI I FORMY ROZLICZEO W MIĘDZYNARODOWYCH TRANSAKCJACH HANDLOWYCH

KALKULACJA KOSZTÓW PRZEMIESZCZANIA ŁADUNKÓW, SPOSOBY PŁATNOŚCI I FORMY ROZLICZEO W MIĘDZYNARODOWYCH TRANSAKCJACH HANDLOWYCH KALKULACJA KOSZTÓW PRZEMIESZCZANIA ŁADUNKÓW, SPOSOBY PŁATNOŚCI I FORMY ROZLICZEO W MIĘDZYNARODOWYCH TRANSAKCJACH HANDLOWYCH mgr inż. Katarzyna Grochowska 1 Koszty działalności usługowej Wysokośd i struktura

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie logistyką. Zarządzanie operacyjne łańcuchem dostaw.

Zarządzanie logistyką. Zarządzanie operacyjne łańcuchem dostaw. Zarządzanie logistyką. Zarządzanie operacyjne łańcuchem dostaw. Opis Zapotrzebowanie na wykwalifikowanych menedżerów łańcuchów dostaw i pracowników integrujących zarządzanie rozproszonymi komórkami organizacyjnymi

Bardziej szczegółowo

Controlling operacyjny i strategiczny

Controlling operacyjny i strategiczny Controlling operacyjny i strategiczny dr Piotr Modzelewski Katedra Bankowości, Finansów i Rachunkowości Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Plan zajęć 1, 2. Wprowadzenie do zagadnień

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

Mapowanie procesów logistycznych i zarządzanie procesami

Mapowanie procesów logistycznych i zarządzanie procesami Mapowanie procesów logistycznych i zarządzanie procesami Opis Odwzorowanie strategii przedsiębiorstwa w łańcuchu dostaw na niższe poziomy zarządzania operacyjnego, wymaga w praktyce odpowiedniej organizacji

Bardziej szczegółowo

Obliczenia, Kalkulacje...

Obliczenia, Kalkulacje... Obliczenia, Kalkulacje... 1 Bilans O D P I E R W S Z E G O E T A T U D O W Ł A S N E J F I R M Y To podstawowy dokument przedstawiający majątek przedsiębiorstwa. Bilans to zestawienie dwóch list, które

Bardziej szczegółowo

Temat: Podstawy analizy finansowej.

Temat: Podstawy analizy finansowej. Przedmiot: Analiza ekonomiczna Temat: Podstawy analizy finansowej. Rola analizy finansowej w systemie analiz. Analiza finansowa jest ta częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Logistyka Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 3 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Omówione zagadnienia Międzyorganizacyjne relacje logistyczne

Bardziej szczegółowo

Finanse dla niefinansistów

Finanse dla niefinansistów Finanse dla niefinansistów Może inny podtytuł? Wszystkie prawa zastrzeżone Racjonalne i świadome podejmowanie decyzji zarządczych, lepsze zarządzanie i wykorzystanie zasobów przedsiębiorstwa, zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

...Gospodarka Materiałowa

...Gospodarka Materiałowa 1 Gospodarka Materiałowa 3 Obsługa dokumentów magazynowych 4 Ewidencja stanów magazynowych i ich wycena 4 Inwentaryzacja 4 Definiowanie indeksów i wyrobów 5 Zaopatrzenie magazynowe 5 Kontrola jakości 5

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa Jak ocenić pozycję finansową firmy? dr Grażyna Michalczuk Uniwersytet w Białymstoku 9 maja 2013 r. Co to jest analiza To metoda poznanie

Bardziej szczegółowo

20-02-2008. Wprowadzenie. Procesy

20-02-2008. Wprowadzenie. Procesy 4. Typowy obieg dokumentów w przedsiębiorstwie produkcyjnym Wprowadzenie Procesy Wprowadzenie czynniki wpływające na zakres funkcjonalny Główne czynniki wpływające na zakres funkcjonalny systemu ERP: rodzaj

