Konfraternia Turystyczna

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Konfraternia Turystyczna"

Transkrypt

1 ISSN Konfraternia Turystyczna Czasopismo o badaniach i dydaktyce w turystyce R.10: 2012, nr 24 (366) 8 października 2012 roku Aktualności Konfraterni Turystycznej znajdziesz na Facebooku!!!! Miejsce na logo sponsora Spis rozdziałów Konferencje naukowe i branżowe zapowiedzi. s. 1 Konferencje naukowe i branżowe relacje.. s. 3 Nowości wydawnicze s. 4 Ekspertyzy i wyniki badań. s. 6 Informacje dla fachowców. s. 14 KONFERENCJE NAUKOWE I BRANŻOWE zapowiedzi Prace badawcze w turystyce konferencja branżowa, Warszawa, 29 października 2012 roku Ministerstwo Sportu i Turystyki Departament Turystyki ma zaszczyt zaprosić Państwa na konferencję z cyklu Prace badawcze w turystyce. Celem konferencji jest zapoznanie uczestników z wynikami zrealizowanych badań w obszarze turystyki, m.in. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki. Konferencja umożliwi podsumowanie wydarzenia, jakim były Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012TM i ich wpływu na gospodarkę turystyczną w Polsce. Konferencja jest skierowana do przedstawicieli branży turystycznej, administracji rządowej i samorządowej, przedstawicieli szkolnictwa wyższego i średniego oraz prasy branżowej. Konferencja odbędzie się 29 października 2012 roku w Warszawie, Novotel Warszawa Airport (ul. 1 Sierpnia 1). Rozpoczęcie o godzinie 10:00 Z programu Wyniki badań związanych z organizacją Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO2012 w Polsce Badania cudzoziemców w Polsce w czerwcu 2012 roku / dr Krzysztof Łopaciński wiceprezes zarządu Instytutu Turystyki Sp. z o.o. w Warszawie Organizacja i przebieg EURO2012 w Polsce w opinii kibiców zagranicznych i Polaków / Beata Jaworska Menadżer ds. marketingu, PL.2012 Sp. z o.o. Nowe technologie w obsłudze uczestników dużych wydarzeń turystycznych studium przypadku: Polish Guide interaktywny przewodnik kibica i turysty po EURO 2012 w Polsce analiza statystyk użytkowników WWW, aplikacji mobilnej i social media / Wojciech Folejewski dyrektor ds. operacyjnych, prokurent PL.2012 Sp. z o.o. Opinie obcokrajowców o kampanii promocyjnej POT w kontekście mistrzostw UEFA EURO2012. Satysfakcja z wizyty w Polsce / Teresa Buczak wicedyrektor Biura Zarządzania Projektem Promujmy Polskę Razem Polska Organizacja Turystyczna 1

2 Dyskusja Przerwa kawowa Polska gospodarka turystyczna Ekonomiczne uwarunkowania rozwoju rynku usług turystycznych w Polsce / dr Teresa Skalska prezes zarządu Stowarzyszenia na Rzecz Badania, Rozwoju i Promocji Turystyki, prof. dr hab. Ewa Dziedzic Szkoła Główna Handlowa Znaczenie gospodarki turystycznej w Polsce (wstępne wyniki RST za lata ) / Grzegorz Daszuta, Artur Kotliński EU-CONSULT Sp. z o.o., Gdańsk Uwarunkowania współpracy na rzecz rozwoju turystyki w regionie / dr Katarzyna Czernek adiunkt, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach Dyskusja Przerwa na lunch Perspektywy rozwoju rynku usług turystycznych w Polsce Badanie bazy noclegowej w kontekście rozporządzenia nr 692/2011 w sprawie europejskiej statystyki turystyki / Wacława Kraśniewska Departament Badań Społecznych GUS, Wydział Statystyki Turystyki i Sportu Calypso: badania preferencji osób starszych dotyczące wyjazdów turystycznych / Joanna Tomczak specjalista w Departamencie Turystyki Dyskusja Podsumowanie i zakończenie konferencji Załączniki do pobrania zaproszenie [88,5 KB]: program [55,5 KB]: doc? formularz zgłoszeniowy [25 KB]: oszeniowy_2012.doc? Źródło: Ministerstwo Sportu i Turystyki, data dostępu Wspólny krok naprzód dziś i jutro w turystyce społecznej Ogólnopolska konferencja naukowo-praktyczna, Załęcze Wielkie, listopada 2012 roku Konferencja jest kontynuacją spotkań w latach 2010 i Tym razem oprócz naukowców, w konferencji zabrzmią także głosy praktyków i osób pracujących na co dzień nad rozwojem turystyki społecznej w Polsce. Trwałym jej efektem będzie recenzowana publikacja naukowa. Zgłoszenia przyjmowane są do 30 października 2012 roku. Więcej informacji programowych i organizacyjnych na stronie konferencji: Źródło: Jolanta Śledzińska, korespondencja nadesłana Uczestnictwo w sporcie, rekreacji ruchowej i aktywnej turystyce a poziom aktywności fizycznej wybranych grup wiekowych i społeczno-zawodowych w kontekście rekomendacji WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) konferencja, Warszawa, listopada 2012 roku W imieniu głównych organizatorów Fundacji Edukacji Medycznej, Promocji Zdrowia, Sztuki i Kultury ARS MEDICA i Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Medycyny Sportowej mamy przyjemność poinformować Państwa o realizowanej Ogólnopolskiej Kampanii Informacyjno-Edukacyjnej Aktywność fizyczna w profilaktyce i leczeniu chorób cywilizacyjnych (www.sportowezdrowie.pl). W ramach tej Kampanii organizowana będzie konferencja Uczestnictwo w sporcie, rekreacji ruchowej i aktywnej turystyce a poziom aktywności fizycznej wybranych grup wiekowych i społecznozawodowych w kontekście rekomendacji WHO (Światowej Organizacji Zdrowia), do której udziału serdecznie Państwa zapraszamy. Konferencja odbędzie się 26 i 27 listopada 2012 roku w Warszawie (Centralny Ośrodek Sportu ul. Łazienkowska 6a). Jej problematyka, poza zagadnieniami naukowymi i szkoleniowymi skierowanymi do środowiska medycznego (w tym lekarzy większości specjalności, naukowców, pielęgniarek szkol- 2

3 nych, pracowników resortu zdrowia) i środowiska sportowego (trenerów, działaczy sportowych i nauczycieli wychowania fizycznego) posiada istotny wymiar prospołeczny, jest ukierunkowana na praktycznie wszystkie grupy wiekowe, zawodowe i społeczne i obejmuje najistotniejsze problemy dotyczące zdrowia publicznego: 1. Biologiczne, społeczne i psychiczne wartości aktywności fizycznej; 2. Edukacja dla zdrowia. Rola aktywności fizycznej w profilaktyce i leczeniu chorób cywilizacyjnych; Rola i znaczenie sportu, rekreacji ruchowej i aktywnej turystyki w kształtowaniu postaw prozdrowotnych; 3. Stan społecznego zainteresowania i aktywnego uczestnictwa w sporcie dla wszystkich; 4. Praktyczne aspekty realizacji edukacji zdrowotnej (proponowane modele, programy, warsztaty); 5. Rola instytucji, organizacji rządowych i pozarządowych w zwiększaniu aktywności fizycznej współczesnego społeczeństwa. Z uwagi na rangę naukowo-szkoleniową przedsięwzięcia, a także jego znaczące przesłanie prospołeczne, mam zaszczyt zaprosić Państwa do udziału w tej Konferencji. W Radzie Programowej Konferencji zgodzili się wziąć udział znakomici przedstawiciele różnych gałęzi nauki z wielu ośrodków naukowych w Polsce i na świecie. Wśród nich są reprezentanci medycyny, kultury fizycznej oraz organizacji wspierających promocję zdrowia oraz rozwój rekreacji i turystyki. Protektorami Kampanii i Konferencji zgodzili się zostać wybitni przedstawiciele medycyny, nauki, sportu, kultury i sztuki a także administracji państwowej i samorządów lokalnych. Ramowy program kampanii, konferencji i warsztatów znajdziesz tutaj >>>: dr n. med. Wiesław Tomaszewski, prezes Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Medycyny Sportowej dr Elżbieta Biernat, koordynator ds. naukowych kampanii Miejsce obrad: Centralny Ośrodek Sportu TORWAR, ul. Łazienkowska 6a) Źródło: Elżbieta Biernat, korespondencja nadesłana Terminarz konferencji naukowych i branżowych znajdziesz: w Aktualnościach Turystycznych, dokument online: w Konfraterni Turystycznej, dokument online: KONFERENCJE NAUKOWE i BRANŻOWE relacje Edukacja informacyjna i medialna. Archipelagi wiedzy Warszawa, 4-5 października 2012 roku relacja Trochę niestandardowa relacja z konferencji Edukacja informacyjna i medialna. Archipelagi wiedzy - wkrótce w serwisie bibliosfera.net nagrania z wystąpień: dokument online: 3

4 Źródło: Bibliosfera.pl, dokument online: data dostępu NOWOŚCI WYDAWNICZE Obsługa ruchu turystycznego Obsługa ruchu turystycznego. Teoria i praktyka / red. nauk. Zygmunt Kruczek. wyd. 4, zaktual. Kraków: Proksenia, 2012, 392 s.; ISBN Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez MEN i wpisany do wykazu podręczników przeznaczonych do kształcenia w zawodzie technik obsługi turystycznej na poziomie technikum, liceum profilowanego oraz szkoły policealnej. Nr ewidencyjny w wykazie MEN 44/2010. Podręcznik zawiera treści niezbędne do nauczania przedmiotów organizacja imprez i usług turystycznych oraz obsługa turystyczna, przewidzianych nową podstawą programową. Z powodzeniem może być wykorzystany w szkołach wyższych na studiach z zakresu turystyki. Publikacja jest najpełniejszym zbiorem wiedzy o obsłudze ruchu turystycznego. Zawiera najważniejsze informacje dotyczące organizacji i działania biura podróży, kultury obsługi turystów, organizacji imprez turystycznych i obsługi podróżnych. Omówiono elementy składające się na produkt turystyczny bazę noclegową i gastronomiczną oraz transport. Syntetycznie zaprezentowano problematykę przewodnictwa turystycznego i pilotażu wycieczek, wiele miejsca poświęcono problematyce prawnej świadczenia usług turystycznych. Do każdego z rozdziałów załączono propozycje ćwiczeń, wzory dokumentów. Na końcu książki zamieszczono słownik terminów i pojęć stosowanych w branży turystycznej. Wydanie czwarte zaktualizowano do obecnego stanu prawnego (wrzesień 2012 roku). Zamówienia realizuje księgarnia internetowa wydawnictwa Proksenia, dokument online: data dostępu Ratownictwo górskie: psychologiczne i organizacyjne aspekty zarządzania bezpieczeństwem w górach Ratownictwo górskie: psychologiczne i organizacyjne aspekty zarządzania bezpieczeństwem w górach / Kazimierz Mrozowicz, Piotr Halemba; Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach. Katowice: Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki, 2012, 298, s., il. (w tym kolor.); 24 cm. Bibliogr. s ISBN Książka Ratownictwo Górskie ma za główne zadanie usystematyzowanie i uzupełnieni wiedzy na temat ratownictwa górskiego. (...) Układ materiału zaproponowany przez Autorów jest wewnętrznie spójny (...), doceniam dążenia Autorów do kompleksowej prezentacji problematyki ratownictwa górskiego (...), jeśli chodzi o literaturę wykorzystaną przez Autorów, to mogę w pełni czuć się usatysfakcjonowany. Dobór pozycji uważam za bardzo trafny (...), trzeba tu podkreślić, że Autorzy sprawnie porównują i syntetyzują literaturę i starają się zająć swoje własne stanowisko. To wielostronicowe ujęcie tematyki ratownictwa górskiego daje czytającemu wiele podstawowych informacji, które były mu uprzednio nie znane. prof. dr hab. Tadeusz Rotter Spis treści: Zamówienia realizuje internetowa Księgarnia Sportowo-Medyczna, dokument online: html, data dostępu

5 Regiony turystyczne świata. T. 1: Europa Regiony turystyczne świata. T. 1: Europa / red. nauk. Włodzimierz Kurek. Warszawa: Wydaw. Nauk. PWN, 2012, 330 s.; seria wydawnicza Turystyka; ISBN: Najciekawsze regiony turystyczne świata w pigułce! Regiony turystyczne świata to kompleksowe opracowanie przedstawiające w ujęciu regionalnym uwarunkowania przyrodnicze, społecznoekonomiczne i kulturowe oraz stan rozwoju turystyki na świecie. Książka składa się dwóch części. Część pierwsza omawia kraje europejskie. Publikacja zawiera m.in.: szczegółową charakterystykę uwarunkowań rozwoju turystyki w wydzielonych regionach świata; opis walorów turystycznych regionów i miejscowości; analizy zróżnicowania zagospodarowania turystycznego w ujęciu przestrzennym; charakterystykę międzynarodowego ruchu turystycznego. Zamieszczone w książce liczne studia przypadków ilustrują specyficzne cechy i problemy opisywanych regionów. W ramkach zawarto także objaśnienia niektórych pojęć i terminów. Niniejsze opracowanie przygotowano z myślą o studentach kierunku turystyka i rekreacja oraz różnych specjalności z zakresu gospodarki turystycznej na kierunkach ekonomicznych, humanistycznych, geograficznych i innych, a także o wszystkich czytelnikach interesujących się problematyką turystyczną. Zamówienia realizuje księgarnia internetowa Wydawnictwa Naukowego PWN, dokument online: data dostępu Rynek turystyczny: ekonomiczne zagadnienia turystyki Rynek turystyczny: ekonomiczne zagadnienia turystyki / Magdalena Kachniewska, Elżbieta Nawrocka, Agnieszka Niezgoda, Adam Pawlicz. Warszawa: Wolters Kluwer, 2012, 312 s. Seria akademicka. ISBN Publikacja w sprzedaży od 10 października 2012 roku Zamierzeniem autorów książki jest analiza najbardziej aktualnych zjawisk i tendencji obserwowanych na globalizującym rynku turystycznym. Uwzględniono w niej zarówno dynamiczne zmiany zachodzące po stronie popytu i podaży turystycznej, jak i najnowsze osiągnięcia myśli ekonomicznej. Ważnym elementem publikacji są zamieszczone w każdym rozdziale studia przypadków przedsiębiorstw i regionów turystycznych, pokazujące, w jaki sposób można zastosować podejście ekonomiczne do analizy konkretnych zjawisk rynku turystycznego. Omówiono m.in. tak złożone zagadnienia jak: kolonizacja turystyczna i enklawizacja turystyki, rola państwa w obszarze redukcji załamań i niedoskonałości rynku turystycznego, problematyka zrównoważonego rozwoju turystyki. Z punktu widzenia potrzeb wykładowców, studentów i doktorantów największą zaletą opracowania jest kompleksowość i przejrzystość omawianych zagadnień, Badacze rynku turystycznego znajdą w nim omówienie najważniejszych aktualnych tendencji i trendów na rynku turystycznym. Praktycy z powodzeniem wykorzystają analizę zagrożeń i czynników konkurencyjności przedsiębiorstw i regionów turystycznych. Książka powinna wzbudzić refleksją na temat niepohamowanego rozwoju turystyki, która w wielu regionach stała się wężem pożerającym własny ogon i przyczyną konfliktów, podczas gdy jej potencjał rozwojowy, rozumnie wykorzystany, może służyć tworzeniu dobrobytu społeczności lokalnych. Wejdź na stroną gdzie znajduje się blog prowadzony przez autorów książki oraz dostępny po wpisaniu zamieszczonego w książce kodu aktywacyjnego zestaw testów on-line, dzięki którym sprawdzisz swoją wiedzę. Zamówienia realizuje księgarnia i internetowa Profinfo, dokument online: data dostępu

6 Więcej informacji o nowościach wydawniczych znajdziesz w Aktualnościach Turystycznych, dokument online: w Konfraterni Turystycznej, dokument online: EKSPERTYZY I WYNIKI BADAŃ Rynek spotkań konferencyjnych i wydarzeń w Katowicach Rynek spotkań konferencyjnych i wydarzeń w Katowicach / Krzysztof Cieślikowski. Katowice: Convention Bureau Katowice, 2012, 26 slajdów, il., wykr. Ukazał się raport Rynek spotkań konferencyjnych i wydarzeń w Katowicach, autorstwa Krzysztofa Cieślikowskiego. Zapraszamy do jego lektury. Krzysztof Cieślikowski to badacz rynku turystyki biznesowej, wykładowca akademicki oraz członek zespołu opracowującego Strategię Rozwoju Turystyki Województwa Śląskiego. W jego raporcie znajdziemy opis rynku spotkań w Katowicach. To kolejna edycja opracowania, opis wcześniejszej znaleźć można pod tym adresem: Katowice Convention Bureau przeprowadziło badania ankietowe według standardów i kryteriów zalecanych przez Poland Convention Bureau czytamy w raporcie. Kwestionariusz wysyłany był na początku roku 2012 (styczeń i luty) pocztą elektroniczną do obiektów konferencyjnych na terenie Katowic (w tym m.in.: do hoteli, firm zarządzających biurowcami z salami konferencyjnymi, uczelni akademickich, miejsc targowo-wystawienniczych). 19 obiektów zdecydowało się na odesłanie wypełnionych ankiet (w kilku z nich liczba spotkań konferencyjnych i wydarzeń uwzględnia tylko i wyłącznie ważniejsze spotkania i wydarzenia). Z analizy wyników badań wynika, że łączna liczba zliczonych spotkań konferencyjnych i wydarzeń w badanych obiektach w Katowicach w 2011 roku wyniosła 900. W tym 4,55 proc. (41) to imprezy targowe i wystawiennicze, w których uczestniczyło osób czyli 60,3 proc. wszystkich zliczonych uczestników spotkań i wydarzeń. W wydarzeniach wzięło udział uczestników. Całość raportu pobrać można z tej strony: 012.pdf. Źródło: Dziennik Turystyczny, data dostępu Ponad 3 mln turystów: pionierskie w historii województwa badania ruchu turystycznego W minionym (2011) roku Wielkopolskę odwiedziło ponad trzy miliony turystów. Region kojarzą oni głównie z czystymi jeziorami i lasami, ciekawymi zabytkami i poznańskimi koziołkami wynika z najnowszych badań ruchu turystycznego wykonanych na zlecenie Wielkopolskiej Organizacji Turystycznej. Od 2010 roku WOT realizuje projekt unijny o nazwie Kompleksowa promocja wiodących produktów turystycznych Wielkopolski, którego celem jest wykreowanie pozytywnego wizerunku regionu, a w dalszej perspektywie wzrost liczby przyjazdów turystycznych. W ramach projektu powstał nowy system identyfikacji wizualnej województwa wielkopolskiego i rozbudowany portal internetowy dla zwiedzających region. Atrakcje turystyczne promowane są podczas imprez targowych w kraju i za granicą oraz podczas szkoleń i wizyt studyjnych. Wkrótce zobaczymy efekty kampanii promocyjnej mediach. - Do końca 2013 roku województwo wielkopolskie wyda prawie 4,7 miliona złotych na promocję swoich markowych produktów turystycznych, z czego niecałe 3,5 miliona złotych to środki unijne. Dzięki temu możemy przyciągać do Wielkopolski nowych turystów, proponując im zwiedzanie unikalnych zabytków, a także aktywny wypoczynek na wodzie czy na rowerze. Nie odcinamy się od wizerunku regionu związanego z biznesem i intensywnie promujemy także turystykę konferencyjną. - mówi Tomasz Wiktor, prezes WOT. 6

