PROGRAM ZAJĘĆ WYKŁADY I ĆWICZENIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROGRAM ZAJĘĆ WYKŁADY I ĆWICZENIA"

Transkrypt

1 PROGRAM ZAJĘĆ WYKŁADY I ĆWICZENIA III ROK WYDZIAŁ FIZJOTERAPII JEDNOLITE STUDIA STACJONARNE MAGISTERSKIE Łódź 2007

2 REDAKCJA: prof. dr hab. n. med. Jurek Olszewski dr hab. n. med. prof. nadzw. Jolanta Kujawa mgr inż. Barbara Zbrzezna Opracowanie programów: prof. dr hab. n. med. Krystian Żołyński dr hab. n. med. prof. nadzw. Elżbieta Poziomska-Piątkowska prof. dr hab. n. med. Krzysztof Buczyłko dr hab. n. med. prof. nadzw. Anna Jegier prof. dr hab. n. med. Ewa Majewska prof. dr hab. n. med. Jurek Olszewski dr hab. n. med. prof. nadzw. Jan Czernicki dr n. ekon. Janusz Śmigielski prof. dr hab. n. med. Adam Dziki prof. dr hab. n. med. Lucjan Pawlicki prof. dr hab. n. med. Antoni Florkowski prof. dr hab. n. med. Grażyna Broniarczyk-Dyła 1

3 Przedmioty str Kinezjologia... 3 Kształcenie umiejętności ruchu (2) Metodologia badań naukowych Etyka Medycyna sportowa Patofizjologia ogólna Kwalifikowana pierwsza pomoc medyczna Fizykoterapia i masaż (1) Kinezyterapia (1) Biostatystyka Kliniczne podstawy fizjoterapii w chirurgii Kliniczne podstawy fizjoterapii w kardiologii 47 Kliniczne podstawy fizjoterapii w ortopedii i traumatologii.. 49 Kliniczne podstawy fizjoterapii w psychiatrii i geriatrii 52 Kliniczne podstawy fizjoterapii w dermatologii. 55 2

4 KINEZJOLOGIA Rozliczenie godzinowe Rok studiów Semestr Liczba godzin łącznie wykłady ćwiczenia seminaria III V Forma zaliczenia Zaliczenie z oceną Cele dydaktyczne: Celem nauczania tego przedmiotu, studentów I roku jest: - powtórzenie i rozwinięcie zagadnień z zakresu anatomii funkcjonalnej i biomechaniki, które stanowią dla fizjoterapeutów bazę, konieczną do nauki tzw. badania czynnościowego i motoryczności człowieka - [poznanie syntetycznej teorii układu ruchu i najistotniejszych elementów kontrolnosterującej roli układu nerwowego oraz poziomów integracji w OUN, cechy ruchu jako właściwości jego przebiegu w czasie i przestrzeni; - ocena aktów ruchowych w aspekcie kinezjologicznym i ergonomicznym. Badanie proprio(re)cepcji i koordynacji wzrokowo-przestrzennej; - poznanie współdziałanie mechanizmów kontroli postawy ciała. Edukacja i reedukacja posturalna; - nauka oceny pacjentów z dysfunkcjami narządu ruchu w aspekcie podstawowych pojęć klinicznych: patologia (pathology), zaburzenie (impariment), upośledzenie funkcji, sprawności czynnościowej (disability) i ograniczenie lub brak możliwości realizacji czynności w takim zakresie, jaki uważany jest za prawidłowy; - poznanie podstawowych zagadnień z zakresu kinezyterapii podstawy uczenia się i nauczania czynności ruchowych. Treści programowe: Wykłady: Wykład: 1 Temat: Motoryczność człowieka jej struktura, uwarunkowania i przejawy. Podstawowe informacje i definicje: anatomia czynnościowa, mechanika, biomechanika. Podstawy biomechaniki klinicznej: statyka, dynamika, kinetyka, kinematyka, osteokinematyka, artrokinematyka. Siła, moment siły, stan równowagi (stabilny, niestabilny, neutralny), siła grawitacji i środek ciężkości. Maszyny proste. Sprawność motoryczna. Plan budowy ciała ludzkiego, symetria i asymetria ustroju. Okolice ciała. Terminologia opisowa: określenia orientacyjne w przestrzeni (pozycja podstawowa, osie i płaszczyzny ciała, kierunki oraz położenia w przestrzeni). Układy narządów istotnych dla aktywności ruchowej człowieka: szkieletowy, mięśniowy, oddechowy, krążenia (sercowo naczyniowy), nerwowy i wewnątrzwydzielniczy (dokrewny) oraz narządy zmysłów. Wykład: 2 Temat: Cechy ruchu jako właściwości jego przebiegu w czasie i przestrzeni. Akty ruchowe w aspekcie: rozwojowym, kinezjologicznym i ergonomicznym. Rodzaje ruchów: linearny (translatoryczny), prostoliniowy (rectilinearny) krzywoliniowy (curvilinearny), kątowy 3

5 (rotacyjny, obrotowy). Ruchy w stawach połączeniach maziowych (osteokinematyka i artrokinematyka): zgięcie, wyprost, odwodzenie, przywodzenie, obwodzenie, rotacje (nawracanie i odwracanie), obwodzenie, protrakcja, retrakcja, horyzontalne odwodzenie i przywodzenie, dewiacja łokciowa i promieniowa, boczne pochylenie tułowia. Wykład: 3 Temat: Układ kostny (szkieletowy). Czynność kośćca. Typy szkieletu. Budowa i czynność kości. Kształt kości: długie, płaskie, krótkie, różnokształtne, trzeszczki, pneumatyczne. Czynnościowa architektonika i właściwości fizyczne kości. Właściwości biologiczne kości. Budowa ogólna połączeń kości. Typu połączeń kości: połączenia ścisłe (więzozrosty, chrząstkozrosty, kościozrosty). Połączenia wolne kości, czyli stawy (połączenia maziowe). Stałe (powierzchnie stawowe, jama stawowa, torebka stawowa) i niestałe składniki stawów (więzadła, obrąbki, krążki i łąkotki). Mechanika stawów rodzaje ruchów: nieosiowe, jedno-, dwu-, wieloosiowe (stawy o jednym, dwóch i trzech stopniach swobody). Rodzaje ukształtowania powierzchni stawowych: stawy zawiasowe, obrotowe, śrubowe, kłykciowe (elipsoidalne), siodełkowe, kuliste wolne i panewkowe, płaskie (półścisłe) i nieregularne. Wykład: 4 Temat: Układ mięśniowy i jego podziały. Ogólna budowa i skład mięśni. Makroskopowa charakterystyka mięśni szkieletowych: kształt, ścięgna, przyczepy. Stosunki brzuśca do ścięgna. Zmienność osobnicza w budowie układu mięśniowego. Struktura mikroskopowa mięśni. Narządy pomocnicze (powięzie, kaletki maziowe, pochewki ścięgien, bloczki mięśni, trzeszczki. Fizyczna i biologiczna charakterystyka mięśni. Mechanika mięśni (jedno-, dwu -, i wielostanowe). Charakterystyka rodzajów pracy mięśni. Kształtowanie ruchów. Koordynacja ruchów. Linia działania siły. Działanie siły na ścięgno. Siła mięśnia. Praca mięśnia. Czynnościowa charakterystyka tkanki mięśniowej. Niewydolność czynna i bierna mięśni. Stretching. Rodzaje skurczów mięśni: izometryczny, izotoniczny, koncentryczny, ekscentryczny. Czynnościowy podział mięśni: agonizm, antagonizm, kokontrakcja, stabilizacja, neutralizacja, synergizm. Łańcuchy kinetyczne: zamknięty, otwarty. Wykład: 5 Temat: Układ nerwowy. Tkanka nerwowa i cytologia układu nerwowego. Charakterystyka wypustek nerwowych Budowa i czynność synaps. Podziały układu nerwowego: rozwojowy (ontogenetyczny), topograficzny (anatomiczny), czynnościowy, kliniczny. Ośrodkowy (mózg i rdzeń kręgowy) i obwodowy (nerwy czaszkowe i rdzeniowe) układ nerwowy: ich struktura i czynność. Definicja dróg nerwowych. Kora ruchowa, droga piramidowa i rdzeniowo mięśniowa. Układ pozapiramidowy. Móżdżek. Proprio(re)cepcja. Doświadczenia sensomotoryczne. Somatognozja. Zaburzenia układu piramidowego spastyczność. Uszkodzenie układu pozapiramidowego sztywność. Zaburzenia czynności móżdżku - asynergia. Zaburzenia czucia głębokiego - ataksja. Plastyczność mózgu. Kompensacja i adaptacja. Wykład: 6 Temat: Syntetyczna teoria układu ruchu ( bierny, czynny i najistotniejsze elementy kontrolno sterującej roli układu nerwowego). Poziomy integracji układu nerwowego. Wzorce ruchowe (stereotypy dynamiczne). Rozwój koordynacji wzrokowo przestrzennej. Apraksja. Nawyki i automatyzacja czynności ruchowych w motoryczności człowieka. Zdolności siła, wytrzymałość, szybkość i zwinność jako podstawowe kategorie motoryczne. Gibkość jako właściwość morfofunkcjonalna człowieka. Koordynacyjne zdolności motoryczne ich struktura i uwarunkowania. Umiejętności jako zdolności specyficzne człowieka. Proces uczenia się i nauczania czynności ruchowych istota, uwarunkowania, fazy i zasady stymulacji. 4