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie procesami i logistyką w przedsiębiorstwie

Zarządzanie procesami i logistyką w przedsiębiorstwie Zarządzanie procesami i logistyką w przedsiębiorstwie Opis Projektowanie i ciągła optymalizacja przepływu produktu w łańcuchu dostaw oraz działań obsługowych i koniecznych zasobów, wymaga odwzorowania

Bardziej szczegółowo

Definicja ceny. I. Sobańska (red.), Rachunek kosztów i rachunkowość zarządcza, C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 179

Definicja ceny. I. Sobańska (red.), Rachunek kosztów i rachunkowość zarządcza, C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 179 Ceny Definicja ceny cena ilość pieniądza, którą płaci się za dobra i usługi w stosunkach towarowo-pieniężnych, których przedmiotem jest zmiana właściciela lub dysponenta będąca wyrazem wartości i zależna

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów. Dawid Doliński

Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów. Dawid Doliński Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów Dawid Doliński Dlaczego MonZa? Korzyści z wdrożenia» zmniejszenie wartości zapasów o 40 %*» podniesienie poziomu obsługi

Bardziej szczegółowo

5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH

5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH 5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH Praktyka działania udowadnia, że funkcjonowanie organizacji w sektorze publicznym, jak i poza nim, oparte jest o jej zasoby. Logistyka organizacji wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

Wartość dodana podejścia procesowego

Wartość dodana podejścia procesowego Zarządzanie procesami dr Mariusz Maciejczak Wartość dodana podejścia procesowego www.maciejczak.pl Wartość dodana w ujęciu ekonomicznym Wartość dodana - przyrost wartości dóbr w wyniku określonego procesu

Bardziej szczegółowo

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Wydział Zarządzania Rachunkowość finansowa Prowadzący: mgr Z. Niesyn Referat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Autor: Barbara Standarska Warszawa 14.12.2011 Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Bardziej szczegółowo

Pytania z przedmiotu Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw

Pytania z przedmiotu Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw Pytania z przedmiotu Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw 1. Wymienić etapy rozwoju logistyki. 2. Podaj definicje logistyki. 3. Jakie wnioski wypływają z definicji określającej, co to jest logistyka?

Bardziej szczegółowo

Gospodarka magazynowa z elementami projektowania zagospodarowania magazynów istniejących i nowo planowanych

Gospodarka magazynowa z elementami projektowania zagospodarowania magazynów istniejących i nowo planowanych Gospodarka magazynowa z elementami projektowania zagospodarowania magazynów istniejących i nowo planowanych Cele szkolenia Zasadniczym celem szkolenia jest rozpracowanie szeregu zagadnień, dotyczących

Bardziej szczegółowo

2. Ogólne narzędzia controllingowe

2. Ogólne narzędzia controllingowe Kluge et al.: Arbeitsmaterial Controlling w zintegrowanych systemach zarzadzania 1 Prof. dr hab. Paul-Dieter Kluge Dr inż. Krzysztof Witkowski Mgr. inż. Paweł Orzeszko Controlling w zintegrowanych systemach

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie

Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie Kiedy przeciętna firmazaczyna interesować się szczegółową rentownością swoich produktów Przychody Koszty Szukanie problemów w innych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami logistyki

Zarządzanie kosztami logistyki Zarządzanie kosztami logistyki Opis Synchronizacja wymagań rynku z potencjałem przedsiębiorstwa wymaga racjonalnych decyzji, opartych na dobrze przygotowanych i przetworzonych informacjach. Zmieniające

Bardziej szczegółowo

Lista wskaźników rachunku kosztów i analizy finansowej

Lista wskaźników rachunku kosztów i analizy finansowej Lista wskaźników rachunku kosztów i analizy finansowej FiM Consulting Sp. z o.o. Ul. Szymczaka 5, 01-227 Warszawa Tel.: +48 22 862 90 70 www.fim.pl 1 WPROWADZENIE DO LISTY WSKAŹNIKÓW 1. Wskaźniki - są

