KURS MATLAB II Rok 2005/2006, semestr zimowy Uniwersytet Warszawski Wydzia! Fizyki Ryszard Buczy%ski, Rafa! Kasztelanic

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KURS MATLAB II Rok 2005/2006, semestr zimowy Uniwersytet Warszawski Wydzia! Fizyki Ryszard Buczy%ski, Rafa! Kasztelanic"

Transkrypt

1 KURS MATLAB II Rok 2005/2006, semestr zimowy Uniwersytet Warszawski Wydzia! Fizyki Ryszard Buczy%ski, Rafa! Kasztelanic 1

2 Spis Tre)ci Fourierowska analiza danych... 4 Przetwarzanie dwików... 6 Przetwarzanie obrazów toolbox Image Processing... 8 Ca!kowanie numeryczne Numeryczne ró$niczkowanie funkcji Równania ró$niczkowe i ca!kowe Obs!uga b!dów Grafika uchwytów Graficzny interfejs u$ytkownika (GUI) Z!o$one struktury danych Programowanie zorientowane obiektowo Obliczenia symboliczne w Matlabie toolbox Symbolic Math Wspó!praca Matlaba z innymi 7rodowiskami programistycznymi

3 KURS MATLAB II Rok 2005/2006 semestr zimowy, wymiar 15h Prowadz-cy: dr Ryszard Buczy:ski, dr Rafa! Kasztelanic, Zak!ad Optyki Informacyjnej, Instytut Geofizyki, Wydz. Fizyki UW Zajcia odbywaj> si w Instytucie Geofizyki, ul. Pasteura 7, V pitro, pok (lub pok. 106) Oprogramowanie: Matlab, The MathWorks, Inc.; wersja 7.0; platforma UNIX/LINUX. Krótki opis kursu: G!ównym celem kursu jest nauka pos!ugiwania si Matlabem jako narzdziem programistycznym na poziomie 7rednio zaawansowanym. Kurs MATLAB II jest kontynuacj> kursu MATLAB I skoncentrowany na zagadnieniach zwi>zanych z programowaniem. W programie kursu przewidziane s> równie$ tematy wymagaj>ce korzystania z dodatkowych modu!ów pakietu Matlab oraz dodatkowych narzdzi programistycznych. Kurs sk!ada si z 15 godzin zajg komputerowych. Ka$dy student pracuje indywidualnie przy osobnym terminalu. Wszystkie spotkania rozpoczynaj> si od wprowadzenia merytorycznego do poruszanych zagadnie:. Dalsza cz7g zajg po7wicona jest na indywidualn> prac z komputerem nad seri> zada:. Kurs odbywag si bdzie zarówno w jzyku polskim jak i angielskim. Forma zaliczenia: Do zaliczenia Kursu na ocen dostateczn> lub zal. wymagane jest zaliczenie wszystkich Gwicze:-laboratoriów. Ocena ko:cowa wystawiana jest przez prowadz>cego na podstawie osi>gnitej sprawno7ci i postpów w pos!ugiwaniu si MATLABem, oraz kreatywno7ci studenta. Obecno7G na wszystkich zajciach jest obowi>zkowa, dopuszczamy jedna nieobecno7g, przy wikszej ilo7ci wymagane jest zwolnienie lekarskie. Nieobecno7G nie zwalnia studenta z zaliczenia poszczególnych zada:. Ostatnia godzina 15-ta jest przeznaczona na wystawianie ocen i ewentualne poprawki. Wymagania: MATLAB I, znajomo7g algebry, analizy matematycznej i programowania. Zagadnienia poruszane w ramach kursu MATLAB II: Kurs MATLAB II bazuje na wiedzy zdobytej w trakcie kursu MATLAB I. DO g!ównych zagadnie: poruszanych w trakcie trwania kursu nale$>: 1. Fourierowska analiza danych 2. Przetwarzanie obrazów toolbox Image Processing 3. Ca!kowanie numeryczne 4. Numeryczne ró$niczkowanie funkcji 5. Równania ró$niczkowe i ca!kowe 6. Obs!uga b!dów 7. Grafika uchwytów 8. Graficzny interfejs u$ytkownika 9. Z!o$one struktury danych 10. Programowanie zorientowane obiektowo 11. Obliczenia symboliczne w Matlabie 12. Wspó!praca Matlaba z innymi 7rodowiskami programistycznymi Literatura: 1. A. Zalewski, R. Cegie!a, Matlab - obliczenia numeryczne i ich zastosowania. 2. B. Mrozek, Z. Mrozek, Matlab 6 - poradnik u$ytkownika. 3. D. Higham, N. Higham: Matlab guide. 4. The MathWorks, Inc: Numerical Computing with MATLAB

4 TEMATY FOURIEROWSKA ANALIZA DANYCH Analiza widma funkcji otrzymywanej za pomoc> transformaty Fouriera stanowi podstawi wikszo7ci algorytmów przetwarzania sygna!ów. Matlab dostarcza wygodnych narzdzi do takiej analizy. Temat 1 Jedno wymiarowa transformata Fouriera Definicja fft(x) gdzie x jest wektorem próbek sygna!u. ifft(x) oznacza odwrotn> transformat Fouriera. Wszystkie pochodne funkcji transformaty Fouriera znajduj> si w grupie datafun. UWAGA: Funkcja fft i jej pochodne najszybciej wykonywana jest dla danych o rozmiarze bd>cym potg> dwójki, np. 16, 32, 64, itd. Troch wolniej trwaj> obliczenia dla danych o rozmiarze bd>cym liczb> pierwsz>. Obliczenia dla danych o innych rozmiarach s> zdecydowanie wolniejsze. Temat 2 Inne pomocne funkcje fftshift real imag conj angle abs conv deconv cov decimate interp unwrap przesunicie odpowiednich elementów sk!adowych sygna!u cz7g rzeczywista liczby zespolonej cz7g urojona liczby zespolonej sprz$enie zespolone cz7g fazowa sygna!u modu! sygna!u splot dwóch wektorów dekonvolucja dwóch wektorów kowariancja przetworzenie wektora rzadsze próbkowanie przetworzenie wektora gstsze próbkowanie Uci>glenie fazy UWAGA: Aby obliczyg warto7g nat$enia sygna!u nale$y skorzystag z nastpuj>cego przekszta!cenia: >> nat = abs(sygnal).^2; 4

5 Temat 3 Dwu wymiarowa transformata Fouriera Transformata Z przypadkiem dwu wymiarowej transformaty Fouriera najcz7ciej mamy do czynienia przy przetwarzaniu zdjg. Dwu wymiarowa transformata Fouriera fft2. Funkcje odwrotne: ifft2, ifftshift. >> s = rand(128); % stworzenie 2 wymiarowego zbioru danych >> fs = fftshift(fft2(s)); % 2 wymiarowa transformata Fouriera wraz z przesuni4ciem danych Temat 4 Wielowymiarowa transformata Fouriera Transformata Matlab oferuje mo$liwo7g obliczenia wielowymiarowej transformaty Fouriera przy wykorzystaniu funkcji fftn. >> s4 = rand(32,32,32,32); % stworzenie 4 wymiarowego zbioru danych >> fs4 = fftshift(fftn(s4)); Temat 5 Filtry analogowe i cyfrowe Signal Processing Toolbox udostpnia wiele funkcji zwi>zanych z przetwarzaniem sygna!ów za pomoc> filtrów. Filtr analogowy, odpowied czstotliwo7ciowa, realizowany jest przy wykorzystaniu funkcji freqs(a, b, w). Gdzie a i b s> wspó!czynnikami wielomianów a w jest wektorem z czsto7ciami, dla których prowadzimy analiz. Filtracj cyfrow>, FIR (sko:czona odpowied impulsowe) lub IIR (niesko:czona odpowied impulsowa), wykonuje si za pomoc> funkcji filter(b, a, x). Gdzie b i a s> wspó!czynnikami odpowiednich wielomianów a w jest wektorem dyskretnych warto7ci sygna!u na wej7ciu filtra. >> data = [1:0.2:4]'; >> filter(ones(1,5)/5,1,data); % filtr cyfrowy tyu FIR (u-redniaj/cy) >> a = [ ]; b = [ ]; w = logspace(-1,1); >> freqs(b,a,w) % filtr analogowy 5

6 PRZETWARZANIE Przyk!adem sygna!u 1 wymiarowego jest sygna! dwikowy. Temat 6 Wczytanie pliku dbwickowego funkcja wavread Do wczytania pliku dwikowego w formacie.wav wykorzystuje si funkcj wavread(). >> y = wavread( plik.wav ); % wczytanie pliku d9wi4kowego >> [y,fs,bits] = wavread( plik.wav ); % zwraca plik d9wi4kowy y, cz4sto-: próbkowania Fs i liczb4 bitów próbkowania UWAGA: Do wczytania ci>gu danych niebd>cych plikiem dwikowym s!u$y funkcja load. Temat 7 Odtworzenie pliku dbwickowego funkcja wavplay Funkcj> wavplay mo$na odtworzyg jako dwik dowoln> zmienn> bd>c> wektorem liczb rzeczywistych. >> wavplay(y); % odtworzenie pliku d9wi4kowego y >> d = rand(1,20000); >> wavplay(d); % odtworzenie wektora losowego >> t = (0:0.001:1)'; >> y = sin(2*pi*50*t) + 2*sin(2*pi*120*t); sygna> o 2 sk>adowych o cz4sto-ciach 50 i 120 Hz >> wavplay(y) % odtworzenie d9wi4ku y Temat 8 Zarejestrowanie dbwicku funkcja wavrecord Do zarejestrowania dwiku wykorzystuje si funkcj wavrecord. Funkcja ta mo$e byg wywo!ywane z kilkoma parametrami: waverecord(liczba próbek, czsto7g próbkowania, próbkowanie); >> Fs = 11025; >> y = wavrecord(5*fs,fs,'int16'); % Nagranie 5 sekund z cz4sto-ci/ Hz i próbkowaniem 16 bitowym 6