6 Wykład: 7 Temat: Podstawowe kinezjologiczne pojęcia kliniczne: - Patologia (pathology) - rodzaj uszkodzenia układu ruchu (lokalizacja i wielkość) strukturalne i / lub czynnościowe; - Zaburzenie (impariment) podmiotowe lub przedmiotowe objawy uszkodzenia układu ruchu; - Upośledzenie funkcji, sprawności czynnościowej (disability) ograniczenie lub brak możliwości realizacji czynności w takim zakresie, jaki uważany jest za prawidłowy; - Niepełnosprawność (handicap) niekorzystne następstwa upośledzenia funkcji, przeszkadzające lub uniemożliwiające wypełnianie ról społecznych stosownych do wieku, płci, pozycji społecznej i uwarunkowań społeczno kulturowych. Analiza kinezjologiczna zaburzeń w zakresie układu ruchu: - Neurogenne. Dotyczące górnego neuronu spastyczność [udar mózgu, choroba Parkinsona, stwardnienie zanikowe boczne (SLA), stwardnienie rozsiane (SM), uszkodzenie pnia mózgu, przerwanie dróg nerwowych rdzenia kręgowego] i dolnego neuronu [izolowane dysfunkcje nerwów obwodowych czaszkowych i rdzeniowych, poliomyelitis, zespół post polio, choroba Guillaina Barrégo, polineuropatie, zaburzenia transmisji synaptycznej nerwowo mięśniowej (miastenia)]. - Miogenne. Miopatie (dystrofie, miotonie). Wykład: 8 Temat: Urazy ośrodkowego ( górnego ) neuronu ruchowego. Urazy ośrodkowego układu nerwowego. Mózgowe porażenie dziecięce. Udary mózgu (połowicze porażenia spastyczne hemipareza, jako skutek incydentu naczyniowego w korze ruchowej i tylnej odnodze torebki wewnętrznej), uszkodzenie pnia mózgu (mozaikowe porażenie spastyczne). Urazy rdzenia kręgowego (przerwanie dróg nerwowych rdzenia). Charakterystyka obrazu klinicznego w zależności od poziomu i zakresu uszkodzenia. Dysfunkcje motoryczne i analizy potencjalnych możliwości lokomocyjnych. Powikłania teraplegii (tetraplazy): krążeniowe (hipotonia ortostatyczna), oddechowe (hypowentylacja, infekcje), dysfunkcje układu moczowego płciowego (tzw. Pęcherz neurogenny) i skórne (odleżyny). Wykład: 9 Temat: Podstawowe informacje i definicje: anatomia czynnościowa, mechanika, biomechanika. Podstawy biomechaniki klinicznej: statystyka, dynamika, kinetyka, kinematyka, osteokinematyka, artrokinematyka. Siła, moment siły, stan równowagi (stabilny, niestabilny, neutralny), siła grawitacji i środek ciężkości. Maszyny proste. Wykład: 10 Temat: Syntetyczna teoria układu ruchu ( bierny, czynny i najistotniejsze elementy kontrolno sterującej roli układu nerwowego). Poziomy integracji układu nerwowego. Kora ruchowa, droga piramidowa i rdzeniowo mięśniowa. Układ pozapiramidowy. Móżdżek. Propriocepcja. Wzorce ruchowe. Plastyczność mózgu. Kompensacja i adaptacja. Podstawowe kinezjologiczne pojęcia kliniczne: - Patologia (pathology) - rodzaj uszkodzenia układu ruchu (lokalizacja i wielkość) strukturalne i / lub czynnościowe; - Zaburzenie (impariment) podmiotowe lub przedmiotowe objawy uszkodzenia układu ruchu; - Upośledzenie funkcji, sprawności czynnościowej (disability) ograniczenie lub brak możliwości realizacji czynności w takim zakresie, jaki uważany jest za prawidłowy; 5

7 Ćwiczenia: Ćwiczenie: 1 Temat: Zagadnienia ogólne. Odniesienie zasad mechaniki do żywego organizmu człowieka. Ćwiczenie:2 Temat: I. Struktura narządu ruchu. Elementy składowe układu jednostawowego: Połączenie sztywne elementów układu jednostanowego; Połączenia wolne kości, czyli stawy (połączenia maziowe); Mięsień; Neuron; Receptory czucia. Ad.1. Połączenie sztywne: podstawowymi elementami tworzącymi sztywne (nieruchome) połączenia poszczególnych elementów układu jednostawowego są kości, więzadła i ścięgna. a/ Kości rola w wyzwalaniu ruchu; b/ Więzadła budowa i właściwości biomechaniczne (zależność naprężenie - rozciągnięcie ). Biomechaniczna rola więzadeł połączenia kości między sobą. Typu połączeń kości: połączenia ścisłe (więzozrosty, chrząstkozrosty, kościozrosty), stawy (połączenia maziowe) około 206 kości tworzy około 200 stawów. Stałe (powierzchnie stawowe, jama stawowa, torebka stawowa) i niestałe składniki stawów (więzadła, obrąbki, krążki i łąkotki). Rodzaje stawów. Mechanika stawów rodzaje ruchów: nieosiowe, jedno-, dwu-, wieloosiowe (stawy o jednym, dwóch i trzech stopniach swobody). Rodzaje ukształtowania powierzchni stawowych: stawy zawiasowe, obrotowe, śrubowe, kłykciowe (elipsoidalne), siodełkowe, kuliste wolne i panewkowe, płaskie (półścisłe) i nieregularne. Czynność stawu jest pierwotnie określona przez kształt i różnice w poziomach stykających się ze sobą powierzchni stawowych, a szczególnie przez stopień ich dopasowania do siebie, czy przystawalności (kongruencji), ale również sposób, w jaki powierzchnie te są złączone. Wytwarzanie powierzchni stawowych przez linie rotujące wokół osi zewnętrznych: rotująca linia prosta powierzchnie cylindryczne lub stożkowe; ruch okrężny postępujący powierzchnia spiralna; krzywa mniejsza niż półokrąg rotujący wokół jej ścięgna powierzchnie owalne; hyperbola rotująca wokół wyimaginowanej osi powierzchnia siodełkowata. Ruch wynikiem siły rozwijanej przez mięśnie. Warunki przejawiania siły mięśniowej. Siły oddziaływania pomiędzy dwoma kośćmi. Znaczenie miejsc przyczepu mięśni. Zależność moment siły - ramię działania siły. II. Przyleganie powierzchni stawowych zapewniają: 1. więzadła stawowe, szczególnie w stawach zawiasowych (takie jak poboczne więzadła stawu łokciowego lub kolanowego i w stawach śródręczno - paliczkowych). Napięcie tych więzadeł zmniejsza się w pozycji pośredniej stawów, gdy wzajemny ucisk powierzchni stawowych jest najmniejszy; 2. napięcie mięśni, których składowe stabilizujące sił wyzwalanych przez nie przyczyniają się do integralności stawu; 3. struktury powięziowe, które pokrywają otaczające staw mięśnie, np. powięź szeroka uda; 4. ciśnienie atmosferyczne. III. Typy ruchu stawowego: 1. ślizgowy; - powierzchniowy (ruch obręczy kończyny górnej po ścianie klatki piersiowej, stawy międzykręgowe); - liniowy (stawy śródręczno paliczkowe); 2. toczenia się (kołyskowy) początkowy ruch zgięcia w stawie kolanowym (15 20 o ); 3. kombinowany ruch zgięcia w stawie kolanowym; 6

8 4. rotacji osiowej (staw ramienno promieniowy). Liczba stopni swobody zależy od liczby prostopadłych płaszczyzn, w których może być wykonany: - staw ramienno - łokciowy 1 stopień; - staw kolanowy 2 stopnie; - staw biodrowy 3 stopnie. Ćwiczenie: 3 Temat: I. Mięsień. Układ mięśniowy i jego podziały. Ogólna budowa i skład mięśni. 1/ Budowa makroskopowa 2/ Struktura mikroskopowa - budowa sarkomeru (białka strukturalne - szkielet komórki mięśniowej; białka kurczliwe miofibryle, miofilamenty) - układ sarkotubularny: siateczka sarkoplazmatyczna, kanaliki T, triada Makroskopowa charakterystyka mięśni szkieletowych: kształt, ścięgna, ścięgna budowa przyczepów mięśniowych (połączeń mięśni z kośćmi). Stosunki brzuśca do ścięgna. Narządy pomocnicze (powięzie, kaletki maziowe, pochewki ścięgien, bloczki mięśni, trzeszczki. Fizyczna i biologiczna charakterystyka mięśni. Biomechanika mięśni. Morfologiczne przystosowanie mięśnia: - budowa dla siły krótkie, liczne włókna o pierzastym układzie; - budowa dla szybkości długie i mniej liczne włókna o równoległym układzie. Mechaniczne przystosowanie mięśnia: - dla siły przyczepy w większej odległości od środka ruchu, większe ramię dźwigni; - dla szybkości przyczepy w bliższej odległości, krótsze ramię dźwigni. II. Odmiany pracy mięśniowej: 1. tonus ciągły lekki skurcz włókien mięśniowych bez wywoływania ruchu, wynika ze stałego przepływu impulsów, jest przyrodzoną właściwością wszystkich żywych mięśni poprzecznie prążkowanych; jest różny w różnych mięśniach i w różnych stanach zdrowia fizycznego i psychicznego; 2. praca koncentryczna zbliża przyczepy kurczących się mięśni do siebie; w większości przypadków to przyczep końcowy zbliża się do ustabilizowanego przyczepu początkowego, ale nie jest to regułą; 3. praca ekscentryczna mięsień kurczy się a mimo to jego przyczepy oddalają się, włókna mięśniowe wydłużają się kontrolując ruch kończyny przeciw grawitacji; 4. praca statyczna brak ruchu, jednak kończyna jest utrzymywana w określonej pozycji ustalonej w wyniku skurczu mięśni; od tonusu różni się udziałem świadomości. III. Czynność jednostawowego aparatu ruchu. Jednostka motoryczna (Sherringtona) jako podstawowa element funkcjonalny jednostawowego aparatu ruchu. 1. Budowa jednostki motorycznej a) komponent nerwowy: α - motoneuron i jego wypustki, wielkość alfa motoneuronów a ich pobudliwość, szybkość przewodzenie impulsu, zjawisko sumowanie w czasie i przestrzeni, procesy torowania i hamowania czynności neuronów, konwergencja i dywergencja; b) komponent mięśniowy: ilość włókien mięśniowych w jednostkach ruchowych (wskaźnik unerwienia), ilość jednostek motorycznych w mięśniach, terytorium zajmowane przez włókna mięśniowe danej jednostki motorycznej w różnych mięśniach, skurcz pojedynczy i tężcowy (czas skurczu, relaksacja itp.). 2. Podział jednostek motorycznych ze względu na testy czynnościowe: ich charakterystyka czynnościowa i implikacje czynnościowe. Różnice w wielkości alfa - motoneuronów różnych 7

9 typów jednostek motorycznych. Zróżnicowanie morfologiczne włókien mięśniowych licznych typów jednostek motorycznych. 3. Zjawisko polaryzacji błon komórkowych ( błony pobudliwe ) a/ Neurotrofizm; b/ Potencjał błonowy (spoczynkowy) i jego geneza (czynność pomp jonowych). Potencjał czynnościowy i jego powstanie (depolaryzacja i repolaryzacja); 4 Mechanizm przewodzenia w synapsie nerwowo - nerwowej pobudzającej i hamującej; 5. Mechanizm transmisji mediatorów w synapsie nerwowo - mięśniowej; 6. Elektromiografia (EMG). IV. Sprzężenie elektromechaniczne i skurcz mięśnia 1/ Procesy prowadzące do łączenia się aktyny i miozyny ( odblokowanie jonów wapnia) czyli sprzężenie elektromechaniczne; 2/ Skurcz mięśnia teoria ślizgowa skurczu wg Huxley a (cykl pracy mostka ); Ćwiczenie: 4 Temat: I. Tkanka nerwowa i cytologia układu nerwowego. 1. Neuron. a/ Budowa neuronu: ciało komórki, dendryt, neuryt, struktura osłonki mielinowej; b/ Czynnościowa klasyfikacja neuronów: aferentne, interneurony, eferentne; c/ Rodzaje synaps; d/ Budowa i czynność synaps (nerwowo - nerwowej, nerwowo - mięśniowej czyli płytki motorycznej). 2. Receptory czucia a/ Podział receptorów; b/ Budowa receptorów mięśniowych i wrzeciona nerwowo - mięśniowego (klasyfikacja włókien nerwowych); c/ Budowa receptorów / narządów ścięgnistych; d/ Budowa receptorów stawowych; e/ Budowa mechanoreceptorów skóry (receptorów termicznych, dotyku, bólu); II. Ośrodkowy układ nerwowy. 1. Kora mózgowa: - budowa mikroskopowa kory mózgu; - lokalizacja czynnościowa w korze mózgu; - kora ruchowa (pierwszorzędowa reprezentacja ruchowa); - drugorzędowa reprezentacja ruchowa; - kora czuciowa. 2. Jądra podkorowe (historyczne zwane zwojami podstawy ); 3. Pień mózgu; 4. Móżdżek: - kora móżdżku; - organizacja neuronalna kory móżdżku; - podział móżdżku (robak i półkule) i drogi łączące móżdżek z korą mózgową i wzgórzem, z rdzeniem i jądrami przedsionkowymi oraz z jądrem czerwiennym i tworem siatkowatym; - funkcja móżdżku. Ćwiczenie: 5 Temat: Uaktywnianie jednostawowego aparatu ruchu. III. Udział informacji aferentych z receptorów czucia w wyzwalaniu aktywności ruchowej 1/ Budowa łuku odruchowego: receptor, droga dośrodkowa, analizator (ośrodek nerwowy), droga odśrodkowa, efektor; czynność wrzeciona nerwowo - mięśniowego, narządów ścięgnistych oraz receptorów stawowych. 2/ Odruchy. Definicja i rodzaje: Odruch miotatyczny (rozciągowy, tzw. odruch własny mięśnia ) np. - odruch kolanowy; 8