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów pełnych

Rachunek kosztów pełnych Rachunek kosztów pełnych Produkty wyroby gotowe rzeczowe aktywa obrotowe wytwarzane przez przedsiębiorstwo produkcja w toku niegotowe wyroby gotowe o niezakończonym cyklu wytwarzania produkcją w toku może

Bardziej szczegółowo

5 Organizacja rachunkowości zagadnienia wstępne 18

5 Organizacja rachunkowości zagadnienia wstępne 18 Kluge P.D., Kużdowicz D., Kużdowicz P., Materiały do zajęć z przedmiotu Rachunkowość finansowa 29 5 Organizacja rachunkowości zagadnienia wstępne 18 5.1 Istota i zakres Do zasadniczych atrybutów wyróżniających

Bardziej szczegółowo

Planowanie tras transportowych

Planowanie tras transportowych Jerzy Feldman Mateusz Drąg Planowanie tras transportowych I. Przedstawienie 2 wybranych systemów: System PLANTOUR 1.System PLANTOUR to rozwiązanie wspomagające planowanie i optymalizację transportu w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

Istnieje możliwość prezentacji systemu informatycznego MonZa w siedzibie Państwa firmy.

Istnieje możliwość prezentacji systemu informatycznego MonZa w siedzibie Państwa firmy. system informatyczny wspomagający monitorowanie i planowanie zapasów w przedsiębiorstwie System informatyczny MonZa do wspomagania decyzji managerskich w obszarze zarządzania zapasami jest odpowiedzią

Bardziej szczegółowo

Wykład 1 Klasyfikacja kosztów

Wykład 1 Klasyfikacja kosztów Wykład 1 Klasyfikacja kosztów dr Robert Piechota Pojęcie kosztów Wyrażone w pieniądzu celowe zużycie środków trwałych, materiałów, paliwa, energii, usług, czasu pracy pracowników oraz niektóre wydatki

Bardziej szczegółowo

1. Opakowania wielokrotnego użytku: 2. Logistyczny łańcuch opakowań zawiera między innymi następujące elementy: 3. Które zdanie jest prawdziwe?

1. Opakowania wielokrotnego użytku: 2. Logistyczny łańcuch opakowań zawiera między innymi następujące elementy: 3. Które zdanie jest prawdziwe? 1. Opakowania wielokrotnego użytku: A. Są to zwykle opakowania jednostkowe nieulegające zniszczeniu po jednokrotnym użyciu (opróżnieniu), które podlegają dalszemu skupowi. B. Do opakowań wielokrotnego

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BIZNESPLAN

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BIZNESPLAN BIZNESPLAN Dokument wypełniają osoby, które uczestniczyły w module szkoleniowym, ubiegające się o udział w doradztwie indywidualnym w ramach projektu SPINAKER WIEDZY II Regionalny program wsparcia przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A I. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródło informacji o firmie Sporządzania i czytania bilansu, wyjaśnienie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. O autorze. Wstęp

Spis treści. O autorze. Wstęp Spis treści O autorze Wstęp Rozdział 1. Controlling w praktyce krajów zachodnich 1.1. Wprowadzenie 1.2. Geneza i istota controllingu - obszar angloamerykański 1.3. Controlling w obszarze niemieckojęzycznym

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

Planowanie logistyczne

Planowanie logistyczne Planowanie logistyczne Opis Szkolenie porusza wszelkie aspekty planowania w sferze logistyki. Podział zagadnień dotyczących planowania logistycznego w głównej części szkolenia na obszary dystrybucji, produkcji

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Majątek przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

KALKULACJE KOSZTÓW. Dane wyjściowe do sporządzania kalkulacji

KALKULACJE KOSZTÓW. Dane wyjściowe do sporządzania kalkulacji KALKULACJE KOSZTÓW Jednostką kalkulacyjną jest wyrażony za pomocą odpowiedniej miary produkt pracy (wyrób gotowy, wyrób nie zakończony, usługa) stanowiący przedmiot obliczania jednostkowego kosztu wytworzenia

Bardziej szczegółowo

Sposób ustalania wyniku finansowego zależy m.in. od momentu i celu jego ustalania i nie ma wpływu na jego wysokość.

