RZS REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW (RZS) Poradnik dla chorych i ich bliskich. Dostępny również w wersji elektronicznej na

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RZS REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW (RZS) Poradnik dla chorych i ich bliskich. Dostępny również w wersji elektronicznej na www.poruszycswiat."

Transkrypt

1 REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW (RZS) Poradnik dla chorych i ich bliskich Dostępny również w wersji elektronicznej na RZS

2 02 CO TO JEST RZS? Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) jest przewlekłą zapalną chorobą stawów występującą u ok 0,5-1% ludzi. Można przyjąć, że w Polsce ok 200 tys. osób choruje na RZS. Początek choroby przypada zazwyczaj na okres pomiędzy 40 a 55 rokiem życia, znacznie częściej występuje u kobiet. W przebiegu choroby występują bóle i obrzęki wielu stawów. PRZYCZYNY RZS Przyczyny RZS nie są do końca poznane. Wiadomo, że zasadnicze znaczenie ma układ immunologiczny. Składa się on z różnych komórek, m.in. leukocytów, limfocytów, komórek plazmatycznych. U osoby zdrowej komórki te na różnej drodze niszczą obce białka (np. bakterii, wirusów), m.in. poprzez wytwarzanie przeciwciał. U osoby chorej na RZS organizm reaguje nieprawidłowo, komórki produkują przeciwciała przeciw własnym tkankom jednym z takich przeciwciał jest czynnik reumatoidalny, którego obecność można stwierdzić we krwi większości chorych na RZS. Mimo że nadal nie wiadomo, jaki czynnik zapoczątkowuje zapalenie, to w ciągu ostatnich lat dokonał się wielki postęp w rozumieniu przyczyn RZS. Poznano rolę różnych komórek (np. limfocytów B) i wytwarzanych przez nie białek tzw. cytokin. Niektóre cytokiny mają duże znaczenie w RZS jeśli podwyższa się ich poziom, zapalenie jest aktywne, atakowana jest błona maziowa, chrząstka tworzą się nadżerki w kości, a staw jest niszczony. Do najlepiej poznanych cytokin zalicza się TNF-α (czynnik martwicy nowotworów ang. Tumor necrosis factor). Wiadomo, że czynniki genetyczne odgrywają rolę w predyspozycji do RZS. Mimo że w niektórych rodzinach kilka osób choruje na RZS, choroby nie dziedziczy się w sposób prosty. Kobiety chorują na RZS trzy razy częściej niż mężczyźni, ale nie jest wyjaśnione, czy i w jaki sposób hormony płciowe wpływają na chorobę.

3 Być może również jakiś czynnik infekcyjny odgrywa rolę w zapoczątkowaniu procesu autoimmunologicznego, ale dotychczas nie znaleziono na to dowodów. Nie można powiedzieć, że chorobę wywołuje jakaś infekcja albo że RZS można się zarazić. W języku naukowym określa się RZS jako chorobę autoimmunologiczną, w której dochodzi do zaburzeń w całej sieci komórek i cytokin. OBJAWY RZS Objawy choroby dotyczą układu ruchu, ale w jej przebiegu mogą wystąpić również zmiany w innych narządach. Objawy w układzie ruchu Objawem zapalenia stawów jest ból i obrzęk. Ból ma zwykle największe nasilenie w godzinach rannych, nieraz występuje w nocy. Towarzyszy mu uczucie sztywności porannej stawów, które trwa kilka minut, ale w aktywnej chorobie, nawet kilka godzin. Ból i sztywność ustępują zwykle po zażyciu leków przeciw zapalnych, zmniejszają się także po ćwiczeniach. Obrzęk jest związany z nadmiernym wytwarzaniem płynu w stawie, jest to tzw. wysięk zapalny. Nie każde zgrubienie stawu jest wynikiem wysięku. Najczęstszą przyczyną zgrubień stawów ręki jest choroba zwyrodnieniowa, która dotyczy kilkudziesięciu procent starszych ludzi. Aby sprawdzić, czy staw jest obrzęknięty, lekarz obmacuje staw, chcąc wyczuć w nim wysięk. Skóra nad stawem nie jest zwykle zaczerwieniona, ale może być nieco cieplejsza. W przebiegu RZS mogą występować bóle i obrzęki większości stawów, ale najczęściej zajęte są stawy rąk i stóp. Stawy międzypaliczkowe dalsze nie są objęte przez proces chorobowy. Liczba bolesnych i obrzękniętych stawów jest miernikiem nasilenia stanu zapalnego. 03

4 Objawy pozastawowe RZS 04 Chorując na RZS, można mieć uczucie ogólnego zmęczenia i osłabienia, obniżony nastrój, w czasie zaostrzeń bywa podwyższona nieco temperatura ciała. Inne objawy pozastawowe występują tylko u niektórych chorych z bardzo aktywną postacią choroby. Zespół suchości w oczach i jamie ustnej występuje uczucie suchości. Jeśli masz takie objawy, należy powiedzieć o tym lekarzowi, który zdecyduje, czy należy przeprowadzić dodatkowe badania w kierunku tzw. zespołu Sjogrena. Nad stawami, najczęściej w okolicach łokci, mogą pojawić się guzki podskórne, tzw. guzki reumatoidalne. Ponieważ RZS jest chorobą autoimmunologiczną, może dotyczyć innych narządów. Dlatego, jeśli wystąpią u ciebie jakiekolwiek problemy ze zdrowiem, powinieneś poinformować lekarza, że chorujesz na RZS. Jeśli występują u Ciebie bóle stawów, szczególnie stawów rąk, oraz zauważyłeś obrzęk choćby jednego stawu, zgłoś się jak najszybciej do lekarza pierwszego kontaktu (rodzinnego). Im wcześniej będzie ustalone rozpoznanie i podjęte leczenie, tym większa szansa na opanowanie choroby. KTO I JAK ROZPOZNAJE RZS? Podejrzenie choroby może postawić lekarz rodzinny. Rozpoznanie powinien potwierdzić specjalista reumatolog (przy wizycie w ramach ubezpieczenia NFZ wymagane jest skierowanie) na podstawie: 1. Wywiadu/rozmowy z pacjentem co do odczuwanych dolegliwości, objawów. 2. Badania stawów. Badanie stawów polega na:

5 obejrzeniu stawów, naciskaniu ich w celu sprawdzenia, czy pod wpływem ucisku występuje ból (w języku medycznym to tkliwość stawów), naciskaniu i obmacywaniu stawów w celu sprawdzenia, czy jest w nich wysięk, tzn. czy są obrzęknięte. W języku medycznym obrzęk stawu to nie tylko pogrubiony staw, co można stwierdzić oglądaniem, ale obecność wysięku w stawie, czyli wyczuwalnej ilości płynu. Najważniejszym warunkiem koniecznym, aby ustalić rozpoznanie, jest wysięk zapalny co najmniej w jednym stawie. Jeśli boli cię więcej niż jeden staw, reumatolog powinien zbadać (tzn. nacisnąć) wszystkie stawy. Od liczby zajętych (bolesnych na ucisk lub obrzękniętych) stawów zależy prawdopodobieństwo wczesnego ustalenia rozpoznania. Dlatego reumatolog powinien zanotować, które stawy są tkliwe przy ucisku i jaka jest ich liczba. 3. Badań laboratoryjnych najczęściej badania krwi na obecność czynnika reumatoidalnego (RF) lub przeciwciał przeciwcytrulinowych (anty-ccp). Czynnik reumatoidalny występuje u ok. 80% chorych na RZS. Znaczenie diagnostyczne posiadają również inne parametry, np. OB (odczyn Biernackiego) i stężenie białka ostrej fazy (CRP białko C-reaktywne). 4. Badań obrazowych: W razie wątpliwości lekarza co do obecności wysięku w stawie można wykonać badanie ultrasonograficzne. W wielu krajach badanie takie wykonuje reumatolog w swoim gabinecie. 05 Zdjęcia rentgenowskie należą do najczęstszych badań potrzebnych do postawienia rozpoznania, ale także monitorowania przebiegu choroby. U chorych na RZS, lub przy podejrzeniu tej choroby wykonuje się zdjęcia rentgenowskie stawów rąk i stóp. W przebiegu RZS na zdjęciach można stwierdzić zwężenie szpar stawowych, geody i nadżerki. Zmiany w kościach widoczne na zdjęciach rentgenowskich pojawiają się zwykle po pewnym czasie trwania choroby i są nieodwracalne. Obecność nadżerki tzn. ubytku na brzegu kości potwierdza rozpoznanie RZS. Jeśli nadżerkę kości stwierdza się od samego początku objawów, może to świadczyć, że zapalenie będzie przebiegać z szybkim niszczeniem stawów.

