Żaba C i wsp. Zgony jako wynik błędu medycznego w materiale sekcyjnym w kontekście zmiany ustroju... 83

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Żaba C i wsp. Zgony jako wynik błędu medycznego w materiale sekcyjnym w kontekście zmiany ustroju... 83"

Transkrypt

1 Prace Oryginalne Żaba C i wsp. Zgony jako wynik błędu medycznego w materiale sekcyjnym w kontekście zmiany ustroju Zgony jako wynik błędu medycznego w materiale sekcyjnym w kontekście zmiany ustroju społeczno- politycznego oraz reformy systemu opieki zdrowotnej w Polsce Deaths due to medical error in post mortem examination protocols in the context of regime change and the socio-political health care reform in Poland Czesław Żaba /, Paweł Świderski /, Zbigniew Żaba 2/, Jerzy T. Marcinkowski 3/, Janusz Kołowski / / Katedra i Zakład Medycyny Sądowej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 2/ Klinika Anestezjologii, Intensywnej Terapii i Leczenia Bólu, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 3/ Katedra Medycyny Społecznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Streszczenie Cel pracy. Porównanie liczb uzasadnionych przypadków podejrzenia błędu medycznego przed i po zmianie ustroju społeczno-politycznego oraz po wprowadzeniu reformy systemu opieki zdrowotnej. Materiał i metoda. Przeanalizowano protokoły sekcji zwłok Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu z lat , spośród których wybrano przypadki zgonów osób zmarłych w szpitalach poznańskich z uzasadnionym podejrzeniem błędu medycznego. Oceniono częstość i rodzaj popełnianych błędów lekarskich ze skutkiem śmiertelnym, a także wiek i płeć zmarłych pacjentów. Wyniki. W analizowanym 60-letnim okresie stwierdzono 89 takich przypadków, z czego 49 dotyczyło mężczyzn, a 40 kobiet. Stwierdzono, że zgony będące skutkiem błędnego działania lekarskiego są pojedynczymi przypadkami sekcjonowanymi w tutejszym Zakładzie Medycyny Sądowej z tym, że zaobserwowano wzrost ich liczby od 994 r. oraz spadek od 2004 r. Najliczniejszą grupę wiekową stanowiły dzieci do 8 r. ż. (6,8% przypadków) oraz osoby w wieku lat (5,7% przypadków). Przypadki te dotyczyły przede wszystkim osób leczonych operacyjnie (chirurgicznie i neurochirurgicznie). W kilkunastu przypadkach zgon był spowodowany nierozpoznaniem choroby, najczęściej przez internistów. Wniosek. Zarówno zmiana ustroju społeczno-politycznego jak i reforma systemu opieki zdrowotnej wpłynęły na zwiększenie ilości przypadków zgonów na skutek błędu medycznego. Słowa kluczowe: błąd medyczny, przyczyny zgonu, ustrój społecznopolityczny, reforma systemu opieki zdrowotnej Summary Aim. Comparison of numbers of legitimate cases of suspected malpractice before and after the change of socio-political system and after the introduction of health care reform. Material & method. Analysis of the protocols of autopsies performed in the Chair and Department of Forensic Medicine Poznan University of Medical Sciences in , among which protocols of autopsies were selected of patients who died in the course of hospital treatment, when medical error was suspected. Frequency and type of medical errors, age and sex of the patients which resulted in fatal outcome were estimated. Results. In the analyzed period of the last 60 years 89 such cases were disclosed, including 49 males and 40 females. Deaths due to medical error were found to be occasional among the autopsied cases but their frequency increased since 994 and decreased after The most numerous age groups constituted children and juveniles below 8 years of age (6.8% of cases) and 46 to 50 year-old patients (5.7% of cases). The cases involved mainly patients who were surgically treated by surgeons and neurosurgeons. In a few cases the death resulted from misdiagnosis, most frequently by internists. Conclusion. Both the change in the socio-political system and reform of the health care system increased the number of deaths due to medical error. Key words: medical error, causes of death, socio-political system, reform of the health care system Orzecznictwo Lekarskie 200, 7(2): Nadesłano: Zakwalifikowano do druku: Adres do korespondencji / Address for correspondence Czesław Żaba Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu ul. Święcickiego 6; Poznań tel.: ;

2 84 Wstęp Prawidłowość procesu leczenia w zakładach opieki zdrowotnej, gdy wystąpi nie tylko zgon, lecz i powikłanie terapeutyczne, jest coraz częściej kwestionowana przez pacjentów lub ich rodziny. W ostatnich latach obserwuje się zarówno zjawisko narastającej roszczeniowości wśród pacjentów i ich rodzin, jak i coraz częstsze dochodzenie zadośćuczynienia na drodze sądowej za doznane uszczerbki na zdrowiu powstałe w wyniku domniemanego lub rzeczywistego błędu medycznego. Wiąże się to również z odpowiedzialnością lekarza przed sądami powszechnymi i lekarskimi [, 2, 3]. Z danych Okręgowego Sądu Lekarskiego Wielkopolskiej Izby Lekarskiej wynika, że od momentu rozpoczęcia orzekania w 990 r. liczby takich spraw wyraźnie się zwiększają, od 3 spraw w 990 r., 25 w 2000 r., 5 w 2004 r. do 62 spraw w 2008 r. Wśród specjalności lekarzy objętych wnioskami o ukaranie dominowały sprawy położniczo-ginekologiczne, medycyny rodzinnej, chirurgii ogólnej, chorób wewnętrznych, kardiologii [4]. Błędy medyczne są często analizowane od strony teoretycznej i statystycznej; opisywane i omawiane są liczne kazusy. Każdy przypadek błędu popełnionego przez personel medyczny jest nie tylko tragedią dla chorego i jego rodziny, ale także dla leczącego go lekarza, a ponadto bulwersuje opinię publiczną, jak również środowisko lekarskie [, 5, 6, 7]. Po transformacji ustrojowej, zapoczątkowanej w 989 r., i po wprowadzaniu reformy systemu opieki zdrowotnej liczba spraw aktowych napływających do Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej UM w Poznaniu dotyczących podejrzenia popełnia błędu medycznego jest duża. Z uwagi na nieprzyjmowanie tego typu spraw z terenu działalności poznańskiego Zakładu (województwo wielkopolskie), chcąc stwierdzić skalę tego problemu w naszym mieście i najbliższej okolicy, dokonano analizy zgonów w szpitalach poznańskich, w których podejrzewano błąd medyczny. Problem błędów medycznych wymaga szerokiej analizy i spojrzenia zarówno od strony klinicysty jak i medyka sądowego a wyciągnięte z tej analizy wnioski powinny w przyszłości zaowocować zwiększoną starannością lekarzy w postępowaniu diagnostyczno-leczniczym i w efekcie zmniejszoną liczbą popełnianych pomyłek. Cele pracy. Ocena częstości i rodzaju popełnianych błędów medycznych ze skutkiem śmiertelnym z uwzględnieniem wieku i płci zmarłych pacjentów. Orzecznictwo Lekarskie 200, 7(2): Porównanie liczb przypadków błędów medycznych przed i po zmianie ustroju społecznopolitycznego oraz po wprowadzeniu reformy systemu opieki zdrowotnej w Polsce. Materiał i metoda Analizie poddano protokoły oględzin zewnętrznych i sekcji zwłok z lat wykonanych w Katedrze i Zakładzie Medycyny Sądowej UM w Poznaniu, w których zgony związane były z pobytem w szpitalu, izbie przyjęć lub interwencją pogotowia ratunkowego, a na podstawie okoliczności zdarzenia, dołączonej dokumentacji oraz wyników sekcji zwłok istniało uzasadnione podejrzenie popełnienia błędu medycznego. Analizowano także przebieg leczenia i postępowanie diagnostyczne opisane w historiach choroby, kartach obserwacyjnych, informacyjnych, sekcyjnych, okoliczności podawane przez prokuratury oraz wyniki badań pośmiertnych. Z wybranych protokołów sekcyjnych uzyskano dane dotyczące płci i wieku zmarłych, daty zgonu, przyczyny zgonu, stwierdzonych obrażeń, rodzaju zastosowanego leczenia oraz rodzaju popełnionego błędu medycznego. Wyniki W latach wykonano oględzin zewnętrznych i sekcji zwłok, wśród których stwierdzono 89 (0,37%) przypadków zgonów związanych z interwencją lekarską, w których było uzasadnione podejrzenie popełnienia błędu medycznego. W 72 przypadkach zgon nastąpił na terenie oddziału szpitalnego lub izby przyjęć, 7 zejść śmiertelnych miało miejsce poza szpitalem, z czego 0 bezpośrednio związanych było z działaniem pogotowia ratunkowego, a kolejne 7 nastąpiło w różnych miejscach bezpośrednio po odesłaniu ze szpitala po wcześniejszej dyskwalifikacji do leczenia (izba wytrzeźwień 2 przypadki, zgon w areszcie milicyjnym, 2 zgony w mieszkaniu, przypadek zgonu w pobliżu bramy szpitala, zgon w gabinecie prywatnym). Początkowo liczba zejść śmiertelnych w wyniku błędów medycznych wynosiła około rocznie, przy czym po roku 994 obserwuje się wyraźny wzrost liczb tego rodzaju przypadków; w latach kształtowała się w granicach 4 zgonów rocznie, natomiast w latach w granicach 2 zgonów rocznie (ryc. ). Na ryc. 2 przedstawiono sezonowość miesięczną zgonów w wyniku błędu medycznego. Płeć zmarłych przedstawiała się następująco: 40 kobiet (45%) i 49 mężczyzn (55%).

