Stany nagłe i reanimacja

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Stany nagłe i reanimacja"

Transkrypt

1 Stany nagłe i reanimacja Dr med. Herbert Renz-Polster.1 Główne objawy Diagnostyka i opieka w medycynie ratunkowej Leki Stan zagro enia ycia Reanimacja Wstrzàs Âpiàczka (coma) Zatrucie Oparzenie

2

3 .1 Główne objawy Główne objawy Tab..1 Objawy podstawowe i ich wa niejsza diagnostyka ró nicowa Objaw wiodàcy Definicja Diagnostyka ró nicowa (przykłady) Brak przytomnêci Oddychanie Zatrzymanie oddechu Sinica Hiperwentylacja Zapach acetonu Oddech Kussmaula Krà enie Brak t tna Tachykardia Bradykardia Hipotonia Brak reakcji na słowa, reakcja na ból mo e zostaç zachowana Brak oddechu Niebieskie zabarwienie dystalnych cz Êci ciała, warg, niekiedy j zyka Przyspieszony i pogł biony oddech Zapach acetonu w wydychanym powietrzu Regularnie, pogł biajàce si serie oddechów, na ogół o prawidłowej cz stoêci Brak wyczuwalnego t tna (t tnica szyjna, udowa) Cz stoêç t tna >100/min Cz stotliwoêç serca <60/min Systoliczne ciênienie t tnicze krwi <90 mm Hg Uraz, zatrucie, zaburzenia metaboliczne (np. Êpiàczka cukrzycowa), zespoły organiczne mózgu, wszystkie postacie wstrzàsu Aspiracja ciała obcego, zatrzymanie krà enia, Êmierç NiewydolnoÊç oddechowa, niewydolnoêç krà enia, zatrucie L k, podenerwowanie, goràczka, uraz czaszkowo-mózgowy, posocznica (sepsa), zapalenie mózgu Zapalenie ołàdkowo-jelitowe, wstrzàs hiperglikemiczny Kompensacja acydozy metabolicznej, np. w przypadku kwasicy ketonowej Zatrzymanie krà enia. Przyczyny ( rozdz..4.1) Zaburzenia rytmu serca, wszystkie rodzaje wstrzàsu, goràczka, bóle, obcià enie psychiczne, nadczynnoêç tarczycy Zaburzenia rytmu serca, przedawkowanie leków (np. digitoksyny, β-blokerów), wzmo enie ciênienia wewnàtrzczaszkowego, niedoczynnoêç tarczycy, wychłodzenie Wstrzàs, np. w wyniku niedoborów płynów, leki nadciênieniowe, reakcja ortostatyczna

4 456 Stany nagłe i reanimacja Tab..1 Objawy podstawowe i ich wa niejsza diagnostyka ró nicowa cd. Objaw wiodàcy Definicja Diagnostyka ró nicowa (przykłady) Pozostałe Napad drgawkowy Anizokoria Wychłodzenie Hiperpyreksja Drgawki toniczno-kloniczne Nierówno szerokie êrenice Temp. <34 C Temp. >41 C Padaczka, uraz czaszkowo-mózgowy, guz mózgu, mocznica, zatrucie, rzucawka Uraz czaszkowo-mózgowy, obrz k mózgu, niefizjologiczny wzrost masy mózgowej Wstrzàs, ochłodzenie ciała na skutek pogody lub długiego przebywania w zimnej wodzie Powikłanie narkozy (= tzw. złoêliwa hipertermia), przy przegrzaniu albo pora eniu słonecznym.2 Diagnostyka i opieka w medycynie ratunkowej Obserwacja Kontrola stanu świadomości (od zmącenia do śpiączki): Pacjent zorientowany? Niepokój? Halucynacje? Lęk? Kontrola oddechu (częstość, jakość, ból). Regularny pomiar RR, tętna, temperatury (gorączka? wychłodzenie?). Ciągły zapis EKG (zaburzenia rytmu, migotanie/trzepotanie przedsionków), ustawienie granic alarmowych, w razie konieczności monitoring nasycenia O 2. Pomiar OCŻ ( rozdz ) przy obecności dostępu centralnego (obniżona objętość, obciążenie prawego serca?). Regularna obserwacja w celu ustalenia przyczyn choroby: Szerokość źrenic? Porażenia? Zaburzenia równowagi? Wymioty? Stolec (np. biegunki)? Wydalanie moczu? Krwawienia? Ocena ciała pacjenta pod kątem urazów i blizn poiniekcyjnych (Nadużywanie narkotyków?).

5 .2 Diagnostyka i pielęgnacja w medycynie ratunkowej 457 Zmiany skórne, np. krwawienie (wskaźnik zaburzeń krzepnięcia), marmurkowata skóra, zimne kończyny (cechy centralizacji przy wstrząsie). Tab..2 Parametry yciowe i ich kontrola Parametry yciowe CiÊnienie t tnicze krwi ( rozdz ) Oddech ( rozdz ) T tno ( rozdz ) ÂwiadomoÊç ( rozdz ) Kontrola Regularnie (zwyczajowo*: 2 razy dziennie) Regularnie (zwyczajowo*: przy ka dym kontakcie) Regularnie (zwyczajowo*: 2 razy dziennie.) Regularnie (zwyczajowo*: przy ka dym kontakcie) * W przypadku zaburzeƒ zgodnie z zaleceniami lekarza, w razie potrzeby stała kontrola przy u yciu monitora. Tab..3 Zalecenia lekarskie w sytuacji nagłej Badania Badanie krwi morfologia, elektrolity (Na, K, Ca), CK, kreatynina, w razie potrzeby gazometria, wskaênik krzepni cia RTG klatki piersiowej, USG jamy brzusznej TK lub MR (np. pilna TK w przypadku podejrzenia krwawienia wewnàtrzmózgowego lub niefizjologicznego wzrostu ciênienia wewnàtrzczaszkowego, po urazie czaszkowo-mózgowym) Toksykologia. Oddaç do badania mocz, kał, krew, treêç ołàdka, plwocin na leki i inne trucizny (medycyna sàdowa) Zadania personelu piel gnujàcego Przygotowaç materiał ( rozdz ), w razie koniecznoêci dokonaç pobrania krwi (zalecenie lekarza), wykonaç gazometri ( rozdz ) Zleciç transport pacjenta. W sytuacji nagłej towarzyszyç pacjentowi W razie koniecznoêci towarzyszyç pacjentowi w gotowoêci do reanimacji Opisaç i ponumerowaç próbki do wysyłki, zarzàdziç natychmiastowy transport materiału do badania ( rozdz ) Post powanie w sytuacji nagłej Regularna kontrola stanu urządzeń służących pomocy doraźnej (np. karetek reanimacyjnych) co do zawartości i funkcjonowania.

6 458 Stany nagłe i reanimacja Przebieg reanimacji (standaryzowany) musi zostać opanowany przez członków zespołu; ponadto należy przeprowadzić regularne i obowiązkowe szkolenia wewnątrzszpitalne. Sygnał wewnętrzny wzywania pomocy musi być znany całemu zespołowi (jednolity w całym szpitalu). W przypadku wszystkich stanów nagłych należy prowadzić szczegółową dokumentację. Post powanie po sytuacji nagłej Krytyczna ocena przeprowadzonych działań całego zespołu biorącego w nich udział. Przywrócenie i uzupełnienie stanu gotowości do działania w sytuacji zagrożenia czynności sercowo-oddechowych..3 Leki Tab..4 Leki wykorzystywane w medycynie ratunkowej Substancja Działania uboczne Piel gnacja Katecholaminy. Dopamina, dobutamina, adrenalina, noradrenalina Atropina (amp. po 0,5 mg) Nitrogliceryna (np. Nitroglicerinum ) Amiodaron (np. Cordarone ) Inne leki przeciwarytmiczne (np. Isoptin, Gilurytmal, Beloc ) Hiperglikemia, osłabienie mikrokrà enia (niebezpieczeƒstwo odle yn), zaburzenia rytmu Tachykardia, zatrzymanie ciepła, suchoêç w jamie ustnej, zaburzenia oddawania moczu, jaskra Spadek RR Zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy, nadczynnoêç tarczycy Zmiana siły serca, paradoksalne wywołanie arytmii (2 20%), zaburzenia centralnego układu nerwowego Wdro yç profilaktyk odle yn przy dłu szym leczeniu; szczególnie zwracaç uwag na zaburzenia rytmu, kontrolowaç st enie glukozy Uwaga: wyst pujà te ampułki o wy szej dawce (np. 100 mg) jako antidotum w identycznym opakowaniu Około 5 min po podaniu nitrogliceryny skontrolowaç ciênienie t tnicze krwi Regularnie kontrolowaç t tno Dokładny nadzór pod monitorem; zwracaç uwag na dr enie