6 Zdjęcie rentgenowskie powinien ocenić doświadczony radiolog, bo od tej oceny zależy rozpoznanie i dalsze postępowanie. 06 Badanie ultrasonograficzne (USG) wykonuje się w razie wątpliwości, czy w stawie toczy się proces zapalny oraz w celu oceny tkanek miękkich. Skóra w miejscu badanym jest smarowana specjalnym żelem i przy pomocy głowicy lekarz, przesuwając nią po skórze, obserwuje na monitorze pośredni obraz stawu na podstawie odbitych fal ultradźwiękowych ocenia, czy w stawie jest płyn, czy jest przerośnięta błona maziowa, czy więzadła są prawidłowe. Struktur tych nie da się uwidocznić na zdjęciu rentgenowskim. Prawidłowa ocena stawów w obrazie USG wymaga dużego doświadczenia lekarza. Badanie rezonansu magnetycznego (MRI) we wczesnej chorobie może mieć przewagę nad zdjęciami rentgenowskimi, gdyż uwidacznia nie tylko kości ale także tkanki miękkie. Badanie to ma zastosowanie tylko w wyjątkowych przypadkach, m.in. ze względu na duży koszt. Uwaga: W RZS nie ma jednoznacznego markera biologicznego. W 2010 roku zostały opracowane nowe międzynarodowe kryteria i wytyczne, które pozwalają lekarzowi na wczesne ustalenie rozpoznania i włączenie leczenia. Zwiększa to szansę chorego na osiągnięcie remisji. CZY MOŻNA ZAPOBIEGAĆ CHOROBIE? Niestety nie. Nie znamy pierwotnych przyczyn choroby (patogenezy), nie możemy więc określić czynników, które mogłyby jej zapobiec. JAK PRZEBIEGA RZS? W RZS dominują bóle i obrzęki stawów. Jeśli choroba przebiega ciężko lub jest nieprawidłowo leczona, po kilku latach może dochodzić do deformacji i ograniczenia ruchomości stawów. Przy prawidłowej terapii występują okresy remisji (brak objawów choroby lub objawy minimalne). Remisję łatwiej osiągnąć, jeśli choroba jest wcześnie rozpoznana i leczona.

7 ROKOWANIE Nawet najnowsze badania naukowe nie są w tej kwestii jednoznaczne. Przebieg choroby różni się znacznie u poszczególnych osób. Niektórzy chorują ciężko, mają zmiany w wielu stawach i słabo reagują na leczenie. Inni mają łagodniejsze objawy i po zastosowaniu nowoczesnego leczenia prawie nie odczuwają dolegliwości. Uważa się, że pierwszy okres trwania choroby jest szczególnie ważny dla dalszego rokowania. Czy RZS jest chorobą śmiertelną? Nie, aczkolwiek w grupie chorych zauważa się nieco podwyższoną śmiertelność wskutek powikłań, np. sercowych. LECZENIE Szybkie rozpoczęcie leczenia jest wskazane nawet wtedy, gdy nierozpoznana lub źle leczona choroba trwa od wielu lat. Całkowite wyleczenie choroby i cofnięcie destrukcji w stawach w świetle obecnej wiedzy medycznej nie jest możliwe. W leczeniu RZS w ciągu ostatnich kilku lat dokonał się wielki postęp. Dzięki stosowaniu nowoczesnych terapii możemy w znaczący sposób nie tylko zmniejszać objawy RZS, ale także hamować niszczenie stawów. U wielu chorych (niestety nie u wszystkich) udaje się osiągnąć kliniczną remisję choroby, tzn. brak bólów i obrzęków stawów. W procesie leczenia stosuje się metody farmakologiczne i niefarmakologiczne. 07

8 Leczenie farmakologiczne (tzn. z zastosowaniem leków) 08 W leczeniu RZS mają zastosowanie leki z kilku grup: niesteroidowe leki przeciwzapalne, kortykosteroidy, leki przeciwbólowe, leki modyfikujące przebieg choroby i leki biologiczne. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) Niesteroidowe leki przeciwzapalne wykazują działanie na objawy zmniejszają ból, uczucie sztywności stawów, działają przeciwgorączkowo. Obecnie istnieje na rynku wiele preparatów, niektóre są dostępne bez recept. Należy pamiętać, że mimo iż są one powszechnie stosowane, mogą mieć także działania uboczne. Do najczęstszych z nich należy działanie na przewód pokarmowy, szczególnie żołądek. NLPZ mogą wpływać na tworzenie się wrzodów żołądka. Przy przewlekłym zażywaniu NLPZ najczęściej stosuje się jednocześnie leki, które zapobiegają takim powikłaniom. Leki przeciwbólowe Środki przeciwbólowe, takie jak paracetamol (bez recepty) i opioidy (wyłącznie na receptę), mogą być stosowane do uśmierzania bólu wtedy, kiedy leki przeciwzapalne nie przynoszą wystarczającej ulgi, powodują istotne efekty uboczne, nie mogą być używane z innych powodów medycznych. Kortykosteroidy (potocznie sterydy) W ostrej fazie zapalenia u niektórych chorych na RZS podaje się kortykosteroidy w małych dawkach, aby szybko wyciszyć proces zapalny. Najczęściej stosuje się preparaty w tabletkach (glikokortykosteroidy) wydawane wyłącznie z przepisu lekarza. Jeśli objawy ustąpią, należy podjąć próbę odstawienia leku. W razie wysięku w stawie (np. kolano) lekarz może zalecić kortykosteroidy dostawowo.

9 Leki modyfikujące przebieg choroby Leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh) były dawniej nazywane lekami podstawowymi. Ich zadaniem jest hamowanie postępu choroby i spowalnianie niszczenia stawów. Wszystkie preparaty są wydawane na receptę. Wybór leku modyfikującego zależy od wielu czynników, które lekarz ocenia, dobierając leczenie dla pacjenta. Do najczęściej stosowanych leków modyfikujących zaliczamy: metotreksat, leflunomid, sulfasalazynę. Skuteczność leku modyfikującego można ocenić dopiero po dłuższym (ok. 2-3 miesiące) stosowaniu nie ma on bezpośredniego wpływu na ból w dniu przyjęcia. Przy przyjmowaniu LMPCh należy ściśle stosować się do zaleceń lekarza oraz wykonywać badania kontrolne. Jest to konieczne w celu sprawdzenia skuteczności leczenia oraz czy nie ma działań ubocznych. Leki biologiczne Jeżeli wymienione wyżej metody leczenia nie są wystarczająco skuteczne (tzn. mimo leczenia utrzymuje się duża liczba bolesnych i obrzękniętych stawów, podwyższone OB i/lub CRP), zgodnie z międzynarodowymi wytycznymi u chorego na RZS należy rozważyć zastosowanie tzw. leków biologicznych. Są to leki wyprodukowane na drodze inżynierii genetycznej najczęściej monoklonalne przeciwciała skierowane przeciwko białkom (tzw. cytokinom) lub przeciw komórkom odpowiedzialnym za odpowiedź immunologiczną. W wyniku międzynarodowych badań klinicznych i ponad dziesięcioletnich obserwacji wykazano wysoką skuteczność leków biologicznych w leczeniu RZS. Leki te, regulując układ immunologiczny, nie tylko zmniejszają zapalenie, ale również hamują niszczenie stawów i tworzenie się nadżerek na powierzchniach kości. Mimo dość wysokich bezpośrednich kosztów, leczenie biologiczne zmniejsza dolegliwości i objawy, poprawia jakość życia chorych na RZS, przedłuża ich aktywność zawodową i społeczną. Leki biologiczne podawane są w formie zastrzyków podskórnych lub wlewów dożylnych. Aby zwiększyć ich skuteczność, stosuje się je łącznie z lekami tradycyjnymi, modyfikującymi przebieg choroby. 09

10 Wskazania do leczenia biologicznego ustala specjalista reumatolog w oparciu o badanie chorego i badania laboratoryjne. Bierze on pod uwagę zalecenia międzynarodowe, musi jednak uwzględnić także możliwości refundacji za leczenie. W czasie takiej terapii trzeba ściśle stosować się do zaleceń: zgłaszać się na wizyty kontrolne w określonym terminie, wykonywać badania kontrolne. W razie gorączki lub infekcji należy skontaktować się z lekarzem. 10 Czy każdy chory na RZS może otrzymać leczenie modyfikujące biologiczną odpowiedź organizmu w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego? W obowiązującym w Polsce systemie powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego (NFZ) leczenie biologiczne można uzyskać w ramach tzw. programów terapeutycznych. Jest to tzw. świadczenie gwarantowane, co oznacza, że każdy pacjent spełniający kryteria kwalifikacji do danego leczenia ma prawo do otrzymania go bezpłatnie. O kwalifikacji do leczenia biologicznego decyduje stan chorego, a lekarz tylko potwierdza spełnienie określonych kryteriów. W ciągu ostatnich kilku lat można zauważyć pozytywną zmianę nastawienia instytucji rządowych i ubezpieczeniowych do leczenia chorób przewlekłych (w tym RZS). Otóż często bardzo drogie w fazie bezpośredniego stosowania leczenie modyfikujące biologiczną odpowiedź organizmu, w długofalowym aspekcie okazuje się tańsze z punktu widzenia wydatków budżetowych państwa i ubezpieczycieli. Po prostu osoby nowocześnie leczone pozostają znacznie dłużej aktywne zawodowo, rodzinnie i społecznie, a to generuje oszczędności większe od kosztów wcześniejszej terapii. Leczenie niefarmakologiczne (bez udziału leków) Leczenie niefarmakologiczne opiera się na: edukacji chorego, rehabilitacji i leczeniu operacyjnym. Edukacja chorego polega na przekazaniu mu w sposób dostępny na czym polega choroba i jak sobie z nią radzić. Zostało naukowo udowodnione, że chorzy, którzy wiedzą o swojej chorobie, potrafią ją lepiej kontrolować, mają mniej dolegliwości oraz są bardziej sprawni.