3 Żaba C i wsp. Zgony jako wynik błędu medycznego w materiale sekcyjnym w kontekście zmiany ustroju liczba zgonów lata Ryc.. zgonów w wyniku błędów medycznych w kolejnych latach Fig.. The amount of deaths due to medical error in the analyzed period of 60 years liczba zgonów sty luty mar kwi maj cze lip się wrz paź lis gru lata Ryc. 2. Sezonowość miesięczna zgonów w wyniku błędu medycznego Fig. 2. Deaths due to medical error monthly liczba zgonów dzieci <20 <25 <30 <35 <40 <45 <50 <55 <60 <65 <75 <80 <90 wiek Ryc. 3. Przekrój wiekowy pacjentów zmarłych w wyniku błędu medycznego Fig. 3. Age structure of patients who died due to medical error okres szkolny (7-5 r.ż.) 60% okres młodzieńczy (6-8 r.ż.) 7% noworodki 20% okres przedszkolny (4-6 r.ż.) 3% Ryc. 4. Przekrój wiekowy dzieci i młodzieży zmarłych na skutek błędu medycznego Fig. 4. Age structure of children and juveniles who died due to medical error Najliczniejsze grupy wiekowe stanowiły dzieci i młodzież do 8 r.ż. (6,8%) oraz osoby w wieku od 46 do 50 lat (5,7%). Przekrój wiekowy zmarłych rozkładał się od noworodka liczącego 2 doby do 87-letniej kobiety (ryc. 3). W grupie dzieci i młodzieży było 8 chłopców i 7 dziewczynek, a w poszczególnych przedziałach wiekowych najliczniejszą część stanowiły dzieci w wieku szkolnym (od 7 do 5 lat) (ryc. 4). Najczęstszą przyczyną zgonu w rozpatrywanych przypadkach okazała się ostra niewydolność krążeniowo-oddechowa powstała w różnych mechanizmach (2,3%). Znaczący odsetek stanowiły również ostre rozlane zapalenie otrzewnej (3,4%) oraz zapalenie płuc (,2%). Z innych przyczyn zejść śmiertelnych wymienić można zatrucie lub nadwrażliwość na leki anestetyczne, wstrząs krwotoczny czy zator tętnic płucnych (tab. I). Tabela I. Zestawienie przyczyn zgonu z powodu błędów medycznych Table I. Analysis of the causes of death due to medical error Przyczyna zgonu zgonów Ostra niewydolność krążeniowo-oddechowa 9 Ostre zapalenie otrzewnej 2 Zapalenie płuc 0 Zatrucie lub nadwrażliwość na środki anestetyczne 6 Zator tętnic płucnych 6 Wstrząs krwotoczny 5 Obrażenia czaszkowo-mózgowe 5 Wstrząs hemolityczno-aglutynacyjny poprzetoczeniowy 4 Ostre zapalenie trzustki i martwica krwotoczna trzustki 4 Obrażenia wielonarządowe 2 Pęknięcie tętniaka aorty piersiowej i brzusznej 2 Zaaspirowanie treści wymiotnej do dróg oddechowych 2 Zaburzenie krążenia w obrębie centralnego układu nerwowego powstałe w wyniku podwiązania tętnicy szyjnej Ostre zatrucie glikolem etylenowym Tamponada worka osierdziowego Martwica jelita cienkiego w następstwie jego skręcenia Zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego Jatrogenny krwotok do jam opłucnowych Zespół hemolityczno-mocznicowy Krwotoczny zawał półkuli mózgu i krwotok podpajęczynówkowy Zator tętnicy krezkowej górnej Wirusowe zapalenie mózgu i móżdżku Zapalenie mięśnia sercowego Niewydolność wielonarządowa jako wynik zakażenia wewnątrzmacicznego Wśród przyczyn powstania ostrej niewydolności krążeniowo-oddechowej, najczęstszej przyczyny zgonu, najliczniejszymi były świeży zawał mięśnia