7 .4 Stan zagrożenia życia 459 Tab..4 Leki wykorzystywane w medycynie ratunkowej cd. Substancja Działania uboczne Piel gnacja Dwuw glan sodu 8,4% Hipernatremia Nadzorowaç wyrównanie kwasicy przez gazometri (zgodnie z zaleceniem lekarza) Leki obni ajàce ciênienie t tnicze krwi (np. Dihydralazinum ) Leki rozszerzajàce oskrzela (np. Euphyllin ) Leki przeciwhistaminowe (np. Clemastin ) Glikokortykosteroidy (np. Prednisolon ) Ârodki przeciwbólowe (np. morfina) Ârodki uspokajajàce (np. diazepam) Hipotonia, bóle głowy Niepokój, zaburzenia snu, nudnoêci, bóle głowy, tachykardia Nadmierne uspokojenie, napad jaskry, zaburzenia widzenia, zaburzenia oddawania moczu W sytuacji nagłej nie ma leczenia Nadmierne uspokojenie, zaparcia, spadek ciênienia t tniczego krwi, bradykardia, depresja oddechowa Relaksacja mi Êni, depresja oddechowa Regularnie kontrolowaç ciênienie t tnicze krwi Regularnie kontrolowaç t tno Obserwowaç chorego pod kàtem mo liwych działaƒ ubocznych Brak W krótkich odst pach czasu kontrolowaç oddech, ciênienie t tnicze krwi i t tno. Nast pnie rozwa yç podanie Êrodków przeczyszczajàcych Mi Ênie pomocnicze oddechowe sà szczególnie mocno uszkodzone w wyniku relaksacji, w zwiàzku z tym nale y szczególnie zwracaç uwag na oddech.4 Stan zagro enia ycia.4.1 Reanimacja Wskazanie: zatrzymanie krążenia krwi (NZK). Przyczyny zatrzymania krà enia krwi Pierwotnie sercowe. Schorzenia mięśnia sercowego: np. zawał serca, kardiomiopatie.

8 460 Stany nagłe i reanimacja Inne toksyczne zaburzenia czynności serca (np. nadmierna dawka glikozydów nasercowych, hiperkaliemia), mechaniczne (np. tamponada osierdzia) lub uszkodzenie elektryczne (np. porażenie prądem). Odruchowe: np. odruch z zatoki szyjnej (np. podczas odsysania) Hemodynamiczne: np. wstrząs hipowolemiczny, zator tętnicy szyjnej. Pierwotnie oddechowe: np. zwężenie dróg oddechowych, aspiracja, porażenie oddychania. Objawy zatrzymania krà enia krwi (NZK) Utrata przytomności (po ok s od NZK). Zatrzymanie oddechu i brak tętna na tętnicy szyjnej lub udowej. Sinica lub bladość skóry. Szerokie, niereagujące na światło źrenice. EKG: migotanie komór (ventricular fibrillation VF), częstoskurcz komorowy bez tętna (ventricular tachycardia VT), elektryczna aktywność bez tętna (pulseless electrical activity PEA) lub asystolia (linia zero). Prowadzenie reanimacji w przypadku obecności typowych oznak śmierci (plamy opadowe, sztywność pośmiertna) nie jest wskazane. Post powanie w sytuacji nagłej Przed wprowadzeniem środków doraźnych: Głośno wzywać pomoc = pierwszy i najważniejszy krok w przypadku wykrycia wątpliwości, utraty przytomności u pacjenta. Sprawdzenie cech życia: W tym celu, na początku obraca się pacjenta na plecy. Przytomność: odzywanie się, w razie potrzeby potrząśnięcie ramionami. Oddychanie: czynność oddechową sprawdzać maksymalnie przez 10 s, w tym celu udrożnić drogi oddechowe. Krążenie (również maks. 10 s). Sprawdzanie za pomocą 2 metod: obserwacja oznak życia (ruch, kaszel, prawidłowy oddech), tylko w przypadku dużego doświadczenia: sprawdzić tętno na tętnicy szyjnej, sprawdzanie po jednej stronie nie wystarcza, nigdy nie uciskać równocześnie obu tętnic szyjnych!

9 .4 Stan zagrożenia życia 461 Sygnał wzywania pomocy: Po stwierdzeniu sytuacji nagłej użyć wewnętrznego powiadomienia kliniki o sytuacji nagłej: hasło REANIMACJA (podawać zawsze oddział, sala, swój numer telefonu!). Po rozpoczęciu reanimacji nie opuszczać sali! Przybywający zespół ratunkowy przynosi zestaw reanimacyjny ze sobą. Reanimacja (schemat ABC) Udro niç drogi oddechowe Odgiąć głowę ku tyłowi, wysunąć żuchwę ku przodowi z równoczesnym jej uniesieniem ryc..5. Usunąć widoczne ciała obce z jamy ustnej (także wymiociny), poprzez oczyszczenie palcem, w przypadku dostępności za pomocą szczypców Magilla i wacika lub przez odessanie. Pozostawić mocno przymocowane protezy, luźne wyciągnąć. Pochylić się ponad obszarem mimiczno-nosowym pacjenta i spoglądać w kierunku jego klatki piersiowej: obserwować ruchy klatki piersiowej, nasłuchiwać szmeru oddechowego, wyczuć wydech. W przypadku zachowanego oddechu stabilna pozycja boczna w celu udrożnienia dróg oddechowych u nieprzytomnych pacjentów, jak również w celu uniknięcia aspiracji w przypadku wymiotów. Sposób prowadzenia: pacjenta położyć na plecach, ramię po stronie osoby pomagającej odciągnąć do góry pod kątem prostym ( jak do przysięgi ). Ramię po drugiej stronie przyciągnąć do klatki piersiowej, zgiąć w łokciu, grzbiet ręki położyć na policzku nieprzytomnego. Następnie obrócić pacjenta do siebie. W tym celu jedną ręką ustabilizować grzbiet dłoni nieprzytomnego do jego policzka, drugą ręką zgiąć kolano strony przeciwnej i obrócić energicznie poszkodowanego. Następnie zgiąć biodro i kolano nogi leżącej powyżej. Głowę chorego zgiąć w stronę karku w celu uwolnienia dróg oddechowych. Zewn trzny masa serca Brak oddechu lub tylko łapanie powietrza: rozpoczynać natychmiast masaż serca! Górną część ciała ułożyć płasko na twardym podłożu: pod tułów podłożyć deskę lub twardy podkład.

10 462 Stany nagłe i reanimacja a c Rękę nieprzytomnego po swojej stronie odgiąć do tyłu pod kątem prostym. Rękę zgiąć w taki sposób, aby środkowa część dłoni była skierowana do góry. b Ręką umocować grzbiet dłoni na policzku nieprzytomnego. Drugą ręką uchwycić oddalone kolano, podciągnąć do góry (kolana zgięte, stopy na podłodze), przekręcić poszkodowanego w swoją stronę. d Rękę po drugiej stronie przełożyć przez klatkę piersiową. Ramię zgiąć i grzbiet dłoni położyć na policzku nieprzytomnego. Zgiąć biodro i kolano wyżej leżącej nogi. W celu udrożnienia dróg oddechowych zgiąć głowę poszkodowanego w kierunku karku. W razie konieczności ułożenie zabezpieczyć ręką leżącą pod policzkiem. Ryc..1 Stabilna pozycja boczna bezpieczna (post powanie zob. omówienie w tekêcie) [A ] Zlokalizować miejsce ucisku (mostek, nieco poniżej jego długości, ryc..2). Palce skrzyżować i naciskać z wyprostowanymi ramionami w kierunku kręgosłupa. Częstość nacisku 100/min, głębokość nacisku 4 5 cm (wymaga użycia własnej siły!). Po uciśnięciu całkowicie zluzować nacisk, bez utraty kontaktu z ciałem. Masaż serca i sztuczne oddychanie następują po sobie w rytmicznych odstępach: Dorośli oraz dzieci reanimacja powinna być prowadzona w ryt-

11 .4 Stan zagrożenia życia 463 mie 30:2 (30 uciśnięć mostka, 2 oddechy) bez względu na liczbę ratowników biorących udział w reanimacji. U małych dzieci w razie potrzeby uciskać tylko jedną ręką. U noworodków uciskać tylko 2 wyprostowanymi palcami. Alternatywnie: objąć cały tułów obiema rękami i prowadzić masaż uciskowy kciukiem położonym na mostku. Po 2 min sprawdzić efektywność: Rytm na monitorze? Jeśli rytm wydaje się zorganizowany: krótko kontrolować krążenie (kontrolować tętno); w przypadku braku krążenia podtrzymywać reanimację. Pomocnicy, jeśli to możliwe, powinni zmieniać się co 2 min (unikać wyczerpania). Palce skrzyżowane Ramiona wyprostowane Ryc..1 Masa uciskowy serca [L190] W przypadku wyczuwalnego tętna lub obecnych cech krążenia (ruch, kaszel, efektywne oddychanie) należy odstąpić od ucisku w obrębie klatki piersiowej! Sztuczne oddychanie Jeśli brak innej możliwości: oddychanie metodą usta nos lub usta usta. Lepiej: aparat do sztucznego oddychania z maską ( ryc..4) ze 100% tlenem, przez rurkę intubacyjną lub tracheostomijną i sztuczne oddychanie przy użyciu respiratora. Powietrze podczas sztucznego oddychania wdmuchiwać przez sekundę, odczekać fazę wydechu przed powtórnym wdechem. Podczas prowadzenia sztucznego oddychania przeprostować głowę pacjenta, ponieważ ułatwia to oddychanie i zapobiega nadmuchaniu żołądka. Przy sztucznym oddychaniu przy użyciu maski: Indywidualny dobór wielkości maski. Maska musi otoczyć szczelnie nos i usta, nie może w żadnym wypadku zaciskać otworu ust i nosa.