7 Temat 9 Zapisanie pliku dbwickowego funkcja wavwrite Do zapisania zarejestrowanego lub zmienionego pliku dwikowego wykorzystuje si funkcj wavwrite(zmienna z danymi, czsto7g próbkowania, nazwa pliku ) >> wavwrite(y,11025, muzyka.wav ); % zapisanie zmiennej y z próbkowaniem Hz w pliku muzyka.wav Temat 10 Generowanie przebiegów czasowych sawtooth square gauspuls chirp przebieg trójk>tny (periodyczny) przebieg prostok>tny (periodyczny) przebieg sinusoidalny modyfikowany Gaussem (nieperiodyczny) Przebieg cosinusoidalny o zmiennym okresie Temat 11 Fourierowska analiza próbek dwikowych funkcja specgram Funkcja specgram udostpniona jest w ramach Signal Processing Toolbox. Zadaniem tej funkcji jest przeprowadzenie analizy czstotliwo7ciowej sygna!u zmiennego w czasie. Wynikiem dzia!ania funkcji jest obraz, na którego osi poziomej mamy informacje o czasie a na osi pionowej informacje o czstotliwo7ciach. >> specgram(y,512,2); % wy-wietla 7

8 PRZETWARZANIE OBRAZÓW Przy przetwarzaniu obrazów wygodnie jest korzystag z Image Processing Toolbox. Temat 12 Wczytanie obrazka funkcja imread Przy wykorzystaniu funkcji imread mo$na wczytag dowolny, rozpoznawalny przez Matlaba (cur, gif, ico, tif, png, hdf), plik graficzny. >> obr = imread('pout.tif ); UWAGA: Wczytany obrazek jest pamitany jako macierz typu uint8 lub uint16. Czasami w celu wykonania ró$nych operacji zachodzi potrzeba zmiany typu macierzy na double: >> obr = double(imread('pout.tif )); Temat 13 Wy)wietlenie obrazka na ekran >> imshow(obr) % wy-wietlenie obrazka >> image(obr) % wy-wietla macierz danych jako obraz Temat 14 Zapisywanie obrazka funkcja imwrite Podstawowe wywo!anie funkcji imwrite sk!ada si z 2 parametrów okre7laj>cych macierz z danymi oraz nazw pliku. Rozszerzenie nazwy pliku determinuje w jakim formacie zapisany jest obraz. W wywo!aniu funkcji mo$e si znaleg te$ wicej parametrów odpowiedzialnych za takie parametry jak palety barw, ilo7g kolorów, przezroczysto7g, kompresje itp. >> imwrite(obr,'obraz.png ); % nagranie macierzy z danymi obr w pliku obrazowym typu png Temat 15 Podstawowe operacje na obrazach imabsdiff imadd imdivide imlincomb immultiply imsubtract ró$nica midzy dwoma obrazami suma 2 obrazów, plus sta!a 7rednia arytmetyczna z 2 obrazów (piksel po pikselu) kombinacja liniowa midzy seri> obrazów iloczyn 2 obrazów odejmowanie dwóch obrazów, minus sta!a UWAGA: W przypadku plików typu uint8 lub uint16, dane po ka$dej cz>stkowej operacji s> ucinane do okre7lonego zakresu. Mo$e to powodowag niezamierzone dzia!ania. 8

9 Temat 16 Metody poprawiania obrazów imadjust fspecial imfill histeq poprawienie kontrastu obrazka ró$nego rodzaju filtry poprawiaj>ce obraz wype!nianie dziur w obrazie poprawienie kontrastu obrazu na podstawie histogramu >> filtr = fspecial('unsharp'); % generacja filtry wyostrzaj/cego kontury >> fobr = imfilter(obr,filtr); % zastosowanie zdefiniowanego filtru do obrazu Obr Temat 17 Przetwarzanie obrazów imcontour edge imfilter deconv* imregionalmax imnoise znajdowanie konturów obiektów w obrazie znajdowanie krawdzi w obrazie splot obrazu z filtrem szereg funkcji przeprowadzaj>cych dekonvolucj szukanie lokalnych maksimów w obrazie dodanie szumu do obrazu >> filtr = ones(3)/9; % generacja filtru u-redniaj/cego 3x3 >> fobr = imfilter(obr,filtr); % zastosowanie filtru do obrazu Temat 18 Morfologia matematyczna w przetwarzaniu obrazów imclose imopen imdilate imerode strel imbothat imtophat bwmorph operacja zamknicia morfologicznego operacja otwarcia morfologicznego operacja delacji morfologicznej operacja erozji morfologicznej tworzenie elementu strukturyzuj>cego operacja morfologiczna dolny-kapelusz operacja morfologiczna górny-kapelusz Operacje morfologiczne na obrazie czarno-bia!ym >> obr = imread('circles.png'); % wczytanie obrazka czarno-bia>ego >> elemstr = strel('disk',5); % definicja elementu strukturyzuj/cego, okr/g o promieniu 5 >> erodeobr = imerode(obr,elemstr); % erozja obrazu elementem strukturyzuj/cym >> obr = bwmorph(bw,'remove') Temat 19 Inne przydatne funkcje do pracy z obrazami imhist improfile impixel bwarea imrotate imresize im2bw histogram obrazu przekrój przez wiersz lub kolumn obrazu kolor lub warto7g piksela liczenie powierzchni obiektu (obraz czarno-bia!y) obrót obrazu o dowolny k>t zmiana rozmiaru obrazka Zamiana obrazka szaroodcieniowego na obraz binarny 9

10 Temat 20 Filmy w Matlabie aviread movie avifile getframe addframe wczytanie pliku filmowego typu avi odtworzenie zmiennej typu avi stworzenie nowego obiektu typu avi pobranie wntrza okna graficznego jako klatki filmu dodanie ramki/obrazka do zmiennej typu avi >> x=1:10; % o- X >> for j=1:10, plot(x,j*x, r ), % w p4tli rysuje kolejne obrazki axis([ ]); % ograniczenie zmienno-ci wy-wietlania osi wykresu F(j)=getframe; % pobieranie kolejnych klatek end >> movie(f,10) % 10 krotne wy-wietlenie animacji Temat 21 Korelacyjne metody rozpoznawania obrazów Korelacja jest miar> podobie:stwa midzy 2 obiektami. Mo$na j> wykorzystag do rozpoznawania obrazów. function [w]=rozp1 % scena do filtru a=double(imread('a.bmp')); % obrazki o rozmiarze 64x64 b=double(imread('b.bmp')); c=double(imread('c.bmp')); d=double(imread('d.bmp')); filtr=zeros(256); % filtr b4dzie wi4kszy 256x256 filtr( : , : )=a; % poszczególne litery w 4 :wiartkach filtr( : , : )=b; filtr( : , : )=c; filtr( : , : )=d; figure, subplot(2,2,1), imshow(filtr) % rysuje co zapami4tane na filtrze % liczenie filtru f=fft2(filtr); filtr=conj(f)./abs(f); % scena wejsciowa we=zeros(256); we(128-32:128+31,128-32:128+31)=a; % litera w -rodku obrazu 256x256 subplot(2,2,2), imshow(we) % rysuje scen4 wej-ciow/ % rozpoznanie korelacja mi4dzy obrazem wej-ciowym a scen/ na filtrze p1=fft2(we); p2=p1.*filtr; p3=fftshift(ifft2(p2)); wy=abs(p3).^2; % nat4lenie w p>aszczy9nie wyj-ciowej subplot(2,2,3), imshow(wy/max(max(wy))) % p>aszczyzna korelacji 2D subplot(2,2,4), mesh(wy) % p>aszczyzna korelacji 3D 10

11 CALKOWANIE NUMERYCZNE Temat 22 Ca!kowanie numeryczne Problem polega na znalezieniu ca!ki oznaczonej funkcji f(x) na przedziale <a,b>. Jest to!atwe, gdy znana jest funkcja pierwotna F(x) taka, $e F(x) =f(x) nie zawsze jest to jednak mo$liwe. Metody ca!kowania numerycznego (kwadratury) polegaj> na przybli$eniu funkcji podca!kowej f na danym przedziale <a,b> lub jego podprzedzia!ach przy pomocy innej funkcji, dla której warto7g ca!ki jest okre7lona analitycznie. Matlab stosuje kwadratury Newtona-Cotesa - quad (interpolacja wielomianem drugiego stopnia) i Simpsona - quadl (interpolacja wielomianowa dobierany stopie: wielomianu). Q=quad(f,a,b,tol,trace); Q=quadl(f,a,b,tol,trace); f!a:cuch zawieraj>cy nazw funkcji, funkcja musi byg umieszczona w odpowiednim skrypcie, musi zwracag wektor warto7ci a jej argumentem jest wektor elementów. a,b przedzia! ca!kowania, tol wymagana tolerancja wzgldna, domy7lnie 10^(-3) trace parametr opcjonalny, pozwala na rysowanie wykresu z wz!ami kwadratury. Przyk!ad 1 function [y] = funkcja_calkowana(x) %% funkcja y=sin(x.*x); %% Koniec %%Wywo>anie funkcji ca>kowania >> q1 = quad( funkcja_calkowana,0,pi,1e-5,1); >> ql = quadl( funkcja_calkowana,0,pi,1e-5,1); Temat 23 Uchwyt do Istnieje kilka sposobów wywo!ywania funkcji ca!kowania. Jedn> z nich, wykorzystywan> tak$e w innych przypadkach, jest metoda oparta na uchwycie funkcji. mo$na wykorzystag do definiowania w!asnych funkcji. >> srednia (x+y)/2; % definicja funkcji >> srednia(5,3) % wywo>anie z linii polecep Malaba Wykorzystanie do ca!kowania funkcji przedstawiono poni$ej. >> fs sin(x); >> ql = quad1(fs,0,pi,1e-5,1); 11

12 Temat 24 Inne funkcje zwi-zane z ca!kowaniem numerycznym funkcji dblquad trapz triplequad obliczanie ca!ek podwójnych ca!kowanie metod> trapezów obliczanie ca!ek potrójnych 12