11 Mamy nadzieję, że ta publikacja spełni taką rolę. Rehabilitacja Rehabilitacja jest ważnym składnikiem terapii, który uzupełnia i poprawia efekty kuracji farmakologicznej. Przed rozpoczęciem ćwiczeń należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym i rehabilitantem, którzy ustalą właściwy zakres ćwiczeń. Jest to szczególnie ważne, ponieważ niewłaściwy ich dobór może prowadzić do pogorszenia stanu. Rehabilitacja ruchowa ma na celu poprawę siły mięśniowej, zapobieganie przykurczom stawów i zachowanie ogólnej sprawności. Regularne ćwiczenia poprawiają ruchomość stawów i pozwalają na utrzymanie sprawności. Codzienna gimnastyka wymaga samodyscypliny i samozaparcia. Niektóre metody fizykoterapii (np. laseroterapia, jonoforeza, krioterapia) mogą wpływać na zmniejszenie bólu i zapalenia. Wszelkie zabiegi fizjoterapeutyczne muszą być wykonywane na zlecenie lekarza i przez odpowiednio wykształconych i uprawnionych specjalistów. W polskim systemie powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego obie wymienione wyżej formy rehabilitacji są bezpłatne. Leczenie chirurgiczne Wskazania do leczenia chirurgicznego ustala ortopeda w porozumieniu z reumatologiem. U chorych z nawracającymi wysiękami, np. w stawach kolanowych, może być wskazany zabieg operacyjny polegający na usunięciu przerośniętej błony maziowej (tzw. synowektomia), nazywany przez chorych czyszczeniem stawu. Po operacji najczęściej wysięki ustępują, a ból się zmniejsza. U niektórych osób w wyniku choroby dochodzi do znacznego zniszczenia stawu, bóle utrudniają chodzenie i sprawność. W takich przypadkach pomocne może być leczenie operacyjne. Jeśli zniszczenie stawu jest znaczne, ortopeda rozważy wskazanie do tzw. endoprotezoplastyki, czyli wszczepienia sztucznego stawu (endoprotezy) w miejsce zniszczonego. 11

12 12 DIETA W RZS, inaczej niż np. w cukrzycy, dieta nie ma bezpośredniego wpływu na przebieg i wyniki leczenia, choć zaleca się takie kształtowanie posiłków, które będzie sprzyjać uniknięciu nadwagi, a tym samym zapobiegać nadmiernemu obciążeniu stawów. Tak więc warto zadbać o: ograniczenie spożycia tłuszczów, ograniczenie spożycia cukru i soli, zwiększenie ilości spożywanych warzyw i owoców, ograniczenie spożycia alkoholu, przyjmowanie witamin i mikroelementów, ze szczególnym uwzględnieniem wapnia. ORGANIZACJE POZARZĄDOWE Dużą rolę w poprawie opieki zdrowotnej odgrywają organizacje pozarządowe, w tym stowarzyszenia osób dotkniętych chorobami przewlekłymi. Ich aktywność nie ogranicza się do forum krajowego, lecz jest także wyraźnie zaznaczona w instytucjach europejskich, zwykle bardzo wyczulonych na problemy osób niepełnosprawnych czy chorych przewlekle. Organy Unii Europejskiej mogą w wielu przypadkach skłonić rządy państw członkowskich do określonych działań. Nie lekceważmy więc uczestnictwa i aktywnego działania w organizacjach grupujących osoby dotknięte chorobami przewlekłymi. Jesteś chory? A może mógłbyś pomóc innym takim jak ty?

13 Przydatne adresy 13 Augustów: Białystok: Bydgoszcz: Częstochowa: Dąbrowa Górnicza: Elbląg: Kielce: Kraków: Leszno: Lublin: Łódź: Olsztyn: Augustowskie Stowarzyszenie Chorych na Reumatyzm, ul. Złota 9, Augustów, tel lub , Stowarzyszenie Chorych na Choroby Reumatyczne Reuma-Podlasie, ul. M. Curie-Skłodowskiej 24a, Białystok, tel , , Stowarzyszenie Reumatyków i ich Sympatyków Koło w Bydgoszczy, ul. Konarskiego 1/3, Bydgoszcz, tel w. 255 Częstochowskie Stowarzyszenie Reumatyków i ich Sympatyków, ul. Gruszowa 45, Częstochowa, kom , Stowarzyszenie Reumatyków i Ich Sympatyków SOMA, ul. Okrzei 8, Dąbrowa Górnicza, tel Stowarzyszenie Reumatyków i ich Sympatyków Koło w Elblągu, ul. Leśmiana 5/18, Elbląg, tel Stowarzyszenie Reumatyków i Sympatyków Arnika, ul. Kościuszki 25 pok.5, Kielce, kom Stowarzyszenie Chorych na Reumatyzm, Al. Focha 33, Kraków, tel , , Stowarzyszenie Chorych na Choroby Reumatyczne, ul. Grota-Roweckiego 64, Leszno, tel Stowarzyszenie Reumatyków i ich Sympatyków Koło w Lublinie, ul. Jaczewskiego 8, Lublin, tel Stowarzyszenie Chorych na Choroby Reumatyczne i Osteoporozę Reuma-San, ul. Kopernika 62, Łódź, tel Stowarzyszenie Chorych REUMA, ul. Orłowicza 27, Olsztyn, kom ,

14 14 Opole: Sopot: Szczecin: Śrem: Warszawa: Wrocław: Zbąszyń: Opolskie Stowarzyszenie Chorych na Reumatyzm Milenium, ul. Górna 30a, Opole, tel , fax: , Stowarzyszenie Pomocy Wzajemnej ENDOPROTEZA w Sopocie, Wojewódzki Zespół Reumatologiczny im. dr Jadwigi Titz - Kosko, ul. Grunwaldzka 1/3, Sopot, tel , Stowarzyszenie Reumatyków i ich Sympatyków Koło Odra-Bałtyk w Szczecinie, ul. Arakońska 17-18, Szczecin, tel Stowarzyszenie Reumatyków i ich Sympatyków Koło w Śremie, ul. Mickiewicza 95, Śrem, tel Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Reumatyków, ul. Spartańska 1, Warszawa, (koniecznie z dopiskiem REF Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Reumatyków), Ogólnopolskie Stowarzyszenie Młodych z Zapalnymi Chorobami Tkanki Łącznej 3majmy się razem, ul. E.J. Osmańczyka 16b/14, Warszawa, kom , Stowarzyszenie Reumatyków i ich Sympatyków, Siedziba główna: ul. Spartańska 1, Warszawa, tel w. 465 (tylko w godzinach dyżuru), kom , Stowarzyszenie Chorych na ZSSK i Osób ich Wspierających, ul.kasprzaka 23/2, Wrocław, kom , , Stowarzyszenie Reumatyków i ich Sympatyków Koło w Zbąszyniu (WAMO), ul. Graczyńskich 5, Zbąszyń, kom ,

15 Placówki medyczne stosujące leczenie biologiczne Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii Białystok, ul. M. Skłodowskiej-Curie 24a tel. (85) Szpital Specjalistyczny Podkarpacki Ośrodek Onkologiczny im. Ks. Bronisława Markiewicza Brzozów, ul. Bielawskiego 18 tel. (13) Szpital Uniwersytecki nr 2 im. dr. Jana Biziela Kliniczny Oddział Reumatologii i Układowych Chorób Tkanki Łącznej Bydgoszcz, ul. Ujejskiego 75 tel. (52) Wojskowy Szpital Kliniczny Kliniczny Oddział Reumatologiczny Bydgoszcz, ul. Powstańców Warszawy 5 tel. (52) Szpital Specjalistyczny nr 1 Oddział Reumatologii Bytom, ul. Żeromskiego 7 tel. (32) SPZOZ Zespół Szpitali Miejskich w Chorzowie Oddział Reumatologii Chorzów, ul. Strzelców Bytomskich 11 Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. NMP Oddział Reumatologii Częstochowa, ul. PCK 7, Pawilon III tel. (34) Wojewódzki Szpital Zespolony Oddział Reumatologiczny Elbląg, ul. Królewiecka 146 tel. (55)

16 Wojewódzki Ośrodek Reumatologiczno-Rehabilitacyjny Oddział Reumatologii Goczałkowice Zdrój, ul. Uzdrowiskowa 54 tel. (32) Samodzielny Publiczny Szpital Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim Zespół Szpitalny Gorzów Wielkopolski, ul.walczaka 42 tel. (95) Szpital Zespolony im. L. Perzyny Oddział Reumatologiczny Kalisz, ul. Poznańska 79 tel. (62) Dolnośląskie Centrum Rehabilitacji Oddział Reumatologiczny Kamienna Góra, ul. Korczaka 1 tel. (75) Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 7 Śląskiego Uniwersytetu Medycznego Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii Katowice, ul. Ziołowa 45/47 tel. (32) , (32) Szpital Miejski Murcki w Katowicach Katowice, ul. Sokołowskiego 2 tel. (32) Szpital Specjalistyczny św. Łukasza Oddział Reumatologii Końskie, ul. Gimnazjalna 41B tel. (41) Szpital Wojewódzki w Koszalinie im. Mikołaja Kopernika Koszalin, ul. T. Chałubińskiego 7 tel. (94) Szpital im. T. Dunina Oddział Reumatologiczny Kościan, ul. Szpitalna 21 tel. (65)

17 Szpital Specjalistyczny, Oddział Reumatologiczny Kościerzyna, ul. Piechowskiego 36 tel. (58) Krakowski Szpital Reumatologiczno-Rehabilitacyjny Oddział Reumatologii Kraków, ul. Focha 33 tel. (12) Szpital Specjalistyczny im. J. Dietla Oddział Reumatologii Kraków, ul. Skarbowa 1 tel. (12) Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego Oddział Reumatologii Kraków, ul. Śniadeckich 10 tel. (12) SPZOZ Oddział Reumatologii Krasnystaw, ul. Głowackiego 3 tel. (82) SPZOZ w Krośnie Oddział Reumatologii Krosno, ul. Korczyńska 57 tel. (13) Szpital Pulmonologiczno-Reumatologiczny Oddział Reumatologii i Rehabilitacji Kup, ul. Miarki 6 tel. (77) Szpital Rejonowy w Leżajsku Leżajsk, ul. Leśna 22 tel. (17) Dziecięcy Szpital Kliniczny nr 1, Klinika Chorób Płuc i Reumatologii Lublin, ul. Chodzki 2 tel. (81)