Sposób ustalania wyniku finansowego zależy m.in. od momentu i celu jego ustalania i nie ma wpływu na jego wysokość. 1 Zasady ustalanie wyniku finansowego IV moduł Ustalenie wyniku finansowego z działalności gospodarczej jednostki Wynik finansowy jest różnicą między przychodami dotyczącymi okresu sprawozdawczego a kosztami

Bardziej szczegółowo

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach TYTUŁ PREZENTACJI Podejście systemowe w zarządzaniu logistyką Zarządzanie łańcuchem dostaw w pionowo zintegrowanych

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl BIZNESPLAN Każda działalność gospodarcza, nawet najmniejsza, musi zostać skrupulatnie zaplanowana. Plan przedsięwzięcia gospodarczego konstruuje się zazwyczaj w formie biznesplanu. Biznesplan 1 (ang. business

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności działań logistycznych

Ocena efektywności działań logistycznych Dr Mariusz Maciejczak Ocena efektywności działań logistycznych Opracowanie na podstawie: materiałów z konferencji Zarządzanie Dystrybucją i Magazynowaniem, zorganizowanej przez Deloitte&Touche. Warszawa

Bardziej szczegółowo

www.streamsoft.pl Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

www.streamsoft.pl Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

Dystrybucja i planowanie dostaw

Dystrybucja i planowanie dostaw Terminy szkolenia 15-16 październik 2015r., Kraków - Hotel Aspel*** Dystrybucja i planowanie dostaw 7-8 kwiecień 2016r., Poznań - Hotel Platinum Palace Residence**** Opis Efektywna dystrybucja produktów

Bardziej szczegółowo

Prowadzący. Doc. dr inż. Jakub Szymon SZPON. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Prowadzący. Doc. dr inż. Jakub Szymon SZPON. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA studia podyplomowe dla czynnych zawodowo nauczycieli szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Zestaw E Nazwisko i imię:... Grupa...

Zestaw E Nazwisko i imię:... Grupa... Zestaw E Nazwisko i imię:... Grupa... Zadanie 1: test wyboru (12 punktów) Do każdych 10 z poniższych pytań podane są cztery odpowiedzi (a, b, c, d), z których żadna, jedna lub więcej jest prawidłowych.

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Pojęcie logistyki ,,Logistyka nie jest wszystkim, ale wszystko bez logistyki jest niczym

TEMAT: Pojęcie logistyki ,,Logistyka nie jest wszystkim, ale wszystko bez logistyki jest niczym TEMAT: Pojęcie logistyki,,logistyka nie jest wszystkim, ale wszystko bez logistyki jest niczym prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej SZYMONIK http://www.gen-prof.pl/ Łódź 2015 1. Geneza i pojęcie logistyki Geneza

Bardziej szczegółowo

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A wersja 2004-1 (A/D) 1. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródła informacji o firmie Celem tej części jest

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne Konkurencja a procesy operacyjne W czasie nasilających się procesów globalizacyjnych akcent działań konkurencyjnych przesuwa się z obszaru generowania znakomitych

Bardziej szczegółowo

Logistyka. Materiały dydaktyczne do zajęć. A. Klimek

Logistyka. Materiały dydaktyczne do zajęć. A. Klimek Logistyka Materiały dydaktyczne do zajęć A. Klimek Logistyka literatura podstawowa H.Ch. Pfohl: Systemy logistyczne. Podstawy organizacji i zarządzania Biblioteka Logistyka ILiM Poznań 1998 i następne