12 464 Stany nagłe i reanimacja Brak reakcji? Udrożnić drogi oddechowe Zwracać uwagę na oznaki życia Zawiadomić zespół reanimacyjny Reanimacja sercowo-oddechowa 30:2 dopóki nie zostanie podłączony defibrylator/monitor EKG Ocenić rytm EKG Defibrylować (VF/VT bez tętna) Nie defibrylować (PEA/asystolia) 1 wstrząs J, max 200 dwufazowy 360 J jednofazowy Podczas reanimacji sercowo-odechowej: Usunąć odwracalne* przyczyny. Sprawdzić pozycję elektrod i kontakt. Założyć/sprawdzić dostęp dożylny. Sprawdzić drożność dróg oddechowych/ zapewnić podaż tlenu. Jeśli drogi oddechowe są drożne, bez przerwy prowadzić masaż uciskowy serca. Co 3 5 min wstrzykiwać adrenalinę. Podać amiodaron, atropinę, rozważyć podanie magnezu. Natychmiastowa kontynuacja, reanimacja sercowo-oddechowa 30:2 2 min Natychmiastowa kontynuacja, reanimacja sercowo-oddechowa 30:2 2 min *Odwracalne przyczyny Hipoksja Tamponada worka osierdziowego Hipowolemia Zatrucie Hipo/hiperkaliemia Zakrzepica (sercowa albo płucna) Zaburzenia metaboliczne Odma prężna Hipotermia Ryc..3 Algorytm prowadzenia profesjonalnej reanimacji u dorosłych [L143]

13 .4 Stan zagrożenia życia 465 Ryc..4 Sztuczny oddech za pomocà worka Ambu [A ] Ryc..5 Odchylenie głowy z uniesieniem uchwy w celu udro nienia dróg oddechowych [A ] Ryc..6 R koczyn Esmarcha [A ] Zamocowanie i podciągnięcie żuchwy za pomocą palca (u praworęcznych: lewej ręki), nałożenie maski, chwyt C za pomocą wskaziciela i kciuka. Rytmiczny nacisk i rozluźnienie w celu rozwinięcia się worka do oddychania. W szczególności u dzieci, w celu uniknięcia rozciągnięcia płuc, nie spręża się worka całkowicie, tylko na tyle, by spowodować uniesienie klatki piersiowej. W przypadku zmęczenia lub nieefektywnego sztucznego oddychania (rozpoznawalne w postaci niedostatecznego unoszenia się klatki piersiowej lub słyszalnego przecieku na brzegu maski) przygotowana osoba może wykonać tzw. rękoczyn Esmarcha (w wyniku tego chwytu, żuchwa zostaje wysunięta daleko do przodu, ryc..6); osoba ta trzyma równocześnie maskę nad ustami i nosem pacjenta. W tej sytuacji pierwszy pomocnik może obiema rękami obsługiwać worek oddechowy. Defibrylacja W przypadku zatrzymania krążenia: defibrylacja tak szybko, jak to możliwe (natychmiastowa defibrylacja).

14 466 Stany nagłe i reanimacja W przypadku niezaobserwowanego zatrzymania krążenia: defibrylacja tak szybko, jak to możliwe, najwcześniej jednak po 2 min reanimacji. Postępowanie: Zastosować elektrody samoprzylepne lub elektrody pokryte żelem (zwiększenie przewodnictwa, eliminacja oparzenia). Stwierdzić rytm za pomocą elektrod. Zaburzenia rytmu leczone za pomocą defibrylacji: migotanie komór = VF lub częstoskurcz komorowy bez tętna = VT. Przed defibrylacją: przerwać wszystkie inne czynności reanimacyjne; wszyscy pomocnicy oddalają się od pacjenta. Podczas rytmu wymagającego defibrylacji (VF, VT) naładować defibrylator, wybrać siłę energii. Dorośli: J, max 200 dwufazowy lub 360 J jednofazowy. Dzieci: dwu- lub jednofazowo każdorazowo 4 J na kilogram masy ciała. Po defibrylacji reanimować dalej przez 2 min (także wówczas gdy na monitorze widać regularną akcję serca!). Wyjątek: pacjent wykazuje oznaki życia (wówczas zaprzestać). Po 2 min reanimacji: analiza rytmu EKG. Tylko jeśli na monitorze widoczny jest rytm zorganizowany: dodatkowo kontrola tętna. Jeśli stwierdza się brak tętna, szerokie źrenice i rytm wymagający defibrylacji (VF, VT): powtórnie defibrylować J dwufazowy lub 360 J jednofazowy. Następnie natychmiast kontynuować reanimację. W przypadku stwierdzenia tętna: zakończyć ucisk klatki piersiowej i wdrożyć intensywną opiekę medyczną. Po 2 min reanimacji: powtórnie analizować rytm EKG. Tylko jeśli na monitorze widoczny jest zorganizowany rytm: dodatkowo kontrola tętna. Jeśli stwierdza się brak tętna z rytmem nadającym się do defibrylacji (VF, VT): podać 1 mg adrenaliny i.v. i po raz trzeci defibrylować: J dwufazowy lub 360 J jednofazowy. Następnie natychmiast podjąć reanimację. Po dalszych 2 min powtórnie skontrolować rytm. Jeżeli utrzymuje się VF lub VT: podać 300 mg amiodaronu i.v. i powtórnie defibrylować. Następnie defibrylacja po każdych 2 min reanimacji (w przypadku utrzymującego sią VF lub VT). Jeśli tylko tętno jest wyczuwalne: zakończyć ucisk klatki piersiowej i wdrożyć intensywną opiekę medyczną.

15 .4 Stan zagrożenia życia 467 Defibrylacja w przypadku wszczepionego rozrusznika serca Jeśli to możliwe, elektrody przykładać jak najdalej od rozrusznika. Powikłania: uszkodzenia rozrusznika, spalenie zakończenia elektrody lub loży rozrusznika. Leki stosowane w reanimacji Założyć dostęp żylny obwodowy. Na zlecenie lekarza: Adrenalina, (rozpuścić w 9 ml NaCl 0,9%, z tego 1 mg i.v.). Wskazanie: zatrzymanie krążenia. Podawać co 3 5 min: w przypadku asystolii lub czynności elektrycznej bez tętna (PEA): zaraz po założeniu dostępu; w przypadku VF/VT: po 2 nieefektywnych defibrylacjach; w przypadku braku dostępu żylnego można alternatywnie podać dotchawiczo (do rurki intubacyjnej) 3 mg leku nierozcieńczonego lub podać lek doszpikowo. Amiodaron: w przypadku utrzymującego się VF lub VT po 3 nieefektywnych próbach defibrylacji 300 mg jako bolus i.v. W razie potrzeby dalsze 150 mg w przypadku ponownego wystąpienia lub niedającego się opanować za pomocą defibrylacji VF. Następnie w razie potrzeby leczenie przewlekłe przy użyciu perfuzora (infuzyjnej pompy strzykawkowej). Bikarbonat (dwuwęglan sodu) 8,4%: brak rutynowego zastosowania w reanimacji, wskazany jeszcze tylko w przypadku hiperkaliemii lub przedawkowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. Wskazanie sporne: ph < 7,1. Atropina: w przypadku powolnej PEA (częstotliwość 60/min) lub asystolii 3 mg i.v. Podczas zatrzymania krążenia wywołanego prawdopodobnie zatorem płucnym, tak szybko, jak to możliwe, należy wdrożyć leczenie trombolityczne ( rozdz , rozdz ). Wskazówki ułatwiajàce osiàgni cie sukcesu podczas reanimacji Skuteczność reanimacji sprawdza się w regularnych odstępach czasowych, reanimacja nie powinna być jednak z tego powodu w ogóle przerywana, ewentualnie w razie konieczności jedynie na krótki okres: Wyczuwalne tętno (tętnica szyjna, udowa). Powrót czynności serca.