18 Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 4 Uniwersytetu Medycznego w Lublinie Klinika Reumatologii i Chorób Tkanki Łącznej Lublin, ul. Jaczewskiego 8 tel. (81) SPZOZ Szpital Miejski, Oddział Reumatologii Łuków, ul. Rogalińskiego 3 tel. (25) Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. M. Kopernika Oddział Reumatologiczny Łódź, ul. Pabianicka 62 tel. (42) /53 12 NZOZ Medica, Oddział Reumatologiczny Miastko, ul. Wybickiego 30 tel. (59) SPZOZ Szpital Wielospecjalistyczny Oddział Reumatologiczny Nowa Sól, ul. Chałubińskiego 7 tel. (68) Miejski Szpital Zespolony Oddział Reumatologiczny Olsztyn, al. Wojska Polskiego 30 tel. (89) /51 SPZOZ Szpital Specjalistyczny Oddział Reumatologiczny Piła, ul. Rydygiera 1 tel. (67) Samodzielny Szpital Wojewódzki im. M. Kopernika w Piotrkowie Trybunalskim Oddział Reumatologiczny Piotrków Trybunalski, ul. Rakowska 15 tel. (44) Szpital Kliniczny nr 4 Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu Klinika Fizjoterapii, Rehabilitacji i Reumatologii, Oddział Rehabilitacyjny Poznań, ul. 28 czerwca /147 tel. (61)

19 Szpital Kliniczny nr 4 Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu Klinika Reumatologii i Chorób Wewnętrznych, Oddział Rehabilitacyjny Poznań, ul. 28 czerwca /147 tel. (61) Szpital im. J. Strusia I Oddział Reumatologii i Osteoporozy Poznań, ul. Szwajcarska 3 tel. (61) Szpital Wojewódzki w Przemyślu Oddział Reumatologii Przemyśl, ul. Monte Cassino 18 tel. (16) SPZOZ Oddział Reumatologii Puławy, ul. Bema 1 tel. (81) Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Oddział Reumatologiczny Radom, ul. Aleksandrowicza 5 tel. (48) /05 SPZOZ Szpital Powiatowy Oddział Reumatologiczny Radomsko, ul. Wyszyńskiego 14 tel. (44) Szpital Wojewódzki nr 2 Oddział Reumatologii Rzeszów, ul. Lwowska 60 tel. (17) SPZOZ Szpital Powiatowy Oddział Reumatologiczny Sandomierz, ul. Schinzla 13 tel. (15) SPZOZ im. Kard. S. Wyszyńskiego Oddział Reumatologii Sieradz, ul. Armii Krajowej 7 tel. (43)

20 Wojewódzki Zespół Reumatologiczny Oddział Reumatologii Sopot, ul. Grunwaldzka 1/3 tel. (58) Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 5 Oddział Reumatologii Sosnowiec, pl. Medyków 1 tel. (32) Szpital Rejonowy Oddział Reumatologii Sucha Beskidzka, ul. Szpitalna 22 tel. (33) Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 1 Pomorskiej Akademii Medycznej Klinika Reumatologii i Chorób Wewnętrznych Szczecin, ul. Unii Lubelskiej 1 tel. (91) Oddział Reumatologii i Rehabilitacji Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Zespolony w Szczecinie Szczecin, ul. Arkońska 4 tel. (91) SPZOZ POR Oddział Reumatologiczny Śrem, ul. Mickiewicza 95 tel. (61) Wojewódzki Szpital im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu Tarnobrzeg, ul. Szpitalna 1 tel. (15) Szpital Miejski Oddział Reumatologii Tomaszów Lubelski, Al. Grunwaldzkie 1 tel. (84) Wojewódzki Szpital Zespolony Oddział Chorób Wewnętrznych Toruń, ul. św. Józefa 53/59 tel. (56)

21 Śląski Szpital Reumatologiczno-Rehabilitacyjny Oddział Reumatologii Ustroń, ul. Szpitalna 11 tel. (33) Instytut Reumatologii Klinika Reumatologii Warszawa, ul. Spartańska 1 tel. (22) Wojskowy Instytut Medyczny Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii Warszawa, ul. Szaserów 128 tel. (22) Szpital MSWiA Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii Warszawa, ul. Wołoska 137 tel. (22) Szpital Powiatowy im. Jana Pawła II Oddział Reumatologiczny Włoszczowa, ul. Żeromskiego 28 tel. (41) Akademicki Szpital Kliniczny Klinika Reumatologii i Chorób Wewnętrznych Wrocław, ul. Borowska 213 tel. (71) Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką Wrocław, ul. Weigla 5 tel. (71) SPZOZ Okręgowy Szpital Specjalistyczny im. Marciniaka Oddział Reumatologii Wrocław, al. Wiśniowa 36 tel. (71) Szpital Rejonowy Oddział Reumatologii Żarów, ul. Wojska Polskiego 7 tel. (74)

22 Powiatowy Zakład Opieki Zdrowotnej w Starachowicach Starachowice, ul. Radomska 70 tel. (41) Szpital Wojewódzki im dr Ludwika Rydygiera w Suwałkach Oddział Reumatologiczny ul. Szpitalna 60 Centrum Opieki Medycznej Szpital Jarosław, ul. 3-Maja 70 tel. (16) NZOZ Poradnia leczenia osteoporozy i chorób narządu ruchu Stalowa Wola, ul. Wojska Polskiego 5 tel. (15) SPZOZ - Oddział Reumatologii Radzyn Podlaski, ul. Wisznicka 111 Regionalne Centrum Zdrowia Oddział Rematologiczny dla przewlekle chorych Lubin, ul Bema 5 tel. (76) GOPLANA Centrum Rehabilitacji i Reumatologii, Oddział Reumatologii Świeradów Zdrój, ul. Piłsudskiego 33 tel. (75) Wojewódzki Szpital Zespolony w Płocku, Oddział Reumatologiczny Płock, ul. Medyczna 19 tel

Augustów: Białystok: Bydgoszcz: Chodzież: Częstochowa: Dąbrowa Górnicza: Elbląg: Gdańsk: Augustowskie Stowarzyszenie Chorych na Reumatyzm, ul. Złota 9, 16-300 Augustów tel.: 87 643 50 91 lub 604 512 912,

Bardziej szczegółowo

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Augustów: Białystok: Bydgoszcz: Chodzież: Częstochowa: Dąbrowa Górnicza: Elbląg: Gdańsk: Augustowskie Stowarzyszenie Chorych na Reumatyzm, ul. Złota 9, 16-300 Augustów tel.: 87

Bardziej szczegółowo

ŁUSZCZYCOWE ZAPALENIE STAWÓW (ŁZS) Poradnik dla chorych i ich bliskich ŁZS. www.poruszycswiat.pl

ŁUSZCZYCOWE ZAPALENIE STAWÓW (ŁZS) Poradnik dla chorych i ich bliskich ŁZS. www.poruszycswiat.pl ŁUSZCZYCOWE ZAPALENIE STAWÓW (ŁZS) Poradnik dla chorych i ich bliskich www.poruszycswiat.pl ŁZS 1. Co to jest łuszczycowe zapalenie stawów? 2 Łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS) jest przewlekłą zapalną

Bardziej szczegółowo

HCV - Ośrodki diagnostyki i leczenia zakażeń HCV

HCV - Ośrodki diagnostyki i leczenia zakażeń HCV HCV - Ośrodki diagnostyki i leczenia zakażeń HCV Lista ośrodków diagnostyki i leczenia zakażeń HCV u dorosłych i dzieci. Szacuje się, że w Polsce około 730 tysięcy osób jest zakażonych wirusem HCV. Dotychczas

Bardziej szczegółowo

Dlaczego tak późno trafiamy do reumatologa?

Dlaczego tak późno trafiamy do reumatologa? Dlaczego tak późno trafiamy do reumatologa? Wyniki najnowszego badania Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji im. prof. dr hab. med. Eleonory Reicher. Wczesne rozpoznanie Ustalenie

Bardziej szczegółowo

Metody finansowania i wydatki na leczenie chorób reumatycznych w Polsce. 2015-06-16 Paweł Nawara

Metody finansowania i wydatki na leczenie chorób reumatycznych w Polsce. 2015-06-16 Paweł Nawara Metody finansowania i wydatki na leczenie chorób reumatycznych w Polsce 2015-06-16 Paweł Nawara Reumatologia Brak planu skoordynowanej opieki regionalnej Programy zdrowotne (lekowe) Brak dedykowanego pakietu

Bardziej szczegółowo

CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO

CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO WYKAZ JEDNOSTEK UPRAWNIONYCH DO PROWADZENIA SPECJALIZACJI W DZIEDZINACH MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W OCHRONIE ZDROWIA (LISTA JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH) L.p. 1. 3 5 6 7

Bardziej szczegółowo

Lista Ośrodków Audiologicznych w Polsce

Lista Ośrodków Audiologicznych w Polsce L.P. MIASTO PLACÓWKA Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Oddział Otolaryngologii 1 Biała Podlaska ul. Terebelska 57-65, 21-500 Biała Podlaska tel. (0 83) 342-82-11 (sekretariat I), fax. (0 83) 343-42-20,

Bardziej szczegółowo

65 placówek w Polsce realizuje długo oczekiwany program lekowy leczenie zaawansowanego raka jelita grubego

65 placówek w Polsce realizuje długo oczekiwany program lekowy leczenie zaawansowanego raka jelita grubego Warszawa, 12.11.2012 r. 65 placówek w Polsce realizuje długo oczekiwany program lekowy leczenie zaawansowanego raka jelita grubego Pacjenci z zaawansowanym rakiem jelita grubego, po ponad dwóch latach

Bardziej szczegółowo

Wykaz sprzętu zakupionego w ramach XXX Konkursu Ofert Fundacji WOŚP 16.11.2009r.

