Numer IV/2014 ISSN

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Numer IV/2014 ISSN 2300-9187"

Transkrypt

1 Numer IV/2014 ISSN

2 VOTUM SEPRARTUM KWARTALINK STUDENCKIEGO KOŁA NAUKOWEGO PRAWA KARNEGO ISSN STOPKA REDAKCYJNA WYDAWCA Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu ul. Gagarina 11, Toruń REDAKCJA Kwartalnik Votum Separatum Studenckiego Koła Naukowego Prawa Karnego WPiA UMK ul. Bojarskiego Toruń Redaktor Naczelny: mgr Mateusz Wiśniewski ZARZĄD STUDENCKIEGO KOŁA NAUKOWEGO PRAWA KARNEGO Opiekun Naukowy i Merytoryczny: dr hab. Jerzy Lachowski, prof. UMK Opiekun Naukowy: mgr Mateusz Wiśniewski Prezes Zarządu: Weronika Pellowska Wiceprezes Zarządu: Michał Sadowski Edytor Główny: Paulina Baśkiewicz Szanowni Czytelnicy, gorąco zachęcam do lektury najnowszego grudniowego wydania Votum Separatum, w którym znajdują się artykuły z zakresu prawa karnego sensu largo. Niniejsze wydanie porusza m.in. problem, tak często przez nas spotykanych, fotoradarów, zdarzających się błędów medycznych, a także zakresu tajemnicy adwokackiej. Szczególną uwagę powinien wzbudzić tekst dotyczący dziecka wychowywanego w warunkach izolacji więziennej. W imieniu całej redakcji oraz członków Studenckiego Koła Naukowego Prawa Karnego, życzę wszystkim Czytelnikom spokojnych i radosnych Świąt Bożego Narodzenia, rodzinnej atmosfery, pogody ducha i prawdziwej, świątecznej radości. Redaktor Naczelny mgr Mateusz Wiśniewski

3 SPIS TREŚCI GRUDZIEŃ NR IV/ NATALIA DULSKA I KRZYSZTOF CZAPLICKI Dziecko w izolacji więziennej ze skazaną matką. 2. MACIEJ RYBCZYŃSKI Fotoradarowe kontrowersje. 3. WITOLD MATEJKO Okoliczności uchylające prawny obowiązek zawiadomienia o przestępstwie. 4. PAULINA BAŚKIEWICZ Odpowiedzialność lekarzy za błąd medyczny. 5. AGATA SKIBIŃSKA Wpływ sugestii na zeznania świadka. 6. WERONIKA SURDYGA Penalizacja zakazu zakrywania twarzy podczas zgromadzenia wraz z oceną funkcjonowania postępowania przyspieszonego. 7. WERONIKA PELLOWSKA Prowadzenie pojazdu niemechanicznego po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości stan prawny po nowelizacji. 8. DANIEL OSTASZEWSKI Zwiększenie odpowiedzialności karnej i administracyjnej w znowelizowanej ustawie o odpadach. Próba interpretacji i analizy problemu.

4 Natalia Dulska i Krzysztof Czaplicki, studenci III roku prawa UMK Dziecko w izolacji więziennej ze skazaną matką Słowem wstępu Problematyka pozostawania dzieci przy matkach - więźniarkach w warunkach izolacji sięga już końca II wojny światowej, kiedy to utworzony został w Polsce pierwowzór domu matki i dziecka, a więc znacznie wcześniej niż zalecane to było przez Radę Europy 1. Dotyka bowiem kwestii trudnego wyboru pomiędzy resocjalizacją skazanej a zapewnieniem dziecku spokojnego i bezpiecznego dzieciństwa w warunkach umożliwiających mu prawidłowy rozwój psychofizyczny. Kontakty z bliskimi są szczególnie ważne w procesie resocjalizacji skazanych. W polskim systemie prawnym istnieje szereg przepisów gwarantujących podtrzymywanie i budowanie właściwych stosunków rodzinnych. Są one często jedynym źródłem kontaktu z rzeczywistością zza więziennego muru, a tym samym mogą przeciwdziałać procesowi prizonizacji. Więź z najbliższymi wpływa na budowanie własnej wartości przez skazanych i ułatwia późniejszy powrót na wolność. Kodeks karny wykonawczy 2 expressis verbis wyraża konieczność uwzględnienia przez organy postępowania wykonawczego więzi uczuciowej z dziećmi, w szczególności jej inicjowania, podtrzymywania i zacieśniania. Wyrazem takich pożądanych działań jest umożliwianie dodatkowych widzeń z dzieckiem (art. 105a 3 k.k.w.), zobowiązanie do wywiązywania się z obowiązków alimentacyjnych (przez zapewnienie pracy w szczególności skazanym, na których ów obowiązek ciąży) oraz świadczenia pomocy materialnej dzieciom, a także współdziałania z placówkami opiekuńczo-wychowawczymi, w których te dzieci przebywają. Przepisy te odnoszą się zarówno do skazanych mężczyzn, jak i kobiet. Dla tej drugiej grupy przewidziano także możliwość odroczenia wykonania kary na okres ciąży i trzech lat po urodzeniu dziecka (art k.k.w.). Sąd penitencjarny może także udzielić przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności, jeżeli przemawiają za tym ważne względy rodzinne lub osobiste (art k.k.w.). 1 Rezolucja Zgromadzenia Parlamentarnego 1663 (2009) Kobiety w więzieniu, dalej zwana rezolucją. 2 Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 z późn. zm.), dalej jako k.k.w.. 4

5 Powyższe rozważania nie mogą prowadzić jednak do wniosku, że resocjalizacja skazanych jest priorytetem w uwzględnianiu kontaktów z dziećmi. Dbając o realizację prawa do kontaktów z bliskimi, każdorazowo należy mieć na względzie przede wszystkim dobro dziecka. Ma to odzwierciedlenie miedzy innymi w redakcji przepisu nakładającego obowiązek obecności osoby pełnoletniej podczas widzeń (art. 105a 2 k.k.w.). Jednakże ustawodawca przewiduje wyjątek od zasady ograniczenia kontaktu niepełnoletnich ze środowiskiem więziennym, jakim jest umieszczenie dziecka w wieku do lat 3 (ewentualnie 4) w domu matki i dziecka przy zakładzie karnym. Niewątpliwym ratio legis instytucji jest uwzględnienie potrzeby bliskości z matką na etapie kształtowania się rozwoju społecznego dziecka oraz jego kompetencji poznawczych i emocjonalnych licznie wskazanych w literaturze 3. Nie wyklucza to jednak również negatywnych konsekwencji, którym trzeba stale zapobiegać i je minimalizować. Należy stale badać rzeczywiste uwzględnienie prymatu dobra dziecka wywodzonego z art. 72 Konstytucji RP oraz norm Konwencji o Prawach Dziecka w stosowaniu instytucji szczególnie zagrażającej dobru dziecka. Wskazać należy, że według szacunków Ligii Howarda, brytyjskiej organizacji pozarządowej zajmującej się reformą prawa karnego, problem ten w Europie dotyka 10 tys. niemowląt i dzieci poniżej 2 roku życia 4. Obecnie w zakładach karnych w Polsce odbywają karę 2224 kobiety 5 z czego tylko niewielki procent korzysta z możliwości pobytu z dzieckiem. Większość z nich odbywa karę za najgroźniejsze przestępstwa, zwłaszcza rozbój, poważne przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, czy handel narkotykami. 6 Jednak ze względu na wagę sprawy warto zwrócić szczególną uwagę na współczesne kontrowersje regulacji normujących tę instytucję. Analizę należy przeprowadzać mając na względzie zasady Konstytucji RP (w szczególności art. 18, art. 31, art. 40, art. 41) chroniące z jednej strony macierzyństwo, z drugiej zaś szeroko rozumianą wolność i równość. Dla właściwej wykładni przepisów trzeba odwołać się także do zasad prawa karnego wykonawczego oraz aktów prawa międzynarodowego, zwłaszcza Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Także Europejskie Reguły Więzienne w pkt (Kobiety więźniowie mają prawo porodu poza 3 Por. K. Cegielska, Uwięzione Macierzyństwo (Dom matki i dziecka w zakładzie karnym nr 1 w Grudziądzu), Forum Penitencjarne, 2008 nr 7, s. 13 oraz I. Frukacz-Wollenberg, Zakład Karny a potrzeba macierzyństwa, Wychowanie na co dzień, 2006 nr 4/5, s Rekomendacja Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy nr 1469 (2000) Matki i dzieci w więzieniu. 5 Na podstawie danych statystycznych Centralnego Zarządu Służby Więziennej, (stan na 30 października 2014). 6 A. Szymanowska. Rekomendacja 1469 (2000). Komentarz, Przegląd Więziennictwa Polskiego, nr 72-73, Warszawa 2011, s