10 - odruch Hoffmanna (H) wywoływany sztucznie; - odruch cofania (zginania) w odpowiedzi na bodziec bólowy i towarzyszący mu skrzyżowany (kończyna kontralateralna) odruch prostowania. 3/ Rola komórek Renshawa i interneuronów hamujących w procesach odruchowych: -połączenia interneuronu hamującego Ia z α - motoneuronem mięśni antagonistycznych, nazywane odruchem wzajemnego hamowania α - motoneuronów mięśni antagonistycznych -hamowanie interneuronów między sobą (interneurony hamujące Ia w łukach odruchowych zginaczy i prostowników); - rola aferentacji Ib z narządów ścięgnistych (aferentacje z narządów ścięgnistych, przewodzone włóknami Ib, docierają do interneuronów hamujących α - motoneurony jednostek ruchowych mięśnia macierzystego i jego synergistów, które uzyskują również impulsy aferentne ze stawów i skóry; - rola aferentacji typu II z wrzecion mięśniowych [odruch zginania w odpowiedzi na bodziec bólowy (cofania) i towarzyszący mu skrzyżowany (kończyna drugostronna) odruch prostowania); rola aferentacji skórnych w procesach odruchowych (odruch zginania)]. 4/ Rola proprio(re)ceptorów w czynnościach odruchowych. - Czynniki nerwowe a) Rekrutacja jednostek motorycznych; b) Częstotliwość pobudzeń; c) Wzorce pobudzeń. - Czynniki mięśniowe. Właściwości mechaniczne mięśni. Analiza krzywej F(t) w skurczu pojedynczym i w skurczu dowolnym; Zależność pomiędzy długością mięśnia a wielkością rozwijanej siły; Szybkość zmian długości (prędkość). Zależność F V; Moc mięśnia. 5/ Architektura mięśni - biomechaniczny model budowy: - sarkomer; - włókno mięśniowe; - mięsień. Ćwiczenie: 6 Temat: Organizacja neuronalna wielostawowego aparatu ruchu. 1. Drogi wstępujące; 2. Drogi zstępujące; 3. Układ piramidowy; 4. Układ pozapiramidowy; 5. Twór (i układ) siatkowaty: - wstępujący układ siatkowaty; - zstępujący układ siatkowaty. Zmysł wzroku: budowa i czynność oka, kontrola ruchów gałek ocznych, ośrodkowy mechanizm percepcji wrażeń wzrokowych, rola wrażeń wzrokowych w ruchach dowolnych człowieka. Kontrola postawy ciała: pozycja pionowa (wertykalizacja), narząd równowagi, jądra przedsionkowe jako ośrodek odruchów statokinetycznych, rola wrażeń wzrokowych w kontroli postawy ciała, zaburzenia w pionowej postawie ciała i jej korekcja, współdziałanie mechanizmów kontroli postawy ciała. Edukacja i reedukacja posturalna. Podział pozycji wyjściowych ze względu na usytuowanie środka ciężkości: niskie (leżące i siady), średnie, czyli półwysokie (klęczne i przysiady), wysokie (stojąca). Ćwiczenie: 7 Temat: Organizacja układu mięśniowo szkieletowego wielostawowego aparatu ruchu. Kombinacja szeregu stawów łączących sukcesywnie segmenty kostne tworzące łańcuch kinematyczny: 9

11 - otwarty (obwodowy segment kostny kończy się wolno w przestrzeni); - zamknięty (końcowe segmenty są połączone i tworzą pierścień lub zamknięty obwód, np. obwód miednicy, klatka piersiowa oraz każda sytuacja, gdy staw obwodowy łańcucha napotyka na duży opór). Potencjalne możliwości ruchowe; stopnie swobody. Sumowanie stopni swobody stawów kończyn: - kończyna górna: 11 stopni od palców do obręczy kończyny górnej; 17 stopni od opuszek palców do tułowia; - kończyna dolna: 6 stopni jako całości do tułowia. Mięśnie wielostawowe (klasa aktonu). Lokomocja, czyli umiejętność przemieszczania się w przestrzeni: przetaczanie (apedalna), kwadripedalna (pełzanie, czworakowanie, z podporem kończyn górnych na meblach), dwunożna (dipedalna). Analiza chodu: fazy, wyznaczniki. Edukacja i reedukacja chodu. Przygotowanie do nauki chodzenia. Kształcenie ruchowe w kontekście możliwości i zdolności motorycznych: umiejętności ruchowe i wydolność energetyczna. Koordynacja ruchowa (zwinność): zdolności zróżnicowania kinestetycznego, poczucia równowagi, szybkiej reakcji, orientacji czasowo przestrzennej i rytmizacji. Właściwa nauka chodu zróżnicowana, zależnie od indywidualnych potrzeb pacjenta (odciążenie i stabilizacja). Pomoce stabilne (specjalne poręcze) i niestabilne ( balkoniki, ambony z podpasznikami, kule: pachowe, łokciowe, trójnogi, laski etc.). Wstawanie z krzesła i rodzaje chodu o kulach wzorce dwu-, trzy-, czterotaktowe. Lokomocja na wózkach. Kinezyterapia. Ogólna systematyka ćwiczeń: somato anatomiczne, fizjologiczne, strukturalne, funkcjonalne, stosowane (praktyczne). Podział ćwiczeń uwzględniający zaangażowanie osoby ćwiczącej: czynne wolne, czynne z oporem lub w odciążeniu oraz w odciążeniu z oporem. Warunki uzyskania odciążenia: uniwersalny gabinet usprawniania leczniczego (UGUL), TherapiMaster, środowisko wodne, za pomocą rąk terapeuty. Różnice w nazewnictwie typowym dla gimnastyki i kinezyterapii (wybrane przykłady). Stopniowanie trudności ćwiczeń za pomocą pozycji. Ćwiczenia kształtujące (ogólnorozwojowe): wolne, z przyborami, na przyrządach, ze współćwiczącym. Kształtowanie siły, wytrzymałości, wydolności, gibkości. Kształtowanie zdolności koordynacyjnych i równowagi. Gry i zabawy ruchowe: formy muzyczno ruchowe, w środowisku wodnym. Ćwiczenia w terenie. Kształtowanie integracji sensomotorycznej. Umiejętności poprawnego wykonywania codziennych czynności np. tzw. szkoła pleców. Ćwiczenie: 8 Temat: Lokomocja, czyli umiejętność przemieszczania się w przestrzeni: przetaczanie (apedalna), kwadripedalna (pełzanie, czworakowanie, z podporem kończyn górnych na meblach), dwunożna (dipedalna). Analiza chodu: fazy, wyznaczniki. Edukacja i reedukacja chodu. Przygotowanie do nauki chodzenia. Kształcenie ruchowe w kontekście możliwości i zdolności motorycznych: umiejętności ruchowe i wydolność energetyczna. Koordynacja ruchowa (zwinność): zdolność zróżnicowania kinestetycznego, poczucia równowagi, szybkiej reakcji, orientacji czasowo przestrzennej i rytmizacji. Właściwa nauka chodu zróżnicowana, zależnie od indywidualnych potrzeb pacjenta (obciążanie i stabilizacja). Pomoce stabilne (specjalne poręcze) i niestabilne ( balkoniki, ambony z podpaskami, kule). Wstawanie z krzesła i rodzaje chodu o kulach wzorce dwu -, trzy -, czterotaktowe. Lokomocja na wózkach. Literatura: 1. Bochenek A., Reicher M.: Anatomia człowieka pt. 1. PZWL, Warszawa

12 2. Kinalski R.: Kompendium rehabilitacji i fizjoterapii dla studentów oddziałów fizjoterapii akademii medycznych. Wydawnictwo Medyczne Urban&Partner, Wrocław Nowotny J. (red.): Edukacja i reedukacja ruchowa. Wydawnictwo Kasper, Kraków Nowotny J., Saulicz E.: Niektóre zaburzenia statyki ciała i ich korekcja. Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego Remark, Katowice Szopa J.: Zarys antropomotoryki. Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie. Wydawnictwo Skryptowe Nr 117, Kraków Sherborne W.: Ruch rozwijający dla dzieci. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa

13 KSZTAŁCENIE UMIEJĘTNOŚCI RUCHU (2) Rozliczenie godzinowe Rok Liczba godzin Forma Semestr studiów łącznie wykłady ćwiczenia seminaria zaliczenia III V egzamin Cele dydaktyczne: Umiejętności: Student potrafi: wykorzystać różne aktywności w nauczaniu ruchów oraz planowania i kontrolowania procesu opanowania czynności sportowych, wykonać podstawowe ćwiczenia z zakresu gimnastyki podstawowej, zespołowych gier sportowych, ćwiczeń lekkoatletycznych i pływania posiada ukształtowany poziom sprawności fizycznej do prowadzenia zajęć ruchowych z osobami chorymi Wiadomości: student posiada wiedzę niezbędną do kształtowania zdolności motorycznych osób w różnym wieku Treści programowe: Wykłady Wykład 1. Temat: Aktywność fizyczna a termoregulacja Źródła ciepła w organizmie człowieka. Możliwości odprowadzania ciepła. Bilans cieplny. Fizjologiczne mechanizmy termoregulacyjne. Wytwarzanie ciepła podczas pracy fizycznej. Mechanizmy wysiłkowe równowagi cieplnej. Hipotermia i jej typy. Hipertermia. Zasady postępowania w tych stanach. Wykład 2. Temat: Ogólna teoria zespołowych gier sportowych cz. 1. Specyfika gier drużynowych. Znaczenie gier drużynowych. Sport klasyfikowany i jego determinanty. Zespołowe gry sportowe jako dyscypliny sportu klasyfikowanego. Organizacyjne formy zespołowych gier sportowych w Polsce. Wykład 3. Temat: Ogólna teoria zespołowych gier sportowych cz. 2. Zespołowa gra sportowa: wartości gry, zespołowa gra jako widowisko sportowe, reguły gry, sędzia zawodów. Możność działania gracza: sytuacyjna możność działania gracza, dyspozycyjna możność działania gracza, kompletne możliwości działania gracza. Kształcenie gracza: fazy kariery zawodniczej, wieloetapowe kształcenie gracza. Etapy kształcenia gracza: etap wstępny, etap podstawowy, etap specjalny, etap profesjonalizacji. 12