Wykaz sprzętu zakupionego w ramach XXX Konkursu Ofert Fundacji WOŚP 16.11.2009r. Wykaz sprzętu zakupionego w ramach XXX Konkursu Ofert Fundacji WOŚP 16.11.2009r. lp. szpital pracownia ulica kod miejscowość sprzęt / ilość 1. Uniwersytecki Dziecięcy Klinika Onkologii i ul. Waszyngtona

Bardziej szczegółowo

Jarosław Niebrzydowski. Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych

Jarosław Niebrzydowski. Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych Jarosław Niebrzydowski Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych Wydawnictwo Psychoskok, 2012 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2012 Copyright by Jarosław Niebrzydowski, 2012 Wszelkie

Bardziej szczegółowo

Lista placówek medycznych, do których mogą zgłosić się osoby cierpiące na choroby rzadkie.

Lista placówek medycznych, do których mogą zgłosić się osoby cierpiące na choroby rzadkie. Lista placówek medycznych, do których mogą zgłosić się osoby cierpiące na choroby rzadkie. Lp. Województwo Ośrodki dla dorosłych Ośrodki dla dzieci 1. Dolnośląskie Poradnia Endokrynologiczna przy Klinice

Bardziej szczegółowo

Jarosław Niebrzydowski. Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych

Jarosław Niebrzydowski. Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych Jarosław Niebrzydowski Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych Wydawnictwo Psychoskok, 2012 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2012 Copyright by Jarosław Niebrzydowski, 2012 Wszelkie

Bardziej szczegółowo

EuroMediCare Szpital Specjalistyczny

EuroMediCare Szpital Specjalistyczny WOJEWÓDZTW O MIASTO ADRES SZPITALA NAZWA SZPITALA NAZWA BENEFITU DOLNOŚLĄSKIE KAMIENNA GÓRA ŚWIDNICA ŚWIEBODZICE Ul. Korczaka 1, 58-400 Kamienna Góra Dolnośląskie Centrum Rehabilitacji Sp. Z O.O. ul. Leśna

Bardziej szczegółowo

MIZS MŁODZIEŃCZE IDIOPATYCZNE ZAPALENIE STAWÓW (MIZS) Poradnik dla chorych i ich bliskich. www.poruszycswiat.pl

MIZS MŁODZIEŃCZE IDIOPATYCZNE ZAPALENIE STAWÓW (MIZS) Poradnik dla chorych i ich bliskich. www.poruszycswiat.pl MŁODZIEŃCZE IDIOPATYCZNE ZAPALENIE STAWÓW (MIZS) www.poruszycswiat.pl Poradnik dla chorych i ich bliskich Dostępny również w wersji elektronicznej na www.poruszycswiat.pl MIZS 02 1. CO TO JEST MIZS? Młodzieńcze

Bardziej szczegółowo

Lista Ministra Zdrowia jednostek szkolących w dziedzinie: EPIDEMIOLOGIA. (stan na dzień 2.01.2008 r.)

Lista Ministra Zdrowia jednostek szkolących w dziedzinie: EPIDEMIOLOGIA. (stan na dzień 2.01.2008 r.) WYKAZ JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH UPRAWNIONYCH DO PROWADZENIA SPECJALIZACJI W DZIEDZINACH MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W OCHRONIE ZDROWIA (LISTA JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH). 7 EPIDEMIOLOGIA 8-0 Bydgoszcz Epidemiologiczna

Bardziej szczegółowo

Placówki MultiBanku:

Placówki MultiBanku: Placówki MultiBanku: LP Miasto Adres 1 BEŁCHATÓW 97-400 Bełchatów, ul. 1 maja 2 2 BIAŁYSTOK 15-281 Białystok, ul. Legionowa 28 3 15-422 Białystok, ul. Lipowa 19/21 4 BIELSKO - BIAŁA 43-300 Bielsko-Biała,

Bardziej szczegółowo

Lista ośrodków II poziomu referencyjności biorących udział w PPPBSuN Kod l.p. Nazwa Podjednostka Ulica

Lista ośrodków II poziomu referencyjności biorących udział w PPPBSuN Kod l.p. Nazwa Podjednostka Ulica Lista ośrodków II poziomu referencyjności biorących udział w PPPBSuN Kod l.p. Nazwa Podjednostka Ulica pocztowy Miasto 1 Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Oddział Otolaryngologii ul. Terebelska 57-65

Bardziej szczegółowo

Reumatoidalne zapalenie stawów. Dlaczego pacjent nie może polubić choroby, a lekarz musi być agresywny?

Reumatoidalne zapalenie stawów. Dlaczego pacjent nie może polubić choroby, a lekarz musi być agresywny? +. Dlaczego pacjent nie może polubić choroby, a lekarz musi być agresywny? Maria Rell-Bakalarska Interdyscyplinarna Akademia Medycyny Praktycznej Ivey Hayes RZS (1986 Definicja Przewlekła, immunologicznie

Bardziej szczegółowo

Lista jednostek szkolących w dziedzinie: FIZJOTERAPIA (stan na dzień 15.11.2011 r.)

Lista jednostek szkolących w dziedzinie: FIZJOTERAPIA (stan na dzień 15.11.2011 r.) CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO WYKAZ JEDNOSTEK UPRAWNIONYCH DO PROWADZENIA SPECJALIZACJI W DZIEDZINACH MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W OCHRONIE ZDROWIA (LISTA JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH) L.p.. 3 5 6 7 8

Bardziej szczegółowo

Wyniki konkursu na świadczenia wysokospecjalistyczne finansowane z budżetu państwa w 2005 roku.

Wyniki konkursu na świadczenia wysokospecjalistyczne finansowane z budżetu państwa w 2005 roku. Wyniki konkursu na świadczenia wysokospecjalistyczne finansowane z budżetu państwa w 2005 roku. procedura 11 Immunoablacja w leczeniu aplazji szpiku 1. 3 Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Wykaz świadczeniodawców, u których wystąpiły powikłania po endoprotezoplastyce stawowej w 2010 r.

Tabela 1. Wykaz świadczeniodawców, u których wystąpiły powikłania po endoprotezoplastyce stawowej w 2010 r. Tabela 1. Wykaz świadczeniodawców, u których wystąpiły powikłania po endoprotezoplastyce stawowej w 2010 r. Lp. 1 07 MAZOWIECKI SAMODZIELNY PUBLICZNY ZESPÓŁ ZAKŁADÓW OPIEKI W PŁOŃSKU PŁOŃSK 18,9 15,9 28,3

Bardziej szczegółowo

WYKAZ PUNKTÓW INFORMACYJNYCH KRAJOWEGO REJESTRU KARNEGO

WYKAZ PUNKTÓW INFORMACYJNYCH KRAJOWEGO REJESTRU KARNEGO WYKAZ PUNKTÓW INFORMACYJNYCH KRAJOWEGO REJESTRU KARNEGO Punkt Informacyjny Krajowego Rejestru Karnego przy Sądzie Rejonowym w Białej Podlaskiej Tel. (83) 34 37 496 ul. Brzeska 20-22 21-500 BIAŁA PODLASKA

Bardziej szczegółowo

LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB

LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB REUMATYCZNYCH U PACJENTÓW 65+ Włodzimierz Samborski Katedra Reumatologii i Rehabilitacji Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB REUMATYCZNYCH

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

Lista ośrodków II poziomu referencyjności biorące udział w PPPBSuN

Lista ośrodków II poziomu referencyjności biorące udział w PPPBSuN Lista ośrodków II poziomu referencyjności biorące udział w PPPBSuN Id Nazwa Podjednostka Ulica Kod pocztowy Miasto 1 Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Oddział Otolaryngologii ul. Terebelska 57-65 21-500

Bardziej szczegółowo

Lista ośrodków II poziomu referencyjności biorące udział w PPPBSuN

Lista ośrodków II poziomu referencyjności biorące udział w PPPBSuN Id Nazwa Podjednostka Ulica Kod pocztowy Miasto 1 Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Oddział Otolaryngologii ul. Terebelska 57-65 21-500 Biała Podlaska 2 SP ZOZ Wojewódzki Szpital Zespolony im. Oddział

Bardziej szczegółowo

Miasto Ulica Kod pocztowy Telefon

Miasto Ulica Kod pocztowy Telefon Miasto Ulica Kod pocztowy Telefon Łódź ul. Piotrkowska 108 90-004 782893080 Łódź ul. Piotrkowska 43 90-410 782893201 Łódź ul. Sienkiewicza 82/84 90-318 782893202 Łódź ul. Traktorowa 63 91-111 782893206

Bardziej szczegółowo

ZESZTYWNIAJĄCE ZAPALENIE STAWÓW KRĘGOSŁUPA (ZZSK)

ZESZTYWNIAJĄCE ZAPALENIE STAWÓW KRĘGOSŁUPA (ZZSK) ZESZTYWNIAJĄCE ZAPALENIE STAWÓW KRĘGOSŁUPA (ZZSK) www.poruszycswiat.pl Poradnik dla chorych i ich bliskich Dostępny również w wersji elektronicznej na www.poruszycswiat.pl Drodzy Państwo, każda choroba

Bardziej szczegółowo

STAŻ KIERUNKOWY: CELE I ZADANIA PLACÓWEK PUBLICZNEJ SŁUŻBY KRWI. L.p. Nazwa jednostki Adres Województwo Liczba miejsc Uwagi. ul.ks.