4 86 sercowego oraz porażenie ośrodków oddechowego i naczynioruchowego w obrębie ośrodkowego układu nerwowego (tab. II). Tabela II. Przyczyny ostrej niewydolności krążeniowo-oddechowej będącej przyczyną zgonu Table II. Causes of acute respiratory cardiopulmonary which caused death Przyczyna ostrej niewydolności krążeniowo-oddechowej Świeży zawał mięśnia sercowego 5 Zaburzenie czynności centralnego układu nerwowego porażenie ośrodków naczynioruchowego i oddechowego. Zaburzenia rytmu serca 2 Zgorzel kończyny dolnej pochodzenia miażdżycowego powikłana posocznicą Nadwrażliwość na morfinę i środki anestetyczne Następstwo ciężkich powikłań pooperacyjnych Odma opłucnowa samoistna Zatrucie alkoholem etylowym Uogólnione zapalenie płuc, mięśnia sercowego i mózgu Toksyczne oddziaływanie leków psychotropowych i alkoholu Powikłanie krwotocznej trzustki Przewlekłe zmiany chorobowe mięśnia sercowego Obrażenia czaszkowo-mózgowe, pomimo coraz szerszej dostępności do diagnostyki obrazowej ośrodkowego układu nerwowego, pozostają istotną przyczyną śmierci, szczególnie gdy nie zostaną rozpoznane odpowiednio wcześnie, a niezbędne leczenie neurochirurgiczne wdrażane jest z opóźnieniem lub dochodzi do jego zaniechania. W analizowanym materiale stwierdzono 5 przypadków zgonów z powodu tego rodzaju obrażeń (5,6%). Obrażenia czaszkowo-mózgowe występowały również u pacjentów z obrażeniami wielonarządowymi (tab. III). Tabela III. Rodzaje obrażeń czaszkowo-mózgowych Table III. Types of cranio-cerebral injuries Rodzaj obrażeń Złamanie kości czaszki 5 Krwiak podtwardówkowy 4 Krwawienie podpajęczynówkowe 4 Stłuczenie mózgu 3 Krwotok do komór mózgu 2 Rozpatrując poszczególne przyczyny zejść śmiertelnych w kolejnych latach należy zwrócić uwagę na kilka niezdarzających się już w ostatnim czasie, a w przeszłości będących istotnym powodem umieralności pacjentów hospitalizowanych. Pierwszą z nich jest wstrząs hemolityczno-aglutynacyjny poprzetoczeniowy. Stwierdzono 4 takie przypadki (4,5%); dotyczyły one głównie dzieci i młodzieży, a ostatni z nich miał miejsce w 966 r. Nie ulega 3 Orzecznictwo Lekarskie 200, 7(2): wątpliwości, iż na wyeliminowanie tego rodzaju incydentów miał wpływ rozwój transfuzjologii i krwiolecznictwa oraz wprowadzenie rygorystycznych przepisów dotyczących przetaczania krwi. Do drugiej grupy zaliczyć można zgony z powodu przedawkowania bądź nadwrażliwości na środki używane do znieczulenia. W okresie stosowania eteru odnotowano przypadki śmierci z powodu zatrucia tym lekiem, które zostały wyeliminowane po zaprzestaniu jego używania. Jednak mimo ogromnego postępu w anestezjologii, przypadki zgonów w przebiegu znieczulenia ogólnego nadal mają miejsce. W rozpatrywanym materiale stwierdzono w ciągu ostatnich lat dwa incydenty zgonu dzieci w trakcie indukcji znieczulenia ogólnego oraz podczas wybudzania po zabiegu. W obu sytuacjach podczas sekcji zwłok stwierdzono wykładniki infekcji ogólnoustrojowej, prawdopodobnie wirusowej, towarzyszącej objawom wstrząsu po podaniu anestetyków. Postęp wiedzy medycznej i metod diagnostycznych nie wpłynął w zauważalny sposób na przekrój przyczyn śmierci związanych z leczeniem chirurgicznym. Wraz z upływem czasu niezmienny pozostaje zespół czynników powodujących zgon pacjentów, a wśród nich pierwsze miejsce zajmuje ostre rozlane zapalenie otrzewnej będące zarówno skutkiem leczenia operacyjnego, jak również przedmiotem nierozpoznania i zaniechania podjęcia właściwego postępowania chirurgicznego. W tabeli IV zawarto przyczyny zejść śmiertelnych związanych z interwencją chirurgiczną. Tabela IV. Przyczyny zgonów na skutek zabiegów chirurgicznych Table IV. Causes of death due to surgical operations Przyczyna zgonów Ostre rozlane zapalenie otrzewnej 2 Krwotok z rany pooperacyjnej 3 Podwiązanie tętnicy szyjnej Przerwanie ciągłości przewodu żółciowego wspólnego Perforacja wrzodu żołądka krwotok wewnętrzny Tamponada worka osierdziowego Krwotok z nerki po zabiegu ultradźwiękowego kruszenia złogów Na podstawie dołączonej do protokołów sekcyjnych dokumentacji medycznej dokonano podziału poszczególnych zgonów w związku z rodzajem postępowania diagnostyczno-terapeutycznego podejmowanego w szpitalach, uwzględniając podstawowe specjalności lekarskie. Najliczniejszą grupą (23 przypadki) okazały się zejścia śmiertelne związane z zabiegami chirurgicznymi, wspomniane powyżej. Drugą w kolejności były niepowodzenia w leczeniu

5 Żaba C i wsp. Zgony jako wynik błędu medycznego w materiale sekcyjnym w kontekście zmiany ustroju internistycznym, a trzecią zgony z przyczyn anestezjologicznych. Wśród spraw niesklasyfikowanych do żadnej z wymienionych grup znalazły się m.in. incydenty błędnego postępowania zespołów pogotowia ratunkowego, lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej oraz przypadki trudne do kwalifikacji ze względu na złożoność postępowania lekarskiego (wielokrotne przekazywania pacjentów między oddziałami, liczne konsultacje, rozbudowane postępowanie lecznicze i diagnostyczne), zaliczono tu również błędy organizacyjne (tab. V). Tabela V. Podział zgonów ze względu na rodzaj interwencji lekarskiej i leczenia Table V. Deaths referred to different kinds of medical procedures and treatment Rodzaj postępowania diagnostycznego lub leczenia zgonów n = 89 [%] Chirurgiczne 23 25,8 Internistyczne 7 9,2 Anestezjologiczne 2 3,4 Neurochirurgiczne lub neurologiczne 2 3,4 Ginekologiczno-położnicze 7 7,9 Związane z przetoczeniem krwi 4 4,5 Inne (np. pediatryczne, ratownictwo medyczne, toksykologiczne, POZ, itd.) 4 5,8 Najczęściej popełniano błąd diagnostyczny (43), a następnie terapeutyczny (25). Błąd techniczny wystąpił w 4, a organizacyjny w 7 przypadkach (tab. VI). Tabela VI. Rodzaje popełnionych błędów medycznych Table VI. Types of performed medical errors Rodzaj popełnionego błędu zgonów n = 89 [%] Diagnostyczny 43 48,3 Terapeutyczny Techniczny 4 5,7 Organizacyjny 7 8 Podsumowanie Obserwowana w ostatnich latach rosnąca liczba stwierdzanych błędów medycznych, związana z nimi odpowiedzialność karna i zawodowa lekarzy oraz materialne roszczenia poszkodowanych skłaniają do szerszej analizy poruszanego problemu i wyciągnięcia wniosków mogących skutkować możliwie najrzadszym popełnianiem niewłaściwych decyzji diagnostyczno-terapeutycznych przez lekarzy [2, 3, 8]. W niniejszym opracowaniu rozpatrywano jedynie zdarzenia zakończone zejściem śmiertelnym, co tylko częściowo porusza temat błędu medycznego i nie obejmuje przypadków, w których nie doszło do zgonu, a do trwałego uszczerbku na zdrowiu pacjenta. Analiza zdarzeń z ostatniego sześćdziesięciolecia dowodzi, iż błędy medyczne popełniane były na każdym etapie postępowania lekarskiego począwszy od zdawkowo zebranego wywiadu, przez pobieżne badanie przedmiotowe, niewystarczające wykorzystanie dostępnych metod diagnostycznych (laboratoryjnych i obrazowych) lub złą ich interpretację, kończąc na wdrożeniu niewłaściwego leczenia lub jego zaniechania. Wiele błędnych decyzji podejmowanych było nie tylko przez pojedynczych lekarzy, ale nierzadko liczne hospitalizacje w różnych placówkach i wielokrotne konsultacje specjalistyczne nie wpływały na podjęcie właściwego postępowania terapeutycznego i nie zdołały uchronić pacjentów przed zgonem. Mimo upływu lat i znacznego postępu w naukach medycznych przyczyny błędów pozostają praktycznie niezmienne, bo nawet najbardziej nowoczesne metody diagnostyczne nie zastąpią rzetelnie zebranego wywiadu i starannego badania przedmiotowego [5, 6, 3, 7, 8, 9]. Zawodził również przepływ informacji między różnymi placówkami i oddziałami, brakowało całościowej interpretacji posiadanych wyników i holistycznego spojrzenia na dany przypadek, za bardzo zawierzano też informacjom z trzeciej ręki na temat chorych, które nie tylko nie potwierdzały się w późniejszym okresie, ale również naprowadzały lekarzy na błędną drogę postępowania [2, 8, 9]. Oprócz błędów diagnostycznych i terapeutycznych, zwrócić należy uwagę na błędy organizacyjne, wśród których można wymienić m.in. powierzanie samodzielnych funkcji dyżurowych lekarzom młodym i niedoświadczonym, niewłaściwe zaopatrzenie oddziałów zabiegowych w krew do przetoczeń, wadliwy przepływ informacji o konkretnym pacjencie między różnymi oddziałami czy szpitalami lub nieprzyjmowanie chorych na oddział z braku miejsc bez zabezpieczenia właściwego leczenia w innym szpitalu. Z informacji zawartych w protokołach sekcji zwłok i postanowieniach prokuratorskich można wyciągnąć wniosek, iż można było w niektórych przypadkach uniknąć tragicznych skutków, gdyby dołożono należytej staranności w leczeniu i diagnostyce, czasem w postaci zlecenia podstawowych badań dodatkowych czy staranniejszej obserwacji chorych. Większość popełnianych błędów miała miejsce w warunkach oddziału szpitalnego z dostępem do różnorodnych metod diagnostycznych, a postępowanie terapeutyczne nie zawsze były nacechowane pośpiechem i stresem charakterystycznym dla działań w stanach zagrożenia życia w obrębie izb przyjęć czy pogotowia ratunkowego.