7 Raport w oparciu o 1750 respondentów. Jednym z elementów projektu jest przeprowadzenie po raz pierwszy w Wielkopolsce profesjonalnych badań ruchu turystycznego. Ich wyniki będą miały wpływ na kształt kampanii medialnej oraz pomogą w optymalizacji podejmowanych działań promocyjnych. Raport powstał w oparciu o cykl badawczy realizowany w drugim i trzecim kwartale 2011 roku. Przepytano w sumie 1750 respondentów. Odwiedzających Wielkopolskę pytano m.in. o cel, czas i motyw pobytu oraz środek transportu i zakwaterowanie, wreszcie o subiektywną opinię na temat regionu i poziomu oferowanych usług. Upodobania: zwiedzanie, wypoczynek, rozrywka. Z badań wynika, że najpopularniejszym celem przyjazdu do Wielkopolski jest zwiedzanie (prawie 42 % ankietowanych). Ponad 37% turystów przyjeżdża, aby aktywnie wypoczywać. Natomiast dla 31% decydującym czynnikiem jest rozrywka. Jeśli chodzi o długość pobytu to najczęściej trwa on od 3 do 5 noclegów. Skojarzenia z Wielkopolską nie są już takie jednoznaczne. Zdaniem młodszej części respondentów (25-35 lat) Wielkopolska jawi się jako region z dużą liczbą terenów zielonych, czystych jezior i z wygodnymi trasami rowerowymi. Przez starszą grupę turystów (35-55 lat) postrzegana jest jako kolebka polskiej państwowości albo przez pryzmat stolicy regionu centrum kulturalnego, targowego i konferencyjnego. Wśród propozycji na symbol regionu pojawiają się m.in.: pyry, rogale świętomarcińskie, poznańskie koziołki, EURO 2012 w Poznaniu oraz atrakcyjne miejsca, np. Gniezno, Wolsztyn, Licheń, Lednica. Wśród najciekawszych atrakcji regionu turyści wymieniają zabytki, w tym najczęściej te zlokalizowane na Szlaku Piastowskim. Cieszyć może fakt, że przeważająca większość respondentów, bo aż 94% jest zadowolona ze swojego pobytu na terenie Wielkopolski. Wysoko oceniana jest gościnność oraz poziom świadczonych turystom usług. Widać także dominującą pozycję Poznania nad resztą regionu. Turystów prawie tyle co mieszkańców. Celem badania było także określenie przybliżonej liczby turystów odwiedzających Wielkopolskę. Przyjęte metody badawcze dały możliwość oszacowania skali ruchu turystycznego. W 2011 roku wielkość ruchu turystycznego w regionie w zarejestrowanej bazie noclegowej wyniosła według około tys., a bazując na proporcji turystów jednodniowych i zakwaterowanych indywidualnie oraz liczby zarejestrowanych noclegów ustalono szacunkową wielkość rynku dla województwa w roku 2011 na około osób. Badania będą miały charakter ciągły. Drugi cykl przewidziany jest w 2013 roku. Jego celem będzie m.in. zbadanie skuteczności podjętych działań promocyjnych. Przedsięwzięcie pn. Kompleksowa promocja wiodących produktów turystycznych Wielkopolski realizowane jest przy wsparciu finansowym Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata Beneficjentem projektu jest Wielkopolska Organizacja Turystyczna z siedzibą w Poznaniu. Szczegółowych informacji na temat projektu udziela Tomasz Wiktor, prezes Wielkopolskiej Organizacji Turystycznej: tel , Źródło: Aktualności Turystyczne, data dostępu Na jesień Polacy wybierają Egipt Lato odchodzi nieodwołalnie widać to po zmianie w rankingu krajów, do których wycieczki kupują Polacy. Pierwszy raz od wielu tygodni na czele znalazł się Egipt, a z listy wypadła Bułgaria. Tak wynika z najnowszego raportu Polskiego Związku Organizatorów Turystyki (PZOT), sporządzonego na podstawie informacji z serwisu rezerwacyjnego MerlinX, którym w badanym tygodniu, między 24 a 30 września 2012 roku, posługiwało się 3840 agentów sprzedających wycieczki biur podróży. PZOT publikuje takie raporty co tydzień, porównując w nich wyniki sprzedaży z poprzednimi tygodniami, a także z analogicznym okresem roku ubiegłego. Według danych z ostatniego tygodnia września, utrzymuje się duży wzrost sprzedanych wycieczek o 43,9 procent w porównaniu z analogicznym tygodniem rok temu. W związku z kończącym się sezonem letnim coraz mniej jest wycieczek autokarowych wzrost ich sprzedaży w porównaniu z tym samym okresem roku ubiegłego był symboliczny, gdyż wyniósł tylko 0,6 procent. Z kolei wzrost sprzedaży wycieczek lotniczych sięgnął 47,1 procent, natomiast te z dojazdem własnym spadły o 14,1 procent, co potwierdza utrzymującą się na rynku od pewnego czasu tendencję do rezygnowania z tej formy wyjazdów. Na liście krajów, które w analizowanym tygodniu wybrali polscy turyści, chcący odpocząć na zorganizowanym przez biuro podróży wyjeździe, nastąpiły spore zmiany, co wynika m.in. z wypadnięcia Bułgarii. Na pierwszym miejscu znalazł się Egipt (28,5 proc. sprzedaży), zdecydowanie wyprzedzając Turcję (22 proc.). Mocno spadł udział Grecji (13,6 proc.), wzrósł natomiast Hiszpanii (16,3 proc.). Na dalszych miejscach znalazły się Tunezja (4 proc.), Cypr (3 7

8 proc.), Maroko (1,9 proc.), Portugalia (1,7 proc.), Włochy (1,3 proc.) i Francja (0,8 proc. pierwszy raz od miesięcy w pierwszej dziesiątce w tym roku). Trzy najpopularniejsze kierunki jednak nie drgnęły: Antalya, Hurghada, Szarm el-szejk. Tuż za nimi widać już jednak małą niespodziankę Wyspy Kanaryjskie, nie należące do tanich, ale za to bardzo przyjemne o tej porze roku: Fuerteventura i Teneryfa. W dalszej kolejności na liście ulubionych uplasował się stosunkowo nowy kurort egipski Marsa Alam i tureckie Bodrum znad Morza Egejskiego, a pierwszą dziesiątkę zamykają trzy kierunki greckie: Chania, Kos i Zakynthos. Co ciekawe, w dwudziestce kierunków z najwyższą średnią ceną za wyjazd pojawiła się stolica portugalskiej Madery, Funchal 3006 zł. Niewiele tańszy był marokański Agadir z ceną 2892 zł. Trzecie miejsce zajęła kanaryjska wyspa Fuerteventura 2790 zł. Powyżej 2500 zł kosztowały jeszcze: kanaryjska Lanzarote (2631 zł), greckie Pafos (2615 zł) i Gran Canaria (2571 zł). Najniższe średnie ceny w ostatnim tygodniu dotyczyły wycieczek do tunezyjskiej Enfidhi 1633 zł, na grecki Zakynthos 1643 zł, do tunezyjskiego Monastiru 1793 zł i greckiego Heraklionu 1837 zł. Widać wyraźnie, że ceny trzech najpopularniejszych kierunków stopniowo spadają w ostatnim tygodniu zbliżyły się do granicy 2000 złotych: Antalya kosztowała średnio 2041 zł, Hurghada 2012 zł, a Szarm el-szejk 2069 zł. Skumulowane wyniki, według danych z systemu rezerwacyjnego MerlinX, pokazują, że sprzedaż lata 2012 (do 30 września) wzrosła w sumie o 14,8 procent w porównaniu z tym samym okresem roku ubiegłego. Jeśli liczyć tegoroczną zimę z latem, wzrost ten jest mniejszy 13,5 procent. Dużo mniej optymistycznie wyglądają natomiast wyniki pierwszych tygodni sprzedaży imprez na nadchodzący sezon zimowy jest ona o 28,5 procent mniejsza niż rok temu. Źródło: TravelFan.pl, data dostępu Po udanym lecie przed turystyką trudna zima Turyści zwlekają na razie z kupowaniem zimowych ofert biur podróży. Może to popsuć na koniec roku dobre wyniki z lata W biurach podróży nie ma na razie chętnych na zimowy wypoczynek. Według raportu Polskiego Związku Organizatorów Turystyki od rozpoczęcia sprzedaży ofert liczba klientów skurczyła się w porównaniu z ubiegłym rokiem aż o 28,5 proc. Wynik byłby jeszcze gorszy, gdyby nie podciągnęły go wycieczki z dojazdem własnym, których przybyło ponad 14 proc. Za to o prawie 45 proc. tąpnęła sprzedaż wycieczek samolotowych, a o prawie jedną piątą ubyło chętnych na wyjazdy autokarami (czytaj też: Na jesień Polacy chcą do Egiptu [http://www.rp.pl/artykul/706099, na-jesien-polacy-chca-do- Egiptu.html] Jest źle. Ostatnie przypadki niewypłacalności biur podróży osłabiły zaufanie klientów. Nic dziwnego, że teraz wstrzymują się z decyzjami twierdzi Abdelfettach Gaida, prezes Exim Tours. Ludzie boją się wpłacać pieniądze na długo przed wyjazdem. Po dramatycznych informacjach o niedawnej fali bankructw zakładają, że jesienią w branży może nastąpić jakaś rzeź dodaje Marek Andryszak, szef TUI Polska. Czas między dokonaniem rezerwacji a wyjazdem do końca października mocno się skrócił. 78 proc. klientów kupuje wycieczkę nie wcześniej niż dwa tygodnie przed wylotem. Z tego 52 proc. płaci zaledwie tydzień przed imprezą. Połowa zamówionego samolotu jest wtedy jeszcze pusta. Dla touroperatorów to poważny problem mówi Krzysztof Piątek, prezes PZOT i prezes Nackermanna. Mocne schłodzenie popytu na zagraniczne wycieczki jest dla branży tym bardziej bolesne, że przychodzi po bardzo dobrych wynikach, jakie wypracowane zostały w lecie. Nawet wrzesień był wyjątkowo udany, bo wzrost liczby klientów w porównaniu z ubiegłym rokiem przekroczył 30 proc. Dobre wyniki zapowiadała pierwsza połowa roku: według Instytutu Turystyki sprzedaż samolotowych wycieczek czarterowych w pierwszych sześciu miesiącach odskoczyła w porównaniu z tym samym okresem sprzed roku niemal o 10 procent. Wakacje wyglądały jeszcze lepiej według PZOT skumulowana sprzedaż minionego lata (rozpoczęta jesienią 2011 roku) wzrosła w ujęciu rocznym o prawie 15 proc. W rezultacie eksperci szacują, że tegoroczna liczba sprzedanych wycieczek może dojść do 1,9 miliona. Eksperci szacują, że całoroczne przychody branży mogą być wyższe od tych z 2011 roku nawet o 20 rocent. Prócz wyższego popytu wpłyną na to ceny: w ostatnich dwóch tygodniach średnia ce- 8

9 na wycieczki do Grecji była wyższa niż rok temu o 13,7 proc., do Hiszpanii o 13 proc., do Turcji o 1,6 proc. W przyszłym roku tak dobrze już nie będzie. I nie tylko przez kiepską zimę: O ile korzystnych wyników można oczekiwać w sprzedaży wycieczek na kierunkach egzotycznych, czyli droższych, o tyle tania turystyka, np. do Egiptu czy Turcji, nie będzie rosła mówił Rz Andrzej Betlej, ekspert rynku turystycznego. Zdaniem Andryszaka o sukcesie będzie można mówić już wtedy, gdy do biur podróży zechce przyjść tyle samo klientów ile w tym roku. Adam Woźniak Źródło: Turystyka.rp.pl, data dostępu W ciągu pięciu lat branża turystyczna podwoi wydatki na reklamę cyfrową Branża turystyczna przeznaczy 4,7 miliardów dolarów na reklamę w mediach cyfrowych w roku Będzie to niemal dwukrotnie więcej niż 2,4 mld dolarów wydane przez reklamodawców turystycznych z USA w roku 2011, wynika z prognozy cyfrowych wydatków reklamowych przygotowanej przez nowojorską firmę emarketer. Prognoza została opracowana przy założeniu naturalnego napływu nowych reklamodawców na cyfrowy rynek i zwiększenia ich wydatków w czasie, jak również tych z obecnych reklamodawców, którzy koncentrują się na kanałach wschodzących. Trendy reklamowe, nowe rodzaje reklam internetowych i mobilnych dają podstawę do oczekiwania szybkiego wzrostu do roku Od roku 2015 wzrost rynku reklamy cyfrowej w segmencie turystycznym będzie kontynuowany, jednak zacznie okazywać oznaki dojrzałości i jego tempo spadnie. Według emarketer, w USA większość użytkowników Internetu planuje i rezerwuje swoje podróże turystyczne online. W roku 2012 na rynek e-commerce branży turystycznej ma trafić 119 mld USD, jednak rynek ten stał się już dojrzały i konkurencja jest bardzo ostra. Biorąc nawet pod uwagę pokryzysowy powrót popytu, rynek sprzedaży dla hoteli i ośrodków wypoczynkowych, linii lotniczych, wypożyczalni samochodów, morskich linii wycieczkowych, biur podróży i innych firm, jest dość ograniczony. Dlatego, walcząc ze wzrastającą konkurencją, w tym roku wszystkie te podmioty wydadzą na reklamę w mediach cyfrowych 2,98 mld USD, czyli o 24,4 proc. więcej niż w roku Źródło: e-hotelarstwo, data dostępu Podróżni biznesowi: nie samymi interesami Znaczna część osób podróżujących w celach biznesowych nie wzbrania się przed zabraniem w podróż służbową rodziny, jednak dla większości przeszkodą jest brak czasu dla rodziny podczas takich wyjazdów, wynika z badania przeprowadzonego przez największą grupę hotelową świata dysponującą niemal 7,2 tys. obiektów Wyndham Hotel Group. - Ponad połowa (52 proc.) Amerykanów podróżujących w interesach przyznaje się do zapraszania członków rodziny na swoje wyjazdy biznesowe. Najczęściej przyznają się do tego Chińczycy 67 proc., zaś najrzadziej zapraszają rodzinę na wyjazdy służbowe Brytyjczycy - 33 proc.. - Rozszerzenie podróży służbowej o czas wolny jest koniecznością dla większości biznesowych podróżnych z Chin (59 proc.) i niemal dla połowy (48 proc.) biznesowych podróżnych z USA. Najmniej skłonni są do tego obywatele Wielkiej Brytanii (68 proc.). - Blisko jedna trzecia turystów amerykańskich i kanadyjskich (odpowiednio: 32 proc. i 31 proc.) postrzega wyjazdy służbowe jako okazję do poznania nowego miasta lub miejsca, podczas gdy dla chińskich podróżnych ważniejsze wydaje się poznanie i skorzystanie z hotelu wyższej klasy. Natomiast dla podróżnych z Brazylii podróż służbowa jest okazją do skorzystania ze wszystkiego co oferuje opłacona podróż. - Podróże służbowe są największym kłopotem dla mieszkańców Wielkiej Brytanii; aż 38 proc. obywateli tego kraju nie lubi ich lub postrzega jako poświęcanie osobistego czasu i czasu spędzanego z rodziną. - Blisko połowa (46 proc.) spośród wszystkich osób podróżujących służbowo, rozszerzyła w przeszłości swą podróż o czas wolny, podczas gdy jedna czwarta (25 proc.) zawsze organizuje sobie jakiś czas osobisty podczas podróży w interesach. - Dla co trzeciego ze wszystkich podróżujących w interesach (33 proc.) istotnym podczas podróży jest zwiedzanie hotelu i zapoznawanie się z jego ofertą. 70 proc. tych osób, za najbardziej popularne miejsce uważa bar i restaurację. Na drugim miejscu (60 proc.), jest centrum fitness, zaś na kolejnym obszar spa (50 proc.). - Zdecydowana mniejszość (16 proc.) wszystkich podróżujących służbowo, uważa że podróże służbowe służą wyłącznie pracy, a nie spędzaniu czasu prywatnego. Badanie, zlecone przez Wyndham Hotel Group w celu lepszego zrozumienia zachowań podróżnych biznesowych, zostało przeprowadzone na ponad 4,3 tys. osób w głównych miastach USA, Wielkiej Brytanii, Kanady, Chin i Brazylii. Źródło: e-hotelarstwo, data dostępu