STAŻ KIERUNKOWY: CELE I ZADANIA PLACÓWEK PUBLICZNEJ SŁUŻBY KRWI. L.p. Nazwa jednostki Adres Województwo Liczba miejsc Uwagi. ul.ks. Lista ministra właściwego do spraw zdrowia podmiotów uprawnionych do prowadzenia staży kierunkowych w ramach specjalizacji diagnostów laboratoryjnych w dziedzinie: LABORATORYJNA TRANSFUZJOLOGIA MEDYCZNA

Bardziej szczegółowo

Regionalny Szpital w Kołobrzegu 898.18. SP ZOZ Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr 1 im. N. Barlickiego UM w Łodzi 894.44

Regionalny Szpital w Kołobrzegu 898.18. SP ZOZ Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr 1 im. N. Barlickiego UM w Łodzi 894.44 Miejsce w rankingu 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Nazwa i adres szpitala (województwo) Całkowita liczba uzyskanych punktów Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji

Bardziej szczegółowo

Lista Ministra Zdrowia jednostek szkolących w dziedzinie: EPIDEMIOLOGIA. (stan na dzień 1.10.2007 r.)

Lista Ministra Zdrowia jednostek szkolących w dziedzinie: EPIDEMIOLOGIA. (stan na dzień 1.10.2007 r.) WYKAZ JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH UPRAWNIONYCH DO PROWADZENIA SPECJALIZACJI W DZIEDZINACH MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W OCHRONIE ZDROWIA (LISTA JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH). EPIDEMIOLOGIA 8-0 Bydgoszcz Epidemiologiczna w

Bardziej szczegółowo

1 - Przeszczepienie autologicznego szpiku

1 - Przeszczepienie autologicznego szpiku 1 - Przeszczepienie autologicznego szpiku Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. dr A. Jurasza AM w y Kliniczne Akademii Medycznej w u Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. Andrzeja Mielęckiego

Bardziej szczegółowo

Lista Ministra Zdrowia jednostek szkolących w dziedzinie: EPIDEMIOLOGIA. (stan na dzień 1.04.2007 r.) 01-163 Warszawa ul.

Lista Ministra Zdrowia jednostek szkolących w dziedzinie: EPIDEMIOLOGIA. (stan na dzień 1.04.2007 r.) 01-163 Warszawa ul. WYKAZ JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH UPRAWNIONYCH DO PROWADZENIA SPECJALIZACJI W DZIEDZINACH MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W OCHRONIE ZDROWIA (LISTA JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH) EPIDEMIOLOGIA Akademia Medyczna w Lublinie, Zakład

Bardziej szczegółowo

www.pediatric-rheumathology.printo.it CHOROBA Z LYME

www.pediatric-rheumathology.printo.it CHOROBA Z LYME www.pediatric-rheumathology.printo.it CHOROBA Z LYME Co to jest? Choroba z Lyme jest jedną z chorób wywołanych przez bakterię Borrelia burgdorferi (Borelioza). Bakteria przekazywana jest poprzez ukąszenie

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

ĄC Ę Ł. www.poruszycswiat.pl. Dostępny również w wersji elektronicznej na www.poruszycswiat.pl

ĄC Ę Ł. www.poruszycswiat.pl. Dostępny również w wersji elektronicznej na www.poruszycswiat.pl ĄC Ę Ł www.poruszycswiat.pl Dostępny również w wersji elektronicznej na www.poruszycswiat.pl Drodzy Państwo, każda choroba przewlekła, w tym również zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa ZZSK, oprócz

Bardziej szczegółowo

ROZWAŻ WYKONANIE TESTU NA HIV

ROZWAŻ WYKONANIE TESTU NA HIV ROZWAŻ WYKONANIE TESTU NA HIV W Polsce z każdym rokiem przybywają osoby, które nie zdają sobie sprawy ze swojego zakażenia HIV. Podejmując ryzykowne zachowania seksualne i nie zabezpieczając się i partnera

Bardziej szczegółowo

WYKAZ OŚRODKÓW - ZAKUPY DODATKOWE - XX Finał - neonatologia

WYKAZ OŚRODKÓW - ZAKUPY DODATKOWE - XX Finał - neonatologia miejscowość inkubator do NMR inkubator stanowisko respirator respirator avea respirator HFO IF USG kardiomonitor monitor O2/Co2 WYKAZ OŚRODKÓW - ZAKUPY DODATKOWE - XX Finał - neonatologia lp. szpital oddział

Bardziej szczegółowo

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007 W Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej ABC medic Praktyka Grupowa Lekarzy Rodzinnych w Zielonej Górze w okresie od 04.05.2007-15.11.2007 została przeprowadzona ocena efektów klinicznych u pacjentów

Bardziej szczegółowo

NZJ- a problemy stawowe. Małgorzata Sochocka-Bykowska Wojewódzki Zespół Reumatologiczny w Sopocie

NZJ- a problemy stawowe. Małgorzata Sochocka-Bykowska Wojewódzki Zespół Reumatologiczny w Sopocie NZJ- a problemy stawowe Małgorzata Sochocka-Bykowska Wojewódzki Zespół Reumatologiczny w Sopocie Przewlekłe nieswoiste zapalenia jelit charakteryzujące się występowaniem częstych powikłań jelitowych i

Bardziej szczegółowo

WYKAZ UCZELNI, KTÓRE PRZYSTĄPIŁY DO REALIZACJI PROJEKTU

WYKAZ UCZELNI, KTÓRE PRZYSTĄPIŁY DO REALIZACJI PROJEKTU WYKAZ UCZELNI, KTÓRE PRZYSTĄPIŁY DO REALIZACJI PROJEKTU Województwo Dane uczelni Dolnośląskie Kujawsko-Pomorskie Lubelskie Lubuskie Akademia Medyczna im. Piastów Śląskich Wybrzeże L. Pasteura 1, 50-367

Bardziej szczegółowo

elektronicznie 100 elektronicznie 90 łóżka sterowane łóżka sterowane Województwo Miejscowość

elektronicznie 100 elektronicznie 90 łóżka sterowane łóżka sterowane Województwo Miejscowość do 90 do 100 1 Wojwódzki Szpital Spcjalistyczny Oddział Griatryczny Trblska 57-65 21-500 Biała Podlaska lublski 26 4 3 1 1 1 2 2 1 2 2 SP ZOZ MSWiA Oddział Griatrii Fabryczna 27 15-471 Białystok podlaski

Bardziej szczegółowo

LISTA SZPITALI, KTÓRE OTRZYMAJĄ SPRZĘT W RAMACH XXXIV KONKURSU OFERT

LISTA SZPITALI, KTÓRE OTRZYMAJĄ SPRZĘT W RAMACH XXXIV KONKURSU OFERT LISTA SZPITALI, KTÓRE OTRZYMAJĄ SPRZĘT W RAMACH XXXIV KONKURSU OFERT NEFROLOGIA 1. Samodzielny Publiczny ZOZ Wojewódzki Szpital Zespolony Oddział Chorób Dzieci i Młodzieży M. Skłodowskiej-Curie 26 15-950

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

Analiza kolejek. Miasto

Analiza kolejek. Miasto Faktyczna Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II Kraków Wideoskopowa ablacja w ciężkim, niepoddającym się leczeniu farmakologicznemu migotaniu przedsionków 6 0 0 Samodzielny Publiczny Centralny

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wydawnictwo Psychoskok sp. z o.o., 2014 Copyright by Jarosław Niebrzydowski, 2014

Copyright by Wydawnictwo Psychoskok sp. z o.o., 2014 Copyright by Jarosław Niebrzydowski, 2014 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok sp. z o.o., 2014 Copyright by Jarosław Niebrzydowski, 2014 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część niniejszej publikacji nie może być reprodukowana, powielana i udostępniana

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne.

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: Żywienie kliniczne Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 Zna definicje,

Bardziej szczegółowo

Placówki lecznictwa dla młodzieży

Placówki lecznictwa dla młodzieży Placówki lecznictwa dla młodzieży PLACÓWKI ŚWIADCZĄCE POMOC TERAPEUTYCZNĄ DLA MŁODZIEŻY NADUŻYWAJĄCEJ /UZALEŻNIONEJ OD ALKOHOLU I/LUB INNYCH SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH. PLACÓWKI AMBULATORYJNE WOJEWÓDZTWO

Bardziej szczegółowo

Placówki przyjmujące zapisy na akcje spółki Lokum Deweloper S.A. w Transzy Inwestorów Indywidualnych Biuro Maklerskie Alior Banku

Placówki przyjmujące zapisy na akcje spółki Lokum Deweloper S.A. w Transzy Inwestorów Indywidualnych Biuro Maklerskie Alior Banku Placówki przyjmujące zapisy na akcje spółki Lokum Deweloper S.A. w Transzy Inwestorów Indywidualnych Biuro Maklerskie Alior Banku Lp. Nazwa Miejscowość Kod pocztowy Ulica 1 Oddział Alior Bank S.A. Biała

Bardziej szczegółowo

Wykaz adresów Punktów Obsługi Klienta Biura Maklerskiego Alior Bank S.A.: 2 15-111 Białystok Al. Tysiąclecia Państwa Polskiego 8

Wykaz adresów Punktów Obsługi Klienta Biura Maklerskiego Alior Bank S.A.: 2 15-111 Białystok Al. Tysiąclecia Państwa Polskiego 8 Wykaz adresów Punktów Obsługi Klienta Biura Maklerskiego Alior Bank S.A.: L.p. Kod pocztowy Miejscowość Adres 1 21-500 Biała Podlaska ul. Narutowicza 24 2 15-111 Białystok Al. Tysiąclecia Państwa Polskiego

Bardziej szczegółowo

Opieka i medycyna paliatywna

Opieka i medycyna paliatywna Lek. med. Katarzyna Scholz Opieka i medycyna paliatywna Informator dla chorych i ich rodzin Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Drodzy Pacjenci, Rodziny.

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

BEZPŁATNE PORADY PRAWNE W ZAKRESIE PRAWA PRACY

BEZPŁATNE PORADY PRAWNE W ZAKRESIE PRAWA PRACY BEZPŁATNE PORADY PRAWNE W ZAKRESIE PRAWA PRACY Państwowa Inspekcja Pracy udziela bezpłatnie porad w zakresie prawa pracy WOJEWÓDZTWO PODLASKIE Okręgowy Inspektorat Pracy w Białymstoku poniedziałek w godz.