6 88 Wnioski. Ogólna liczna zgonów na skutek błędów medycznych w analizowanym okresie wynosiła 89, co stanowiło 0,37% sekcjonowanych przypadków. 2. przypadków dotyczących błędu medycznego ma rosnącą tendencję z największym nasileniem w latach , a od 2004 r. obserwuje się spadek ilości przypadków do około 2 rocznie. 3. Zaobserwowano wzrost ilość popełnionych błędów w pierwszych latach po transformacji Orzecznictwo Lekarskie 200, 7(2): ustrojowej i wprowadzeniu reformy służby zdrowia. 4. Chirurgia, choroby wewnętrzne i anestezjologia były specjalnościami, w których najczęściej dochodziło do błędów medycznych. 5. Najczęstszymi rodzajami popełnianych błędów medycznych były błędy diagnostyczne i terapeutyczne. 6. Obecnie nie spotyka się błędów związanych z przetoczeniem krwi i preparatów krwiopochodnych. Piśmiennictwo. Deboa D. Błędy medyczne z zakresu chirurgii w materiale Zakładu Medycyny Sądowej PAM i Okręgowej Izby Lekarskiej w Szczecinie. Arch Med Sąd Krym 2007, 2: Marek Z. Błąd medyczny. Krakowskie Wydawnictwo Medyczne, Kraków Nasiłowski W, Szczepański J. Błąd lekarski rozpatrywany w granicach odpowiedzialności zawodowej. Arch Med Sąd Krym 997, 47, 2: Biuletyn Informacyjny Wielkopolskiej Izby Lekarskiej 2009, (80): Marek Z, Kunz J. Przediagnozowanie jako ważna kategoria błędu medycznego. Arch Med Sąd Krym 988, 37, 4: Raszeja S. Błędy i niepowodzenia w postępowaniu lekarskim w przypadku obrażeń czaszkowo-mózgowych w świetle opinii sądowo-lekarskich. Arch Med Sąd Krym 988, 37, 4: Żaba C, Żaba Z, Świderski P, Klimberg A, Marcinkowski JT, Przybylski Z. Błędy diagnostyczne w urazach głowy. Arch Med Sąd Krym 2007, 57, : Świątek B. Błędy lekarskie w praktyce medyka sądowego. Prawo Med 2000, 5(2): Świątek B. Błędy w praktyce lekarza rodzinnego odpowiedzialność karna. Pol Med Rodz 2004, 6, 3:

Zgony w izbie wytrzeźwień w Poznaniu

Zgony w izbie wytrzeźwień w Poznaniu ARCH. MED. SĄD. KRYM., 2009, LIX, 112-117 PRACE ORYGINALNE Czesław Żaba, Paweł Świderski, Zbigniew Żaba 1, Dorota Lorkiewicz-Muszyńska Zgony w izbie wytrzeźwień w Poznaniu Deaths in the sobering station

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii 1 Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz...... 13 ROZDZIAŁ 2 CELE ZNIECZULENIA I MOŻLIWOŚCI WSPÓŁCZESNEJ ANESTEZJOLOGII

Bardziej szczegółowo

V LECZNICTWO STACJONARNE

V LECZNICTWO STACJONARNE V LECZNICTWO STACJONARNE V LECZNICTWO STACJONARNE W 2004 r. na terenie województwa lubelskiego funkcjonowało 35 szpitali ogólnych, 3 szpitale psychiatryczne, 1 sanatorium przeciwgruźlicze oraz jeden zakład

Bardziej szczegółowo

Protokół z zebrania Zespołu do spraw Analizy Zgonów 462561

Protokół z zebrania Zespołu do spraw Analizy Zgonów 462561 Poznań, 2 czerwca 2009 r. Protokół z zebrania Zespołu do spraw Analizy Zgonów 462561 Obecni: dr hab. Paweł Sobczyński Prof. Roman Szulc dr med. Szczepan Cofta Prof. dr Grzegorz Oszkinis Dr med. Emilia

Bardziej szczegółowo

błędy medyczne z zakresu neurologii w materiale Zakładu Medycyny Sądowej UM w białymstoku

błędy medyczne z zakresu neurologii w materiale Zakładu Medycyny Sądowej UM w białymstoku ARCH. MED. SĄD. KRYM., 2009, LIX, 203-207 PRACE ORYGINALNE Iwona Ptaszyńska-Sarosiek, Anna Niemcunowicz-Janica, Adam Sackiewicz, Michał Szeremeta, Magdalena Okłota, Zofia Wardaszka błędy medyczne z zakresu

Bardziej szczegółowo

Intensywna Opieka Pulmonologiczna spojrzenie intensywisty

Intensywna Opieka Pulmonologiczna spojrzenie intensywisty Intensywna Opieka Pulmonologiczna spojrzenie intensywisty Wojciech Gaszyński Katedra Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Posiedzenie Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Dr n. med. Krzysztof Powała-Niedźwiecki Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 1. Do OIT będą

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok II semestr III

TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok II semestr III TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA rok II semestr III rok akademicki 2012/2013 PODSTAWY PIELĘGNIARSTWA PRAKTYKI ZAWODOWE (40 godzin sem II + 80 godzin sem III)

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

S T R O N C.FORMULARZ ŚWIADOMEJ ZGODY NA OPERACJĘ. Ii. ZLECENIA POOPERACYJNE G. DODATKOWA KARTA CODZIENNYCH OBSERWACJI H. KARTA ZNIECZULENIA

S T R O N C.FORMULARZ ŚWIADOMEJ ZGODY NA OPERACJĘ. Ii. ZLECENIA POOPERACYJNE G. DODATKOWA KARTA CODZIENNYCH OBSERWACJI H. KARTA ZNIECZULENIA (podpis) LEKARZ PROWADZĄCY DATA Rp. ZALECENIA DLA PACJENTKI (data) DOKUMENTACJĘ INDYWIDUALNĄ ZEWNĘTRZNĄ OTRZYMAŁAM str. 12 SPIS ZAŁĄCZNIKÓW ZUS ZLA S. R. P. O. N. M. L. STATYSTYKA MEDYCZNA DOKUMENTACJĘ

Bardziej szczegółowo

PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji. oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012

PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji. oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012 PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012 na tle PROGRAMU POLICJA 2008 Toruń, 19.09.2011 r. KONSTRUKCJA PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

Samokształcenie (Sk) Zajęcia praktyczne (W) (Ć) (L) (S) (Zp) laboratoryjne III 30 35 15 3