16 468 Stany nagłe i reanimacja Powrót czynności źrenic. Powrót spontanicznego oddychania. Ustąpienie sinicy. Powikłania reanimacji Uszkodzenia w obrębie żuchwy, wyłamanie zębów. Napompowanie żołądka, wymioty (brak drożności dróg oddechowych, nieprawidłowa intubacja). Złamanie żeber (błędny punkt nacisku lub za silny nacisk). Oparzenie przez defibrylację (za mało żelu). Zakończenie lub przerwanie reanimacji: wyłącznie na zlecenie lekarza!! Wskazówki W przypadku wystąpienia nagłego zatrzymania krążenia i uwidocznienia na monitorze rytmu VF lub VT, spróbować uderzyć pięścią w klatkę piersiową. W przypadku uwidocznienia na monitorze asystolii należy zwracać uwagę na ewentualną obecność fal p, w tej sytuacji skuteczny może być rozrusznik zewnętrzny serca (w przypadku asystolii bez fali postępowanie takie jest nieskuteczne). Podczas reanimacji należy rozważać możliwe odwracalne przyczyny ( ryc..3). Także u dorosłych alternatywą może być dostęp doszpikowy/do jamy szpikowej, jeśli nie da się założyć szybko dostępu i.v. Leki podaje się w takiej samej dawce jak przy podawaniu dożylnym. Reanimacje powinien prowadzić doświadczony zespół (lekarz, pielęgniarka, ratownik medyczny)! Podstawowa zasada podczas reanimacji: bez pośpiechu, skoordynowana praca. Wszystkie osoby niebiorące udziału w reanimacji powinny opóścić salę. Po skutecznej reanimacji przeniesienie na oddział intensywnej terapii, bezwzględne leżenie w łóżku, pielęgnacja podczas pierwszych 24 godz. z uwzględnieniem koniecznych ograniczeń. Post powanie w przypadku, gdy reanimacja nie jest konieczna Przy prawidłowym oddechu lub wyczuwalnym tętnie nie ma koniecz-

17 .4 Stan zagrożenia życia 469 ności podejmowania akcji reanimacyjnej, tzn. rozpoczynania ucisku klatki piersiowej. Pacjentów z zachowaną przytomnością i oddechem układać w zależności do schorzenia podstawowego, np. ułożenie wstrząsowe ( rozdz..4.2). Nieprzytomnych pacjentów z zachowanym oddechem ułożyć w stabilnym położeniu bocznym. W przypadku duszności i dostępności źródła tlenu podawać tlen przez cewnik donosowy z przepływem 4 l/min 100% tlenu. Regularnie sprawdzać parametry życiowe: RR, tętno, stan świadomości (przynajmniej co 3 min, aż do przybycia pomocy). W razie potrzeby kontrolować glukozę we krwi. Pacjenta nie pozostawiać samego, uspokoić, zachowywać się pewnie. W razie potrzeby w nagłej sytuacji podać zalecone leki, np. Nitromint. W sytuacji zagrożenia mieć w gotowości walizkę pierwszej pomocy lub wózek reanimacyjny. Dokumentować przebieg, oraz zastosować środki odpowiednie do sytuacji nagłego zagrożenia życia..4.2 Wstrzàs Ostre, zagrażające życiu zaburzenie krążenia z niewydolnością mikrokrążenia, krytycznym zmniejszeniem ukrwienia narządów i uszkodzeniem funkcji komórek. Rodzaje wstrząsu Kardiogenny: spowodowany zawałem serca, tamponadą worka osierdziowego, zaburzeniami czynności serca, zapaleniem mięśnia serca, pierwotną niewydolnością serca, zatorem tętnicy płucnej. Hipowolemiczny: spowodowany utratą krwi, osocza, płynów (oparzenie, biegunka, wymioty, przetoka) lub przesunięciem płynów (zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, niedrożność jelit). Anafilaktyczny: spowodowany reakcją alergiczną. Septyczny: spowodowany toksynami gronkowców lub paciorkowców.

18 470 Stany nagłe i reanimacja Objawy Zmieniony stan świadomości (senność, śpiączka), niepokój, lęk, apatia. Tachykardia (częstotliwość serca >100/min); obniżenie skurczowego ciśnienia tętniczego (<90 mm Hg) lub znaczny spadek. Zimna i wilgotna skóra, bladoszare kończyny (w przypadku wstrząsu septycznego skóra jest początkowo ciepła). Sinica (w przypadku zatrucia CO skóra jest różowoczerwona!). Przyspieszony oddech lub hiperwentylacja w przypadku posocznicy i kwasicy metabolicznej. Oliguria (<25 ml/godz.). Obserwacja Indeks wstrząsu: tętno/rr systoliczne ciśnienie tętnicze krwi >1,0 (prawidłowe: 0,5) (niezawodne jedynie w przypadku wstrząsu hipowolemicznego). Diagnostyka Zapis EKG (zaburzenia rytmu serca, objawy niedokrwienia mięśnia sercowego lub zawał serca). Badania laboratoryjne krwi żylnej: Morfologia (Ht, Hb i liczba erytrocytów) zmniejszenie we wstrząsie krwotocznym (ale nie w początkowej fazie), zwiększenie w innych postaciach wstrząsu hipowolemicznego. Leukocyty (leukopemia lub leukocytoza neutrofilowa we wstrząsie septycznym). Płytki krwi (zmiana jest pierwszym objawem DIC we wstrząsie septycznym lub masywnych urazach). Układ krzepnięcia. elektrolity (Na i K). Kreatynina, mocznik, glukoza, bilirubina. CK, GOT, LDH, HBDH, lipaza, gazometria, kwas mlekowy, w pewnych wypadkach alkohol. W razie potrzeby zabezpieczenie dodatkowych probówek w celu badań toksykologicznych. W razie potrzeby posiew z krwi. RTG klatki piersiowej ocena pod kątem objawów niewydolności serca (powiększenie jam serca, zastój w krążeniu małym, obrzęk płuc) i przyczyn niewydolności oddechowej oraz sepsy (krew w jamie opłucnej?).

19 .4 Stan zagrożenia życia 471 RTG przeglądowe (jamy brzusznej w razie podejrzenia perforacji przewodu pokarmowego lub niedrożności mechanicznej jelit). USG lub TK jamy brzusznej. Leczenie W przypadku niewydolności oddechowej lub zatrzymania krążenia wezwać pomoc i rozpocząć reanimację krążeniowo-oddechową ( rozdz..4.1). Ustalić przyczynę wstrząsu (np. hemostaza, transfuzja). Pacjenta z zachowanym krążeniem i oddechem ułożyć. Nogi do góry (nie w przypadku niewydolności serca i nie więcej niż 45, ponadto w naruszeniu czynności płuc). W przypadku wstrząsu kardiogennego górną część ciała unieść do góry (30 45 C), nogi równocześnie opuścić na dół. W przypadku krwawienia z głowy, płuc, górnych dróg oddechowych: tułów unieść do góry. W przypadku duszności lub bólu w obrębie brzucha ułożenie na życzenie, np. przy duszności pozycja półsiedząca. Założyć cewnik donosowy i podać tlen z przepływem 4 l/min, w razie konieczności założyć rurkę intubacyjną, podłączyć chorego do sztucznej wentylacji. Zapewnić dostęp do żyły obwodowej. Wyrównać zaburzenia elektrolitowe i kwasowo-zasadowe. Piel gnacja Monitorować parametry życiowe (ciśnienie tętnicze, tętno, oddech), stan świadomości, EKG, saturację, OCŻ, gazometrię, diurezę. Chronić chorego przed utratą ciepła i zapewnić spokój. Prowadzić dokumentację. Szczególne rodzaje wstrzàsu Wstrząs hipoglikemiczny rozdz Wstrzàs anafilaktyczny Ostra reakcja alergiczna, np. na antybiotyki, środki do kontrastu w diagnostyce radiologicznej, środki stosowane do znieczulenia miejscowego, pyralginę, kwas acetylosalicylowy, dekstran, preparaty żelatynowe, obce białka (np. osocze zamrożone), jod, jad owadów i węży.

20 472 Stany nagłe i reanimacja Objawy W ciągu kilku sekund lub minut od kontaktu z alergenem: niepokój, swędzenie, kichanie, zawroty głowy, lęk. Następnie: Dreszcze, gorączka. Nudności, wymioty, biegunka. Zaburzenia oddechu ze skurczem oskrzeli, obrzękiem krtani. Spadek ciśnienia tętniczego krwi, tachykardia, niekiedy zatrzymanie krążenia. Niekiedy napady padaczkowe, utrata przytomności. Leczenie Natychmiast ograniczyć dostęp alergenu (lek dożylny, transfuzje, iniekcje). Założyć wkłucie obwodowe. Uzupełniać płyny, w razie konieczności za pomocą infuzji o podwyższonym ciśnieniu. Podać adrenalinę: 0,25 1 mg rozpuścić w 10 ml 0,9% NaCl i podawać powoli i.v. Dawkę w razie potrzeby powtórzyć po 10 min. Glukokortykosteroidy, np. prednizolon mg i.v. Leki przeciwhistaminowe, np. klemastyna 2 4 mg i.v. W przypadku skurczu oskrzeli inhalacje z salbutamolu (np. Ventolin ) lub terbutaliny (np. Bricanyl ) i.v. W przypadku obrzęku oskrzeli w razie konieczności inhalacje z adrenaliny (rozcieńczonej), intubacja lub tracheotomia. W razie konieczności reanimacja. Piel gnacja Postępowanie pielęgnacyjne jak podczas reanimacji ( rozdz..4.1). Infuzje, podanie leków, w razie potrzeby przygotować zestaw do intubacji. Zapis EKG (zaburzenia rytmu serca rozdz ). Regulacja temperatury ciała (gorączka, dreszcze), np. przez okład na łydki. Kontrola oddechu (zaburzenia oddechu ze skurczem oskrzeli?). Pomiar RR i tętna w krótkich odstępach czasowych (5 min). Dokumentacja. Wstrzàs septyczny Najczęstsze przyczyny: infekcje dróg moczowych lub żółciowych, za-