6 zakładem karnym, a w przypadku narodzin dziecka w więzieniu władze zapewnią konieczne wsparcie i infrastrukturę) podkreślają konieczność pomocy skazanym matkom. W tym miejscu nie można pominąć także wskazań Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy w Rekomendacji 1469 (2000), w których to zaleca się w odniesieniu do matek i ich dzieci w izolacji: 1) unikanie kary pozbawienia wolności; 2) stosowanie wobec skazanych matek kar opartych na wykonywaniu prac społecznych; 3) uznanie priorytetu dobra dzieci w funkcjonowaniu wspomnianych placówek; 4) zapewnienie dzieciom opieki sprawowanej w odpowiednim dla nich środowisku, przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa publicznego; 5) zapewnienia dzieciom możliwości spędzania czasu z obojgiem rodziców, zwłaszcza odwiedzin ojca; 6) utworzenie zamkniętych i półotwartych placówek oferujących usługi pomocy społecznej; 7) zapewnienia odpowiedniego przeszkolenia personelu w zakresie opieki nad dziećmi; 8) utworzenie programów edukacyjnych, przeznaczonych dla specjalistów pracujących w obszarze wymiaru sprawiedliwości. Regulacje kodeksowe Ustawową podstawę prawną przebywania dzieci wraz ze skazaną matką w izolacji stanowi art. 87 k.k.w.. Przepis ten reguluje omawianą kwestię pobytu matki z dzieckiem w specjalnie zorganizowanych przy wskazanych zakładach karnych domach dla matki i dziecka. Formułuje on także cele, którym jest to podporządkowane, tj. umożliwienie matce pozbawionej wolności sprawowania stałej i bezpośredniej opieki nad dzieckiem. Oznacza to, co do zasady, nieprzerwane i osobiste sprawowanie pieczy. Dziecko może przebywać w izolacji na życzenie matki do ukończenia trzeciego roku życia, bowiem jak wskazują badania, do tego właśnie wieku jest wstanie zapomnieć, że w takim zakładzie przebywało. Jednakże, gdy względy wychowawcze lub zdrowotne, potwierdzone opinią lekarza albo psychologa, przemawiają za oddzieleniem dziecka od matki albo za przedłużeniem lub skróceniem tego okresu wydaje się właściwą decyzję o przedłużeniu lub skróceniu trzyletniego okresu pozostawania dziecka z matką. 7 Podejmuje ją 7 S. Lelental, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Warszawa 2001, s

7 dyrektor zakładu karnego, a nadto konieczna i zasadna jest zgoda sądu opiekuńczego. Dla przyjęcia skazanej nie ma zastosowania przepis art. 69 k.k.w., a więc organy nie są związane wcześniejszą decyzją o jej przyjęciu do danego rodzaju zakładu karnego. Tryb przyjęcia Warunkiem koniecznym do przyjęcia skazanej matki do zakładu karnego z możliwością pobytu w domu matki i dziecka jest, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2003 r. 8, złożenie pisemnego wniosku wraz z odpisem skróconym aktu urodzenia dziecka przez matkę. Ponadto, niezbędne jest uzyskanie zgody ojca posiadającego władzę rodzicielską, a w razie braku porozumienia zastosowanie znajdzie przepis art in fine Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym w sprawie tej rozstrzyga sąd opiekuńczy. Sąd ten także udziela zgody na przyjęcie matki wraz z dzieckiem, z tym zastrzeżeniem, że istnieje możliwość przyjęcia do domu już z chwilą złożenia wniosku przez skazaną. Skutek zgody sądu opiekuńczego rodzi rozbieżności w poglądach przedstawicieli doktryny. Wskazuje się bowiem, że zgoda nie pozbawia możliwości wydania decyzji o odmowie skierowania przez dyrektora matki wraz z dzieckiem do domu 9, albo też wyklucza taką możliwość 10. Wydaje się, że należałoby zgodzić się z drugim stanowiskiem, bowiem w przeciwnym razie dany sąd decydowałby w tej samej sprawie dwukrotnie - i prawdopodobnie z identycznym rozstrzygnięciem. Nie podlega jednak wątpliwości, że decyzja ta jest zaskarżalna na podstawie art. 7 1 k.k.w., a także podlega nadzorowi sędziego penitencjarnego (34 1 k.k.w.) oraz kontroli Dyrektora Generalnego lub dyrektora okręgowego Służby Więziennej (art k.k.w.). Taka procedura przyjęcia obowiązuje także w wypadku urodzenia dziecka przez kobietę odbywająca już karę pozbawienia wolności. Personel domu i opieka 8 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2003 r. w sprawie trybu przyjmowania dzieci matek pozbawionych wolności do domów dla matki i dziecka przy wskazanych zakładach karnych oraz szczegółowych zasad organizowania i działania tych placówek (Dz. U. nr 175, poz i 1709 ), dalej zwane rozporządzeniem. 9 K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Warszawa 2012, s K. Sitnik, Wykonywanie kary pozbawienia wolności wobec kobiet [w:] A. Kwieciński (red. ), Postępowanie z wybranymi grupami skazanych w polskim systemie penitencjarnym. Aspekty prawne, Warszawa 2013, s

8 Rozporządzenie reguluje zasady funkcjonowania domu matki i dziecka (dalej: dom ). Kieruje nim kierownik domu, który podlega dyrektorowi zakładu karnego. W skład personelu wchodzą: lekarz pediatra, psycholog, pielęgniarka, wychowawca, dietetyk. Osoby te (z wyłączeniem dietetyka) stanowią również zespół wychowawczo-opiekuńczy powołany przez dyrektora zakładu karnego, a jego kierownikiem zostaje kierownik domu. Mimo, że zespół może być traktowany jako inny organ kolegialny w myśl art k.k.w., zostaje powołany przede wszystkim dla pomocy skazanym matkom w rozwiązywaniu ich problemów i regulowaniu życia w domu 11. Przykładem jest przejęcie opieki nad dzieckiem przez pielęgniarkę i wychowawcę w przypadku okresowej niemożności jej sprawowania przez matkę. W szczególności zaś zespół powołany jest dla realizacji celów: 1) programowania zajęć dydaktycznych, edukacyjnych, wychowawczych, terapeutycznych i resocjalizacyjnych wobec matek; 2) prowadzenia przy udziale matek, działalności opiekuńczej zapewniającej dzieciom prawidłowy rozwój psychofizyczny; 3) dokonywania kwartalnych ocen postaw macierzyńskich matek; 4) rozpoznawania i przygotowywania warunków właściwej adaptacji społecznej matek i dzieci poprzez utrzymywanie kontaktów z ich rodzinami, organami pomocy społecznej i publicznymi placówkami opiekuńczo-wychowawczej. Wskazane wyżej zajęcia oprócz pomocy matkom w uzyskaniu wiedzy o wychowaniu dziecka i opieki nad nim aktywizują je także w kierunku regulowania swojej sytuacji życiowej. Personel organizuje także programy przedszkolne obejmujące dzieci w dwóch krupach wiekowych, mające na celu przygotowanie ich do życia w otaczającym je świecie. 12 Warunki bytowe Kwestia budowy domu i jego wyposażenia regulowana jest również rozporządzeniem. Naczelną zasadą jest dążenie do zapewnienia warunków jak najbardziej zbliżonych do domowych. Z tego względu określone zostało minimum wymaganych pomieszczeń, a wśród nich m. in.: pokoje sypialne, sale do zajęć, kuchnia i pomieszczenia sanitarne. Realizacji powyższej zasady sprzyja nieużywanie umundurowania służbowego przez funkcjonariuszy Służby Więziennej mających kontakt z dziećmi. 11 Ibidem. 12 K. Dąbkiewicz, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Warszawa 2013, s

9 Szczególnie istotne jest zapewnienie dzieciom właściwej przestrzeni do prawidłowego rozwoju ruchowego. Z uwagi na ograniczoną wielkość pomieszczeń oddziału więziennego mogą one korzystać z świetlic, placu zabaw, a także żłobka, czy przedszkola. Są to także bodźce prawidłowo stymulujące rozwój dziecka. Podobną rolę pełni kontakt z rówieśnikami oraz światem zewnętrznym, zwłaszcza wycieczki i kontakt z bliskimi, na co wskazuje rezolucja (pkt 9.5, pkt 11.2). Posiłki przygotowywane są pod nadzorem dietetyka i lekarza pediatry, który może, w uzasadnionych przypadkach, odstąpić od ograniczeń wynikających z norm określonych w przepisach w sprawie norm wyżywienia osób pozbawionych wolności. W załączeniu do rozporządzenia ujęto także normy opierunku dla dzieci przebywających w domach, zróżnicowane w zależności od wieku i rozwoju fizycznego dziecka. Dom musi być wyposażony w pomieszczenia do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz pomieszczenie izby chorych. Świadczeń udzielają natomiast lekarz pediatra lub pielęgniarka. W wyjątkowych przypadkach (niemożności udzielania świadczenia) zadanie realizowane będzie za pośrednictwem zakładu opieki zdrowotnej właściwego ze względu na obszar działania i rodzaj świadczenia. Dziecko może być też skierowane do szpitala, w wypadku, kiedy wymaga całodobowej opieki lekarskiej. Skazanej sprawującej opiekę nad dzieckiem na podstawie przepisów ustawowych przysługują specjalne przywileje. Wśród nich należy wymienić m. in.: prawo do dłuższego spaceru (art k.k.w.), prawo do zakupu dodatkowych artykułów żywnościowych (art. 113a 1 k.k.w.), zakaz stosowania niektórych, określonych kar dyscyplinarnych (143 2 k.k.w.), w tym pozbawienie możliwości otrzymania paczek żywnościowych, pozbawienie lub ograniczenie możliwości dokonywania zakupów artykułów żywnościowych lub wyrobów tytoniowych czy umieszczenia w celi izolacyjnej 13. Opuszczenie domu W czasie pobytu skazanej w domu matki i dziecka może ona korzystać z zezwoleń na czasowy pobyt poza zakładem karnym na zasadach ogólnych. W razie takiego opuszczenia zakładu, zabiera dziecko ze sobą. W uzasadnionych przypadkach możliwe jest jednak pozostanie dziecka w domu, jeśli zgodę taką wyrazi dyrektor zakładu karnego. Organ ten jest 13 K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Warszawa 2012, s