14 Wykład 4. Temat: Podstawy treningu zdrowotnego. Trening zdrowotny: definicje, cele, struktura treningu, obciążenia treningowe (intensywność, objętość, częstość), rodzaje treningu, zapis obciążeń i modele treningu zdrowotnego. Wykład 5. Temat: Organizacyjno-metodyczne zasady procesu treningowego. Etapy szkolenia sportowego ich cele i zadania. Uwarunkowania procesu treningowego w różnych dyscyplinach sportu. Czasowa struktura treningu. Podstawy programowania jednostek treningowych w poszczególnych mikrocyklach, mezocyklach, cyklach rocznych i olimpijskich. Wykład 6. Temat: Kontrola treningu zdrowotnego Cele i zadania kontroli treningu. Ocena proporcji masy i wysokości ciała: wskaźnik BMI, wskaźnik Rohrera. Ocena sprawności fizycznej: ocena wytrzymałości, ocena siły kończyn górnych, ocena siły mięśni brzucha. Ocena wydolności fizycznej. Zasady bezpieczeństwa treningu zdrowotnego. Przeciwwskazania do treningu i zagrożenia wynikające ze zbyt dużych obciążeń. Wykład 7. Temat: Żywienie w treningu zdrowotnym Całkowita przemiana materii. Podstawowa przemiana materii. Przyrost czynnościowy. Wybrane metody badania przemiany materii. Bilans energetyczny. Wykorzystanie podstawowych składników dietetycznych w pokrywaniu zapotrzebowania energetycznego. Białka I i II grupy. Aminokwasy egzogenne. Substancje mineralne i witaminy. Wybrane hiperwitaminozy. Ogólne zasady żywienia. Aktywność ruchowa w stanach niedożywienia. Wykład 8. Temat: Podstawy rekreacji ruchowej Biologiczne podstawy rekreacji ruchowej. Psychologiczne podstawy rekreacji ruchowej. Społeczne i kulturowe podstawy rekreacji ruchowej. Środowiskowe uwarunkowania rekreacji ruchowej. Czynniki rozwoju rekreacji. Funkcje rekreacji ruchowej. Wykład 9. Temat: Wybrane zagadnienia rekreacji osób niepełnosprawnych Wiadomości ogólne. Rola rekreacji w zaspokajaniu minimum aktywności ruchowej. Zasady prowadzenia działalności rekreacyjnej osób niepełnosprawnych. Organizacja rekreacji osób niepełnosprawnych. Bariery ograniczające udział ludzi niepełnosprawnych w rekreacji oraz sposoby ich przezwyciężania. Podstawowe formy działalności rekreacyjnej osób niepełnosprawnych. Rekreacja w wybranych grupach niesprawności: rekreacja ruchowa osób z dysfunkcją narządu ruchu; rekreacja ruchowa osób z upośledzeniem umysłowym; rekreacja ruchowa w rewalidacji inwalidów wzroku. Wykład 10. Temat: Organizacja imprezy rekreacyjnej osób niepełnosprawnych Planowanie strategiczne imprezy rekreacyjnej. Planowanie operacyjne imprezy rekreacyjnej. Regulamin imprezy rekreacyjnej. Obowiązki prawne organizatorów imprez rekreacyjnych. Podstawowe warunki zapewnienia bezpieczeństwa i higieny imprez rekreacyjnych: uwagi ogólne; opieka medyczna; zabezpieczenie obiektów, urządzeń i sprzętu; 13

15 specjalne wymogi higieniczne. Promocja imprez sportowych: pojęcie i struktura promocji; cele, zadania i zasady kształtowania promocji; główne rodzaje promocji. Wykład 11. Temat: Długofalowe konsekwencje treningu zdrowotnego dla organizmu człowieka cz. 1. Regulacja i adaptacja czynności układu oddechowego i krążenia w długoterminowym procesie treningu zdrowotnego. Profilaktyczne funkcje treningu zdrowotnego wobec zagrożeń cywilizacyjnych układu oddechowego i krążenia. Wykład 12. Temat: Długofalowe konsekwencje treningu zdrowotnego dla organizmu człowieka cz. 2. Profilaktyczne funkcje treningu zdrowotnego wobec stałości środowiska wewnętrznego organizmu. Termogenne działanie aktywności ruchowej a tempo przemiany materii. Trening zdrowotny w kuracji odchudzającej. Systematyczna aktywność ruchowa a łaknienie, tolerancja glukozy i uwalnianie kwasów tłuszczowych. Wykład 13. Temat: Udział aktywności ruchowej w prewencji i leczeniu układu kostnego oraz w zapobieganiu przedwczesnym procesom starzenia Wpływ wysiłku i treningu fizycznego na tkankę kostną. Definicja osteoporozy i możliwość jej powstawania. Aktywność fizyczna w zapobieganiu powstawania osteoporozy. Możliwość zastosowania pracy fizycznej w jej leczeniu. Osteoporoza u sportowców. Proces starzenia się. Aktywność fizyczna w opóźnianiu procesów starzenia się. Wykład 14. Temat: Podstawy turystyki. Regiony turystyczne w Polsce, ich walory poznawcze i zdrowotne. Możliwości wykorzystania walorów regionów turystycznych w fizjoterapii. Wykład 15. Temat: Turystyka osób niepełnosprawnych. Istota turystyki osób niepełnosprawnych. Bariery ograniczające udział osób niepełnosprawnych w turystyce. Podstawowe formy aktywności turystycznej osób niepełnosprawnych. Turystyka w wybranych grupach niepełnosprawności. Zasady i formy aktywności turystycznej osób niepełnosprawnych. Ćwiczenia:: (28 godz. ćwiczeń praktycznych na pływalni, 10 godz. ćwiczeń praktycznych na hali sportowej, 22 godz. ćwiczeń teoretycznych) Ćwiczenie 1 Temat: Środowisko wodne, BHP zajęć w wodzie. miejsce pływania w hydrokinezyterapii charakterystyka ogólna środowiska wodnego wpływ środowiska na organizm człowieka przeciwwskazania i zagrożenia środowiskowe utopienie się a utonięcie, proces tonięcia jako proces umierania bezpieczeństwo i higiena zajęć w wodzie zasady postępowania, wymogi prawne, wyposażenie, regulamin 14

16 Ćwiczenie 2 Temat: Podstawowe pojęcia, terminologia i formułowanie celów nauczania 1. różnice w formułowaniu celów nauczania przez osoby uczestniczące w procesie nauczania pływania 2. podział pływania ze względu na: cel i rodzaj aktywności ruchowej 3. sposób, technika i styl, podział technik i stylów 4. podstawowe mianownictwo pływackie z uwzględnieniem technik kombinowanych 5. szczególne wartości dydaktyczne dokładanek Ćwiczenie 3 Temat: Formy i metody w nauczaniu pływania, organizacja i przebieg lekcji pływania i pływania korekcyjnego. 1. metody nauczania elementów technik pływackich 2. szczególna wartość metody analitycznej w rehabilitacji oraz nauczaniu pływania korekcyjnego 3. metody nauczania elementów technik pływackich ze względu na sposób wymiany informacji między fizjoterapeutą a pacjentem 4. formy ćwiczeń praktycznych w pływaniu z uwzględnieniem pływania korekcyjnego i rehabilitacyjnego 5. lekcja pływania a lekcja pływania korekcyjnego struktura i cele, krzywa natężenia wysiłku, osnowa i konspekt lekcji Ćwiczenie 4 Temat: Ciągi postępowania metodycznego w nauczaniu pływania i pływania korekcyjnego, podstawowe techniki pływackie 1. film dydaktyczny Ciągi metodyczne w nauczaniu podstawowych technik pływackich 2. pojęcie oswojenia z wodą 3. bariery psychiczne przed kontaktem ze środowiskiem wodnym 4. postępowanie z osobami lękliwymi 5. etapy oswajania z wodą 6. pojęcie lokomocji w wodzie i preferencje doboru prostych sposobów lokomocji w pływaniu korekcyjnym 7. etapy nauczania pływania Ćwiczenie 5 Temat: pływanie korekcyjne i korekcyjno-kompensacyjne, toki postępowania korekcyjnego 1. etapy nauczania pływania korekcyjnego 2. formułowanie celów, dobór form i metod w nauczaniu pływania korekcyjnego 3. funkcje kompensacyjne pływania 4. analiza biomechaniczna dobór ćwiczeń w pływaniu korekcyjnym 5. wybrane elementy toków postępowania korekcyjnego Ćwiczenie 6 Temat: Etap wstępny oswajania z wodą 1. pierwszy kontakt z wodą tok postępowania 2. adaptacja fizjologiczna do środowiska wodnego 3. ocena poziomu oswojenia z wodą i dobór grup ćwiczebnych Ćwiczenie 7 Temat: Podstawowe umiejętności pływackie 15

17 1. zanurzanie się, obserwacja i orientacja w środowisku 2. ułożenie ciała i zachowanie równowagi 3. pływackie oddychanie 4. proste sposoby lokomocji Ćwiczenie 8 Temat: Gry i zabawy ruchowe w nauczaniu pływania i pływania korekcyjnego 1. przygotowanie i praktyczne przeprowadzenie wybranych zabaw i gier ruchowych w środowisku wodnym z uwzględnieniem wskazań i przeciwwskazań do wykorzystania ich w nauczaniu pływania korekcyjnego. Ćwiczenie 9 Temat: Pływanie kraulem na grzbiecie cz.1 1. technika i metodyka nauczania pracy kończyn dolnych w kraulu na grzbiecie 2. zastosowanie techniki w konstrukcji ćwiczeń korekcyjnych i rehabilitacyjnych Ćwiczenie 10 Temat: Pływanie kraulem na grzbiecie cz.2 1. technika i metodyka nauczania pracy kończyn górnych w kraulu na grzbiecie 2. koordynacja ruchowo-oddechowa 3. zastosowanie kraulowej techniki pływania na grzbiecie w konstrukcji ćwiczeń korekcyjnych i rehabilitacyjnych Ćwiczenie 11 Temat: Pływanie kraulem na piersiach cz.1 1. technika i metodyka nauczania pracy kończyn dolnych w kraulu na piersiach Ćwiczenie 12 Temat: Pływanie kraulem na piersiach cz.2 1. technika i metodyka nauczania pracy kończyn górnych w kraulu na piersiach Ćwiczenie 13 Temat: Pływanie kraulem na piersiach cz.3 1. koordynacja ruchowo-oddechowa w kraulu na piersiach 2. zastosowanie kraulowej techniki pływania na piersiach w konstrukcji ćwiczeń korekcyjnych i rehabilitacyjnych Ćwiczenie 14 Temat: Pływanie żabką cz.1 1. technika i metodyka nauczania pracy kończyn dolnych w żabce Ćwiczenie 15 Temat: Pływanie żabką cz.2 1. technika i metodyka nauczania pracy kończyn górnych w żabce Ćwiczenie 16 Temat: Pływanie żabką cz.3 1. koordynacja ruchowo-oddechowa w żabce 2. zastosowanie żabkowej techniki pływania w konstrukcji ćwiczeń korekcyjnych i rehabilitacyjnych 16