Bardziej szczegółowo

Analiza wskaźnikowa. Akademia Młodego Ekonomisty

Analiza wskaźnikowa. Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa. Jak ocenić pozycję finansową firmy? Hanna Micińska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 6 maja 2013 r. 1 Analiza wskaźnikowa Każda decyzja

Bardziej szczegółowo

Informatyczne Systemy Zarządzania Klasy ERP. Produkcja

Informatyczne Systemy Zarządzania Klasy ERP. Produkcja Informatyczne Systemy Zarządzania Klasy ERP Produkcja Produkcja Moduł dostarcza bogaty zestaw narzędzi do kompleksowego zarządzania procesem produkcji. Zastosowane w nim algorytmy pozwalają na optymalne

Bardziej szczegółowo

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach Projekt współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Priorytet

Bardziej szczegółowo

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych.

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Rozwinięciem wstępnej analizy sprawozdań finansowych jest analiza wskaźnikowa. Jest ona odpowiednim narzędziem analizy finansowej przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe Ekonomika Transportu każda zorganizowana postać podażowej strony rynku usług przemieszczania, mająca swoją nazwę i oferującą specyficzny produkt - usługę transportową Cechy: odrębność ekonomiczna odrębność

Bardziej szczegółowo

W procesie budżetowania najpierw sporządza się część operacyjną budżetu, a po jej zakończeniu przystępuje się do części finansowej.

W procesie budżetowania najpierw sporządza się część operacyjną budżetu, a po jej zakończeniu przystępuje się do części finansowej. Budżetowanie Budżetowanie to: Proces ciągłego analizowania, programowania, realizowania i pomiaru wykonania zadań właściwych poszczególnym komórkom organizacyjnym, mający na celu efektywną kontrolę nad

Bardziej szczegółowo

Magazynowanie. Logistyka zaopatrzenia i produkcji. Gospodarka magazynowa LZIP_2_LW. dr inż. L. Wicki

Magazynowanie. Logistyka zaopatrzenia i produkcji. Gospodarka magazynowa LZIP_2_LW. dr inż. L. Wicki Logistyka zaopatrzenia i produkcji Magazynowanie dr inż. L. Wicki LZIP_2_LW Funkcjonalne rozgraniczenie systemów logistycznych Gospodarka magazynowa Zapasy magazynowe przy przepływie towarów Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1.4 do Regulaminu

Załącznik 1.4 do Regulaminu Załącznik 1.4 do Regulaminu BIZNES PLAN w ramach projektu Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej w subregionie kaliskim nr POKL.07.02.02-30-004/12 realizowanego przez Fundację im. Królowej Polski św. Jadwigi

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja przedsiębiorstw. Funkcje systemu. Funkcje systemu cd. Wdrożenie. Ewidencja zdarzeń (operacje) Rejestr towarów (stany magazynowe)

Informatyzacja przedsiębiorstw. Funkcje systemu. Funkcje systemu cd. Wdrożenie. Ewidencja zdarzeń (operacje) Rejestr towarów (stany magazynowe) Informatyzacja przedsiębiorstw System Gospodarka Materiałowa część II 1 Funkcje systemu Wdrożenie użytkownicy, dane stałe, bilans otwarcia Ewidencja zdarzeń (operacje) przychody, rozchody, korekty, zmiany

Bardziej szczegółowo

MAGAZYNY SPRZEDAŻ LOGISTYKA MAGFA GMG Poprawiony czwartek, 10 czerwca 2010 17:50

MAGAZYNY SPRZEDAŻ LOGISTYKA MAGFA GMG Poprawiony czwartek, 10 czerwca 2010 17:50 System obsługuje główne procesy logistyczne począwszy od planowania i budżetowanie dostaw, ewidencji zamówień do dostawców, rejestracji dostaw i zakupów (również import), ewidencji obrotu magazynowego,