10 zobligowany do powiadomienia sądu opiekuńczego w sytuacjach, gdy matka nie powróci do zakładu karnego lub powróci do niego bez dziecka. Sąd opiekuńczy jest także zawiadamiany (przez dyrektora zakładu karnego), gdy lekarz lub psycholog wydają opinię o konieczności rozdzielenia matki i dziecka ze względów wychowawczych lub zdrowotnych. Zdecydowanie najtrudniejszym dla skazanej momentem jest upływ terminu, w którym dziecko może przebywać wraz z nią w domu. Dlatego zakład karny, zgodnie z rezolucją (pkt 9.4), umożliwia matce sprawne uporanie się z zapewnieniem dziecku jak najlepszej opieki. W tym celu może ono trafić do członka rodziny, bądź może zostać umieszczone w placówce opiekuńczo-wychowawczej położonej w pobliżu zakładu karnego, w którym przebywa matka, co podkreśla rezolucja (pkt 9.7). Zakończenie Nie ma wątpliwości co do doniosłości poruszonego tematu. Należy jednak zgodzić się z poglądem doktryny 14, o konieczności obecności tej instytucji w systemie prawa zarówno z uwagi na prawidłowy rozwój dziecka, jak i korzystnego oddziaływania edukacyjnego i terapeutycznego na matkę. Swoje odzwierciedlenie przepisy znajdują w funkcjonowaniu dwóch domów matki dziecka w Krzywańcu i Grudziądzu. Niewątpliwie kontrowersyjnym zagadnieniem jest kwestia motywacji kobiet wychowujących dzieci w zakładach karnych. Zdarza się bowiem, że pobyt w domu może stać się sposobem na korzystanie z dodatkowych ulg oraz łagodniejszego traktowania. Szczególnie widoczne jest to w sprawach dotyczących kobiet, które w tym celu zachodzą w ciążę, a także pozbawianych praw rodzicielskich lub skazanych za znęcanie się nad dzieckiem. 15 Te wyjątki nie mogą jednak uniemożliwić korzystania z instytucji matkom, które rzeczywiście pragną kontaktu ze swoim dzieckiem. Właśnie w domu mogą nauczyć się właściwych postaw, które pomogą w utrzymaniu więzi również po odbyciu kary. Wydaje się zatem, że uregulowanie jest korzystne zarówno dla dziecka, z uwagi na zapewnienie mu bliskości z matką, jak i dla skazanej, która ma możliwość odpowiedzialnego przeżywania swojego macierzyństwa. Nie zmienia to jednak faktu, że należy je stosować 14 M. Łopatkowa, Za wszelka cenę z matką, Polityka, 1984, nr 2, s. 11; nr 3.; 11. ; J. Niedworok, Matki więźniarki i ich dzieci w zakładach penitencjarnych, zagadnienia podstawowe, E. Piotrów, Postawy rodzicielskie skazanych matek oraz ich uwarunkowania [w:] A. Jaworska (red.), Resocjalizacja. Zagadnienia prawne, społeczne i metodyczne, Kraków 2009, s

11 tylko w bardzo uzasadnionych przypadkach. Ponadto należy postulować opracowanie odpowiednich wytycznych dla sądów, zgodnie z którymi sądy miałyby rozważać orzeczenie kary pozbawienia wolności w stosunku do matek małych dzieci jedynie w przypadku popełnienia przez nie poważnych przestępstw z użyciem przemocy i pod warunkiem, że stanowią one ciągłe zagrożenie dla społeczeństwa 16. Nie może również zaniechać kontroli zarówno podczas pobytu w domu jak i po opuszczeniu murów zakładu. 16 Rekomendacja Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy nr 1469 (2000) Matki i dzieci w więzieniu. 11

12 Maciej Rybczyński, student III roku prawa UMK Fotoradarowe kontrowersje W wyniku opublikowanych niedawno raportów z szeregu kontroli przeprowadzonych przez Najwyższą Izbę Kontroli w organach zajmujących się kontrolą ruchu drogowego 1, na nowo rozgorzała dyskusja odnośnie używania urządzeń samoczynnie rejestrujących obraz pojazdów przekraczających dopuszczalną prędkość, tzw. fotoradarów. Często stawianym zarzutem wobec służb uprawnionych do ich używania jest nadużywanie swoich uprawnień, np. poprzez korzystania z urządzeń tam, gdzie nie powinno się tego robić, w czym przodują straże miejskie, które przeprowadzają kontrole w miejscach bezpiecznych przede wszystkim z myślą o dochodach z potencjalnych mandatów. NIK zarzuciła również niski stopień skuteczności w prowadzeniu postępowań, co często prowadzi do przedawnienia karalności wykroczenia. Temat może wydawać się oczywisty i pozbawiony większych trudności w zakresie interpretacji odpowiednich przepisów przeprowadzania postępowań w oparciu o materiał utrwalony przez urządzenia rejestrujące (w tym fotoradary, kamery rejestrujące przejazd przy nadawanym czerwonym sygnale świetlnym oraz odcinkowy pomiar prędkości) 2, ale tak nie jest, wciąż pojawiają się nowe wątpliwości natury prawnej i dlatego chyba warto pochylić się nad tym zagadnieniem. Organem, który obecnie ma najszersze kompetencje do używania fotoradarów, jest Inspekcja Transportu Drogowego 3. Podstawą prawną, która nadaje temu organowi owe uprawnienia, jest art. 129a ust. 1 pkt 3 p.o.r.d. 4, który obowiązuje od r. Drugim, obok ITD, organem uprawnionym do używania fotoradarów, jest straż gminna (miejska) 5. O ile pierwsza z wymienionych służb ma w zasadzie nieograniczone przez p.o.r.d. 1 oraz dostęp dn r. 2 Warto zaznaczyć, że słowo fotoradar nie występuje w Słowniku Języka Polskiego PWN - dostęp dn r., jednak pojęcie to już na stałe przyjęło się w mowie potocznej, jest powszechnie rozumiane, a także pojawia się w orzeczeniach Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego oraz literaturze przedmiotu. 3 W skrócie ITD. 4 Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, Dz. U. nr 98, poz. 62 z późn. zm. 12

13 kompetencje co do wyboru miejsc pomiarów, to wobec formacji powoływanej przez samorządy ustawodawca zastosował bardziej restrykcyjne rozwiązania. Municypalni mogą korzystać z fotoradarów: a) na drogach gminnych, powiatowych i wojewódzkich, b) na drogach krajowych wyłącznie w prawidłowo oznaczonym obszarze zabudowanym. SM nie może w żadnym wypadku używać fotoradarów na drogach ekspresowych oraz autostradach oraz nie może dokonywać pomiarów z pojazdu będącego w ruchu pojazd, w którym zamontowano urządzenie musi być unieruchomiony. Ponadto strażnicy są zobligowani do uzgodnienia z właściwym komendantem miejskim, powiatowym lub Stołecznym Policji miejsc, w których przeprowadzone są pomiary. Takie regulacje mają na celu głównie zapobieganie sytuacjom, w których głównym celem działania SM jest troska o interesy fiskalne danej jednostki samorządu terytorialnego, poprzez np. umieszczanie fotoradarów w miejscach, gdzie nie jest to racjonalnie uzasadnione lub samowolne zmienianie lokalizacji sprzętu, tzn. przemieszczanie go w miejsca nieuzgodnione z Policją takie nieprawidłowości zarzuciła NIK we wspomnianych wcześniej raportach. Prima facie art. 129b ust. 4 p.o.r.d. wyraźnie zaznacza, że SM może korzystać jedynie z przenośnych lub zainstalowanych w pojazdach fotoradarów, a to z kolei oznaczałoby, że nie może korzystać ze stacjonarnych rejestratorów. Taka interpretacja tej regulacji jest jednak nie do przyjęcia, gdyż należy odwołać się do wykładni systemowej wspomnianego przepisu. Zgodnie z art. 20b ust. 2 u.d.p. 6 zarządca drogi instaluje lub usuwa stacjonarne urządzenia rejestrujące na wniosek Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub z własnej inicjatywy, ale za zgodą GITD. Zgodnie z ust. 5 art. 20b u.d.p., przepisy o uprawnieniach zarządcy drogi stosuje się odpowiednio do SM, jeśli chodzi o urządzenia zainstalowane i eksploatowane przez straże. Ustawa z dnia o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw 7 w art. 10 pkt 3 przewidywała obowiązek przekazania przez SM wykazu dotychczas posiadanych stacjonarnych urządzeń rejestrujących wraz ze wszelkimi parametrami technicznymi do GITD i za zgodą tego organu dalej mogła 5 W skrócie SM. 6 Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych Dz. U. z 2007 r., nr 19, poz. 115 z późn. zm. 7 Dz. U. nr 225, poz

14 owe fotoradary użytkować. Reasumując, niedopuszczalne jest powoływanie się na przekroczenie uprawnień przez SM w przypadku rejestrowania wykroczeń przez stacjonarny fotoradar o ile te działania są podejmowane są za wiedzą i zgodą GITD. Takie działanie nie jest naruszeniem art k.p.s.w. 8 oraz nie stanowi negatywnej przesłanki procesowej w rozumieniu art. 5 1 pkt 9 k.p.s.w. 9. Fotoradary mają przede wszystkim ujawniać popełnienie wykroczenia przekroczenia dopuszczalnej prędkości, stypizowanego w art. 92a k.w. 10. Jest to wykroczenie formalne, dla którego nie jest wymagany jakikolwiek skutek, ustawodawca przyjął więc stanowisko wg którego każde naruszenie narzuconego ustawą lub znakiem drogowym ograniczenia jest społecznie szkodliwe 11. W związku z art. 5 k.w., można je popełnić umyślnie bądź nieumyślnie. Podmiotem wykroczenia niedostosowania się do ograniczenia prędkości jest prowadzący pojazd ustawa nie czyni zastrzeżenia, że musi to być osoba prowadząca wyłącznie pojazd mechaniczny. Kara grożąca za popełnienie wykroczenia z art. 92a k.w. to grzywna od 20 zł do 5000 zł, zgodnie z ogólną regułą z art k.w., a zgodnie z art k.p.s.w. maksymalna grzywna nałożona w postępowaniu mandatowym wynosi 500 zł. Nałożenie grzywny w drodze mandatu karnego za wykroczenie z art. 92 i 92a k.w. jest najprostszym i najbardziej uproszczonym sposobem ukarania sprawcy. W przypadku wykroczeń zarejestrowanych przez fotoradary funkcjonariusz ITD lub SM może nałożyć mandat karny, jeśli nie zachodzi wątpliwość co do tego, kto dopuścił się czynu i jeśli osoba ta dobrowolnie podda się karze oraz nie skorzysta z uprawnienia do odmowy przyjęcia mandatu, określonego w art k.w. Zgodnie z art pkt 3 organ prowadzący postępowanie może nałożyć mandat w ciągu 180 dni od daty popełnienia wykroczenia, w tym także po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających na podstawie art. 54 k.p.s.w. W aktualnym stanie prawnym, w związku z uchyleniem ust. 6 w 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2002 r. w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego 12, nie powinno się nakładać mandatów zaocznych w przypadku utrwalenia wykroczenia przez urządzenie rejestrujące, gdyż mandat zaoczny można nałożyć tylko wtedy, jeśli 8 Ustawa z dnia 21 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, Dz. U. nr 106, poz z późn. zm. 9 Na takim stanowisku stanął też Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 15 maja 2014 r., III KK 393/13, OSNKW 10/2014, s Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, Dz. U. nr 12, poz. 114 z późn. zm. 11 W. Radecki, [w:] M. Bojarski, W. Radecki, KW. Komentarz., Warszawa 2013, s Dz. U. nr 20, poz. 201 z późn. zm. 14