Samokształcenie (Sk) Zajęcia praktyczne (W) (Ć) (L) (S) (Zp) laboratoryjne III 30 35 15 3 Kod przedmiotu: IOZRM-L-3k23-2012-S Pozycja planu: B23 1. INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane Nazwa przedmiotu Kierunek studiów Poziom studiów Profil studiów Forma studiów Specjalność - Jednostka

Bardziej szczegółowo

Wojciech Stępniewski, Maria Rydzewska-Dudek, Jerzy Janica, Janusz Załuski, Magdalena Okłota, Michał Szeremeta

Wojciech Stępniewski, Maria Rydzewska-Dudek, Jerzy Janica, Janusz Załuski, Magdalena Okłota, Michał Szeremeta ANNALES ACADEMIAE MEDICAE STETINENSIS ROCZNIKI POMORSKIEJ AKADEMII MEDYCZNEJ W SZCZECINIE 2007, 53, SUPPL. 2, 55 59 Wojciech Stępniewski, Maria Rydzewska-Dudek, Jerzy Janica, Janusz Załuski, Anna Niemcunowicz-Janica,

Bardziej szczegółowo

Oznaczenie sprawy: W.Sz. II.1/188/2011 Załącznik nr 6 do SIWZ Wykaz procedur zakładowych i wewnątrzoddziałowych VII. WZORY DRUKÓW MEDYCZNYCH

Oznaczenie sprawy: W.Sz. II.1/188/2011 Załącznik nr 6 do SIWZ Wykaz procedur zakładowych i wewnątrzoddziałowych VII. WZORY DRUKÓW MEDYCZNYCH Oznaczenie sprawy: WSz II1/188/2011 Załącznik nr 6 do SIWZ Wykaz procedur zakładowych i wewnątrzoddziałowych VII WZORY DRUKÓW MEDYCZNYCH Lp Nazwa/rodzaj dokumentu medycznego Data Wydanie Zakres obowiązywania

Bardziej szczegółowo

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A59 bóle głowy A87b inne choroby układu nerwowego < 18 r.ż. C56 poważne choroby gardła, uszu i nosa C57 inne choroby gardła, uszu i nosa C56b poważne choroby gardła, uszu i nosa < 18

Bardziej szczegółowo

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A26 zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym A31 choroby nerwów obwodowych A32 choroby mięśni A33 zaburzenia równowagi A34c guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni A34d guzy

Bardziej szczegółowo

USTAWA o Państwowym Ratownictwie Medycznym Rozdział 4a

USTAWA o Państwowym Ratownictwie Medycznym Rozdział 4a Jacek Nowakowski USTAWA o Państwowym Ratownictwie Medycznym Rozdział 4a Centra urazowe Art. 39a. W centrum urazowym świadczenia zdrowotne, o których mowa w art. 39c ust. 1, są udzielane pacjentowi urazowemu

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 2 LICZBA LUDNOŚCI W 2010 ROKU 2010 województwo łódzkie miasto Łódź liczba ludności ogółem 2552000 737098 0 19 r.ż. 504576 (19,7) 117839 (15,9)

Bardziej szczegółowo

Wykaz dokumentów dla poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Grupowe

Wykaz dokumentów dla poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Grupowe Wykaz dokumentów dla poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Grupowe 1. Śmierć Ubezpieczonego/Śmierć Ubezpieczonego na skutek Zawału Serca lub Udaru Mózgu, wypełniony przez każdego z Uposażonych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ. z dnia 27 lutego 1998 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ. z dnia 27 lutego 1998 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ z dnia 27 lutego 1998 r. w sprawie standardów postępowania oraz procedur medycznych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu anestezjologii i

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz

Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz Diagnostyka mikrobiologiczna sepsy oferta firmy biomerieux Automatyczne analizatory do posiewów krwi Automatyczne analizatory do identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2014

Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2014 Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Katarzyna Kalinko Pododdział Toksykologii Szpital Praski w Warszawie ul. Aleja Solidarności 67 03-401 Warszawa fax.: 22 6196654 email: k.kalinko@onet.eu Raport Konsultanta

Bardziej szczegółowo

Audyt Bezpieczna Klinika - innowacyjne narzędzie analizy ryzyka prawnego działalności szpitala. dr Marek Koenner, radca prawny

Audyt Bezpieczna Klinika - innowacyjne narzędzie analizy ryzyka prawnego działalności szpitala. dr Marek Koenner, radca prawny Audyt Bezpieczna Klinika - innowacyjne narzędzie analizy ryzyka prawnego działalności szpitala dr Marek Koenner, radca prawny Przesłanki Audytu rosnąca liczba postępowań w sprawach o błędy medyczne, zarówno

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

Wykaz wymaganych dokumentów w przypadku poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Indywidualne

Wykaz wymaganych dokumentów w przypadku poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Indywidualne Wykaz wymaganych dokumentów w przypadku poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Indywidualne 1. Śmierć Ubezpieczonego/Śmierć Ubezpieczonego wskutek Nieszczęśliwego Wypadku, wypełniony przez

Bardziej szczegółowo

BŁĄD MEDYCZNY. Krzysztof Woźniak Katedra Medycyny Sądowej Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum

BŁĄD MEDYCZNY. Krzysztof Woźniak Katedra Medycyny Sądowej Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum BŁĄD MEDYCZNY Krzysztof Woźniak Katedra Medycyny Sądowej Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum Udzielenie tzw. świadczenia zdrowotnego a późniejszy stan pacjenta: 1. poprawa 2. taki sam stan, jak

Bardziej szczegółowo

PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji. oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012

PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji. oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012 PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012 na tle PROGRAMU POLICJA 2008 Toruń, 28.09.2011 r. KORZYŚCI Z WDROŻENIA

Bardziej szczegółowo

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ DLA STUDENTÓW III ROKU ODDZIAŁU STOMATOLOGII SEMESTR VI (LETNI) 1. Zapoznanie z organizacją Katedry, w szczególności z organizacją Zakładu Chirurgii Stomatologicznej. Powiązania chirurgii stomatologicznej

Bardziej szczegółowo

Zakresy świadczeń. chirurgia naczyniowa - drugi poziom referencyjny. chirurgia szczękowo-twarzowa. dermatologia i wenerologia

Zakresy świadczeń. chirurgia naczyniowa - drugi poziom referencyjny. chirurgia szczękowo-twarzowa. dermatologia i wenerologia Zakresy świadczeń Tryb realizacji świadczeń Lp. Kod produktu Nazwa świadczenia Uwagi 1 2 3 4 6 7 1 5.52.01.0000029 Hospitalizacja przed przekazaniem do ośrodka o wyższym poziomie referencyjnym 5 12 X X

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 Instytut Zdrowia Kierunek studiów: Ratownictwo medyczne Kod kierunku: 12.9 Specjalność: - 1. PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

TEMATY PRAC LICENCJACKICH - RATOWNICTWO MEDYCZNE

TEMATY PRAC LICENCJACKICH - RATOWNICTWO MEDYCZNE TEMATY PRAC LICENCJACKICH - RATOWNICTWO MEDYCZNE Lp. TEMAT PRACY DYPLOMOWEJ 1. Postępowanie ratownicze w oparzeniu prądem elektrycznym 2. Postępowanie ratunkowe w odmrożeniach 3. Oparzenie termiczne na

Bardziej szczegółowo

Współczesne wyzwania organizacji lecznictwa onkologicznego Dr hab. med. Szczepan Cofta, Naczelny Lekarz Szpitala

Współczesne wyzwania organizacji lecznictwa onkologicznego Dr hab. med. Szczepan Cofta, Naczelny Lekarz Szpitala Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego im. Karola Marcinkowskiego Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu Współczesne wyzwania organizacji lecznictwa onkologicznego Dr hab. med. Szczepan Cofta, Naczelny