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego OŚ PRIORYTETOWA II RPO WO 2014-2020 KONKURENCYJNA

Bardziej szczegółowo

Systemy rachunku kosztów

Systemy rachunku kosztów Systemy rachunku kosztów Tradycyjny rachunek kalkulacyjny kosztów oparty na rozmiarach produkcji kalkulacja doliczeniowa (zleceniowa), doliczanie kosztów wydziałowych kalkulacja podziałowa (procesowa)

Bardziej szczegółowo

Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej FiM Consulting Sp. z o.o. Szymczaka 5, 01-227 Warszawa Tel.: +48 22 862 90 70 www.fim.pl Spis treści

Bardziej szczegółowo

TEORIA DECYZJE KRÓTKOOKRESOWE

TEORIA DECYZJE KRÓTKOOKRESOWE TEORIA DECYZJE KRÓTKOOKRESOWE 1. Rozwiązywanie problemów decyzji krótkoterminowych Relacje między rozmiarami produkcji, kosztami i zyskiem wykorzystuje się w procesie badania opłacalności różnych wariantów

Bardziej szczegółowo

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk Badania Marketingowe Kalina Grzesiuk definicja Badania marketingowe systematyczny i obiektywny proces gromadzenia, przetwarzania oraz prezentacji informacji na potrzeby podejmowania decyzji marketingowych.

Bardziej szczegółowo

Dystrybucja. - wszelkie czynności związane z pokonywaniem przestrzennych i czasowych różnic występujących między produkcja a konsumpcją

Dystrybucja. - wszelkie czynności związane z pokonywaniem przestrzennych i czasowych różnic występujących między produkcja a konsumpcją Dystrybucja - wszelkie czynności związane z pokonywaniem przestrzennych i czasowych różnic występujących między produkcja a konsumpcją Funkcje dystrybucji: Koordynacyjne polegające na: określeniu długości,

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA BUSINESS PLAN PESEL. E-mail

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA BUSINESS PLAN PESEL. E-mail Wydanie: z 0 Nazwa i adres Wnioskodawcy (wraz z kodem pocztowym) REGON Telefon/Fax Strona internetowa NIP PESEL E-mail Rok założenia Forma prawna działalności Kobieta jest właścicielem lub współwłaścicielem:

Bardziej szczegółowo

Kalkulacja kosztów O P E R A C Y J N E I S T R A T E G I C Z N E, C. H. B E C K, W A R S Z A W A 2 0 0 9

Kalkulacja kosztów O P E R A C Y J N E I S T R A T E G I C Z N E, C. H. B E C K, W A R S Z A W A 2 0 0 9 Kalkulacja kosztów N I N I E J S Z A P R E Z E N T A C J A Z A W I E R A T R E Ś C I P O C H O D Z Ą C E Z N A S T Ę P U J Ą C Y C H Ź R Ó D E Ł : 1) I. S O B A Ń S K A ( R E D. ), R A C H U N E K K O

Bardziej szczegółowo

Autor: Agata Świderska

Autor: Agata Świderska Autor: Agata Świderska Optymalizacja wielokryterialna polega na znalezieniu optymalnego rozwiązania, które jest akceptowalne z punktu widzenia każdego kryterium Kryterium optymalizacyjne jest podstawowym

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie...9. Część pierwsza Rachunkowość podmiotów gospodarczych...11

Spis treści: Wprowadzenie...9. Część pierwsza Rachunkowość podmiotów gospodarczych...11 Spis treści: Wprowadzenie...9 Część pierwsza Rachunkowość podmiotów gospodarczych...11 1. Zarys historii rachunkowości oraz podstawy prawne jej prowadzenia w Polsce...11 1.1. Historia rachunkowości...11

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym

W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym FINANSE PRZEDSIĘBIORSTW Marek 2011 Agenda - Zarządzanie kapitałem obrotowym Znaczenie kapitału obrotowego dla firmy Cykl gotówkowy Kapitał obrotowy brutto i netto.