Bardziej szczegółowo

CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO

CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO WYKAZ JEDNOSTEK UPRAWNIONYCH DO PROWADZENIA SPECJALIZACJI W DZIEDZINACH MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W OCHRONIE ZDROWIA (LISTA JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH) L.p.. 3 4 5 6 7

Bardziej szczegółowo

PUNKTY KONSULTACYJNO-DIAGNOSTYCZNE (aktualizowano dnia 23.01.2014 r. www.aids.gov.pl)

PUNKTY KONSULTACYJNO-DIAGNOSTYCZNE (aktualizowano dnia 23.01.2014 r. www.aids.gov.pl) PUNKTY KONSULTACYJNO-DIAGNOSTYCZNE (aktualizowano dnia 23.01.2014 r. www.aids.gov.pl) Punkt Konsultacyjno - Diagnostyczny przy Ośrodku Diagnostyczno - Badawczym Chorób Przenoszonych Droga Płciową ul. Św.

Bardziej szczegółowo

Wykaz kursów specjalizacyjnych z chirurgii ogólnej w roku 2003

Wykaz kursów specjalizacyjnych z chirurgii ogólnej w roku 2003 Wykaz kursów specjalizacyjnych z chirurgii ogólnej w roku 2003 Spis kursów specjalizacyjnych w nadchodzącym roku wg. publikacji CMKP Luty Nr kursu: 5-703-2003 Temat kursu: Chirurgia transplantacyjna -podstawowy

Bardziej szczegółowo

Regulamin akcji promocyjnej e-recepcja 15% organizowanej w dniach od 28.04.2014 do odwołania przez Vision Express SP Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie

Regulamin akcji promocyjnej e-recepcja 15% organizowanej w dniach od 28.04.2014 do odwołania przez Vision Express SP Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie Regulamin akcji promocyjnej e-recepcja 15% organizowanej w dniach od 28.04.2014 do odwołania przez Vision Express SP Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie Niniejszy regulamin określa zasady organizacji i prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Bożena Targońska-Stępniak Katedra i Klinika Reumatologii i Układowych Chorób Tkanki Łącznej Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Bożena Targońska-Stępniak Katedra i Klinika Reumatologii i Układowych Chorób Tkanki Łącznej Uniwersytet Medyczny w Lublinie Bożena Targońska-Stępniak Katedra i Klinika Reumatologii i Układowych Chorób Tkanki Łącznej Uniwersytet Medyczny w Lublinie Najczęstsza choroba stawów i główna przyczyna bólu i inwalidztwa u starszych

Bardziej szczegółowo

Młodzieńcze spondyloartropatie/zapalenie stawów z towarzyszącym zapaleniem przyczepów ścięgnistych (mspa-era)

Młodzieńcze spondyloartropatie/zapalenie stawów z towarzyszącym zapaleniem przyczepów ścięgnistych (mspa-era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Młodzieńcze spondyloartropatie/zapalenie stawów z towarzyszącym zapaleniem przyczepów ścięgnistych (mspa-era) Wersja 2016 2. DIAGNOZA I LECZENIE 2.1 Jak diagnozuje

Bardziej szczegółowo

Lista placówek medycznych, do których mogą zgłosić się osoby cierpiące na choroby rzadkie.

Lista placówek medycznych, do których mogą zgłosić się osoby cierpiące na choroby rzadkie. Lista placówek medycznych, do których mogą zgłosić się osoby cierpiące na choroby rzadkie. Lp. 1. 2. 3. 4. 5. Województwo Dolnośląskie Kujawsko-Pomorskie Ośrodki dla dorosłych Poradnia Endokrynologiczna

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/21/14 RADY GMINY WIDAWA z dnia 30 grudnia 2014 r.

UCHWAŁA NR IV/21/14 RADY GMINY WIDAWA z dnia 30 grudnia 2014 r. UCHWAŁA NR IV/21/14 RADY GMINY WIDAWA z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie uchwalenia Programu Zdrowotnego ZDROWA GMINA na lata 2015-2016 oraz udzielenia dotacji dla Samodzielnego Publicznego Zakładu Podstawowej

Bardziej szczegółowo

Lista Oddziałów Alior Banku S.A.. przyjmujących zapisy na akcje spółki SELVITA S.A. w Transzy Inwestorów Indywidualnych

Lista Oddziałów Alior Banku S.A.. przyjmujących zapisy na akcje spółki SELVITA S.A. w Transzy Inwestorów Indywidualnych DM Alior Bank Lista Oddziałów Alior Banku S.A.. przyjmujących zapisy na akcje spółki SELVITA S.A. w Transzy Inwestorów Indywidualnych Lp Nazwa Miejscowość Kod pocztowy Ulica 1 Oddział Alior Bank S.A. Biała

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O WYBORZE OFERT WYKONAWCZYCH - dot. naboru jesiennego ( rozpoczęcie studiów jesienią 2012r. ) dla kierunku kształcenia pielęgniarstwo

OGŁOSZENIE O WYBORZE OFERT WYKONAWCZYCH - dot. naboru jesiennego ( rozpoczęcie studiów jesienią 2012r. ) dla kierunku kształcenia pielęgniarstwo Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego OGŁOSZENIE O WYBORZE OFERT WYKONAWCZYCH - dot. naboru jesiennego ( rozpoczęcie studiów jesienią 2012r. ) dla kierunku

Bardziej szczegółowo

Wykaz adresów Punktów Obsługi Klienta Biura Maklerskiego Alior Bank S.A.:

Wykaz adresów Punktów Obsługi Klienta Biura Maklerskiego Alior Bank S.A.: Wykaz adresów Punktów Obsługi Klienta Biura Maklerskiego Alior Bank S.A.: L.p. Kod pocztowy Miejscowość Adres 1. 21-500 Biała Podlaska ul. Narutowicza 24 2. 15-111 Białystok Al. Tysiąclecia Państwa Polskiego

Bardziej szczegółowo

Centrum prowadzi także działalność interwencyjną w zakresie rozwiązywania doraźnych problemów społecznych, pojawiających się w kontekście HIV/AIDS.

Centrum prowadzi także działalność interwencyjną w zakresie rozwiązywania doraźnych problemów społecznych, pojawiających się w kontekście HIV/AIDS. Krajowe Centrum ds. AIDS Krajowe Centrum ds. AIDS jest agendą Ministra Zdrowia, działającą od 1993 roku, odpowiedzialną za koordynację działań, mających na celu zwalczanie epidemii HIV/AIDS w Polsce. Krajowe

Bardziej szczegółowo

CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO

CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO WYKAZ JEDNOSTEK UPRAWNIONYCH DO PROWADZENIA SPECJALIZACJI W DZIEDZINACH MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W OCHRONIE ZDROWIA (LISTA JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH) L.p. 3 4 5 6 7 8

Bardziej szczegółowo

Przegląd chorób reumatycznych

Przegląd chorób reumatycznych reumatyzm.qxd 9/3/2008 10:09 PM Page 9 Reumatyzm prastara dolegliwość Przegląd chorób reumatycznych Światowa Organizacja Zdrowia definiuje reumatyzm jako schorzenie narządu ruchu. Wiele osób przez pojęcie

Bardziej szczegółowo

LECZENIE INHIBITORAMI TNF ALFA ŚWIADCZENIOBIORCÓW Z CIĘŻKĄ, AKTYWNĄ POSTACIĄ ZESZTYWNIAJĄCEGO ZAPALENIA STAWÓW KRĘGOSŁUPA (ZZSK) (ICD-10 M 45)

LECZENIE INHIBITORAMI TNF ALFA ŚWIADCZENIOBIORCÓW Z CIĘŻKĄ, AKTYWNĄ POSTACIĄ ZESZTYWNIAJĄCEGO ZAPALENIA STAWÓW KRĘGOSŁUPA (ZZSK) (ICD-10 M 45) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 615 Poz. 27 Załącznik B.36. LECZENIE INHIBITORAMI TNF ALFA ŚWIADCZENIOBIORCÓW Z CIĘŻKĄ, AKTYWNĄ POSTACIĄ ZESZTYWNIAJĄCEGO ZAPALENIA STAWÓW KRĘGOSŁUPA (ZZSK) (ICD-10 M

Bardziej szczegółowo

www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Choroba behceta Wersja 2016 2. DIAGNOZA I LECZENIE 2.1 Jak diagnozuje się tę chorobę? Diagnoza jest głównie kliniczna. Może minąć od roku do nawet pięciu lat

Bardziej szczegółowo

SPRZĘT ZAKUPIONY PODCZAS 43. KONKURSU OFERT

SPRZĘT ZAKUPIONY PODCZAS 43. KONKURSU OFERT 2 3 Szpital im. K. Jonschera Uniwerytetu Medycznego Jana Rudników, Oddział Terenowy w Rabce- Samodzielny Publiczny Dziecięcy Szpital SPRZĘT ZAKUPIONY PODCZAS 43. KONKURSU OFERT aparat USG klasy premium

Bardziej szczegółowo

Wykaz ośrodków adopcyjnych w Polsce funkcjonujących w Polsce po dniu 1 stycznia 2012r. (stan na dzień 1. 04. 2012 r.)