13 NUMERYCZNE RÓNNICZKOWANIE FUNKCJI Temat 25 Numeryczne róoniczkowanie funkcji Przybli$on> warto7g pochodnej mo$na obliczyg przez obliczenie ró$nic pomidzy warto7ciami tych samych wspó!rzdnych s>siaduj>cych punktów funkcji zadanej numerycznie. Korzysta si tu z definicji pochodnej funkcji: d f ( x) f ( x2 ) f ( x1 ) = dx x2 x1 Do wykonania tej operacji wykorzystuje si funkcj diff(), która oblicza ró$nice pomidzy s>siaduj>cymi elementami wektora. Przyk!ad >> dxdy = diff(y)./diff(x) % y jest wektorem z warto-ciami funkcji w punktach x Temat 26 Inne funkcje zwi-zane z numerycznym obliczaniem pochodnej. gradient del2 Numeryczne obliczenie gradientu funkcji Laplasian funkcji 13

14 RÓWNANIA RÓNNICZKOWE Równania ró$niczkowe, które mamy mo$liwo7g rozwi>zywania w Matlabie mo$na podzielig na trzy grupy: - równania ró$niczkowe zwyczajne gdzie szukamy rozwi>zania równania ró$niczkowego dla zadanego warunku pocz>tkowego. - równania ró$niczkowe zwyczajne gdzie szukamy rozwi>zania równania ró$niczkowego dla zadanych warunków granicznych - równania ró$niczkowe cz>stkowe Temat 27 Równania róoniczkowe zwyczajne pierwszego rzcdu W rozwi>zaniach wielu problemów fizycznych, ekonomicznych wymagana jest znajomo7g funkcji y=y(t) przy znajomo7ci funkcji y'=f(t, y) oraz warunków pocz>tkowych y(a)=y0, gdzie a oraz y0 s> liczbami rzeczywistymi a f funkcj> w postaci jawnej. W takim przypadku mamy do czynienia z równaniem ró$niczkowym zwyczajnym pierwszego rzdu (ordinary differential equations - ODEs). Funkcja ode23 ode45 ode113 ode15s ode23s Opis metody Rozwi>zuje zagadnienie pocz>tkowe dla równa: ró$niczkowych zwyczajnych metod> Runge-Kutta rzdu 2 i 3 Rozwi>zuje zagadnienie pocz>tkowe dla równa: ró$niczkowych zwyczajnych metod> Runge-Kutta rzdu 4 i 5 Rozwi>zuje zagadnienie pocz>tkowe dla równa: ró$niczkowych zwyczajnych metod> Adams-Bashforth-Moulton Metoda oparta na formule numerycznego ró$niczkowania Metoda oparta na zmodyfikowanej formule Rosenbrocka 2 rzdu Podstawowa formu!a rozwiazywania ODE w Matlabie jest nastepujaca: [t, y] = ode23(fun, tspan, y0,options] gdzie: fun zmienna!a:cuchow> bd>ca nazw funkcji zawieraj>c> rozwi>zywane równanie ró$niczkowe tspan warto7ciami czasu, dla którego poszukiwane jest rozwi>zanie, y0 jest wektorem, w którym przechowywane s> warto7ci rozwi>zania uk!adu w chwili pocz>tkowej. Je7li zmienna tspan zawiera wicej ni$ dwa elementy, to metoda zwraca obliczone warto7ci y dla tych elementów. Parametry wyj7ciowe t i y zawieraj> wektory warto7ci do oblicze: t i obliczone dla nich warto7ci y. Warto7ci options s> ustawiane za pomoc> funkcji odeset i pozwalaj> ingerowag w parametry rozwi>zywania równania Analogicznie rozwi>zuje si równania ró$niczkowe dla metody ode45. 14

15 Szukamy rozwi>za: numerycznych y = y(t) dla warto)ci t = 0,.25,.5,.75, 1 dla równania ró$niczkowego y' = -2ty 2, przy warunku pocz>tkowym y(0) = 1. Zastosowane zostan> dwie metody ode23 i ode45. Powy$szy problem ma rozwi>zanie analityczne y(t) = 1/(1 + t2) co pozwoli porównag otrzymane wyniki numeryczne z wynikami analitycznymi. >> %% definicja rozwi/zywanego równania rólniczkowego y' = -2ty^2 function dy = eq1(t,y) dy = -2*t.*y(1).^2; %% rozwi/zanie równania rólniczkowego zwyczajnego >> format long >> tspan = [ ]; y0 = 1; % warto-ci dla których liczymy i warunki pocz/tkowe >> [t1 y1] = ode23('eq1', tspan, y0); % metoda ode23 >> [t2 y2] = ode45('eq1', tspan, y0); % metoda ode45 >> [t1 y1 y2] % porównanie wyników osi/gni4tych obiema metodami W poni$szym przyk!adzie szukamy rozwi>za: numerycznych uk!adu równa: ró$niczkowych pierwszego stopnia: y 1( t) = y1( t) 4y2( t) y2 () t = y1() t + y2() t przy warunkach pocz>tkowych: y1( 0) = 1, y2( 0) = 0. Zastosowana zostanie metoda ode23. Powy$szy problem ma rozwi>zanie analityczne 1 y1 = exp ( ) exp ( 3 ) 2 t + t 1 y2 = exp( 3t) + exp( t) 4 co pozwoli porównag otrzymane wyniki numeryczne z wynikami analitycznymi. %% definicja rozwi/zywanego uk>adu równap rólniczkowych za pomoc/ funkcji inline >> dy = inline('[1 4;-1 1]*y', 't', 'y') >> tspan = [0 1]; % przedzia> dla którego szukamy rozwi/zap >>y0 = [1 0]; % warunki pocz/tkowe >>[t,y] = ode23(dy, tspan, y0); % metoda ode23 >>plot(t,y(:,1),t,y(:,2),'--'), legend('y1','y2'), xlabel('t'),... ylabel('y(t)'), title('numerical solutions y_1(t) and y_2(t)') % zobrazowanie wyników 15

16 W poni$szym przyk!adzie szukamy rozwi>zania numerycznego uk!adu równa: rózniczkowych dla równania Eulera dla bry!y sztywnej bez si! zewnetrzych: y 1 = y2y3 y2 = y1y3 y = 0,51y y function dydt = f(t,y) %% zapisujemy równia Eulera dydt = [y(2)*y(3); -y(1)*y(3); -0.51*y(1)*y(2)]; >> tspan = [0 12]; % przedzia>, dla którego szukamy rozwi/zap >> y0 = [0; 1; 1]; warunki pocz/tkowe >> % metoda ode45 Temat 28 Równania róoniczkowe zwyczajne wyoszego rzcdu Matlab pozwala równie$ na rozwi>zywanie równa: ró$niczkowych wy$szego rzdu. W tym przypadku trzeba jednak zapisag równanie w postaci uk!adu równa: ró$niczkowego pierwszego rzdu. y = f ( t, y) Dowolne równanie ró$niczkowe wy$szego rzdu ( n) ( n 1) y = f t, y, y,..., y ( ) mo$na zapisag jako uk!ad równa: pierwszego rzdu stosuj>c podstawienie ( n 1) y1 = y, y2 = y,..., yn = y Wtedy dostaniemy uk!ad n równani ró$niczkowych pierwszego rzdu: y 1 = y2 y 2 = y3 y n = f ( t, y1, y2,..., yn) 16

17 W poni$szym przyk!adzie szukamy rozwi>zania numerycznego równania ró$niczkowego drugiego stopnia van der Pola 2 yµ 1 y y + y = 0 ( ) Przyjmuj>c podstawienie y 1 = y2 otrzymujemy uk!ad równa: pierwszego stopnia w postaci: y 1 = y2 2 y2 µ ( 1 y1 ) y2 y1 function dydt = f(t,y,mu) % funkcja w której zapisali-my równanie rólniczkowe dydt = [y(2); mu*(1-y(1)^2)*y(2)-y(1) ]; >> Mu=100; % przyjmujemy parametr T >> tspan = [0; max(20,3*mu)]; % przedzia>, dla którego szukamy rozwi/zap >> y0 = [2; 0]; %warunki pocz/tkowe >> [t,y] = % metoda ode15s >> plot(t,y(:,1)); % zobrazowanie wyników >> title(['solution of van der Pol Equation, \mu = ' num2str(mu)]); >> xlabel('time t'); >> ylabel('solution y_1'); >> axis([tspan(1) tspan(end) ]); 17

18 OBSLUGA BLADÓW Temat 29 Komunikat b!cdu funkcja error Funkcja error wypisuje komunikat b!du: error( to jest b!>d ) W celu wyprowadzenia na ekran komunikatu o b!dzie w postaci okienka nale$y u$yg funkcji errordlg( errorstrin, dlgname ). >> error( Cos jest nie tak ); >> errordlg( Cos jest nie tak, Komunikat o b>4dzie ); Temat 30 Komunikat ostrzeoenia funkcja warning Wypisuje komunikat ostrze$enia. >> warning( to jest ostrzelenie ); Temat 31 Zmienne standardowe: nargin, nargout Liczba parametrów w definicji funkcji mo$e si ró$nig od liczby parametrów, jak> podaje u$ytkownik. Zmienna standardowa nargin okre7la dla danego wywo!ania funkcji z iloma parametrami funkcja ta zosta!a wywo!ana. Odpowiednio, zmienna nargout okre7la ile parametrów wyj7ciowych zostanie pobranych przez u$ytkownika. function [y1, y2, y3, y4]=funkcja_x(x1, x2, x3, x4) %% [y1, y2, y3, y4]=funkcja_x(x1, x2, x3, x4) % y1...y4 parametry wyj-ciowe funkcji % x1...x4 parametry wej-ciowe funkcji if (nargin<1), % nie ma wprowadzonych parametrów wprowadzamy warto-ci domy-lne x1=0; x2=0; x3=0; x4=0; % parametry wej-ciowe funkcji elseif(nargin<2) % wprowadzono tylko jeden parametr... % jaka- akcja, np. komunikat b>4du elseif(nargin<3)... % jaka- akcja end % wszystkie warunki wprowadzania zosta>y sprawdzone % testowanie ile parametrów wyj-ciowych chce otrzyma: ulytkownik, jeleli ulytkownik nie chce dodatkowych parametrów wyj-ciowych szkoda czasu na ich obliczanie if(nargout>1) y2 =... y3=... y4=... % koniec funkcji 18