18 Ćwiczenie 17 Temat: Pływanie rehabilitacyjne. 1 adaptacja elementów podstawowych technik pływackich dla potrzeb rehabilitacji - ćwiczenia oddechowe - ćwiczenia koordynacyjne - ćwiczenia z oporem - ćwiczenia zwiększające zakres ruchomości stawowej - elementy technik łączonych Ćwiczenie 18 Temat: Pływanie korekcyjne wady w płaszczyźnie strzałkowej 1. pływanie korekcyjne w plecach okrągłych i plecach wklęsłych - ćwiczenia rozciągające mięśnie przykurczone - ćwiczenia wzmacniające mięśnie osłabione Ćwiczenie 19 Temat: Pływanie korekcyjne skoliozy i wady kończyn dolnych 1. pływanie korekcyjne w płaskostopiu - ćwiczenia rozciągające mięśnie przykurczone - ćwiczenia wzmacniające mięśnie osłabione 2. pływanie korekcyjne w skoliozach - ćwiczenia rozciągające mięśnie po stronie wklęsłej skrzywienia - ćwiczenia wzmacniające mięśnie po stronie wypukłej skrzywienia Ćwiczenie 20 Temat: Boczne skrzywienia kręgosłupa i wady kończyn dolnych 1. Klasyfikacja bocznych skrzywień kręgosłupa. 2. Etiologia bocznych skrzywień kręgosłupa 3. Kompensacja bocznych skrzywień kręgosłupa 4. Stopa płaska statyczna. 5. Kolana koślawe. 6. Kolana szpotawe. Ćwiczenie 21 Temat: Korekcja wad postawy 1. Etapy postępowania korekcyjnego. 2. Zasady ćwiczeń korekcyjnych. 3. Systematyka ćwiczeń korekcyjnych 4. Dobór pozycji wyjściowych w ćwiczeniach korekcyjnych 5. Znaczenie środowiska w korekcji wad postawy Ćwiczenie 22 Temat: Organizacja procesu korygowania wad postawy 1. Cel, zadania, metody ćwiczeń korekcyjnych. 2. Lekcja ćwiczeń korekcyjnych. 3. Tok i osnowa lekcyjna. 4. Zabawowe formy ćwiczeń. 5. Indywidualna praca z dzieckiem i jego rodzicami. Ćwiczenie 23 Temat: Gimnastyka korekcyjna plecy okrągłe 1. Podstawowe postępowanie korekcyjne w plecach okrągłych 17

19 - ćwiczenia rozciągające mięśnie przykurczone - ćwiczenia kształtujące nawyk prawidłowej postawy - ćwiczenia wzmacniające mięśnie osłabione Ćwiczenie 24 Temat: Gimnastyka korekcyjna plecy wklęsłe 1. Podstawowe postępowanie korekcyjne w plecach wklęsłych - ćwiczenia rozciągające mięśnie przykurczone - ćwiczenia kształtujące nawyk prawidłowej postawy - ćwiczenia wzmacniające mięśnie osłabione Ćwiczenie 25 Temat: Gimnastyka korekcyjna płaskostopie 1. Podstawowe postępowanie korekcyjne w płaskostopiu - ćwiczenia rozciągające mięśnie przykurczone - ćwiczenia kształtowania i doskonalenia nawyku prawidłowego ustawiania stóp - ćwiczenia wzmacniające mięśnie osłabione Ćwiczenie 26 Temat: Gimnastyka korekcyjna skoliozy 1. Podstawowe postępowanie korekcyjne w skoliozach - ćwiczenia rozciągające mięśnie po stronie wklęsłej skrzywienia - ćwiczenia kształtujące i doskonalące nawyk przyjmowania prawidłowej postawy - ćwiczenia wzmacniające mięśnie po stronie wypukłej skrzywienia Ćwiczenie 27 Temat: Ćwiczenia w dysfunkcjach układu oddechowego 1. ćwiczenia oddechowe wolne 2. ćwiczenia oddechowe wspomagane 3. ćwiczenia oddychania torem brzusznym Ćwiczenie 28 Temat: Podstawy rekreacji 1. Podstawowe pojęcia oraz znaczenie rekreacji. 2. Podstawowe formy i metody stosowane w rekreacji. 3. Zasady organizacji imprez rekreacyjnych. 4. Prawne podstawy działalności rekreacyjnej. Ćwiczenie 29 Temat: Podstawy turystyki 1. Podstawowe pojęcia oraz znaczenie turystyki. 2. Rodzaje i formy turystyki. 3. Ogólne zasady organizacji imprez turystycznych. 4. Prawne podstawy działalności turystycznej. Ćwiczenie 30 Temat: Synteza wiadomości i umiejętności z zakresu: 1. pływania 2. pływania korekcyjnego 3. gimnastyki korekcyjnej 18

20 Literatura 1. Bartkowiak E.:Sportowa technika pływania.warszawa Bartkowiak E.: I ty możesz pływać. Warszawa Bułgakowa N. Ż.: Pławanije. Moskwa Czabański B., Fiłon M.: Elementy teorii pływania. AWF, Wrocław Czabański B.: Uczenie się czynności ruchowych i regulacja zachowania. Wrocław Dembo A.G.: Sportiwnaja miedicyna i liecziebnaja fiziczieskaja kultura. Fizkultura i Sport. Moskwa Dybińska E., Wójcicki A.: Wskazówki metodyczne do nauczania pływania. Kraków Dziennik Ustaw RP 1997 nr Holmer I.: Physiology of swimming man, Acta Psychologica Scandinavica Iwanowski W., Fecica D.: Wpływ sportu pływackiego na kształtowanie się fizjologicznych krzywizn kręgosłupa u dziewcząt wrocławskich. Kultura Fizyczna, 1979, Kalinowski A.: Technika pływania ludzi niepełnosprawnych uprawiających wyczynowo sport pływacki. Zeszyty Naukowe. AWF, Wrocław 1985, Karpiński R.: Nauczanie pływania. Katowice Kępiński A.: Lęk, Warszawa Kołodziej J.: Pływanie korekcyjne. AWF, Kraków 198, Kutzner Kozińska M.: Korekcja wad postawy. WSiP, Warszawa Kutzner Kozińska M., Demel M.: O pełny zakres i współczesną treść korekty i kompensacji w procesie wychowania fizycznego. W: Korekta i kompensacja w rozwoju młodzieży szkolnej. Warszawa Kutzner Kozińska M.: Korekcja wad postawy. AWF, Warszawa Lisowski J., Małachowska-Lisowska M.: Pływanie. W: Podstawy teorii i metodyki kształcenia umiejętności ruchowych. Motylewski S., Poziomska-Piątkowska E., UM Łódź 2003, t. CCLV 19. Lisowski J., Motylewski S., Małachowska-Lisowska M.: Pływanie. Elementy hydrokinezyterapii. PW WAM, Łódź Matynia J., Rostkowska E.: Zabawy i gry ruchowe w wodzie. Skrypty AWF, Poznań 1979, Matynia J., Rostkowska E.: Zabawy i gry ruchowe w nauczaniu pływania. AWF, Poznań Onoprienko B.J.: Biomiechanika pławanija. Kijów Osokina T.I.: Kak nauczit dietiej pławat. Moskwa Owczarek S.: Korekcja wad postawy. Pływanie i ćwiczenia w wodzie. WSiP, Warszawa Poliesja G.B., Pietrienko G.G.: Leczebnoje pławanije. Kijów Weiss M. (red.): Fizjoterapia. PZWL, Warszawa Wiesner W.: Próba oceny umiejętności rozpoznawania informacji od dziecka uczącego się pływać przez nauczyciela pływania. W: Pływanie sportowe. Gdańsk Wiesner W.: Nauczanie uczenie się pływania. AWF, Wrocław Żukowska Z., Żukowski R.: Pedagogiczne przesłanki swoistych interakcji w procesie nauczania czynności ruchowych. W: Koszczyc T. (red.): Dydaktyka wychowania fizycznego. Wrocław

Opis efektów kształcenia. Studia Podyplomowe Fizjoterapii i Medycyny Sportowej /nazwa studiów podyplomowych/

Opis efektów kształcenia. Studia Podyplomowe Fizjoterapii i Medycyny Sportowej /nazwa studiów podyplomowych/ Załącznik nr 2 do Uchwała NrAR001-2 - V/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach z dnia 26 maja 2015r.w sprawie zatwierdzenia efektów kształcenia studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

I. Założenia programowe:

I. Założenia programowe: CENTRUM DOSKONALENIA KADR I SZKOLENIA AWF W POZNANIU RAMOWY PROGRAM kształcenia na stopień Instruktora Sportu AWF Pływanie (Część specjalistyczna) I. Założenia programowe: 1.1. Cele i zadania przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA REHABILITACYJNA Materiały dydaktyczne 3

INŻYNIERIA REHABILITACYJNA Materiały dydaktyczne 3 INŻYNIERIA REHABILITACYJNA Materiały dydaktyczne 3 ZAOPATRZENIE ORTOTYCZNE Ortozą nazywamy każde urządzenie kompensujące dysfunkcję układu senso-motorycznego (Wooldrige 1972) Ortoza jest urządzeniem techniczny,

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia tematyczne na obrony w roku akademickim 2012/2013. Uwaga!

Zagadnienia tematyczne na obrony w roku akademickim 2012/2013. Uwaga! Zagadnienia tematyczne na obrony w roku akademickim 2012/2013 Uwaga! Na egzaminie dyplomowym w roku akademickim 2012/2013 student otrzymuje co najmniej 3 pytania z bloku przedmiotów kierunkowych tj.: co

Bardziej szczegółowo

Anna Słupik. Układ czucia głębokiego i jego wpływ na sprawność ruchową w wieku podeszłym

Anna Słupik. Układ czucia głębokiego i jego wpływ na sprawność ruchową w wieku podeszłym Anna Słupik Układ czucia głębokiego i jego wpływ na sprawność ruchową w wieku podeszłym 16.05.2007 Struktura układu czucia głębokiego Receptory w strukturach układu ruchu: mięśnie + ścięgna więzadła torebka

Bardziej szczegółowo

M1_W04 M1_W10 K_W 01 M1_W01 M1_W02 M1_W10 K_W 02 M1_W05 M1_W03 K_W 03 M1_W08 M1_W11, M1_W12 M1_W01 M1_W02 M1_W03 M1_W07 M1_W10 M1_W01 M1_W07 M1_W10

M1_W04 M1_W10 K_W 01 M1_W01 M1_W02 M1_W10 K_W 02 M1_W05 M1_W03 K_W 03 M1_W08 M1_W11, M1_W12 M1_W01 M1_W02 M1_W03 M1_W07 M1_W10 M1_W01 M1_W07 M1_W10 TABELA ODNIESIENIA EFEKTÓW KIERUNKOWYCH DO EFEKTÓW OBSZAROWYCH KIERUNEK FIZJOTERAPIA POZIOM KSZTAŁCENIA - studia i stopnia PROFIL KSZTAŁCENIA - praktyczny OBSZAR KSZTAŁCENIA - obszar nauk medycznych, nauk

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I FIZJOTERAPII KARTA PRZEDMIOTU

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I FIZJOTERAPII KARTA PRZEDMIOTU POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I FIZJOTERAPII KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU KURS INSTRUKTORÓW REKREACJI RUCHOWEJ FITNES NOWOCZESNE FORMY GIMNASTYKI, część specjalistyczna 2.