21 .4 Stan zagrożenia życia 473 palenie otrzewnej, zapalenie płuc, infekcja od cewnika moczowego, tracheostomia. Czynniki ryzyka: cukrzyca, duże operacje, oparzenia, kacheksja, agranulocytoza, białaczka, nowotwory, leczenie steroidami, cytostatyki. Objawy Wysoka gorączka, dreszcze, zaburzenia świadomości. Niekiedy hiperwentylacja. OCŻ początkowo w granicach normy. Trombocytopenia, koagulopatia ze zużycia. Początkowo skóra gorąca, dobrze ukrwiona, następnie sinica, skóra zimna. Niekiedy krwawienie do skóry (punktowe lub płaskie). Leczenie Leczenie stanów zapalnych spowodowanych drobnoustrojami. Podaż odpowiedniej ilości płynów. Podaż tlenu i wsparcie układu sercowo-naczyniowego poprzez podaż preparatów zwężających naczynia krwionośne. Sanacja ognisk infekcji. W razie konieczności podaż heparyny (koagulopatia ze zużycia). W szczególnych wypadkach (ciężka posocznica): podawanie białka aktywowanego C (drotrekoginy ), hamującego wskaźnik krzepnięcia. Piel gnacja Bezwzględne leżenie w łóżku. W przypadku istnienia agranulocytozy odwracalna izolacja ( rozdz ). Kontrola stanu świadomości. Bilans płynów. W razie konieczności odżywianie pozajelitowe (dziennie kcal.). Intensywna obserwacja i nadzór..4.3 Âpiàczka (coma) Śpiączka to stan długotrwałego braku świadomości ze zniesieniem reakcji na silne bodźce bólowe z różnych przyczyn, np. przy udarze mózgowym, zapaleniu opon mózgowych, krwawieniu mózgowym,

Uniwersalny schemat ALS 2010

Uniwersalny schemat ALS 2010 Zakład Medycyny Ratunkowej 02-005 Warszawa ul. Lindleya 4 Kierownik Zakładu Dr n. med. Zenon Truszewski Sekretariat: +48225021323 Uniwersalny schemat ALS 2010 Zagadnienia Leczenie pacjentów z NZK: migotanie

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach

Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Obowiązek udzielania pierwszej pomocy Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia nie udziela pomocy, mogąc jej

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych

Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych 1 Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych Algorytm BLS zaleca: 1. Upewnij się czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni. 2. Sprawdź reakcję poszkodowanego (rys. 1): delikatnie

Bardziej szczegółowo

HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie

HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie dr med. Maciej Sterliński Szkolenie z zakresu ratownictwa lodowego WOPR Województwa Mazowieckiego Zegrze, 19.02.2006 Główne cele działania zespołów ratowniczych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty

Spis treści. Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty 1 Leczenie infuzyjne (płynoterapia)....................................................... 3 Objętość płynów..................................................................................

Bardziej szczegółowo

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz.

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. moduł V foliogram 34 UTRATA ŚWIADOMOŚCI Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. Możliwe przyczyny: uraz czaszki, krwotok, niedotlenienie mózgu, choroby wewnętrzne,

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy utraty ciepła

Mechanizmy utraty ciepła HIPOTERMIA Mechanizmy utraty ciepła Promieniowanie 55-65 % Parowanie - oddychanie 20-30 % Konwekcja 12-15% na wietrze Kondukcja 5 razy w mokrym ubraniu, 25-30 x w zimnej wodzie Hipotermia Spadek temperatury

Bardziej szczegółowo

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM Procedura nr 1 SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM PRZYBYCIE NA MIEJSCE ZDARZENIA I ROZPOZNANIE EWENTUALNE UZNANIE ZDARZENIA ZA MASOWE ZABEZPIECZENIE MIEJSCA ZDARZENIA I RATOWNIKÓW DOTARCIE

Bardziej szczegółowo

Wariant A: Na miejscu zdarzenia znajdują się osoby postronne Wariant B: Na miejscu zdarzenia nie ma osób postronnych

Wariant A: Na miejscu zdarzenia znajdują się osoby postronne Wariant B: Na miejscu zdarzenia nie ma osób postronnych R E S U S C Y T A C J A K R Ą Ż E N I O W O - O D D E C H O W A ALGORYTM RKO U DOROSŁYCH Wariant A: Na miejscu zdarzenia znajdują się osoby postronne Wariant B: Na miejscu zdarzenia nie ma osób postronnych

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE ZABIEGI RESUSCYTACYJNE U OSÓB DOROSŁYCH ZAWSZE PAMIĘTAJ O SWOIM BEZPIECZEŃSTWIE KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY. Basic Life Support

PODSTAWOWE ZABIEGI RESUSCYTACYJNE U OSÓB DOROSŁYCH ZAWSZE PAMIĘTAJ O SWOIM BEZPIECZEŃSTWIE KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY. Basic Life Support KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY Wytyczne 2005 wg Europejskiej Rady ds. Resuscytacji OPRACOWANIE: mgr Dorota Ladowska mgr Sławomir Nawrot Gorzów Wlkp. 2010r. PODSTAWOWE ZABIEGI RESUSCYTACYJNE U OSÓB

Bardziej szczegółowo

Algorytm BLS sekwencja postępowania

Algorytm BLS sekwencja postępowania Algorytm BLS (basic live support) zaleca : 1. Upewnij się, czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni. 2. Sprawdź reakcję poszkodowanego, delikatnie potrząśnij za ramiona i głośno zapytaj:

Bardziej szczegółowo

Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym Procedura 1. Przybycie na miejsce zdarzenia

Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym Procedura 1. Przybycie na miejsce zdarzenia Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym Procedura 1 Przybycie na miejsce zdarzenia : - zabezpieczenie ratowników - identyfikacja zagrożeń - liczba poszkodowanych - potrzebne dodatkowe siły

Bardziej szczegółowo

KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: Grażyna Gugała

KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: Grażyna Gugała KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy Autor: Grażyna Gugała Niedrożne drogi oddechowe. Utrata przytomności powoduje bezwład mięśni, wskutek czego język zapada się i blokuje

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA

ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA Upewnij się, czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni. Sprawdź reakcje poszkodowanego: delikatnie potrząśnij

Bardziej szczegółowo

Europejska Rada Resuscytacji. Kurs Podstawowych Zabiegów Resuscytacyjnych i Automatycznej Defibrylacji Zewnętrznej

Europejska Rada Resuscytacji. Kurs Podstawowych Zabiegów Resuscytacyjnych i Automatycznej Defibrylacji Zewnętrznej Kurs Podstawowych Zabiegów Resuscytacyjnych i Automatycznej Defibrylacji Zewnętrznej CELE Po zakończeniu kursu uczestnik powinien umieć zademonstrować: Jak wykonać ocenę nieprzytomnego poszkodowanego Jak

Bardziej szczegółowo

ALGORYTM P-BLS. Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dzieci KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY. P-BLS Paediatric Basic Life Support

ALGORYTM P-BLS. Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dzieci KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY. P-BLS Paediatric Basic Life Support KURS KWALIFIKOWANEJ PIERWSZEJ POMOCY Wytyczne 2005 wg Europejskiej Rady ds. Resuscytacji Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dzieci OPRACOWANIE: mgr Dorota Ladowska mgr Sławomir Nawrot Gorzów Wlkp. 2010r.