19 Zmienne nargin, nargout mog> byg wykorzystywane do sprawdzania poprawno7ci liczby wprowadzonych lub wyprowadzanych zmiennych z funkcji. function funk(x,y) if nargin ~= 2 error('wrong number of input arguments') end UWAGA: Do wprowadzania i wyprowadzania dowolnej liczby dowolnych elementów do i z funkcji wykorzystuje si odpowiednio funkcj varargin oraz funkcj varargout. Temat 32 Reagowanie na nieprawid!owy argument funkcji Do sprawdzenia czy dana zmienna ma oczekiwan> przez nas postag wykorzystujemy operatory typu is*. ischar isempty isequal isglobal isinteger islogical isnan isnumeric isprime isreal isscalar issorted issparse isvector if ~isreal(arg2), error( Zmienna musi by: liczb/ rzeczywist/ ) end Sprawdza czy dana wej7ciowa jest zmienn> typu char Sprawdza czy dana wej7ciowa jest zmienn> pust> Sprawdza czy dane 2 macierze s> sobie równe Sprawdza czy dana wej7ciowa jest zmienn> globaln> Sprawdza czy wszystkie elementy ziennej s> typu integer Sprawdza czy dana wej7ciowa jest zmienn> logiczn> Znajduje elementy niesko:czone (NaN) Sprawdza czy dana wej7ciowa jest zmienn> numeryczn> Znajduje elementy bd>ce liczbami pierwszymi Sprawdza czy wszystkie elementy zmiennej s> typu real Sprawdza czy dana wej7ciowa jest skalarem Sprawdza czy dana wej7ciowa jest posortowana Sprawdza czy dana wej7ciowa jest macierz> rzadk> Sprawdza czy dana wej7ciowa jest wektorem >> a = 1:20; % zmienna wej-ciowa >> p = isprime(a); % wektor z 1 tam gdzie dana liczba jest pierwsza 19

20 GRAFIKA UCHWYTÓW Temat 33 Uchwyt Ka$dy element graficzny wy7wietlony w oknie wykresu ma swój uchwyt. Wykorzystuj>c uchwyty mo$emy mieg dostp do wszystkich elementów okna graficznego. W celu uzyskania g!ównych uchwytów stosujemy funkcj findobj. >> plot(1:10, o- ) % otworzenie okna graficznego i wyrysowanie linii prostej >> h = findobj; % szukam g>ównych uchwytów % warto-ci zwrócone przez Matlaba h = Aby uzyskag te dane w bardziej zrozumia!ej formie stosujemy nastpuj>c> sk!adni: >> get(h, type ) ans = root figure axes line W tej chwili wywo!anie np. h(4) daje nam uchwyt do obiektu Line. Temat 34 Parametry obiektów graficznych W celu wy7wietlenia listy dostpnych parametrów danego elementu wykresu korzystamy z funkcji set. >> set(h(4)) Aby uzyskag opcje danego sk!adnika pojedynczego elementu graficznego korzystamy z nastpuj>cej sk!adni: >> set(h(4), Marker ) % s>ówko Marker okre-la interesuj/cy nas sk>adnik Lista parametrów dostpna jest w opisie danego elementu graficznego. 20

21 Temat 35 Ustawianie parametrów graficznych funkcja set Maj>c uchwyt do danego elementu graficznego mo$emy zmienig jego parametry. W tym celu korzystamy z funkcji set(uchwyt, parametr, warto,-) >> set(h(4), Marker, s, MarkerSize, 16) % kwadratowy marker ( s ) o wielko-ci 16 Temat 36 Pobieranie bieo-cych parametrów obiektów graficznych funkcja get Maj>c uchwyt do danego elementu graficznego mo$emy sprawdzig jego parametry. W tym celu korzystamy z funkcji get(uchwyt,parametr). >> get(h(4), Marker ); Temat 37 Inne funkcje zwi-zane z grafik- uchwytów reset delete drawnow findobj copyobj Przywraca domy7lne parametry obiektu Usuwa obiekt Wykonuje zaleg!e operacje graficzne Szuka obiektu o zadanych parametrach Tworzy kopi obiektu Temat 38 BieO-ce okno graficzne W przypadku aktywnego okna graficznego Matlab udostpnia 3 predefiniowane uchwyty: gca gcf gco Uchwyt do osi wspó!rzdnych Uchwyt do okna graficznego Uchwyt do bie$>cego obiektu Temat 39 Inne funkcje zwi-zane z obs!ug- okien graficznych figure clf shg close refresh cla Utworzenie nowego okna graficznego Czyszczenie okna graficznego Pokazuje ostatnie okno graficzne Zamyka bie$>ce okno graficzne Od7wie$a zawarto7g bie$>cego okna graficznego Czy7ci zawarto7g uk!adu wspó!rzdnych 21

22 GRAFICZNY INTERFEJS UNYTKOWNIKA Temat 40 Tworzenie graficznego interfejsu uoytkownika funkcja guide Pisz>c aplikacje na w!asny u$ytek czsto zapominamy o przyjaznym interfejsie. Jednak ze wzgldu na funkcjonalno7g,!atwo7g obs!ugi i w przypadku, gdy z naszego programu maj> korzystag tak$e inni u$ytkownicy dobrze jest dodag do aplikacji graficzny interfejs u$ytkownika. Aby rozpocz>g tworzenia takiego interfejsu nale$y wywo!ag funkcj guide. Po otworzeniu si okna dialogowego nale$y wybrag rodzaj tworzonego przez nas okna oraz katalog w którym ma byg ono zapisane. UWAGA: Matlab automatycznie wygeneruje 2 pliki. W jednym *.fig trzymana jest informacja o wygl>dzie interfejsu a w drugim *.m szablon funkcji, któr> bdzie wykonywa! interfejs. Temat 41 Okno edytora graficznego interfejsu uoytkownika. Do g!ównych elementów okna edytora graficznego nale$>: menu, pasek narzdzi, elementy interfejsu oraz obszar roboczy. Do najwa$niejszych elementów paska narzdzi nale$>: ikona M-file editor dostp do kodu tworzonego interfejsu run uruchamianie tworzonego interfejsu Temat 42 Praca nad interfejsem uoytkownika. Prace nad interfejsem u$ytkownika mo$na podzielig na kilka etapów. Do najwa$niejszych nale$>: projektowanie, ustawianie elementów, w!a7ciwo7ci elementów, programowanie, testowanie. Temat 43 DostCpne elementy interfejsu uoytkownika. Matlab oferuje kilka elementów graficznych, które mog> si znaleg w oknie tworzonego interfejsu u$ytkownika. Nale$> do nich: push button slider radio button checkbox edit text static text popup menu list box toggle button axes panel button group activex control przycisk dzia!aj>cy po naci7niciu go myszk> suwak wybór 1 opcji z kilku pole wyboru. Mo$liwy wybór kilku opcji jednocze7nie pole edycji tekst bez mo$liwo7ci jego edycji menu podrczne aktywowane po naci7niciu prawym przyciskiem myszki rozwijana lista wyboru przycisk, który mo$na wcisn>g na sta!e uk!ad wspó!rzdnych obszar do ustawiania pogrupowanych innych elementów obszar do ustawiania grupy przycisków tego samego typu kontrolka activex 22

23 Temat 44 Ustawianie elementów i ich w!a)ciwo)ci. W celu umieszczenia danego elementu interfejsu u$ytkownika na obszarze pola roboczego nale$y wskazag ten element a nastpnie nacisn>g (lub przeci>gn>g) w obrbie pola roboczego. Elementy mo$na przesuwag i wyrównywag z innymi. Dostp do parametrów elementu mo$liwy jest po dwukrotnym klikniciu lub w menu podrcznym danego elementu. Temat 45 W!a)ciwo)X obiektu Tag Jednym z najwa$niejszych w!asno7ci ka$dego elementu interfejsu u$ytkownika jest pole Tag. Warto7G tekstowa wpisana w to pole daje dostp do danego elementu oraz pozwala na reagowanie na wszelkie akcje zwi>zane z tym elementem (funkcja callback). Temat 46 ZapamiCtanie interfejsu uoytkownika Po etapie projektowania interfejsu u$ytkownika wygodnie jest zapamitag rezultaty naszej pracy. Matlab automatycznie wygeneruje 2 pliki. W jednym *.fig trzymana jest informacja o wygl>dzie interfejsu a w drugim *.m szablon funkcji, któr> bdzie wykonywa! interfejs. Temat 47 Reagowanie na akcje uoytkownika funkcja callback Wygenerowane w czasie zapisywania pliki zawieraj> obs!ug wszystkich zdarze: zwi>zanych z wywo!ywaniem naszego interfejsu i wykonywaniem go w 7rodowisku Matlaba. Pozostaje teraz zdefiniowag wszystkie funkcje zwi>zane z interakcj> u$ytkownika z projektowanym interfejsem i programem. W tym celu z cz7ci> elementów wystpuj>c> w oknie interfejsu np. przyciskiem nale$y skojarzyg jak>7 funkcj, która bdzie wykonywana po jego naci7niciu. W tym celu nale$y dla danego elementu zdefiniowag funkcj callback. Mo$na to wykonag albo w oknie Property Inspektor danego elementu lub po naci7niciu danego elementu prawym przyciskiem myszki. Po stworzeniu funkcji callback w kodzie programu pojawi si odpowiadaj>cy jej nag!ówek funkcji. Rol> projektanta interfejsu jest wpisanie w dalszej cz7ci programu instrukcji jakie maj> zostag wykonane. Za!ó$my, $e w interfejsie u$ytkownika mamy zdefiniowane dwa elementy: PushButton (Tag = Przycisk) oraz StaticText (Tag = Tekst). Zadaniem elementu tekstowego jest wy7wietlanie informacji o liczbie naci7nig przycisku. function Przycisk_Callback(hObject, eventdata, handles) % hobject handle to Przycisk (see GCBO) % eventdata reserved - to be defined in a future version of MATLAB % handles structure with handles and user data (see GUIDATA) persistent ile % definicja zmiennej w której trzymamy liczb4 naci-ni4: przycisku if isempty(ile) % je-li nie ma Ladnej warto-ci to przypisuj4 warto-: 0 ile=0; end ile = ile + 1; % reakcja na naci-ni4cie. Zwi4kszam licznik o 1 str=['liczba nacisniec: ', Int2Str(ile)]; % tekst do wy-wietlenia set(handles.tekst,'string',str); % przypisanie w>a-ciwo-ci do pola String obiektowi tekst 23