Bardziej szczegółowo

Znakowanie, zarządzanie i dystrybucja produktów w oparciu o standardy GS1

Znakowanie, zarządzanie i dystrybucja produktów w oparciu o standardy GS1 Znakowanie, zarządzanie i dystrybucja produktów w oparciu o standardy GS1 Szkolenia obejmuje przegląd najważniejszych i najczęściej stosowanych standardów GS1 wraz z praktycznymi informacjami na temat

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Koszty w rachunkowości podmiotów gospodarczych Koszty w ujęciu ustawy o rachunkowości Koszty z punktu widzenia podatkowego

Koszty w rachunkowości podmiotów gospodarczych Koszty w ujęciu ustawy o rachunkowości Koszty z punktu widzenia podatkowego Rachunek kosztów Paweł Łagowski Zakład Zarządzania Finansami Instytut Nauk Ekonomicznych Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski Plan zajęć Koszty w rachunkowości podmiotów gospodarczych

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość zarządcza. Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1. Wykorzystanie rachunku kosztów zmiennych. Dr Marcin Pielaszek

Rachunkowość zarządcza. Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1. Wykorzystanie rachunku kosztów zmiennych. Dr Marcin Pielaszek Wykorzystanie rachunku kosztów zmiennych 1. Zmienność kosztów w długim i krótkim okresie Rachunek kosztów zmiennych i analiza koszty rozmiary produkcji zysk 2. Podejmowanie decyzji w krótkim okresie 1.

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku EKONOMIA (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku EKONOMIA (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku EKONOMIA (studia I stopnia) Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie dyplomowym (licencjackim)

Bardziej szczegółowo

Odchudzanie magazynu dzięki kontroli przepływów materiałów w systemie Plan de CAMpagne

Odchudzanie magazynu dzięki kontroli przepływów materiałów w systemie Plan de CAMpagne Odchudzanie magazynu dzięki kontroli przepływów materiałów w systemie Plan de CAMpagne Wstęp Jednym z powodów utraty płynności finansowej przedsiębiorstwa jest utrzymywanie zbyt wysokich poziomów zapasów,

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Marketingu i Zarządzania w Lesznie Biznes Plan

Wyższa Szkoła Marketingu i Zarządzania w Lesznie Biznes Plan Wyższa Szkoła Marketingu i Zarządzania w Lesznie Biznes Plan Leszno, wiosna 2011 roku Cel zajęć Ogólne zapoznanie z biznesplanem Zapoznanie z pojęciami związanymi z modelowaniem Pogłębienie znajomości

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie płynnością finansową przedsiębiorstwa

Zarządzanie płynnością finansową przedsiębiorstwa Zarządzanie płynnością finansową przedsiębiorstwa Cz. 4 Zarządzanie zapasami Składniki zapasów Konieczność utrzymywania zapasów Koszty zapasów 1. Koszty utrzymania zapasów - kapitałowe, - magazynowania,

Bardziej szczegółowo

Grażyna Borowska, Irena Frymark Inwentaryzacja

Grażyna Borowska, Irena Frymark Inwentaryzacja Grażyna Borowska, Irena Frymark Inwentaryzacja SPIS TREŚCI Wstęp 1. Pojęcie, metody i rodzaje inwentaryzacji 2. Organizacja, przebieg i dokumentacja inwentaryzacji 3. Różnice inwentaryzacyjne i ich ewidencja

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA STOSOWANYCH METOD WYCENY AKTYWÓW I PASYWÓW BILANSU ORAZ USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO. historycznych. BILANS AKTYWA