15 funkcjonariusz jest pewien, kto popełnił wykroczenie 13, natomiast niejednokrotnie nie zachodzi tożsamość z właścicielem pojazdu, którego ustalono na podstawie zasięgnięcia informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierujących. Można jednak wyobrazić sytuację, gdzie w wyjątkowych przypadkach będzie dopuszczalne nałożenie mandatu karnego zaocznego przez funkcjonariusza SM, jeśli np. fotografia będzie na tyle wyraźna, że bez trudności rozpozna kierującego pojazdem i będzie znał tą osobę (co jest możliwe szczególnie w niedużych miejscowościach). W celu ustalenia osoby odpowiedzialnej za popełnienie wykroczenia, SM lub ITD przeprowadza czynności wyjaśniające na podstawie art. 54 k.p.s.w. Zakres tych czynności ma przede wszystkim określić, czy istnieją podstawy do skierowania do sądu wniosku o ukaranie bądź zakończenia sprawy postępowaniem mandatowym trzeba w związku z tym określić, czy czyn wypełnia znamiona wykroczenia, określić jego kwalifikację prawną (akurat ten element nie przysparza większych trudności przy wyjaśnianiu wykroczeń ujawnionych przy pomocy urządzeń rejestrujących), a przede wszystkim ustalić, kogo należy obwinić o dany czyn 14. W postępowaniach wyjaśniających wszczętych w wyniku używania urządzeń rejestrujących ITD oraz SM odwołują się do art. 78 ust. 4 p.o.r.d. przepis ten zobowiązuje właściciela lub posiadacza pojazdu do wskazania na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został użyty przez nieznaną właścicielowi osobę i nie mógł temu zapobiec (np. w wyniku kradzieży bądź zaboru pojazdu w celu krótkotrwałego użycia). Art. 78 ust. 5 p.o.r.d. analogiczny obowiązek nakłada na właścicieli oraz posiadaczy pojazdów, którzy nie są osobami fizycznymi. Pierwotnie ww. przepis p.o.r.d. miał służyć przede wszystkim sprawnemu przeprowadzaniu postępowań w sprawach o kolizje czy wypadki drogowe, w których sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia 15, oczywiście nadal spełnia ten cel, ale najczęściej umożliwia uprawnionym organom ściganie sprawców wykroczeń przy pomocy urządzenia rejestrującego. Na tym etapie przeprowadzania czynności zmierzających do ukarania sprawcy wykroczenia (najczęściej w postaci mandatu karnego) właściciel pojazdu występuje przed organem w charakterze świadka. Przy przeprowadzaniu dowodu z zeznań świadków w postępowaniu o wykroczenia, art k.p.s.w. odsyła do szeregu przepisów z rozdziału 13 J. Lewiński, Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Komentarz., Warszawa 2011, s T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia., Warszawa 2012, s W. Kotowski, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz., Warszawa 2011, s

16 21 k.p.k. 16, które stosuje się odpowiednio. I tak, zgodnie z art k.p.k.,, świadek może uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeśli mogłoby to narazić jego lub osobę dla niego na odpowiedzialność za przestępstwo albo przestępstwo skarbowe. Takie brzmienie przepisu nie rodzi wątpliwości, że osoba przesłuchiwana w charakterze świadka w sprawie o wykroczenie nie może uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeśli narażałaby osobę najbliższą na odpowiedzialność jedynie za wykroczenie 17. Nie ma jednak przeszkód ku temu, by świadek mógł skorzystać z regulacji art k.p.k. w zw. z art k.p.s.w., jeśli mógłby narazić osobę dla siebie najbliższą na jednoczesną odpowiedzialność za wykroczenie oraz przestępstwo, np. gdyby wiedział, że wykroczenie z art. 92a k.w. popełniła osoba najbliższa, wobec której w momencie popełnienia tegoż wykroczenia orzeczony był zakaz prowadzenia pojazdów na podst. art. 42 k.k. 18, a takie zachowanie wypełnia znamiona czynu zabronionego stypizowanego w art. 244 k.k. Środkiem dyscyplinującym świadka do stawienia się w siedzibie danego organu na jego wezwanie, jest kara porządkowa określona w art k.p.s.w., która wynosi maksymalnie 250 złotych, a w przypadku ponownego niestawiennictwa maksymalnie 500 złotych. ITD oraz większość SM używa gotowych druków, na których właściciel pojazdu powinien odpowiedzieć na wezwanie warto zaznaczyć, że żadna norma prawna nie nakazuje odpowiadania na takich drukach oraz nie ma jednego, ściśle określonego terminu na odpowiedź. Przepisem mającym mobilizować właścicieli pojazdów do realizacji obowiązku z art. 78 ust. 4 i 5 p.o.r.d., jest art k.w., dodany do k.w. przywołaną wcześniej ustawą z dnia 29 października 2010 r. o zmianie p.o.r.d. oraz niektórych innych ustaw. Wcześniej pojawiały się wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, czy zaniechanie obowiązku wskazania użytkownika pojazdu jest wykroczeniem z art k.w. czy art. 97 k.w. ostatecznie SN zdecydował, że jest to wykroczenie z art. 97 k.w. 19, natomiast niedługo potem weszła w życie nowelizacja dodająca 3 do art. 96 k.w., co definitywnie rozstrzygnęło sprawę kwalifikacji prawnej takiego wykroczenia. Wykroczenie to można popełnić w formie działania, jak i zaniechania, tj. poprzez wyraźną (ustną lub pisemną) odmowę wskazania danej osoby bądź poprzez 16 Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm. 17 Pogląd taki wyraził również Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. I KZP 26/04, LEX Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny, Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm. 19 Postanowienie SN z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. I KZP 8/10, LEX

17 zignorowanie pisma skierowanego do właściciela pojazdu przez uprawniony organ 20. Należy zgodzić się z tezą, że sformułowanie nie wskaże narzuca przyjęcie umyślności takiego działania trudno wyobrazić sobie nieumyślność przy nierealizowaniu obowiązków wynikających z art k.w., których głównym celem jest to, by organ nie dowiedział się o tym, kto kierował pojazdem w momencie popełnienia wykroczenia lub przestępstwa 21. Postanowienia art k.w. mogą nasuwać wątpliwości co do tego, czy nie naruszają jednego z fundamentów postępowania karnego i postępowania w sprawach o wykroczenia, a mianowicie prawa do obrony. Art. 78 ust. 4 i 5 czyni tylko jeden, wspomniany już wyjątek od obowiązku wskazania, komu powierzono pojazd do kierowania lub używania, z kolei art. 183 k.p.k. w zw. z art. 41 k.p.s.w. nie stwarza możliwości ochrony osoby najbliższej dla właściciela pojazdu przed odpowiedzialnością za wykroczenie. Słusznie zauważa P. Nycz 22, że takie sformułowanie przepisów przerzuca dowód ustalenia sprawcy wykroczenia drogowego i stawia właściciela czy posiadacza pojazdu w sytuacji, w której albo dokona on samooskarżenia albo odmówi udzielenia informacji organowi, przez co z kolei narazi się na odpowiedzialność za wykroczenie z art k.w. Podobne problemy pojawiły się nie tylko w Polsce, ale były też rozstrzygane przez Europejski Trybunał Praw Człowieka 23. W sprawach Weh i Rieg przeciwko Austrii tenże organ międzynarodowego sądownictwa stwierdził, że prawo do obrony przez milczenie dopuszcza pewną ingerencję w jego zakres. Zaznaczył też, że w tych dwóch przypadkach informacje, do których dostarczenia zobowiązano powodów, nie zostały użyte do przeprowadzenia przeciwko im postępowania karnego. Niemniej jednak sędziowie ETPC nie byli zgodni co do takiego stanowiska, gdyż w sprawie Weh stosunek głosów wynosił 4:3, natomiast w sprawie Rieg 5:2. Sędziowie zgłaszający zdanie odrębne argumentowali, że to właściciel pojazdu miał dostarczyć głównego materiału dowodowego, świadczącego o jego winie i zarazem pozbawić się prawa do skutecznej obrony, które przysługuje na podstawie art. 6 ust. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. 20 R. A. Stefański, Wykroczenie wskazania osoby, której powierzono pojazd do kierowania lub używania, Paragraf na drodze 2011, nr 3, s A. Skowron, O nowym przepisie art Kodeksu wykroczeń. Krótka polemika z artykułem R. A. Stefańskiego pt. Wykroczenie niewskazania osoby, której powierzono pojazd do kierowania lub używania, Paragraf na drodze 2011, nr 4, s P. Nycz, Zasięg prawa do obrony w kontekście odpowiedzialności za wykroczenie z art k.w., Paragraf na drodze 2012, nr 6, s Zob. B. Gronowska, Wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2004 r. w sprawie Weh iż dnia 25 marca 2005 r. w sprawie Rieg przeciwko Austrii (dot. prawa oskarżonego do milczenia w sprawach o wykroczenia drogowe), Prokuratura i Prawo 2005, nr 6, s