10 Ubezpieczenia assistance na wakacjach 2012 Tego lata najwięcej wezwań do pomocy z tytułu ubezpieczenia assistance zgłosili polscy turyści w Niemczech, Chorwacji i Bułgarii. Najczęściej chodziło o organizację wizyty medycznej, a miesiącem, kiedy najczęściej potrzebowaliśmy pomocy, był lipiec. Takie wnioski płyną z raportu firmy Mondial Assistance podsumowującego sezon wakacyjny Dane zebrane w czasie kalendarzowego lata pomiędzy a , dotyczą szkód, jakie zgłaszali Polscy turyści posiadający ubezpieczenie assistance. Co wynika z raportu? Od Niemiec po Vanuatu. Krajami, w których polscy turyści podczas zagranicznego urlopu potrzebowali pomocy assistance tego lata najczęściej były Niemcy (22% wszystkich wezwań), Chorwacja (18%) i Bułgaria (17%), a w dalszej kolejności Grecja, Francja, Turcja, Egipt, Włochy, Hiszpania i USA. W porównaniu z 2011 rokiem ilość wezwań znacznie zwiększyła się w Chorwacji (o 4%), która od dawna jest jednym z krajów pierwszego wyboru dla podróżujących Polaków. Największy spadek dotyczył Grecji, co może wskazywać na słabnące zainteresowanie tym kierunkiem w obawie przed efektami przeżywanych przez Grecję kłopotów gospodarczych. Polscy turyści od dawna wykraczają już poza Europę, stąd wezwania do pomocy zanotowano na całym świecie, a do bardziej egzotycznych krajów, z których kontaktowano się z koordynatorami Mondial Assistance należą Vanuatu, Dominikana, Laos czy Ghana. Dzięki tanim liniom lotniczym i nowym ofertom biur podróży świat bardzo się zmniejszył i pomoc polskim turystom w najodleglejszych zakątkach świata to dla nas chleb powszedni. Dzięki doświadczeniu i obecności w 200 krajach świata jesteśmy w stanie pomagać nawet w bardzo skomplikowanych przypadkach na każdym kontynencie. mówi Agnieszka Walczak Członek Zarządu Mondial Assistance. Od lekarza po air-ambulance. Najpopularniejsze typy szkód to - podobnie jak w ubiegłym roku - pomoc medyczna (69% wszystkich wezwań w sezonie 2012), zwrot kosztów lekarstw (18%), wizyta u dentysty (6%), a w dalszej kolejności wezwanie ambulansu, hospitalizacja. Jak w każdym sezonie turystycznym, również w tym zdarzały się interwencje gdzie angażowano najbardziej specjalistyczny transport medyczny, czyli air-ambulance. Najbardziej kosztowne wezwania związane są najczęściej z wypadkami samochodowymi i poważnymi chorobami, choć zdarzyły się też bardziej nietypowe jak pomoc po ugryzieniu przez muchę meksykańską czy interwencja w związku z gorączką denga. W wielu krajach wakacje mogą okazać się bardzo kosztowne, szczególnie jeśli konieczna jest pomoc medyczna. Najwięcej płacili za nią turyści (średni koszt szkody w okresie wakacyjnym) w Stanach Zjednoczonych, Turcji, Kanadzie, Tajlandii, Hiszpanii, Francji i Grecji. Jeśli wakacje, to lipiec i sierpień. Najwięcej wezwań polscy turyście zgłosili tego lata w lipcu, w drugiej kolejności w sierpniu. Koniec czerwca i początek września to znaczny spadek ilości wezwań. Takie dane współgrają z badaniami wakacyjnych planów Polaków przeprowadzonymi w maju tego roku przez AC Nielsen na zlecenie Mondial Assistance. Na pytanie o miesiące wakacyjnych wojaży 27% badanych odpowiedziało, że będzie to lipiec, 21% wskazało na sierpień a dodatkowo 19% przełom lipca i sierpnia. oprac.: Aleksandra Baranowska-Skimina Źródło: egospodarka.pl, data dostępu W sierpniu Kontynent zwiększył dystans do Europy Wschodniej Wykorzystanie pokoi w hotelach Europy Wschodniej w sierpniu 2012 roku wyniosło 67,1 proc. i było wyższe o 2,5 punktu procentowego w stosunku do sierpnia 2011 roku. Średnia cena za pokój wyniosła 74,26 euro (wzrost o 5 p.p. w stosunku do sierpnia ub.r.), zaś RevPAR był równy 49,85 euro (wzrost o 7,7 p.p.), wynika z danych STR Global. Poza frekwencją dynamika wyników hoteli w naszej części Europy okazała się niższa od średniej europejskiej. W hotelach w Europie sierpniowe wykorzystanie pokoi kształtowało się na poziomie 71,3 proc. (wzrost o 0,5 p.p.), średnia cena wyniosła 107,86 euro (wzrost o 13 p.p.), zaś RevPAR 76,86 euro (wzrost o 13,5 p.p.). Porównując wyniki osiągane przez hotele w naszej części Kontynentu ze średnią widać zmniejszanie się różnicy w wykorzystaniu pokoi przy jednoczesnym zachowaniu dystansu cen pokoi, które są o niemal jedną trzecią niższe oraz poziomu RevPAR niższy o ponad jedną trzecią. O dobrych wynikach branży w sierpniu (i wyśrubowaniu średniej europejskiej) zadecydowały przede wszystkim Igrzyska w Londynie oraz imprezy targowe w Niemczech. Gdyby nie te wydarzenia wyniki okazałoby się z pewnością dużo słabsze. 10

11 Źródło: STR Globar Zdjęcie: W sierpniu wyraźnie zmniejszył się nie tylko poziom wody w Wiśle, ale i dynamika wzrostu odstawowych wskaźników we wschodnioeuropejskich hotelach. Źródło: e-hotelarstwo, data dostępu Polski rynek lotniczy nadal dynamiczny Ponad 11 mln pasażerów obsłużyły w pierwszym półroczu tego roku polskie poty lotnicze - tak wynika z danych zebranych przez Urząd Lotnictwa Cywilnego. To o ponad półtora miliona więcej niż w analogicznym okresie roku ubiegłego. Największą ilość pasażerów obsłużyło lotnisko Chopina w Warszawie. Wśród portów regionalnych największą popularnością cieszyły się Kraków-Balice, Gdańsk i Katowice. Najwyższą dynamiką wzrostu liczby obsłużonych pasażerów cechowały się najmniej dotychczas oblegane lotniska: w Zielonej Górze (wzrost o ponad 299 %) i Szczecinie-Goleniowie (wzrost o ponad 59%). Z przeprowadzonych przez Urząd analiz wynika, że ruch pasażerski w najbliższych kilku latach będzie rósł w tempie od około 5,5% do prawie 9%. Najwyższej dynamiki należy spodziewać się w roku bieżącym kiedy to przyrost osiągnie poziom prawie 9%, co przełoży się na 23,6 mln pasażerów obsłużonych przez polskie porty lotnicze. Zachęcamy do zapoznania się ze szczegółowymi statystykami plik do pobrania Kb: Źródło: Urząd Lotnictwa Cywilnego, data dostępu Turystyka medyczna w Polsce: praktyka lekarska Sektor polskiej turystyki medycznej wart jest obecnie kilkaset milionów złotych. Pacjenci zza granicy coraz chętniej przyjeżdżają do Polski nawet na poważniejsze zabiegi. Ministerstwo Gospodarki zauważa ten trend i chce promować polskie usługi medyczne. Globalny rynek turystyki medycznej wciąż się rozwija. - Jak wynika z raportu The Rise of Medical Tourism (Grail Research, LLC), w tym roku jego wartość ma osiągnąć 100 mld dol. Na Polskę przypada kwota ok. 800 mln zł na różnego rodzaju usługi turystyczno-medyczne, którą zostawiają pacjenci z zagranicy. Bez wątpienia usługi te mają szansę stać się polskim produktem eksportowym - ocenia dr n. kf. Adrian P. Lubowiecki-Vikuk z Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Zapotrzebowania konsumentów-pacjentów: badania diagnostyczne i profilaktyczne, chirurgia plastyczna (modelowanie twarzy i ciała), chirurgia bariatryczna, medycyna i dermatologia estetyczna, ortopedia (diagnostyka, operacje narządów ruchu oraz uszkodzeń mięśni, nerwów i naczyń, endoprotezoplastyka), okulistyka (diagnostyka, zabiegi operacyjne / zabiegi laserowe wad wzroku), stomatologia, laryngologia, chirurgia szczękowa, chirurgia rekonstrukcyjna, ginekologia (diagnostyka, badania onkologiczne, zaburzenia menstruacyjne, leczenie wysiłkowego nietrzymania moczu, leczenie bezpłodności), położnictwo, kardiologia, chirurgia, urologia1. Profil klienta. Kim są turyści medyczni? - Na podstawie moich autorskich badań sondażowych dotyczących poznańskiego rynku można przyjąć, że są to zarówno kobiety, jak i mężczyźni w różnym wieku, o różnym statusie ekonomicznym. Trzeba zauważyć, że w dalszym ciągu są to krajowi turyści - mówi ekspert z UMK w Toruniu, ale zastrzega, że dotychczas nikt dokładnie nie zbadał profilu spo- 1 Dane: dr n kf. Adrian P. Lubowiecki-Vikuk, Uniwersytet im. Mikołaja Kopernika w Toruniu 11

12 łeczno- demograficznego tych osób. Klienci coraz częściej przybywają także spoza granic Polski. - Po różnego typu usługi medyczne najczęściej przybywają do nas Niemcy, Brytyjczycy, Skandynawowie - mówi Artur Gosk, prezes Polskiego Stowarzyszenia Turystyki Medycznej. Ich liczba oscyluje w granicach tys. - Można jednak przypuszczać, iż takich osób jest zdecydowanie więcej, zważywszy na fakt, że często turyści medyczni podróżują do Polski w celach odwiedzin krewnych lub znajomych i przy okazji korzystają z tego typu usług - zaznacza dr Adrian Lubowiecki-Vikuk. Jakiej pomocy oczekują zagraniczni klienci? - Z zakresu stomatologii, chirurgii plastycznej i estetycznej, ortopedii, chirurgii oka, neurochirurgii, zabiegów rehabilitacyjnych i uzdrowiskowych. Cały czas wachlarz usług medycznych, z których korzystają pacjenci zagraniczni, rośnie - wylicza Artur Gosk z PSTM. Jesteśmy konkurencyjni. Motywy wyjazdów związane są zazwyczaj z niższym kosztami zabiegu niż w rodzimym kraju. Tajlandia, Indie, Węgry i Bułgaria, ale także Polska są postrzegane jako kraje, w których usługi medyczne są tanie i wykonywane w dobrym standardzie. - Ceny usług medycznych w krajach Europy Środkowo- Wschodniej często są nawet o proc. niższe, niż na przykład w Wielkiej Brytanii czy Stanach Zjednoczonych - informuje ekspert z UMK w Toruniu. Potwierdzają to badania opracowane przez portal branżowy (marzec 2012). Przeprowadzono je online wśród osób korzystających z leczenia za granicą za pośrednictwem tego portalu (najwięcej z UK i innych państw Europy). Z tego raportu wynika, że najwięcej ankietowanych pojechało na leczenie do Węgier (12 proc.), na drugim miejscu znalazła się Belgia (11 proc.). Po 7 proc. zdecydowało się na wyjazd do Polski, Turcji, Hiszpanii, Czech i Indii. 83 proc. respondentów stwierdziło, że głównym powodem leczenia za granicą jest jego niższy koszt (71 proc. deklarowała, że zaoszczędziła więcej niż dwa tys. funtów brytyjskich, a kolejne 12,7 proc. - nawet 10 tys. funtów brytyjskich). Największe oszczędności można uzyskać na leczeniu stomatologicznym i zabiegach ortopedycznych. Sondaż mówi także, że 51 proc. przebadanych osób nigdy wcześniej nie było w kraju, do którego udali się na leczenie. Jednocześnie dziewięciu na dziesięciu respondentów deklarowało, że wyjechałoby na leczenie ponownie, tyle samo rekomendowałoby taki wyjazd przyjaciołom i krewnym. 84 proc. wróciłoby do tego samego lekarza czy kliniki, w której już się leczyli. Wykorzystanie potencjału. Oznacza to, że chętnych na uczestnictwo w turystyce medycznej nie brakuje. To szansa dla klinik, szpitali czy gabinetów dentystycznych na solidny zastrzyk dodatkowego dochodu. - Wartość rynku polskiej turystyki medycznej to obecnie 800 mln zł, a potencjał jest znacznie większy. Polska na tle rynku turystyki medycznej w Europie ma szansę stać się liderem. Kadra zarządzająca placówkami medycznymi także zaczyna dostrzegać ten potencjał. Także perspektywa otwarcia granic UE dla usług medycznych w roku 2013 (wówczas wchodzi w życie dyrektywa o transgranicznej opiece zdrowotnej, przyp. red.) powoduje, że wiele klinik widzi w tym zjawisku dodatkowe źródło przychodów - przypomina Artur Gosk. Jak wynika z szacunków Polskiego Stowarzyszenia Promocji Turystyki Medycznej, ok. 60 klinik w Polsce ma znaczące przychody z turystyki medycznej. Pobudzić rynek. Wciąż jest jednak wiele barier, które hamują rozwój tej gałęzi gospodarki. Dużym problemem dla polskich świadczeniodawców jest konkurencja - głównie ze strony Węgier i Słowacji, gdzie oferowane są tańsze usługi równie wysokiej jakości. Zagrożenia wynikają też z faktu, iż poziom cen usług medycznych wyrównuje się. - Często ceny w Polsce są na wyższym poziomie, aniżeli na rynkach zachodnich, np. leczenie zaćmy jest tańsze w USA, niż w Polsce - zauważa dr Lubowiecki- Vikuk. Kolejne bariery to brak wykwalifikowanej kadry turystyczno-medycznej oraz przeszkody natury prawnej i organizacyjnej w SPZOZ-ach. Eksperci są też zgodni co do jednego: aby polska turystyka medyczna faktycznie miała szansę rozwoju, musi się promować na rynkach zagranicznych. Szansę zauważyło już Ministerstwo Gospodarki, które w marcu tego roku zawarło umowę na realizację branżowego programu promocji. Polska turystyka medyczna promowana będzie w krajach skandynawskich, Niemczech Rosji, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. Przedstawiciele polskich placówek medycznych, którzy zgłoszą swój akces do projektu, będą uczestniczyli w międzynarodowych konferencjach, targach i wystawach branżowych, szkoleniach, misjach gospodarczych. Przedsiębiorcy mogą liczyć na dofinansowanie udziału w imprezach promocyjnych nawet do 75 proc. kosztów kwalifikowalnych. Wykonawcą programu jest konsorcjum, w którego skład wchodzi m.in.: Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych (PAIiIZ) i Europejskie Centrum Przedsiębiorczości (EuCP). Dr Ada Kostrz Kostecka, project manager Branżowego Programu Promocji Turystyki Medycznej z EuCP, zwraca uwagę, że rozwój turystyki medycznej w naszym kraju zależy też w dużej mierze od pośredników, którzy przyciągną takiego turystę medycznego i zorganizują mu pobyt w Polsce. - Trzeba mieć pośrednika, który znajdzie klienta oraz personel, który porozumie się z obcojęzycznym pacjentem. O ile turnus w sanatorium w miarę łatwo zorganizować i nawet bezpośrednio sprzedać, o tyle bardziej skomplikowane zabiegi wymagają już dużej organizacji. Szpital sam się tym nie zajmie- ocenia specjalistka. - Celem tych pośredników powinno być nie tylko skupianie się na pozyskiwaniu turystów medycznych, ale także wymiana doświadczeń, udział we wspólnych projektach, szkoleniach i konferencjach, tworzenie jakości usług turystyczno-medycznych), stosowanie wszelkich innowacji oraz dbanie o interesy turysty medycznego i zapewnienie mu komfortu oraz poczucia bezpieczeństwa. Ważne jest też, aby sama placówka oferująca usługi medyczne posiadała odpowiedni certyfikat, który potwierdza jej jakość. Certyfikacja przedsiębiorstw z zakresu turystyki medycznej w krótkim czasie powinna stać się obowiązkiem - podsumowuje dr Lubowiecki-Vikuk. Lidia Sulikowska 12

13 Źródło: Gazeta Lekarska pismo izb lekarskich. Wydawca: Naczelna Rada Lekarska. Dokument online: data dostępu Zobacz również: Trends in the development of medical tourism in Poland / Adrian Lubowiecki-Vikuk, International Medical Travel Journal, document online: data dostępu Hotel Guidebook 2012: Polskie sieci hotelowe w natarciu Krajowe sieci hotelowe świetnie wykorzystały ostatnie pięć lat do dynamicznego rozwoju, mimo trwającego kryzysu - wynika z najnowszego raportu Hotel Guidebook 2012, przygotowanego przez analityków z branżowej firmy doradczej Horwath HTL. Jeszcze w 2007 roku w polskich sieciach hotelowych działało 100 hoteli z 11,1 tys. pokoi. Obecnie ich liczba zwiększyła się do 139 hoteli i 15,8 tys. pokoi - poinformował Propertynews.pl Janusz Mitulski, partner, Horwath HTL. Analitycy Horwath HTL analizowali rozwój sieci hotelowych w latach , mając na uwadze fakt, że w kwietniu 2007 roku w Cardiff zapadła decyzja o przyznaniu Polsce oraz Ukrainie organizacji Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO Zdarzenie to było dosyć istotnym bodźcem do intensywnego rozwoju nie tylko branży hotelowej, ale także poprawy sytuacji gospodarczej, jaka nastąpiła w tym okresie w naszym kraju. Jak wynika z raportu Hotel Guidebook 2012, obecnie wśród liderów na rynku polskich sieci hotelowych mamy m.in. De Silva, która w ostatnich pięciu latach zaistniała na rynku i uruchomiła już sześć obiektów, a kolejny hotel w Mikołajkach ma zostać otwarty na przełomie 2012/2013 roku. Z kolei sieć Dobry Hotel w tym samym okresie otworzyła pięć z posiadanych sześciu hoteli, a kolejny obiekt w Gdyni ma do niej dołączyć jeszcze w bieżącym roku. Zdrojowa Invest, która również zaistniała na rynku w ostatnich pięciu latach, posiada trzy obiekty, a kolejne dwa - w Szklarskiej Porębie oraz Ustroniu Morskim - są w budowie i będą uruchomione najprawdopodobniej w 2013 roku. Nową siecią jest także Comfort Express, która rozbudowuje nie tylko segment hoteli lecz także restauracji. Sieć hoteli Focus - posiadająca obecnie cztery obiekty, z których trzy zostały otwarte w ostatnich pięciu latach - buduje kolejny hotel w Chorzowie. Satoria Group (dawny PUHIT SA) po przejęciu trzech obiektów w Krakowie planuje dalszy rozwój m.in. poprzez zarządzanie i dzierżawę obiektów, które będą funkcjonować pod markami światowych sieci hotelowych. W tym też celu spółka powołała nowy podmiot w ramach swojej grupy - Vision Hotel Management. W ostatnich pięciu latach mieliśmy również do czynienia z procesami konsolidacyjnymi. Przykładem może być sieć Elbest Hotels - nowy podmiot zrzeszający siedem hoteli należących do spółek grupy PGE SA. Zdaniem Janusza Mitulskiego, partnera w branżowej firmie doradczej Horwath HTL i jednego ze współautorów raportu, powyższe dane pokazują, iż polscy operatorzy świetnie wykorzystują możliwości rozwoju, jakie daje im krajowy rynek hotelowy. - Postępująca profesjonalizacja branży oraz popyt na usługi związane z zarządzaniem i dzierżawą hoteli, jaki widzimy ze strony inwestorów hotelowych, świadczy o dobrym kierunku rozwoju rynku hotelowego w Polsce - podkreśla Mitulski. Źródło: Propertynews.pl, data dostępu Więcej informacji o ekspertyzach i wynikach badań znajdziesz w Konfraterni Turystycznej, dokument online: Więcej informacji statystycznych o turystyce znajdziesz w Konfraterni Turystycznej, dokument online: INFORMACJE DLA FACHOWCÓW Nauka dla edukacji tekst wprowadzający Aby funkcjonować w zmieniającym się świecie, współczesny człowiek musi się kształcić przez całe życie. Zadaniem naukowców jest dostarczanie społeczeństwu wiedzy oraz narzędzi umożliwiających samokształcenie. Obowiązkiem pracowników nauki jest przeciwdziałanie edukacyjnemu wykluczeniu i dołożenie wszelkich starań, by zmniejszyć nierówności w dostępie do wiedzy. Proces kształcenia ma charakter ciągły. Sprzeciwiamy się sztucznemu przeciwstawianiu edukacji szkolnej i akademickiej. Edukacja szkolna, oparta na zapamiętywaniu i przyswajaniu informacji musi być uzupełniana o naukę metod samodzielnego identyfikowania problemów, musi wspierać twórcze podejście do ich rozwiązywania i otwartość na nowe, nieznane zjawiska. Dlatego też Obywatele Nauki postulują zacieśnienie współpracy między naukowcami a środowiskiem nauczycielskim. Współpraca ta powinna obejmować zarówno współtworzenie programów edukacyjnych i podręczników, jak i obecność nauki i naukowców w procesie dydaktycznym w szkołach wszystkich szczebli. Chcemy dia- 13