CHARAKTERYSTYKA STOSOWANYCH METOD WYCENY AKTYWÓW I PASYWÓW BILANSU ORAZ USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO. historycznych. BILANS AKTYWA DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA CHARAKTERYSTYKA STOSOWANYCH METOD WYCENY AKTYWÓW I PASYWÓW BILANSU ORAZ USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO Zasady rachunkowości przyjęte przy sporządzaniu sprawozdania finansowego

Bardziej szczegółowo

NOWE HORYZONTY BIZNESPLAN BEZZWROTNA DOTACJA WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU: Imię i nazwisko Uczestnika Projektu

NOWE HORYZONTY BIZNESPLAN BEZZWROTNA DOTACJA WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU: Imię i nazwisko Uczestnika Projektu BIZNESPLAN BEZZWROTNA DOTACJA WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU: Imię i nazwisko Uczestnika Projektu...... Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki Poddziałanie 8.1.2 Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej

Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej BIZNES PLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:.. Priorytet

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (BIZNESPLAN) E-mail

FORMULARZ ANALIZA EKONOMICZNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (BIZNESPLAN) E-mail 1 z 10 Nazwa i adres Wnioskodawcy (wraz z kodem pocztowym) REGON Telefon Strona internetowa NIP Fax E-mail Rok założenia Forma prawna działalności Wielkość firmy (zaznaczyć) mikroprzedsiębiorstwo Rodzaj

Bardziej szczegółowo

STANDARD ŚWIADCZENIA USŁUGI SYSTEMOWEJ KSU W ZAKRESIE SZYBKIEJ OPTYMALIZACJI ZARZĄDZANIA FINANSAMI PRZEDSIEBIORSTWA

STANDARD ŚWIADCZENIA USŁUGI SYSTEMOWEJ KSU W ZAKRESIE SZYBKIEJ OPTYMALIZACJI ZARZĄDZANIA FINANSAMI PRZEDSIEBIORSTWA STANDARD ŚWIADCZENIA USŁUGI SYSTEMOWEJ KSU W ZAKRESIE SZYBKIEJ OPTYMALIZACJI ZARZĄDZANIA FINANSAMI PRZEDSIEBIORSTWA dla mikro- i małych przedsiębiorców Opracowane przez: Departament Rozwoju Instytucji

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Informatyczny (ZSI)

Zintegrowany System Informatyczny (ZSI) Zintegrowany System Informatyczny (ZSI) ZSI MARKETING Modułowo zorganizowany system informatyczny, obsługujący wszystkie sfery działalności przedsiębiorstwa PLANOWANIE ZAOPATRZENIE TECHNICZNE PRZYGOTOWANIE

Bardziej szczegółowo

www.e-bit.edu.pl Cennik szkoleń e-learning 2015 rok

www.e-bit.edu.pl Cennik szkoleń e-learning 2015 rok www.e-bit.edu.pl Cennik szkoleń e-learning 2015 rok LOGISTYKA ZARZĄDZANIE ZAPASAMI Podstawowe problemy zarządzania zapasami Popyt Poziom obsługi klienta Zapas zabezpieczający Podstawowe systemy uzupełniania

Bardziej szczegółowo

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

Pojęcie kosztu, klasyfikacja kosztów według różnych kryteriów

Pojęcie kosztu, klasyfikacja kosztów według różnych kryteriów Pojęcie kosztu, klasyfikacja kosztów według różnych kryteriów N I N I E J S Z A P R E Z E N T A C J A Z A W I E R A T R E Ś C I P O C H O D Z Ą C E Z N A S T Ę P U J Ą C Y C H Ź R Ó D E Ł 1) I. S O B A

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie systemu ABC/M w przedsiębiorstwie

Wdrożenie systemu ABC/M w przedsiębiorstwie Studium przypadku w przedsiębiorstwie Jurajska Spółdzielnia Pracy Jarosław Śmietaniak dyrektor departamentu systemów Business Intelligence w ABC Akademia Sp. z o.o.; Pytania: czytelnicy.controlling@infor.pl

Bardziej szczegółowo