18 Również Trybunał Konstytucyjny rozstrzygał sprawę art k.w., orzekając, że niniejszy przepis jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 42 ust. 1 Konstytucji 24. Sąd pytający zaznaczył m.in., że ustawodawca być może zbyt surowo i nieadekwatnie podchodzi do kryminalizowania niewskazania osoby, której powierzono pojazd przecież osoba, która posiada wiedzę o np. o tym, kto dokonał rozboju z użyciem broni palnej i nie zawiadomi o tym odpowiedniego organu, nie ponosi odpowiedzialności, gdyż art k.k. nie ujęto w katalogu z art k.k. Co więcej, art k.k. stanowi, że nie podlega karze osoba, która nie zawiadomiła organu o popełnionym przestępstwie ze względu na obawę grożącej odpowiedzialności karnej wobec jej samej albo osoby najbliższej. Z tych względów art k.w. budzi poważne wątpliwości co do swojej racjonalności i adekwatności. Sędziowie TK nie podzielili jednak takiego punktu i przychylili się do opinii Marszałek Sejmu, że brak art k.w. skutkowałby powszechnym uchylaniem się od wskazania, komu powierzono pojazd do używania lub kierowania w oznaczonym czasie, a to z kolei pozbawiałoby system automatycznej kontroli prędkości pojazdów możliwości sprawnego działania. TK zaznaczył ponadto, że Trybunał nie przyjmuje także oceny pytającego sądu, że sankcja przewidziana w art k.w. jest niekonstytucyjnie restrykcyjna. Wykroczenie określone w art k.w. zagrożone jest wyłącznie karą grzywny, która może wynosić - zgodnie z art k.w. - od 20 do 5000 zł. Ustawodawca spośród wielu możliwych sposobów sankcjonowania obowiązku wyznaczonego w art. 78 ust. 4 p.o.r.d. wybrał zatem taki, który jest umiarkowany i proporcjonalny do celu. Po pierwsze, ustawodawca wprowadził tu odpowiedzialność wykroczeniową, nie zaś karną. Po drugie, w ramach wprowadzonej odpowiedzialności wykroczeniowej, sięgnął wyłącznie do kary grzywny, rezygnując przy tym z surowszych kar za wykroczenia, jakimi są areszt i ograniczenie wolności.. Niemniej jednak, do tego wyroku zgłoszono dwa zdania odrębne, pod którymi podpisało się trzech sędziów. Podnieśli oni m.in. sprzeczność art k.w. z wynikająca z art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności, a także niezgodność z art. 47 Konstytucji RP, zapewniającym ochronę prawa do życia rodzinnego i prywatnego. Zarzucono także podważanie zaufania obywatela do państwa: Czy skuteczność prawa jest wyższą wartością aniżeli zaufanie obywatela do państwa i do prawa? Jestem przekonany, że tak nie jest. Jeśli 24 Wyrok z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt. P 27/13, LEX

19 podważy się bowiem zaufanie obywatela do państwa i do prawa, to można też podważyć skuteczność tego prawa. 25. Niestety, aktualnie ciężar dowodzenia w sprawach o wykroczenie z art. 92a k.w. jest de facto przerzucony na właścicieli pojazdów, którzy w przypadku popełnienia wykroczenia przez osobę dla nich najbliższą znajdują się w gorszym położeniu, niż gdyby członek rodziny dopuścił się przestępstwa. Prawo do obrony w przypadku oskarżenia o wykroczenia z art k.w. podlega zbyt daleko idącym ograniczeniom, gdyż każda odpowiedź na wezwanie SM lub ITD prowadzi do samodenuncjacji lub skierowania postępowania przeciwko innej osobie, niejednokrotnie członkowi rodziny. Należałoby także rozważyć powrót do poprzedniego brzmienia art. 183 k.p.k., gdyż obecne uregulowania prawne zbyt głęboko ingerują w prywatność poprzez wprowadzenie w zasadzie bezwzględnego obowiązku wskazywania, kto w danym momencie kierował pojazdem. Kolejnym problemem, który pojawił się w związku z funkcjonowaniem art k.w. oraz prowadzeniem postępowań przez SM oraz ITD, była kwestia posiadania uprawnień oskarżyciela w sprawie o wskazane wykroczenie. Nie ulega wątpliwości, że funkcjonariusze tych organów mają prawo żądać od właściciela lub posiadacza pojazdu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie oraz to, że są uprawnieni do nakładania grzywny w postępowaniu mandatowym za wykroczenie z art k.w. 26. Zgodnie z art k.p.s.w., organy administracji rządowej, samorządowej oraz straże gminne (miejskie) posiadają uprawnienia oskarżyciela publicznego, jeśli w zakresie swojego działania ujawniły i wystąpiły z wnioskiem o ukaranie. Owe organy posiadają uprawnienia oskarżycielskie wtedy, gdy w trakcie czynności wyjaśniających ujawnią wykroczenie, które jest powiązane z ich ustawowymi uprawnieniami 27 - jak już wspomniano, takim uprawnieniem jest żądanie od właściciela informacji o osobie, której powierzył pojazd do kierowania, a co za tym idzie, ITD oraz SM przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia z art k.w. Takie stanowisko zaaprobował SN, stwierdzając, że SM przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia z art k.w. i ze względu na duże znaczenie tej uchwały dla praktyki, 25 Cytat ze zdania odrębnego sędziego TK Mirosława Granata do wyroku TK z dnia 12 marca 2014 r., sygn. P 27/ Zob. W. Kotowski, Uprawnienia mandatowe. Komentarz., Warszawa 2011, s oraz s T. Grzegorczyk, dz. cyt., s

20 nadał jej moc zasady prawnej 28. Wcześniej orzecznictwo SN było w tym względzie niejednolite 29, natomiast obecnie właścicielom pojazdów zdecydowanie trudniej będzie uniknąć odpowiedzialności za popełnienie wykroczenia z art k.w., powołując się na zaistnienie negatywnej przesłanki prowadzenia postępowania w sprawie o wykroczenie w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Coraz częściej pojawiają się doniesienia medialne o planach przemodelowania postępowania w przypadku wykroczeń utrwalonych przez urządzenia rejestrujące, a mianowicie na tryb administracyjny 30, gdzie zamiast mandatu karnego, ewentualnie wyroku sądowego, grzywna byłaby nakładana na właściciela pojazdu w formie decyzji administracyjnej. W 2005 r. została uchwalona stosowna nowelizacja p.o.r.d., realizująca te postulaty 31, została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z Konstytucją RP 32, m.in. ze względu na jednoczesne karanie sprawcy finansową karą administracyjną oraz naliczaniem punktów karnych przy jednoczesnym braku takich gwarancji procesowych, które pozwoliłyby na określenie winy. Kierownictwo ITD zdaje się nie rozumieć podstawowych dla tej sprawy kwestii, które poruszył TK we wspomnianym wyroku: Należy się zgodzić, że przeciwdziałanie zjawisku jazdy z nadmierną prędkością wymaga kompleksowego podejścia, którego głównym elementem powinno być stworzenie skutecznego systemu kontroli prędkości oraz zapewnienie nieuchronności kary. Jednakże działania zmierzające do skutecznej i szybkiej poprawy bezpieczeństwa na drogach nie mogą prowadzić do naruszenia podstawowych zasad Konstytucji. Cel, jakim jest konieczność zapewnienia bezpieczeństwa na drogach, nie może być osiągnięty środkami, które podlegają dyskwalifikacji z punktu widzenia standardów demokratycznego państwa prawnego.. Wszelkie ułatwienia dla organów używających fotoradarów, mające umożliwić skuteczniejsze ściganie sprawców wykroczeń czy raczej deliktów administracyjnych w rozumieniu sugerowanych zmian - wg autorów takich propozycji mają służyć przede wszystkim zwiększeniu bezpieczeństwa na polskich drogach (o celach czysto fiskalnych nikt nie wspomina). Tego rodzaju pomysły dekryminalizujące przekroczenie dopuszczalnej prędkości i przenoszące takie zachowanie na grunt odpowiedzialności administracyjnej, a co 28 Uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 30 września 2014 r., sygn. I KZP 16/14, OSNKW 11/2014, s Por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. III KK 431/13, LEX dostęp dn r. 31 Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 października 2009 r., sygn. KP 4/09, LEX

ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA

ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA dr n. med. Marta Rorat Katedra Medycyny Sądowej, Zakład Prawa Medycznego UM we Wrocławiu ISTOTA ODPOWIEDZIALNOŚCI KARNEJ Art. 1. 1. Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002

UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002 UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002 Względna przyczyna odwoławcza w postaci zarzutu rażącej niewspółmierności kary przewidziana w art. 438 pkt 4 zd. 1 k.p.k. może stanowić podstawę wniesienia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02 UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02 Dopuszczalne jest orzeczenie na podstawie art. 42 1 k.k. zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, kierowanie którymi nie wymaga posiadania uprawnień

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia 17 września 2003 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia 17 września 2003 r. Dz.U.03.175.1709 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 17 września 2003 r. w sprawie trybu przyjmowania dzieci matek pozbawionych wolności do domów dla matki i dziecka przy wskazanych zakładach

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE UZASADNIENIE

ZAGADNIENIE PRAWNE UZASADNIENIE Sygn. akt III CZP 10/14 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie obwinionego o wykroczenie z art. 96 3 k.w. na skutek zażalenia wniesionego przez Straż Miejską na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 15 stycznia 2014

Bardziej szczegółowo

nałożone na podstawie art. 96 ust. 7 pkt

nałożone na podstawie art. 96 ust. 7 pkt Granice obowiązków, które mogą zostać nałożone na podstawie art. 96 ust. 7 pkt 3Ustawy Prawo ochrony środowiska Prof. dr hab. Krzysztof Płeszka Dr Michał Araszkiewicz Katedra Teorii Prawa WPiA UJ Źródła

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Krzysztof Cesarz

POSTANOWIENIE. SSN Krzysztof Cesarz Sygn. akt III KZ 86/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 14 listopada 2014 r. SSN Krzysztof Cesarz w sprawie T. B. ukaranego z art. 107 k.w. i art. 65 2 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE Z DNIA 7 CZERWCA 2002 R. I KZP 17/02

POSTANOWIENIE Z DNIA 7 CZERWCA 2002 R. I KZP 17/02 POSTANOWIENIE Z DNIA 7 CZERWCA 2002 R. I KZP 17/02 Kwestia konstytucyjności ustawy nie może być przedmiotem zagadnienia prawnego przekazanego przez sąd odwoławczy do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02)

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Warszawa, dnia 16 grudnia 2002 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Stosownie do zlecenia z dnia 18 listopada

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jacek Sobczak (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) Protokolant Barbara Kobrzyńska

POSTANOWIENIE. SSN Jacek Sobczak (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) Protokolant Barbara Kobrzyńska Sygn. akt V KK 177/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 października 2013 r. SSN Jacek Sobczak (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) Protokolant

Bardziej szczegółowo

OPINIA KRAJOWEJ RADY SĄDOWNICTWA. z dnia 28 lipca 2015 r.