14 logu między nauczycielami i naukowcami, zaangażowania naukowców w upowszechnianie metody naukowej i wyników badań wśród nauczycieli i uczniów poprzez różnego typu warsztaty i akcje popularyzatorskie. Aktywność taka musi zostać dowartościowana w procesie oceny dorobku pracownika naukowego. Obywatele Nauki popierają ideę uniwersytetu otwartego, dostępnego dla każdego, bez względu na wiek, status społeczny i poziom wykształcenia. Chcemy rozwoju uniwersytetów otwartych, uniwersytetów trzeciego wieku, uniwersytetów dziecięcych i innych organizacji kształcenia ustawicznego jako nowoczesnych form przekazywania wiedzy i budowania społecznego kapitału. Uważamy, że tworzenie takich instytucji powinno stać się integralnym elementem planów rozwoju edukacji w skali kraju i w środowiskach lokalnych. Domagamy się zwiększenia nakładów finansowych na ten cel i wsparcia samorządów przychylnych takim inicjatywom przez budżet centralny. Obowiązkiem naukowców jest przekazywanie wyników swych badań społeczeństwu w przystępnej formie. Obywatele Nauki podkreślają znaczenie popularyzacji w procesie kształcenia i rozbudzania ludzkiej innowacyjności i kreatywności. Popularność Centrum Nauki Kopernik, Festiwali Nauki, Pikników Naukowych i podobnych inicjatyw świadczy o ogromnej i niezaspokojonej ciekawości poznawczej polskiego społeczeństwa. Potrzebne jest wszechstronne wsparcie dla podobnych projektów, także realizowanych we wspólnotach lokalnych. Źródło: Obywatele nauki, data dostępu Kudrycka: należy oddzielić uczelnie badawcze od zawodowych Uczelnie muszą zdecydować, czy będą specjalizować się w prowadzeniu elitarnych badań na wysokim poziomie, czy w kształceniu zawodowym - mówiła szefowa resortu nauki Barbara Kudrycka w czwartek w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie (SWPS). Minister Kudrycka, podczas uroczystej inauguracji roku akademickiego w SWPS, podkreśliła, że w Polsce potrzebne jest zarówno kształcenie elitarne, na najwyższym poziomie naukowym, jak i egalitarne, dzięki któremu dostęp do edukacji będzie bardzo szeroki. Zdaniem szefowej resortu nauki, aby pogodzić te potrzeby, ważny staje się podział uczelni na badawcze - specjalizujące się w prowadzeniu badań naukowych na światowym poziomie - oraz na uczelnie zawodowe, których zadaniem byłoby przygotowanie absolwentów do wykonywania danego zawodu. Rozróżnienie to wpisane jest w obowiązujące prawo - zaznaczyła minister. Aby spośród uczelni - zarówno publicznych, jak i niepublicznych - wyłaniały się uczelnie badawcze i zawodowe, ministerstwo zaczęło już prowadzić odpowiednią politykę finansową. Jako przykład Kudrycka podała m.in. stosowanie dotacji projakościowych dla najlepszych jednostek oraz planowane zmiany w algorytmie przyznawania dotacji podstawowej. Obecnie wysokość dotacji otrzymywana przez poszczególne uczelnie zależy głównie od tego, ilu kształci się na niej studentów w trybie stacjonarnym. Ministerstwo chce zmienić algorytm i w większym stopniu uzależnić wysokość dotacji od liczby profesorów, zdobytych grantów i prowadzonych badań. Uczelnie muszą dokonać rewizji własnej misji i celów, i same zdecydować, czy chcą być rozliczane z osiągnięć naukowych - mierząc się ze światową elitą w nauce - czy raczej wolą kształcić praktycznie, a więc tak, by absolwenci, dzięki praktycznym umiejętnościom, stanowili bezpośrednią wartość dla pracodawców - zaznaczyła minister. Barbara Kudrycka powiedziała, że ministerstwo nie może narzucić żadnej uczelni jej profilu, ale może oceniać działania szkoły wyższej w realizowaniu funkcji wynikających z wybranego przez uczelnię profilu. Jak wymieniała, na uczelniach, które wybiorą profil badawczy, powinna być ograniczana liczba studentów, a ze wszystkich kandydatów powinni być już na wstępie wybierani tylko najlepsi. Poza tym pracujący w nich naukowcy powinni mieć tylko jeden etat, a badania powinny być tak organizowane, by mogli w nich brać udział studenci. Z kolei na uczelniach o profilu praktycznym i zawodowym ważne byłoby np. to, czy zatrudniają one pracodawców i praktyków, konstruują swój program pod kątem przyszłego zawodu studentów, a także czy z absolwentów zadowoleni są pracodawcy. Zdaniem Kudryckiej, jeśli uczelnie dostosują się do tych zaleceń, ziści się marzenie o kształceniu zarówno elitarnym, jak i egalitarnym. Podział na uczelnie badawcze i zawodowe pozwoli również wyrwać się z podziału na uczelnie publiczne i prywatne dodała. W SWPS jest uczelnią niepubliczną; studiuje na niej 14 tys. studentów. Uczelnia ma 8 wydziałów w pięciu miastach, zatrudnia 90 profesorów, ponad 60 doktorów habilitowanych i niemal 200 doktorów. Źródło: PAP - Nauka w Polsce, data dostępu Zobacz również: Rewolucyjna perspektywa dla uczelni wyższych, Nauka i rozwój, data dostępu

15 Przepisy blokowały dotacje UE Trwają już prace nad nowymi programami operacyjnymi dla turystyki. Poprzednie często uniemożliwiały zainteresowanym skorzystanie z unijnych środków. Analiza starych błędów powinna pomóc w skonstruowaniu nowych, lepszych zapisów. Branża powinna jednak określić, co źle działało i jakie ma oczekiwania wobec powstających właśnie przepisów o rozdziale środków pomocowych. Zgodnie z terminarzem prac udostępnionym przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego we wrześniu tego roku rozpoczynają się oficjalne prace nad nowymi programami operacyjnymi. Faktycznie prace te zaczęły się jednak już wcześniej specjalny roboczy zespół POT oraz MSiT już od blisko dwóch lat gromadzą materiały mające pomóc skonstruować programy odpowiadające rzeczywistym potrzebom branży turystycznej. Aby tak się stało, należy przede wszystkim prześledzić, jakie wady miały poprzednie zapisy. Najlepszą metodą jest wysłuchanie głosu tych, którzy walczyli o środki w mijającym rozdaniu. Z ich historii wyłania się bardzo niepokojący obraz: przepisy były konstruowane przez ludzi niemających pojęcia o realiach pracy w turystyce. Wśród głównych wad systemu wymienić można brak znajomości zagadnienia wśród osób oceniających projekty, rozbudowaną biurokrację, często konieczność dzielenia jednego przedsięwzięcia między różne programy operacyjne, konkurowanie projektów państwowych i samorządowych z przedsiębiorcami, brak możliwości współpracy pomiędzy POT i ROT a branżą oraz brak spójności między priorytetami unijnymi i działaniem naszego rządu. Nowy podział środków. Coraz bardziej intensywne prace nad nowymi programami unijnego wsparcia finansowego zmuszają do zastanowienia się nad efektami poprzedniego rozdania środków. Choć przyszły budżet nie jest jeszcze znany, znanych jest już 11 celów, na które będzie rozdysponowany. Niedawno podano do wiadomości, na co zostanie przeznaczone więcej, a na co mniej środków. Programy dla turystyki mają zostać zawarte w przydziale przypadającym na cel 6., czyli: Ochronę środowiska naturalnego i wspieranie efektywności wykorzystania zasobów, oraz 8, czyli Wspieranie zatrudnienia i mobilności pracowników. Warto zauważyć, że choć na cel 8. przewidziany jest znaczny wzrost środków (dwa plusy w trzystopniowej skali), to na cel 6., czyli ochronę środowiska, ma być przeznaczone ich dużo mniej niż poprzednio (3 minusy w trzystopniowej skali). Receptą na zmniejszone środki finansowe mają być tak opracowane programy operacyjne, które pozwolą na większe niż ostatnio wykorzystanie unijnych pieniędzy. Jak pokazuje bowiem doświadczenie ostatnich lat, to nie z brakiem środków, ale ze złymi wytycznymi dotyczącymi ich wydawania był największy problem. Wśród celów priorytetowych nadal nie ma wyodrębnionej turystyki. Taki zabieg KE jest celowy i wprowadzony po to, żeby w budżecie nie było sektorowości, żeby nie wyróżniać poszczególnych gałęzi gospodarki wyjaśnia Piotr Tatara dyrektor Biura Zarządzania Projektem Promujmy Polskę Razem. Dodaje, że podczas głosowania nad tą sprawą Polska postulowała wyodrębnienie sektora turystycznego, ale inne kraje, takie jak Niemcy czy Wielka Brytania, nie były zainteresowane wprowadzeniem takiego rozwiązania. Nowe wcielenie procesu Kafki. Jednym z największych problemów przedsiębiorców, którzy chcą skorzystać z funduszy unijnych, jest rozbudowana, nieprzyjazna administracja. Traumatyczne doświadczenia towarzyszą nawet tym, którym ostatecznie udało się uzyskać dotację. Najbardziej jaskrawym przykładem jest znana historia Krzysztofa Przyłuckiego, właściciela Folwarku Łękuk Mały, jednego z laureatów zorganizowanego przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego konkursu Polska pięknieje 7 Cudów Funduszy Europejskich. Przedstawiony przez niego projekt zamiany zdewastowanego przez pegeeryzację folwarku w ośrodek wypoczynkowy został początkowo zupełnie odrzucony, gdyż urzędnicy uznali, że powinien ubiegać się o środki w ramach innego programu. Przyłucki odwoływał się od decyzji dwa razy, ale dopiero trzeci protest skierowany bezpośrednio do wojewody warmińsko-mazurskiego przyniósł pożądany skutek. Choć poprzednie decyzje okazały się urzędniczą pomyłką, niewiele brakowało, by listy zakwalifikowanych do dotacji zostały zamknięte bez uwzględnienia folwarku. To, kto ocenia projekty, jest tajne opisuje Przyłucki. My dostawaliśmy tylko uwagi i mieliśmy jedynie kontakt z osobą, która zajmuje się naszym wnioskiem dodaje. Choć Krzysztof Przyłucki rozumie, że procedura ta ma zmniejszyć ryzyko korupcji, przyznaje, że taki sposób rozwiązywania problemów bardzo przypomina głuchy telefon. Problematyczny okazał się również podział zadań pomiędzy dwa odrębne programy, w ramach których musiał ubiegać się o środki. Kłopotliwy podział środków. Większe projekty niejednokrotnie nie mieszczą się w ramach jednego programu. W efekcie logicznie obmyślony projekt trzeba dzielić tak, by poszczególne jego części pasowały do odrębnych pul pieniężnych. Podział nie przystaje do rzeczywistości złości się Przyłucki. Odnowa folwarku została więc podzielona na dwa projekty. Podczas gdy pieniądze z pierwszego projektu już spłynęły, środki na drugi (choć wniosek został złożony także w 2008 roku) dopiero teraz mają zostać uruchomione. W funduszach unijnych to nie przedsiębiorca steruje biznesem, ale dotacje sterują jego działaniami kwituje Przyłucki. Podział, zbyt drobiazgowy, prowadzi do tworzenia projektów nie pod kątem sensowności, lecz otrzymania dotacji. Tego samego zdania jest Marek Migdal, prezes Forum Turystyki Regionów. Przypomina, jak problematyczna może być sytuacja, gdy przedsiębiorstwo dostanie pieniądze tylko z jednego projektu. Przykładowo otrzyma dotację na obiekt noclegowy, ale projekt na wyposażenie zostanie odrzucony. Tymczasem próby mieszania różnych potrzeb obniżają ocenę projektu i zmniejszają jego szanse na pieniądze lub są niekwalifikowalne. Coraz częściej jest tak, że aby uzyskać dotacje, trzeba zgłosić się do wyspecjalizowanej firmy i zlecić napisanie wniosku 15

16 projektowego. Poziom formalizacji i szczegółowości wniosków oraz wymaganych czasami absurdalnych zapisów jest tak wysoki, że zwykły śmiertelnik najczęściej nie jest w stanie sam sobie z tym poradzić opisuje Migdal. Proponuje, że pomocą w radzeniu sobie z unijnymi formalnościami mogłyby się zajmować ROT-y i LOT-y. Brak beneficjantów infrastruktury. Wśród istotnych wad poprzednich zapisów znalazł się również kłopot z włączaniem branży do korzystania z wybudowanej za unijne pieniądze infrastruktury. Marek Migdal opisuje sytuację, w której jedna z gmin dostała pieniądze na wybudowanie przystani kajakowej. Wybudowano przystań i hangar, a nawet zakupiono kajaki. Niestety, ponieważ były to pieniądze UE, samorząd nie mógł na tym zarabiać. Tymczasem funkcjonujący tam lokalny przedsiębiorca zajmujący się wypożyczaniem kajaków mało nie zbankrutował, bo ludzie woleli wypożyczać kajaki za darmo, niż od niego. Brakuje projektów partnerskich, w których inicjatywy samorządowe idą w parze z budowaniem oferty komercyjnej przedsiębiorców. Taka sytuacja wynika z braku doświadczenia i koordynacji władz samorządowych w zakresie inwestowania w turystyczną infrastrukturę lokalną z wykorzystaniem partnerstwa publicznoprywatnego przyznaje Piotr Tatara. Ważnym postulatem towarzyszącym pracom nad nową perspektywą finansową jest też częste oderwanie wsparcia unijnego od wsparcia rządowego. Doświadczył tego Ryszard Cetnarski, prezes Holiday Travel. Jako jedynemu udało mu się pozyskać 200 tys. zł dotacji na wzmocnienie działań marketingowych na rynku chińskim. Choć Holiday Travel otrzymało dotację (częściowo także z braku konkurencji, bo nikt inny nie spełnił wspomnianego warunku) i wykorzystało ją zgodnie z planem, trudno mówić o zadowoleniu. Zrobiliśmy dla Chińczyków stronę www oraz przetłumaczyliśmy i wydrukowaliśmy katalogi, ale po dwóch latach od realizacji projektu efekty są mizerne kwituje Cetnarski. Dodaje, że do sukcesu zabrakło wsparcia ze strony rządu. Przypomina, że projekt komercyjny nie wyeliminuje konieczności oficjalnej promocji. Współpraca potrzebna od zaraz. Choć nie wszystkie problemy towarzyszące uaktywnianiu unijnych środków wynikają ze źle napisanej perspektywy finansowej, należałoby zadbać o to, żeby wyeliminować chociaż te zdiagnozowane już teraz problemy. Mając już doświadczenie we współpracy z branżą turystyczną podczas realizacji projektu Promujmy Polskę Razem Polska Organizacja Turystyczna dąży do wypracowania sposobu wspólnego aplikowania o środki unijne w ramach nowej perspektywy. Zależy nam, aby efekt wspólnych działań był wspólną inwestycją branży turystycznej i POT w rozwój turystyki w Polsce zapewnia Piotr Tatara. Całość prac związanych z nowymi programami unijnymi koordynuje Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, POT nadzoruje prace zespołu roboczego mającego wyeliminować usterki z programów operacyjnych związanych z turystyką. W skład zespołu wchodzą m.in.: Forum Turystyki Przyjazdowej, PIT, ITRP, Forum Regionalnych organizacji Turystycznych, Izba Gospodarcza Hotelarstwa Polskiego, PTSM, PTTK, LOT. Dobrze by było, by każdy zainteresowany funduszami unijnymi przedsiębiorca turystyczny wiedział, kto reprezentuje jego interesy w zespole. To, co zostanie wypracowane teraz, będzie miało bezpośredni wpływ na jakość programów dla turystyki. W ramach obrad VI Gremium Ekspertów Turystyki odbędzie się debata ekspercko-rządowa na temat miejsca turystyki w nowej perspektywie finansowej Unii Europejskiej na lata Wypowiedzi, sugestie oraz opinie wypracowane podczas Gremium mogą mieć znaczenie przy podziale środków budżetowych z Unii Europejskiej na turystykę. Gremium Ekspertów Turystyki odbędzie się we Wrocławiu w dniach 29 listopada 1 grudnia. Źródło: Wiadomości Turystyczne, data dostępu Urzędnicza bezsilność wobec szarej strefy Przeciwdziałanie turystycznej szarej strefie wydaje się donkiszoterią. Urzędy mające bronić interesów uczciwych przedsiębiorców i klientów są wyjątkowo opieszałe, a przewidziane przez prawo kary nie odstraszają nieuczciwych. O mankamentach polskiego prawa przekonał się przedsiębiorca z Wielkopolski. Na terenie województwa wielkopolskiego funkcjonuje 654 firm widniejących w centralnej ewidencji organizatorów turystyki i pośredników turystycznych. A ile firm działa bez stosownego wpisu? Patryk Olejniczak, właściciel biura podróży Tradic Intro z Rawicza, tylko w promieniu 20 km od swojej siedziby znalazł pięć firm, które organizują wycieczki bez uprawnień. Nie podlegają one niczyjej kontroli, nie muszą opłacać kosztownego ubezpieczenia, a z ich usług korzystają nawet instytucje publiczne. Prawo nierespektowane Od kilku miesięcy próbuję zainteresować urząd marszałkowski z Poznania przedsiębiorcami, którzy działają w szarej strefie i nielegalnie organizują wycieczki autokarowe w moim regionie powiedział Patryk Olejniczak. Podczas kontaktu telefonicznego sprzed kilku miesięcy otrzymałem informację, że aby zgłosić nielegalnie działające przedsiębiorstwo, muszę dostarczyć dowody relacjonuje. Trudno jednak wymagać dowodów od osoby, która nie dysponuje narzędziami umożliwiającymi przeprowadzenie kontroli danego podmiotu. Niemniej wystarczyło zajrzeć chociażby na stronę by przekonać się, że w centralnym rejestrze organizatorów turystyki i pośredników turystycznych wskazane firmy nie widnieją. Ostatecznie Olejniczak wysłał do UM oficjalne zawiadomienie, w którym czytamy: W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie organi- 16

