Żaba C i wsp. Zgony jako wynik błędu medycznego w materiale sekcyjnym w kontekście zmiany ustroju... 83

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Żaba C i wsp. Zgony jako wynik błędu medycznego w materiale sekcyjnym w kontekście zmiany ustroju... 83"

Transkrypt

1 Prace Oryginalne Żaba C i wsp. Zgony jako wynik błędu medycznego w materiale sekcyjnym w kontekście zmiany ustroju Zgony jako wynik błędu medycznego w materiale sekcyjnym w kontekście zmiany ustroju społeczno- politycznego oraz reformy systemu opieki zdrowotnej w Polsce Deaths due to medical error in post mortem examination protocols in the context of regime change and the socio-political health care reform in Poland Czesław Żaba /, Paweł Świderski /, Zbigniew Żaba 2/, Jerzy T. Marcinkowski 3/, Janusz Kołowski / / Katedra i Zakład Medycyny Sądowej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 2/ Klinika Anestezjologii, Intensywnej Terapii i Leczenia Bólu, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 3/ Katedra Medycyny Społecznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Streszczenie Cel pracy. Porównanie liczb uzasadnionych przypadków podejrzenia błędu medycznego przed i po zmianie ustroju społeczno-politycznego oraz po wprowadzeniu reformy systemu opieki zdrowotnej. Materiał i metoda. Przeanalizowano protokoły sekcji zwłok Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu z lat , spośród których wybrano przypadki zgonów osób zmarłych w szpitalach poznańskich z uzasadnionym podejrzeniem błędu medycznego. Oceniono częstość i rodzaj popełnianych błędów lekarskich ze skutkiem śmiertelnym, a także wiek i płeć zmarłych pacjentów. Wyniki. W analizowanym 60-letnim okresie stwierdzono 89 takich przypadków, z czego 49 dotyczyło mężczyzn, a 40 kobiet. Stwierdzono, że zgony będące skutkiem błędnego działania lekarskiego są pojedynczymi przypadkami sekcjonowanymi w tutejszym Zakładzie Medycyny Sądowej z tym, że zaobserwowano wzrost ich liczby od 994 r. oraz spadek od 2004 r. Najliczniejszą grupę wiekową stanowiły dzieci do 8 r. ż. (6,8% przypadków) oraz osoby w wieku lat (5,7% przypadków). Przypadki te dotyczyły przede wszystkim osób leczonych operacyjnie (chirurgicznie i neurochirurgicznie). W kilkunastu przypadkach zgon był spowodowany nierozpoznaniem choroby, najczęściej przez internistów. Wniosek. Zarówno zmiana ustroju społeczno-politycznego jak i reforma systemu opieki zdrowotnej wpłynęły na zwiększenie ilości przypadków zgonów na skutek błędu medycznego. Słowa kluczowe: błąd medyczny, przyczyny zgonu, ustrój społecznopolityczny, reforma systemu opieki zdrowotnej Summary Aim. Comparison of numbers of legitimate cases of suspected malpractice before and after the change of socio-political system and after the introduction of health care reform. Material & method. Analysis of the protocols of autopsies performed in the Chair and Department of Forensic Medicine Poznan University of Medical Sciences in , among which protocols of autopsies were selected of patients who died in the course of hospital treatment, when medical error was suspected. Frequency and type of medical errors, age and sex of the patients which resulted in fatal outcome were estimated. Results. In the analyzed period of the last 60 years 89 such cases were disclosed, including 49 males and 40 females. Deaths due to medical error were found to be occasional among the autopsied cases but their frequency increased since 994 and decreased after The most numerous age groups constituted children and juveniles below 8 years of age (6.8% of cases) and 46 to 50 year-old patients (5.7% of cases). The cases involved mainly patients who were surgically treated by surgeons and neurosurgeons. In a few cases the death resulted from misdiagnosis, most frequently by internists. Conclusion. Both the change in the socio-political system and reform of the health care system increased the number of deaths due to medical error. Key words: medical error, causes of death, socio-political system, reform of the health care system Orzecznictwo Lekarskie 200, 7(2): Nadesłano: Zakwalifikowano do druku: Adres do korespondencji / Address for correspondence Czesław Żaba Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu ul. Święcickiego 6; Poznań tel.: ;

2 84 Wstęp Prawidłowość procesu leczenia w zakładach opieki zdrowotnej, gdy wystąpi nie tylko zgon, lecz i powikłanie terapeutyczne, jest coraz częściej kwestionowana przez pacjentów lub ich rodziny. W ostatnich latach obserwuje się zarówno zjawisko narastającej roszczeniowości wśród pacjentów i ich rodzin, jak i coraz częstsze dochodzenie zadośćuczynienia na drodze sądowej za doznane uszczerbki na zdrowiu powstałe w wyniku domniemanego lub rzeczywistego błędu medycznego. Wiąże się to również z odpowiedzialnością lekarza przed sądami powszechnymi i lekarskimi [, 2, 3]. Z danych Okręgowego Sądu Lekarskiego Wielkopolskiej Izby Lekarskiej wynika, że od momentu rozpoczęcia orzekania w 990 r. liczby takich spraw wyraźnie się zwiększają, od 3 spraw w 990 r., 25 w 2000 r., 5 w 2004 r. do 62 spraw w 2008 r. Wśród specjalności lekarzy objętych wnioskami o ukaranie dominowały sprawy położniczo-ginekologiczne, medycyny rodzinnej, chirurgii ogólnej, chorób wewnętrznych, kardiologii [4]. Błędy medyczne są często analizowane od strony teoretycznej i statystycznej; opisywane i omawiane są liczne kazusy. Każdy przypadek błędu popełnionego przez personel medyczny jest nie tylko tragedią dla chorego i jego rodziny, ale także dla leczącego go lekarza, a ponadto bulwersuje opinię publiczną, jak również środowisko lekarskie [, 5, 6, 7]. Po transformacji ustrojowej, zapoczątkowanej w 989 r., i po wprowadzaniu reformy systemu opieki zdrowotnej liczba spraw aktowych napływających do Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej UM w Poznaniu dotyczących podejrzenia popełnia błędu medycznego jest duża. Z uwagi na nieprzyjmowanie tego typu spraw z terenu działalności poznańskiego Zakładu (województwo wielkopolskie), chcąc stwierdzić skalę tego problemu w naszym mieście i najbliższej okolicy, dokonano analizy zgonów w szpitalach poznańskich, w których podejrzewano błąd medyczny. Problem błędów medycznych wymaga szerokiej analizy i spojrzenia zarówno od strony klinicysty jak i medyka sądowego a wyciągnięte z tej analizy wnioski powinny w przyszłości zaowocować zwiększoną starannością lekarzy w postępowaniu diagnostyczno-leczniczym i w efekcie zmniejszoną liczbą popełnianych pomyłek. Cele pracy. Ocena częstości i rodzaju popełnianych błędów medycznych ze skutkiem śmiertelnym z uwzględnieniem wieku i płci zmarłych pacjentów. Orzecznictwo Lekarskie 200, 7(2): Porównanie liczb przypadków błędów medycznych przed i po zmianie ustroju społecznopolitycznego oraz po wprowadzeniu reformy systemu opieki zdrowotnej w Polsce. Materiał i metoda Analizie poddano protokoły oględzin zewnętrznych i sekcji zwłok z lat wykonanych w Katedrze i Zakładzie Medycyny Sądowej UM w Poznaniu, w których zgony związane były z pobytem w szpitalu, izbie przyjęć lub interwencją pogotowia ratunkowego, a na podstawie okoliczności zdarzenia, dołączonej dokumentacji oraz wyników sekcji zwłok istniało uzasadnione podejrzenie popełnienia błędu medycznego. Analizowano także przebieg leczenia i postępowanie diagnostyczne opisane w historiach choroby, kartach obserwacyjnych, informacyjnych, sekcyjnych, okoliczności podawane przez prokuratury oraz wyniki badań pośmiertnych. Z wybranych protokołów sekcyjnych uzyskano dane dotyczące płci i wieku zmarłych, daty zgonu, przyczyny zgonu, stwierdzonych obrażeń, rodzaju zastosowanego leczenia oraz rodzaju popełnionego błędu medycznego. Wyniki W latach wykonano oględzin zewnętrznych i sekcji zwłok, wśród których stwierdzono 89 (0,37%) przypadków zgonów związanych z interwencją lekarską, w których było uzasadnione podejrzenie popełnienia błędu medycznego. W 72 przypadkach zgon nastąpił na terenie oddziału szpitalnego lub izby przyjęć, 7 zejść śmiertelnych miało miejsce poza szpitalem, z czego 0 bezpośrednio związanych było z działaniem pogotowia ratunkowego, a kolejne 7 nastąpiło w różnych miejscach bezpośrednio po odesłaniu ze szpitala po wcześniejszej dyskwalifikacji do leczenia (izba wytrzeźwień 2 przypadki, zgon w areszcie milicyjnym, 2 zgony w mieszkaniu, przypadek zgonu w pobliżu bramy szpitala, zgon w gabinecie prywatnym). Początkowo liczba zejść śmiertelnych w wyniku błędów medycznych wynosiła około rocznie, przy czym po roku 994 obserwuje się wyraźny wzrost liczb tego rodzaju przypadków; w latach kształtowała się w granicach 4 zgonów rocznie, natomiast w latach w granicach 2 zgonów rocznie (ryc. ). Na ryc. 2 przedstawiono sezonowość miesięczną zgonów w wyniku błędu medycznego. Płeć zmarłych przedstawiała się następująco: 40 kobiet (45%) i 49 mężczyzn (55%).

3 Żaba C i wsp. Zgony jako wynik błędu medycznego w materiale sekcyjnym w kontekście zmiany ustroju liczba zgonów lata Ryc.. zgonów w wyniku błędów medycznych w kolejnych latach Fig.. The amount of deaths due to medical error in the analyzed period of 60 years liczba zgonów sty luty mar kwi maj cze lip się wrz paź lis gru lata Ryc. 2. Sezonowość miesięczna zgonów w wyniku błędu medycznego Fig. 2. Deaths due to medical error monthly liczba zgonów dzieci <20 <25 <30 <35 <40 <45 <50 <55 <60 <65 <75 <80 <90 wiek Ryc. 3. Przekrój wiekowy pacjentów zmarłych w wyniku błędu medycznego Fig. 3. Age structure of patients who died due to medical error okres szkolny (7-5 r.ż.) 60% okres młodzieńczy (6-8 r.ż.) 7% noworodki 20% okres przedszkolny (4-6 r.ż.) 3% Ryc. 4. Przekrój wiekowy dzieci i młodzieży zmarłych na skutek błędu medycznego Fig. 4. Age structure of children and juveniles who died due to medical error Najliczniejsze grupy wiekowe stanowiły dzieci i młodzież do 8 r.ż. (6,8%) oraz osoby w wieku od 46 do 50 lat (5,7%). Przekrój wiekowy zmarłych rozkładał się od noworodka liczącego 2 doby do 87-letniej kobiety (ryc. 3). W grupie dzieci i młodzieży było 8 chłopców i 7 dziewczynek, a w poszczególnych przedziałach wiekowych najliczniejszą część stanowiły dzieci w wieku szkolnym (od 7 do 5 lat) (ryc. 4). Najczęstszą przyczyną zgonu w rozpatrywanych przypadkach okazała się ostra niewydolność krążeniowo-oddechowa powstała w różnych mechanizmach (2,3%). Znaczący odsetek stanowiły również ostre rozlane zapalenie otrzewnej (3,4%) oraz zapalenie płuc (,2%). Z innych przyczyn zejść śmiertelnych wymienić można zatrucie lub nadwrażliwość na leki anestetyczne, wstrząs krwotoczny czy zator tętnic płucnych (tab. I). Tabela I. Zestawienie przyczyn zgonu z powodu błędów medycznych Table I. Analysis of the causes of death due to medical error Przyczyna zgonu zgonów Ostra niewydolność krążeniowo-oddechowa 9 Ostre zapalenie otrzewnej 2 Zapalenie płuc 0 Zatrucie lub nadwrażliwość na środki anestetyczne 6 Zator tętnic płucnych 6 Wstrząs krwotoczny 5 Obrażenia czaszkowo-mózgowe 5 Wstrząs hemolityczno-aglutynacyjny poprzetoczeniowy 4 Ostre zapalenie trzustki i martwica krwotoczna trzustki 4 Obrażenia wielonarządowe 2 Pęknięcie tętniaka aorty piersiowej i brzusznej 2 Zaaspirowanie treści wymiotnej do dróg oddechowych 2 Zaburzenie krążenia w obrębie centralnego układu nerwowego powstałe w wyniku podwiązania tętnicy szyjnej Ostre zatrucie glikolem etylenowym Tamponada worka osierdziowego Martwica jelita cienkiego w następstwie jego skręcenia Zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego Jatrogenny krwotok do jam opłucnowych Zespół hemolityczno-mocznicowy Krwotoczny zawał półkuli mózgu i krwotok podpajęczynówkowy Zator tętnicy krezkowej górnej Wirusowe zapalenie mózgu i móżdżku Zapalenie mięśnia sercowego Niewydolność wielonarządowa jako wynik zakażenia wewnątrzmacicznego Wśród przyczyn powstania ostrej niewydolności krążeniowo-oddechowej, najczęstszej przyczyny zgonu, najliczniejszymi były świeży zawał mięśnia

4 86 sercowego oraz porażenie ośrodków oddechowego i naczynioruchowego w obrębie ośrodkowego układu nerwowego (tab. II). Tabela II. Przyczyny ostrej niewydolności krążeniowo-oddechowej będącej przyczyną zgonu Table II. Causes of acute respiratory cardiopulmonary which caused death Przyczyna ostrej niewydolności krążeniowo-oddechowej Świeży zawał mięśnia sercowego 5 Zaburzenie czynności centralnego układu nerwowego porażenie ośrodków naczynioruchowego i oddechowego. Zaburzenia rytmu serca 2 Zgorzel kończyny dolnej pochodzenia miażdżycowego powikłana posocznicą Nadwrażliwość na morfinę i środki anestetyczne Następstwo ciężkich powikłań pooperacyjnych Odma opłucnowa samoistna Zatrucie alkoholem etylowym Uogólnione zapalenie płuc, mięśnia sercowego i mózgu Toksyczne oddziaływanie leków psychotropowych i alkoholu Powikłanie krwotocznej trzustki Przewlekłe zmiany chorobowe mięśnia sercowego Obrażenia czaszkowo-mózgowe, pomimo coraz szerszej dostępności do diagnostyki obrazowej ośrodkowego układu nerwowego, pozostają istotną przyczyną śmierci, szczególnie gdy nie zostaną rozpoznane odpowiednio wcześnie, a niezbędne leczenie neurochirurgiczne wdrażane jest z opóźnieniem lub dochodzi do jego zaniechania. W analizowanym materiale stwierdzono 5 przypadków zgonów z powodu tego rodzaju obrażeń (5,6%). Obrażenia czaszkowo-mózgowe występowały również u pacjentów z obrażeniami wielonarządowymi (tab. III). Tabela III. Rodzaje obrażeń czaszkowo-mózgowych Table III. Types of cranio-cerebral injuries Rodzaj obrażeń Złamanie kości czaszki 5 Krwiak podtwardówkowy 4 Krwawienie podpajęczynówkowe 4 Stłuczenie mózgu 3 Krwotok do komór mózgu 2 Rozpatrując poszczególne przyczyny zejść śmiertelnych w kolejnych latach należy zwrócić uwagę na kilka niezdarzających się już w ostatnim czasie, a w przeszłości będących istotnym powodem umieralności pacjentów hospitalizowanych. Pierwszą z nich jest wstrząs hemolityczno-aglutynacyjny poprzetoczeniowy. Stwierdzono 4 takie przypadki (4,5%); dotyczyły one głównie dzieci i młodzieży, a ostatni z nich miał miejsce w 966 r. Nie ulega 3 Orzecznictwo Lekarskie 200, 7(2): wątpliwości, iż na wyeliminowanie tego rodzaju incydentów miał wpływ rozwój transfuzjologii i krwiolecznictwa oraz wprowadzenie rygorystycznych przepisów dotyczących przetaczania krwi. Do drugiej grupy zaliczyć można zgony z powodu przedawkowania bądź nadwrażliwości na środki używane do znieczulenia. W okresie stosowania eteru odnotowano przypadki śmierci z powodu zatrucia tym lekiem, które zostały wyeliminowane po zaprzestaniu jego używania. Jednak mimo ogromnego postępu w anestezjologii, przypadki zgonów w przebiegu znieczulenia ogólnego nadal mają miejsce. W rozpatrywanym materiale stwierdzono w ciągu ostatnich lat dwa incydenty zgonu dzieci w trakcie indukcji znieczulenia ogólnego oraz podczas wybudzania po zabiegu. W obu sytuacjach podczas sekcji zwłok stwierdzono wykładniki infekcji ogólnoustrojowej, prawdopodobnie wirusowej, towarzyszącej objawom wstrząsu po podaniu anestetyków. Postęp wiedzy medycznej i metod diagnostycznych nie wpłynął w zauważalny sposób na przekrój przyczyn śmierci związanych z leczeniem chirurgicznym. Wraz z upływem czasu niezmienny pozostaje zespół czynników powodujących zgon pacjentów, a wśród nich pierwsze miejsce zajmuje ostre rozlane zapalenie otrzewnej będące zarówno skutkiem leczenia operacyjnego, jak również przedmiotem nierozpoznania i zaniechania podjęcia właściwego postępowania chirurgicznego. W tabeli IV zawarto przyczyny zejść śmiertelnych związanych z interwencją chirurgiczną. Tabela IV. Przyczyny zgonów na skutek zabiegów chirurgicznych Table IV. Causes of death due to surgical operations Przyczyna zgonów Ostre rozlane zapalenie otrzewnej 2 Krwotok z rany pooperacyjnej 3 Podwiązanie tętnicy szyjnej Przerwanie ciągłości przewodu żółciowego wspólnego Perforacja wrzodu żołądka krwotok wewnętrzny Tamponada worka osierdziowego Krwotok z nerki po zabiegu ultradźwiękowego kruszenia złogów Na podstawie dołączonej do protokołów sekcyjnych dokumentacji medycznej dokonano podziału poszczególnych zgonów w związku z rodzajem postępowania diagnostyczno-terapeutycznego podejmowanego w szpitalach, uwzględniając podstawowe specjalności lekarskie. Najliczniejszą grupą (23 przypadki) okazały się zejścia śmiertelne związane z zabiegami chirurgicznymi, wspomniane powyżej. Drugą w kolejności były niepowodzenia w leczeniu

5 Żaba C i wsp. Zgony jako wynik błędu medycznego w materiale sekcyjnym w kontekście zmiany ustroju internistycznym, a trzecią zgony z przyczyn anestezjologicznych. Wśród spraw niesklasyfikowanych do żadnej z wymienionych grup znalazły się m.in. incydenty błędnego postępowania zespołów pogotowia ratunkowego, lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej oraz przypadki trudne do kwalifikacji ze względu na złożoność postępowania lekarskiego (wielokrotne przekazywania pacjentów między oddziałami, liczne konsultacje, rozbudowane postępowanie lecznicze i diagnostyczne), zaliczono tu również błędy organizacyjne (tab. V). Tabela V. Podział zgonów ze względu na rodzaj interwencji lekarskiej i leczenia Table V. Deaths referred to different kinds of medical procedures and treatment Rodzaj postępowania diagnostycznego lub leczenia zgonów n = 89 [%] Chirurgiczne 23 25,8 Internistyczne 7 9,2 Anestezjologiczne 2 3,4 Neurochirurgiczne lub neurologiczne 2 3,4 Ginekologiczno-położnicze 7 7,9 Związane z przetoczeniem krwi 4 4,5 Inne (np. pediatryczne, ratownictwo medyczne, toksykologiczne, POZ, itd.) 4 5,8 Najczęściej popełniano błąd diagnostyczny (43), a następnie terapeutyczny (25). Błąd techniczny wystąpił w 4, a organizacyjny w 7 przypadkach (tab. VI). Tabela VI. Rodzaje popełnionych błędów medycznych Table VI. Types of performed medical errors Rodzaj popełnionego błędu zgonów n = 89 [%] Diagnostyczny 43 48,3 Terapeutyczny Techniczny 4 5,7 Organizacyjny 7 8 Podsumowanie Obserwowana w ostatnich latach rosnąca liczba stwierdzanych błędów medycznych, związana z nimi odpowiedzialność karna i zawodowa lekarzy oraz materialne roszczenia poszkodowanych skłaniają do szerszej analizy poruszanego problemu i wyciągnięcia wniosków mogących skutkować możliwie najrzadszym popełnianiem niewłaściwych decyzji diagnostyczno-terapeutycznych przez lekarzy [2, 3, 8]. W niniejszym opracowaniu rozpatrywano jedynie zdarzenia zakończone zejściem śmiertelnym, co tylko częściowo porusza temat błędu medycznego i nie obejmuje przypadków, w których nie doszło do zgonu, a do trwałego uszczerbku na zdrowiu pacjenta. Analiza zdarzeń z ostatniego sześćdziesięciolecia dowodzi, iż błędy medyczne popełniane były na każdym etapie postępowania lekarskiego począwszy od zdawkowo zebranego wywiadu, przez pobieżne badanie przedmiotowe, niewystarczające wykorzystanie dostępnych metod diagnostycznych (laboratoryjnych i obrazowych) lub złą ich interpretację, kończąc na wdrożeniu niewłaściwego leczenia lub jego zaniechania. Wiele błędnych decyzji podejmowanych było nie tylko przez pojedynczych lekarzy, ale nierzadko liczne hospitalizacje w różnych placówkach i wielokrotne konsultacje specjalistyczne nie wpływały na podjęcie właściwego postępowania terapeutycznego i nie zdołały uchronić pacjentów przed zgonem. Mimo upływu lat i znacznego postępu w naukach medycznych przyczyny błędów pozostają praktycznie niezmienne, bo nawet najbardziej nowoczesne metody diagnostyczne nie zastąpią rzetelnie zebranego wywiadu i starannego badania przedmiotowego [5, 6, 3, 7, 8, 9]. Zawodził również przepływ informacji między różnymi placówkami i oddziałami, brakowało całościowej interpretacji posiadanych wyników i holistycznego spojrzenia na dany przypadek, za bardzo zawierzano też informacjom z trzeciej ręki na temat chorych, które nie tylko nie potwierdzały się w późniejszym okresie, ale również naprowadzały lekarzy na błędną drogę postępowania [2, 8, 9]. Oprócz błędów diagnostycznych i terapeutycznych, zwrócić należy uwagę na błędy organizacyjne, wśród których można wymienić m.in. powierzanie samodzielnych funkcji dyżurowych lekarzom młodym i niedoświadczonym, niewłaściwe zaopatrzenie oddziałów zabiegowych w krew do przetoczeń, wadliwy przepływ informacji o konkretnym pacjencie między różnymi oddziałami czy szpitalami lub nieprzyjmowanie chorych na oddział z braku miejsc bez zabezpieczenia właściwego leczenia w innym szpitalu. Z informacji zawartych w protokołach sekcji zwłok i postanowieniach prokuratorskich można wyciągnąć wniosek, iż można było w niektórych przypadkach uniknąć tragicznych skutków, gdyby dołożono należytej staranności w leczeniu i diagnostyce, czasem w postaci zlecenia podstawowych badań dodatkowych czy staranniejszej obserwacji chorych. Większość popełnianych błędów miała miejsce w warunkach oddziału szpitalnego z dostępem do różnorodnych metod diagnostycznych, a postępowanie terapeutyczne nie zawsze były nacechowane pośpiechem i stresem charakterystycznym dla działań w stanach zagrożenia życia w obrębie izb przyjęć czy pogotowia ratunkowego.

6 88 Wnioski. Ogólna liczna zgonów na skutek błędów medycznych w analizowanym okresie wynosiła 89, co stanowiło 0,37% sekcjonowanych przypadków. 2. przypadków dotyczących błędu medycznego ma rosnącą tendencję z największym nasileniem w latach , a od 2004 r. obserwuje się spadek ilości przypadków do około 2 rocznie. 3. Zaobserwowano wzrost ilość popełnionych błędów w pierwszych latach po transformacji Orzecznictwo Lekarskie 200, 7(2): ustrojowej i wprowadzeniu reformy służby zdrowia. 4. Chirurgia, choroby wewnętrzne i anestezjologia były specjalnościami, w których najczęściej dochodziło do błędów medycznych. 5. Najczęstszymi rodzajami popełnianych błędów medycznych były błędy diagnostyczne i terapeutyczne. 6. Obecnie nie spotyka się błędów związanych z przetoczeniem krwi i preparatów krwiopochodnych. Piśmiennictwo. Deboa D. Błędy medyczne z zakresu chirurgii w materiale Zakładu Medycyny Sądowej PAM i Okręgowej Izby Lekarskiej w Szczecinie. Arch Med Sąd Krym 2007, 2: Marek Z. Błąd medyczny. Krakowskie Wydawnictwo Medyczne, Kraków Nasiłowski W, Szczepański J. Błąd lekarski rozpatrywany w granicach odpowiedzialności zawodowej. Arch Med Sąd Krym 997, 47, 2: Biuletyn Informacyjny Wielkopolskiej Izby Lekarskiej 2009, (80): Marek Z, Kunz J. Przediagnozowanie jako ważna kategoria błędu medycznego. Arch Med Sąd Krym 988, 37, 4: Raszeja S. Błędy i niepowodzenia w postępowaniu lekarskim w przypadku obrażeń czaszkowo-mózgowych w świetle opinii sądowo-lekarskich. Arch Med Sąd Krym 988, 37, 4: Żaba C, Żaba Z, Świderski P, Klimberg A, Marcinkowski JT, Przybylski Z. Błędy diagnostyczne w urazach głowy. Arch Med Sąd Krym 2007, 57, : Świątek B. Błędy lekarskie w praktyce medyka sądowego. Prawo Med 2000, 5(2): Świątek B. Błędy w praktyce lekarza rodzinnego odpowiedzialność karna. Pol Med Rodz 2004, 6, 3:

Zgony w izbie wytrzeźwień w Poznaniu

Zgony w izbie wytrzeźwień w Poznaniu ARCH. MED. SĄD. KRYM., 2009, LIX, 112-117 PRACE ORYGINALNE Czesław Żaba, Paweł Świderski, Zbigniew Żaba 1, Dorota Lorkiewicz-Muszyńska Zgony w izbie wytrzeźwień w Poznaniu Deaths in the sobering station

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii 1 Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz...... 13 ROZDZIAŁ 2 CELE ZNIECZULENIA I MOŻLIWOŚCI WSPÓŁCZESNEJ ANESTEZJOLOGII

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

V LECZNICTWO STACJONARNE

V LECZNICTWO STACJONARNE V LECZNICTWO STACJONARNE V LECZNICTWO STACJONARNE W 2004 r. na terenie województwa lubelskiego funkcjonowało 35 szpitali ogólnych, 3 szpitale psychiatryczne, 1 sanatorium przeciwgruźlicze oraz jeden zakład

Bardziej szczegółowo

Protokół z zebrania Zespołu do spraw Analizy Zgonów 462561

Protokół z zebrania Zespołu do spraw Analizy Zgonów 462561 Poznań, 2 czerwca 2009 r. Protokół z zebrania Zespołu do spraw Analizy Zgonów 462561 Obecni: dr hab. Paweł Sobczyński Prof. Roman Szulc dr med. Szczepan Cofta Prof. dr Grzegorz Oszkinis Dr med. Emilia

Bardziej szczegółowo

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Dr n. med. Krzysztof Powała-Niedźwiecki Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 1. Do OIT będą

Bardziej szczegółowo

S T R O N C.FORMULARZ ŚWIADOMEJ ZGODY NA OPERACJĘ. Ii. ZLECENIA POOPERACYJNE G. DODATKOWA KARTA CODZIENNYCH OBSERWACJI H. KARTA ZNIECZULENIA

S T R O N C.FORMULARZ ŚWIADOMEJ ZGODY NA OPERACJĘ. Ii. ZLECENIA POOPERACYJNE G. DODATKOWA KARTA CODZIENNYCH OBSERWACJI H. KARTA ZNIECZULENIA (podpis) LEKARZ PROWADZĄCY DATA Rp. ZALECENIA DLA PACJENTKI (data) DOKUMENTACJĘ INDYWIDUALNĄ ZEWNĘTRZNĄ OTRZYMAŁAM str. 12 SPIS ZAŁĄCZNIKÓW ZUS ZLA S. R. P. O. N. M. L. STATYSTYKA MEDYCZNA DOKUMENTACJĘ

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok II semestr III

TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok II semestr III TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA rok II semestr III rok akademicki 2012/2013 PODSTAWY PIELĘGNIARSTWA PRAKTYKI ZAWODOWE (40 godzin sem II + 80 godzin sem III)

Bardziej szczegółowo

Uchybienia w dokumentacji lekarskiej

Uchybienia w dokumentacji lekarskiej Uchybienia w dokumentacji lekarskiej Tym razem zamiast relacji z procesu,informacja Najwyższej Izby Kontroli, która zbadała w jaki sposób lekarze prowadzą swoją dokumentację. Wyniki są raczej porażające,

Bardziej szczegółowo

Ordynator Oddziału: lek. Krzysztof Kaźmierczak. Zastępca: lek. Małgorzata Łabuz-Margol. Pielęgniarka oddziałowa: mgr Agata Woźniak

Ordynator Oddziału: lek. Krzysztof Kaźmierczak. Zastępca: lek. Małgorzata Łabuz-Margol. Pielęgniarka oddziałowa: mgr Agata Woźniak Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii Ordynator Oddziału: lek. Krzysztof Kaźmierczak Zastępca: lek. Małgorzata Łabuz-Margol Pielęgniarka oddziałowa: mgr Agata Woźniak Telefony: Ordynator 77 408

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Intensywna Opieka Pulmonologiczna spojrzenie intensywisty

Intensywna Opieka Pulmonologiczna spojrzenie intensywisty Intensywna Opieka Pulmonologiczna spojrzenie intensywisty Wojciech Gaszyński Katedra Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Posiedzenie Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia

Bardziej szczegółowo

błędy medyczne z zakresu neurologii w materiale Zakładu Medycyny Sądowej UM w białymstoku

błędy medyczne z zakresu neurologii w materiale Zakładu Medycyny Sądowej UM w białymstoku ARCH. MED. SĄD. KRYM., 2009, LIX, 203-207 PRACE ORYGINALNE Iwona Ptaszyńska-Sarosiek, Anna Niemcunowicz-Janica, Adam Sackiewicz, Michał Szeremeta, Magdalena Okłota, Zofia Wardaszka błędy medyczne z zakresu

Bardziej szczegółowo

Samokształcenie (Sk) Zajęcia praktyczne (W) (Ć) (L) (S) (Zp) laboratoryjne III 30 35 15 3

Samokształcenie (Sk) Zajęcia praktyczne (W) (Ć) (L) (S) (Zp) laboratoryjne III 30 35 15 3 Kod przedmiotu: IOZRM-L-3k23-2012-S Pozycja planu: B23 1. INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane Nazwa przedmiotu Kierunek studiów Poziom studiów Profil studiów Forma studiów Specjalność - Jednostka

Bardziej szczegółowo

Oznaczenie sprawy: W.Sz. II.1/188/2011 Załącznik nr 6 do SIWZ Wykaz procedur zakładowych i wewnątrzoddziałowych VII. WZORY DRUKÓW MEDYCZNYCH

Oznaczenie sprawy: W.Sz. II.1/188/2011 Załącznik nr 6 do SIWZ Wykaz procedur zakładowych i wewnątrzoddziałowych VII. WZORY DRUKÓW MEDYCZNYCH Oznaczenie sprawy: WSz II1/188/2011 Załącznik nr 6 do SIWZ Wykaz procedur zakładowych i wewnątrzoddziałowych VII WZORY DRUKÓW MEDYCZNYCH Lp Nazwa/rodzaj dokumentu medycznego Data Wydanie Zakres obowiązywania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji. oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012

PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji. oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012 PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012 na tle PROGRAMU POLICJA 2008 Toruń, 19.09.2011 r. KONSTRUKCJA PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 2 LICZBA LUDNOŚCI W 2010 ROKU 2010 województwo łódzkie miasto Łódź liczba ludności ogółem 2552000 737098 0 19 r.ż. 504576 (19,7) 117839 (15,9)

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Piotr Malinowski,

Dr n. med. Piotr Malinowski, Plan ćwiczeń z chirurgii naczyniowej IV rok kierunek lekarski 2012 5 dni po 6 godzin ( Ćwiczą 2 grupy 5-osobowe ) Osoba odpowiedzialna za realizację programu ćwiczeń Dr n. med. Piotr Malinowski, Dr n.

Bardziej szczegółowo

Wykaz dokumentów dla poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Grupowe

Wykaz dokumentów dla poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Grupowe Wykaz dokumentów dla poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Grupowe 1. Śmierć Ubezpieczonego/Śmierć Ubezpieczonego na skutek Zawału Serca lub Udaru Mózgu, wypełniony przez każdego z Uposażonych

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok II semestr III. Pielęgniarstwo położniczo ginekologiczne

TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok II semestr III. Pielęgniarstwo położniczo ginekologiczne TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA rok II semestr III Pielęgniarstwo położniczo ginekologiczne (oddział położniczy) 1. Przygotowanie położnicy do samopielęgnacji

Bardziej szczegółowo

Wojciech Stępniewski, Maria Rydzewska-Dudek, Jerzy Janica, Janusz Załuski, Magdalena Okłota, Michał Szeremeta

Wojciech Stępniewski, Maria Rydzewska-Dudek, Jerzy Janica, Janusz Załuski, Magdalena Okłota, Michał Szeremeta ANNALES ACADEMIAE MEDICAE STETINENSIS ROCZNIKI POMORSKIEJ AKADEMII MEDYCZNEJ W SZCZECINIE 2007, 53, SUPPL. 2, 55 59 Wojciech Stępniewski, Maria Rydzewska-Dudek, Jerzy Janica, Janusz Załuski, Anna Niemcunowicz-Janica,

Bardziej szczegółowo

USTAWA o Państwowym Ratownictwie Medycznym Rozdział 4a

USTAWA o Państwowym Ratownictwie Medycznym Rozdział 4a Jacek Nowakowski USTAWA o Państwowym Ratownictwie Medycznym Rozdział 4a Centra urazowe Art. 39a. W centrum urazowym świadczenia zdrowotne, o których mowa w art. 39c ust. 1, są udzielane pacjentowi urazowemu

Bardziej szczegółowo

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A26 zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym A31 choroby nerwów obwodowych A32 choroby mięśni A33 zaburzenia równowagi A34c guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni A34d guzy

Bardziej szczegółowo

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A59 bóle głowy A87b inne choroby układu nerwowego < 18 r.ż. C56 poważne choroby gardła, uszu i nosa C57 inne choroby gardła, uszu i nosa C56b poważne choroby gardła, uszu i nosa < 18

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ. z dnia 27 lutego 1998 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ. z dnia 27 lutego 1998 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ z dnia 27 lutego 1998 r. w sprawie standardów postępowania oraz procedur medycznych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu anestezjologii i

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Kordel Pracownia Prawa Medycznego Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Krzysztof Kordel Pracownia Prawa Medycznego Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Błąd medyczny Krzysztof Kordel Pracownia Prawa Medycznego Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Lekarz ma kłopoty z prawem gdy: Leczy, a nie powinien

Bardziej szczegółowo

Wykaz wymaganych dokumentów w przypadku poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Indywidualne

Wykaz wymaganych dokumentów w przypadku poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Indywidualne Wykaz wymaganych dokumentów w przypadku poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Indywidualne 1. Śmierć Ubezpieczonego/Śmierć Ubezpieczonego wskutek Nieszczęśliwego Wypadku, wypełniony przez

Bardziej szczegółowo

Oddziały szpitala. Administrator, SP Opoczno - Wygenerowano: /10:22:20

Oddziały szpitala. Administrator, SP Opoczno - Wygenerowano: /10:22:20 Oddziały szpitala Administrator, 23.02.2012 Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii W oddziale przebywają chorzy w stanach zagrożenia życia. Oddział dysponuje specjalistycznym sprzętem do leczenia

Bardziej szczegółowo

Wykaz kontroli przeprowadzonych przez instytucje zewnętrzne Rok 2014 kwartał: L.p. NAZWA JEDNOSTKI Instytucja kontrolująca Temat kontroli/okres objęty kontrolą Termin kontroli 1 Krakowski Szpital IZ MRPO:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2014

Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2014 Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Katarzyna Kalinko Pododdział Toksykologii Szpital Praski w Warszawie ul. Aleja Solidarności 67 03-401 Warszawa fax.: 22 6196654 email: k.kalinko@onet.eu Raport Konsultanta

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1 Standard organizacyjny opieki zdrowotnej w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii. Dz.U.2016.2218 z dnia 2016.12.29 Status: Akt obowiązujący Wersja od: 29 grudnia 2016 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA

Bardziej szczegółowo

Obiektywizacja wczesnych i odległych następstw ciężkich izolowanych urazów czaszkowo-mózgowych

Obiektywizacja wczesnych i odległych następstw ciężkich izolowanych urazów czaszkowo-mózgowych mgr Małgorzata Beata Rutkowska Obiektywizacja wczesnych i odległych następstw ciężkich izolowanych urazów czaszkowo-mózgowych STRESZCZENIE Wprowadzenie Duża liczba ciężkich urazów czaszkowo-mózgowych sprawia,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU OFERT

REGULAMIN KONKURSU OFERT REGULAMIN KONKURSU OFERT o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne w dziedzinie: kardiologii, chorób wewnętrznych, anestezjologii i intensywnej terapii, kardiochirurgii, transplantologii klinicznej,

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych kierunek Pielęgniarstwo studia stacjonarne II 0, obrona w roku akademickim 2015/2016

Tematy prac dyplomowych kierunek Pielęgniarstwo studia stacjonarne II 0, obrona w roku akademickim 2015/2016 Tematy prac dyplomowych kierunek Pielęgniarstwo studia stacjonarne II 0, obrona w roku akademickim 2015/2016 1. Wybrane aspekty jakości życia chorych w pierwszej fazie choroby Parkinsona 2. Wiedza pacjentów

Bardziej szczegółowo

Audyt Bezpieczna Klinika - innowacyjne narzędzie analizy ryzyka prawnego działalności szpitala. dr Marek Koenner, radca prawny

Audyt Bezpieczna Klinika - innowacyjne narzędzie analizy ryzyka prawnego działalności szpitala. dr Marek Koenner, radca prawny Audyt Bezpieczna Klinika - innowacyjne narzędzie analizy ryzyka prawnego działalności szpitala dr Marek Koenner, radca prawny Przesłanki Audytu rosnąca liczba postępowań w sprawach o błędy medyczne, zarówno

Bardziej szczegółowo

Ordynator: lek. Kazimierz Błoński. Z-ca ordynatora. lek. Rębisz Wojciech. Pielęgniarka oddziałowa. mgr Iwona Makuch. ordynator

Ordynator: lek. Kazimierz Błoński. Z-ca ordynatora. lek. Rębisz Wojciech. Pielęgniarka oddziałowa. mgr Iwona Makuch. ordynator Szpitalny Oddział Ratunkowy Ordynator: lek. Kazimierz Błoński Z-ca ordynatora lek. Rębisz Wojciech Pielęgniarka oddziałowa mgr Iwona Makuch Telefony : ordynator 77 408 79 72 dyspozytornia 77 408 79 70

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Gorzów Wielkopolski 12.10.2012

Gorzów Wielkopolski 12.10.2012 Utworzenie Centrum Urazowego w Szpitalu Wojewódzkim SP ZOZ w Zielonej Górze Gorzów Wielkopolski 12.10.2012 Przepisy prawne, które określają funkcjonowanie Centrów Urazowych: - ustawa z dnia 8 września

Bardziej szczegółowo

Wyniki badań zgonów osób powyżej 65. roku życia w 2001 roku

Wyniki badań zgonów osób powyżej 65. roku życia w 2001 roku JAKUB TRNKA HUBERT SZATNY ROBERT SUSŁO Akademia Medyczna we Wrocławiu GWAŁTOWNE PRZYCZYNY ZGONÓW LUDZI W STARSZYM WIEKU Ludzie starsi są obok dzieci najsłabszymi uczestnikami życia społecznego. Zmiany

Bardziej szczegółowo

Rodzaje omdleń. Stan przedomdleniowy. Omdlenie - definicja. Diagnostyka różnicowa omdleń

Rodzaje omdleń. Stan przedomdleniowy. Omdlenie - definicja. Diagnostyka różnicowa omdleń Omdlenie - definicja Diagnostyka różnicowa omdleń Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie ilości tlenu dostarczonego

Bardziej szczegółowo

Zakresy świadczeń. chirurgia naczyniowa - drugi poziom referencyjny. chirurgia szczękowo-twarzowa. dermatologia i wenerologia

Zakresy świadczeń. chirurgia naczyniowa - drugi poziom referencyjny. chirurgia szczękowo-twarzowa. dermatologia i wenerologia Zakresy świadczeń Tryb realizacji świadczeń Lp. Kod produktu Nazwa świadczenia Uwagi 1 2 3 4 6 7 1 5.52.01.0000029 Hospitalizacja przed przekazaniem do ośrodka o wyższym poziomie referencyjnym 5 12 X X

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Konsultanta Województwa Mazowieckiego w dziedzinie angiologii za rok

Sprawozdanie z działalności Konsultanta Województwa Mazowieckiego w dziedzinie angiologii za rok Dr hab. med. Ireneusz Nawrot Konsultant dla województwa mazowieckiego w dziedzinie angiologii Katedra i Klinika Chirurgii Naczyniowej i Transplantacyjnej Warszawskiego Uniwersytetu medycznego ul. Banacha

Bardziej szczegółowo

Współczesne wyzwania organizacji lecznictwa onkologicznego Dr hab. med. Szczepan Cofta, Naczelny Lekarz Szpitala

Współczesne wyzwania organizacji lecznictwa onkologicznego Dr hab. med. Szczepan Cofta, Naczelny Lekarz Szpitala Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego im. Karola Marcinkowskiego Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu Współczesne wyzwania organizacji lecznictwa onkologicznego Dr hab. med. Szczepan Cofta, Naczelny

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Wprowadzenie Jerzy Kołodziej Epidemiologia obrażeń klatki piersiowej Jerzy Kołodziej... 10

SPIS TREŚCI. 1. Wprowadzenie Jerzy Kołodziej Epidemiologia obrażeń klatki piersiowej Jerzy Kołodziej... 10 SPIS TREŚCI 1. Wprowadzenie Jerzy Kołodziej... 9 2. Epidemiologia obrażeń klatki piersiowej Jerzy Kołodziej... 10 3. Algorytm postępowania w obrażeniach klatki piersiowej Jerzy Kołodziej... 13 4. Diagnostyka

Bardziej szczegółowo

Koordynator w zespole transplantacyjnym Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie. Iwona Podlińska

Koordynator w zespole transplantacyjnym Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie. Iwona Podlińska Koordynator w zespole transplantacyjnym Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie Iwona Podlińska Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie Oddziały Szpitalne Izba Przyjęć Oddział Ratunkowy Intensywnej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2015

Warszawa, dnia r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2015 Warszawa, dnia 06.02.2016 r. Katarzyna Kalinko Pododdział Toksykologii Szpital Praski w Warszawie ul. Aleja Solidarności 67 03-401 Warszawa telefon: 505186431 fax.: 22 6196654 email: k.kalinko@onet.eu

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 Instytut Zdrowia Kierunek studiów: Ratownictwo medyczne Kod kierunku: 12.9 Specjalność: - 1. PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

Pooperacyjna Niewydolność Oddechowa

Pooperacyjna Niewydolność Oddechowa Pooperacyjna Niewydolność Oddechowa Katedra i Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii, C.M. im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy UMK w Toruniu Szpital Uniwersytecki im. dr A. Jurasza w Bydgoszczy Katedra

Bardziej szczegółowo

TEMATY PRAC LICENCJACKICH - RATOWNICTWO MEDYCZNE

TEMATY PRAC LICENCJACKICH - RATOWNICTWO MEDYCZNE TEMATY PRAC LICENCJACKICH - RATOWNICTWO MEDYCZNE Lp. TEMAT PRACY DYPLOMOWEJ 1. Postępowanie ratownicze w oparzeniu prądem elektrycznym 2. Postępowanie ratunkowe w odmrożeniach 3. Oparzenie termiczne na

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ WEWNĘTRZNO - KARDIOLOGICZNY

WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ WEWNĘTRZNO - KARDIOLOGICZNY WYKAZ ŚWIADCZEŃ W POSZCZEGÓLNYCH KOMÓRKACH ORGANIZACYJNYCH SZPITALA ODDZIAŁ WEWNĘTRZNO - KARDIOLOGICZNY Kod usługi Nazwa usługi A26 ZABIEGI ZWALCZAJĄCE BÓL 1NA UKŁADZIE 5.51.01.0001026 WSPÓŁCZULNYM 5.51.01.0001031

Bardziej szczegółowo

z dnia 26 czerwca 2015 r.

z dnia 26 czerwca 2015 r. UCHWAŁA Nr 98/15/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 26 czerwca 2015 r. w sprawie przyznania dotacji na organizację doskonalenia zawodowego Na podstawie art. 35 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt

Bardziej szczegółowo

Kurs odbywa się w Zakładzie Medycyny Katastrof i Pomocy Doraźnej KAiIT UJ CM ul. Kopernika 19

Kurs odbywa się w Zakładzie Medycyny Katastrof i Pomocy Doraźnej KAiIT UJ CM ul. Kopernika 19 Kurs odbywa się w Zakładzie Medycyny Katastrof i Pomocy Doraźnej KAiIT UJ CM ul. Kopernika 19 SZCZEGÓŁOWY PROGRAM KURSU Tytuł kursu: Ratownictwo medyczne dzień I 19.06.2017 Powitanie uczestników i omówienie

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz

Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz Diagnostyka mikrobiologiczna sepsy oferta firmy biomerieux Automatyczne analizatory do posiewów krwi Automatyczne analizatory do identyfikacji

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH Student w ramach realizacji praktyki klinicznej w danej specjalizacji dostępnej w wybranej placówce medycznej, powinien odbywać ją w

Bardziej szczegółowo

PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji. oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012

PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji. oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012 PROGRAM UBEZPIECZENIOWY dla Funkcjonariuszy i Pracowników Cywilnych Policji oraz ich współmałżonków i pełnoletnich dzieci POLICJA 2012 na tle PROGRAMU POLICJA 2008 Toruń, 28.09.2011 r. KORZYŚCI Z WDROŻENIA

Bardziej szczegółowo

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń Jan Z. Peruga, Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń wieńcowych II Katedra Kardiologii Klinika Kardiologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 1 Jednym

Bardziej szczegółowo

Lekarskie i prawne aspekty uszkodzeń ciała KATEDRA I ZAKŁAD MEDYCYNY SĄDOWEJ W WARSZAWIE

Lekarskie i prawne aspekty uszkodzeń ciała KATEDRA I ZAKŁAD MEDYCYNY SĄDOWEJ W WARSZAWIE Lekarskie i prawne aspekty uszkodzeń ciała KATEDRA I ZAKŁAD MEDYCYNY SĄDOWEJ W WARSZAWIE 1. Na podstawie badania osób żywych pokrzywdzonych i poszkodowanych; 2. W oparciu o analizę dokumentacji lekarskiej

Bardziej szczegółowo

dodatni dodatni Podpis i pieczątka KOD lekarza ujemny ujemny Dni pobytu Data przyjęcia Data porodu Data wypisu S T R O N Ii. ZLECENIA POOPERACYJNE

dodatni dodatni Podpis i pieczątka KOD lekarza ujemny ujemny Dni pobytu Data przyjęcia Data porodu Data wypisu S T R O N Ii. ZLECENIA POOPERACYJNE LEKARZ PROWADZĄCY DATA Rp. (podpis) ZALECENIA DLA PACJENTKI (data) DOKUMENTACJĘ INDYWIDUALNĄ ZEWNĘTRZNĄ OTRZYMAŁAM str. 16 Imię i nazwisko SPIS ZAŁĄCZNIKÓW S. R. P. O. N. Rok Rok Rok Miejsce pracy Miasto

Bardziej szczegółowo

lek Magdalena Puławska-Stalmach STRESZCZENIE

lek Magdalena Puławska-Stalmach STRESZCZENIE lek Magdalena Puławska-Stalmach tytuł pracy: Kliniczne i radiologiczne aspekty tętniaków wewnątrzczaszkowych a wybór metody leczenia STRESZCZENIE Tętniak to miejscowe, nieprawidłowe poszerzenie światła

Bardziej szczegółowo

Anestezjologia i intensywna terapia Kod przedmiotu

Anestezjologia i intensywna terapia Kod przedmiotu Anestezjologia i intensywna terapia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Anestezjologia i intensywna terapia Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-AiIT Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek

Bardziej szczegółowo

Wybrane dane statystyczne charakteryzujące opiekę medyczna nad matką i dzieckiem w Wielkopolsce

Wybrane dane statystyczne charakteryzujące opiekę medyczna nad matką i dzieckiem w Wielkopolsce WIELKOPOLSKA M. POZNAŃ POWIAT POZNAŃSKI Załącznik nr 2 Wybrane dane statystyczne charakteryzujące opiekę medyczna nad matką i dzieckiem w Wielkopolsce Istnieje około 80 szpitali publicznych w Wielkopolsce,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 11 sierpnia 2015 r. Poz. 7018 UCHWAŁA NR 65/IX/15 RADY POWIATU GRODZISKIEGO. z dnia 25 czerwca 2015 r.

Warszawa, dnia 11 sierpnia 2015 r. Poz. 7018 UCHWAŁA NR 65/IX/15 RADY POWIATU GRODZISKIEGO. z dnia 25 czerwca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Warszawa, dnia 11 sierpnia 2015 r. Poz. 7018 UCHWAŁA NR 65/IX/15 RADY POWIATU GRODZISKIEGO z dnia 25 czerwca 2015 r. zmieniająca uchwałę w sprawie nadania Statutu

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3 Rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych.

Rozdział 3 Rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych. Aneks nr 1/2013 z dnia 20.02.2013 r. do Regulaminu Organizacyjnego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Rzeszowie czerwiec, 2012 rok 1. Rozdział 3 Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIX/169/2008 Rady Miasta Marki z dnia 18 czerwca 2008 roku

Uchwała Nr XIX/169/2008 Rady Miasta Marki z dnia 18 czerwca 2008 roku Uchwała Nr XIX/169/2008 Rady Miasta Marki z dnia 18 czerwca 2008 roku w sprawie wyrażenia zgody na realizację programu zdrowotnego w zakresie szczepień ochronnych przeciwko grypie, dla mieszkańców Miasta

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 25 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

BŁĄD MEDYCZNY. Krzysztof Woźniak Katedra Medycyny Sądowej Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum

BŁĄD MEDYCZNY. Krzysztof Woźniak Katedra Medycyny Sądowej Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum BŁĄD MEDYCZNY Krzysztof Woźniak Katedra Medycyny Sądowej Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum Udzielenie tzw. świadczenia zdrowotnego a późniejszy stan pacjenta: 1. poprawa 2. taki sam stan, jak

Bardziej szczegółowo

Zakres czynności lekarza dyżurnego. Załącznik Nr 9 do Regulaminu Porządkowego. Izby Przyjęć / Szpitalnego Oddziału Ratunkowego

Zakres czynności lekarza dyżurnego. Załącznik Nr 9 do Regulaminu Porządkowego. Izby Przyjęć / Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Zakres czynności lekarza dyżurnego Załącznik Nr 9 do Regulaminu Porządkowego Izby Przyjęć / Szpitalnego Oddziału Ratunkowego 1. 1. Lekarzem dyżurnym Izby Przyjęć / Szpitalnego Oddziału Ratunkowego (SOR),

Bardziej szczegółowo

ZNIECZULENIE OKIEM PRAWNIKA

ZNIECZULENIE OKIEM PRAWNIKA Dr n. praw. Radosław Tymiński, radca prawny ZNIECZULENIE OKIEM PRAWNIKA JAK SOBIE RADZIĆ W TRUDNYCH SYTUACJACH? ZASTRZEŻENIA 1. Wykład bazuje na interpretacji prawa, która może się zmieniać. 2. Wszystkie

Bardziej szczegółowo

Udar Mózgu opłaca się o nim mówić

Udar Mózgu opłaca się o nim mówić Udar Mózgu opłaca się o nim mówić XIV Forum Szpitali Poznań 26-27 listopada 2015 Tomasz Solecki Boehringer Ingelheim FILM Typy udarów mózgu Udar niedokrwienny Udar krwotoczny Krwotok podpajęczynówkowy

Bardziej szczegółowo

Wykaz dokumentów dla poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Indywidualne

Wykaz dokumentów dla poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Indywidualne Wykaz dokumentów dla poszczególnych zdarzeń ubezpieczeniowych Ubezpieczenia Indywidualne 1. Śmierć Ubezpieczonego/Śmierć Ubezpieczonego na skutek nieszczęśliwego wypadku, wypełniony przez każdego z Uposażonych

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 47/2014

ZARZĄDZENIE NR 47/2014 Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej WOJEWÓDZKI SZPITAL ZESPOLONY im. Jędrzeja Śniadeckiego 15-950 Białystok, ul. M. Skłodowskiej - Curie 26 DA.SO-021/Z-47/14 ZARZĄDZENIE NR 47/2014 Dyrektora

Bardziej szczegółowo

Ortopedia i ortopedia dziecięca z traumatologią i elementami rehabilitacji. narządu ruchu - opis przedmiotu

Ortopedia i ortopedia dziecięca z traumatologią i elementami rehabilitacji. narządu ruchu - opis przedmiotu Ortopedia i ortopedia dziecięca z traumatologią i elementami rehabilitacji narządu ruchu - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Ortopedia i ortopedia dziecięca z traumatologią i elementami

Bardziej szczegółowo

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Lek. Marcin Polok Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych w zakresie medycyny

Bardziej szczegółowo

Projekt 1877. 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. 1245 i 1635 oraz z 2014 r. poz. 1802 i

Projekt 1877. 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. 1245 i 1635 oraz z 2014 r. poz. 1802 i Projekt USTAWA z dnia. 2015 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, ustawy o działalności leczniczej oraz ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw

Bardziej szczegółowo

Chirurgia - opis przedmiotu

Chirurgia - opis przedmiotu Chirurgia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Chirurgia Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-Ch Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil praktyczny Rodzaj studiów jednolite

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

Neurologia Organizacja i wycena świadczeń. Danuta Ryglewicz Instytut Psychiatrii i Neurologii Warszawa

Neurologia Organizacja i wycena świadczeń. Danuta Ryglewicz Instytut Psychiatrii i Neurologii Warszawa Neurologia Organizacja i wycena świadczeń Danuta Ryglewicz Instytut Psychiatrii i Neurologii Warszawa Choroby neurologiczne wg. WHO Bardzo wysokie wskażniki rozpowszechnienia aktualnie na świecie u miliarda

Bardziej szczegółowo

Informacja. Bo liczy się każda minuta. Twój przedstawiciel Boehringer Ingelheim udzieli informacji gdzie wysłać niniejszy formularz

Informacja. Bo liczy się każda minuta. Twój przedstawiciel Boehringer Ingelheim udzieli informacji gdzie wysłać niniejszy formularz PROCEDURA ALARMOWA "RYZYKO UDARU MÓZGU FORMULARZ GROMADZENIA DANYCH Dla WSZYSTKICH rozpoczętych postępowań dotyczących podejrzenia udaru mózgu Informacja Nazwa szpitala Nazwisko, imię i stanowisko członka

Bardziej szczegółowo

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ DLA STUDENTÓW III ROKU ODDZIAŁU STOMATOLOGII SEMESTR VI (LETNI) 1. Zapoznanie z organizacją Katedry, w szczególności z organizacją Zakładu Chirurgii Stomatologicznej. Powiązania chirurgii stomatologicznej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VIII/102/11 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO. z dnia 24 marca 2011 r.

UCHWAŁA NR VIII/102/11 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO. z dnia 24 marca 2011 r. UCHWAŁA NR VIII/102/11 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO z dnia 24 marca 2011 r. w sprawie przekształcenia Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Zespołu Gruźlicy i Chorób Płuc w Kowarach oraz likwidacji

Bardziej szczegółowo

Błędy medyczne z zakresu chorób wewnętrznych w materiale Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej UM w Łodzi

Błędy medyczne z zakresu chorób wewnętrznych w materiale Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej UM w Łodzi ARCH. MED. SĄD. KRYM., 2004, LIV, 252-258 PRACE ORYGINALNE Małgorzata Mizerska, Jarosław Berent, Maciej Barzdo, Leszek Markuszewski, Stefan Szram Błędy medyczne z zakresu chorób wewnętrznych w materiale

Bardziej szczegółowo

Irmina Śmietańska. Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii UNIWERSYTET MEDYCZNY W GDAŃSKU

Irmina Śmietańska. Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii UNIWERSYTET MEDYCZNY W GDAŃSKU Irmina Śmietańska Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii UNIWERSYTET MEDYCZNY W GDAŃSKU Iniekcje mięśniowe Patient control analgesia PCA Analgezja zewnątrzop onowa Umiarkowaniesilne dolegliwości

Bardziej szczegółowo

Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu Wydziału Lekarskiego w Katowicach SUM Kierownik: prof. dr hab. n. med.

Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu Wydziału Lekarskiego w Katowicach SUM Kierownik: prof. dr hab. n. med. Katowice 2016 Jolanta Żak Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu Wydziału Lekarskiego w Katowicach SUM Kierownik: prof. dr hab. n. med. Damian Kusz W razie zaobserwowania niepokojących

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Modelu JGP w rachunkowości zarządczej. Maciej Sobkowski Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny UM w Poznaniu

Wykorzystanie Modelu JGP w rachunkowości zarządczej. Maciej Sobkowski Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny UM w Poznaniu Wykorzystanie Modelu JGP w rachunkowości zarządczej Maciej Sobkowski Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny UM w Poznaniu Rachunkowość zarządcza Rachunkowość zarządcza, niekiedy określana również

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XII/134/2015 Sejmiku Województwa Opolskiego z dnia 22 grudnia 2015 r.

Uchwała Nr XII/134/2015 Sejmiku Województwa Opolskiego z dnia 22 grudnia 2015 r. Uchwała Nr XII/134/2015 Sejmiku Województwa Opolskiego z dnia 22 grudnia 2015 r. w sprawie zmiany statutu Wojewódzkiego Specjalistycznego Zespołu Neuropsychiatrycznego im. św. Jadwigi w Opolu. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Resuscytacja Szpitale Uniwersyteckie Coventry i Warwickshire NHS Trust Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Informacje przeznaczone dla pacjentów szpitali Coventry and Warwickshire, ich

Bardziej szczegółowo

OGRANICZANIE TERAPII W PRAKTYCE Pierwsze doświadczenia kliniczne z zastosowaniem Wytycznych

OGRANICZANIE TERAPII W PRAKTYCE Pierwsze doświadczenia kliniczne z zastosowaniem Wytycznych OGRANICZANIE TERAPII W PRAKTYCE Pierwsze doświadczenia kliniczne z zastosowaniem Wytycznych Oddział Kliniczny Kardioanestezji i Intensywnej Terapii Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Śląskie Centrum

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OFERTY. Cena jedn. netto za 100 szt (VI+VIII) (III*V) I II III IV V VI VII VIII IX. 20 100 szt. 5 100 szt. 1 100 szt. 1 100 szt.

FORMULARZ OFERTY. Cena jedn. netto za 100 szt (VI+VIII) (III*V) I II III IV V VI VII VIII IX. 20 100 szt. 5 100 szt. 1 100 szt. 1 100 szt. Załącznik nr 1 FORMULARZ OFERTY dnia (adres oferenta lub pieczątka firmowa oferenta) FAX lub e-mail: I. Nawiązując do ogłoszonego przetargu na dostawę druków dla SP ZOZ w Obornikach oferuję sprzedaż za

Bardziej szczegółowo

Sylabus na rok 2013/2014

Sylabus na rok 2013/2014 Sylabus na rok 2013/2014 (1) Nazwa przedmiotu Choroby wewnętrzne (2) Nazwa jednostki Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego prowadzącej przedmiot Katedra: Położnictwa (3) Kod przedmiotu - (4) Studia

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA rok III semestr V PIELĘGNIARSTWO GERIATRYCZNE (80 godzin) (Oddział geriatrii) 1. Zasady i specyfika komunikowania się z osobą

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA SPECJALIZACYJNE DLA PIELĘGNIAREK:

SZKOLENIA SPECJALIZACYJNE DLA PIELĘGNIAREK: Z dniem 24 sierpnia 2015 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12.12.2013 r. w sprawie wykazu dziedzin pielęgniarstwa oraz dziedzin mających zastosowanie w ochronie zdrowia, w których

Bardziej szczegółowo

Założenia Deklaracji Helsińskiej

Założenia Deklaracji Helsińskiej Założenia Deklaracji Helsińskiej Deklaracja Helsińska W 2010 na kongresie Europejskiego Towarzystwa Anestezjologii w Helsinkach podpisano tzw. Deklarację Helsińską w Sprawie Bezpieczeństwa Pacjenta w Anestezjologii.

Bardziej szczegółowo

poniedziałek, 4 czerwca 12

poniedziałek, 4 czerwca 12 ZASADY PROWADZENIA DOKUMENTACJI MEDYCZNEJ W AOS Zasady prowadzenia dokumentacji Wpisu w dokumentacji dokonuje się niezwłocznie po udzieleniu świadczenia zdrowotnego, w sposób czytelny i w porządku chronologicznym.

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT. Od 24.08.2015 r. obowiązują nowe szczegółowe programy kształcenia podyplomowego pielęgniarek i połoŝnych.

KOMUNIKAT. Od 24.08.2015 r. obowiązują nowe szczegółowe programy kształcenia podyplomowego pielęgniarek i połoŝnych. KOMUNIKAT Od 24.08.2015 r. obowiązują nowe szczegółowe programy kształcenia podyplomowego pielęgniarek i połoŝnych. W programach zlikwidowano blok ogólnozawodowy. Program kształcenia określa czas trwania

Bardziej szczegółowo

Wanda Siemiątkowska - Stengert

Wanda Siemiątkowska - Stengert Wanda Siemiątkowska - Stengert Wpływ zabiegu odsysania z tchawicy na ciśnienie śródczaszkowe i układ krążenia noworodków wymagających wentylacji zastępczej, po zastosowaniu różnej premedykacji farmakologicznej.

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Kształcenia Kadr Medycznych Świętokrzyskiej Izby Pielęgniarek i Położnych.

Ośrodek Kształcenia Kadr Medycznych Świętokrzyskiej Izby Pielęgniarek i Położnych. Ośrodek Kształcenia Kadr Medycznych Świętokrzyskiej Izby Pielęgniarek i Położnych. Informujemy, że Ośrodek Kształcenia Kadr Medycznych Świętokrzyskiej Izby Pielęgniarek i Położnych w Kielcach organizuje

Bardziej szczegółowo