Bardziej szczegółowo

Hipotermia po NZK. II Katedra Kardiologii

Hipotermia po NZK. II Katedra Kardiologii Hipotermia po NZK II Katedra Kardiologii Hipotermia Obniżenie temperatury wewnętrznej < 35 st.c łagodna 32 do 35 st. C umiarkowana 28 do 32 st. C ciężka - < 28 st. C Terapeutyczna hipotermia kontrolowane

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa u osób dorosłych (algorytm postępowania) Przygotowane przez rat. med.. Mateusz Wszół

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa u osób dorosłych (algorytm postępowania) Przygotowane przez rat. med.. Mateusz Wszół Resuscytacja krążeniowo-oddechowa u osób dorosłych (algorytm postępowania) Przygotowane przez rat. med.. Mateusz Wszół Cele kształcenia: Utrwalenie i pogłębienie wiedzy z zakresu algorytmu postępowania

Bardziej szczegółowo

Dziecko z hipotermią. Andrzej Piotrowski. Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka

Dziecko z hipotermią. Andrzej Piotrowski. Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Dziecko z hipotermią Andrzej Piotrowski Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Tomasz lat 16 Znaleziony w śniegu, niedaleko stoku narciarskiego, nieprzytomny

Bardziej szczegółowo

ZATRUCIE DOPALACZAMI STUDIUM PRZYPADKU

ZATRUCIE DOPALACZAMI STUDIUM PRZYPADKU ZATRUCIE DOPALACZAMI STUDIUM PRZYPADKU Maja Copik Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 1 im S. Szyszki w Zabrzu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

Bardziej szczegółowo

Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR

Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR 1. Wzywanie pogotowia ratunkowego 2. Wypadek 3. Resuscytacja krąŝeniowo oddechowa a. Nagłe Zatrzymanie KrąŜenia (NZK), a zawał serca b. Resuscytacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

Nitraty -nitrogliceryna

Nitraty -nitrogliceryna Nitraty -nitrogliceryna Poniżej wpis dotyczący nitrogliceryny. - jest trójazotanem glicerolu. Nitrogliceryna podawana w dożylnym wlewie: - zaczyna działać po 1-2 minutach od rozpoczęcia jej podawania,

Bardziej szczegółowo

Udzielanie pierwszej pomocy dzieciom w placówkach oświatowych. Beata Łaziuk Zespół Medycznych Szkół Policealnych w Siedlcach

Udzielanie pierwszej pomocy dzieciom w placówkach oświatowych. Beata Łaziuk Zespół Medycznych Szkół Policealnych w Siedlcach Udzielanie pierwszej pomocy dzieciom w placówkach oświatowych Beata Łaziuk Zespół Medycznych Szkół Policealnych w Siedlcach Cele wdrażania pierwszej pomocy Moralny obowiązek ochrony życia Obowiązek prawny

Bardziej szczegółowo

RESUSCYTACJA DOROSŁEGO

RESUSCYTACJA DOROSŁEGO RESUSCYTACJA DOROSŁEGO W Europie rocznie dochodzi do około 700,000 nagłych zatrzymań krążenia z przyczyn kardiologicznych Przeżycia do wypisu ze szpitala wynoszą obecnie około 5-10% Podjęcie RKO przez

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc w nagłych przypadkach zagraŝających Ŝyciu

Pierwsza pomoc w nagłych przypadkach zagraŝających Ŝyciu Pierwsza pomoc w nagłych przypadkach zagraŝających Ŝyciu PrzeŜycie osób cięŝko rannych ( poszkodowanych ) po wypadkach i katastrofach zaleŝy od jak najszybszego udzielenia pomocy medycznej i właściwej

Bardziej szczegółowo

Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2009. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego

Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2009. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2009 Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego Postępowanie w stanach nagłych: I II III IV Hipoglikemia Cukrzycowa kwasica ketonowa

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej 17 Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej Tabela 17.1. Ocena stopnia zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej ph krwi tętniczej Równowaga kwasowo-zasadowa Stężenie jonu wodorowego (nmol/l) < 7,2 Ciężka kwasica

Bardziej szczegółowo

Łańcuch przeżycia 2015-04-23. Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej. 2005 (Update 2010) Mechanizmy nagłego zatrzymania krążenia (NZK)

Łańcuch przeżycia 2015-04-23. Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej. 2005 (Update 2010) Mechanizmy nagłego zatrzymania krążenia (NZK) Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej 2005 (Update 2010) II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Mechanizmy nagłego zatrzymania krążenia (NZK) Migotanie komór szybka chaotyczna depolaryzacja i repolaryzacja

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zabiegi reanimacyjne

Podstawowe zabiegi reanimacyjne Podstawowe zabiegi reanimacyjne Wskazania do resuscytacji Podmiotem obowiązkowych zabiegów resuscytacyjnych jest umierający człowiek potencjalnie zdolny do życia u którego proces rozpoczął się od jednego

Bardziej szczegółowo

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM

SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM Procedura nr 1 SEKWENCJA ZAŁOŻEŃ TAKTYCZNYCH W RATOWNICTWIE MEDYCZNYM PRZYBYCIE NA MIEJSCE ZDARZENIA I ROZPOZNANIE EWENTUALNE UZNANIE ZDARZENIA ZA MASOWE ZABEZPIECZENIE MIEJSCA ZDARZENIA I RATOWNIKÓW DOTARCIE

Bardziej szczegółowo

Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej. 2005 (Update 2010)

Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej. 2005 (Update 2010) Wytyczne resuscytacji krążeniowooddechowej 2005 (Update 2010) II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 1 Mechanizmy nagłego zatrzymania krążenia (NZK) Migotanie komór szybka chaotyczna depolaryzacja i repolaryzacja

Bardziej szczegółowo

URAZY KLATKI PIERSIOWEJ

URAZY KLATKI PIERSIOWEJ URAZY KLATKI PIERSIOWEJ URAZY KLATKI PIERSIOWEJ W 25 % są przyczyną zgonów MECHANIZM URAZU Bezpośrednie (przenikające, tępe, miażdżące) Pośrednie (deceleracja, podmuch) Najczęściej bez widocznych uszkodzeń

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA POMOC. Ocena stanu poszkodowanego

PIERWSZA POMOC. Ocena stanu poszkodowanego PIERWSZA POMOC Ocena stanu poszkodowanego W celu dokonania oceny podstawowych funkcji życiowych pacjenta, należy sprawdzić czy poszkodowany 1. Jest przytomny? Ratownik powinien głośno odezwać się do pacjenta

Bardziej szczegółowo

a. Nie porusza się, nie odpowiada na pytania oraz nie reaguje na potrząsanie

a. Nie porusza się, nie odpowiada na pytania oraz nie reaguje na potrząsanie 1. Osoba nieprzytomna: a. Nie porusza się, nie odpowiada na pytania oraz nie reaguje na potrząsanie b. Ma otwarte oczy, ale nie odpowiada na pytania c. Odpowiada na pytania, ale nie pamięta, co się wydarzyło

Bardziej szczegółowo

Oceń sytuację, zadbaj o bezpieczeństwo. Jest bezpiecznie. Zbadaj przytomność. Nie reaguje (osoba nieprzytomna)

Oceń sytuację, zadbaj o bezpieczeństwo. Jest bezpiecznie. Zbadaj przytomność. Nie reaguje (osoba nieprzytomna) R E S U S C Y T A C J A K R Ą Ż E N I O W O - O D D E C H O W A ALGORYTM RKO U DOROSŁYCH Wariant A: Na miejscu zdarzenia nie ma osób postronnych Wariant B: Na miejscu zdarzenia znajdują się osoby postronne

Bardziej szczegółowo

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA PAMIĘTAJ!!! TEKST PODKREŚLONY LUB WYTŁUSZCZONY JEST DO ZAPAMIĘTANIA. Opracował: mgr Mirosław Chorąży Zasłabnięcie

Bardziej szczegółowo

Z A D Ł A W I E N I E

Z A D Ł A W I E N I E www.scanwork.glt.pl Z A D Ł A W I E N I E CIAŁO OBCE W DROGACH ODDECHOWYCH Szkolenia z pierwszej pomocy WYTYCZNE RESUSCYTACJI 2010 POSTĘPOWANIE U OSÓB DOROSŁYCH I DZIECI POWYŻEJ 1 ROKU ŻYCIA I. ŁAGODNA

Bardziej szczegółowo

Stany naglące w pediatrii

Stany naglące w pediatrii Stany naglące w pediatrii dr n. med. Jolanta Meller Przyczyny i mechanizmy stanu zagrożenia życia w różnych grupach wiekowych Rozpoznanie stanu krytycznego u dziecka zaburzenia świadomości i siły mięśniowej

Bardziej szczegółowo

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Dr n. med. Krzysztof Powała-Niedźwiecki Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 1. Do OIT będą

Bardziej szczegółowo

Ratownictwo XXI wieku

Ratownictwo XXI wieku Zakład Medycyny Ratunkowej 02-005 Warszawa ul. Lindleya 4 Kierownik Zakładu Dr n. med. Zenon Truszewski Sekretariat: +48225021323 Ratownictwo XXI wieku Łańcuch przeżycia Złota godzina Czas upływający

Bardziej szczegółowo

PODWYŻSZONE CIŚNIENIE WEWNĄTRZCZASZKOWE U DZIECI INTRACRANIAL PRESSURE ICP

PODWYŻSZONE CIŚNIENIE WEWNĄTRZCZASZKOWE U DZIECI INTRACRANIAL PRESSURE ICP PODWYŻSZONE CIŚNIENIE WEWNĄTRZCZASZKOWE U DZIECI INTRACRANIAL PRESSURE ICP Nadmierne ciśnienie wewnątrz niepodatnego sklepienia czaszki, upośledzające funkcje neurologiczne. PRZYCZYNY ICP Wynik zmian zwiększających

Bardziej szczegółowo

KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: GraŜyna Gugała

KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: GraŜyna Gugała KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy Autor: GraŜyna Gugała NiedroŜne drogi oddechowe. Utrata przytomności powoduje bezwład mięśni, wskutek czego język zapada się i blokuje

Bardziej szczegółowo

CO ROBIĆ W NAGŁYCH WYPADKACH

CO ROBIĆ W NAGŁYCH WYPADKACH CO ROBIĆ W NAGŁYCH WYPADKACH ZDROWIE DOM PRZESTĘPSTWA KATASTROFY PODRÓŻE NIEBEZPIECZNE ZWIERZĘTA KOMPUTERY pierwsza pomoc pomoc osobom rannym Niosąc pomoc osobie rannej, zachowujemy spokój i działamy

Bardziej szczegółowo

OBJAWY. kaszel, ktoś nagle, bez jasnej przyczyny przestaje oddychać, sinieje, traci przytomność.

