Organizacyjny błąd medyczny

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Organizacyjny błąd medyczny"

Transkrypt

1 Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 2, zeszyt 4, , 2009 Organizacyjny błąd medyczny LECH PODCIECHOWSKI 1, ANNA KRÓLIKOWSKA 2, PIOTR HINCZ 1, JAN WILCZYŃSKI 1 Streszczenie Doświadczenie uczy, że praktyczne znaczenie organizacyjnego błędu medycznego jest niewielkie. Tymczasem orzecznictwo prawnicze przypisuje mu wielką wagę. Organizacyjny błąd medyczny w zdecydowanie niekorzystny sposób wpływa na końcowy efekt działalności medycznej, często będąc przyczyną niepowodzeń. W artykule dokonano przeglądu zapatrywań na organizacyjny błąd medyczny, opierając się na literaturze przedmiotu oraz doświadczeniach płynących z orzecznictwa sądowego. Wstęp Wykonywanie przez lekarza czynności zawodowych związane jest z koniecznością naruszenia nietykalności cielesnej pacjenta, a nierzadko, w przypadkach takich jak np. zabiegi chirurgiczne, także uszkodzeniem ciała. Społeczna akceptacja dla działań lekarskich nigdy nie budziła wątpliwości. Większość z nich, wyłączając tzw. czynności nieterapeutyczne, służy przecież zachowaniu lub poprawie zdrowia, ratowaniu życia czy zmniejszeniu cierpienia [8, 32]. Jednakże lekarz musi zawsze pamiętać, że obowiązująca go zasada primum non nocere nie odnosi się jedynie do etapu stawiania diagnozy oraz planowania i realizowania terapii, ale powinna być rozumiana szerzej i obejmować zarówno obowiązek właściwego traktowania pacjenta, jak i poprawną organizację działalności leczniczo- -terapeutycznej na wszystkich jej etapach. I. Powszechnie wiadomo, że prawo do ochrony zdrowia jest wartością chronioną konstytucyjnie, zastrzeżoną w art. 68 ust. 1 Konstytucji RP z 1997 roku. Ustawodawca zastrzegł także, że poziom przysługujących każdemu obywatelowi świadczeń medycznych musi być odpowiedni. W art. 19 ust. 1 pkt. 1 Ustawy o Zakładach Opieki Zdrowotnej przyznał ponadto pacjentom prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających poziomowi wiedzy medycznej [14, 16]. Co natomiast dzieje się w wypadku, gdy działanie lekarza nie spełnia tego wymagania? W niektórych przypadkach taka sytuacja wypełnia znamiona błędu medycznego. Niestety pojęcie błędu medycznego nie jest do końca jasno zdefiniowane, brak w prawie polskim jego legalnej definicji. W przeglądzie literatury prawno-medycznej znaleźć można przynajmniej kilka definicji błędu medycznego nie zawsze spójnych i w całości do siebie przystających. Spośród wielu najczęściej cytowanych definicji, poniżej wskazane dwie są stworzone przez doktrynę i orzecznictwo prawno-medyczne: 1. Błąd w sztuce medycznej oznacza naruszenie przez lekarza (świadomego tego, że podejmuje czynność medyczną) obowiązujących go w konkretnym wypadku, wypracowanych na gruncie nauki i praktyki reguł postępowania zawodowego wobec dóbr prawnych w postaci życia i zdrowia człowieka, które na gruncie prawa stanowi podstawę dla stwierdzenia naruszenia obowiązku ostrożności [9]. 2. Orzecznictwo Sądu Najwyższego zdefiniowało pojęcie błędu medycznego w następujący sposób: przez błąd w sztuce lekarskiej mogący stanowić podstawę do odpowiedzialności karnej lekarza, rozumieć należy błędne z medycznego punktu widzenia rozpoznanie lub leczenie w wyniku bądź braku wiadomości przeciętnie wymaganych od praktykującego lekarza, bądź braku należytej staranności przy zachowaniu której nie nastąpiłyby skutki ujemne dla zdrowia lub życia pacjenta. Lekarz może więc odpowiadać karnie za przestępstwo przeciwko zdrowiu i życiu pacjenta w związku z postępowaniem leczniczym (rozumianym w szerokim znaczeniu tego pojęcia, tzn. obejmującym diagnozę, terapię i profilaktykę chorób) tylko wówczas, gdy jego działania nosi znamiona zawinionego błędu w sztuce lekarskiej. W praktyce prawno-medycznej ustalenie błędu w sztuce lekarskiej zależy od odpowiedzi na pytanie, czy postępowanie lekarza w konkretnej sytuacji i z uwzględnieniem całokształtu okoliczności istniejących w chwili podejmowania czynności leczniczo-diagnostycznych, a zwłaszcza tych danych, którymi wówczas dysponował albo mógł dysponować, zgodne było z wymaganiami aktualnej wiedzy i nauki medycznej oraz powszechnie przyjętej praktyki lekarskiej [23]. Udowodnienie powyższych atrybutów błędu lekarskiego nie jest sprawą łatwą, a często niemożliwą. II. Błąd medyczny (błąd w sztuce medycznej) jest zjawiskiem wielopłaszczyznowym. Dokładna analiza prawna umożliwiła zdefiniowanie kilku odrębnych pojęć mających 1 Klinika Medycyny Matczyno-Płodowej Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi 2 Zakład Prawa Karnego Wykonawczego Katedry Prawa Karnego, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego

2 Organizacyjny błąd medyczny 289 z nim bezpośredni związek, ale o różnym znaczeniu w rozumieniu medyczno-prawnym. Praktyka prawnicza wyróżnia w odniesieniu do działalności diagnostyczno-leczniczej i profilaktycznej następujące rodzaje błędów: 1. Błąd diagnostyczny ma miejsce, gdy na etapie rozpoznawania schorzenia nastąpi naruszenie reguł wiedzy i dobrej praktyki medycznej. Błąd ten może wystąpić w jednej z dwóch postaci: a) jako błąd pozytywny w sytuacji, gdy lekarz stwierdzi, że pacjent cierpi na określone schorzenie, pomimo faktu, iż jest on zdrowy b) jako błąd negatywny w sytuacji, gdy lekarz stwierdzi brak choroby w sytuacji, gdy faktycznie ona występuje, lub stwierdzi istnienie choroby innej niż ta, która u pacjenta istnieje [14], 2. Błąd terapeutyczny ma miejsce w przypadku naruszenia reguł wiedzy i dobrej praktyki medycznej na etapie podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do przywrócenia zdrowia lub zmniejszenia cierpień chorego. Błąd diagnostyczny i błąd terapeutyczny łącznie nazywane są czasem błędem decyzyjnym, który obejmuje niemal wszystko to, co związane jest z rozpoznawaniem chorób, a także wyborem i realizacją strategii terapeutycznych [2, 4]. 3. Błąd profilaktyczny jest popełniony, gdy naruszenie reguł wiedzy i dobrej praktyki lekarskiej zostanie popełnione w związku z działalnością profilaktyczną. 4. Błąd informacyjny polega na zaniechaniu przez lekarza obowiązku przekazania pacjentowi informacji, o których mowa w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 2 listopada 2005 roku o Zawodach Lekarza i Lekarza Dentysty (Dz. U. Nr 226, poz z poźn. zm.) [31], 5. Błąd techniczny jest to nieprawidłowe, z punktu widzenia technicznego wykonanie czynności diagnostyczno-leczniczych. Błąd ten nie zawsze wiąże się li tylko z działalnością zabiegową. Może przejawić się on na przykład w podaniu innego leku, zamiast tego, który był zamierzony i zaordynowany w ramach działalności leczniczej. 6. Błąd organizacyjny jest następstwem wadliwej organizacji pomocy medycznej, która nie pozostaje bez wpływu na życie i zdrowie chorych [14]. III. Zanim przejdziemy do gruntownego omówienia pojęcia organizacyjnego błędu medycznego, pragniemy zwrócić uwagę na ważną w prawnym ujęciu kwestię. Z przytoczonych wyżej definicji błędu lekarskiego (błędu w sztuce lekarskiej) wynika, że z błędem tym mamy do czynienia wówczas, gdy stwierdzenie naruszenia norm medycznych będzie wymagało odwołania się do wiedzy i praktyki medycznej, a nie do elementarnych, powszechnie znanych zasad postępowania, w tym również zasad właściwej organizacji działalności medycznej [30]. Różnica pomiędzy naruszeniem obowiązku ostrożności stanowiącym błąd w sztuce medycznej a każdą inną nieostrożnością lekarza polega na tym, że w pierwszym wypadku stwierdzenie braku ostrożności będzie wymagało specjalistycznej wiedzy z zakresu medycyny, a zatem odwołania się do opinii biegłych lekarzy i uznanych autorytetów medycznych, a także procedur i rekomendacji zdefiniowanych przez właściwe gremia ekspertów medycznych [3, 14]. Dlatego też użycie w przypadku niedoskonałości organizacyjnych terminu błąd lekarski czy błąd w sztuce medycznej musi mieć charakter czysto umowny. O żadnym błędzie w sztuce medycznej w tym przypadku nie może być mowy, gdyż błąd ten może być popełniony wyłącznie w związku z wykonywaniem czynności lekarskich, a nie organizacyjno-administracyjnych [3]. Źródeł nieporozumienia związanego z traktowaniem błędu organizacyjnego jako sensu stricte błąd medyczny należy upatrywać w tendencji wcześniejszego piśmiennictwa prawno-medycznego do nazywania błędem medycznym wszystkich przypadków niepowodzenia w leczeniu pacjentów [14]. Źle wykonany zastrzyk, podanie nieodpowiedniego leku, przetoczenie choremu krwi niezgodnej grupowo, pozostawienie ciała obcego w polu operacyjnym, przekroczenie czasu naświetlania promieniami Rentgena, to głównie niedołożenie należytej staranności w czynnościach leczniczych, niedbalstwo lekarza lub personelu medycznego lub błędy organizacyjne, a nie błędy medyczne w ścisłym rozumieniu tego pojęcia [6]. Również orzecznictwo prawnicze stoi na przedstawionym powyżej stanowisku, zgodnie z którym zaniedbanie polegające na niezapewnieniu pacjentowi opieki wykwalifikowanego lekarza i pozostawienie po operacji w zaszytej ranie środków opatrunkowych nie może być traktowane jako błąd sztuki lekarskiej. Zaniedbanie takie należy ocenić jako niedopełnienie ze strony ordynatora i lekarza dokonującego operacji zachowania należytej staranności przy wykonywaniu swych funkcji [1, 21]. Aktualność powyższego orzeczenia potwierdził wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który orzekł, że pozostawienie podczas operacji dwóch igieł atraumatycznych w sercu pacjentki stanowi winę w organizacji szpitala, który powinien odpowiadać za wynikłą stąd szkodę [29]. Mając na uwadze powyższe zastrzeżenie przyjrzyjmy się bliżej zagadnieniu błędu organizacyjnego. IV. Można postawić tezę, że z organizacyjnym błędem medycznym mamy do czynienia zawsze wówczas, gdy poważny uszczerbek na dobrach pacjenta powstał nie na skutek wadliwego przeprowadzenia procesu leczenia, lecz w związku ze złą organizacją pracy lekarzy i personelu medycznego [14]. Za błąd organizacyjny uznamy wszelkiego typu niepoprawne decyzje kierowników zespołów

3 290 L. Podciechowski, A. Królikowska, P. Hincz, J. Wilczyński np. ordynatorów, kierowników zespołów operacyjnych, szefów pracowni diagnostycznych czy laboratoriów, osób kierujących jednostkami takimi jak: szpitale, wielospecjalistyczne przychodnie, a także kierowników wojewódzkich wydziałów zdrowia czy kierowników resortów [4]. Wadliwe decyzje, które skutkują powstaniem błędu organizacyjnego, mogą dotyczyć m.in. wyposażenia oddziałów w sprzęt i aparaturę medyczną, doboru kadry medycznej, zabezpieczenia prawidłowej organizacji leczenia chorego na oddziale, a także całodobowej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej nad pacjentem, dysponowania i prawidłowego rozliczania się ze środków finansowych, prawidłowego wykorzystania sprzętu i aparatury medycznej, nadzorowania prawidłowości prowadzonej dokumentacji lekarskiej, zgodnie z obowiązującymi przepisami, a także nadzoru nad dyscypliną pracy podległego personelu [10]. Praktycznie każdy fachowy pracownik służby zdrowia może popełnić błąd organizacyjny. Należy jednak pamiętać, że błąd organizacyjny popełniony na wyższym szczeblu jest bardziej doniosły w skutkach, choć jego charakter jest mniej bezpośredni. Błąd organizacyjny może mieć różne oblicze. I tak zaliczymy do tej kategorii błędy popełnione w wyniku niepoprawnej pracy zespołu, w którym jego kierownik jako osoba odpowiedzialna, nie dopilnował właściwego rytmu pracy lub właściwego wykonywania zaleceń wyższych przełożonych. Ich przyczyną może być źle zorganizowana praca oddziału szpitalnego, która może doprowadzić do utraty kontroli nad leczeniem chorych. Do kategorii błędu organizacyjnego zaliczyć można także niedopatrzenia lub niewłaściwy nadzór nad prowadzeniem dokumentacji medycznej, który mógł doprowadzić do braku bieżącej kontroli nad leczeniem pacjenta. Ilustracją takiego zdarzenia może być sytuacja, gdy z powodu niepoprawnie prowadzonej dokumentacji nie można podjąć szybko właściwej decyzji w stosunku do pacjenta, u którego nastąpiło gwałtowne pogorszenie stanu zdrowia. Łatwo wyobrazić sobie sytuację, w której lekarz dyżurny, który wcześniej nie znał chorego, nie może szybko zareagować na jego stan, ponieważ w historii pacjenta brak jest właściwych obserwacji lub są one wystarczająco nieczytelne [4]. Na inny przykład zwraca uwagę Sąd Najwyższy, który uznał za błąd organizacyjny sytuację, w której przechowywano silnie toksycznie działający środek na oddziale szpitalnym w szafce obok leków. Nietrudno sobie wyobrazić, jak szybko brak zadbania o poprawne przechowywanie substancji toksycznych doprowadzić może do tragedii [26]. Taka sama sytuacja ma miejsce w przypadku błędnego oznaczenia leków czy braku troski o sterylność drobnych narzędzi lub środków opatrunkowych. Sztandarowym wręcz przykładem omawianego rodzaju błędu, przytaczanym przez literaturę prawniczą, jest dopuszczenie przez ordynatora szpitala do pełnienia samodzielnych dyżurów na oddziale chirurgicznym przez lekarza dentystę. Lekarz ów w czasie pełnienia dyżuru podjął się operacji pacjenta, w wyniku której poniósł on ciężki uszczerbek na zdrowiu [33]. Za błąd organizacyjny uznano także niedopatrzenie dyrektora szpitala, związane z brakiem dbałości o zapewnienie sprawności awaryjnego zabezpieczenia prądu. W sytuacji wyłączenia prądu w sieci miejskiej, niesprawny agregat naraził życie noworodków leżących w inkubatorach oraz pacjentów poddawanych w czasie zabiegom operacyjnym [4]. V. Z przeglądu literatury wynika, że różne przejawy błędów organizacyjnych w służbie zdrowia mających ujemne skutki dla zdrowia, a czasami życia chorych, nie są zjawiskami rzadkimi zarówno w Polsce, jak i na świecie. Ocenia się, że co roku w amerykańskich szpitalach więcej ludzi umiera po niewłaściwej kuracji i wskutek zaniedbań personelu, niż ginie w wypadkach samochodowych, lotniczych, z powodu samobójstw, zatruć i utonięć. Liczba śmiertelnych ofiar błędnych terapii i stosowania niewłaściwych leków sięga w Stanach Zjednoczonych od 44 tys. do 98 tys. rocznie. Tylko z powodu niewłaściwego stosowania leków umiera więcej ludzi niż na skutek wypadków przy pracy. Ponadto co roku około miliona pacjentów doznaje w szpitalach ciężkich uszkodzeń fizycznych i psychicznych, choć nie kończą się one zgonem. Wiele z tych zdarzeń ma także przyczyny w błędnych decyzjach organizacyjnych. W Polsce statystyki odnoszące się do liczby zaistniałych rocznie incydentów błędów organizacyjnych nie jest prowadzona. Zważywszy jednak, że typowym przykładem błędów organizacyjnych są zakażenia szpitalne, to ze szczątkowych danych szacunkowych Polskiego Towarzystwa Zakażeń Szpitalnych opublikowanych w 2001 roku wyłania się obraz przerażający: w naszych szpitalach zaraża się rocznie prawdopodobnie niemal pół miliona osób, a umiera z tego powodu co najmniej tys., a więc znacznie więcej, niż ginie w wypadkach drogowych. Zdając sobie sprawę z tego, że powyższe dane nie są w pełni wiarygodne, warto zauważyć, że wskazują one na istotność i rozmiar przedstawianego w niniejszym artykule problemu. Jak słusznie zauważa się w doktrynie prawniczej, przyczyny dające asumpt do powstawania organizacyjnych błędów medycznych leżą między innymi w znacznej części po stronie niedostatecznego finansowania polskiej służby zdrowia. Powszechnie wiadomo, że środki przeznaczone na finansowanie opieki zdrowotnej są daleko mniejsze od rzeczywistych potrzeb. Innymi słowy od lekarzy wymaga się świadczenia usług medycznych na najwyższym poziomie, dając im do dyspozycji często przestarzały sprzęt, niewystarczającą ilość narzędzi i leków i nienajlepsze warunki lokalowe. Trudna sytuacja zmusza zarządzających placówkami medycznymi do racjonalnego gospodarowania przydzielonymi środkami finan-

4 Organizacyjny błąd medyczny 291 sowymi. Nie każdy jednak jest w stanie podołać takiemu zadaniu, co pociąga za sobą szereg nieprawidłowości organizacyjnych, które skutkować mogą powstaniem uszczerbku na zdrowiu pacjenta [7, 15]. VI. W aktualnym stanie prawnym nie ma już wątpliwości, że wobec pacjenta, który w wyniku działalności lekarza, a często pośrednio również zakładu opieki zdrowotnej funkcjonującego poprzez bezimiennego pracownika służby zdrowia, doznał szkody, to sprawca tej szkody poniesie odpowiedzialność, jeżeli spełnione zostaną przewidziane prawem przesłanki [5]. Publiczny zakład opieki zdrowotnej ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną pacjentowi wskutek niewłaściwej organizacji zakładu leczniczego, braku odpowiedniego personelu, nieodpowiednich warunków zabiegu czy leczenia. Tą winę organizacyjną, można przypisać zarówno konkretnemu lekarzowi, jak i zakładowi leczniczemu. I tak na przykład publiczny zakład opieki zdrowotnej odpowiada za: nieuzasadnioną odmowę przyjęcia pacjenta do szpitala [27], skutki niezbadania chorego przez lekarza po przyjęciu do szpitala, brak w szpitalu odpowiedniej liczby wymaganych dla jego działania doświadczonych lekarzy i specjalistów, co naraża chorego na pogorszenie stanu zdrowia albo śmierć [17], zaniedbania w zakresie organizacji bezpieczeństwa, higieny i opieki nad chorym podczas jego pobytu w zakładzie leczniczym [22], zwłokę w udzieleniu pomocy lekarskiej w wypadku, gdy pomoc lekarska tylko wówczas mogła być skuteczna, gdyby natychmiast została udzielona (np. gdy pacjent w wyniku złej organizacji placówki zbyt długo przebywa na izbie przyjęć), szkody powstałe w wyniku posługiwania się wadliwymi przyrządami lub urządzeniami [25], wadliwość identyfikacji pacjenta i dokonanie zabiegu na innym chorym lub omyłkowe dokonanie innego zabiegu [20], ograniczenie lekarzy w wyborze środków lekarskich lub technicznych, złe warunki lecznicze i sanitarne szpitala, wadliwe rozmieszczenie chorych, uchybienia w zakresie organizacji leczenia, dokonywanie opatrunków niezgodnie z zasadami aseptyki [24], za zakażenia szpitalne [18, 19], wadliwą organizację przechowywania leków i środków toksycznych silnie trujących, jeżeli stało się to przyczyną wyrządzenia pacjentowi szkody [11-13]. Zakończenie Podstawowym warunkiem sprawnego funkcjonowania współczesnych zakładów opieki zdrowotnej jest właściwa ich organizacja. System organizacyjny podążając za postępem nauki musi ciągle ewoluować, aby osiągać wyższe stopnie doskonałości. Dzięki temu zjawisku praca złożonych zespołów specjalistycznych, stworzonych do realizacji skomplikowanych zadań leczniczo-diagnostycznych w odniesieniu do chorymi, jest w ogóle możliwa. Dobra organizacja może znacznie wpływać na zmniejszenie ewentualnych błędów popełnionych podczas profilaktyki, diagnostyki i leczenia chorego. Często zapominamy, że to właśnie odpowiednia organizacja i zarządzanie placówkami medycznymi ma ogromne znaczenie dla jakości świadczonych usług medycznych. Powszechnie wiadomo, że błędna organizacja może skutecznie zniweczyć wysiłki lekarzy. Tymczasem w większości opracowań na temat błędów medycznych, o błędzie organizacyjnym wspomina się marginalnie, minimalizując jego znaczenie w praktyce. Czas jednak zdać sobie sprawę, że tak nie jest. Piśmiennictwo [1] Boratyńska M., Konieczniak P. (2001) Prawa pacjenta, Warszawa: [2] Ciszewski J. (2002) Prawa pacjenta w aspekcie odpowiedzialności lekarza za niektóre szkody medyczne, Gdańsk: [3] Filar M., Krześ S., Marszałkowska-Krześ E., Zaborowski P. (2004) Odpowiedzialność lekarzy i zakładów opieki zdrowotnej, Warszawa: 152. [4] Marek Z. (2007) Błąd medyczny, odpowiedzialność etycznodeontologiczna i prawna lekarza, Kraków: 77, [5] Najberg A. (2007) Podstawowe reguły odpowiedzialności cywilnej w kontekście wykonywania zawodu lekarza, Edukacja Prawnicza: 11(92). [6] Nesterowicz M. (2007) Prawo medyczne, Toruń: , [7] M. Labdon (2003) Niebezpieczne szpitale, Menedżer Zdrowia: 5, [8] Liszewska A. (2009) Odpowiedzialność karna lekarza za błąd w sztuce lekarskiej, Edukacja Prawnicza: 5(1007). [9] Liszewska A. (1998) Odpowiedzialność karna za błąd w sztuce lekarskiej, Kraków: 28, 154, 190, 196. [10] Pawelczyk B. (2008) Deliktowa odpowiedzialność cywilna zakładu opieki zdrowotnej za działania dyrektora i ordynatora, [w:] J. Haberko, R. Kocyłowski, B. Pawelczyk, Lege artis. Problemy prawa medycznego, Poznań: [11] Safjan M., (2001) Odpowiedzialność odszkodowawcza za nienależytą jakość świadczeń medycznych, Prawo i Medycyna: 9, [12] Safjan M. (1991) Współczesne tendencje i dylematy odpowiedzialności cywilnej lekarza, Przegląd Sądowy: 3, 14. [13] Sośniak M. (1989) Cywilna odpowiedzialność lekarza, Warszawa: 44. [14] Śliwka M. (2008) Prawa pacjenta w prawie polskim na tle prawnoporównawczym, Toruń: 59. [15] Tołłoczko T. (2001) Błąd lekarski, Prawo i Medycyna: 9, [16] Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (tekst jednolity z 2007 r. Dz. U. Nr 14, poz. 89 z późn. zm.). [17] Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2002 r., I A Ca 214/02. [18] Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 14 października 1992 r., I Acr 374/92, OSA Kr II, poz. 44.

5 292 L. Podciechowski, A. Królikowska, P. Hincz, J. Wilczyński [19] Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 2006 r., I C 496/04. [20] Uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1952 r., C 584/52, Państwo i Prawo z 1953 r., Nr 8-9, s [21] Uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 17 lutego 1967 r., I CR 435/66, OSN 1967, poz [22] Uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 1969 r., II CR 294/69, OSPiKA 1970, poz [23] Uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 września 1973 r., I KR 116/72, OSNKW 1974, Nr 2, poz. 26. [24] Uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 1973 r., II CR 692/73, OSPiKA 1975, poz. 94. [25] Uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 mają 1983 r., IV CR 118/83, OSN 12/1983, poz [26] Uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 27 października 1983 r., II KR 219/83, OSPiKA 1984, z. 11, poz [27] Uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2002 r., ICKN 1386/00, lex [28] Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 4 kwietnia 2002 r., I C 656/99 (2004) Prawo i Medycyna: 3. [29] Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 4 października 1999 r., I C 708/96 (2001) Prawo i Medycyna: 9. [30] Wanatowska W., Kulesza W. (1998) Odpowiedzialność prawna lekarza, Warszawa: [31] Zajdel (2008) Prawo w medycynie dla lekarzy specjalności zabiegowych, Łódź: [32] Zajdel J. (2008) Kompendium prawa medycznego. Podręcznik dla lekarzy, Łódź: 22. [33] Zoll A. (1988) Odpowiedzialność karna lekarza za niepowodzenie w leczeniu, Warszawa: 74. J Lech Podciechowski Klinika Medycyny Matczyno-Płodowej Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi Łódź, ul. Rzgowska 281/289, Poland Organizational medical errors Experience shows, that practical meaning of the organizational medical errors is insignificant whereas, Polish judicature assigns a great weight to this issue. Organizational medical error in a definitely unfavourable way affects final effect of medical activity, often being the reason of failures. This article deals with the revision of views on organizational medical error, basing on literature of the subject and experiences resulting from judicature. Key words: medical error, organizational medical error

Audyt Bezpieczna Klinika - innowacyjne narzędzie analizy ryzyka prawnego działalności szpitala. dr Marek Koenner, radca prawny

Audyt Bezpieczna Klinika - innowacyjne narzędzie analizy ryzyka prawnego działalności szpitala. dr Marek Koenner, radca prawny Audyt Bezpieczna Klinika - innowacyjne narzędzie analizy ryzyka prawnego działalności szpitala dr Marek Koenner, radca prawny Przesłanki Audytu rosnąca liczba postępowań w sprawach o błędy medyczne, zarówno

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność karna lekarza

Odpowiedzialność karna lekarza Sławomir Turkowski Odpowiedzialność karna lekarza Zakres i skuteczne ograniczenie odpowiedzialności karnej Warszawa 2012 2 Odpowiedzialność karna lekarza Zakres i skuteczne ograniczenie odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Roszczenia pacjentów w kierunku błędu formalnego? dr Monika Urbaniak

Roszczenia pacjentów w kierunku błędu formalnego? dr Monika Urbaniak Roszczenia pacjentów w kierunku błędu formalnego? dr Monika Urbaniak Roszczenia odszkodowawcze Pacjent, który w wyniku leczenia w podmiocie leczniczym z powodu zawinionego działania osób tam zatrudnionych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 8/12. Dnia 20 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 8/12. Dnia 20 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 8/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 20 kwietnia 2012 r. SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa małoletniego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 15. Wstęp... 17

Spis treści. Wykaz skrótów... 15. Wstęp... 17 Spis treści Spis treści Wykaz skrótów................................................ 15 Wstęp......................................................... 17 ROZDZIAŁ 1. Podstawy odpowiedzialności cywilnej

Bardziej szczegółowo

Uchybienia w dokumentacji lekarskiej

Uchybienia w dokumentacji lekarskiej Uchybienia w dokumentacji lekarskiej Tym razem zamiast relacji z procesu,informacja Najwyższej Izby Kontroli, która zbadała w jaki sposób lekarze prowadzą swoją dokumentację. Wyniki są raczej porażające,

Bardziej szczegółowo

Reżimy odpowiedzialności prawnej lekarzy za błędy medyczne

Reżimy odpowiedzialności prawnej lekarzy za błędy medyczne Reżimy odpowiedzialności prawnej lekarzy za błędy medyczne Łukasz Dyba Radca prawny Kancelaria Prawna Sokrates Janusz Kaczmarek, Łukasz Dyba i Wspólnicy Spółka Komandytowa Wprowadzenie Niniejszy artykuł

Bardziej szczegółowo

Błąd medyczny. Przesłanki błędu i jego rodzaje. dr med. ElŜbieta Skupień Instytut Ekspertyz Sądowych im.prof.dra Jana Sehna w Krakowie

Błąd medyczny. Przesłanki błędu i jego rodzaje. dr med. ElŜbieta Skupień Instytut Ekspertyz Sądowych im.prof.dra Jana Sehna w Krakowie Błąd medyczny. Przesłanki błędu i jego rodzaje dr med. ElŜbieta Skupień Instytut Ekspertyz Sądowych im.prof.dra Jana Sehna w Krakowie O niedoskonałych lekarzach Traktat z roku 1519. Zawierał sankcje karne

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 20 kwietnia 2012 r., III CZP 8/12. Sędzia SN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca)

Uchwała z dnia 20 kwietnia 2012 r., III CZP 8/12. Sędzia SN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) 126 Uchwała z dnia 20 kwietnia 2012 r., III CZP 8/12 Sędzia SN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Barbara Myszka Sędzia SN Maria Szulc Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej

Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej Dr n. med. Grażyna Rogala-Pawelczyk Uniwersytet Medyczny w Lublinie Warszawa 09.04.2011 ZAWÓD System czynności czy prac, który jest wewnętrznie spójny, skierowany

Bardziej szczegółowo

Mateusz Kościelniak starszy specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych, aplikant radcowski

Mateusz Kościelniak starszy specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych, aplikant radcowski Mateusz Kościelniak starszy specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych, aplikant radcowski Odpowiedzialność za zdarzenia medyczne część 1 pojęcie błędu medycznego Z roku na rok wzrasta ilość osób poszkodowanych

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Kordel Pracownia Prawa Medycznego Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Krzysztof Kordel Pracownia Prawa Medycznego Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Błąd medyczny Krzysztof Kordel Pracownia Prawa Medycznego Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Lekarz ma kłopoty z prawem gdy: Leczy, a nie powinien

Bardziej szczegółowo

Karta Praw Pacjenta (wyciąg)

Karta Praw Pacjenta (wyciąg) Karta Praw Pacjenta (wyciąg) Prawa pacjenta są zbiorem praw, zawartych między innymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ ZA ZDARZENIA ZWIĄZANE Z ZAKAŻENIAMI SZPITALNYMI DOKTOR NAUK PRAWNYCH ANNA DALKOWSKA SĘDZIA

PODSTAWY ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ ZA ZDARZENIA ZWIĄZANE Z ZAKAŻENIAMI SZPITALNYMI DOKTOR NAUK PRAWNYCH ANNA DALKOWSKA SĘDZIA PODSTAWY ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ ZA ZDARZENIA ZWIĄZANE Z ZAKAŻENIAMI SZPITALNYMI DOKTOR NAUK PRAWNYCH ANNA DALKOWSKA SĘDZIA Akty prawne wyznaczające granice prawnego bezpieczeństwa USTAWA O DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

STAN FAKTYCZNY. Fakty dotyczące sprawy, przedstawione przez powódkę, mogą zostać podsumowane następująco.

STAN FAKTYCZNY. Fakty dotyczące sprawy, przedstawione przez powódkę, mogą zostać podsumowane następująco. 19 czerwca 2009 SEKCJA CZWARTA Nr wniosku 46132/08 przez Z przeciwko Polsce złożone dnia 16 września 2008 STAN FAKTYCZNY FAKTY Powódka, Z, jest obywatelką Polski urodzoną w 1951 i zamieszkałą w Pile. Jest

Bardziej szczegółowo

KARTA PRAW PACJENTA. / w oparciu o Deklarację Praw Pacjenta WHO / I. Wartości ludzkie a funkcjonowanie systemu opieki zdrowotnej.

KARTA PRAW PACJENTA. / w oparciu o Deklarację Praw Pacjenta WHO / I. Wartości ludzkie a funkcjonowanie systemu opieki zdrowotnej. KARTA PRAW PACJENTA / w oparciu o Deklarację Praw Pacjenta WHO / I. Wartości ludzkie a funkcjonowanie systemu opieki zdrowotnej. 1. Każdy ma prawo do poszanowania swojej osoby jako osoby ludzkiej. 2. Każdy

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA

ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA dr n. med. Marta Rorat Katedra Medycyny Sądowej, Zakład Prawa Medycznego UM we Wrocławiu ISTOTA ODPOWIEDZIALNOŚCI KARNEJ Art. 1. 1. Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko,

Bardziej szczegółowo

POLSKA KARTA PRAW PACJENTA

POLSKA KARTA PRAW PACJENTA POLSKA KARTA PRAW PACJENTA podstawowe unormowania prawne wynikające z ustawy zasadniczej - Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) określone w ustawach *: I. Prawa pacjenta wynikające

Bardziej szczegółowo

KARTA PRAW PACJENTA. Przepisy ogólne

KARTA PRAW PACJENTA. Przepisy ogólne KARTA PRAW PACJENTA Podstawowe unormowania prawne określone w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. 2009 nr.52 poz.417). Przepisy ogólne 1. Przestrzeganie

Bardziej szczegółowo

Karta Praw Pacjenta Zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskie (Dz.U z 1997 Nr 78, poz. 483 ze zm.)

Karta Praw Pacjenta Zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskie (Dz.U z 1997 Nr 78, poz. 483 ze zm.) Karta Praw Pacjenta Zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskie (Dz.U z 1997 Nr 78, poz. 483 ze zm.) 1. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia art. 68 ust. 1 Konstytucji, 2. Każdy obywatel ma prawo do równego

Bardziej szczegółowo

Klauzula sumienia w służbie zdrowia

Klauzula sumienia w służbie zdrowia MICHAŁ BALICKI Klauzula sumienia w służbie zdrowia Podstawowym zadaniem klauzuli sumienia jest zapewnienie lekarzom, pielęgniarkom oraz położnym możliwości wykonywania zawodu w zgodzie z własnym sumieniem.

Bardziej szczegółowo

PRAWO DLA LEKARZY SEMINARIUM DLA STUDENTÓW WUM. Warszawa, 26.02.2015

PRAWO DLA LEKARZY SEMINARIUM DLA STUDENTÓW WUM. Warszawa, 26.02.2015 PRAWO DLA LEKARZY SEMINARIUM DLA STUDENTÓW WUM Warszawa, 26.02.2015 PROWADZĄCY Dr hab. Maria Boratyńska WPiA UW Mgr adw. Oskar Luty Kancelaria DFL Legal WYKŁAD NR 1 Podstawowe pojęcia prawa Ogólne informacje

Bardziej szczegółowo

STATUT. Samodzielnego Publicznego Zakładu Podstawowej Opieki Zdrowotnej w Białej

STATUT. Samodzielnego Publicznego Zakładu Podstawowej Opieki Zdrowotnej w Białej Zmiany z 11,2007 STATUT Samodzielnego Publicznego Zakładu Podstawowej Opieki Zdrowotnej w Białej I. Postanowienia ogólne & 1. Samodzielny Publiczny Zakład Podstawowej Opieki Zdrowotnej w Białej, zwany

Bardziej szczegółowo

Prawa i obowiązki pacjenta

Prawa i obowiązki pacjenta Prawa i obowiązki pacjenta Podstawowe unormowania prawne Wynikają one z ustawy zasadniczej - Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) oraz następujących ustaw: z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

U M O W A. na udzielanie świadczeń zdrowotnych zwanych dalej świadczeniami

U M O W A. na udzielanie świadczeń zdrowotnych zwanych dalej świadczeniami Wzór kontraktu U M O W A na udzielanie świadczeń zdrowotnych zwanych dalej świadczeniami zawarta w dniu.. w Ostrowi Mazowieckiej pomiędzy: SAMODZIELNYM PUBLICZNYM ZESPOŁEM ZAKŁADÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ W

Bardziej szczegółowo

KARTA PRAW PACJENTA podstawowe unormowania prawne wynikające z ustawy zasadniczej - Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz.

KARTA PRAW PACJENTA podstawowe unormowania prawne wynikające z ustawy zasadniczej - Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. KARTA PRAW PACJENTA podstawowe unormowania prawne wynikające z ustawy zasadniczej - Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późniejszymi zmianami) określone w ustawach: z dnia 6

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA MEDYCZNE 2012

UBEZPIECZENIA MEDYCZNE 2012 Tytuł prezentacji UBEZPIECZENIA MEDYCZNE 2012 Oferta INTER Polska dla środowiska medycznego Małgorzata Ziółkowska - Oddział w Katowicach Śląska Izba Lekarska, 23 stycznia 2012r. Dla ułatwienia przyswojenia

Bardziej szczegółowo

Centrum Chirurgii Krótkoterminowej EPIONE KARTA PRAW PACJENTA

Centrum Chirurgii Krótkoterminowej EPIONE KARTA PRAW PACJENTA EPIONE KARTA PRAW PACJENTA Wydanie 1/6/05/2016 I. Prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych (opieki, leczenia) 1. Pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2015

Warszawa, dnia r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2015 Warszawa, dnia 06.02.2016 r. Katarzyna Kalinko Pododdział Toksykologii Szpital Praski w Warszawie ul. Aleja Solidarności 67 03-401 Warszawa telefon: 505186431 fax.: 22 6196654 email: k.kalinko@onet.eu

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY REGULAMIN Oddziału Pediatrycznego Wojewódzkiego Szpitala im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu

SZCZEGÓŁOWY REGULAMIN Oddziału Pediatrycznego Wojewódzkiego Szpitala im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu Załącznik Nr 1.5 SZCZEGÓŁOWY REGULAMIN Oddziału Pediatrycznego Wojewódzkiego Szpitala im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu 1 1. Pracą oddziału kieruje Ordynator, któremu podlega cały personel.

Bardziej szczegółowo

Postępowania karne i cywilne związane z wypadkiem lotniczym z punktu widzenia biegłego sądowego

Postępowania karne i cywilne związane z wypadkiem lotniczym z punktu widzenia biegłego sądowego System zarządzania bezpieczeństwem. w organizacjach lotnictwa cywilnego Uczelnia Łazarskiego, Warszawa, 18 marca 2014 Postępowania karne i cywilne związane z wypadkiem lotniczym z punktu widzenia biegłego

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt IV CK 69/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 sierpnia 2005 r. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

UMOWA o udzielanie świadczeń zdrowotnych

UMOWA o udzielanie świadczeń zdrowotnych UMOWA o udzielanie świadczeń zdrowotnych Załącznik Nr 2 Zawarta w dniu 01.02.2017 r. pomiędzy Samodzielnym Publicznym Zespołem Zakładów Opieki Zdrowotnej Sanatorium im. Jana Pawła II w Górnie reprezentowanym

Bardziej szczegółowo

Ordynator: lek. Kazimierz Błoński. Z-ca ordynatora. lek. Rębisz Wojciech. Pielęgniarka oddziałowa. mgr Iwona Makuch. ordynator

Ordynator: lek. Kazimierz Błoński. Z-ca ordynatora. lek. Rębisz Wojciech. Pielęgniarka oddziałowa. mgr Iwona Makuch. ordynator Szpitalny Oddział Ratunkowy Ordynator: lek. Kazimierz Błoński Z-ca ordynatora lek. Rębisz Wojciech Pielęgniarka oddziałowa mgr Iwona Makuch Telefony : ordynator 77 408 79 72 dyspozytornia 77 408 79 70

Bardziej szczegółowo

ocena zabezpieczenia kadry pielęgniarskiej Nie dotyczy. jednostki, które należy restruktyzować (podać przyczyny)

ocena zabezpieczenia kadry pielęgniarskiej Nie dotyczy. jednostki, które należy restruktyzować (podać przyczyny) Katarzyna Dzierżanowska-Fangrat Warszawa, 15. 02. 2016 Zakład Mikrobiologii i Immunologii Klinicznej Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Aleja Dzieci Polskich 20 04-730 Warszawa 22 815 7270; 22 815

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia typowe (zgodne z art. 12a ustawy o działalności ubezpieczeniowej)

I. Postanowienia typowe (zgodne z art. 12a ustawy o działalności ubezpieczeniowej) Ogólne Warunki Grupowego Ubezpieczenia na Życie Pracowników i Ich Rodzin HESTIA RODZINA data wejścia w życie o.w.u. 10 sierpnia 2007 r. I. Postanowienia typowe (zgodne z art. 12a ustawy o działalności

Bardziej szczegółowo

U M O W A. na udzielanie świadczeń zdrowotnych zwanych dalej świadczeniami

U M O W A. na udzielanie świadczeń zdrowotnych zwanych dalej świadczeniami U M O W A na udzielanie świadczeń zdrowotnych zwanych dalej świadczeniami zawarta w dniu.. r. w Ostrowi Mazowieckiej pomiędzy: SAMODZIELNYM PUBLICZNYM ZESPOŁEM ZAKŁADÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ W OSTROWI MAZOWIECKIEJ

Bardziej szczegółowo

Wojewódzkim Zespołem Lecznictwa Psychiatrycznego w Olsztynie

Wojewódzkim Zespołem Lecznictwa Psychiatrycznego w Olsztynie UMOWA Nr /2013 pomiędzy: zawarta w dniu. 2013 roku Wojewódzkim Zespołem Lecznictwa Psychiatrycznego w Olsztynie Aleja Wojska Polskiego 35, 10-228 Olsztyn zwanym w dalszych postanowieniach niniejszej umowy

Bardziej szczegółowo

Diana Renata Bożek. Odpowiedzialność za nieudane transplantacje: perspektywa cywilnoprawna i ubezpieczeniowa

Diana Renata Bożek. Odpowiedzialność za nieudane transplantacje: perspektywa cywilnoprawna i ubezpieczeniowa Diana Renata Bożek Odpowiedzialność za nieudane transplantacje: perspektywa cywilnoprawna i ubezpieczeniowa Wprowadzenie Przeszczepy narządów, choć nie budzą już może takich dyskusji jak jeszcze kilkadziesiąt

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 17 listopada 2000 r. II UKN 49/00

Wyrok z dnia 17 listopada 2000 r. II UKN 49/00 Wyrok z dnia 17 listopada 2000 r. II UKN 49/00 Dopuszczenie do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonych stanowiskach (art. 229

Bardziej szczegółowo

Dotyczy : ISO 9001: 2008, AKREDYTACJA CMJ. Procedura. Stanowisko: Imię i Nazwisko Data Podpis. Opracował: Położna Anna Zimny

Dotyczy : ISO 9001: 2008, AKREDYTACJA CMJ. Procedura. Stanowisko: Imię i Nazwisko Data Podpis. Opracował: Położna Anna Zimny PROCEDURA: Postępowanie z Pacjentem na wypadek braku możliwości udzielenia świadczenia zdrowotnego w postaci terminacji ciąży z uwagi na skorzystanie przez lekarzy z klauzuli sumienia Stanowisko: Imię

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek

POSTANOWIENIE. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek Sygn. akt III CSK 17/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 18 listopada 2015 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 23 czerwca 1999 r. II UKN 12/99

Wyrok z dnia 23 czerwca 1999 r. II UKN 12/99 Wyrok z dnia 23 czerwca 1999 r. II UKN 12/99 W razie zawinionego naruszenia przez pracownika przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spoczywa na nim ciężar dowodu, że wypadek nastąpił także z innej,

Bardziej szczegółowo

Kierownik jednostki sektora finansów publicznych Prawa, obowiązki, odpowiedzialność (cz. II)

Kierownik jednostki sektora finansów publicznych Prawa, obowiązki, odpowiedzialność (cz. II) Druga część tego cyklu poświęcona jest domniemaniu odpowiedzialności kierownika jednostki za całość gospodarki finansowej jednostki sektora finansów publicznych. Niniejsze opracowanie jest drugim z cyklu

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDŹ NA PYTANIE PRAWNE

ODPOWIEDŹ NA PYTANIE PRAWNE Sopot, dnia 25 maja 2016 r. Sygn.: 001890 ODPOWIEDŹ NA PYTANIE PRAWNE skierowane przez Zleceniodawcę Pana Pawła Ruszczykowskiego w dniu 24 maja 2016 r. o godzinie 16:09 w ramach abonamentu Lex Secure 24h

Bardziej szczegółowo

Minimalne normy zatrudnienia pielęgniarek i położnych Radca prawny Aleksandra Krzemińska

Minimalne normy zatrudnienia pielęgniarek i położnych Radca prawny Aleksandra Krzemińska Minimalne normy zatrudnienia pielęgniarek i położnych Radca prawny Aleksandra Krzemińska Opole, 20 lutego 2013 r. Podstawa prawna: Art. 50 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

Bardziej szczegółowo

Prawo. dr J. Święcki. 1 ECTS F-2-P-P-03 Forma studiów /liczba godzin studia /liczba punktów ECTS: stacjonarne w/ćw

Prawo. dr J. Święcki. 1 ECTS F-2-P-P-03 Forma studiów /liczba godzin studia /liczba punktów ECTS: stacjonarne w/ćw Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające / wymagania wstępne: Nazwa modułu (przedmiot lub grupa przedmiotów): Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY

REGULAMIN ORGANIZACYJNY REGULAMIN ORGANIZACYJNY Podmiotu leczniczego prowadzonego przez przedsiębiorcę Bożenę Maciek-Haściło prowadzącego działalność leczniczą Przychodnia Leczenia Uzależnień i Współuzależnienia 1 1. Regulamin

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY ODDZIAŁU PSYCHIATRYCZNEGO WSZ W KALISZU

REGULAMIN ORGANIZACYJNY ODDZIAŁU PSYCHIATRYCZNEGO WSZ W KALISZU REGULAMIN ORGANIZACYJNY ODDZIAŁU PSYCHIATRYCZNEGO WSZ W KALISZU Oddział Psychiatryczny wchodzi w skład WSZ im. L. Perzyny w Kaliszu. Swoją działalność prowadzi na podstawie następujących przepisów prawa:

Bardziej szczegółowo

Karta Praw Pacjenta. Zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskie (Dz.U z 1997 Nr 78, poz. 483 ze zm.)

Karta Praw Pacjenta. Zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskie (Dz.U z 1997 Nr 78, poz. 483 ze zm.) Karta Praw Pacjenta Zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskie (Dz.U z 1997 Nr 78, poz. 483 ze zm.) 1. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia art. 68 ust. 1 Konstytucji, 2. Każdy obywatel ma prawo do równego

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Korzeniowski

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Korzeniowski Sygn. akt I UK 402/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 22 marca 2012 r. SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania S. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o odszkodowanie, po

Bardziej szczegółowo

Wada postępowania o udzielenie zamówienia przegląd orzecznictwa. Wpisany przez Katarzyna Gałczyńska-Lisik

Wada postępowania o udzielenie zamówienia przegląd orzecznictwa. Wpisany przez Katarzyna Gałczyńska-Lisik Do tego rodzaju wad Sąd Okręgowy w Warszawie zaliczył błędne ustalenie zasad punktacji, która nie uwzględniała sposobu wyboru oferty, gdy dwie lub więcej z nich miały taką samą liczbę punktów. Jedną z

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA

ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA GENOWEFA REJMAN ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Warszawa 11 Spis treści Wstęp 7 Rozdział I Pojęcie odpowiedzialności i różne jej formy 9 1. Analiza odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

UMOWA na udzielanie świadczeń zdrowotnych

UMOWA na udzielanie świadczeń zdrowotnych UMOWA na udzielanie świadczeń zdrowotnych zawarta w Parzymiechach w dniu. 2012r. pomiędzy: Niepublicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej Ośrodkiem Terapii Uzależnień sp. z o.o. w Parzymiechach, reprezentowaną

Bardziej szczegółowo

Interpretacja indywidualna Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu 19 kwietnia 2011 r. ILPP1/443-94/11-2/MS INTERPRETACJA INDYWIDUALNA UZASADNIENIE

Interpretacja indywidualna Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu 19 kwietnia 2011 r. ILPP1/443-94/11-2/MS INTERPRETACJA INDYWIDUALNA UZASADNIENIE Interpretacja indywidualna Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu 19 kwietnia 2011 r. ILPP1/443-94/11-2/MS INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b 1 i 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie diagnostyka laboratoryjna za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie diagnostyka laboratoryjna za rok 2014 Marta Faryna Warszawa, 12 lutego 2015 Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej Wydziału Nauki o Zdrowiu Warszawski Uniwersytet Medyczny 02-097 Warszawa, Banacha 1a tel. 5992405, fax. 5992104, marta.faryna@wum.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Prawo w psychiatrii. Marcin Wojnar

Prawo w psychiatrii. Marcin Wojnar Prawo w psychiatrii Marcin Wojnar Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego (z dnia 19 sierpnia 1994 r.) Art. 22 1. Przyjęcie osoby z zaburzeniami psychicznymi do szpitala psychiatrycznego następuje za jej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 01.02.2015. Lidia Popek. Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul.

Warszawa, 01.02.2015. Lidia Popek. Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul. Lidia Popek Warszawa, 01.02.2015 Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul. Sobieskiego 9 tel. 22 4582806; fax22 6421272 ; email. lpopek@ipi.edu.pl Raport

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3 Rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych.

Rozdział 3 Rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych. Aneks nr 1/2013 z dnia 20.02.2013 r. do Regulaminu Organizacyjnego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Rzeszowie czerwiec, 2012 rok 1. Rozdział 3 Rodzaj

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) Sygn. akt V CSK 556/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 27 listopada 2013 r. SSN Anna Kozłowska (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 19 kwietnia 2000 r. II UKN 521/99

Wyrok z dnia 19 kwietnia 2000 r. II UKN 521/99 Wyrok z dnia 19 kwietnia 2000 r. II UKN 521/99 Prawo do renty inwalidy wojskowego uzależnione jest od określonego w art. 30 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V CZ 66/13. Dnia 5 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V CZ 66/13. Dnia 5 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt V CZ 66/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 5 grudnia 2013 r. SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku I. S.

Bardziej szczegółowo

Regulamin Organizacyjny Gminnego Ośrodka Zdrowia w Lisewie

Regulamin Organizacyjny Gminnego Ośrodka Zdrowia w Lisewie Regulamin Organizacyjny Gminnego Ośrodka Zdrowia w Lisewie Rozdział I. Postanowienia ogólne. Rozdział II. Cele i zadania podmiotu. Rozdział III. Struktura organizacyjna. SPIS TREŚCI Rozdział IV. Zakres

Bardziej szczegółowo

Umowa - S.C./ /2012. pomiędzy Wojewódzkim Szpitalem im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu,

Umowa - S.C./ /2012. pomiędzy Wojewódzkim Szpitalem im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu, Umowa - S.C./ /2012 Zawarta w dniu 31.07.2012 r. w Tarnobrzegu pomiędzy Wojewódzkim Szpitalem im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu, ul. Szpitalna 1, NIP 867-18-81-486, REGON 000312573, KRS

Bardziej szczegółowo

O P I N I A P R A W N A. dotycząca samodzielnej opieki położnej podczas transportu kobiety ciężarnej do ośrodka o wyższym stopniu re ferencyjnym

O P I N I A P R A W N A. dotycząca samodzielnej opieki położnej podczas transportu kobiety ciężarnej do ośrodka o wyższym stopniu re ferencyjnym Opole, dnia 2 grudnia 2014 r. Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w Opolu ul. Świerkowa 24, 45-407 Opole O P I N I A P R A W N A dotycząca samodzielnej opieki położnej podczas transportu kobiety ciężarnej

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie zrealizowanych warsztatów z Rachunku kosztów

Podsumowanie zrealizowanych warsztatów z Rachunku kosztów Podsumowanie zrealizowanych warsztatów z Rachunku kosztów Nowoczesne zarządzanie w zakładach opieki zdrowotnej szkolenia z zakresu rachunku kosztów i informacji zarządczej oraz narzędzi restrukturyzacji

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) SSN Jerzy Kwaśniewski

POSTANOWIENIE. SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) SSN Jerzy Kwaśniewski Sygn. akt III UZP 1/10 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 8 kwietnia 2010 r. SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) SSN Jerzy Kwaśniewski Protokolant Anna

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNY APSEKT FUNKCJONOWANIA BIURA PRAW PACJENTA PRZY MINISTRZE ZDROWIA

PRAKTYCZNY APSEKT FUNKCJONOWANIA BIURA PRAW PACJENTA PRZY MINISTRZE ZDROWIA PRAKTYCZNY APSEKT FUNKCJONOWANIA BIURA PRAW PACJENTA PRZY MINISTRZE ZDROWIA BIURO PRAW PACJENTA PRZY MINISTRZE ZDROWIA STATUS PRAWNY: Państwowa jednostka budżetowa podległa ministrowi właściwemu do spraw

Bardziej szczegółowo

Projekt 1877. 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. 1245 i 1635 oraz z 2014 r. poz. 1802 i

Projekt 1877. 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. 1245 i 1635 oraz z 2014 r. poz. 1802 i Projekt USTAWA z dnia. 2015 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, ustawy o działalności leczniczej oraz ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw

Bardziej szczegółowo

Wojewódzkie komisje ds. orzekania o zdarzeniach medycznych Czy mamy się czego obawiać? dr Monika Urbaniak

Wojewódzkie komisje ds. orzekania o zdarzeniach medycznych Czy mamy się czego obawiać? dr Monika Urbaniak Wojewódzkie komisje ds. orzekania o zdarzeniach medycznych Czy mamy się czego obawiać? dr Monika Urbaniak Coraz większa liczba wniosków kierowanych do komisji Komisja rozpoznaje sprawy tylko i wyłącznie

Bardziej szczegółowo

STATUT. podmiotu leczniczego Szpitala Powiatowego w Wyrzysku Sp. z o. o. (tekst jednolity) Postanowienia ogólne 1.

STATUT. podmiotu leczniczego Szpitala Powiatowego w Wyrzysku Sp. z o. o. (tekst jednolity) Postanowienia ogólne 1. Załącznik do Uchwały Nr 24/2012 Zgromadzenia Wspólników Szpital Powiatowy w Wyrzysku Spółka z o. o. z dnia 25 czerwca 2012 r. STATUT podmiotu leczniczego Szpitala Powiatowego w Wyrzysku Sp. z o. o. (tekst

Bardziej szczegółowo

Zgoda pacjenta z zaburzeniami psychicznymi a ratowanie życia

Zgoda pacjenta z zaburzeniami psychicznymi a ratowanie życia Zgoda pacjenta z zaburzeniami psychicznymi a ratowanie życia 191 MARTA ŚWIEJKOWSKA Zgoda pacjenta z zaburzeniami psychicznymi a ratowanie życia Jedną z kluczowych wartości konstytucyjnych współcześnie

Bardziej szczegółowo

KARTA PRAW PACJENTA. przekazana do publicznej wiadomości Komunikatem Ministerstwa Zdrowia z dnia 11 grudnia 1998r.

KARTA PRAW PACJENTA. przekazana do publicznej wiadomości Komunikatem Ministerstwa Zdrowia z dnia 11 grudnia 1998r. KARTA PRAW PACJENTA przekazana do publicznej wiadomości Komunikatem Ministerstwa Zdrowia z dnia 11 grudnia 1998r. I. Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. z 1997r. nr 78, poz. 483) 1. KaŜdy ma prawo

Bardziej szczegółowo

Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Jan Cedzyński

Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Jan Cedzyński Warszawa, 05 czerwiec 2012 roku Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Jan Cedzyński Szanowna Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Na podstawie artykułu 191 i 192 uchwały Sejmu z dnia 30 lipca 1992 roku Regulamin

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia typowe (zgodne z art. 12a ustawy o działalności ubezpieczeniowej)

I. Postanowienia typowe (zgodne z art. 12a ustawy o działalności ubezpieczeniowej) Ogólne Warunki Grupowego Ubezpieczenia na Życie OPTIMUM Towarzystwo Ubezpieczeń na życie Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych S.A. data wejścia w życie o.w.u.- 10 sierpnia 2007 r. I. Postanowienia

Bardziej szczegółowo

Regulamin Portalu Podkarpackiego Oddziału Wojewódzkiego. w zakresie Portalu Personelu

Regulamin Portalu Podkarpackiego Oddziału Wojewódzkiego. w zakresie Portalu Personelu Załącznik do Zarządzenia nr 40/2015 Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w Rzeszowie z dnia 15 czerwca 2015 r. Regulamin Portalu Podkarpackiego Oddziału

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie KARDIOCHIRURGII za rok 2014 ( od dnia 16.06.2014.)

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie KARDIOCHIRURGII za rok 2014 ( od dnia 16.06.2014.) Warszawa 2015.02.10 Mariusz Kuśmierczyk Instytut Kardiologii 04-628 Warszawa ul. Alpejska 42 22 34 34 610, 22 34 34 548 mkusmierczyk@ikard.pl Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie KARDIOCHIRURGII

Bardziej szczegółowo

Spis treści VII. Rozdział 1. Wprowadzenie do etyki. Rozdział 2. Zarys dziejów etyki lekarskiej. Rozdział 3. Prawa pacjenta

Spis treści VII. Rozdział 1. Wprowadzenie do etyki. Rozdział 2. Zarys dziejów etyki lekarskiej. Rozdział 3. Prawa pacjenta Spis treści Rozdział 1. Wprowadzenie do etyki 1.1. Podstawowe pojęcia etyki ogólnej, niezbędne do zrozumienia zasad etyki lekarskiej i bioetyki..................................... 1 1.2. Pojęcia dobra

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii za rok 2014, w okresie 06.06-30.09.2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii za rok 2014, w okresie 06.06-30.09.2014 Marcin Wojnar Warszawa, 06.03.2015 Katedra i Klinika Psychiatryczna Warszawski Uniwersytet Medyczny ul. Nowowiejska 27, 00-665 Warszawa tel: 22 825 1236, fax: 22 825 1315 email: marcin.wojnar@wum.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Orzeczenie z dnia 4 listopada 1998 r. III SZ 1/98

Orzeczenie z dnia 4 listopada 1998 r. III SZ 1/98 Orzeczenie z dnia 4 listopada 1998 r. III SZ 1/98 Lekarz medycyny nie może godzić się na wykorzystywanie swojego nazwiska i tytułu przy wykonywaniu przez spółkę cywilną, której jest wspólnikiem, działalności

Bardziej szczegółowo

Informacja o grupowym ubezpieczeniu Wojażer dla uczestników i wolontariuszy Światowych Dni Młodzieży 2016

Informacja o grupowym ubezpieczeniu Wojażer dla uczestników i wolontariuszy Światowych Dni Młodzieży 2016 Informacja o grupowym ubezpieczeniu Wojażer dla uczestników i wolontariuszy Światowych Dni Młodzieży 2016 Kiedy potrzebne jest Ubezpieczenie? W przypadku nagłego zachorowania, nieszczęśliwego wypadku oraz

Bardziej szczegółowo

UMOWA o świadczenie usług zdrowotnych

UMOWA o świadczenie usług zdrowotnych UMOWA o świadczenie usług zdrowotnych Zawarta w dniu r. w Nowym Wiśniczu pomiędzy : Samodzielnym Publicznym Gminnym Zakładem Opieki Zdrowotnej z siedzibą w Nowym Wiśniczu, przy ul. Podzamcze 4, zarejestrowanym

Bardziej szczegółowo

Standardy Grupy ds. Zdrowia. Spotkanie ogólnopolskie partnerów projektu Standardy w Pomocy Warszawa, 27 września 2011

Standardy Grupy ds. Zdrowia. Spotkanie ogólnopolskie partnerów projektu Standardy w Pomocy Warszawa, 27 września 2011 Standardy Grupy ds. Zdrowia Spotkanie ogólnopolskie partnerów projektu Standardy w Pomocy Warszawa, 27 września 2011 Cel główny Cel główny: optymalny stan zdrowia osób bezdomnych (świadczeniobiorców) utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2014

Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2014 Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Katarzyna Kalinko Pododdział Toksykologii Szpital Praski w Warszawie ul. Aleja Solidarności 67 03-401 Warszawa fax.: 22 6196654 email: k.kalinko@onet.eu Raport Konsultanta

Bardziej szczegółowo

PROJEKT (ZAKŁAD PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZY) Umowa nr o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne zawarta w Kozienicach dnia.

PROJEKT (ZAKŁAD PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZY) Umowa nr o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne zawarta w Kozienicach dnia. Załącznik nr 3 do SWK pomiędzy: PROJEKT (ZAKŁAD PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZY) Umowa nr o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne zawarta w Kozienicach dnia. Samodzielnym Publicznym Zespołem Zakładów

Bardziej szczegółowo

ZDARZENIE NIEPOŻĄDANE I ICH ODDZIAŁYWANIA NA PRAKTYKĘ MEDYCZNĄ

ZDARZENIE NIEPOŻĄDANE I ICH ODDZIAŁYWANIA NA PRAKTYKĘ MEDYCZNĄ ZDARZENIE NIEPOŻĄDANE I ICH ODDZIAŁYWANIA NA PRAKTYKĘ MEDYCZNĄ w Szpitalu Klinicznym Przemienienia Pańskiego. ZDARZENIE NIEPOŻĄDANE TO : Uszczerbek na zdrowiu pacjenta, wywołany w trakcie diagnostyki i

Bardziej szczegółowo

W praktyce jest to używanie w stosunku do pielęgniarki i położnej słów wulgarnych, powszechnie uznanych za obelżywe, gesty.

W praktyce jest to używanie w stosunku do pielęgniarki i położnej słów wulgarnych, powszechnie uznanych za obelżywe, gesty. Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 34/2014 Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w Kaliszu z dnia 11.06.2014 r. w sprawie przyjęcia postępowania pielęgniarki/położnej objętej ochroną przewidzianą dla funkcjonariusza

Bardziej szczegółowo

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Resuscytacja Szpitale Uniwersyteckie Coventry i Warwickshire NHS Trust Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Informacje przeznaczone dla pacjentów szpitali Coventry and Warwickshire, ich

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia. w sprawie zatwierdzenia statutu I Szpitala Miejskiego im. dr. E.Sonnenberga w Łodzi.

UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia. w sprawie zatwierdzenia statutu I Szpitala Miejskiego im. dr. E.Sonnenberga w Łodzi. UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia Druk Nr 70/2004 Projekt z dnia 15 kwietnia 2004r. w sprawie zatwierdzenia statutu I Szpitala Miejskiego im. dr. E.Sonnenberga w Łodzi. Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 5 kwietnia 2000 r. II UKN 467/99

Wyrok z dnia 5 kwietnia 2000 r. II UKN 467/99 Wyrok z dnia 5 kwietnia 2000 r. II UKN 467/99 Naruszenie obowiązków przez pracownika, który uległ wypadkowi, jeżeli wystąpiło w okolicznościach, o których mowa w art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 12 czerwca

Bardziej szczegółowo

LEKARZ W OBLICZU PRAWA

LEKARZ W OBLICZU PRAWA LEKARZ W OBLICZU PRAWA Konferencja w ramach Programu Prawo i Medycyna I. Ogólne informacje o ELSA i IFMSA. Międzynarodowe Stowarzyszenie Studentów Medycyny IFMSA-Poland IFMSA- Poland jest organizacją zrzeszającą

Bardziej szczegółowo

Informacja o wyniku kontroli doraźnej. Określenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, które było przedmiotem kontroli

Informacja o wyniku kontroli doraźnej. Określenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, które było przedmiotem kontroli Warszawa, dnia 2015 r. UZP/DKD/KND/13/15 Informacja o wyniku kontroli doraźnej Określenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, które było przedmiotem kontroli Zamawiający: Szpital w Śremie

Bardziej szczegółowo

PRAWA PACJENTA. Prawo pacjenta do informacji Pacjent ma prawo do informacji o swoim stanie zdrowia.

PRAWA PACJENTA. Prawo pacjenta do informacji Pacjent ma prawo do informacji o swoim stanie zdrowia. PRAWA PACJENTA Załącznik nr 2 do Regulaminu Organizacyjnego MSZ Prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych Pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością, odpowiadających wymaganiom

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r.

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Płocku w sprawie : czy w obecnym stanie prawnym tj. wobec wejścia w życie z dniem 01 lipca 2011 r. nowelizacji art. 53 ustawy z dnia 05

Bardziej szczegółowo

Onkologia a planowane zmiany w systemie ochrony zdrowia. Jerzy Gryglewicz Warszawa, 18 listopada 2016 r.

Onkologia a planowane zmiany w systemie ochrony zdrowia. Jerzy Gryglewicz Warszawa, 18 listopada 2016 r. Onkologia a planowane zmiany w systemie ochrony zdrowia Jerzy Gryglewicz Warszawa, 18 listopada 2016 r. Narodowa Służba Zdrowia Strategia zmian w systemie ochrony zdrowia w Polsce Priorytet I: Budowa sprawnego

Bardziej szczegółowo

I. POSTANOWIENIA DODATKOWE I ODMIENNE OD OWU DLA WARIANTU I

I. POSTANOWIENIA DODATKOWE I ODMIENNE OD OWU DLA WARIANTU I I. POSTANOWIENIA DODATKOWE I ODMIENNE OD OWU DLA WARIANTU I DZIAŁAJĄC NA PODSTAWIE ART. 812 8 K.C. INTERRISK TOWARZYSTWO UBEZPIECZEŃ SPÓŁKA AKCYJNA VIENNA INSURANCE GROUP WSKAZUJE RÓŻNICE POMIĘDZY TREŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WYKAZ WAŻNIEJSZYCH SKRÓTÓW 11 WPROWADZENIE 15. Część L CZĘŚĆ OGÓLNE 17

SPIS TREŚCI WYKAZ WAŻNIEJSZYCH SKRÓTÓW 11 WPROWADZENIE 15. Część L CZĘŚĆ OGÓLNE 17 SPIS TREŚCI WYKAZ WAŻNIEJSZYCH SKRÓTÓW 11 WPROWADZENIE 15 Część L CZĘŚĆ OGÓLNE 17 Rozdział 1. Podstawowe określenia związane z pomocą terapeutyczną 19 1. Podstawowe pojęcia 19 1.1. Zdrowie 19 1.2. Pacjent/klient

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BEZPIECZNEJ PRAKTYKI MEDYCZNEJ

PROJEKT BEZPIECZNEJ PRAKTYKI MEDYCZNEJ Konsultant Krajowy w dz. Pielęgniarstwa dr n. biol. Grażyna Kruk- Kupiec Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej, Piekary Śląskie 41-940 ul. Bytomska 62, Tel. 032 3934 299 Piekary Śląskie

Bardziej szczegółowo

J E Z I E R S K A K A R O L I N A

J E Z I E R S K A K A R O L I N A Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej: Zapobieganie i postępowanie w sytuacjach awaryjnych. J E Z I E R S K A K A R O L I N A Wypadek

Bardziej szczegółowo

KARTA PRAW I OBOWIĄZKÓW PACJENTA

KARTA PRAW I OBOWIĄZKÓW PACJENTA KARTA PRAW I OBOWIĄZKÓW PACJENTA 1 Dział I Prawa Pacjenta Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. z dnia 06.11.2008r. (Dz.U.2009 nr 52, poz.417 z póź.zm.) w rozdziałach II XI określa następujące

Bardziej szczegółowo