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku KARTA PRZEDMIOTU (SYLABUS) W CYKLU KSZTAŁCENIA 2014-2016. Zakład Fizykalnych Metod Terapeutycznych

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku KARTA PRZEDMIOTU (SYLABUS) W CYKLU KSZTAŁCENIA 2014-2016. Zakład Fizykalnych Metod Terapeutycznych Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku KARTA PRZEDMIOTU (SYLABUS) W CYKLU KSZTAŁCENIA 2014-2016 Katedra Fizjoterapii / Jednostka Organizacyjna: Zakład Fizykalnych Metod Terapeutycznych Kierunek:

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Biomechanika z elementami ergonomii. Pierwszy

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Biomechanika z elementami ergonomii. Pierwszy YL AB U MODUŁ U ( PRZDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów pecjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Biomechanika z elementami ergonomii

Bardziej szczegółowo

METODYKA PŁYWANIA. W zajęciach z metodyki pływania uczestniczą studenci II roku studiów dziennych na kierunku Wychowanie Fizyczne.

METODYKA PŁYWANIA. W zajęciach z metodyki pływania uczestniczą studenci II roku studiów dziennych na kierunku Wychowanie Fizyczne. METODYKA PŁYWANIA 1. ORGANIZACJA PRZEDMIOTU W zajęciach z metodyki pływania uczestniczą studenci II roku studiów dziennych na kierunku Wychowanie Fizyczne. Celem zajęć jest przygotowanie studentów do samodzielnej

Bardziej szczegółowo

PLAN REALIZACJI PRZEDMIOTU: Pływanie ogólne i terapeutyczne Kierunek Fizjoterapia, Studia licencjackie, rok I i II, semestr 2 i 3.

PLAN REALIZACJI PRZEDMIOTU: Pływanie ogólne i terapeutyczne Kierunek Fizjoterapia, Studia licencjackie, rok I i II, semestr 2 i 3. Katedra Teorii i Metodyki Sportu Zakład Teorii i Metodyki Sportów Wodnych PLAN REALIZACJI PRZEDMIOTU: Pływanie ogólne i terapeutyczne Kierunek Fizjoterapia, Studia licencjackie, rok I i II, semestr 2 i

Bardziej szczegółowo

Specjalizacja: trening zdrowotny

Specjalizacja: trening zdrowotny Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS w Cyklu Kształcenia 2014-2016 Katedra Fizjoterapii Jednostka Organizacyjna: Zakład Fizjoterapii Klinicznej i Praktyk Zawodowych Kierunek: Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

Obiektywne metody diagnostyki narządu ruchu w fizjoterapii

Obiektywne metody diagnostyki narządu ruchu w fizjoterapii Obiektywne metody diagnostyki narządu ruchu w fizjoterapii 1 semestr 14 godzin wykładów i 28 godzin ćwiczeń Studia drugiego stopnia (magisterskie) stacjonarne Fizjoterapia I rok /2 semestr Cele nauczania

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu Wydział Zdrowia i Nauk Medycznych obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015 Kierunek studiów: Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Pływanie terapeutyczne

SYLABUS. Pływanie terapeutyczne PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Pływanie terapeutyczne Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA I WARSZTATY TERAPEUTYCZNE

SZKOLENIA I WARSZTATY TERAPEUTYCZNE SZKOLENIA I WARSZTATY TERAPEUTYCZNE Prowadzi wg programu autorskiego mgr Izabela Gelleta - specjalista rehabilitacji ruchowej I 0, terapeuta metod NDT-Bobath, PNF, SI, pedagog, terapeuta z kilkunastoletnim

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Kształcenie ruchowe i metodyka nauczania ruchu

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Kształcenie ruchowe i metodyka nauczania ruchu SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej kierunek)

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW

PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW w dyscyplinie UNIHOKEJ Toruński Związek Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej Lipiec 2014 l. Cele i zadania; - zapoznanie uczestników z teoretycznymi, metodycznymi i

Bardziej szczegółowo

Tematyka wykładów i ćwiczeń z kinezyterapii

Tematyka wykładów i ćwiczeń z kinezyterapii Tematyka wykładów i ćwiczeń z kinezyterapii Zasadniczym celem nauczania przedmiotu jest zapoznanie studentów z podstawami teoretycznymi oraz systematyką, metodyką i techniką wykonywania ćwiczeń leczniczych,

Bardziej szczegółowo

Plan i program Kursu Instruktorów Rekreacji Ruchowej część ogólna

Plan i program Kursu Instruktorów Rekreacji Ruchowej część ogólna Plan i program Kursu Instruktorów Rekreacji Ruchowej część ogólna Lp. Przedmiot Prowadzący Ilość godzin 1 Anatomia dr Jarosław Domaradzki 8 2 Antropomotoryka dr Marek Konefał 8 3 Teoria sportu Mgr Leszek

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Pływanie w fizjoprofilaktyce

SYLABUS. Pływanie w fizjoprofilaktyce PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Pływanie w fizjoprofilaktyce

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH Student w ramach realizacji praktyki klinicznej w danej specjalizacji dostępnej w wybranej placówce medycznej, powinien odbywać ją w

Bardziej szczegółowo

Specjalizacja: trening zdrowotny

Specjalizacja: trening zdrowotny Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W CYKLU Kształcenia 2014-2016 Katedra Fizjoterapii Jednostka Organizacyjna: Rodzaj studiów i profil : Nazwa przedmiotu: Tryb studiów Rok Zakład

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł specjalności inżynieria rehabilitacyjna Rodzaj zajęć: wykład, seminarium PODSTAWY ORTOPEDII KLINICZNEJ Clinical Orthopedics

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Anatomia funkcjonalna i rtg

OPIS PRZEDMIOTU. Anatomia funkcjonalna i rtg Załącznik Nr 1.11 pieczątka jednostki organizacyjnej OPIS PRZEDMIOTU, PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS PRZEDMIOTU Nazwa

Bardziej szczegółowo

rok szkolny 2012/2013

rok szkolny 2012/2013 Projekt Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I-III szkół podstawowych W zdrowym ciele proste plecy Realizator Hanna Antoń Termin 20 XI 2012r. - Liczba godzin 60 rok szkolny 2012/2013

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia Katedra Morfologicznych i Czynnościowych Podstaw Kultury Fizycznej Kierunek: Wychowanie Fizyczne SYLABUS Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Bioetyka. dr M. Dolata. 1 ECTS F-2-P-B-04 Forma studiów /liczba godzin studia /liczba punktów ECTS:

Bioetyka. dr M. Dolata. 1 ECTS F-2-P-B-04 Forma studiów /liczba godzin studia /liczba punktów ECTS: Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające / wymagania wstępne: Nazwa modułu (przedmiot lub grupa przedmiotów): Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

P R O G R A M S T U D I Ó W I S T O P N I A D L A K I E R U N K U F I Z J O T E R A P I A

P R O G R A M S T U D I Ó W I S T O P N I A D L A K I E R U N K U F I Z J O T E R A P I A A k a d e m i a W y c h o w a n i a F i z y c z n e g o J ó z e f a P i ł s u d s k i e g o w W a r s z a w i e W y d z i a ł T u r y s t y k i i Z d r o w i a w B i a ł e j P o d l a s k i e j P R O G

Bardziej szczegółowo

FIZJOTERAPIA OGÓLNA 1. Informacje o przedmiocie (zaj ciach), jednostce koordynuj cej przedmiot, osobie prowadz cej Cel zaj

FIZJOTERAPIA OGÓLNA 1. Informacje o przedmiocie (zaj ciach), jednostce koordynuj cej przedmiot, osobie prowadz cej Cel zaj FIZJOTERAPIA OGÓLNA 1. Informacje o przedmiocie (zajęciach), jednostce koordynującej przedmiot, osobie prowadzącej 1.1. Nazwa przedmiotu (zajęć): Fizjoterapia ogólna 1.2.Forma przedmiotu: Wykłady, ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA do egzaminu dyplomowego na kierunku fizjoterapia w WyŜszej Szkole Planowania Strategicznego w Dąbrowie Górniczej

ZAGADNIENIA do egzaminu dyplomowego na kierunku fizjoterapia w WyŜszej Szkole Planowania Strategicznego w Dąbrowie Górniczej ZAGADNIENIA do egzaminu dyplomowego na kierunku fizjoterapia w WyŜszej Szkole Planowania Strategicznego w Dąbrowie Górniczej 1. Miejsce fizjoterapii w rehabilitacji medycznej 2. Związek rehabilitacji z

Bardziej szczegółowo

Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia. Efekty kształcenia dla modułu kształcenia. kształcenia Wiedza M2_W06 K_W06

Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia. Efekty kształcenia dla modułu kształcenia. kształcenia Wiedza M2_W06 K_W06 Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu Wydział wychowania fizycznego Katedra Teorii i Metodyki Wychowania Fizycznego Zakład Specjalnej Edukacji Fizycznej Specjalność Funkcjonalny

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO IM. EUGENIUSZA PIASECKIEGO W POZNANIU ZAMIEJSCOWY WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO IM. EUGENIUSZA PIASECKIEGO W POZNANIU ZAMIEJSCOWY WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO IM. EUGENIUSZA PIASECKIEGO W POZNANIU ZAMIEJSCOWY WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ Kierunek: FIZJOTERAPIA KARTA PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu ANATOMIA PRAWIDŁOWA CZŁOWIEKA Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia w autokorektorze

Ćwiczenia w autokorektorze Ćwiczenia w autokorektorze W proponowanej metodyce terapii uwzględniliśmy wytyczne i zalecenia opracowane przez SOSORT. 1 - najważniejszym elementem kinezyterapii skolioz są ćwiczenia czynne prowadzące

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Anatomia Kod przedmiotu: 3 Rodzaj

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Masaż leczniczy. Fizykoterapii i Masażu. Fizjoterapia Studia I stopnia Niestacjonarne. Obowiązkowy. II rok 3, 4 semestr

SYLABUS. Masaż leczniczy. Fizykoterapii i Masażu. Fizjoterapia Studia I stopnia Niestacjonarne. Obowiązkowy. II rok 3, 4 semestr SYLABUS Nazwa przedmiotu Masaż leczniczy Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny Instytut Fizjoterapii, Zespół Fizykoterapii i Masażu Kod przedmiotu Studia I stopnia Kierunek studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2012/2013. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 16.

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2012/2013. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 16. Państwowa Wyższa Szko la Zawodowa w Nowym Sa czu Karta przedmiotu Instytut Kultury Fizycznej obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 01/01 Kierunek studiów: Wychowanie fizyczne

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra EKONOMIKI TURYSTYKI. Kierunek: TURYSTYKA I REKREACJA

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra EKONOMIKI TURYSTYKI. Kierunek: TURYSTYKA I REKREACJA PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra EKONOMIKI TURYSTYKI Kierunek: TURYSTYKA I REKREACJA SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjologia pracy i wypoczynku

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Gimnastyka Korekcyjna w Wychowaniu Fizycznym i Zdrowotnym I. Założenia organizacyjne 1. Studia podyplomowe Gimnastyka korekcyjno kompensacyjna mają charakter doskonaląco kwalifikacyjny.