17 zacji imprez turystycznych oraz pośrednictwa w organizacji imprez turystycznych przez firmy: Ravitur Małgorzata Cieślak, z siedzibą w Rawicz [...], Andrzej Michalak Pumpi Travel, z siedzibą w Pudliszkach [...], Waldemar Skorupka Usługowy Przewóz Osób Autobusem, z siedzibą w Miejska Górka [...], Łucja Skorupka Usługowy Przewóz Osób Autobusem, z siedzibą w Miejska Górka [...] istnieje realne domniemanie wykonywania tejże działalności [bez uprawnień]. Po wysłaniu zawiadomienia znalazłem jeszcze jedną firmę, Agencję Turystyczno-Rekreacyjną Moana mówi Olejniczak. Agencja Moana znajduje się w rejestrze organizatorów, ale z adnotacją o zakazie prowadzenia działalności na okres trzech lat, do 30 lipca 2013 roku. Tymczasem Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w zawiadomieniu o wyborze oferty z dnia 10 sierpnia 2012 podaje, że w wyniku postępowania prowadzonego w trybie zapytania ofertowego na: świadczenie usług dwudniowa wycieczka»kopernik i dinozaury«, wybrano ofertę Agencji Turystyczno-Rekreacyjnej Moana. Oficjalne zawiadomienie, opatrzone pieczątkami, stanowi niezbity dowód na złamanie zakazu. Urzędnicze zamieszanie Po interwencji Patryka Olejniczaka ośrodek wycofał się ze współpracy z firmą. Powiadomiony o tym departament turystyki wielkopolskiego UM drogą mejlową poinformował, że: imprezy organizowane są przez Biuro Projektów Architektonicznych Format Joanna Włodarz-Jakubowska (posiadającą wpis do rejestru) pod marką Moana. Jednocześnie urząd nie informuje, czy zostanie przeprowadzona kontrola. Ponownie zapytany o sprawę Moany urząd marszałkowski odpowiedział: Udzielona panu Olejniczakowi odpowiedź nie świadczy o braku dalszych działań ze strony Urzędu. W dalszych wyjaśnieniach wydział prasowy urzędu marszałkowskiego podał: Z uwagi na roczny plan kontroli i pozostałe zadania wynikające z ustawy o usługach turystycznych, zwłaszcza w obliczu ostatnich niewypłacalności touroperatorów, nie ma fizycznej możliwości podejmowania kontroli natychmiast po otrzymaniu zgłoszenia odpowiedział. Inspekcja ma skontrolować Na razie UM skierował pisemną prośbę do Wojewódzkiej Inspektora Inspekcji Handlowej o przeprowadzenie kontroli. Z informacji uzyskanych od delegatury WIIH w Lesznie wynika, że kontrole te przeprowadzone zostaną najprawdopodobniej w IV kwartale br. Póki co nieuczciwi przedsiębiorcy wciąż pozostają bezkarni. Jednak nawet jeśli kontrole zostaną przeprowadzone, a wina udowodniona, to konsekwencje prowadzenia nieuczciwej działalności przewidziane przez polskie prawo nie odstraszają przedsiębiorców przed jej kontynuowaniem. Z jednej strony prowadzenie firmy bez stosownych uprawnień podlega pod kodeks wykroczeń art. 60, paragraf 1 i podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny. Jednakże zgłoszenia na policję trafiają niezwykle rzadko, a zasądzane kary ograniczają się z reguły do grzywny w wysokości do pięciu tysięcy złotych. Niezależnym trybem egzekwowania prawa jest postępowanie administracyjne. W sytuacji gdy podmiot, do którego skierowano decyzję administracyjną, nie wykonuje dobrowolnie zawartych w niej postanowień, organ administracji może zastosować postępowanie egzekucyjne (przymusowe), czyli tzw. egzekucję administracyjną. Zarówno egzekwowanie jak i skuteczność funkcjonującego prawa, jak widać pozostawiają wiele do życzenia. Nawet nałożony na daną firmę zakaz prowadzenia działalności nie jest faktyczną przeszkodą by ją kontynuować. AO Źródło: Wiadomości Turystyczne, data dostępu Fundusz ministerialnej bezradności MSiT chce najpóźniej w I kwartale 2013 roku przedłożyć w Sejmie projekt ustawy o Turystycznym Funduszu Gwarancyjnym. Jednak resort nie jest w stanie przedstawić ani planu prac ani ostatecznej wizji projektu. Terminarz prac nad projektem ustawy o Turystycznym Funduszu Gwarancyjnym zależy od Rządowego Centrum Legislacji. Urząd na początku października ma wydać decyzję, czy Ministerstwo Sportu i Turystyki musi najpierw opracować projekt założeń do ustawy, czy może od razu przystąpić do prac nad jej zawartością, jak informuje Elżbieta Wyrwicz z departamentu turystyki MSiT. Realizacja pierwszej opcji spowoduje wydłużenie całego procesu i założony termin przedłożenia projektu w Sejmie nie później niż w I kwartale 2013 roku może okazać się nieosiągalny. Wstępny projekt ustawy o funduszu gwarancyjnym MSiT-u został już zaopiniowany w drodze konsultacji społecznych (WT nr 17, s. 1). Jak zgłoszone uwagi przełożą się na ostateczny kształt projektu? Wszystkie opinie są analizowane mówi Elżbieta Wyrwicz. Tak naprawdę wciąż nie wiadomo, czy zgłoszone uwagi głównie krytyczne będą miały odzwierciedlenie w gotowym projekcie. Wiele organizacji podważyło samą zasadność wprowadzenia funduszu gwarancyjnego. Szczególnie w sytuacji, gdy obiecana przez MSiT analiza po roku od ostatniej nowelizacji aktualnego systemu ochrony biur podróży nie jest jeszcze gotowa. Ministerstwo planuje podać do publicznej wiadomości taką analizę dopiero w listopadzie. Materiał pod tytułem Analiza funkcjonowania ustawy o usługach turystycznych, ze szczególnym uwzględnieniem systemu zabezpieczeń konsumenta usług turystycznych ma być podstawą do oceny aktualnie obowiązującej ustawy i do podjęcia decyzji odnośnie ewentualnych koniecznych zmian, a także przedmiotem obrad na posiedzeniu Podkomisji Stałej ds. Turystyki. Jednak hucznie zapowiadana analiza przybrała postać tabelki do samodzielnego uzupełnienia przez instytucje i organizacje turystyczne. MSiT poprosił przedstawicieli branży o dokonanie oceny oraz rekomendację podjęcia działań, w tym legislacyjnych, [...] poprzez zawarcie kon- 17

18 struktywnych uwag, propozycji i sugestii w załączonej tabeli. Dołączona do dokumentu tabelka do wypełnienia, opatrzona została prośbą o wskazanie nie tylko problemów, ale też konkretnego przepisu prawa, który leży u jego źródeł, a także zasugerowanie rozwiązania. Opinia branży ma być podstawą do zaproponowania konkretnych działań w obszarze praktycznych aspektów funkcjonowania ustawy i systemu zabezpieczeń. Konsultacje przebiegały w ekspresowym tempie, a ich termin minął 25 września. Ciążący na ministerstwie obowiązek analizy ustawy który notabene sam na siebie nałożył za sprawą tabelki został przerzucony na innych. Teraz co najwyżej MSiT dokona jej podsumowania, nie zważając także na fakt, że podobnych analiz przedstawiciele branży dostarczają ministerstwu co najmniej od roku Od Annasza do Kajfasza. Czy poczynione konsultacje wróżą także możliwość zmiany samej ustawy o usługach turystycznych? Jak zapewniła Katarzyna Sobierajska, podsekretarz stanu MSiT, w wywiadzie dla Rzeczpospolitej, resort nie pracuje nad zmianą ustawy o usługach turystycznych, ale nad zmianą rozporządzeń wykonawczych. To powinno wystarczyć, by zwiększyć bezpieczeństwo turystów. Ministerstwo Sportu i Turystyki 19 lipca 2012 roku rozpoczęło prace z Ministerstwem Finansów dotyczące możliwości wprowadzenia zmian w rozporządzeniach ministra finansów wydanych w roku MSiT zaproponowało m.in. uszczegółowienie definicji przychodów przedsiębiorców, które stanowią podstawę wyliczania minimalnych kwot zabezpieczeń, doprecyzowanie przepisów określających sposób obliczania wysokości zabezpieczeń czy wdrożenie instrumentów umożliwiających ocenę kondycji finansowej przedsiębiorców turystycznych. Wstępnie Ministerstwo Finansów pozytywnie ocenia propozycje MSiT dotyczące podwyższenia minimalnych kwot zabezpieczeń dla przedsiębiorców rozpoczynających tego typu działalność czy też zmiany dotyczące podmiotów łączących się i przejmowanych poinformował wydział prasowy MF. Jedna odpowiedź na wszystko. Brak jakichkolwiek konkretnych informacji dotyczących poczynań MSiT niepokoi już nie tylko przedstawicieli branży, ale i samych parlamentarzystów. Poseł PO Michał Jaros złożył interpelację, w której pyta minister Joannę Muchę, jakie zmiany legislacyjne zamierza podjąć ministerstwo w celu zwiększenia zabezpieczenia klientów bankrutujących biur podróży. Mimo, że odpowiedź padła w dniu 28 sierpnia, to widnieją w niej te same ogólniki o toczących się pracach i przeprowadzanych analizach. Zaniepokojona tym stanem branża zarówno turystyczna jak i ubezpieczeniowa, zaczęła niezależne od ministerstwa konsultacje. Z inicjatywy Polskiej Izby Ubezpieczeń odbyło się spotkanie m.in. z przedstawicielami PIT, PZOT i KIG. Przedmiotem spotkania były ubezpieczenia w turystyce i związany z tym projekt powołania funduszu. Puste rubryki w rozsyłanej tabelce do wypełnienia, odzwierciedlają bezradność MSiT. Obnażają brak pomysłu na zmiany, które będą wreszcie skuteczne. AO Źródło: Wiadomości Turystyczne, data dostępu Sobierajska wysyła marszałków do Luksemburga Marszałkowie, którzy zapłacili za sprowadzenie turystów z zagranicy samorządowymi pieniędzmi, mogą sądzić się z państwem polskim w Europejskim Trybunale Sprawiedliwości radzi minister turystyki. Wiceminister sportu i turystyki Katarzyna Sobierajska zdawała w zeszłym tygodniu sejmowej podkomisji do spraw turystyki sprawozdanie z postępu prac nad zabezpieczeniem turystów upadających biur podróży i nad samym działaniem biur. Jak wyjaśniła, Ministerstwo Finansów pracuje teraz nad nowymi rozporządzeniami do ustawy o usługach turystycznych. Mają w nich być uwzględnione sugestie Ministerstwa Sportu i Turystyki, takie jak: - uszczegółowienie definicji przychodów, które stanowić mają podstawę do wyliczenia minimalnych sum zabezpieczeń; - sprecyzowanie przepisów, określających sposób obliczania minimalnych sum gwarancyjnych; - zdecydowane podniesienie gwarancji dla przedsiębiorców rozpoczynających działalność organizatorów turystyki; - wprowadzenie obowiązku aktualizowania minimalnego zabezpieczenia gwarancyjnego co kwartał; - wprowadzenia zasady, że firmy turystyczne, które się łączą lub zmieniają osobowość prawną, muszą mieć nowe zabezpieczenie uwzględniające zakres działania nowego podmiotu. Chodzi o wyeliminowanie sytuacji, w których po połączeniu dwóch biur, gwarancja pozostaje na poziomie działalności jednego z nich (przypadek Sky Clubu i Triady) i obchodzenia prawa przez rejestrowanie starego podmiotu jako nowego (zeszłoroczny casus Exim Toursu). Ministerstwo Sportu i Turystyki pracuje także nad nową wersją projektu ustawy o turystycznym funduszu gwarancyjnym, który powinien być gotowy za kilka tygodni zapowiedziała minister. Nowa wersja ma uwzględniać uwagi branży zgłoszone do wstępnego projektu. Minister wystąpiła również do premiera, by uwzględnił projekt ustawy o funduszu w harmonogramie prac rządu, a także o pozwolenie zastosowania uproszczonego postępowania z tym projektem. Chodzi o ominięcie etapu pisania formalnych założeń do ustawy, co przyspieszy proces legislacyjny. Marszałkowie do trybunału. Minister odniosła się też do sprawy domagania się przez marszałka województwa mazowieckiego zwrotu pieniędzy za sprowadzenie turystów upadłych biur podróży z zagranicy. Przypomnijmy, że minister finansów odpowiedział, że nie zwróci pieniędzy, bo nie ma do tego podstaw prawnych i odesłał go do właściwego ministra, czyli do ministra sportu i turystyki. Spra- 18

19 wa jak przyznała Katarzyna Sobierajska dotyczy też marszałka Wielkopolski (choć ten jeszcze z takim pismem nie wystąpił red.). W sumie obaj samorządowcy wydali ze swoich budżetów 418 tysięcy złotych. (Czytaj też: Minister Finansów: nie zapłacimy za powroty turystów [http://www.rp.pl/artykul/705167, minister-finansow--nie-zaplacimy-za-powrotyturystow.html] i Niech za sprowadzanie turystów płaci POT [http://www.rp.pl/artykul/705167, niech-za-sprowadzanie-turystow-placi-pot.html]) - Nasze stanowisko jest jednoznaczne nie ma podstaw prawnych, aby z budżetu państwa uruchamiać środki na rzecz urzędów marszałkowskich, na wypadek wydatkowania przez nich dodatkowych środków, gdy nie wystarczyło pieniędzy z gwarancji mówiła minister. I od razu wskazała samorządowcom drogę odzyskania pieniędzy: - Po pierwsze marszałek może wystąpić ze swoim roszczeniem w ramach postępowania upadłościowego. Po drugie zawsze zostaje mu zaskarżenie tego do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (z siedzibą w Luksemburgu - red.). Jeśli ETS po wnikliwym badaniu uzna, że marszałkowie musieli zapłacić, bo unijna dyrektywa nie została właściwe wdrożona do polskiego prawa, mogą wezwać do zapłaty Skarb Państwa. Dodała też, że na razie ministerstwo nie wie, z jakich powodów tych środków [z gwarancji biur podróży] zabrakło. Nie wiemy w jakim systemie i procedurze ci klienci przez dwa urzędy marszałkowskie zostali sprowadzeni do kraju. To wymagałoby sprawdzenia zaznaczyła. W tej kwestii poparł ją prezes Polskiej Izby Turystyki Paweł Niewiadomski. Nie dziwimy się, że pieniędzy zabrakło, skoro marszałek Wielkopolski na drugi dzień po tym, jak biuro podróży ogłosiło niewypłacalność, podstawił trzy wyczarterowane samoloty, by sprowadzić turystów. Rozsądniej zadziałał marszałek Mazowsza, który szukał wolnych miejsc w samolotach innych touroperatorów. Po pierwsze ustawa. - PIT w pełni popiera działania ministerstwa i z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź powołania funduszu oświadczył Niewiadomski, by dodać za chwilę, że tak naprawdę wszystko zależy od tego, jaki ten fundusz ma być, bo fundusz funduszowi nierówny. Zaznaczył też, że fundusz powinien być tylko elementem zapewnienia bezpieczeństwa turystom i odbudowania zaufania klientów do branży. Naszym zdaniem priorytetem powinna być nowelizacja ustawy o turystyce dodał. A na pytanie przewodniczącego podkomisji, posła Andrzeja Guta-Mostowego, czy chodzi mu o zmianę ustawy jedynie w kwestii zabezpieczenia turystów, odparł, że zdecydowanie opowiada się za znacznie szerszym podejściem. Mostowy, zwracając uwagę, że samorządowcy narzekają, że nie mają pracowników przygotowanych do sprowadzania z zagranicy turystów, zapytał, czy nie należałoby zasugerować marszałkom, by powołali sobie ludzi, specjalną instytucję, do takich zadań lub zlecili to zadanie jakiejś zewnętrznej instytucji. A może jest celowe powołanie jakiejś instytucji, której urzędy marszałkowskie mogłyby zlecać ściąganie turystów. Wtedy wszystko byłoby sprawniejsze, efektywniejsze i tańsze mówił. Podchwycił to Niewiadomski: - PIT już dawno sugerował, że to właśnie fundusz mógłby przejąć tę funkcję. Takie rozwiązania działają w innych krajach Unii Europejskiej. Za funduszem o szerszych niż przewidywane we wstępnym projekcie ustawy proponowanym przez MSiT prerogatywach opowiedział się też wiceprzewodniczący Polskiej Izby Ubezpieczeń Andrzej Maciążek. Powołał się na zachodnie przykłady, gdzie fundusz kontroluje wysokość gwarancji, a zarazem za niepodanie informacji o obrotach przez właściciela biura podróży wyznaczone są surowe kary. W Niemczech traktuje się to jak oszustwo zagrożone karą do dwóch lat więzienia mówił. Od pomysłu funduszu odciął się wiceprzewodniczący Izby Turystyki RP Andrzej Szymański. - Izba uznała, że nie będziemy popierać sprawy funduszu gwarancyjnego - oświadczył. Z jego niejasnego wywodu wynikało, że IT RP liczy, że nawet jeśli fundusz powstanie, nie będzie obligatoryjny przystąpi do niego, kto chce. Kto nie chce, powinien płacić większą składkę na gwarancję ubezpieczeniową. Musimy się liczyć ze zdaniem biur podróży dodał Szymański. Zgłosił też dwie propozycje. Jedną nieśmiałą, ale mocną, by ściąganiem turystów do kraju zajęli się sami ubezpieczyciele. Druga to napisanie ustawy o turystyce w zamian za ustawę o usługach turystycznych. Nie rozwinął jednak tego wątku. KOMENTARZ Nie łatać starych gaci. Podczas obrad podkomisji posłowie byli świadkami dyplomatycznego przeciągania liny. Jeden jej koniec trzyma minister turystyki, drugi działacze organizacji turystycznych i ubezpieczeniowcy. Pani minister zaparła się mocno - nie dopuszcza myśli, że mogłaby być zmieniana ustawa o turystyce. Dawała temu już wcześniej wyraz, choćby w wywiadach dla Turystyki.rp.pl i dla Rzeczpospolitej (czytaj: Fundusz turystyczny lekiem na całe zło [http://www.rp.pl/artykul/ Fundusz-turystyczny-lekiem-na-cale-zlo.html] i Koniec z zaniżaniem gwarancji przez biura podróży [http://www.rp.pl/artykul/ koniec-z-zanizaniem-gwarancji-przez-biura-podrozy.html]). Prawdopodobnie górę biorą trzy argumenty po pierwsze musiałaby przyznać, że ustawa jest zła, a to przecież ona odpowiada za jej obecny kształt. Po drugie, musiałaby mieć na nią pomysł i pracowników przygotowanych merytorycznie do jej napisania. Po trzecie czas, bo trzeba być gotowym z rozwiązaniem problemu najpóźniej na wiosnę. Prawdopodobnie każdy z tych argumentów wystarczy, by tej pracy w przekonaniu ministerstwa nie podejmować. Działacze ciągną drugi koniec liny, przekonując, że sam fundusz, nawet połączony z nowymi rozporządzeniami, nie wystarczy. A już na pewno nie w postaci w jakiej zaproponowało go ministerstwo. Uważają, że trzeba najpierw naprawić fundament, na którym opiera się turystyka, a potem budować na nim nowe instytucje. 19