OPINIA KRAJOWEJ RADY SĄDOWNICTWA. z dnia 28 lipca 2015 r. OPINIA KRAJOWEJ RADY SĄDOWNICTWA z dnia 28 lipca 2015 r. w przedmiocie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o diagnostyce laboratoryjnej oraz ustawy o działalności leczniczej Krajowa Rada Sądownictwa

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna. dotycząca uprawnień straży gminnych (miejskich) do używania stacjonarnych urządzeń rejestrujących prędkość (fotoradarów)

Opinia prawna. dotycząca uprawnień straży gminnych (miejskich) do używania stacjonarnych urządzeń rejestrujących prędkość (fotoradarów) STOWARZYSZENIE PRAWO NA DRODZE ul. Czeremchowa 18/91, 20-807 Lublin e-mail: zarzad@prawonadrodze.org.pl REGON: 061399109, NIP: 712 327 09 30 Nr konta: 33 1240 2470 1111 0010 4500 8158 Lublin, 16 lipca

Bardziej szczegółowo

BL TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r.

BL TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r. BL-112-265-TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 22 WRZEŚNIA 2015 R. (SYGN. AKT P 37/14) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 6 CZERWCA 1997 R. - KODEKS KARNY I. METRYKA

Bardziej szczegółowo

Na tle badanych w moim Biurze spraw ujawnił się problem dotyczący długości

Na tle badanych w moim Biurze spraw ujawnił się problem dotyczący długości RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-733062-II/13/MK 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Marek Biernacki Minister Sprawiedliwości

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 20 STYCZNIA 2012 R. III KK 387/11

WYROK Z DNIA 20 STYCZNIA 2012 R. III KK 387/11 WYROK Z DNIA 20 STYCZNIA 2012 R. III KK 387/11 Z art. 63 2 k.p.s.w. wynika, że sąd może uzależnić uwzględnienie wniosku od dokonania w nim określonych przez siebie zmian. Wprawdzie, w przepisie tym wspomina

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 4 MARCA 2009 R. III KK 322/08

WYROK Z DNIA 4 MARCA 2009 R. III KK 322/08 WYROK Z DNIA 4 MARCA 2009 R. III KK 322/08 Przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w pierwotnym brzmieniu

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Szewczyk (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Szewczyk (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński Sygn. akt III KK 349/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 21 listopada 2014 r. SSN Józef Szewczyk (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński

Bardziej szczegółowo

ABC POSTĘPOWANIA MANDATOWEGO W RUCHU DROGOWYM

ABC POSTĘPOWANIA MANDATOWEGO W RUCHU DROGOWYM WYDZIAŁ DOSKONALENIA ZAWODOWEGO KSP Źródło: http://szkolenia.policja.waw.pl/wdz/prawo/26527,abc-postepowania-mandatowego-w-ruchu-drogowym.html Wygenerowano: Niedziela, 19 lutego 2017, 02:51 ABC POSTĘPOWANIA

Bardziej szczegółowo

Prawo karne intertemporalne obowiązywanie ustawy karnej w aspekcie czasowym. Pojęcie prawa intertemporalnego Obowiązywanie ustawy karnej

Prawo karne intertemporalne obowiązywanie ustawy karnej w aspekcie czasowym. Pojęcie prawa intertemporalnego Obowiązywanie ustawy karnej Prawo karne intertemporalne obowiązywanie ustawy karnej w aspekcie czasowym Pojęcie prawa intertemporalnego Obowiązywanie ustawy karnej Formy zmiany ustawy karnej Penalizacja Depenalizacja Depenalizacja

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 17 LISTOPADA 2005 R. II KK 216/05

WYROK Z DNIA 17 LISTOPADA 2005 R. II KK 216/05 WYROK Z DNIA 17 LISTOPADA 2005 R. II KK 216/05 Uchylenie lub zmiana orzeczenia na korzyść współoskarżonych, w trybie określonym w art. 435 k.p.k., nie dotyczy orzeczenia wydanego wobec współoskarżonych

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego (druk nr 3187).

- o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego (druk nr 3187). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-86(5)/10 Warszawa, 22 września 2010 r. Pan Grzegorz Schetyna Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Józef Szewczyk SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Józef Szewczyk SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) Sygn. akt V KK 252/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 5 listopada 2014 r. SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Józef Szewczyk SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

ZAWIADOMIENIE o podejrzeniu popełnienia przestępstwa

ZAWIADOMIENIE o podejrzeniu popełnienia przestępstwa Warszawa, dnia 20 czerwca 2017 roku Stowarzyszenie KOMITET OBRONY DEMOKRACJI ul. Śniadeckich 21/7, 00-654 Warszawa Prokuratura Okręgowa w Warszawie ul. Chocimska 28, 00-791 Warszawa ZAWIADOMIENIE o podejrzeniu

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Józef Dołhy (sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski. Protokolant Barbara Kobrzyńska

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Józef Dołhy (sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski. Protokolant Barbara Kobrzyńska Sygn. akt V KK 298/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 grudnia 2013 r. SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Józef Dołhy (sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski Protokolant Barbara Kobrzyńska

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Grubba (przewodniczący) SSN Dorota Rysińska SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Grubba (przewodniczący) SSN Dorota Rysińska SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) Sygn. akt V KK 108/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 27 maja 2014 r. SSN Jerzy Grubba (przewodniczący) SSN Dorota Rysińska SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) na posiedzeniu w trybie art. 535

Bardziej szczegółowo

Moduł 7. Wykonywanie kary pozbawienia wolności wobec wybranych kategorii osadzonych

Moduł 7. Wykonywanie kary pozbawienia wolności wobec wybranych kategorii osadzonych Autorka: Iwona Bartkowska Moduł 7 Wykonywanie kary pozbawienia wolności wobec wybranych kategorii osadzonych Środowisko osób pozbawionych wolności jest bardzo zróżnicowane pod różnymi względami, w tym

Bardziej szczegółowo

Penalizacja nieudzielenia informacji w postępowaniu wykroczeniowym a art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym

Penalizacja nieudzielenia informacji w postępowaniu wykroczeniowym a art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym NOWA KODYFIKACJA PRAWA KARNEGO. Tom XXIII AUW No 3068 Wrocław 2008 Penalizacja nieudzielenia informacji w postępowaniu wykroczeniowym a art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym SZYMON MICHÓR Zakład Prawa

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Art. 1. W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319,

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Anna Janczak

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Anna Janczak Sygn. akt II KK 348/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 stycznia 2014 r. SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Rafał Malarski SSN Andrzej

Bardziej szczegółowo

Przewodniczący Stałego Komitetu Rady Ministrów

Przewodniczący Stałego Komitetu Rady Ministrów UWAGI DO PROJEKTU ROZPORZĄDZENIA ZMIENIAJĄCEGO ROZPORZĄDZENIE W SPRAWIE WYKROCZEŃ, ZA KTÓRE STRAŻNICY STRAŻY GMINNYCH SĄ UPRAWNIENI DO NAKŁADANIA GRZYWIEN W DRODZE MANDATU KARNEGO Lp. Uwaga Podmiot zgłaszający

Bardziej szczegółowo

Etapy postępowania karnego. 1. Postępowanie przygotowawcze 2. Postępowanie sądowe 3. Postępowanie wykonawcze

Etapy postępowania karnego. 1. Postępowanie przygotowawcze 2. Postępowanie sądowe 3. Postępowanie wykonawcze Etapy postępowania karnego 1. Postępowanie przygotowawcze 2. Postępowanie sądowe 3. Postępowanie wykonawcze Postępowanie przygotowawcze Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub wszczęcie postępowania

Bardziej szczegółowo

1. Pokrzywdzony w postępowaniu przygotowawczym jest stroną uprawnioną do. działania we własnym imieniu i zgodnie z własnym interesem (art kpk).

1. Pokrzywdzony w postępowaniu przygotowawczym jest stroną uprawnioną do. działania we własnym imieniu i zgodnie z własnym interesem (art kpk). 1 Podstawowe prawa pokrzywdzonego: 1. Pokrzywdzony w postępowaniu przygotowawczym jest stroną uprawnioną do działania we własnym imieniu i zgodnie z własnym interesem (art. 299 1 kpk). 2. Jeżeli pokrzywdzonym

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) SSA del. do SN Piotr Mirek. Protokolant Ewa Oziębła

POSTANOWIENIE. SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) SSA del. do SN Piotr Mirek. Protokolant Ewa Oziębła Sygn. akt II KK 215/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 29 stycznia 2015 r. SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) SSA del. do SN Piotr Mirek Protokolant

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. w sprawie nieletniej Sandry K. urodzonej 6 października 1992 r. o czyn karalny przewidziany w art. 190 1 k.k. oraz art. 280 1 k.k.