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

Gorzów Wielkopolski 12.10.2012

Gorzów Wielkopolski 12.10.2012 Utworzenie Centrum Urazowego w Szpitalu Wojewódzkim SP ZOZ w Zielonej Górze Gorzów Wielkopolski 12.10.2012 Przepisy prawne, które określają funkcjonowanie Centrów Urazowych: - ustawa z dnia 8 września

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH Student w ramach realizacji praktyki klinicznej w danej specjalizacji dostępnej w wybranej placówce medycznej, powinien odbywać ją w

Bardziej szczegółowo

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń Jan Z. Peruga, Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń wieńcowych II Katedra Kardiologii Klinika Kardiologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 1 Jednym

Bardziej szczegółowo

Błędy medyczne z zakresu chorób wewnętrznych w materiale Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej UM w Łodzi

Błędy medyczne z zakresu chorób wewnętrznych w materiale Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej UM w Łodzi ARCH. MED. SĄD. KRYM., 2004, LIV, 252-258 PRACE ORYGINALNE Małgorzata Mizerska, Jarosław Berent, Maciej Barzdo, Leszek Markuszewski, Stefan Szram Błędy medyczne z zakresu chorób wewnętrznych w materiale

Bardziej szczegółowo

Lekarskie i prawne aspekty uszkodzeń ciała KATEDRA I ZAKŁAD MEDYCYNY SĄDOWEJ W WARSZAWIE

Lekarskie i prawne aspekty uszkodzeń ciała KATEDRA I ZAKŁAD MEDYCYNY SĄDOWEJ W WARSZAWIE Lekarskie i prawne aspekty uszkodzeń ciała KATEDRA I ZAKŁAD MEDYCYNY SĄDOWEJ W WARSZAWIE 1. Na podstawie badania osób żywych pokrzywdzonych i poszkodowanych; 2. W oparciu o analizę dokumentacji lekarskiej

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 25 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

z dnia 26 czerwca 2015 r.

z dnia 26 czerwca 2015 r. UCHWAŁA Nr 98/15/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 26 czerwca 2015 r. w sprawie przyznania dotacji na organizację doskonalenia zawodowego Na podstawie art. 35 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt

Bardziej szczegółowo

ZNIECZULENIE OKIEM PRAWNIKA

ZNIECZULENIE OKIEM PRAWNIKA Dr n. praw. Radosław Tymiński, radca prawny ZNIECZULENIE OKIEM PRAWNIKA JAK SOBIE RADZIĆ W TRUDNYCH SYTUACJACH? ZASTRZEŻENIA 1. Wykład bazuje na interpretacji prawa, która może się zmieniać. 2. Wszystkie

Bardziej szczegółowo

Przewinienie zawodowe w położnictwie i ginekologii w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Lekarskiego z lat 2002 2012

Przewinienie zawodowe w położnictwie i ginekologii w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Lekarskiego z lat 2002 2012 Przewinienie zawodowe w położnictwie i ginekologii w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Lekarskiego z lat 2002 2012 Professional misconduct in obstetrics and gynecology in light of the Supreme Medical

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu Wydział Zdrowia i Nauk Medycznych obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Kierunek studiów: Ratownictwo

Bardziej szczegółowo

Śmiertelne wypadki samochodowe w rejonie Poznania w latach 1961-1970. Część II. Rodzaj i zakres obrażeń doznanych przez ofiary

Śmiertelne wypadki samochodowe w rejonie Poznania w latach 1961-1970. Część II. Rodzaj i zakres obrażeń doznanych przez ofiary 420 Probl Hig Epidemiol 2011, 92(3): 420-427 Śmiertelne wypadki samochodowe w rejonie Poznania w latach 1961-1970. Część II. Rodzaj i zakres obrażeń doznanych przez ofiary Fatal car accidents in the region

Bardziej szczegółowo

Koordynator w zespole transplantacyjnym Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie. Iwona Podlińska

Koordynator w zespole transplantacyjnym Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie. Iwona Podlińska Koordynator w zespole transplantacyjnym Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie Iwona Podlińska Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie Oddziały Szpitalne Izba Przyjęć Oddział Ratunkowy Intensywnej

Bardziej szczegółowo

Informacja. Bo liczy się każda minuta. Twój przedstawiciel Boehringer Ingelheim udzieli informacji gdzie wysłać niniejszy formularz

Informacja. Bo liczy się każda minuta. Twój przedstawiciel Boehringer Ingelheim udzieli informacji gdzie wysłać niniejszy formularz PROCEDURA ALARMOWA "RYZYKO UDARU MÓZGU FORMULARZ GROMADZENIA DANYCH Dla WSZYSTKICH rozpoczętych postępowań dotyczących podejrzenia udaru mózgu Informacja Nazwa szpitala Nazwisko, imię i stanowisko członka

Bardziej szczegółowo

OGRANICZANIE TERAPII W PRAKTYCE Pierwsze doświadczenia kliniczne z zastosowaniem Wytycznych

OGRANICZANIE TERAPII W PRAKTYCE Pierwsze doświadczenia kliniczne z zastosowaniem Wytycznych OGRANICZANIE TERAPII W PRAKTYCE Pierwsze doświadczenia kliniczne z zastosowaniem Wytycznych Oddział Kliniczny Kardioanestezji i Intensywnej Terapii Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Śląskie Centrum

Bardziej szczegółowo

Zakres czynności lekarza dyżurnego. Załącznik Nr 9 do Regulaminu Porządkowego. Izby Przyjęć / Szpitalnego Oddziału Ratunkowego

Zakres czynności lekarza dyżurnego. Załącznik Nr 9 do Regulaminu Porządkowego. Izby Przyjęć / Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Zakres czynności lekarza dyżurnego Załącznik Nr 9 do Regulaminu Porządkowego Izby Przyjęć / Szpitalnego Oddziału Ratunkowego 1. 1. Lekarzem dyżurnym Izby Przyjęć / Szpitalnego Oddziału Ratunkowego (SOR),

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne.

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: Żywienie kliniczne Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 Zna definicje,

Bardziej szczegółowo

Sylabus na rok 2013/2014

Sylabus na rok 2013/2014 Sylabus na rok 2013/2014 (1) Nazwa przedmiotu Choroby wewnętrzne (2) Nazwa jednostki Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego prowadzącej przedmiot Katedra: Położnictwa (3) Kod przedmiotu - (4) Studia

Bardziej szczegółowo

Kryteria i sposób stwierdzenia nieodwracalnego zatrzymania krążenia poprzedzającego pobranie narządów do przeszczepienia

Kryteria i sposób stwierdzenia nieodwracalnego zatrzymania krążenia poprzedzającego pobranie narządów do przeszczepienia Kryteria i sposób stwierdzenia nieodwracalnego zatrzymania krążenia poprzedzającego pobranie narządów do przeszczepienia Janusz Trzebicki Zrealizowano ze środków finansowych Ministerstwa Zdrowia w ramach

Bardziej szczegółowo

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Resuscytacja Szpitale Uniwersyteckie Coventry i Warwickshire NHS Trust Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Informacje przeznaczone dla pacjentów szpitali Coventry and Warwickshire, ich

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA rok III semestr V PIELĘGNIARSTWO GERIATRYCZNE (80 godzin) (Oddział geriatrii) 1. Zasady i specyfika komunikowania się z osobą

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 11 sierpnia 2015 r. Poz. 7018 UCHWAŁA NR 65/IX/15 RADY POWIATU GRODZISKIEGO. z dnia 25 czerwca 2015 r.

Warszawa, dnia 11 sierpnia 2015 r. Poz. 7018 UCHWAŁA NR 65/IX/15 RADY POWIATU GRODZISKIEGO. z dnia 25 czerwca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Warszawa, dnia 11 sierpnia 2015 r. Poz. 7018 UCHWAŁA NR 65/IX/15 RADY POWIATU GRODZISKIEGO z dnia 25 czerwca 2015 r. zmieniająca uchwałę w sprawie nadania Statutu

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3 Rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych.