20 Niewątpliwie dodawanie funduszu do obecnej ustawy, jest jak naszywanie kolejnej łaty na stare, prujące się gacie. Sytuacja dojrzała do przeprowadzenia zmiany systemowej, przemyślanej od początku do końca. Trzeba uszyć nowe, eleganckie, spodnie. Nie wiadomo, kto wygra te zapasy, na razie bowiem odbywa się tylko rozgrzewka przed właściwą rundą. Formalne prace legislacyjne jeszcze się nie rozpoczęły. Niemniej może się okazać, że zawody zostały przegrane, zanim odezwał się pierwszy gong. Filip Frydrykiewicz Źródło: Turystyka.rp.pl, data dostępu Profesjonalne kadry dla turystyki: nagrody w Konkursie Ministra Sportu i Turystyki Renacie Wojtczak kapituła konkursu o nagrodę Ministra Sportu i Turystyki za najlepszą pracę magisterską z zakresu gospodarki turystycznej przyznała pierwszą nagrodę. Wręczyła ją laureatce wiceminister sportu i turystyki Katarzyna Sobierajska. Renata Wojtkowiak została tegoroczną laureatką Konkursu o nagrodę Ministra Sportu i Turystyki za najlepszą pracę magisterską z zakresu gospodarki turystycznej. Nagrodzona praca nosząca tytuł Wpływ wydarzeń na wizerunek miasta na przykładzie Winobrania w Zielonej Górze napisana została pod kierunkiem prof. dr hab. Grzegorza Gołembskiego na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Tegorocznym magistrantkom nagrody Ministra Sportu i Turystyki za najlepszą prace magisterską z zakresu gospodarki turystycznej kojarzyć się będą z gwarem, tumultem i żywiołową atmosferą targową. Z rąk wiceminister Katarzyny Sobierajskiej laureatki odebrały je 27 września, w pierwszy dzień targów TTWarsaw. Kapituła wyłoniona przez Ministra Sportu i Turystyki, w której skład wchodzą osoby reprezentujące branżę turystyczną, kadrę naukowo-dydaktyczną uczelni wyższych i kierownictwa Departamentu Turystyki Ministerstwa Sportu i Turystyki - oceniła 27 zgłoszonych prac magisterskich spełniających warunki regulaminowe, obronione w roku akademickim 2010/2011 i 2011/2012 na wszystkich uczelniach państwowych i niepaństwowych w Polsce. Oceniono najlepsze prace magisterskie, których autorzy zdecydowali się podjąć tematykę związaną z podnoszeniem konkurencyjności polskiej oferty turystycznej na rynku krajowym i rynkach zagranicznych, wynikającej z realizacji przyjętych przez Radę Ministrów strategicznych dokumentów w dziedzinie turystyki, ze szczególnym uwzględnieniem analizy rezultatów wykorzystania funduszy UE dla turystyki, znaczenia organizacji wielkich wydarzeń, między innymi sportowych i kulturalnych, dla gospodarki turystycznej, wpływu turystyki na rynek pracy, kondycji ekonomicznej przedsiębiorstw turystycznych w Polsce, systemów zarządzania turystyką, promocji Polski jako kraju atrakcyjnego turystycznie, hotelarstwa, turystyki polonijnej oraz ubezpieczeń w turystyce. Obok Renaty Wojtkowiak, tegorocznej laureatki Konkursu o nagrodę Ministra Sportu i Turystyki za najlepszą pracę magisterską z zakresu gospodarki turystycznej, kapituła przyznała nagrody trzem magistrantkom. Drugą nagrodę otrzymała Lucyna Wojcieska za pracę magisterską Uwarunkowania, stan i perspektywy rozwoju turystyki biznesowej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem Karpacza napisaną pod kierunkiem dr Elżbiety Nawrockiej na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu, na Wydziale Gospodarki Regionalnej i Turystyki w Jeleniej Górze. Trzecią, Martyna Rączka za pracę magisterską pt. Uwarunkowania rozwoju turystyki osób starszych w Polsce napisaną pod kierunkiem dr inż. Agaty Balińskiej w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Międzywydziałowe Studium Turystyki i Rekreacji. Wyróżnienia przyznano Małgorzacie Mroczkowskiej za pracę magisterską Jakość obsługi owej klientów w wybranych polskich hotelach napisaną pod kierunkiem dr hab. prof. US Henryka Babisa na Uniwersytecie Szczecińskim; Annie Para za pracę magisterską Przejawy innowacyjności polskich przedsiębiorstw turystycznych napisaną pod kierunkiem dr hab. Magdaleny Kachniewskiej w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Wygrana w konkursie to oczywiście naukowy prestiż, ale ważna też jest merkantylna jego część. Pieniężna pula nagród dla autorów trzech najlepszych prac wynosiła 10 tys. zł, promotorów 5 tys. Nagrodę Ministra Sportu i Turystyki za wkład pracy w jakość kształcenia kadr dla turystyki w formie statuetki przyznano Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Międzywydziałowemu Studium Turystyki i Rekreacji (z jej murów wywodzi się pięcioro laureatów Konkursu o nagrodą Ministra Sportu i Turystyki); prof. dr. hab. inż. Janowi Krupie z Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, promotorowi trzech prac laureatów Konkursu o nagrodę Ministra Sportu i Turystyki. 20

21 Dowodem uznania ze strony przedsiębiorców sektora hotelarskiego dla laureatki tegorocznej edycji konkursu Renaty Wojtkowiak była nagroda specjalna ufundowana przez Izbę Gospodarczą Hotelarstwa Polskiego. Wręczył ją sekretarz generalny Krzysztof Wojtkiewicz. Więcej o konkursie w tekście Pierwsze laureatki i laureaci są dziś cenionymi specjalistkami i specjalistami: Źródło: Aktualności Turystyczne, data dostępu O elektronicznym systemie nadawania numerów ISBN prezentacja, Warszawa, 19 października 2012 roku Biuro Polskiej Izby Książki zaprasza wszystkich zainteresowanych na wykład o istocie elektronicznego systemu nadawania numerów ISBN. Wdrożenie systemu przez Bibliotekę Narodową wymusi usystematyzowanie wiedzy o książce w Polsce i o zarządzaniu prawami autorskimi. System umożliwi jednocześnie właściwą koordynację tych informacji z systemami w Unii Europejskiej. Prezentacja Stowarzyszenia Autorów i Wydawców Polska Książka odbędzie się 19 października o godz w biurze PIK przy ul. Oleandrów 8 w Warszawie. Potwierdzenie obecności do na adres Źródło: Rynek Książki, data dostępu Zaproszenie do Lublina. THATCamp cyfrowa humanistyka Lublin, października 2012 roku Zaczął się gorący okres konferencyjny październik i listopad obfitują w bardzo ciekawe wydarzenia. Dzisiaj w imieniu Organizatorów chciałbym poinformować Czytelników i zaprosić do udziału w THATCamp Polska [http://historiaimedia.org/2012/09/27/thatcamp-polska-i-blog-forum-gdanskzaproszenie/] października w Lublinie organizowana jest pierwsza odsłona cyklu spotkań promujących cyfrową humanistykę i integrującą polskie środowisko badaczy kultury cyfrowej THATCamp Polska. THATCamp (The Humanities And Technology Camp: to organizowane na całym świecie otwarte i nieformalne spotkania osób zainteresowanych obecnością nowych technologii w naukach humanistycznych i społecznych oraz w działalności instytucji wiedzy i pamięci (uniwersytety, galerie, archiwa, biblioteki, muzea). Pierwszy THATCamp odbył się w 2008 roku w Stanach Zjednoczonych i został zorganizowany przez Centrum Historii i Nowych Mediów (Center for History and New Media, CHNM) przy Uniwersytecie George a Masona. THATCamp Polska ma być cyklem wydarzeń pokazujących potencjał nowoczesnej humanistyki, która nie odwraca się od nowych technologii i intensywnie korzysta z narzędzi cyfrowych. Wiele projektów realizowanych przez polskich badaczy z dziedzin nauk społecznych i humanistycznych dokumentuje i analizuje ważne zjawiska społeczne i kulturowe rozwijające się w wokół Internetu. Warto promować te badania również poza środowiskiem akademickim, szczególnie wobec dominującego w mediach negatywnego obrazu humanistyki jako dyscypliny tracącej społeczne znaczenie. THATCamp to dobre miejsce na dyskusje o społecznych aspektach digitalizacji, kulturowym wymiarze gier komputerowych, internecie jako przestrzeni budowania tożsamości czy kształtowania polityki czy edukacji medialnej jako źródle podstawowych kompetencji społecznych. Zapraszamy wszystkich do współtworzenia THATCampu. Rejestracja jest otwarta dla wszystkich chętnych - zapraszamy doktorantów, studentów, przedstawicieli organizacji pozarządowych. Zgłoszenia przyjmowane są do 7 października. Wszystkie niezbędne informacje oraz formularz rejestracyjny znajdują się na stronie historiaimedia.org/thatcamp. Organizatorzy koalicja THATCamp Polska: Historia i Media [http://historiaimedia.org/], Brama Grodzka Teatr NN [http://teatrnn.pl/], Fundacja 5Medium [http://www.5medium.org/], Wiedza i Edukacja [http://wiedzaiedukacja.eu/]. Źródło: Warsztat badacza komunikacji, data dostępu

22 Jak założyć bibliotekę cyfrową? Wybrane problemy w ujęciu praktycznym: warsztat, Warszawa, 7 listopada 2012 roku Biblioteki cyfrowe i wszelkie ich odmiany stają się powszednią rzeczywistością nauki i kultury. Przed problemem, czy zakładać bibliotekę cyfrową lub repozytorium, serwis bibliograficzny z dostępem do pełnych tekstów, multimedialną prezentację zdigitalizowanych dóbr kultury, staje dziś niemal każdy bibliotekarz, muzealnik, archiwista, wydawca, działacz administracji państwowej i samorządowej, rektor czy dziekan. Dla takich odbiorców pragniemy uporządkować bogatą już wiedzę dotyczącą zarządzania bibliotekami cyfrowymi w budowie. Zaczynamy od podstawowych założeń, jakie biblioteka musi spełnić, aby warto ją było zakładać, i przechodzimy do szczegółów, uwzględniając rozmaitość dostępnych rozwiązań w zakresie planowania, organizacji, doboru metadanych i współpracy instytucji. Następnie przyglądamy się technice skanowania i digitalizacji, stosowanemu sprzętowi i narzędziom prezentacyjnym, tak by zarówno funkcja archiwalna, jak i użytkowa biblioteki cyfrowej zrealizowana była najpełniej. Poświęcamy też czas na przedyskutowanie procesu doboru i organizacji zasobów do biblioteki cyfrowej i wypromowanie jej poprzez dopasowanie ich do potrzeb odpowiedniej grupy odbiorców. Każdy temat rozważany jest w wymiarze ekonomicznym, ze szczególnym uwzględnieniem kosztów i dostępnych źródeł finansowania przedsięwzięcia. Nie pomijamy też zagadnień prawnych, ukazując, jak proces zakładania bibliotek cyfrowych zmienił dotychczasowe pojęcia statusu autorskoprawnego oraz dozwolonego użytku, i jakie ryzyka prawne podejmuje założyciel takiej biblioteki. Poszczególne tematy powierzamy osobom znanym z publikacji i praktycznej działalności, które będą przygotowane do uczestnictwa w dyskusji i przedstawiania zaleceń w zakresie best pratices. Uczestników, którzy chcieliby w trakcie warsztatów omówić jakiś konkretny problem, zapraszamy, by zgłosili nam go już teraz. Warsztat skierowany jest do: bibliotekarzy, muzealników, archiwistów, wydawców, działaczy administracji państwowej i samorządowej, rektorów i dziekanów. Szczegółowe informacje programowe i organizacyjne znajdziesz tutaj: Centrum Promocji Informatyki, dokument online: data dostępu MOT zaprasza na szkolenie z turystycznej obsługi seniorów Seniorzy są wśród nas, przekonują organizatorzy szkolenia Doskonalenie Kadry Turystycznej z zakresu obsługi grup seniorów. Szkolenie realizowane jest przez Małopolską Organizację Turystyczną na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystki w ramach międzynarodowych programów European Senior Traveller oraz Calypso służącym wymianie i aktywizacji seniorów. Funkcjonujący już od paru lat program Calypso pozwala tysiącom obywateli Unii Europejskiej powyżej 55 roku życia na wypoczynek w atrakcyjnych destynacjach turystycznych. W obrębie programu Calypso Ministerstwo Sportu i Turystyki wspólnie z Hiszpanią oraz Portugalią realizuje pilotażowy projekt, którego celem jest wymiana seniorów pomiędzy Portugalią, Hiszpanią i Polską. Szkolenie skierowane jest do branży turystycznej w szczególności zaś do pracowników z branży hotelarskiej, gastronomicznej oraz organizatorów turystyki. Program obejmuje najważniejsze aspekty obsługi turysty pod kątem specjalnych potrzeb oraz oczekiwań grupy seniorów. W programie m.in.: potencjał segmentu seniorów i siła nabywcza, trendy w światowej turystyce seniorów, preferencje wyjazdowe seniorów, charakterystyka mobilności seniorów na rynku turystycznym, baza noclegowa i żywieniowa, specyfika organizowania wycieczek dla seniorów, dobór atrakcji i sprzedaż zindywidualizowana, tworzenie pakietów i sprzedaż grupowa, psychofizyczne aspekty sytuacji seniora, warsztaty właściwej komunikacji z seniorem. Szkolenie przewiduje przyznanie wszystkim uczestnikom projektu, a także poszczególnym obiektom hotelarskim kierującym swój personel na szkolenie, Certyfikatu Rekomendacyjnego wydanego przez Ministerstwo Sportu i Turystyki oraz Małopolską Organizację Turystyczną. Dodatkowo na stronie Małopolskiej Organizacji Turystycznej zostanie opublikowana lista firm przyjaznych seniorom, która zostanie również przekazana zagranicznym organizatorom turystyki specjalizującym się w turystce seniorów. Szkolenie odbędzie się 23 października w Krakowie. Zgłoszenia można kierować na adres lub faksem na numer do 08 października. Ilość miejsc ograniczona. O udziale w szkoleniu decyduje kolejność zgłoszeń. Więcej informacji znaleźć można pod tym adresem: Źródło: Dziennik Turystyczny, data dostępu

23 Październikowy numer czasopisma Turystyka Kulturowa już dostępny! Nr 10/2012. W numerze m.in.: Artykuły Turystyka eventowa a nowe trendy w kształtowaniu programów artystycznych festiwali i instytucji teatralnych Małgorzata Ćwikła Promocja dziedzictwa kulturowego obszaru poprzez wydarzenie Paweł Piotrowski Zarządzanie strategiczne szlakiem dziedzictwa kulturowego w świetle koncepcji stakeholders Łukasz Gaweł Recenzje eventów Kulturalny zawrót głowy Anna Rzepa Eksperymentalna sztuka tańca Anna Rzepa Miejsca i szlaki Powiat tarnogórski Powiat włocławski Itineraria Kosztowna namiastka raju - Seszele Michał Jarnecki Recenzje publikacji Pocztówki z Kresów przedwojennej Polski Łukasz Gaweł Blondynka na Safari Mateusz Urbaniak Forum Ekspertów Turystyki Kulturowej Pytanie 33: Białe plamy turystyki kulturowej Fenomen turystyki kulturowej został już dość dobrze rozpoznany w kraju i na świecie. Większość artykułów naukowych dotyczy jednakże przede wszystkim poszczególnych jej form, bądź też polecanych miejsc, w których rozwija się ta forma podróżowania. Inne oraz: nowości wydawnicze z dziedziny, konferencje, szkolenia Wersja PDF Zapraszamy do lektury, dyskusji i współpracy 3 października W podróż ze smartfonem Coraz częściej decydujemy się na samodzielną organizację naszych wakacji - wyszukujemy noclegi, ustalamy najwygodniejszy sposób dotarcia na miejsce, planujemy, co zobaczymy w danym mieście. Wykorzystujemy w tym celu nowinki technologiczne, które zdecydowanie ułatwiają organizację podróży. Casamundo, portal specjalizujący się w wynajmie apartamentów i domków letniskowych w całej Europie, przedstawia cztery przydatne aplikacje, dzięki którym nasz wypoczynek będzie jeszcze bardziej udany. Bez wychodzenia z domu. Żyjemy w dobie internetu i telefonów komórkowych - dzięki nim mamy stały kontakt z najbliższymi, a nasze życie staje się łatwiejsze. Według raportu Zwyczaje urlopowe Polaków z badania przeprowadzonego przez TNS OBOP na zlecenie Casamundo aż 45% Polaków poszukuje wakacyjnych inspiracji w internecie. Nieco mniej, 40% przez internet organizuje nocleg. Najnowsze zdobycze technologii pozwalają nam szybko i sprawnie zaplanować urlop czy wypad za miasto. Na 23

24 przykład dzięki aplikacji Bilkom, czyli mobilnemu systemowi zakupu biletów kolejowych objętych rezerwacją miejsc, można bez problemu kupić bilet na pociąg. Natomiast czas, który poświęcilibyśmy na czekanie w kolejce do kasy, możemy przeznaczyć na pakowanie walizki. Na kłopoty z parkowaniem. Ile razy zdarzyło się Wam zaparkować w obcym mieście, a następnie tracić czas na szukanie auta? Teraz to żaden problem, gdyż pojawiło się ciekawe udogodnienie dla podróżujących autem. Poza standardową nawigacją, która pomoże nam sprawnie dotrzeć w wyznaczone miejsce, pojawiła się aplikacja Find your car with AR, dzięki której można szybko odnaleźć zaparkowany samochód. Wystarczy po zaparkowaniu oznaczyć miejsce, w którym zostawiamy nasz pojazd i skupić się na tym, co chcemy zobaczyć, a nie martwić tym, jak wrócimy do auta. Mobilny przewodnik. Travel Guide to aplikacja, która zmienia telefon w mobilnego przewodnika - zawiera ponad 3,5 miliona artykułów na temat atrakcyjnych miejsc na całym świecie w 20 językach. To jakby mieć zawsze przy sobie 20 tysięcy papierowych przewodników. Travel Guide podpowie nam co warto zobaczyć w danym mieście, jakie muzea odwiedzić, gdzie zjeść pyszne danie, a do tego pokieruje nas we wszystkie te miejsca. Dodatkowo, nie musimy martwić się o roaming za granicą - podróż możemy zaplanować w domu, a później do woli korzystać z przewodnika bez konieczności łączenia się z internetem. Dla wielbicieli górskich widoków. Peaks to aplikacja dla tych, którzy kochają góry. Widzicie piękny szczyt i zastanawiacie się co to za góra? Z tą aplikacją wystarczy zrobić zdjęcie i od razu wyświetlają się pełne informacje na jej temat - nazwa, położenie, wysokość. Co najważniejsze, aplikacja nie wymaga połączenia z siecią - zawiera opisy ponad miliona szczytów na całym świecie. Peaks pozwala na stworzenie nietypowego dziennika wyprawy - na zrobionym zdjęciu pojawi się informacja o szczycie, na którym stoimy, wraz z dokładnym położeniem i wysokością. Dodatkowo, opisane będą także szczyty, które fotografujemy. Dzięki temu nawet długo po wyprawie będziemy mogli dokładnie sprawdzić gdzie byliśmy i co widzieliśmy. Ponadto połączenie z Twitterem i gotowe wpisy, generujące się w zależności od miejsca, w którym jesteśmy, pozwalają na bieżąco informować przyjaciół jaki szczyt zamierzamy zdobyć. Wszystkie te aplikacje będą nieocenionymi towarzyszami naszych podróży. Niezależnie od tego, czy to letni urlop nad morzem, jesienne spacery po górach, czy też Sylwester poza domem. Wystarczy odpowiednio wyposażyć nasz smartfon. Źródło: TurInfo, data dostępu Srebro dla Polski Reklamy prasowe Poland Convention Bureau POT powstałe w ramach kampanii pod hasłem Polska. Move Your Imagination zostały nagrodzone drugim miejscem w Meetings Industry Marketing Awards - konkursie skierowanym do firm i organizacji, które promują się na brytyjskim rynku. Reklamy PCB POT promujące poszczególne miasta i produkty przemysłu spotkań powstały w ramach kampanii prowadzonej przez Polską Organizację Turystyczną jako jeden z jej istotnych elementów. W latach w brytyjskich magazynach branżowych Meetings & Incentive Travel oraz Conference News ukazało się łącznie 12 reklam. Oficjalne wręczenie nagród dla zwycięzców odbyło się 1 października 2012 roku w The Brewery w Londynie. Konkurentami PCB POT w kategorii Best Print Advertising Campaign byli: Kuala Lumpur Convention Centre pierwsze miejsce The Convention Centre Dublin trzecie miejsce Tourisme Montreal Cieszymy się, że po raz kolejny działania promujące Polskę podejmowane przez PCB POT zostały docenione. Bartłomiej Walas 24