Zadania do wykonaj przed przyst!pieniem do pracy:

Zadania do wykonaj przed przyst!pieniem do pracy: wiczenie 3 Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie kwerend, formularzy Cel wiczenia: Zapoznanie si ze sposobami konstruowania formularzy operujcych na danych z tabel oraz metodami tworzenia kwerend

Bardziej szczegółowo

Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie tabel i powiza, manipulowanie danymi. Zadania do wykonani przed przystpieniem do pracy:

Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie tabel i powiza, manipulowanie danymi. Zadania do wykonani przed przystpieniem do pracy: wiczenie 2 Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie tabel i powiza, manipulowanie danymi. Cel wiczenia: Zapoznanie si ze sposobami konstruowania tabel, powiza pomidzy tabelami oraz metodami manipulowania

Bardziej szczegółowo

Zygmunt Wróbel i Robert Koprowski. Praktyka przetwarzania obrazów w programie Matlab

Zygmunt Wróbel i Robert Koprowski. Praktyka przetwarzania obrazów w programie Matlab Zygmunt Wróbel i Robert Koprowski Praktyka przetwarzania obrazów w programie Matlab EXIT 2004 Wstęp 7 CZĘŚĆ I 9 OBRAZ ORAZ JEGO DYSKRETNA STRUKTURA 9 1. Obraz w programie Matlab 11 1.1. Reprezentacja obrazu

Bardziej szczegółowo

Sposoby przekazywania parametrów w metodach.

Sposoby przekazywania parametrów w metodach. Temat: Definiowanie i wywoływanie metod. Zmienne lokalne w metodach. Sposoby przekazywania parametrów w metodach. Pojcia klasy i obiektu wprowadzenie. 1. Definiowanie i wywoływanie metod W dotychczas omawianych

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT TECHNIKI Zakad Elektrotechniki i Informatyki mdymek@univ.rzeszow.pl FLASH

INSTYTUT TECHNIKI Zakad Elektrotechniki i Informatyki mdymek@univ.rzeszow.pl FLASH Interfejs programu INSTYTUT TECHNIKI FLASH 1. Górne menu, z którego mo%na wybiera( polecenia. Niektóre polecenia w menu skrywaj, kolejne zestawy polece- (podmenu). Inne te, po których nazwie wyst1puje

Bardziej szczegółowo

obsług dowolnego typu formularzy (np. formularzy ankietowych), pobieranie wzorców formularzy z serwera centralnego,

obsług dowolnego typu formularzy (np. formularzy ankietowych), pobieranie wzorców formularzy z serwera centralnego, Wstp GeForms to program przeznaczony na telefony komórkowe (tzw. midlet) z obsług Javy (J2ME) umoliwiajcy wprowadzanie danych według rónorodnych wzorców. Wzory formularzy s pobierane z serwera centralnego

Bardziej szczegółowo

Mathcad c.d. - Macierze, wykresy 3D, rozwiązywanie równań, pochodne i całki, animacje

Mathcad c.d. - Macierze, wykresy 3D, rozwiązywanie równań, pochodne i całki, animacje Mathcad c.d. - Macierze, wykresy 3D, rozwiązywanie równań, pochodne i całki, animacje Opracował: Zbigniew Rudnicki Powtórka z poprzedniego wykładu 2 1 Dokument, regiony, klawisze: Dokument Mathcada realizuje

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Matlab - funkcje, wielomiany, obliczenia symboliczne

Ćwiczenie 4. Matlab - funkcje, wielomiany, obliczenia symboliczne Ćwiczenie 4. Matlab - funkcje, wielomiany, obliczenia symboliczne Obliczenia z wykorzystaniem tzw. funkcji anonimowej Składnia funkcji anonimowej: nazwa_funkcji=@(lista_argumentów)(wyrażenie) gdzie: -

Bardziej szczegółowo

Temat: Programowanie zdarzeniowe. Zdarzenia: delegacje, wykorzystywanie zdarze. Elementy Windows Application (WPF Windows Presentation Foundation).

Temat: Programowanie zdarzeniowe. Zdarzenia: delegacje, wykorzystywanie zdarze. Elementy Windows Application (WPF Windows Presentation Foundation). Temat: Programowanie zdarzeniowe. Zdarzenia: delegacje, wykorzystywanie zdarze. Elementy Windows Application (WPF Windows Presentation Foundation). 1. Programowanie zdarzeniowe Programowanie zdarzeniowe

Bardziej szczegółowo

Spis treści. I. Skuteczne. Od autora... Obliczenia inżynierskie i naukowe... Ostrzeżenia...XVII

Spis treści. I. Skuteczne. Od autora... Obliczenia inżynierskie i naukowe... Ostrzeżenia...XVII Spis treści Od autora..................................................... Obliczenia inżynierskie i naukowe.................................. X XII Ostrzeżenia...................................................XVII

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA ZESTAW NR 2 POZIOM PODSTAWOWY. 1. x y x y

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA ZESTAW NR 2 POZIOM PODSTAWOWY. 1. x y x y Nr zadania Nr czynnoci Przykadowy zestaw zada nr z matematyki ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA ZESTAW NR POZIOM PODSTAWOWY Etapy rozwizania zadania. Podanie dziedziny funkcji f: 6, 8.. Podanie wszystkich

Bardziej szczegółowo

Instrukcje Laboratoryjne

Instrukcje Laboratoryjne Instrukcje Laboratoryjne Metody cyfrowego przetwarzania informacji multimedialnej 23/4 Laboratorium Treści programowe: Wprowadzenie w problematykę laboratorium, przedstawienie celów, treści programowych

Bardziej szczegółowo

Program do konwersji obrazu na cig zero-jedynkowy

Program do konwersji obrazu na cig zero-jedynkowy Łukasz Wany Program do konwersji obrazu na cig zero-jedynkowy Wstp Budujc sie neuronow do kompresji znaków, na samym pocztku zmierzylimy si z problemem przygotowywania danych do nauki sieci. Przyjlimy,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programu Mathcad 15 cz. 1

Wprowadzenie do programu Mathcad 15 cz. 1 Wpisywanie tekstu Wprowadzenie do programu Mathcad 15 cz. 1 Domyślnie, Mathcad traktuje wpisywany tekst jako wyrażenia matematyczne. Do trybu tekstowego można przejść na dwa sposoby: Zaczynając wpisywanie

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie programu Microsoft Excel do analizy wyników nauczania

Zastosowanie programu Microsoft Excel do analizy wyników nauczania Grayna Napieralska Zastosowanie programu Microsoft Excel do analizy wyników nauczania Koniecznym i bardzo wanym elementem pracy dydaktycznej nauczyciela jest badanie wyników nauczania. Prawidłow analiz

Bardziej szczegółowo

Program SMS4 Monitor

Program SMS4 Monitor Program SMS4 Monitor INSTRUKCJA OBSŁUGI Wersja 1.0 Spis treci 1. Opis ogólny... 2 2. Instalacja i wymagania programu... 2 3. Ustawienia programu... 2 4. Opis wskaników w oknie aplikacji... 3 5. Opcje uruchomienia

Bardziej szczegółowo

SKRYPTY. Zadanie: Wyznaczyć wartość wyrażenia arytmetycznego

SKRYPTY. Zadanie: Wyznaczyć wartość wyrażenia arytmetycznego 1 SKRYPTY Zadanie: Wyznaczyć wartość wyrażenia arytmetycznego z = 1 y + 1+ ( x + 2) 3 x 2 + x sin y y + 1 2 dla danych wartości x = 12.5 i y = 9.87. Zadanie to można rozwiązać: wpisując dane i wzór wyrażenia

Bardziej szczegółowo

WyŜsza Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy MS EXCEL CZ.2

WyŜsza Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy MS EXCEL CZ.2 - 1 - MS EXCEL CZ.2 FUNKCJE Program Excel zawiera ok. 200 funkcji, będących predefiniowanymi formułami, słuŝącymi do wykonywania określonych obliczeń. KaŜda funkcja składa się z nazwy funkcji, która określa

Bardziej szczegółowo

Kolumna Zeszyt Komórka Wiersz Tabela arkusza Zakładki arkuszy

Kolumna Zeszyt Komórka Wiersz Tabela arkusza Zakładki arkuszy 1 Podstawowym przeznaczeniem arkusza kalkulacyjnego jest najczęściej opracowanie danych liczbowych i prezentowanie ich formie graficznej. Ale formuła arkusza kalkulacyjnego jest na tyle elastyczna, że

Bardziej szczegółowo

zdefiniowanie kilku grup dyskusyjnych, z których chcemy odbiera informacje, dodawanie, usuwanie lub edycj wczeniej zdefiniowanych grup dyskusyjnych,

zdefiniowanie kilku grup dyskusyjnych, z których chcemy odbiera informacje, dodawanie, usuwanie lub edycj wczeniej zdefiniowanych grup dyskusyjnych, Wstp W nowoczesnym wiecie coraz istotniejsz rol odgrywa informacja i łatwy dostp do niej. Nie dziwi wic fakt, i nowoczesne telefony komórkowe to nie tylko urzdzenia do prowadzenia rozmów telefonicznych,

Bardziej szczegółowo

Metody Numeryczne. Laboratorium 1. Wstęp do programu Matlab

Metody Numeryczne. Laboratorium 1. Wstęp do programu Matlab Metody Numeryczne Laboratorium 1 Wstęp do programu Matlab 1. Wiadomości wstępne liczby, format Program Matlab używa konwencjonalną notację dziesiętną, z kropka dziesiętną. W przypadku notacji naukowej

Bardziej szczegółowo

ANALIZA NUMERYCZNA. Grzegorz Szkibiel. Wiosna 2014/15

ANALIZA NUMERYCZNA. Grzegorz Szkibiel. Wiosna 2014/15 ANALIZA NUMERYCZNA Grzegorz Szkibiel Wiosna 2014/15 Spis tre±ci 1 Metoda Eulera 3 1.1 zagadnienia brzegowe....................... 3 1.2 Zastosowanie ró»niczki...................... 4 1.3 Output do pliku