Rozdział 3 Rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych. Aneks nr 1/2013 z dnia 20.02.2013 r. do Regulaminu Organizacyjnego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Rzeszowie czerwiec, 2012 rok 1. Rozdział 3 Rodzaj

Bardziej szczegółowo

TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII

TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII Prof. nadzw. dr hab. med. Marek Jemielity Klinika Kardiochirurgii UM w Poznaniu Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 47/2014

ZARZĄDZENIE NR 47/2014 Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej WOJEWÓDZKI SZPITAL ZESPOLONY im. Jędrzeja Śniadeckiego 15-950 Białystok, ul. M. Skłodowskiej - Curie 26 DA.SO-021/Z-47/14 ZARZĄDZENIE NR 47/2014 Dyrektora

Bardziej szczegółowo

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Lek. Marcin Polok Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych w zakresie medycyny

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Modelu JGP w rachunkowości zarządczej. Maciej Sobkowski Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny UM w Poznaniu

Wykorzystanie Modelu JGP w rachunkowości zarządczej. Maciej Sobkowski Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny UM w Poznaniu Wykorzystanie Modelu JGP w rachunkowości zarządczej Maciej Sobkowski Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny UM w Poznaniu Rachunkowość zarządcza Rachunkowość zarządcza, niekiedy określana również

Bardziej szczegółowo

Wykaz dokumentów dla poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Indywidualne

Wykaz dokumentów dla poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Indywidualne Wykaz dokumentów dla poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Indywidualne 1. Śmierć Ubezpieczonego/Śmierć Ubezpieczonego na skutek nieszczęśliwego wypadku, wypełniony przez każdego z Uposażonych

Bardziej szczegółowo

FAX : (22) 488 37 70 PILNE

FAX : (22) 488 37 70 PILNE KARTA ZAPALENIA OTRZEWNEJ Nr Przypadku Baxter: Data raportu:... Data otrzymania informacji przez Baxter:... (wypełnia Baxter) (wypełnia Baxter) Proszę wypełnić poniższe pola i odesłać faxem do: Baxter

Bardziej szczegółowo

Prowadzący: dr hab. med. Stanisław MALINGER prof. PWSZ dr Grażyna BĄCZYK mgr piel. Justyna Skrzyńska

Prowadzący: dr hab. med. Stanisław MALINGER prof. PWSZ dr Grażyna BĄCZYK mgr piel. Justyna Skrzyńska Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gnieźnie Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek - Pielęgniarstwo Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Neurologia Organizacja i wycena świadczeń. Danuta Ryglewicz Instytut Psychiatrii i Neurologii Warszawa

Neurologia Organizacja i wycena świadczeń. Danuta Ryglewicz Instytut Psychiatrii i Neurologii Warszawa Neurologia Organizacja i wycena świadczeń Danuta Ryglewicz Instytut Psychiatrii i Neurologii Warszawa Choroby neurologiczne wg. WHO Bardzo wysokie wskażniki rozpowszechnienia aktualnie na świecie u miliarda

Bardziej szczegółowo

mgr Ewa Pisarek Zajęcia praktyczne (W) (Ć) (L) (S) (Zp) Samokształcenie (Sk) laboratoryjne IV 40 2

mgr Ewa Pisarek Zajęcia praktyczne (W) (Ć) (L) (S) (Zp) Samokształcenie (Sk) laboratoryjne IV 40 2 Kod przedmiotu: IOZRM-L-4k24-2012-S Pozycja planu: B24 1. INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane Nazwa przedmiotu Kierunek studiów Poziom studiów Profil studiów Forma studiów Specjalność - Jednostka

Bardziej szczegółowo

Wybrane dane statystyczne charakteryzujące opiekę medyczna nad matką i dzieckiem w Wielkopolsce

Wybrane dane statystyczne charakteryzujące opiekę medyczna nad matką i dzieckiem w Wielkopolsce WIELKOPOLSKA M. POZNAŃ POWIAT POZNAŃSKI Załącznik nr 2 Wybrane dane statystyczne charakteryzujące opiekę medyczna nad matką i dzieckiem w Wielkopolsce Istnieje około 80 szpitali publicznych w Wielkopolsce,

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 17 listopada 2015 r. Poz. 1887 USTAWA z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, ustawy o działalności leczniczej

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OFERTY. Cena jedn. netto za 100 szt (VI+VIII) (III*V) I II III IV V VI VII VIII IX. 20 100 szt. 5 100 szt. 1 100 szt. 1 100 szt.

FORMULARZ OFERTY. Cena jedn. netto za 100 szt (VI+VIII) (III*V) I II III IV V VI VII VIII IX. 20 100 szt. 5 100 szt. 1 100 szt. 1 100 szt. Załącznik nr 1 FORMULARZ OFERTY dnia (adres oferenta lub pieczątka firmowa oferenta) FAX lub e-mail: I. Nawiązując do ogłoszonego przetargu na dostawę druków dla SP ZOZ w Obornikach oferuję sprzedaż za

Bardziej szczegółowo

DUQUE DATA COLLECTION FOR ACUTE HIP FRACTURE ZŁAMANIE BLIŻSZEGO ODCINKA KOŚCI UDOWEJ- zbieranie danych w projekcie DUQuE

DUQUE DATA COLLECTION FOR ACUTE HIP FRACTURE ZŁAMANIE BLIŻSZEGO ODCINKA KOŚCI UDOWEJ- zbieranie danych w projekcie DUQuE Tak Tak Nie Tak Inclusion Definicje Złamanie bliższego odcinka kości udowej DUQUE DATA COLLECTION FOR ACUTE ZŁAMANIE BLIŻSZEGO ODCINKA KOŚCI UDOWEJ- zbieranie danych w projekcie DUQuE Złamanie bliższego

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM VII ŚWIĘTOKRZYSKICH WARSZTATÓW EKG, HOLTERA EKG I ABPM

RAMOWY PROGRAM VII ŚWIĘTOKRZYSKICH WARSZTATÓW EKG, HOLTERA EKG I ABPM RAMOWY PROGRAM VII ŚWIĘTOKRZYSKICH WARSZTATÓW EKG, HOLTERA EKG I ABPM Piątek 29.11.2013 Sala A Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do zmiany programu. 16:00-18:00 Sesja przy współpracy z Sekcją,, Choroby

Bardziej szczegółowo

pacjentem urazowym. Centra urazowe zabezpieczą ciągłość szybkiego postępowania diagnostycznego oraz kompleksowe leczenie w jednym,

pacjentem urazowym. Centra urazowe zabezpieczą ciągłość szybkiego postępowania diagnostycznego oraz kompleksowe leczenie w jednym, ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia...2010 r. w sprawie centrum urazowego Na podstawie art. 39d ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410, z późn.

Bardziej szczegółowo

Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej

Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej D. Payen i E. Gayat Critical Care, listopad 2006r. Opracowała: lek. Paulina Kołat Cewnik do tętnicy płucnej PAC, Pulmonary

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZYGOTOWANIA PACJENTA DO ZNIECZULENIA (1.0) ODDZIAŁ ANESTEZJOLOGII I INTENSYWNEJ TERAPII DZIECI I NOWORODKÓW

ZASADY PRZYGOTOWANIA PACJENTA DO ZNIECZULENIA (1.0) ODDZIAŁ ANESTEZJOLOGII I INTENSYWNEJ TERAPII DZIECI I NOWORODKÓW Marek Sobol Oddział Anestezjologii Intensywnej Terapii Dzieci ZASADY PRZYGOTOWANIA PACJENTA DO ZNIECZULENIA (1.0) ODDZIAŁ ANESTEZJOLOGII I INTENSYWNEJ TERAPII DZIECI I NOWORODKÓW SZPITAL PEDIATRYCZNY W

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Szkolenia Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Radomiu.

Ośrodek Szkolenia Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Radomiu. Ośrodek Szkolenia Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Radomiu. Informujemy, że Ośrodek Szkolenia Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Radomiu organizuje kursy w ramach szkolenia podyplomowego

Bardziej szczegółowo

Wanda Siemiątkowska - Stengert

Wanda Siemiątkowska - Stengert Wanda Siemiątkowska - Stengert Wpływ zabiegu odsysania z tchawicy na ciśnienie śródczaszkowe i układ krążenia noworodków wymagających wentylacji zastępczej, po zastosowaniu różnej premedykacji farmakologicznej.

Bardziej szczegółowo

Projekt 1877. 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. 1245 i 1635 oraz z 2014 r. poz. 1802 i

Projekt 1877. 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. 1245 i 1635 oraz z 2014 r. poz. 1802 i Projekt USTAWA z dnia. 2015 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, ustawy o działalności leczniczej oraz ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw

Bardziej szczegółowo

Stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne realizowane przez Oddziały Szpitalne:

Stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne realizowane przez Oddziały Szpitalne: Struktura organizacyjna Stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne realizowane przez Oddziały Szpitalne: 1. Oddział Chorób Cywilizacyjnych i Chorób Płuc, w ramach którego 2. Oddział Chorób Płuc, w

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT. Od 24.08.2015 r. obowiązują nowe szczegółowe programy kształcenia podyplomowego pielęgniarek i połoŝnych.

KOMUNIKAT. Od 24.08.2015 r. obowiązują nowe szczegółowe programy kształcenia podyplomowego pielęgniarek i połoŝnych. KOMUNIKAT Od 24.08.2015 r. obowiązują nowe szczegółowe programy kształcenia podyplomowego pielęgniarek i połoŝnych. W programach zlikwidowano blok ogólnozawodowy. Program kształcenia określa czas trwania

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Kształcenia Kadr Medycznych Świętokrzyskiej Izby Pielęgniarek i Położnych.

Ośrodek Kształcenia Kadr Medycznych Świętokrzyskiej Izby Pielęgniarek i Położnych. Ośrodek Kształcenia Kadr Medycznych Świętokrzyskiej Izby Pielęgniarek i Położnych. Informujemy, że Ośrodek Kształcenia Kadr Medycznych Świętokrzyskiej Izby Pielęgniarek i Położnych w Kielcach organizuje

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 1 ROKU STUDIÓW

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 1 ROKU STUDIÓW PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 1 ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Pierwsza pomoc z elementami pielęgniarstwa

Bardziej szczegółowo

Irmina Śmietańska. Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii UNIWERSYTET MEDYCZNY W GDAŃSKU

Irmina Śmietańska. Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii UNIWERSYTET MEDYCZNY W GDAŃSKU Irmina Śmietańska Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii UNIWERSYTET MEDYCZNY W GDAŃSKU Iniekcje mięśniowe Patient control analgesia PCA Analgezja zewnątrzop onowa Umiarkowaniesilne dolegliwości

Bardziej szczegółowo

WSKAZANIA OSTRE KOD OPIS

WSKAZANIA OSTRE KOD OPIS WSKAZANIA OSTRE KOD OPIS A48.0 ZGORZEL GAZOWA A48.8 INNE OKREŚLONE CHOROBY BAKTERYJNE D.74 METHEMOGLOBINEMIA D.74.0 D.74.8 D.74.9 H.83.3 METHEMOGLOBINEMIA WRODZONA INNE METHEMOGLOBINEMIE NIEOKREŚLONA METHEMOGLOBINEMIA

Bardziej szczegółowo

V Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Stany zagrożenia życia XXI wieku - nowe problemy, nowe wyzwania

V Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Stany zagrożenia życia XXI wieku - nowe problemy, nowe wyzwania V Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Stany zagrożenia życia XXI wieku - nowe problemy, nowe wyzwania 3-4 października 2014, Arłamów Piątek, 3.10.2014 12.00-14.00 REJESTRACJA UCZESTNIKÓW 13.00-14.00 lunch

Bardziej szczegółowo

SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO

SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO UCHWAŁA Nr XLIX/815/10 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 27 września 2010 r. w sprawie zatwierdzenia zmian w Statucie Szpitala Wojewódzkiego im. św. Łukasza SP ZOZ w Tarnowie Data utworzenia 2010-09-27

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wprowadzenie do anestezji geriatrycznej Biologiczne uwarunkowania procesu starzenia Starzenie na poziomie narządowym

Spis treści Wprowadzenie do anestezji geriatrycznej Biologiczne uwarunkowania procesu starzenia Starzenie na poziomie narządowym Spis treści CZĘŚĆ OGÓLNA 11. Wprowadzenie do anestezji geriatrycznej Laura Wołowicka... 3 Wybrane informacje demograficzne... 3 Światowe tendencje demograficzne... 4 Europejskie badania demograficzne...

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chorób płuc dzieci za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chorób płuc dzieci za rok 2014 Warszawa dn. 15.02.2015 dr n. med. Katarzyna Krenke Klinika Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny 01-184 Warszawa, ul. Działdowska 1 Tel., fax 22 45 23 204, email

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 Instytut Zdrowia Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Kod kierunku: 12.6 Specjalność: - 1. PRZEDMIOT NAZWA

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Ryzyko znieczulenia i operacji Wojciech Michalewski... 13

Spis treści. 1. Ryzyko znieczulenia i operacji Wojciech Michalewski... 13 Spis treści 1. Ryzyko znieczulenia i operacji Wojciech Michalewski... 13 1.1. Zasady interdyscyplinarnej współpracy w operacyjnym leczeniu chorych 13 1.2. Podstawowe składniki procesu leczenia operacyjnego...

Bardziej szczegółowo

Umowy dodatkowe (opcje) w Opiekunie

Umowy dodatkowe (opcje) w Opiekunie Umowy dodatkowe (opcje) w Opiekunie ZDROWE ŻYCIE Ubezpieczenie szpitalne 1 Dlaczego warto mieć taki produkt w grupówkach Taki produkt jest potrzebny wszystkim: w 2010 roku 7,9 mln osób było hospitalizowanych,

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie medycyny ratunkowej za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie medycyny ratunkowej za rok 2014 Warszawa, 13.02.2015 Grzegorz Michalak Szpital Bielański ul. Cegłowska 80, 01-809 Warszawa tel: 22 5690 215 fax:22 5690120 email: grzegorz.michalak@wum.edu.pl Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

C. Średnia liczba pacjentów leczona w ośrodku kwartalnie z uwzględnieniem rodzaju skazy.

C. Średnia liczba pacjentów leczona w ośrodku kwartalnie z uwzględnieniem rodzaju skazy. Wyniki raportu za 2013 rok sporządzone w oparciu o dane przesłane przez wojewódzkich koordynatorów ds. leczenia hemofilii i pokrewnych skaz krwotocznych - DOROŚLI A. Dane organizacyjne. 11 ośrodków dysponuje

Bardziej szczegółowo

Intensywna terapia, medycyna ratunkowa, krew i przetaczanie krwi

Intensywna terapia, medycyna ratunkowa, krew i przetaczanie krwi Intensywna terapia, medycyna ratunkowa, krew i przetaczanie krwi Wydanie pod redakcją prof. dr. hab. med. Janusza Andresa i dr. hab. med. Rafała Drwiły Kraków 4 7 grudnia 2013 r. Redakcja naukowa: prof.

Bardziej szczegółowo