OBJAWY. kaszel, ktoś nagle, bez jasnej przyczyny przestaje oddychać, sinieje, traci przytomność. ZADŁAWIENIE Ciało obce OBJAWY kaszel, ktoś nagle, bez jasnej przyczyny przestaje oddychać, sinieje, traci przytomność. RÓŻNICOWANIE ZADŁAWIENIA (NIEDROŻNOŚCI) Objawy Czy się zadławiłeś? Inne objawy Łagodna

Bardziej szczegółowo

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna SPECJALISTYCZNY NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ MOTO MED Kazimiera Sikora 25 731 KIELCE, ul. Słoneczna 1 Biuro tel (041) 346-08-50; fax (041) 346-21-00 Przychodnie- ul Słoneczna 1 (041)345-11-47;

Bardziej szczegółowo

Stany zagrożenia życia u dzieci. Dr n.med M.Salamonowicz, lek.a.szmydki-baran Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii WUM

Stany zagrożenia życia u dzieci. Dr n.med M.Salamonowicz, lek.a.szmydki-baran Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii WUM Stany zagrożenia życia u dzieci Dr n.med M.Salamonowicz, lek.a.szmydki-baran Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii WUM Stan zagrożenia życia układu oddechowego układu krążenia Czasowa niewydolność

Bardziej szczegółowo

Hiperkaliemia. Dzienne zapotrzebowanie. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska. 1 meq/kg/dobę. 1 meq K + - 2,5cm banana

Hiperkaliemia. Dzienne zapotrzebowanie. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska. 1 meq/kg/dobę. 1 meq K + - 2,5cm banana Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska Dzienne zapotrzebowanie 1 meq/kg/dobę 1 meq K + - 2,5cm banana Dzienne zapotrzebowanie osoby 70 kg = 30 cm banana 1 Prawidłowe wartości potasu w

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

1. Ogólne zasady postêpowania w stanach zagro enia ycia Zbigniew G¹sior, 000 Wojciech Rychlik... 013

1. Ogólne zasady postêpowania w stanach zagro enia ycia Zbigniew G¹sior, 000 Wojciech Rychlik... 013 Spis treœci 1 Ogólne zasady postêpowania w stanach zagro enia ycia Zbigniew G¹sior, 000 Wojciech Rychlik 013 11 Uwagi ogólne 013 12 DoraŸna pomoc przedszpitalna 014 13 Postêpowanie na oddziale szpitalnym

Bardziej szczegółowo

Udzielanie pierwszej pomocy w sytuacjach nieurazowych. Moduł II

Udzielanie pierwszej pomocy w sytuacjach nieurazowych. Moduł II Udzielanie pierwszej pomocy w sytuacjach nieurazowych Moduł II Spis treści: 1. Omdlenie 2. Padaczka 3. Zawał mięśnia sercowego 4. Zadławienie u dorosłych i dzieci powyżej 1 roku życia 5. Wstrząs 1. Omdlenie

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko Hipoglikemia przyczyny, objawy, leczenie Beata Telejko Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Definicja hipoglikemii w cukrzycy Zespół objawów

Bardziej szczegółowo

Politechnika Wrocławska Instytut Telekomunikacji, Teleinformatyki i Akustyki

Politechnika Wrocławska Instytut Telekomunikacji, Teleinformatyki i Akustyki KURS SEP Porażenie prądem elektrycznym. Wrocław 2013 PRĄD AC / DC 1 WYTWARZANIE GENERATOR 2 SILNIK MOC ELEKTRYCZNA S = U I Q = U I sinϕ P = U I cosϕ P cosϕ = S Q tg ϕ = P 3 MOC ELEKTRYCZNA P- moc gaszenia

Bardziej szczegółowo

Wstrząs hipowolemiczny. Różne poziomy działania aspekcie zaleceń międzynarodowych

Wstrząs hipowolemiczny. Różne poziomy działania aspekcie zaleceń międzynarodowych Wstrząs hipowolemiczny Różne poziomy działania aspekcie zaleceń międzynarodowych 1 WSTRZĄS Stan zaburzonej perfuzji tkankowej Niskie ciśnienie nie jest jednoznaczne ze wstrząsem sem Odpowiedni przepływ

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE

PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE Podstawa prawna: Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2006 r. Nr 191 poz. 1410 ze zm.),

Bardziej szczegółowo

Resuscytacja noworodka. Dorota i Andrzej Fryc

Resuscytacja noworodka. Dorota i Andrzej Fryc Resuscytacja noworodka Dorota i Andrzej Fryc Dlaczego szkolić położne? - Statystyki wewnątrzszpitalne, - Alternatywne miejsca porodu, - Kierunek samodzielność 09:55 2 Źródła zasad dotyczących resuscytacji

Bardziej szczegółowo

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649 Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Kryterium Dane (jakie) Dane (źródło) Reguła Moduł wiek wiek pacjent/osoba > 18 lat (włączająca) kliniczne

Bardziej szczegółowo

OBJAWY KLINICZNE MOGĄCE SUGEROWAĆ PATOLOGIĘ W UKŁADZIE KRĄŻENIA LUB W UKŁADZIE MOCZOWYM U DZIECI

OBJAWY KLINICZNE MOGĄCE SUGEROWAĆ PATOLOGIĘ W UKŁADZIE KRĄŻENIA LUB W UKŁADZIE MOCZOWYM U DZIECI OBJAWY KLINICZNE MOGĄCE SUGEROWAĆ PATOLOGIĘ W UKŁADZIE KRĄŻENIA LUB W UKŁADZIE MOCZOWYM U DZIECI Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedry Pediatrii Akademii Medycznej w Poznaniu Dlaczego dzieci

Bardziej szczegółowo

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce.

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce. Astma oskrzelowa Astma jest przewlekłym procesem zapalnym dróg oddechowych, w którym biorą udział liczne komórki, a przede wszystkim : mastocyty ( komórki tuczne ), eozynofile i limfocyty T. U osób podatnych

Bardziej szczegółowo

Transfuzja osocza 11 Transfuzja pełnej krwi 12

Transfuzja osocza 11 Transfuzja pełnej krwi 12 Spis treści Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty 1 Leczenie infuzyjne (płynoterapia) Objętość płynów Szybkość wlewu Roztwór do infuzji Leki uzupełniające terapię 2 Transfuzja 11 Transfuzja

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz...... 13 ROZDZIAŁ 2 CELE ZNIECZULENIA I MOŻLIWOŚCI WSPÓŁCZESNEJ ANESTEZJOLOGII

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE DO KONKURSU PIERWSZA POMOC DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE DO KONKURSU PIERWSZA POMOC DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE DO KONKURSU PIERWSZA POMOC DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM Edukacja w zakresie pierwszej pomocy, to działania dydaktyczno - wychowawcze szkoły, mające na celu przygotowanie młodzieży do działania

Bardziej szczegółowo

57.94 Wprowadzenie na stałe cewnika do pęcherza moczowego

57.94 Wprowadzenie na stałe cewnika do pęcherza moczowego ICD9 kod Nazwa 03.31 Nakłucie lędźwiowe 03.311 Nakłucie lędźwiowe w celu pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego 100.62 Założenie cewnika do żyły centralnej 23.0103 Porada lekarska 23.0105 Konsultacja specjalistyczna

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii 1 Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy

Bardziej szczegółowo

mgr Dawid Tyc pielęgniarz systemu

mgr Dawid Tyc pielęgniarz systemu mgr Dawid Tyc pielęgniarz systemu Parametry Normy Patologia Obraz kliniczny Częstość oddechów Objętość oddechowa 12-20 / min 6-7ml/kg masy ciała Wspomaganie oddechu nieprzytomny 30/min GŁĘBOKOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Notyfikacja nr EMA/CHMP/188871/2015 z dnia 27.03.2015 zmiana EMEA/H/C/002221/IB/0019/G Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika

Notyfikacja nr EMA/CHMP/188871/2015 z dnia 27.03.2015 zmiana EMEA/H/C/002221/IB/0019/G Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Dacogen 50 mg proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji Decytabina Niniejszy produkt leczniczy będzie dodatkowo monitorowany. Umożliwi

Bardziej szczegółowo

Organizacja i zasady udzielania pomocy przedlekarskiej:

Organizacja i zasady udzielania pomocy przedlekarskiej: Organizacja i zasady udzielania pomocy przedlekarskiej: Materiały szkoleniowe Łańcuch pomocy: ocenić i zabezpieczyć miejsce wypadku, zawsze pamiętać o bezpieczeństwie postronnych, swoim, poszkodowanych

Bardziej szczegółowo

RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO ODDECHOWA

RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO ODDECHOWA RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO ODDECHOWA Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych: 1. Upewnij się, czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni 2. Sprawdź reakcję poszkodowanego (ryc.1):

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie w Anestezjologii i Intensywnej Terapii Intensywny nadzór w stanach zagrożenia życia udział pielęgniarki.