25 Źródło: Polska Organizacja Turystyczna, korespondencja nadesłana Przepisy unijne w sprawie europejskiej statystyki w dziedzinie turystyki Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 692/2011 z dnia 6 lipca 2011 roku w sprawie europejskiej statystyki w dziedzinie turystyki i uchylające dyrektywę Rady 95/57/WE (tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U.UE L z dnia 22 lipca 2011 roku) Dz.U.UE.L Źródło: Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, dokument online: data dostępu Zobacz również: Lex.pl, dokument online: data dostępu Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1051/2011 z dnia 20 października 2011 roku w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 692/2011 w sprawie europejskiej statystyki w dziedzinie turystyki w zakresie struktury sprawozdań dotyczących jakości i przekazywania danych. Tekst mający znaczenie dla EOG. (Dz.U.UE L z dnia 21 października 2011 roku) (Dz.U.UE.L /13) Źródło: Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, dokument online: data dostępu Można zgłaszać zastrzeżenia do nowego wykazu czasopism punktowanych. Tylko dwa tygodnie Można się było tego spodziewać i sumie wiele osób na to liczyło. Po publikacji Wykazu czasopism punktowanych 2012 [http://ekulczycki.pl/warsztat_badacza/lista_czasopism_punktowanych/] pojawiło się mnóstwo pytań: Co dalej?. Dzień po publikacji wykazu pojawiła się lista czasopism, które nie spełniły wymagań. Już w tym samy dniu w komentarzach pojawiło się mnóstwo zastrzeżeń co do kształtu listy. Polecam również przeczytanie wątku komentarzy pod wpisem Analiza błędów nowego wykazu czasopism stworzona przez Splendor [http://ekulczycki.pl/warsztat_badacza/analiza-bledow-nowegowykazu-czasopism-stworzona-przez-splendor/]. Ministerstwo chyba zrozumiało, że jest naprawdę źle z nowym wykazem. W związku z tym ogłoszono komunikat [http://www.nauka.gov.pl/ministerstwo/komunikaty/komunikaty/artykul/informacjadotyczaca-wykazu-czasopism-naukowych/]: Uprzejmie informujemy, że w związku z komunikatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 17 września 2012 roku w sprawie wykazu czasopism naukowych wraz z liczbą punktów przyznawanych za publikacje w tych czasopismach, ewentualne zastrzeżenia i uwagi dotyczące ww. wykazu czasopism prosimy zgłaszać do dnia 19 października 2012 roku na adres: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Departament Instrumentów Polityki Naukowej, ul. Wspólna 1 3, Warszawa. Szczegółowe informacje dotyczące wykazu czasopism naukowych można uzyskać telefonicznie pod numerem: (22) Piszcie i zgłaszajcie swoje zastrzeżenia. To naprawdę ważne. Emanuel Kulczycki Źródło: Warsztat badacza komunikacji, data dostępu

26 Interaktywna publikacja naukowa: Mindware. Technologie dialogu. Warto? Publikowanie tekstów naukowych w otwartym dostępie jest świetną sprawą dla naukowców. Piszę o tym nieustannie [http://ekulczycki.pl/teoria_komunikacji/czy-warto-byloudostepnic-ksiazke-na-licencji-cc/]. Najczęściej króluje dystrybucja poprzez pliki PDF czasami zdarza się, że pojawi się publikacja w formacie mobi, czy epub (sam nie opublikowałem swoich prac w formatach dla czytników tutaj musiałbym napisać dłuższy komentarz, dlaczego uważam, że publikacji naukowych nie warto wypuszczać na czytniki ale to wymagałoby osobnego postu). Piotr Celiński redaktor Mindware. Technologie dialogu [http://www.mindware.wspa.pl/] - podesłał mi link do swojej książki, która została opublikowana w niekonwencjonalny sposób. Od strony formy można powiedzieć, że jest to publikacja open sourcowe a. A dokładniej jak możemy przeczytać na stronie głównej projektu: Nawigowalna na pięć sposobów baza tekstów hipertekstowa, personalizowalna i open sourceowa alternatywa książki pod redakcją Piotra Celińskiego. Poniżej zawarłem kilka moich opinii o projekcie skupiłem się na stronie formalnej, czyli sposobie udostępniania publikacji. W dalszej części natomiast znajduje się kilka zdań od Redaktora któremu zadałem pytania o kulisy powstawania książki. [ ] Cały tekst znajdziesz na portalu Warsztat badacza komunikacji, dokument online: Emanuel+Kulczycki%29, data dostępu Darmowy dostęp do zagranicznych czasopism naukowych (SAGE) Z dostępem do zagranicznej literatury naukowej nie jest w Polsce najlepiej [http://historiaimedia.org/2011/07/23/dostep-do-zagranicznej-literatury-naukowej-w-polsce/]. Oddolne i nieformalne inicjatywy takie jak Library.nu czy The Pirate University [http://historiaimedia.org/2012/05/19/the-pirate-university-library-nu-w-nowej-odslonie/] nie mogą stać się pełnowartościową alternatywą, a ich status prawny nie jest specjalnie czytelny. Na szczęście jak co roku do 31 października SAGE otwiera dostęp do wszystkich czasopism naukowych ze swojego katalogu. To dobry czas na uzupełnienie własnych kolekcji. Zapytałem Emanuela Kulczyckiego (Warsztat Badacza Komunikacji: o to, czy coroczne promocje SAGE mają rzeczywiście duże znaczenie dla polskich badaczy: SAGE otwiera swoje drzwi dla wszystkich naukowców. Jest to oczywiście świetna reklama komercyjnego podmiotu, jednakże dla polskich naukowców bardzo przydatna i niestety niejednokrotnie konieczna. Skoro Wirtualna Biblioteka Nauki nie zapewnia nam wystarczającego dostępu do publikacji naukowych, trzeba sobie radzić na własną rękę. Oczywiście najlepszym rozwiązaniem byłby pełen Otwarty dostęp do wszystkich publikacji naukowych to jednakże pozostaje na razie w sferze realizowanych idei. Takie inicjatywy przypominają zrzucanie paczek z prowiantem nie ukrywam, że sam wówczas staram się napchać mój dysk potrzebnymi materiałami. Jednakże jest to niewystarczające. Można powiedzieć, że do wszystkich tekstów i narzędzi mamy przecież dostęp wystarczy zapłacić. Niekiedy kilkadziesiąt dolarów za jeden dzień dostępu do jednego artykułu. Jak polska nauka ma iść do przodu, jeżeli nie możemy czytać tego, co właśnie robi i publikuje się na świecie? Nie chodzi o to, żeby zacząć nagle płacić dodatkowe kwoty wielkim domom wydawniczym, tylko aby zmieniać nawyki naukowców i namawiać ich do otwartego modelu komunikacji naukowej. Do pobrania czasopism konieczna jest darmowa rejestracja w systemie SAGE Journals Online [http://online.sagepub.com/]. Założenie konta możliwe jest pod tym adresem: https://online.sagepub.com/cgi/register?jcode=sagepub&uri=http%3a%2f%2fonline.sagepub.com% 2F Marcin Wilkowski Źródło: Historia i Media, data dostępu

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Rok 2012 rynek w rozkwicie Liczba hoteli w Polsce szybko rośnie z każdym rokiem. Według danych GUS w 2012 r. było w Polsce 2014 hoteli, wobec

Bardziej szczegółowo

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań Badania wykonane przez Activ Group. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat nr 1.30.06(099) Aktywność turystyczna Polaków.

Bardziej szczegółowo

Raport tygodniowy 13/2013

Raport tygodniowy 13/2013 Raport tygodniowy 13/2013 Źródłem danych jest system rezerwacyjny MerlinX. Dane zawarte w raporcie bazują na rezerwacjach dokonanych przez 2811 agentów. Liczba agentów spadła o 12,3% w stosunku do ubiegłego

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ

PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ EUROPEJSKA GOSPODARKA TURYSTYCZNA Największy turystyczny rynek świata 2013-560 milionów zagranicznych turystów w Europie (52 % udziału w światowej

Bardziej szczegółowo

Raport tygodniowy 07/2013

Raport tygodniowy 07/2013 Raport tygodniowy 07/2013 Źródłem danych jest system rezerwacyjny MerlinX. Dane zawarte w raporcie bazują na rezerwacjach dokonanych przez 2628 agentów. Liczba agentów spadła o 8,8% w stosunku do ubiegłego

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie zagranicznej turystyki przyjazdowej i wyjazdowej oraz krajowej prowadzone były przez Urząd Statystyczny

Bardziej szczegółowo

OFERT PRZYBYWA, ALE NIE DLA WSZYSTKICH

OFERT PRZYBYWA, ALE NIE DLA WSZYSTKICH Warszawa, 18 kwietnia 2011 r. OFERT PRZYBYWA, ALE NIE DLA WSZYSTKICH Raport Pracuj.pl Rynek Pracy Specjalistów w I kwartale 2011 roku Przybywa ofert pracy. W I kwartale 2011 ogłoszeń w serwisie Pracuj.pl

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Materiał na konferencję prasową w dniu 25 września 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa 1 wg stanu w dniu

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie sezonu turystycznego w Polsce

Podsumowanie sezonu turystycznego w Polsce Podsumowanie sezonu turystycznego w Polsce Podsumowanie sezonu turystycznego wpływ EURO 2012 Wpływ UEFA EURO 2012 na turystykę Cały świat przez 3 tygodnie oglądał dynamicznie rozwijający się kraj i przyjaznych

Bardziej szczegółowo

Analiza Cen Imprez Turystycznych ZIMA 2015/2016. sporządzona dla

Analiza Cen Imprez Turystycznych ZIMA 2015/2016. sporządzona dla Analiza Cen Imprez Turystycznych ZIMA 2015/2016 sporządzona dla Warszawa, 07 grudnia 2015 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 04.12.2015 data planowanego wyjazdu turystycznego

Bardziej szczegółowo

Raport tygodniowy 25/2013

Raport tygodniowy 25/2013 Raport tygodniowy 25/2013 Źródłem danych jest system rezerwacyjny MerlinX. Dane zawarte w raporcie bazują na rezerwacjach dokonanych przez 3041 agentów. Liczba agentów spadła o 14,5% w stosunku do ubiegłego

Bardziej szczegółowo

Potencjał rynku w turystyce medycznej. Marketing usług medycznych na rynkach zagranicznych.

Potencjał rynku w turystyce medycznej. Marketing usług medycznych na rynkach zagranicznych. Potencjał rynku w turystyce medycznej. Marketing usług medycznych na rynkach zagranicznych. KONFERENCJA PRIORYTETY I WYZWANIA 2013 W OCHRONIE ZDROWIA Warszawa, 18 kwietnia 2013 r dr Ada Kostrz-Kostecka,

Bardziej szczegółowo

Analiza Cen Imprez Turystycznych ZIMA 2015/2016. sporządzona dla

Analiza Cen Imprez Turystycznych ZIMA 2015/2016. sporządzona dla Analiza Cen Imprez Turystycznych ZIMA 2015/2016 sporządzona dla Warszawa, 18 stycznia 2016 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 15.01.2016 data planowanego wyjazdu turystycznego

Bardziej szczegółowo

I. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych

I. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok 2010 temat

Bardziej szczegółowo

Raport tygodniowy 42/2015 i 2016

Raport tygodniowy 42/2015 i 2016 Raport tygodniowy 42/2015 i 2016 Źródłem danych jest system rezerwacyjny MerlinX http://www.pzot.pl http://www.lece.pl http://www.merlinx.pl Ostatni tydzień 42/2015 w porównaniu z tygodniem 42. w 2014

Bardziej szczegółowo

Preferencje cudzoziemca czyli czym przyciągnąć Niemca analiza i prognozy podróży turystycznych mieszkańców Niemiec

Preferencje cudzoziemca czyli czym przyciągnąć Niemca analiza i prognozy podróży turystycznych mieszkańców Niemiec Preferencje cudzoziemca czyli czym przyciągnąć Niemca analiza i prognozy podróży turystycznych mieszkańców Niemiec Jan Wawrzyniak dyrektor Zagranicznego Ośrodka POT w Berlinie Tczew, 23 kwietnia 2015 Goście

Bardziej szczegółowo

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Branża motoryzacyjna to jeden z największych i najszybciej rozwijających się sektorów polskiej gospodarki.

Bardziej szczegółowo

Przygotowania do UEFA EURO 2012. 18 stycznia 2012 r.

Przygotowania do UEFA EURO 2012. 18 stycznia 2012 r. Przygotowania do UEFA EURO 2012 18 stycznia 2012 r. 8 CZERWCA 2012 r. GODZ. 18:00 MECZ OTWARCIA UEFA EURO 2012 TM STADION NARODOWY W WARSZAWIE do meczu otwarcia Polska- Grecja pozostało 142 dni MISTRZOSTWA

Bardziej szczegółowo

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 2 Polska w 2014 r. była, po raz kolejny, liderem wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej pod względem pozyskania inwestycji zagranicznych - wynika

Bardziej szczegółowo

Do 2013 roku wartość polskiego rynku usług turystycznych sprzedawanych online sięgnie 1,7 mld USD

Do 2013 roku wartość polskiego rynku usług turystycznych sprzedawanych online sięgnie 1,7 mld USD Press release Do 2013 roku wartość polskiego rynku usług turystycznych sprzedawanych online sięgnie 1,7 mld USD Warszawa, Polska, 23 października 2012 r.: W 2011 roku 29 proc. usług turystycznych zostało

Bardziej szczegółowo

Analiza Cen Imprez Turystycznych Last Minute sporządzona dla:

Analiza Cen Imprez Turystycznych Last Minute sporządzona dla: Analiza Cen Imprez Turystycznych Last Minute sporządzona dla: Warszawa, 25 sierpnia 2014 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 22.08.2014 data planowanego wyjazdu turystycznego

Bardziej szczegółowo

PROFIL RYNKU BIAŁORUS

PROFIL RYNKU BIAŁORUS PROFIL RYNKU BIAŁORUS Opracowanie: Witold Bartoszewicz dla POT, Listopad 2015 Białoruś Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej 220034 Mińsk, ul Z. Biaduli 11 tel. (+375 17) 388-52-00 faks (+375 17) 388-52-22

Bardziej szczegółowo

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015. sporządzona dla

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015. sporządzona dla Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015 sporządzona dla Warszawa, 14 września 2015 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 10.09.2015 data planowanego wyjazdu turystycznego:

Bardziej szczegółowo

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015. sporządzona dla

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015. sporządzona dla Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015 sporządzona dla Warszawa, 07 września 2015 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 04.09.2015 data planowanego wyjazdu turystycznego:

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA

TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA Instytut Turystyki sp. z o.o. TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA BoŜena Radkowska Warszawa, 2009 Szczecin W 2008 roku do Szczecina przyjechało około 0,6 mln turystów krajowych i tyle samo zagranicznych.

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku

Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie turystyki krajowej i zagranicznej turystyki wyjazdowej mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Kluczowi uczestnicy klastra: (powiązania 2,4,5,8)

Kluczowi uczestnicy klastra: (powiązania 2,4,5,8) Toruń,16.07.2014 r. Zadanie realizowane jest w ramach realizacji projektu Strategia Klastra Turystyki Medycznej i Uzdrowiskowej nr umowy UW/1/FPK/2014/01/16/00 w ramach Funduszu Powiązań Kooperacyjnych

Bardziej szczegółowo

The Tree Travel Sp. z o.o. Spółka Komandytowa ul. Pańska 73 00-834 Warszawa / tel. (022) 314 71 96/97; fax (022) 314 71 98 / NIP: 527-249-12-33;

The Tree Travel Sp. z o.o. Spółka Komandytowa ul. Pańska 73 00-834 Warszawa / tel. (022) 314 71 96/97; fax (022) 314 71 98 / NIP: 527-249-12-33; THE TREE TRAVEL Pomysł założenia The Tree Travel zrodził się, kiedy Prezes Zarządu Ewa Szyndler, jeszcze w czasach studenckich podróżując, zdobywała doświadczenie i kontakty w branży turystycznej. Swoje

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA

TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA Instytut Turystyki sp. z o.o. TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA BoŜena Radkowska Warszawa, 2008 Szczecin W 2007 roku do Szczecina przyjechało około 0,6 mln turystów krajowych i 0,5 mln zagranicznych.

Bardziej szczegółowo

RAPORT Warszawa, 30 maja 2011. Wakacje 2011

RAPORT Warszawa, 30 maja 2011. Wakacje 2011 RAPORT Warszawa, 30 maja 2011 Wakacje 2011 Hiszpania, Włochy i, co ciekawe, Stany Zjednoczone to w tym roku najczęściej wybierane przez Polaków kierunki wakacyjne - wynika z badania przeprowadzonego przez

Bardziej szczegółowo

Zagraniczne wojaże Polaków, czyli gdzie szukać słońca na wakacjach. Raport z rynku usług turystycznych Czerwiec 2013

Zagraniczne wojaże Polaków, czyli gdzie szukać słońca na wakacjach. Raport z rynku usług turystycznych Czerwiec 2013 Zagraniczne wojaże Polaków, czyli gdzie szukać słońca na wakacjach Raport z rynku usług turystycznych Czerwiec 2013 Spis Treści: I. Wprowadzenie II. Kierunki III. Kiedy planujemy wakacje? IV. Wakacyjne

Bardziej szczegółowo

Analiza Cen Imprez Turystycznych Last Minute sporządzona dla:

Analiza Cen Imprez Turystycznych Last Minute sporządzona dla: Analiza Cen Imprez Turystycznych Last Minute sporządzona dla: Warszawa 22 września 2014 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 19.09.2014 data planowanego wyjazdu turystycznego

Bardziej szczegółowo

Raport tygodniowy 04/2013

Raport tygodniowy 04/2013 Raport tygodniowy 04/2013 Źródłem danych jest system rezerwacyjny MerlinX. Dane zawarte w raporcie bazują na rezerwacjach dokonanych przez 2503 agentów. Liczba agentów spadła o 7,7% w stosunku do ubiegłego

Bardziej szczegółowo

Analiza Cen Imprez Turystycznych Last Minute sporządzona dla:

Analiza Cen Imprez Turystycznych Last Minute sporządzona dla: Analiza Cen Imprez Turystycznych Last Minute sporządzona dla: Warszawa,01 września 2014 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 29.08.2014 data planowanego wyjazdu turystycznego

Bardziej szczegółowo

Preferencje cudzoziemca czyli czym przyciągnąć Niemca analiza i prognozy podróży turystycznych mieszkańców Niemiec. Bydgoszcz 03.09.

Preferencje cudzoziemca czyli czym przyciągnąć Niemca analiza i prognozy podróży turystycznych mieszkańców Niemiec. Bydgoszcz 03.09. Preferencje cudzoziemca czyli czym przyciągnąć Niemca analiza i prognozy podróży turystycznych mieszkańców Niemiec Bydgoszcz 03.09.2015 Goście zagraniczni w Polsce 2013 / 2014 2013 2014 Przyjazdy ogółem

Bardziej szczegółowo

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat

Bardziej szczegółowo

Jubileusz 10 lat. Wielkopolskiej Organizacji Turystycznej

Jubileusz 10 lat. Wielkopolskiej Organizacji Turystycznej Jubileusz 10 lat Wielkopolskiej Organizacji Turystycznej Konferencja Prasowa 27 maja 2014 2000 System POT- ROT - LOT 2003 Wielkopolska Organizacja Turystyczna powstała jako 10. organizacja regionalna w

Bardziej szczegółowo

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015. sporządzona dla:

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015. sporządzona dla: Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015 sporządzona dla: Warszawa, 10 listopada 2014 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 07.11.2014 data planowanego wyjazdu turystycznego:

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Materiał na konferencję prasową w dniu 25 października 2011 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa 1 wg stanu w dniu 31 lipca oraz

Bardziej szczegółowo

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2016. sporządzona dla

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2016. sporządzona dla Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2016 sporządzona dla Warszawa, 25 stycznia 2015 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 22.01.2016 data planowanego wyjazdu turystycznego:

Bardziej szczegółowo

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015. sporządzona dla

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015. sporządzona dla Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015 sporządzona dla Warszawa, 22 czerwca 2015 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 18.06.2015 data planowanego wyjazdu turystycznego:

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA I REKREACJA

TURYSTYKA I REKREACJA PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W SULECHOWIE INSTYTUT ADMINISTRACJI I TURYSTYKI Zaprasza do studiowania kierunku TURYSTYKA I REKREACJA www.pwsz.sulechow.pl e-mail: sek-ipia@pwsz.sulechow.pl Koncepcja

Bardziej szczegółowo

The Tree Travel Sp. z o.o. Spółka Komandytowa ul. Pańska 73 00-834 Warszawa / tel. (022) 314 71 96/97; fax (022) 314 71 98 / NIP: 527-249-12-33;

The Tree Travel Sp. z o.o. Spółka Komandytowa ul. Pańska 73 00-834 Warszawa / tel. (022) 314 71 96/97; fax (022) 314 71 98 / NIP: 527-249-12-33; THE TREE TRAVEL Pomysł założenia firmy The Tree Travel zrodził się, kiedy Prezes Zarządu Ewa Szyndler, jeszcze w czasach studenckich podróżując, zdobywała doświadczenie i kontakty w branży turystycznej.

Bardziej szczegółowo

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015. sporządzona dla

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015. sporządzona dla Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015 sporządzona dla Warszawa, 17 sierpnia 2015 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 14.08.2015 data planowanego wyjazdu turystycznego:

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY projektu Wiedza dla gospodarki (POKL.04.01.01-00-250/09) (współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA

KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA Osoba kontaktowa: dr Ewa Markiewicz e.markiewicz@ue.poznan.pl Gospodarka Turystyczna to międzynarodowy biznes turystyczny Branża turystyczna w Polsce i na świecie Wpływy

Bardziej szczegółowo

Joanna Kulik, Karolina Sztaba Sprawozdanie z seminarium "Fundusze UE dla Bibliotek", (Chorzów, 26 listopada 2010 roku)

Joanna Kulik, Karolina Sztaba Sprawozdanie z seminarium Fundusze UE dla Bibliotek, (Chorzów, 26 listopada 2010 roku) Joanna Kulik, Karolina Sztaba Sprawozdanie z seminarium "Fundusze UE dla Bibliotek", (Chorzów, 26 listopada 2010 roku) Bibliotheca Nostra : śląski kwartalnik naukowy 3-4/3/4, 125-128 2010 SPRAWOZDANIA

Bardziej szczegółowo

Warszawa 5 listopada 2009 roku

Warszawa 5 listopada 2009 roku Warszawa 5 listopada 2009 roku na (im)pulsie rozwoju produktu turystyki biznesowej Katowic i Śląska Krzysztof Cieślikowski ciesliko@wp.pl Projekt Przeprowadzenie kampanii promocyjnej produktu turystyki

Bardziej szczegółowo

Travel Trends Polska 2015

Travel Trends Polska 2015 11 grudnia 2015 Travel Trends Polska 2015 Coroczny raport firmy Skyscanner wskazuje najważniejsze zwyczaje podróżnicze Polaków. Z Travel Trends dowiemy się między innymi, dokąd najchętniej podróżujemy

Bardziej szczegółowo

Przemysł spotkań w Krakowie w 2011 r. Profesjonalni Organizatorzy Konferencji i Kongresów (PCO)

Przemysł spotkań w Krakowie w 2011 r. Profesjonalni Organizatorzy Konferencji i Kongresów (PCO) 2011 2011 Przemysł spotkań w Krakowie w 2011 r. Profesjonalni Organizatorzy Konferencji i Kongresów (PCO) Streszczenie Jadwiga Berbeka Krzysztof Borodako (Kierownik Zespołu) Katarzyna Klimek Agata Niemczyk

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie rekrutacji London Study Excursion 2013

Podsumowanie rekrutacji London Study Excursion 2013 Podsumowanie rekrutacji London Study Excursion 203 Rekrutacja do kolejnej edycji London Study Excursion została zakończona. Po trwającym blisko dwa miesiące procesie rekrutacji, który był także okresem

Bardziej szczegółowo

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne POLSKI ZWIĄZEK PRYWATNYCH PRACODAWCÓW TURYSTYKI LEWIATAN I INSTYTUT TURYSTYKI W KRAKOWIE SP. Z O. O. ZAPRASZAJĄ PRZEDSIĘBIORCÓW I ICH PRACOWNIKÓW DO UDZIAŁU W PROJEKCIE Wzrost adaptacyjności mikro, małych

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Turystyka zdrowotna w województwie małopolskim

Turystyka zdrowotna w województwie małopolskim O badaniu Turystyka zdrowotna w województwie małopolskim Celem głównym badania była diagnoza stanu obecnego oraz perspektyw rozwoju turystyki zdrowotnej w województwie małopolskim, w kontekście znaczenia

Bardziej szczegółowo

PREFERENCJE TURYSTYCZNE STUDENTÓW AKADEMII IM. JANA DŁUGOSZA W CZĘSTOCHOWIE TOURIST PREFERENCES OF JAN DŁUGOSZ ACADEMY STUDENT S

PREFERENCJE TURYSTYCZNE STUDENTÓW AKADEMII IM. JANA DŁUGOSZA W CZĘSTOCHOWIE TOURIST PREFERENCES OF JAN DŁUGOSZ ACADEMY STUDENT S Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogiki i Administracji w Poznaniu Nr 3 2007 Maria Pyzik, Joanna Rodziewicz-Gruhn, Karol Pilis, Cezary Michalski Instytut Kultury Fizycznej Akademii im. Jana Długosza

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: 5 Forma studiów: Nazwa przedmiotu: stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku

RAPORT. Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku RAPORT BADANIA OPINII TURYSTÓW ODWIEDZAJĄCYCH CENTRUM INFORMACJI TURYSTYCZNEJ W GIŻYCKU W SEZONIE LETNIM 2011 ROKU Metodologia badania 2011. Liczebność

Bardziej szczegółowo

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat

Bardziej szczegółowo

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015. sporządzona dla

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015. sporządzona dla Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015 sporządzona dla Warszawa, 03 sierpnia 2015 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 31.07.2015 data planowanego wyjazdu turystycznego:

Bardziej szczegółowo

Praca stała? Zatrudnia budownictwo

Praca stała? Zatrudnia budownictwo Praca stała? Zatrudnia budownictwo W II kw. 2011 roku, w serwisie rekrutacyjnym Szybkopraca.pl, ukazało się 8600 ofert pracy. Największą popularnością cieszyły się ogłoszenia z Pomorza. Jednak tradycyjnie

Bardziej szczegółowo

Analiza Cen Imprez Turystycznych Last Minute sporządzona dla:

Analiza Cen Imprez Turystycznych Last Minute sporządzona dla: Analiza Cen Imprez Turystycznych Last Minute sporządzona dla: Warszawa 15 września 2014 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 12.09.2014 data planowanego wyjazdu turystycznego

Bardziej szczegółowo

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015. sporządzona dla

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015. sporządzona dla Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015 sporządzona dla Warszawa, 08 czerwiec 2015 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 05.06.2015 data planowanego wyjazdu turystycznego:

Bardziej szczegółowo

TRENDY W TURYSTYCE MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ W KRAJU I ZA GRANICĄ

TRENDY W TURYSTYCE MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ W KRAJU I ZA GRANICĄ TRENDY W TURYSTYCE MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ W KRAJU I ZA GRANICĄ Emilia Konieczyńska DEFINICJA Turystyka medyczna jest jedną z trzech obok turystyki uzdrowiskowej oraz spa i wellnes- form turystyki zdrowotnej,

Bardziej szczegółowo

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020 Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Lata 2012-2020 1 Spis treści 1. Misja WNP. 3 2. Cele strategiczne.. 4 3. Operacjonalizacja celów strategicznych..5 4. Cel

Bardziej szczegółowo

RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. KWIECIEŃ 2013 r.

RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. KWIECIEŃ 2013 r. RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. KWIECIEŃ 2013 r. Białystok, 13 maj 2013 r. 1 z 6 Spis treści: 1. Informacje na temat wystąpienia tendencji i zdarzeń w otoczeniu rynkowym Spółki, które w jej ocenie mogą mieć

Bardziej szczegółowo

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015. sporządzona dla

Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015. sporządzona dla Analiza Cen Imprez Turystycznych LATO 2015 sporządzona dla Warszawa, 23 luty 2015 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 20.02.2015 data planowanego wyjazdu turystycznego: 03.08.2015

Bardziej szczegółowo

mgr Małgorzata Krawczyk Biuro Współpracy Międzynarodowej gosiap@ukw.edu.pl V Ogólnopolski Tydzień Kariery, 17.10.2013 r.

mgr Małgorzata Krawczyk Biuro Współpracy Międzynarodowej gosiap@ukw.edu.pl V Ogólnopolski Tydzień Kariery, 17.10.2013 r. mgr Małgorzata Krawczyk Biuro Współpracy Międzynarodowej gosiap@ukw.edu.pl V Ogólnopolski Tydzień Kariery, 17.10.2013 r. Fundacja na rzecz Nauki Polskiej - Program MISTRZ - Program HOMING PLUS - Program

Bardziej szczegółowo

Nokaut.pl mobilna rewolucja na rynku zakupów internetowych. Dziś ostatni dzień zapisów na akcje Grupy Nokaut

Nokaut.pl mobilna rewolucja na rynku zakupów internetowych. Dziś ostatni dzień zapisów na akcje Grupy Nokaut Warszawa, 8 grudnia 2011 Nokaut.pl mobilna rewolucja na rynku zakupów internetowych Dziś ostatni dzień zapisów na akcje Grupy Nokaut czołowy gracz e-commerce w Polsce, właściciel internetowych porównywarek

Bardziej szczegółowo

Przepis na udane wakacje

Przepis na udane wakacje PROMOCJA: Przepis na udane wakacje DATA PRZYDATNOŚCI DO SPOŻYCIA: 1-30 kwietnia 2015 Przepisy miesiąca: CZECHY Z KNEDLIKAMI KORFU W PANIERCE TURCJA NA DZIKO KRETA PO GRECKU HISZPANIA A LA CARTE EGIPT NA

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka rynku hotelowego w Trójmieście i w województwie pomorskim

Charakterystyka rynku hotelowego w Trójmieście i w województwie pomorskim Charakterystyka rynku hotelowego w Trójmieście i w województwie pomorskim Marta Abratowska-Janiec Market Analyst, Horwath HTL Horwath HTL kim jesteśmy i czym się zajmujemy? Globalna firma consultingowa

Bardziej szczegółowo

Analiza Cen Imprez Turystycznych

Analiza Cen Imprez Turystycznych Analiza Cen Imprez Turystycznych High Season i Last Minute sporządzona dla: Warszawa, 16 grudnia 2013 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 13.12.2013 data planowanego wyjazdu

Bardziej szczegółowo

High Season LATO i Last Minute

High Season LATO i Last Minute Analiza Cen Imprez Turystycznych High Season LATO i Last Minute sporządzona dla: Warszawa, 12 maja 2014 Założenia dotyczące Analizy Cen Imprez Turystycznych Data Analizy: 09.05.2014 data planowanego wyjazdu

Bardziej szczegółowo

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Pomysł na przyszłość Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Studia a rynek pracy W 2011 roku kształciło się ponad 1 800 tys. studentów, Dyplom wyższej

Bardziej szczegółowo

Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie:

Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: Sterowanie przemysłem spotkań w Krakowie: ocena i monitorowanie wpływu ekonomicznego przemysłu spotkań na gospodarkę Krakowa przy wykorzystaniu dobrych praktyk ze Szwajcarii. PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka studiów Podyplomowe studia skierowane są do:

Charakterystyka studiów Podyplomowe studia skierowane są do: Akademia Sztuki w Szczecinie ogłasza nabór na drugą edycję dwusemestralnych studiów podyplomowych: Zarządzanie kulturą z wybranymi aspektami zarządzania szkolnictwem artystycznym 219 godzin zajęć zostanie

Bardziej szczegółowo

5 lat funduszu Lyxor WIG20 UCITS ETF na GPW w Warszawie rynek wtórny

5 lat funduszu Lyxor WIG20 UCITS ETF na GPW w Warszawie rynek wtórny 25 wrzesień 215 r. 5 lat funduszu Lyxor WIG2 UCITS ETF rynek wtórny 22 września 215 r. minęło dokładnie pięć lat od momentu wprowadzenia do obrotu giełdowego tytułów uczestnictwa subfunduszu Lyxor WIG2

Bardziej szczegółowo

Serwis rezerwacji noclegów online

Serwis rezerwacji noclegów online Serwis rezerwacji noclegów online R E Z E R W A C J E ON-LINE - FAKTY Ponad 75% badanych internautów, którzy jeżdżą na wakacje, wykorzystuje sieć Internet do planowania wypoczynku 46 % spośród tych osób

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie grupowe Pierwsxa Klasa. Ochrona i bezpieczeństwo dla Pracowników Oświaty!

Ubezpieczenie grupowe Pierwsxa Klasa. Ochrona i bezpieczeństwo dla Pracowników Oświaty! Ubezpieczenie grupowe Pierwsxa Klasa Ochrona i bezpieczeństwo dla Pracowników Oświaty! Allianz ubezpieczenia od A do Z. Większość z nas nawet nie dopuszcza do siebie myśli, że może nam stać się coś złego.

Bardziej szczegółowo

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com FREE ARTICLE Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce I połowa 2010 Prognozy na lata 2010-2012 Bartłomiej Sosna Kwiecień 2010 PMR P U B L I C A T I O N S Bartłomiej

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania

Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania Raport z badania przeprowadzonego w sierpniu 2007 roku O badaniu Badanie zostało przeprowadzone w sierpniu bieżącego roku na podstawie ankiety internetowej Ankieta

Bardziej szczegółowo

Metodologia Badanie ankietowe

Metodologia Badanie ankietowe Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Biuro Pełnomocnika ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi BADANIE POTENCJAŁU ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH Realizator badań Urząd Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

Menedżer Fitness & Wellness

Menedżer Fitness & Wellness Menedżer Fitness & Wellness Studia Podyplomowe Zostań pierwszym w Polsce Dyplomowanym Menedżerem Fitness & Wellness. Kreowanie standardów zarządzania sportem poprzez edukowanie i podnoszenie kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

ANALIZA RYNKU TRANSPORTU LOTNICZEGO w 2012 roku w POLSCE

ANALIZA RYNKU TRANSPORTU LOTNICZEGO w 2012 roku w POLSCE ANALIZA RYNKU TRANSPORTU LOTNICZEGO w 2012 roku w POLSCE Warszawa, październik 2013 Wstęp Poniższa analiza obejmuje rok 2012. Poszczególne rozdziały niniejszego opracowania opisują odpowiednio wyniki przewozowe

Bardziej szczegółowo

Leszno. Europejski Funduszu Społeczny w Wielkopolsce zaproszenie do współpracy

Leszno. Europejski Funduszu Społeczny w Wielkopolsce zaproszenie do współpracy www.leszno.roefs.pl Leszno Europejski Funduszu Społeczny w Wielkopolsce zaproszenie do współpracy Już od 2004 roku wielkopolskie organizacje i instytucje mogą korzystać ze środków Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Koncepcja międzyinstytucjonalnego ośrodka wspierania badań Dominika Walec Uniwersytet Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Oferta dla biur karier

Oferta dla biur karier Stowarzyszenie Młodych Profesjonalistów Extremum Oferta dla biur karier Stowarzyszenie Młodych Profesjonalistów Extremum ul. Garncarska 2/9, 61-817 Poznań tel. 501 684 242 e-mail: extremum@extremum.org.pl

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA

Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. 1.12.2010 do 31.12.2013 r.

KARTA PROJEKTU. 1.12.2010 do 31.12.2013 r. KARTA PROJEKTU Informacje o projekcie Tytuł projektu Okres realizacji Utworzenie sieci firm w sektorze budownictwa w południowo-zachodniej Wielkopolsce jako szansa wzrostu ich konkurencyjności i innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Olsztyn, 24 marca 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ

STRATEGIA ROZWOJU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ STRATEGIA ROZWOJU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ na lata 2009-2016 1 WIZJA GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ... 2 2 MISJA GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ... 2 3 CELE STRATEGICZNE... 2 4 CELE OPERACYJNE...

Bardziej szczegółowo

Rynek szpitali publicznych w Polsce 2015. Plany inwestycyjne i analiza porównawcza województw

Rynek szpitali publicznych w Polsce 2015. Plany inwestycyjne i analiza porównawcza województw 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Grudzień 2015 Format: pdf Cena od: 1900 Sprawdź w raporcie Które podmioty uruchomią szpitale publiczne w Polsce? Jakie są przewidywania odnośnie kolejnych przekształceń

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE BADAŃ ANKIETOWYCH W RAMACH AKCJI - PRACODAWCA 2012-2013

PODSUMOWANIE BADAŃ ANKIETOWYCH W RAMACH AKCJI - PRACODAWCA 2012-2013 Akademickie Biuro Karier Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu ul. Grunwaldzka 137, pok.112, 82-300 Elbląg tel: (0-55) 629 05 48 tax: (0-55) 629 05 10 PODSUMOWANIE BADAŃ ANKIETOWYCH W RAMACH AKCJI

Bardziej szczegółowo

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE stan na koniec czerwca 2014r. (na podstawie miesięcznej sprawozdawczości statystycznej z Powiatowych Urzędów Pracy) W czerwcu nadal

Bardziej szczegółowo

Obsługa Ruchu Turystycznego

Obsługa Ruchu Turystycznego Obsługa Ruchu Turystycznego Teoria i praktyka Podręcznik do nauki zawodu technik obsługi turystycznej Redaktor naukowy: Zygmunt Kruczek Wydanie IV zaktualizowane PROKSENIA Kraków 2014 Podręcznik dopuszczony

Bardziej szczegółowo

Dzieci aktywne online. Urodzeni z myszką w ręku Często online, rzadziej offline Treści poszukiwane

Dzieci aktywne online. Urodzeni z myszką w ręku Często online, rzadziej offline Treści poszukiwane Dzieci aktywne online Urodzeni z myszką w ręku Często online, rzadziej offline Treści poszukiwane październik 2007 Raport Dzieci aktywne online został opracowany na potrzeby I Międzynarodowej Konferencji

Bardziej szczegółowo