Wykaz ośrodków adopcyjnych w Polsce funkcjonujących w Polsce po dniu 1 stycznia 2012r. (stan na dzień 1. 04. 2012 r.) Wykaz ośrodków adopcyjnych w Polsce funkcjonujących w Polsce po dniu 1 stycznia 2012r. (stan na dzień 1. 04. 2012 r.) Lp. województw ośrodki publiczne o 1. dolnośląskie Dolnośląskiego Ośrodka Polityki

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

2) stosujesz wysokie dawki wziewnych glikokortykosteroidów w połączeniu z lekami rozszerzającymi oskrzela

2) stosujesz wysokie dawki wziewnych glikokortykosteroidów w połączeniu z lekami rozszerzającymi oskrzela Jeśli chorujesz na astmę i : 1) masz alergię na alergeny całoroczne 2) stosujesz wysokie dawki wziewnych glikokortykosteroidów w połączeniu z lekami rozszerzającymi oskrzela a pomimo to: - wymagasz częstego

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? CEL/75/11/09 Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym

Bardziej szczegółowo

Ośrodki uczestniczące w Programie Leczenia Osobistymi Pompami Insulinowymi Kobiet Ciężarnych z Cukrzycą

Ośrodki uczestniczące w Programie Leczenia Osobistymi Pompami Insulinowymi Kobiet Ciężarnych z Cukrzycą Ośrodki uczestniczące w Programie Leczenia Osobistymi Pompami Insulinowymi Kobiet Ciężarnych z Cukrzycą lp miasto ulica OŚRODEK OŚRODKI NOWE 1 Zabrze 3 Maja prof. Gumprecht Samodzielny Publiczny Szpital

Bardziej szczegółowo

Regulamin Promocji. Totalne Raty 11x0% Niniejszy regulamin określa warunki, na jakich odbywa się promocja Totalne Raty 11x0% Organizator promocji

Regulamin Promocji. Totalne Raty 11x0% Niniejszy regulamin określa warunki, na jakich odbywa się promocja Totalne Raty 11x0% Organizator promocji Regulamin Promocji Totalne Raty 11x0% I. Postanowienia ogólne Niniejszy regulamin określa warunki, na jakich odbywa się promocja Totalne Raty 11x0% 1 2 Organizator promocji 1. Organizatorem promocji jest

Bardziej szczegółowo

PLACÓKI W KTÓRYCH MOŻNA BEZPŁATNIE WYKONAĆ DIAGNOZĘ NOZOLOGICZNĄ AUTYZMU - PUBLICZNE I NIEPUBLICZNE POSIADAJĘCE KONTRAKT Z NFZ:

PLACÓKI W KTÓRYCH MOŻNA BEZPŁATNIE WYKONAĆ DIAGNOZĘ NOZOLOGICZNĄ AUTYZMU - PUBLICZNE I NIEPUBLICZNE POSIADAJĘCE KONTRAKT Z NFZ: DIAGNOZA AUTYZMU - nozologiczna (ustalenie rozpoznania w sensie medycznym, występuje lub nie występuje autyzm lub całościowe zaburzenie rozwoju ze spektrum autyzmu, rozpoznanie jednostki chorobowej zgodnie

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

PARTNEREM DODATKU JEST. RANKING szkół

PARTNEREM DODATKU JEST. RANKING szkół PARTNEREM DODATKU JEST RANKING szkół WYŻSZYCH RANKING SZKÓŁ WYŻSZYCH Dwa światy nauki Rafał Pisera Uniwersytet Medyczny w Łodzi i Collegium Civitas z Warszawy zwyciężyły w rankingu szkół wyższych Wprost.

Bardziej szczegółowo

TERMINY PRZESŁUCHAŃ W REGIONACH. R. V Wielkopolski. R. IV Kujawskopomorski

TERMINY PRZESŁUCHAŃ W REGIONACH. R. V Wielkopolski. R. IV Kujawskopomorski TERMINY PRZESŁUCHAŃ W REGIONACH R. I Zachodniopomorski R. III Pomorski R. VI Lubuski R. IV Kujawskopomorski R. V Wielkopolski R. VII Dolnośląski R. VIII Opolski R. IX Śląski ZSM Gdańsk- Wrzeszcz 14-15.12.2015

Bardziej szczegółowo

Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza

Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza Kręgozmyk, choroba Bechterowa, reumatyzm stawów, osteoporoza Kręgozmyk (spondylolisteza) - jest to zsunięcie się kręgu do przodu (w kierunku brzucha) w stosunku do kręgu położonego poniżej. Dotyczy to

Bardziej szczegółowo

Opis programu Leczenie radioizotopowe

Opis programu Leczenie radioizotopowe Opis programu Leczenie radioizotopowe I. Leczenie radioizotopowe z zastosowaniem 131-I Leczenie dotyczy schorzeń tarczycy (choroby Graves-Basedowa, wola guzowatego, guzów autonomicznych). Polega ono na

Bardziej szczegółowo

Poradnik dla pacjentów Leczenie ukierunkowane na cel w reumatoidalnym zapaleniu stawów. Aby zrozumieć ideę T2T

Poradnik dla pacjentów Leczenie ukierunkowane na cel w reumatoidalnym zapaleniu stawów. Aby zrozumieć ideę T2T Poradnik dla pacjentów Leczenie ukierunkowane na cel w reumatoidalnym zapaleniu stawów Aby zrozumieć ideę T2T Wstęp Zapoznajmy się z nowym sposobem leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) Leczenie

Bardziej szczegółowo

STAŻ KIERUNKOWY: CELE I ZADANIA PLACÓWEK PUBLICZNEJ SŁUŻBY KRWI. L.p. Nazwa jednostki Adres Województwo Liczba miejsc Uwagi. ul.ks.

STAŻ KIERUNKOWY: CELE I ZADANIA PLACÓWEK PUBLICZNEJ SŁUŻBY KRWI. L.p. Nazwa jednostki Adres Województwo Liczba miejsc Uwagi. ul.ks. Lista ministra właściwego do spraw zdrowia podmiotów uprawnionych do prowadzenia staży kierunkowych w ramach specjalizacji diagnostów laboratoryjnych w dziedzinie: LABORATORYJNA TRANSFUZJOLOGIA MEDYCZNA

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do regulaminu Odznaki Turystycznej Disney i PTTK. Wykaz oddziałów weryfikujących odznakę Disney i PTTK.

Załącznik nr 2 do regulaminu Odznaki Turystycznej Disney i PTTK. Wykaz oddziałów weryfikujących odznakę Disney i PTTK. Załącznik nr 2 do regulaminu Odznaki Turystycznej Disney i PTTK. Wykaz oddziałów weryfikujących odznakę Disney i PTTK. Województwo Miejscowość Oddział PTTK 1. Dolnośląskie Jelenia Góra Oddział PTTK Sudety

Bardziej szczegółowo

CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO

CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO WYKAZ JEDNOSTEK UPRAWNIONYCH DO PROWADZENIA SPECJALIZACJI W DZIEDZINACH MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W OCHRONIE ZDROWIA (LISTA JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH) L.p. 3 4 5 6 7 8

Bardziej szczegółowo

1.3. Promocja będzie prowadzona w okresie od dnia 5 maja 2014 r. do dnia 25 maja 2014 r. lub do wyczerpania zestawów promocyjnych.

1.3. Promocja będzie prowadzona w okresie od dnia 5 maja 2014 r. do dnia 25 maja 2014 r. lub do wyczerpania zestawów promocyjnych. REGULAMIN PROMOCJI ODKURZACZY SAMSUNG 1. Postanowienia ogólne 1.1. Organizatorem Promocji odkurzaczy Samsung jest Samsung Electronics Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

Gluten. Jeść, albo nie jeść. Oto jest pytanie! Choroby związane z glutenem. dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl

Gluten. Jeść, albo nie jeść. Oto jest pytanie! Choroby związane z glutenem. dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl Gluten Jeść, albo nie jeść. Oto jest pytanie! Choroby związane z glutenem dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl Spis treści 1. Wstęp 2. Podział chorób związanych z glutenem 3. Jaka jest różnica pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Regulamin Promocji. Totalne Raty 11x0% na Samsung Galaxy S6

Regulamin Promocji. Totalne Raty 11x0% na Samsung Galaxy S6 Regulamin Promocji Totalne Raty 11x0% na Samsung Galaxy S6 I. Postanowienia ogólne Niniejszy regulamin określa warunki, na jakich odbywa się promocja Totalne Raty 11x0% na Samsung Galaxy S6 1 2 Organizator

Bardziej szczegółowo

Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment pełnej wersji całej publikacji.

Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment pełnej wersji całej publikacji. Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment pełnej wersji całej publikacji. Aby przeczytać ten tytuł w pełnej wersji kliknij tutaj. Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie rozprowadzana

Bardziej szczegółowo

Rozdział 5. Zabieg ortopedyczny, rekonwalescencja i rehabilitacja W TYM ROZDZIALE: W dniu zabiegu. Samoopieka pacjenta po zabiegu

Rozdział 5. Zabieg ortopedyczny, rekonwalescencja i rehabilitacja W TYM ROZDZIALE: W dniu zabiegu. Samoopieka pacjenta po zabiegu 61 Rozdział 5 Zabieg ortopedyczny, rekonwalescencja i rehabilitacja W TYM ROZDZIALE: W dniu zabiegu Samoopieka pacjenta po zabiegu Objawy, które należy natychmiast zgłosić Fizjoterapia po zabiegu Wypis

Bardziej szczegółowo

the following State Universities provide programmes on physiotherapy:

the following State Universities provide programmes on physiotherapy: Poland the following State Universities provide programmes on physiotherapy: 1. Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie 31-571 Kraków, Al. Jana Pawła II 78 tel. (+48-12) 683 10

Bardziej szczegółowo

Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwoleń na dopuszczenie do obrotu

Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwoleń na dopuszczenie do obrotu Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwoleń na dopuszczenie do obrotu Wnioski naukowe Uwzględniając sprawozdanie oceniające PRAC w sprawie okresowych raportów o bezpieczeństwie (PSUR) dotyczących

Bardziej szczegółowo