POSTANOWIENIE. w sprawie nieletniej Sandry K. urodzonej 6 października 1992 r. o czyn karalny przewidziany w art. 190 1 k.k. oraz art. 280 1 k.k. Sygn. akt V CZ 64/10 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 15 października 2010 r. SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Marta Romańska (sprawozdawca) w sprawie

Bardziej szczegółowo

Zagadnienie dotyczące określenia uprawnień strażników gminnych, a w szczególności

Zagadnienie dotyczące określenia uprawnień strażników gminnych, a w szczególności Zagadnienie dotyczące określenia uprawnień strażników gminnych, a w szczególności uregulowania problemu wynajmowania przez gminy od firm prywatnych fotoradarów służących do kontroli prędkości w przeszłości

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Sygn. akt III KZ 39/16. Dnia 22 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Sygn. akt III KZ 39/16. Dnia 22 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt III KZ 39/16 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 22 czerwca 2016 r. SSN Dariusz Świecki w sprawie J. P. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 22 czerwca 2016 r., zażalenia

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Protokolant Joanna Sałachewicz

POSTANOWIENIE. Protokolant Joanna Sałachewicz Sygn. akt V KK 378/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 2 kwietnia 2014 r. SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak SSA del. do SN Dariusz Czajkowski Protokolant

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego (druk nr 1097).

- o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego (druk nr 1097). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-24(4)/13 Warszawa, 18 kwietnia 2013 r. Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowna Pani Marszałek Przekazuję

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Protokolant Małgorzata Sobieszczańska

POSTANOWIENIE. Protokolant Małgorzata Sobieszczańska Sygn. akt II KK 12/16 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 16 lutego 2016 r. SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Józef Szewczyk Protokolant Małgorzata Sobieszczańska

Bardziej szczegółowo

BL TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r.

BL TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r. BL-112-255-TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 12 MAJA 2015 R. (SYGN. AKT SK 62/13) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 16 WRZEŚNIA 2011 R. O ZMIANIE USTAWY - KODEKS

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE Z DNIA 13 LIPCA 2006 R. WK 6/06

POSTANOWIENIE Z DNIA 13 LIPCA 2006 R. WK 6/06 POSTANOWIENIE Z DNIA 13 LIPCA 2006 R. WK 6/06 Nie zachodzi wypadek rażącego naruszenia prawa, mogącego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (art. 523 1 k.p.k.), jeżeli w sytuacji, w której brak podstaw

Bardziej szczegółowo

Art. 7. [Zbrodnia i występek] Art. 8. [Sposoby popełnienia przestępstwa] Art. 9. [Umyślność oraz nieumyślność]

Art. 7. [Zbrodnia i występek] Art. 8. [Sposoby popełnienia przestępstwa] Art. 9. [Umyślność oraz nieumyślność] Część ogólna Art. 7. [Zbrodnia i występek] 1. Przestępstwo jest zbrodnią albo występkiem. 2. Zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo karą surowszą.

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel Sygn. akt II KK 326/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 12 grudnia 2012 r. SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) SSN Włodzimierz

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Puszkarski

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Puszkarski Sygn. akt IV KK 118/16 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 26 kwietnia 2016 r. SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie P. Z. co do którego umorzono postępowanie karne o czyn z art. 157 2 k.k. po rozważeniu

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny. (Dz. U. z dnia 2 sierpnia 1997 r.) /Wyciąg/ CZĘŚĆ OGÓLNA. Rozdział I. Zasady odpowiedzialności karnej

USTAWA. z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny. (Dz. U. z dnia 2 sierpnia 1997 r.) /Wyciąg/ CZĘŚĆ OGÓLNA. Rozdział I. Zasady odpowiedzialności karnej Dz.U.97.88.553 USTAWA z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny. (Dz. U. z dnia 2 sierpnia 1997 r.) /Wyciąg/ CZĘŚĆ OGÓLNA Rozdział I Zasady odpowiedzialności karnej Art. 1. 1. Odpowiedzialności karnej podlega

Bardziej szczegółowo

Druk nr 2915 Warszawa, 31 marca 2010 r.

Druk nr 2915 Warszawa, 31 marca 2010 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-31-10 Druk nr 2915 Warszawa, 31 marca 2010 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku

Bardziej szczegółowo

Kryminologiczna i prawna problematyka środków odurzających. Temat XVII Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, Część 3

Kryminologiczna i prawna problematyka środków odurzających. Temat XVII Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, Część 3 Kryminologiczna i prawna problematyka środków odurzających Temat XVII Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, Część 3 Alternatywy lecznicze alternatywy lecznicze pozostające w dyspozycji sądu: w fazie wyrokowania;

Bardziej szczegółowo

WŁADZA SĄDOWNICZA W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości

WŁADZA SĄDOWNICZA W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości Sądy są władzą odrębną i niezależną od innych władz. Sądy wydają wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-171-03 Druk nr 2112 Warszawa, 16 października 2003 r. Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) Sygn. akt III KK 411/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 stycznia 2015 r. SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) na posiedzeniu w trybie

Bardziej szczegółowo

P O S T A N O W I E N I E

P O S T A N O W I E N I E Sygn. akt I KZP 11/09 P O S T A N O W I E N I E Sąd Najwyższy w Warszawie Izba Karna na posiedzeniu w składzie: Dnia 29 lipca 2009 r. Przewodniczący: Sędziowie SN: Sędzia SN Przemysław Kalinowski Jerzy

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Dorota Rysińska

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Dorota Rysińska Sygn. akt III KK 248/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 25 września 2014 r. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Dorota

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz. Protokolant Katarzyna Wojnicka

POSTANOWIENIE. SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz. Protokolant Katarzyna Wojnicka Sygn. akt SNO 28/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie: Dnia 28 maja 2015 r. SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz

Bardziej szczegółowo

Pan gen. Jacek Włodarski Dyrektor Generalny Służby Więziennej

Pan gen. Jacek Włodarski Dyrektor Generalny Służby Więziennej Warszawa, dnia 03 stycznia 2012 roku KRAJOWA RADA KURATORÓW WARSZAWA KRK 01/III/2012 Pan gen. Jacek Włodarski Dyrektor Generalny Służby Więziennej Szanowny Panie Dyrektorze W odpowiedzi na zapytanie Dyrektora

Bardziej szczegółowo

Publikujemy cz. I artykułu na temat odpowiedzialności karnej członków zarządu sp. z o.o.

Publikujemy cz. I artykułu na temat odpowiedzialności karnej członków zarządu sp. z o.o. Publikujemy cz. I artykułu na temat odpowiedzialności karnej członków zarządu sp. z o.o. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest spółką handlową, nabywającą osobowość prawną z chwilą wpisu do Krajowego

Bardziej szczegółowo

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-662364-II-10/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Krzysztof Kwiatkowski Minister Sprawiedliwości

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) SSN Barbara Skoczkowska

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) SSN Barbara Skoczkowska Sygn. akt III KK 170/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 11 grudnia 2012 r. SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) SSN Barbara Skoczkowska

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Jolanta Włostowska

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Jolanta Włostowska Sygn. akt III KK 364/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 8 lutego 2017 r. SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Henryk Gradzik SSN Zbigniew Puszkarski

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz ustawy o Policji (druk nr 1009)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz ustawy o Policji (druk nr 1009) Warszawa, dnia 29 października 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz ustawy o Policji (druk nr 1009) I. Cel i przedmiot ustawy Przedłożona Senatowi ustawa zmierza do zrealizowania

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Jolanta Włostowska

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Jolanta Włostowska Sygn. akt III KK 229/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 8 października 2013 r. SSN Dorota Rysińska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Cesarz SSN Józef

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Danuta Bratkrajc. przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Danuta Bratkrajc. przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza Sygn. akt IV KK 49/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 10 lipca 2013 r. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Eugeniusz

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak

POSTANOWIENIE. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak Sygn. akt III KK 450/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 22 stycznia 2014 r. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak w sprawie T. J.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Andrzej Stępka

POSTANOWIENIE. SSN Andrzej Stępka Sygn. akt V KK 230/16 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 14 września 2016 r. SSN Andrzej Stępka w sprawie P. P. skazanego z art. 13 1 k.k. w zw. z art. 279 1 k.k., art. 279 1 k.k. oraz z art.

Bardziej szczegółowo

Tekst ustawy przekazany do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu. USTAWA z dnia 20 maja 2005 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego

Tekst ustawy przekazany do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu. USTAWA z dnia 20 maja 2005 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego Tekst ustawy przekazany do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu USTAWA z dnia 20 maja 2005 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego Art. 1. W ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie

Bardziej szczegółowo

Niebieska Karta. Rola szkoły w przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Niebieska Karta. Rola szkoły w przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie Niebieska Karta. Rola szkoły w przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie Aspekty prawne dotyczące ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie adw. Katarzyna Mrozicka-Bąbel Podstawa prawna Ustawa z dnia 29

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Dorota Szczerbiak

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Dorota Szczerbiak Sygn. akt IV KK 413/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 15 kwietnia 2015 r. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSA del.

Bardziej szczegółowo

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne ZESTAWIENIE uwag do projektu rozporządzenia w sprawie sposobu dokumentowania prowadzonej przez Centralne Biuro Antykorupcyjne

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD: Najistotniejsze zmiany proponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości w prawie karnym wykonawczym.

WYKŁAD: Najistotniejsze zmiany proponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości w prawie karnym wykonawczym. Kazimierz Postulski WYKŁAD: Najistotniejsze zmiany proponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości w prawie karnym wykonawczym. Tezy wykładu: 1. Cel, kierunki i zakres proponowanych zmian 2. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Jacek Sobczak (przewodniczący) SSN Tomasz Grzegorczyk SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Jacek Sobczak (przewodniczący) SSN Tomasz Grzegorczyk SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) Sygn. akt III KK 137/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 5 grudnia 2012 r. SSN Jacek Sobczak (przewodniczący) SSN Tomasz Grzegorczyk SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

LIST OTWARTY STOWARZYSZENIA INTERWENCJI PRAWNEJ i HELSIŃSKIEJ FUNDACJI PRAW CZŁOWIEKA. w sprawie projektowanego art. 407 nowej ustawy o cudzoziemcach

LIST OTWARTY STOWARZYSZENIA INTERWENCJI PRAWNEJ i HELSIŃSKIEJ FUNDACJI PRAW CZŁOWIEKA. w sprawie projektowanego art. 407 nowej ustawy o cudzoziemcach LIST OTWARTY STOWARZYSZENIA INTERWENCJI PRAWNEJ i HELSIŃSKIEJ FUNDACJI PRAW CZŁOWIEKA w sprawie projektowanego art. 407 nowej ustawy o cudzoziemcach Stowarzyszenie Interwencji Prawnej (dalej: Stowarzyszenie)

Bardziej szczegółowo

PRAWO KARNE MATERIALNE POSTĘPOWANIE KARNE PRAWO KARNE WYKONAWCZE PRAWO KARNE SKARBOWE PRAWO WYKROCZEŃ POSTĘPOWANIE W SPRAWACH O WYKROCZENIA

PRAWO KARNE MATERIALNE POSTĘPOWANIE KARNE PRAWO KARNE WYKONAWCZE PRAWO KARNE SKARBOWE PRAWO WYKROCZEŃ POSTĘPOWANIE W SPRAWACH O WYKROCZENIA PRAWO KARNE MATERIALNE POSTĘPOWANIE KARNE PRAWO KARNE WYKONAWCZE PRAWO KARNE SKARBOWE PRAWO WYKROCZEŃ POSTĘPOWANIE W SPRAWACH O WYKROCZENIA 1. Adwokat w postępowaniu przygotowawczym - przebieg czynności

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt V KK 108/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 2 czerwca 2015 r. SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Andrzej Stępka SSA del. do SN Mariusz Młoczkowski

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Józef Szewczyk

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Józef Szewczyk Sygn. akt V KK 359/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 10 grudnia 2014 r. SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Józef Szewczyk

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sędzia SN Jan Górowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jadwigi

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 10 września 1999 r. Przepisy wprowadzające Kodeks karny skarbowy. Rozdział I Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 10 września 1999 r. Przepisy wprowadzające Kodeks karny skarbowy. Rozdział I Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 10 września 1999 r. Przepisy wprowadzające Kodeks karny skarbowy Opracowano na podstawie: Dz.U. z 1999 r. Nr 83, poz. 931; 2004 r. Nr 68, poz. 623, z 2005 r. Nr 25,

Bardziej szczegółowo

2. Orzeczenia sądów polskich

2. Orzeczenia sądów polskich 2. Orzeczenia sądów polskich Wyrok WSA V SA/Wa 2859/05 1 Ustalanie kryteriów pochodzenia cudzoziemca; Zezwolenie na osiedlenie się obywateli pochodzenia polskiego Wobec braku jednej i jednoznacznej regulacji

Bardziej szczegółowo

Sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz. [ ]

Sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz. [ ] Art. 173 Sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz. [ ] Art. 175 1. Wymiar sprawiedliwości w Rzeczpospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sady administracyjne

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE UZASADNIENIE

ZAGADNIENIE PRAWNE UZASADNIENIE Sygn. akt I KZP 16/14 ZAGADNIENIE PRAWNE Przedstawione do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego na podstawie art. 59 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (j.t. Dz.U.2013,

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie

Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie Warszawa dn. 8 stycznia 2016 r. Dr hab. prof. nadzw. Mirosław Karpiuk Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie Bezpośrednie stosowanie Konstytucji RP przez Trybunał

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego

USTAWA z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 1 lipca 2005 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2005 r. Nr 141, poz. 1183. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego Art. 1. W ustawie z dnia 19 sierpnia 1994

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA POLICJI Z OSOBĄ, KTÓRA DOŚWIADCZYŁA PRZEMOCY SEKSUALNEJ

PROCEDURA POSTĘPOWANIA POLICJI Z OSOBĄ, KTÓRA DOŚWIADCZYŁA PRZEMOCY SEKSUALNEJ 1. W przypadku, kiedy do jednostki policji zgłasza się osoba pokrzywdzona, aby zawiadomić o popełnieniu przestępstwa przeciwko wolności seksualnej (art. 197-200 Kodeksu karnego), należy: Ustalić czy pokrzywdzony

Bardziej szczegółowo

P O S T A N O W I E N I E

P O S T A N O W I E N I E Sygn. akt I KZP 3/13 P O S T A N O W I E N I E Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 20 czerwca 2013 r. SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Skoczkowska SSN Józef Szewczyk Protokolant

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE Z DNIA 15 CZERWCA 2011 R. II KO 38/11

POSTANOWIENIE Z DNIA 15 CZERWCA 2011 R. II KO 38/11 POSTANOWIENIE Z DNIA 15 CZERWCA 2011 R. II KO 38/11 Przez karę pozbawienia wolności w wymiarze przekraczającym górną granicę ustawowego zagrożenia w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r.

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 15 KWIETNIA 2010 R. III KO 83/09

WYROK Z DNIA 15 KWIETNIA 2010 R. III KO 83/09 WYROK Z DNIA 15 KWIETNIA 2010 R. III KO 83/09 1. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r., P 11/08, Dz. U. Nr 163, poz. 1363, w wyniku którego utracił moc przepis 2 art. 148 k.k., stanowi

Bardziej szczegółowo

Nowy wzór karty zgłoszenia kandydata na ławnika - Informacja dotycząca wyborów ławników w roku 2011

Nowy wzór karty zgłoszenia kandydata na ławnika - Informacja dotycząca wyborów ławników w roku 2011 Wiadomości Poniedziałek, 6 czerwca 2011 Nowy wzór karty zgłoszenia kandydata na ławnika - Informacja dotycząca wyborów ławników w roku 2011 Wójt Gminy Oświęcim informuje, że w terminie do dnia 30 czerwca

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Jarosław Matras SSN Roman Sądej (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Jarosław Matras SSN Roman Sądej (sprawozdawca) Sygn. akt IV KK 199/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 11 lipca 2013 r. SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Jarosław Matras SSN Roman Sądej (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz

POSTANOWIENIE. SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz Sygn. akt II KK 100/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 23 kwietnia 2015 r. SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie G. T.

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny. (druk nr 69)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny. (druk nr 69) Warszawa, 21 stycznia 2016 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny (druk nr 69) I. Cel i przedmiot ustawy Przedłożona Senatowi ustawa o zmianie ustawy Kodeks karny z dnia 15 stycznia 2016 r.

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie niektórych ustaw (druk nr 474)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie niektórych ustaw (druk nr 474) Warszawa, dnia 10 marca 2009 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie niektórych ustaw (druk nr 474) I. Cel i przedmiot ustawy Ustawa z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Tomasz Grzegorczyk

POSTANOWIENIE. SSN Tomasz Grzegorczyk Sygn. akt II KK 301/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 29 października 2015 r. SSN Tomasz Grzegorczyk w sprawie L. C. skazanego z art. 177 1 i 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

Zastępca Szefa. Kancelarii Sejmu RP

Zastępca Szefa. Kancelarii Sejmu RP Do druku nr 166 WICEPREZES NACZELNEJ RADY ADWOKACKIEJ Jacek Trela Warszawa, dnia 18 stycznia 2015 r. Pan Adam Podgórski Zastępca Szefa Kancelarii Sejmu RP Dot. GMS-WP-173-296115 NRA -12-SM -1.1.2016 W

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 6 LUTEGO 2004 R. ( WK 27/03 )

WYROK Z DNIA 6 LUTEGO 2004 R. ( WK 27/03 ) WYROK Z DNIA 6 LUTEGO 2004 R. ( WK 27/03 ) Sprawca, który znajdując się w stanie nietrzeźwości prowadzi pojazd i nie zachowując przy tym należytej ostrożności powoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty przemocy w rodzinie

Wybrane aspekty przemocy w rodzinie Wybrane aspekty przemocy w rodzinie RODZAJE PRZEMOCY W RODZINIE Fizyczna (bicie, kopanie, popychanie, straszenie użyciem broni) Psychiczna/emocjonalna (wyśmiewanie, kontrola, dręczenie, upokarzanie i poniżanie,

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon SSN Tomasz Grzegorczyk (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon SSN Tomasz Grzegorczyk (sprawozdawca) Sygn. akt II KK 90/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 18 kwietnia 2013 r. SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon SSN Tomasz Grzegorczyk

Bardziej szczegółowo

303/4/B/2010. POSTANOWIENIE z dnia 11 marca 2010 r. Sygn. akt Ts 272/09. Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak,

303/4/B/2010. POSTANOWIENIE z dnia 11 marca 2010 r. Sygn. akt Ts 272/09. Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak, 303/4/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 11 marca 2010 r. Sygn. akt Ts 272/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Cieślak, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Anwil

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Jolanta Włostowska

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Jolanta Włostowska Sygn. akt III KK 54/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 marca 2015 r. SSN Józef Szewczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Michał Laskowski SSN Kazimierz Klugiewicz

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99

POSTANOWIENIE. z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99 20 POSTANOWIENIE z dnia 16 lutego 2000 r. Sygn. Ts 97/99 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Lech Garlicki przewodniczący Wiesław Johann sprawozdawca Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska po rozpoznaniu na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Józef Dołhy SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Józef Dołhy SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) Sygn. akt III KK 189/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 15 października 2013 r. SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Józef Dołhy SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

Prawnokarne konsekwencje naruszenia prawa do informacji oraz obowiązku zachowania tajemnicy

Prawnokarne konsekwencje naruszenia prawa do informacji oraz obowiązku zachowania tajemnicy Prawnokarne konsekwencje naruszenia prawa do informacji oraz obowiązku zachowania tajemnicy dr inż. Agnieszka Gryszczyńska Katedra Prawa Informatycznego Wydział Prawa i Administracji UKSW Konferencja naukowa

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki Sygn. akt V KK 372/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 19 stycznia 2016 r. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Dariusz

Bardziej szczegółowo