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents

Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents InsERT, grudzie 2003 http://www.insert.com.pl/office2003 InsERT GT Smart Documents to przygotowany przez firm InsERT specjalny dodatek, umoliwiajcy

Bardziej szczegółowo

Programowanie C# mgr in. Dariusz Ku. p. 119A dkus@dune.pol.lublin.pl http://antenor.pol.lublin.pl/~dkus

Programowanie C# mgr in. Dariusz Ku. p. 119A dkus@dune.pol.lublin.pl http://antenor.pol.lublin.pl/~dkus Programowanie C# mgr in. Dariusz Ku p. 119A dkus@dune.pol.lublin.pl http://antenor.pol.lublin.pl/~dkus Translacja kodu Kod ródłowy Java, C# Kompilator Kompilator Kod poredni Interpreter Maszyna wirtualna

Bardziej szczegółowo

WIMIM/MIBM/N1/-/B04 WIMIM/ME/S1/-/C46 WIMIM/IM/S1/-/B19

WIMIM/MIBM/N1/-/B04 WIMIM/ME/S1/-/C46 WIMIM/IM/S1/-/B19 WIMIM/MIBM/N1/-/B04 WIMIM/ME/S1/-/C46 WIMIM/IM/S1/-/B19 Co mam zrobić, jeżeli obliczenia potrzebne są na wczoraj, trzeba jeszcze zrobić wykres, a do tego mam użyć Bardzo Skomplikowanego Czegoś wiedząc

Bardziej szczegółowo

Dynamika Uk adów Nieliniowych 2009 Wykład 11 1 Synchronizacja uk adów chaotycznych O synchronizacji mówiliśmy przy okazji języków Arnolda.

Dynamika Uk adów Nieliniowych 2009 Wykład 11 1 Synchronizacja uk adów chaotycznych O synchronizacji mówiliśmy przy okazji języków Arnolda. Dynamika Ukadów Nieliniowych 2009 Wykład 11 1 Synchronizacja ukadów chaotycznych O synchronizacji mówiliśmy przy okazji języków Arnolda. Wtedy była to synchronizacja stanów periodycznych. Wiecej na ten

Bardziej szczegółowo

Język ludzki kod maszynowy

Język ludzki kod maszynowy Język ludzki kod maszynowy poziom wysoki Język ludzki (mowa) Język programowania wysokiego poziomu Jeśli liczba punktów jest większa niż 50, test zostaje zaliczony; w przeciwnym razie testu nie zalicza

Bardziej szczegółowo

Wstęp do GUI w Matlabie.

Wstęp do GUI w Matlabie. Wstęp do GUI w Matlabie. GUI (Graphical User Interface) jest systemem ułatwiającym pracę w Matlabie. Umożliwia on użytkownikowi automatyczne wydawanie wielu poleceń (np. poprzez naciśnięcie odpowiedniego

Bardziej szczegółowo

Wykład 6. Pakiety oprogramowania analizy matematycznej. Interpretacja wyników

Wykład 6. Pakiety oprogramowania analizy matematycznej. Interpretacja wyników Wykład 6 Pakiety oprogramowania analizy matematycznej. Interpretacja wyników 1 System algebry komputerowej System algebry komputerowej lub komputerowy system obliczeń symbolicznych (ang. Computer Algebra

Bardziej szczegółowo

Excel w obliczeniach naukowych i inżynierskich. Wydanie II.

Excel w obliczeniach naukowych i inżynierskich. Wydanie II. Excel w obliczeniach naukowych i inżynierskich. Wydanie II. Autor: Maciej Gonet Sprawdź, jak Excel może pomóc Ci w skomplikowanych obliczeniach! Jak za pomocą arkusza rozwiązywać zaawansowane zadania matematyczne?

Bardziej szczegółowo

FORTECA DF - terminal kasowy

FORTECA DF - terminal kasowy FORTECA DF - terminal kasowy 1. WSTP FortecaTerminal jest programem wspomagajcym gówny modu handlowy Forteca w zakresie obsugi drukarek fiskalnych. Program wspópracuje z drukarkami POSNET, Duo, Optimus

Bardziej szczegółowo

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe Autor: Jacek Bielecki Ostatnia zmiana: 14 marca 2011 Wersja: 2011 Spis treci Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe PROGRAM SPRZEDA WERSJA 2011 KOREKTY RABATOWE... 1 Spis treci... 1 Aktywacja funkcjonalnoci...

Bardziej szczegółowo

4CMSystem. Podrcznik uytkownika. Strona projektu: http://cms.4proweb.net. Realizacja projektu: 2004 2005

4CMSystem. Podrcznik uytkownika. Strona projektu: http://cms.4proweb.net. Realizacja projektu: 2004 2005 4CMSystem Podrcznik uytkownika Stworzone przez grup 4proweb.net Strona projektu: http://cms.4proweb.net Realizacja projektu: 2004 2005 Programista, administrator Marcin Iwaniec, miwaniec@4proweb.net Autor

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu CalcuLuX 4.0

Instrukcja obsługi programu CalcuLuX 4.0 Instrukcja obsługi programu CalcuLuX 4.0 Katarzyna Jach Marcin Kuliski Politechnika Wrocławska Program CalcuLuX jest narzdziem wspomagajcym proces projektowania owietlenia, opracowanym przez Philips Lighting.

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Podstawy teoretyczne

Bazy danych Podstawy teoretyczne Pojcia podstawowe Baza Danych jest to zbiór danych o okrelonej strukturze zapisany w nieulotnej pamici, mogcy zaspokoi potrzeby wielu u!ytkowników korzystajcych z niego w sposóbs selektywny w dogodnym

Bardziej szczegółowo

Rys2 Na czerwono przebieg, na niebiesko aproksymacja wielomianem II stopnia.

Rys2 Na czerwono przebieg, na niebiesko aproksymacja wielomianem II stopnia. dr in. Artur Bernat, KMP, WM., PKos., wykład II (rodowisko Matlab), strona: 1 Wykład III> z Podstaw Przetwarzania Informacji (na danych

Bardziej szczegółowo

Sposób tworzenia tabeli przestawnej pokażę na przykładzie listy krajów z podstawowymi informacjami o nich.

Sposób tworzenia tabeli przestawnej pokażę na przykładzie listy krajów z podstawowymi informacjami o nich. Tabele przestawne Tabela przestawna to narzędzie służące do tworzenia dynamicznych podsumowań list utworzonych w Excelu lub pobranych z zewnętrznych baz danych. Raporty tabeli przestawnej pozwalają na

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Scilab: funkcje i wykresy

Wprowadzenie do Scilab: funkcje i wykresy Wprowadzenie do Scilab: funkcje i wykresy Magdalena Deckert, Izabela Szczęch, Barbara Wołyńska, Bartłomiej Prędki Politechnika Poznańska, Instytut Informatyki Narzędzia Informatyki Narzędzia Informatyki

Bardziej szczegółowo

Matlab MATrix LABoratory Mathworks Inc.

Matlab MATrix LABoratory Mathworks Inc. Małgorzata Jakubowska Matlab MATrix LABoratory Mathworks Inc. MATLAB pakiet oprogramowania matematycznego firmy MathWorks Inc. (www.mathworks.com) rozwijany od roku 1984 język programowania i środowisko

Bardziej szczegółowo

Zadanie 8. Dołączanie obiektów

Zadanie 8. Dołączanie obiektów Zadanie 8. Dołączanie obiektów Edytor Word umożliwia dołączanie do dokumentów różnych obiektów. Mogą to być gotowe obiekty graficzne z galerii klipów, równania, obrazy ze skanera lub aparatu cyfrowego.

Bardziej szczegółowo

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego

Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego Poradnik korzystania z serwisu UNET: Konfiguracja programu pocztowego Niniejszy opis dotyczy konfiguracji programu pocztowego Outlook Express z pakietu Internet Explorer, pracujcego pod kontrol systemu

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania. Ćwiczenie. Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio

Podstawy programowania. Ćwiczenie. Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio Podstawy programowania Ćwiczenie Pojęcia bazowe. Języki programowania. Środowisko programowania Visual Studio Tematy ćwiczenia algorytm, opis języka programowania praca ze środowiskiem, formularz, obiekty

Bardziej szczegółowo

Opera 9.10. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA

Opera 9.10. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA Opera 9.10 Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10 wersja 1.1 Spis treci 1. INSTALACJA WŁASNEGO CERTYFIKATU Z PLIKU *.PFX... 3 2. WYKONYWANIE KOPII BEZPIECZESTWA WŁASNEGO

Bardziej szczegółowo

MS Excel 2007 Kurs zaawansowany Obsługa baz danych. prowadzi: Dr inż. Tomasz Bartuś. Kraków: 2008 04 25

MS Excel 2007 Kurs zaawansowany Obsługa baz danych. prowadzi: Dr inż. Tomasz Bartuś. Kraków: 2008 04 25 MS Excel 2007 Kurs zaawansowany Obsługa baz danych prowadzi: Dr inż. Tomasz Bartuś Kraków: 2008 04 25 Bazy danych Microsoft Excel 2007 udostępnia szereg funkcji i mechanizmów obsługi baz danych (zwanych

Bardziej szczegółowo

Rasteryzacja (ang. rasterization or scan-conversion) Grafika rastrowa. Rysowanie linii (1) Rysowanie piksela. Rysowanie linii: Kod programu

Rasteryzacja (ang. rasterization or scan-conversion) Grafika rastrowa. Rysowanie linii (1) Rysowanie piksela. Rysowanie linii: Kod programu Rasteryzacja (ang. rasterization or scan-conversion) Grafika rastrowa Rados!aw Mantiuk Wydzia! Informatyki Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny Zamiana ci!g"ej funkcji 2D na funkcj# dyskretn! (np.

Bardziej szczegółowo

Klonowanie MAC adresu oraz TTL

Klonowanie MAC adresu oraz TTL 1. Co to jest MAC adres? Klonowanie MAC adresu oraz TTL Adres MAC (Media Access Control) to unikalny adres (numer seryjny) kadego urzdzenia sieciowego (jak np. karta sieciowa). Kady MAC adres ma długo

Bardziej szczegółowo

WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM. NetBeans. Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem.

WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM. NetBeans. Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem. WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM NetBeans Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem. VI 1. Uruchamiamy program NetBeans (tu wersja 6.8 ) 2. Tworzymy

Bardziej szczegółowo

ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia ZP/ITS/11/2012 Załącznik nr 1a do SIWZ ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest: Przygotowanie zajęć dydaktycznych w postaci kursów e-learningowych przeznaczonych

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi systemu przywoławczego pomidzy kabin LF a laboratorium analiz chemicznych

Instrukcja obsługi systemu przywoławczego pomidzy kabin LF a laboratorium analiz chemicznych Strona 0 z 16 Instrukcja obsługi systemu przywoławczego pomidzy kabin LF a laboratorium analiz chemicznych ZARMEN Sp. z o.o. 45-641 Opole ul. Owicimska 121 ZRM Warszawa 01-949 Warszawa ul. Kasprowicza

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla pracowników Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Instrukcja dla pracowników Uniwersytetu Rzeszowskiego. Dost p!do!infrastruktury!informatycznej. Instrukcja dla pracowników Uniwersytetu Rzeszowskiego. Wersja dokumentu: 1.0.0 Rzeszów: 23.10.2009 OPTeam S.A. 35-032 Rzeszów, ul. Lisa Kuli 3 INFORMACJA O NOWYCH

Bardziej szczegółowo

Utworzenie aplikacji mobilnej Po uruchomieniu Visual Studio pokazuje się ekran powitalny. Po lewej stronie odnośniki do otworzenia lub stworzenia

Utworzenie aplikacji mobilnej Po uruchomieniu Visual Studio pokazuje się ekran powitalny. Po lewej stronie odnośniki do otworzenia lub stworzenia Utworzenie aplikacji mobilnej Po uruchomieniu Visual Studio pokazuje się ekran powitalny. Po lewej stronie odnośniki do otworzenia lub stworzenia nowego projektu (poniżej są utworzone projekty) Po kliknięciu

Bardziej szczegółowo

PRZETWARZANIE I ORGANIZOWANIE DANYCH: ARKUSZ KALKULACYJNY

PRZETWARZANIE I ORGANIZOWANIE DANYCH: ARKUSZ KALKULACYJNY PRZETWARZANIE I ORGANIZOWANIE DANYCH: ARKUSZ KALKULACYJNY Dr inż. Marcin Witczak Uniwersytet Zielonogórski Przetwarzanie i organizowanie danych: arkusz kalkulacyjny 1 PLAN WPROWADZENIA Profesjonalne systemy

Bardziej szczegółowo

FORMUŁY AUTOSUMOWANIE SUMA

FORMUŁY AUTOSUMOWANIE SUMA Wskazówki do wykonania Ćwiczenia 1, ocena sprawdzianu (Excel 2007) Autor: dr Mariusz Giero 1. Pobierz plik do pracy. W pracy należy wykonać obliczenia we wszystkich żółtych polach oraz utworzyć wykresy

Bardziej szczegółowo

Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. wersja 1.1

Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL. wersja 1.1 Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Mozilla Firefox 2.0.0.2 PL wersja 1.1 Spis treci 1. INSTALACJA CERTYFIKATÓW URZDÓW POREDNICH... 3 2. INSTALACJA

Bardziej szczegółowo

Ekonometria. Regresja liniowa, współczynnik zmienności, współczynnik korelacji liniowej, współczynnik korelacji wielorakiej

Ekonometria. Regresja liniowa, współczynnik zmienności, współczynnik korelacji liniowej, współczynnik korelacji wielorakiej Regresja liniowa, współczynnik zmienności, współczynnik korelacji liniowej, współczynnik korelacji wielorakiej Paweł Cibis pawel@cibis.pl 23 lutego 2007 1 Regresja liniowa 2 wzory funkcje 3 Korelacja liniowa

Bardziej szczegółowo

Tworzenie okna dialogowego w edytorze raportu SigmaNEST część 2

Tworzenie okna dialogowego w edytorze raportu SigmaNEST część 2 Tworzenie okna dialogowego w edytorze raportu SigmaNEST część 2 W ostatniej części newslettera wyjaśniliśmy czym jest okno dialogowe oraz w jaki sposób można je utworzyć. Przy pomocy edytora raportów SigmaNEST

Bardziej szczegółowo

Dostp do zasobów dyskowych uytkowników lcme10 przez protokół SMB (Microsoft Networking)

Dostp do zasobów dyskowych uytkowników lcme10 przez protokół SMB (Microsoft Networking) Dostp do zasobów dyskowych uytkowników lcme10 przez protokół SMB (Microsoft Networking) Powered by: Od 20 stycznia 2003 roku wszyscy u ytkownicy serwera lcme10, posiadajcy konta w domenie SE-AD Instytutu

Bardziej szczegółowo

Rejestr Personelu Medycznego

Rejestr Personelu Medycznego Rejestr Personelu Medycznego Rejestr personelu medycznego W systemie SZOI pojawiäa siå nowa funkcjonalnoçé zwiñzana z rejestrem personelu medycznego. Zanim przystñpiñ PaÖstwo do wypeäniania oferty muszñ

Bardziej szczegółowo

CYKL ZAJ POZNAJEMY POWER POINT

CYKL ZAJ POZNAJEMY POWER POINT CYKL ZAJ POZNAJEMY POWER POINT TEMAT: Pracujemy w programie Power Point. Czas (4 x 45 minut ) ZAKRES TRECI PROGRAMOWYCH: Bezpieczestwo, higiena i reguły pracy przy komputerze Sposoby porozumiewania si

Bardziej szczegółowo

Diary przydatne polecenie. Korzystanie z funkcji wbudowanych i systemu pomocy on-line. Najczęstsze typy plików. diary nazwa_pliku

Diary przydatne polecenie. Korzystanie z funkcji wbudowanych i systemu pomocy on-line. Najczęstsze typy plików. diary nazwa_pliku Diary przydatne polecenie diary nazwa_pliku Polecenie to powoduje, że od tego momentu sesja MATLAB-a, tj. polecenia i teksty wysyłane na ekran (nie dotyczy grafiki) będą zapisywane w pliku o podanej nazwie.

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie do C/C++

1. Wprowadzenie do C/C++ Podstawy Programowania :: Roman Grundkiewicz :: 014 Zaj cia 1 1 rodowisko Dev-C++ 1. Wprowadzenie do C/C++ Uruchomienie ±rodowiska: Start Programs Developments Dev-C++. Nowy projekt: File New Project lub

Bardziej szczegółowo

Przegldanie stron wymaga odpowiedniej mikroprzegldarki w urzdzeniu mobilnym lub stosownego emulatora.

Przegldanie stron wymaga odpowiedniej mikroprzegldarki w urzdzeniu mobilnym lub stosownego emulatora. I. Temat wiczenia Podstawy tworzenia stron WAP II. Wymagania Podstawowe wiadomoci z technologii Internetowych. III. wiczenie 1. Wprowadzenie WAP (ang. Wireless Application Protocol) - to protokół umoliwiajcy

Bardziej szczegółowo

Uwagi dotyczące notacji kodu! Moduły. Struktura modułu. Procedury. Opcje modułu (niektóre)

Uwagi dotyczące notacji kodu! Moduły. Struktura modułu. Procedury. Opcje modułu (niektóre) Uwagi dotyczące notacji kodu! Wyrazy drukiem prostym -- słowami języka VBA. Wyrazy drukiem pochyłym -- inne fragmenty kodu. Wyrazy w [nawiasach kwadratowych] opcjonalne fragmenty kodu (mogą być, ale nie

Bardziej szczegółowo

Mathematica - podstawy

Mathematica - podstawy Mathematica - podstawy Artur Kalinowski Semestr letni 2011/2012 Artur Kalinowski Mathematica - podstawy 1 / 27 Spis tre±ci Program Mathematica 1 Program Mathematica 2 3 4 5 Artur Kalinowski Mathematica

Bardziej szczegółowo

Expo Composer. www.doittechnology.pl 1. Garncarska 5 70-377 Szczecin tel.: +48 91 404 09 24 e-mail: info@doittechnology.pl. Dokumentacja użytkownika

Expo Composer. www.doittechnology.pl 1. Garncarska 5 70-377 Szczecin tel.: +48 91 404 09 24 e-mail: info@doittechnology.pl. Dokumentacja użytkownika Expo Composer Dokumentacja użytkownika Wersja 1.0 www.doittechnology.pl 1 SPIS TREŚCI 1. O PROGRAMIE... 3 Wstęp... 3 Wymagania systemowe... 3 Licencjonowanie... 3 2. PIERWSZE KROKI Z Expo Composer... 4

Bardziej szczegółowo

Poprawa efektywnoci metody wstecznej propagacji bdu. Jacek Bartman

Poprawa efektywnoci metody wstecznej propagacji bdu. Jacek Bartman Poprawa efektywnoci metody wstecznej propagac bdu Algorytm wstecznej propagac bdu. Wygeneruj losowo wektory wag. 2. Podaj wybrany wzorzec na wejcie sieci. 3. Wyznacz odpowiedzi wszystkich neuronów wyjciowych

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1 Podręcznik użytkownika programu Ceremonia 3.1 1 Spis treści O programie...3 Główne okno programu...4 Edytor pieśni...7 Okno ustawień programu...8 Edycja kategorii pieśni...9 Edytor schematów slajdów...10

Bardziej szczegółowo

System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi

System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi 1.Wymagania techniczne 1.1. Wymagania sprztowe - minimalne : komputer PC Intel

Bardziej szczegółowo

Metody numeryczne Laboratorium 2

Metody numeryczne Laboratorium 2 Metody numeryczne Laboratorium 2 1. Tworzenie i uruchamianie skryptów Środowisko MATLAB/GNU Octave daje nam możliwość tworzenia skryptów czyli zapisywania grup poleceń czy funkcji w osobnym pliku i uruchamiania

Bardziej szczegółowo

Scilab - podstawy. Wersje instalacyjne programu Scilab mogą zostać pobrane ze strony

Scilab - podstawy. Wersje instalacyjne programu Scilab mogą zostać pobrane ze strony Scilab - podstawy Scilab jest środowiskiem numerycznym, programistycznym i numerycznym dostępnym za darmo z INRIA (Institut Nationale de Recherche en Informatique et Automatique). Jest programem podobnym