Monitorowanie w Anestezjologii i Intensywnej Terapii Intensywny nadzór w stanach zagrożenia życia udział pielęgniarki. Monitorowanie w Anestezjologii i Intensywnej Terapii Intensywny nadzór w stanach zagrożenia życia udział pielęgniarki. Monitorowanie Rozpoznawanie i ocena zjawisk fizjologicznych i patologicznych towarzyszących

Bardziej szczegółowo

po.tk.krakow.pl Sprawd¼ oddech próbuj±c wyczuæ go na policzku i obserwuj±c ruchy klatki piersiowej poszkodowanego.

po.tk.krakow.pl Sprawd¼ oddech próbuj±c wyczuæ go na policzku i obserwuj±c ruchy klatki piersiowej poszkodowanego. Reanimacja REANIMACJA A RESUSCYTACJA Terminów reanimacja i resuscytacja u ywa siê czêsto w jêzyku potocznym zamiennie, jako równoznacznych okre leñ zabiegów ratunkowych maj±cych na celu przywrócenie funkcji

Bardziej szczegółowo

Wanda Siemiątkowska - Stengert

Wanda Siemiątkowska - Stengert Wanda Siemiątkowska - Stengert Wpływ zabiegu odsysania z tchawicy na ciśnienie śródczaszkowe i układ krążenia noworodków wymagających wentylacji zastępczej, po zastosowaniu różnej premedykacji farmakologicznej.

Bardziej szczegółowo

Patofizjologia i symptomatologia. Piotr Abramczyk

Patofizjologia i symptomatologia. Piotr Abramczyk Patofizjologia i symptomatologia niewydolności serca Piotr Abramczyk Definicja Objawy podmiotowe i przedmiotowe niewydolności serca Obiektywny dowód dysfunkcji serca i i Odpowiedź na właściwe leczenie

Bardziej szczegółowo

Chirurgia - klinika. złamania krętarzowe wyciąg szkieletowy na 8-10 tyg.; operacja

Chirurgia - klinika. złamania krętarzowe wyciąg szkieletowy na 8-10 tyg.; operacja złamania szyjki kości udowej podwieszenie na taśmach wyciągowych na 6 tyg.; proteza metalowa; leczenie operacyjne złamania krętarzowe wyciąg szkieletowy na 8-10 tyg.; operacja złamania trzonu kości udowej

Bardziej szczegółowo

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A26 zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym A31 choroby nerwów obwodowych A32 choroby mięśni A33 zaburzenia równowagi A34c guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni A34d guzy

Bardziej szczegółowo

układu krążenia Paweł Piwowarczyk

układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie układu krążenia Paweł Piwowarczyk Monitorowanie Badanie przedmiotowe EKG Pomiar ciśnienia tętniczego Pomiar ciśnienia w tętnicy płucnej Pomiar ośrodkowego ciśnienia żylnego Echokardiografia

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia z zakresu

Program szkolenia z zakresu KOMENDA GŁÓWNA PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ Program szkolenia z zakresu ratownictwa medycznego (dla strażaków z Ukrainy) Warszawa 2014 Warszawa, dnia listopada 2014 r. I. REALIZACJA SZKOLENIA 1. Cel szkolenia:

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

I POMOC RATUJE ŻYCIE

I POMOC RATUJE ŻYCIE I POMOC RATUJE ŻYCIE Obowiązek udzielania pomocy Prawny obowiązek udzielenia pomocy jest określony artykułem 162 Kodeksu Karnego (Ustawa z dnia 6.07.1997) 1.Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu

Bardziej szczegółowo

ALGORYTM POSTĘPOWANIA Z OSOBĄ Z ZATRZYMANIEM KRĄŻENIA W HIPOTERMII WYDOBYTĄ Z WODY

ALGORYTM POSTĘPOWANIA Z OSOBĄ Z ZATRZYMANIEM KRĄŻENIA W HIPOTERMII WYDOBYTĄ Z WODY NA MIEJSCU ZDARZENIA PrzypadkiMedyczne.pl, eissn 2084-2708 ALGORYTM POSTĘPOWANIA Z OSOBĄ Z ZATRZYMANIEM KRĄŻENIA W HIPOTERMII WYDOBYTĄ Z WODY Zadbaj o bezpieczeństwo - wezwij straż pożarną Nie wchodź na

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 42 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. DOBUJECT, 50 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji Dobutaminum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. DOBUJECT, 50 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji Dobutaminum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA DOBUJECT, 50 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do Dobutaminum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 Procedury ratownicze z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy

Załącznik nr 1 Procedury ratownicze z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy Załącznik nr 1 Procedury ratownicze z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy 1. Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym 2. 3. Postępowanie w zatrzymaniu krążenia u dorosłych (RKO) 4. Postępowanie

Bardziej szczegółowo

PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN

PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN moduł V foliogram 14 PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN Rana jest to przerwanie ciągłości skóry lub błon śluzowych. Rozległość i głębokość ran zależy od rodzaju urazu, jego siły i miejsca, na które działał. Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Instrukcja udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola nr 91 Bajka w Poznaniu

Instrukcja udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola nr 91 Bajka w Poznaniu Instrukcja udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola nr 91 Bajka w Poznaniu Pierwsza pomoc przedlekarska to pomoc w stanie nagłego zagrożenia zdrowia lub życia wychowanka przedszkola. Pierwsza

Bardziej szczegółowo

CIAŁO OBCE W DROGACH ODDECHOWYCH (ZADŁAWIENIE)

CIAŁO OBCE W DROGACH ODDECHOWYCH (ZADŁAWIENIE) CIAŁO OBCE W DROGACH ODDECHOWYCH (ZADŁAWIENIE) Niedrożność dróg oddechowych spowodowana ciałem obcym jest rzadką, potencjalnie uleczalną przyczyną przypadkowej śmierci. Ponieważ rozpoznanie niedrożności

Bardziej szczegółowo

Mechanizm odpowiedzi krążeniowej na ciężki uraz czaszkowo-mózgowy. Izabela Duda

Mechanizm odpowiedzi krążeniowej na ciężki uraz czaszkowo-mózgowy. Izabela Duda Mechanizm odpowiedzi krążeniowej na ciężki uraz czaszkowo-mózgowy Izabela Duda 1 Krążeniowe Systemowe powikłania urazu czaszkowomózgowego Oddechowe: pneumonia, niewydolność oddechowa, ARDS, zatorowość,

Bardziej szczegółowo

Drogi oddechowe ROZDZIA 3 DROGI ODDECHOWE 31

Drogi oddechowe ROZDZIA 3 DROGI ODDECHOWE 31 Drogi oddechowe ROZDZIA 3 DROGI ODDECHOWE 31 32 DROGI ODDECHOWE MANEWR ODCHYLENIA G OWY I UNIESIENIA UCHWY Aby wykonaæ manewr odchylenia g³owy i uniesienia uchwy: przy³o yæ rêkê do czo³a poszkodowanego

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA POMOC realizacja programu Ratujemy i uczymy ratować

PIERWSZA POMOC realizacja programu Ratujemy i uczymy ratować PIERWSZA POMOC realizacja programu Ratujemy i uczymy ratować W naszej szkole cyklicznie od 4 lat w klasach III realizowany jest program "Ratujemy i uczymy ratować" przy współpracy Fundacji Wielkiej Orkiestry

Bardziej szczegółowo

Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola Miejskiego nr 3 w Toruniu

Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola Miejskiego nr 3 w Toruniu Procedura postępowania w przypadku konieczności udzielania pierwszej pomocy wychowankom Przedszkola Miejskiego nr 3 w Toruniu 1. Podstawa prawna Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie

Bardziej szczegółowo

c. Ocena bezpieczeństwa, sprawdzenie przytomności, wołanie o pomoc, udrożnienie dróg oddechowych, sprawdzenie oddechu, wezwanie pomocy

c. Ocena bezpieczeństwa, sprawdzenie przytomności, wołanie o pomoc, udrożnienie dróg oddechowych, sprawdzenie oddechu, wezwanie pomocy 1. Wybierz prawidłową kolejność czynności wykonywanych podczas podejścia do poszkodowanego: a. Ocena bezpieczeństwa, wołanie o pomoc, sprawdzenie przytomności, udrożnienie dróg oddechowych, wezwanie pomocy,

Bardziej szczegółowo

KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt

KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt Prof. dr hab. med. Tomasz Kostka KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt Sprawność fizyczna (fitness) 1. Siła, moc i wytrzymałość mięśniowa (muscular fitness) 2. Szybkość 3. Wytrzymałość

Bardziej szczegółowo