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Biologiczne podstawy człowieka. 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja 3.

Załącznik Nr 1 KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Biologiczne podstawy człowieka. 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja 3. Załącznik Nr 1 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Biologiczne podstawy człowieka 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja 3. POZIOM STUDIÓW: I 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I/I 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 3 6. LICZBA

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW. Kierunek: FIZJOTERAPIA, studia pierwszego stopnia w formie stacjonarnej, profil ogólnoakademicki od roku akademickiego 2015/2016

PLAN STUDIÓW. Kierunek: FIZJOTERAPIA, studia pierwszego stopnia w formie stacjonarnej, profil ogólnoakademicki od roku akademickiego 2015/2016 PLAN STUDÓW Semestr Σ W CA CL CP CK S PZ Forma zakończenia Anatomia prawidłowa człowieka cz. 5 5 0 Zo Kierunek: FZJOTERAPA, studia pierwszego stopnia w formie stacjonarnej, profil ogólnoakademicki od roku

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Traumatologia sportowa KOD S/I/st/23

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Traumatologia sportowa KOD S/I/st/23 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Traumatologia sportowa KOD S/I/st/23 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III rok/vi semestr 5. LICZBA PUNKTÓW

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: 3 Forma studiów: Nazwa przedmiotu: stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 12/2012 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 28 lutego 2012 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia. FIZJOTERAPIA absolwent:

Efekty kształcenia. FIZJOTERAPIA absolwent: Efekty kształcenia Tabela odniesień efektów kształcenia dla kierunku studiów FIZJOTERAPIA studia pierwszego stopnia, profil praktyczny do obszarowych efektów kształcenia Objaśnienie oznaczeń w symbolach:

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Medyczna, Wydział Ogólnomedyczny Fizjoterapia Drugi Praktyczny. Pedagogika specjalna. mgr D. Wyrzykowska - Koda

Wyższa Szkoła Medyczna, Wydział Ogólnomedyczny Fizjoterapia Drugi Praktyczny. Pedagogika specjalna. mgr D. Wyrzykowska - Koda Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające / wymagania wstępne: Nazwa modułu (przedmiot lub grupa przedmiotów): Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia. Kod modułu Język kształcenia Efekty kształcenia dla modułu kształcenia

Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia. Kod modułu Język kształcenia Efekty kształcenia dla modułu kształcenia Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu Kod modułu Język Efekty dla modułu Wychowanie fizyczne Zakład Fizjologii, Katedra Nauk Fizjologiczno- Medycznych Fizjologiczne podstawy treningu

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia

Efekty kształcenia dla kierunku i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia Efekty dla kierunku i ich relacje z efektami dla obszarów Wydział prowadzący kierunek studiów: REHABILITACJI Kierunek stadiów: (nazwa kierunku musi być odebrania do zawartości programu a zwłaszcza do zakładanych

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Teoria i metodyka nauczania

Bardziej szczegółowo

Człowiek - najlepsza inwestycja

Człowiek - najlepsza inwestycja RAMOWE PROGRAMY KURSÓW REALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU ZDOBĄDŹ KWALIFIKACJE ZAWODOWE. Na zakończenie każdego z kursów przewidziano 4 godziny zajęć doradczych związanych z kursem. RACHUNKOWOŚĆ Z ZAAWANSOWANYM

Bardziej szczegółowo

szkole, trener personalny, kinezygerontoterapia forma studiów - stacjonarne

szkole, trener personalny, kinezygerontoterapia forma studiów - stacjonarne Opisy przedmiotów ECTS dla kierunku wychowanie fizyczne specjalność: odnowa biologiczna, instruktorsko trenerska, wychowanie fizyczne w Semestr I (limit 30) szkole, trener personalny, kinezygerontoterapia

Bardziej szczegółowo

KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA

KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA I. 1 Nazwa modułu kształcenia Informacje ogólne Wychowanie Fizyczne 2 Nazwa jednostki prowadzącej moduł Państwowa Szkoła Wyższa im. Papieża Jana Pawła II,Studium Wychowania Fizycznego

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Wykład monograficzny z nauk biologicznych KOD WF/II/st/31

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Wykład monograficzny z nauk biologicznych KOD WF/II/st/31 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Wykład monograficzny z nauk biologicznych KOD WF/II/st/31 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne. Specjalność: wychowanie fizyczne w służbach mundurowych 3. POZIOM STUDIÓW

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Sport osób niepełnosprawnych, rekreacja i turystyka zintegrowana. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów

SYLABUS. Sport osób niepełnosprawnych, rekreacja i turystyka zintegrowana. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów SYLABUS Nazwa przedmiotu Sport osób niepełnosprawnych, rekreacja i turystyka zintegrowana Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

DIETETYKA W SPORCIE I ODNOWIE BIOLOGICZNEJ

DIETETYKA W SPORCIE I ODNOWIE BIOLOGICZNEJ OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Umiejscowienie w obszarach kształcenia: studia podyplomowe w zakresie Dietetyki w sporcie i odnowie biologicznej lokują się w obszarze nauk medycznych nauk o zdrowiu i nauk o kulturze

Bardziej szczegółowo

SKOLIOZY. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 RODZAJ SKOLIOZY. BOCZNE SKRZYWIENIE KRĘGOSŁUPA (scoliosis)

SKOLIOZY. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 RODZAJ SKOLIOZY. BOCZNE SKRZYWIENIE KRĘGOSŁUPA (scoliosis) Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 SKOLIOZY BOCZNE SKRZYWIENIE KRĘGOSŁUPA (scoliosis) Jest to odchylenie osi anatomicznej kręgosłupa od mechanicznej w trzech płaszczyznach: czołowej, strzałkowej i poprzecznej. Skolioza

Bardziej szczegółowo

Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania.

Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania. Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania. W czasie zajęć ocenie podlegają wyłącznie zaangażowanie i aktywność ucznia na zajęciach. Planowane są w semestrze: - 3 oceny z zadań

Bardziej szczegółowo

Fizjoterapia dzieci i niemowląt

Fizjoterapia dzieci i niemowląt Fizjoterapia dzieci i niemowląt FORU/H www.e-forum.pl www.e-forum.pl FIZJOTERAPIA DZIECI DNIEMOWLĄT FORU/M Wiedza ^usługach rynku strona 1 Spis treści Spis treści NEUROLOGIA 1 Prawidłowy rozwój dziecka

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia Katedra Morfologicznych i Czynnościowych Podstaw Kultury Fizycznej Kierunek: Wychowanie Fizyczne SYLABUS Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Program Studenckiej Praktyki Zawodowej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Pile Kierunek Fizjoterapia

Program Studenckiej Praktyki Zawodowej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Pile Kierunek Fizjoterapia Program Studenckiej Praktyki Zawodowej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Pile Kierunek Fizjoterapia OBOWIĄZUJE OD 19.03.2010r. 1. Określenie rodzaju i czasu trwania praktyki: PO II semestrze -międzysemestralna

Bardziej szczegółowo

14 Przysposobienie biblioteczne 0 1 z 15,4 15 Szkolenie BHP z el. ergonomii 0 4 z 16,9

14 Przysposobienie biblioteczne 0 1 z 15,4 15 Szkolenie BHP z el. ergonomii 0 4 z 16,9 Opisy przedmiotów ECTS dla kierunku Wychowanie Fizyczne specjalność odnowa biologiczna, instruktorsko trenerska, WF w szkole forma studiów - stacjonarne nabór 2012 2015 Semestr I (limit 30) I. Przedmioty

Bardziej szczegółowo

Promotorzy, propozycje tematów prac licencjackich, terminy seminariów dyplomowych i konsultacji

Promotorzy, propozycje tematów prac licencjackich, terminy seminariów dyplomowych i konsultacji Wydział Ochrony Zdrowia Kierunek: FIZJOTERAPIA rok akademicki 2015-2016 Promotorzy, propozycje tematów prac licencjackich, terminy seminariów dyplomowych i konsultacji UWAGA! Osoby, które nie złożą deklaracji

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł specjalności inżynieria rehabilitacyjna Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium URZĄDZENIA I SPRZĘT REHABILITACYJNY Facilities

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Podstawy kliniczne fizjoterapii w chirurgii i ortopedii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot

SYLABUS. Podstawy kliniczne fizjoterapii w chirurgii i ortopedii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot SYLABUS Nazwa przedmiotu Podstawy kliniczne fizjoterapii w chirurgii i ortopedii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

KARTA MODUŁU (PRZEDMIOTU) Strona 1 z 5. 1.Nazwa modułu Fizjoterapia w chorobach narządów wewnętrznych: Geriatria

KARTA MODUŁU (PRZEDMIOTU) Strona 1 z 5. 1.Nazwa modułu Fizjoterapia w chorobach narządów wewnętrznych: Geriatria KARTA MODUŁU (PRZEDMIOTU) 1.Nazwa modułu Fizjoterapia w chorobach narządów wewnętrznych: Geriatria 2. Kod modułu 23-CHW 3. Karta modułu ważna od roku akademickiego 213214 4. Wydział Wydział Opieki Zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE FIZYCZNE II rok semestr 4 / studia stacjonarne. Specjalności: wf i gimnastyka korekcyjna, wf i edukacja dla bezpieczeństwa, wf i przyroda

WYCHOWANIE FIZYCZNE II rok semestr 4 / studia stacjonarne. Specjalności: wf i gimnastyka korekcyjna, wf i edukacja dla bezpieczeństwa, wf i przyroda Fizjologia WYCHOWANIE FIZYCZNE II rok semestr 4 / studia stacjonarne Specjalności: wf i gimnastyka korekcyjna, wf i edukacja dla bezpieczeństwa, wf i przyroda Tematyka ćwiczeń ( zajęcia 2 godz.) 1. Fizjologia

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w chorobach

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Anatomia prawidłowa, funkcjonalna i rentgenowska

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Anatomia prawidłowa, funkcjonalna i rentgenowska SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Anatomia prawidłowa, funkcjonalna i rentgenowska Kod przedmiotu/ modułu*

Bardziej szczegółowo

UKŁAD MIĘŚNIOWY. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 MIOLOGIA OGÓLNA BUDOWA MIĘŚNIA

UKŁAD MIĘŚNIOWY. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 MIOLOGIA OGÓLNA BUDOWA MIĘŚNIA Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 MIOLOGIA OGÓLNA UKŁAD MIĘŚNIOWY Mięśnie tworzą czynny narząd ruchu. Zbudowane są z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej sterowanej przez ośrodkowy układ nerwowy. Ze względu

Bardziej szczegółowo

Instytut Ochrony Zdrowia, Zakład Fizjoterapii

Instytut Ochrony Zdrowia, Zakład Fizjoterapii Kod przedmiotu: PLPILA0-IOZFIZ-L-lpl-013 Pozycja planu: B1 1. INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane 1 Nazwa przedmiotu Anatomia prawidłowa człowieka I Kierunek studiów Fizjoterapia 3 Poziom studiów

Bardziej szczegółowo

PROGRAM GIMNASTYKI KOREKCYJNEJ na rok szkolny 2010/2011

PROGRAM GIMNASTYKI KOREKCYJNEJ na rok szkolny 2010/2011 PROGRAM GIMNASTYKI KOREKCYJNEJ na rok szkolny 2010/2011 ZADANIA OGÓLNE: 1. Kształtowanie odruchu prawidłowej postawy ciała. 2. Niedopuszczenie do powstania wad postawy ciała, gdy zaistnieją warunki sprzyjające

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U - MAS A Ż LECZNICZY. Masaż Leczniczy 2015/2016

S YL AB US MODUŁ U - MAS A Ż LECZNICZY. Masaż Leczniczy 2015/2016 S YL AB US MODUŁ U - MAS A Ż LECZNICZY I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Masaż Leczniczy Obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Wymagania wstępne: znajomość anatomii i fizjologii człowieka na poziomie szkoły średniej oraz dobra ogólna sprawność fizyczna

Wymagania wstępne: znajomość anatomii i fizjologii człowieka na poziomie szkoły średniej oraz dobra ogólna sprawność fizyczna MASAŻ LECZNICZY Zakład Rehabilitacji Oddział Fizjoterapii II WL. p.o. Kierownika Zakładu: dr n med. Dariusz Białoszewski Odpowiedzialny za dydaktykę: dr n med. Dariusz Białoszewski Kierownik zespołu nauczającego

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Trening zdrowotny KOD WF/II/st/18

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Trening zdrowotny KOD WF/II/st/18 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Trening zdrowotny KOD WF/II/st/18 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne 3. POZIOM STUDIÓW 1 : II stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I rok/i semestr 5.

Bardziej szczegółowo

Plan studiów II stopnia kierunek Fizjoterapia specjalność: Fizjoterapia w geriatrii. I rok. 15 tyg ECTS. Grupa treści humanistycznych

Plan studiów II stopnia kierunek Fizjoterapia specjalność: Fizjoterapia w geriatrii. I rok. 15 tyg ECTS. Grupa treści humanistycznych Przedmiot W Ćw Egz W Ćw Egz W Ćw Egz W Ćw Egz Historia rehabilitacji 15 0,5 0,5 Filozofia człowieka 15 0,5 0,5 Bioetyka 15 0,5 0,5 Socjologia niepełnosprawności i rehabilitacji Ogółem godzin Plan studiów

Bardziej szczegółowo

KARTA MODUŁU (PRZEDMIOTU) Strona 1 z 5. 1.Nazwa modułu Fizjoterapia w chorobach wewnętrznych: Pediatria

KARTA MODUŁU (PRZEDMIOTU) Strona 1 z 5. 1.Nazwa modułu Fizjoterapia w chorobach wewnętrznych: Pediatria KARTA MODUŁU (PRZEDMIOTU) 1.Nazwa modułu Fizjoterapia w chorobach wewnętrznych: Pediatria 2. Kod modułu 23-CHW 3. Karta modułu ważna od roku akademickiego 213214 4. Wydział Wydział Opieki Zdrowotnej 5.

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI KINEZYTERAPEUTYCZNE STOSOWANE W REHABILITACJI

TECHNIKI KINEZYTERAPEUTYCZNE STOSOWANE W REHABILITACJI 6 TECHNIKI KINEZYTERAPEUTYCZNE STOSOWANE W REHABILITACJI Wojciech Chydziński Kinezyterapia (kinesis ruch, therapeia leczenie) jest podstawą rehabilitacji medycznej i obejmuje całość zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

PLECY WKLĘSŁE. Slajd 1. (Dorsum concavum) Slajd 2. Slajd 3 OPIS WADY

PLECY WKLĘSŁE. Slajd 1. (Dorsum concavum) Slajd 2. Slajd 3 OPIS WADY Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 PLECY WKLĘSŁE (Dorsum concavum) OPIS WADY W większości przypadków istotą wady jest pogłębienie fizjologicznej lordozy lędźwiowej połączone ze zmianami w jej zasięgu i kształcie.

Bardziej szczegółowo

PLAN REALIZACJI PRZEDMIOTU

PLAN REALIZACJI PRZEDMIOTU Zakład Sportów Wodnych Instytut Sportu PLAN REALIZACJI PRZEDMIOTU Pływanie i ratownictwo wodne, Kierunek Wychowanie Fizyczne, studia I stopnia licencjackie, rok II. 1. CELE NAUCZANIA: Celem zajęć jest

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Pierwszy

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Pierwszy YL AB U MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów pecjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Diagnostyka funkcjonalna i programowanie

Bardziej szczegółowo

Projekt standardów nauczania dla przedmiotu pływanie realizowane w Katedrze Teorii i Metodyki Sportu

Projekt standardów nauczania dla przedmiotu pływanie realizowane w Katedrze Teorii i Metodyki Sportu Projekt standardów nauczania dla przedmiotu pływanie realizowane w Katedrze Teorii i Metodyki Sportu Katedra: Teorii i Metodyki Sportu Zakład: Teorii i Metodyki Sportów Wodnych Plan realizacji przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY FIZJOTERAPII I MASAŻ LECZNICZY

PODSTAWY FIZJOTERAPII I MASAŻ LECZNICZY PODSTAWY FIZJOTERAPII I MASAŻ LECZNICZY 1. Informacje o przedmiocie (zajęciach), jednostce koordynującej przedmiot, osobie prowadzącej. 1.1. Nazwa przedmiotu (zajęć): Podstawy fizjoterapii i masaż leczniczy

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Fizjoterapia ogólna

SYLABUS. Fizjoterapia ogólna PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia ogólna Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Wymagania wstępne: znajomość anatomii narządu ruchu, fizjologii, dobra ogólna sprawność ruchowa

Wymagania wstępne: znajomość anatomii narządu ruchu, fizjologii, dobra ogólna sprawność ruchowa Opis przedmiotu (sylabusu) na rok ak. 2011-2012 KINEZYTERAPIA Zakład Rehabilitacji Oddział Fizjoterapii II WL. p.o. Kierownika Zakładu: dr n med. Dariusz Białoszewski Odpowiedzialny za dydaktykę: dr n

Bardziej szczegółowo

BIOMECHANIKA NARZĄDU RUCHU CZŁOWIEKA

BIOMECHANIKA NARZĄDU RUCHU CZŁOWIEKA Praca zbiorowa pod redakcją Dagmary Tejszerskiej, Eugeniusza Świtońskiego, Marka Gzika BIOMECHANIKA NARZĄDU RUCHU CZŁOWIEKA BIOMECHANIKA narządu ruchu człowieka Praca zbiorowa pod redakcją: Dagmary Tejszerskiej

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU OPIS

KARTA PRZEDMIOTU OPIS CECHA PRZEDMIOTU KARTA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE Nazwa przedmiotu ANATOMIA Poziom realizacji Studia pierwszego stopnia stacjonarne przedmiotu Jednostka realizująca Instytut Nauk

Bardziej szczegółowo

WZÓR OPISU PRZEDMIOTU - SYLABUSA

WZÓR OPISU PRZEDMIOTU - SYLABUSA Załącznik nr do Zarządzenia Rektora UR Nr 4/0 z dnia 0.0.0r. WZÓR OPISU PRZEDMIOTU - SYLABUSA Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w neurologii i neurologii dziecięcej Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot

Bardziej szczegółowo

SYLABUS - GIMNASTYKA KOREKCYJNO-KOMPENSACYJNA

SYLABUS - GIMNASTYKA KOREKCYJNO-KOMPENSACYJNA SYLABUS - GIMNASTYKA KOREKCYJNO-KOMPENSACYJNA Nazwa przedmiotu Gimnastyka korekcyjno-kompensacyjna Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii, Kod przedmiotu Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA KOŃCZYNY GÓRNEJ OBRĘCZ I STAW ŁOKCIOWY

MECHANIKA KOŃCZYNY GÓRNEJ OBRĘCZ I STAW ŁOKCIOWY MECHANIKA KOŃCZYNY GÓRNEJ OBRĘCZ I STAW ŁOKCIOWY POŁĄCZENIA KOŃCZYNY GÓRNEJ OBRĘCZ KOŃCZYNY GÓRNEJ Kończyna górna jest połączona ze szkieletem tułowia za pomocą obręczy. W tym połączeniu znajdują się trzy

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów. Fizjoterapia Studia I stopnia Stacjonarne

SYLABUS. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów. Fizjoterapia Studia I stopnia Stacjonarne SYLABUS Nazwa przedmiotu Podstawy terapii manualnej Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie motoryczne w treningu dzieci i młodzieży

Przygotowanie motoryczne w treningu dzieci i młodzieży Przygotowanie motoryczne w treningu dzieci i młodzieży Michał Wilk Katedra Teorii i Praktyki Sportu AWF Katowice Wilk Sport Team Etapy szkolenia sportowego 0 1 2 3 4 Przedwstępny Wszechstronny Ukierunkowany

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu TERAPIA MANUALNA Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

PISMO OKÓLNE NR 5 DZIEKANA WYDZIAŁU REHABILITACJI W WARSZAWIE z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie: szczegółowej organizacji roku akademickiego 2015/2016

PISMO OKÓLNE NR 5 DZIEKANA WYDZIAŁU REHABILITACJI W WARSZAWIE z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie: szczegółowej organizacji roku akademickiego 2015/2016 PISMO OKÓLNE NR 5 DZIEKANA WYDZIAŁU REHABILITACJI W WARSZAWIE z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie: szczegółowej organizacji roku akademickiego 2015/2016 W oparciu o Zarządzenie nr 52/2014/2015 Rektora Akademii

Bardziej szczegółowo

TOKI LEKCYJNE DLA POTRZEB PŁYWANIA KOREKCYJNEGO

TOKI LEKCYJNE DLA POTRZEB PŁYWANIA KOREKCYJNEGO TOKI LEKCYJNE DLA POTRZEB PŁYWANIA KOREKCYJNEGO Tok lekcyjny dla pleców okrągłych Ćwiczenia oddechowe można wprowadzać po każdym wykonanym zadaniu jako: uspokojenie organizmu i zadanie korekcyjne Ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów. Fizjoterapia Studia I stopnia Stacjonarne

SYLABUS. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów. Fizjoterapia Studia I stopnia Stacjonarne SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia ogólna Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii, Katedra Rehabilitacji Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia

Bardziej szczegółowo

Człowiek - najlepsza inwestycja RAMOWE PROGRAMY KURSÓW REALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU ZDOBĄDŹ KWALIFIKACJE ZAWODOWE.

Człowiek - najlepsza inwestycja RAMOWE PROGRAMY KURSÓW REALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU ZDOBĄDŹ KWALIFIKACJE ZAWODOWE. RAMOWE PROGRAMY KURSÓW REALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU ZDOBĄDŹ KWALIFIKACJE ZAWODOWE. Na zakończenie każdego z kursów przewidziano 4 godziny zajęć doradczych związanych z kursem. RACHUNKOWOŚĆ Z ZAAWANSOWANYM

Bardziej szczegółowo

Przedmioty realizowane w roku akademickim 2013/2014 (stary program)

Przedmioty realizowane w roku akademickim 2013/2014 (stary program) Przedmioty realizowane w roku akademickim 2013/2014 (stary program) Wydział : Wychowania fizycznego Kierunek : Wychowanie fizyczne Studia drugiego stopnia Specjalność: FITNESS 3. Biomechaniczne podstawy

Bardziej szczegółowo