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania w języku Visual Basic dla Aplikacji (VBA)

Podstawy programowania w języku Visual Basic dla Aplikacji (VBA) Podstawy programowania w języku Visual Basic dla Aplikacji (VBA) Instrukcje Język Basic został stworzony w 1964 roku przez J.G. Kemeny ego i T.F. Kurtza z Uniwersytetu w Darthmouth (USA). Nazwa Basic jest

Bardziej szczegółowo

Szybka instrukcja tworzenia testów dla E-SPRAWDZIAN-2 programem e_kreator_2

Szybka instrukcja tworzenia testów dla E-SPRAWDZIAN-2 programem e_kreator_2 Szybka instrukcja tworzenia testów dla E-SPRAWDZIAN-2 programem e_kreator_2 Spis treści: 1. Tworzenie nowego testu. str 2...5 2. Odczyt raportów z wynikami. str 6...7 3. Edycja i modyfikacja testów zapisanych

Bardziej szczegółowo

Instalacja Altium Designer Powizane wideo Altium Designer - Installation and Management

Instalacja Altium Designer Powizane wideo Altium Designer - Installation and Management Instalacja Altium Designer Powizane wideo Altium Designer - Installation and Management Nadrzdny artyku: Pierwsze kroki z Altium Designer Podstawow metod instalacji Altium Designer (od wersji Altium Designer

Bardziej szczegółowo

I Tworzenie prezentacji za pomocą szablonu w programie Power-Point. 1. Wybieramy z górnego menu polecenie Nowy a następnie Utwórz z szablonu

I Tworzenie prezentacji za pomocą szablonu w programie Power-Point. 1. Wybieramy z górnego menu polecenie Nowy a następnie Utwórz z szablonu I Tworzenie prezentacji za pomocą szablonu w programie Power-Point 1. Wybieramy z górnego menu polecenie Nowy a następnie Utwórz z szablonu 2. Po wybraniu szablonu ukaŝe się nam ekran jak poniŝej 3. Następnie

Bardziej szczegółowo

AltiumLive - Content Store. AltiumLive - Content Store. Language. Contents

AltiumLive - Content Store. AltiumLive - Content Store. Language. Contents AltiumLive - Content Store Language AltiumLive - Content Store Contents Dostp do Content Store Obsuga Content Store Przegldanie elementów i pobieranie zawartoci Wyszukiwanie elementów Ocenianie zawartoci

Bardziej szczegółowo

MS EXCEL KURS DLA ZAAWANSOWANYCH Z WYKORZYSTANIEM VBA

MS EXCEL KURS DLA ZAAWANSOWANYCH Z WYKORZYSTANIEM VBA COGNITY Praktyczne Skuteczne Szkolenia i Konsultacje tel. 12 421 87 54 biuro@cognity.pl www.cognity.pl MS EXCEL KURS DLA ZAAWANSOWANYCH Z WYKORZYSTANIEM VBA C O G N I T Y SZKOLENIE MS EXCEL KURS ZAAWANSOWANYCH

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Streszczenie. Czas realizacji. Podstawa programowa

SCENARIUSZ LEKCJI. Streszczenie. Czas realizacji. Podstawa programowa SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Pascal typy danych. Typy pascalowe. Zmienna i typ. Podział typów danych:

Pascal typy danych. Typy pascalowe. Zmienna i typ. Podział typów danych: Zmienna i typ Pascal typy danych Zmienna to obiekt, który może przybierać różne wartości. Typ zmiennej to zakres wartości, które może przybierać zmienna. Deklarujemy je w nagłówku poprzedzając słowem kluczowym

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka 1. Kompilacja aplikacji konsolowych w środowisku programistycznym Microsoft Visual Basic. Odszukaj w menu startowym systemu

Bardziej szczegółowo

Właściwości i metody obiektu Comment Właściwości

Właściwości i metody obiektu Comment Właściwości Właściwości i metody obiektu Comment Właściwości Właściwość Czy można zmieniać Opis Application nie Zwraca nazwę aplikacji, która utworzyła komentarz Author nie Zwraca nazwę osoby, która utworzyła komentarz

Bardziej szczegółowo

Tabele przestawne tabelą przestawną. Sprzedawcy, Kwartały, Wartości. Dane/Raport tabeli przestawnej i wykresu przestawnego.

Tabele przestawne tabelą przestawną. Sprzedawcy, Kwartały, Wartości. Dane/Raport tabeli przestawnej i wykresu przestawnego. Tabele przestawne Niekiedy istnieje potrzeba dokonania podsumowania zawartości bazy danych w formie dodatkowej tabeli. Tabelę taką, podsumowującą wybrane pola bazy danych, nazywamy tabelą przestawną. Zasady

Bardziej szczegółowo

Podstawowe obiekty AutoCAD-a

Podstawowe obiekty AutoCAD-a LINIA Podstawowe obiekty AutoCAD-a Zad1: Narysowa lini o pocztku w punkcie o współrzdnych (100, 50) i kocu w punkcie (200, 150) 1. Wybierz polecenie rysowania linii, np. poprzez kilknicie ikony. W wierszu

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI

UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI LABORATORIUM TECHNOLOGIA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH W BIOTECHNOLOGII Aplikacja bazodanowa: Cz. II Rzeszów, 2010 Strona 1 z 11 APLIKACJA BAZODANOWA MICROSOFT ACCESS

Bardziej szczegółowo

{Opracowała Małgorzata Roguska} Tematy lekcji:

{Opracowała Małgorzata Roguska} Tematy lekcji: Pascal {Opracowała Małgorzata Roguska} Tematy lekcji: c) Ogólne omówienie Pascala, d) rodowisko Borland Pascala 7.0 (BP 7.0), e) Struktura programu w Pascalu, a. identyfikatory b. słowa kluczowe c. literały

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI

EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI Miejsce na naklejk z kodem (Wpisuje zdajcy przed rozpoczciem pracy) KOD ZDAJCEGO MMA-PGP-0 EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 0 minut ARKUSZ I MAJ ROK 00 Instrukcja dla zdajcego.

Bardziej szczegółowo

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter.

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter. OPIS PROGRAMU TPREZENTER. Program TPrezenter przeznaczony jest do pełnej graficznej prezentacji danych bieżących lub archiwalnych dla systemów serii AL154. Umożliwia wygodną i dokładną analizę na monitorze

Bardziej szczegółowo

Lekcja 1: Origin GUI GUI to Graficzny interfejs użytkownika (ang. GraphicalUserInterface) często nazywany też środowiskiem graficznym

Lekcja 1: Origin GUI GUI to Graficzny interfejs użytkownika (ang. GraphicalUserInterface) często nazywany też środowiskiem graficznym Lekcja 1: Origin GUI GUI to Graficzny interfejs użytkownika (ang. GraphicalUserInterface) często nazywany też środowiskiem graficznym jest to ogólne określenie sposobu prezentacji informacji przez komputer

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: moduł specjalności obowiązkowy: Inżynieria oprogramowania, Sieci komputerowe Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium MODELOWANIE I SYMULACJA Modelling

Bardziej szczegółowo

1 Wskaźniki i zmienne dynamiczne, instrukcja przed zajęciami

1 Wskaźniki i zmienne dynamiczne, instrukcja przed zajęciami 1 Wskaźniki i zmienne dynamiczne, instrukcja przed zajęciami Celem tych zajęć jest zrozumienie i oswojenie z technikami programowania przy pomocy wskaźników w języku C++. Proszę przeczytać rozdział 8.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu MechKonstruktor

Instrukcja obsługi programu MechKonstruktor Instrukcja obsługi programu MechKonstruktor Opracował: Sławomir Bednarczyk Wrocław 2002 1 1. Opis programu komputerowego Program MechKonstruktor słuy do komputerowego wspomagania oblicze projektowych typowych

Bardziej szczegółowo

Techniki wizualizacji. Ćwiczenie 10. System POV-ray tworzenie animacji

Techniki wizualizacji. Ćwiczenie 10. System POV-ray tworzenie animacji Doc. dr inż. Jacek Jarnicki Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki Politechniki Wrocławskiej jacek.jarnicki@pwr.wroc.pl Techniki wizualizacji Ćwiczenie 10 System POV-ray tworzenie animacji Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

rodowisko programistyczne TESTPOINT

rodowisko programistyczne TESTPOINT Cyfrowa technika pomiarowa i przetwarzanie danych dowiadczalnych Temat: rodowisko programistyczne TESTPOINT Pomoc dydaktyczna do zaj laboratoryjnych z przedmiotu Metody Komputerowe w Badaniach Materiałowych

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4 KLASY, OBIEKTY, METODY

Rozdział 4 KLASY, OBIEKTY, METODY Rozdział 4 KLASY, OBIEKTY, METODY Java jest językiem w pełni zorientowanym obiektowo. Wszystkie elementy opisujące dane, za wyjątkiem zmiennych prostych są obiektami. Sam program też jest obiektem pewnej

Bardziej szczegółowo

Modu 1 rodowisko programistyczne

Modu 1 rodowisko programistyczne MODU 1 RODOWISKO PROGRAMISTYCZNE 2 Modu 1 rodowisko programistyczne Zawarto jednostki Po zrealizowaniu jednostki bdziesz w stanie: uruchomi prost aplikacj z wykorzystaniem konsoli lub rodowiska programistycznego

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie do C/C++

1. Wprowadzenie do C/C++ Podstawy Programowania - Roman Grundkiewicz - 013Z Zaj cia 1 1 rodowisko Dev-C++ 1. Wprowadzenie do C/C++ Uruchomienie ±rodowiska: Start Programs Developments Dev-C++. Nowy projekt: File New Project lub

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wprowadzania graficznych harmonogramów pracy w SZOI Wg stanu na 21.06.2010 r.

Instrukcja wprowadzania graficznych harmonogramów pracy w SZOI Wg stanu na 21.06.2010 r. Instrukcja wprowadzania graficznych harmonogramów pracy w SZOI Wg stanu na 21.06.2010 r. W systemie SZOI została wprowadzona nowa funkcjonalność umożliwiająca tworzenie graficznych harmonogramów pracy.

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo