Przygotowanie. Fabryka Wyobraźni. ul. Bukowińska 22 lok. 12b, Warszawa

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przygotowanie. Fabryka Wyobraźni. ul. Bukowińska 22 lok. 12b, 02-703 Warszawa"

Transkrypt

1

2 Projekt graficzny serii Ma³gorzata Karkowska Ilustracja na ok³adce Corbis Redaktor serii Pawe³ Szwed Redaktor prowadz¹cy Ewa Niepokólczycka Redakcja Maria Fuksiewicz Redakcja techniczna Lidia Lamparska Korekta Bo enna Burzyñska El bieta Jaroszuk Copyright by Manuela Gretkowska, 2007 Copyright by Bertelsmann Media sp. z o.o., Warszawa 2007 Œwiat Ksi¹ ki Warszawa 2007 Bertelsmann Media sp. z o.o. ul. Roso³a 10, Warszawa Sk³ad i ³amanie Joanna Duchnowska Fabryka Wyobraźni Przygotowanie ul. Bukowińska 22 lok. 12b, Warszawa ISBN Nr 45004

3 Klara pochyli³a siê nad mê em. Trudno mu by³o siê u³o yæ nie na miêkkiej i wygodnej kanapie, ale we œnie. Pokonywa³ w nim przeszkody, przybiera³ pozy p³ywaka, nurka, stawiaj¹c mniejszy opór przep³ywaj¹cym mu przez g³owê myœlom. Klara znowu go okry³a podniesionym kocem. Przycisnê³a jego szczup³e, wysportowane cia³o, eby nie próbowa³ od razu zrzuciæ z siebie ciep³ej we³ny albo mo e jej r¹k. Trzymaj¹c go przez chwilê w objêciach, zastanawia³a siê, ile w tym czu³oœci, a ile przemocy. Wystarczy si³ na bycie domow¹ cheerleaderk¹ zagrzewaj¹c¹ do seksu, rozmowy, spaceru? Ju szósta, idziesz ze mn¹? zabola³y j¹ rêce, puœci- ³a koc. Zgaœ œwiat³o schowa³ twarz miêdzy poduszki. W ni¹ te tak siê chowa³, w jej pochwê niby w zak³adkê rzeczywistoœci. Byli ze sob¹ blisko tylko nadzy. Rozbitkowie po mi³osnej katastrofie; zniknêli wspólni przyjaciele, na dno posz³o dawne ycie, dom. Zosta³y dwa cia³a wyrzucone na brzeg ma³ eñskiego ³ó ka. Wrócê wsta³a. Wystarczy³o to powiedzieæ, ale doda³a: Wrócê przed pó³noc¹. Wy³¹czy³a nocn¹ lampkê. Jej œwiat³o by³o na tyle s³abe, e przez chwilê siê zawaha³a, czy nie pozwoliæ mu,

4 by samo opad³o spod klosza jak po ó³k³y od ch³odu liœæ. W mieszkaniu zapad³a zimowa ciemnoœæ. Tafla pod³ogi oœwietlona ulicznym blaskiem zadr a³a od przeje d aj¹cego tramwaju. Przed lustrem w przedpokoju Klara zwi¹za³a w³osy. Równo przyciête lœni³y na szorstkiej przêdzy bia³ego p³aszcza. Gdy sz³a do drzwi, pod obcasami trzeszcza³o miêkkie drewno czereœniowych desek. Wola³a je od lakierowanych paneli przypominaj¹cych sztuczne zêby: b³yszcz¹ce, u³o one rz¹dkiem w protezy prawdziwej pod- ³ogi. Dla Klary to, co naturalne, by³o dobre i bezpieczne. Dlatego siedem lat wczeœniej przesta³a byæ chirurgiem.

5 1994

6 Proszê podpisaæ prosi³a Klara zwijaj¹cego siê z bólu pacjenta. By³a prawie pewna, e to krwawi¹cy wrzód. Jeszcze raz przejrza³a papiery chorego. Panie Darku, za tydzieñ ma pan urodziny, trzydzieste pi¹te. By³a czwarta rano, jej druga noc na izbie przyjêæ. Mówienie sprawia³o jej tyle trudu, co jemu s³uchanie: Bêdzie pan balowa³, wszystko siê zagoi. Otar³a mu z twarzy pot. Otworzy³ usta, zd¹ y³a odskoczyæ, zanim splun¹³ krwi¹. Sanitariusz wbi³ mu w zaciœniêt¹ piêœæ d³ugopis. Tutaj podsun¹³ zgodê na operacjê. Niech pan s³ucha lekarza. Chory rzuci³ d³ugopisem w okno. Szczup³y, prawie ch³opiêcy, mia³ kilkudniowy zarost i popêkane od wysi³ku y³ki w oczach. Gdzie jest jego ona? By³ ktoœ w domu? Klara dosta³a wyniki z laboratorium. Wykrwawia³ siê, trzeba by³o pod³¹czyæ natychmiast kroplówkê. Jego ona nie mog³a przyjechaæ... Lekarz z karetki szykowa³ siê do nastêpnego wezwania. Coœ gada³, e siê pok³ócili przypomnia³ sobie sanitariusz.

7 Dlaczego on jest w garniturze na go³e cia³o? Pomog³a pielêgniarce rozebraæ go z czarnej, odœwiêtnej marynarki. Sam siê tak wystroi³ sanitariusz wzruszy³ ramionami. Klara ju nie namawia³a chorego. Sala operacyjna powinna zrobiæ wystarczaj¹ce wra enie. Metaliczny szczêk narzêdzi chirurgicznych by³ dowodem szermierki ze œmierci¹. Do koñca dy uru zosta³y trzy godziny. Przyjmowa³a rutynowe zg³oszenia; zatrucia, z³amania. Mia³a zapytaæ, jak idzie na operacyjnym, gdy przyszed³ anestezjolog. Odpa³ zupe³ny. Klara, on siê nie zgadza, nie, bo nie. Jeszcze go...? Ci¹gle przytomny skurczybyk. O co chodzi? Jehowa? Nie, upar³ siê. Wezwaliœmy psychiatrê. Zostañ, piêæ minut. Wskoczy³a do otwieraj¹cej siê w³aœnie windy z wózkami. Kiedy go przywieÿli, mia³a za ma³o czasu. Ba³a siê, e postawi z³¹ diagnozê. Czytaj¹c wywiad, pyta³a go, czy pi³. Ale ludzie siê myl¹ w k³amstwach, on te siê myli³, e nie podpisze. Umia³a przekonaæ najnieznoœniejszych pacjentów; zramola³ych staruszków i rozwrzeszczane dzieci. W ich uporze znajdowa³a szczelinê, przez któr¹ przetacza³a zdrowy rozs¹dek. Pacjent le a³ odwrócony do œciany, dr a³ z bólu i os³abienia. Panie Darku wziê³a go przyjacielsko za rêkê, sprawdzi³a s³aby puls. Pomogê panu. Proszê mi te pomóc i powiedzieæ dlaczego. Zamkn¹³ oczy, pop³ynê³y mu ³zy. S³yszy mnie pan? Odwraca³ siê coraz bardziej do œciany.

8 Ma pan krwotok... krwawienie z przewodu pokarmowego potar³a mu kartk¹ sin¹ rêkê. Skazujesz siê na œmieræ. Tego nie wolno, to eutanazja. Eeeu, euta, ta, a w dupie mam, na co umrê prawie wrzasn¹³, zamieniaj¹c ból we wœciek³oœæ. No to do cholery nie umieraj, jak ci nie zale y! s¹dzi³a, e dotrze do niego krzykiem. Wiêcej siê nie odezwa³. Wmurowa³ milczeniem w œcianê. Zawziêty facet powiedzia³ w dy urce chirurg. Takich przywo ¹ z wiêzienia po po³yku. By³em u niego, normalny cz³owiek. Lekarz z karetki tak jak Klara skoñczy³ nocny dy ur. Obydwoje zostali solidarnie z dzienn¹ zmian¹, wspieraj¹c kolegów. Rozumiem, ze strachu ludzie ró ne rzeczy robi¹, ale jego tak boli, e ka dy normalny wola³by pod nó. Wariat? Po kiego dzwoni³ na pogotowie? Anestezjolog chodzi³ wokó³ sto³u. On umiera na z³oœæ onie, odesz³a od niego odezwa³ siê psychiatra. Ubra³ siê elegancko, da³ jej ostatni¹ szansê. Obyczajówa, no taak. Baba nie przyjedzie, nie przekona go. Lepiej byæ wdow¹ ni rozwódk¹, przyzwoiciej denerwowa³ siê chirurg. Klara mia³a wróciæ ze szpitala do przesi¹kniêtego lekarstwami mieszkania, gdzie czeka³a zrakowacia³a po mózg matka. I nie mog³a podmieniæ koñcówki jej ycia, wydawanej z niego boleœnie reszty, na to dogorywaj¹ce za œcian¹ sali operacyjnej. Po czterech godzinach wykrwawiania chory zacz¹³ bredziæ, psychiatra móg³ wreszcie zezwoliæ na spóÿniony zabieg. Pacjent umar³ podczas operacji. W przechowalni le a³ jego czarny garnitur i zarzygane lakierki, czarne, bez sznurówek. Spacerowa³a korytarzem, przygl¹daj¹c siê porannemu s³oñcu, które przepala³o w niej nocny koszmar.

9 Dzieñ dobry, moja droga us³ysza³a serdeczny g³os profesora Kaweckiego. Przeszed³ wolno ko³o niej ze swoim nieod³¹cznym skórzanym kuferkiem. W drodze do sali operacyjnej zdj¹³ p³aszcz i rozwija³ siê z szala. Uwa ano go za dziwaka i fantastê wynajduj¹cego w najzwyklejszych chorobach zbyt wiele przyczyn. Po tym jak za³o y³ studium akupunktury, dobrowolnie skaza³ siê na przedemerytalne wygnanie z grona powa nych lekarzy. Wzywano go do przypadków beznadziejnych, by zapewniæ chorym ostatni¹ szpitaln¹ pos³ugê, a Kaweckiemu udwodniæ nieskutecznoœæ jego metod. Pracowa³a z nim rok na chirurgii, potem zaj¹³ siê swoj¹ chiñszczyzn¹. Przy ka dym przypadkowym spotkaniu w szpitalu proponowa³ jej asystenturê. Klarê zastanawia³o, dlaczego upar³ siê na ni¹. Tym razem uœmiechn¹³ siê porozumiewawczo, nic nie mówi¹c. Zgadzam siê, panie profesorze! zawo³a³a za nim. Ale pod jednym warunkiem, proszê powiedzieæ, dlaczego ja? Bo mi siê pani podoba. Nie odwróci³ siê. Od kiedy pamiêta, zawsze chcia³a byæ lekarzem. W dzieciñstwie wybra³a specjalizacjê, rysuj¹c na lalkach czerwon¹ kredk¹ œlady po operacji. Maj¹c dwadzieœcia siedem lat, by³a chirurgiem. Powo³anie zamieni³o siê w zwyk- ³e wo³anie do pracy na zastêpstwa i nag³e wypadki, gdy zachorowa³a jej matka. Klara poœwiêca³a jej ca³y swój czas, wiedz¹c, e z t¹ diagnoz¹ zosta³o pó³ roku nie ycia, ale umierania. Matka, póki by³a przytomna, chcia³a ul yæ córce i prosi³a o miejsce w hospicjum. Po przerzutach do p³uc i mózgu spada³a z ³ó ka. Jakby instynktownie chcia- ³a ju znaleÿæ siê bli ej ziemi i mniej cierpieæ. Klara

10 wstrzykiwa³a jej maksymalne dawki morfiny. Ból by³ zrostem miêdzy cia³em i dusz¹, rozrywanym przed œmierci¹ z ka dej tkanki. Przenosz¹c siê do pogotowia, mia³aby mniej pracy i mog³a lepiej zaj¹æ siê matk¹. Wyleczenie by³o niemo liwe, tego nikt oprócz szarlatanów nawet by nie próbowa³. Zadrêcza³a siê wiêc analizowaniem niewy³apanych na czas symptomów poprzedzaj¹cych chorobê; k³ucia, zawroty g³owy, nudnoœci. Natrêtnie powraca³ do niej g³os profesora Kaweckiego z jego mantr¹: Dla medycyny chorob¹ jest zaburzenie materii, niewydolnoœæ organu. Akupunktura zajmuje siê tym, co chorobê poprzedza zaburzeniem funkcji. Za póÿno leczyæ chorobê w rozkwicie, m¹drzej do niej nie dopuœciæ. Nie a³owa³a porzucenia chirurgii. Napiêta i skupiona podczas operacji, nie potrafi³a wyhamowaæ, rozluÿniæ siê jak inni, pij¹c. Nie nadajê siê. Jestem przemêczona, zdo- ³a³a popatrzeæ na siebie z boku, gdy przy wyrostku robaczkowym powstrzymywa³a siê, by z t¹ sam¹ fachowoœci¹ nie wyci¹æ pacjentowi profilaktycznie reszty narz¹dów. Pogotowie te j¹ mêczy³o, mia³a doœæ ciê ko chorych i wypadków. Wydawa³o siê jej, e przyje d a do nich ci¹gle za póÿno. Po pracy, przekrêcaj¹c klucz w zardzewia³ym zamku, te czu³a siê ci¹gle spóÿniona. Nie mog³a uratowaæ w³asnej matki, nie uchroni³a jej przed chorob¹, po co wiêc by³a lekarzem? Posz³a do Kaweckiego, bo nie mia³a dok¹d iœæ. Wycofuj¹c siê coraz bardziej z medycyny, z chirurgii do pogotowia, potem do przychodni, mo e skoñczy³aby w firmie farmaceutycznej. By³aby dobrze op³acanym, obwoÿnym handlarzem pigu³ek. Znajomi lekarze, którzy ju to robili, powtarzali w samoobronie: Z czegoœ trzeba yæ, nie?. W przypadku Klary to by³o pytanie: Po co?. Przygotowywa³a siê nim do œmierci matki.

11 Panie profesorze, powie pan teraz, dlaczego zaproponowa³ pracê u siebie? Klara æwiczy³a odmierzanie gruboœci¹ kciuka odleg³oœci na ciele pacjenta. OdpowiedŸ w pani rêkach, od razu wiedzia³em, e siê nadaj¹ poda³ srebrn¹ ig³ê ze z³ot¹ nasad¹. Mnie zajê³o rok, co pani trzy miesi¹ce. Proszê zamkn¹æ oczy przy³o y³ jej d³oñ do boku leczonego ch³opca. Przesun¹æ palcami, o tutaj, wyczuwa pani? prowadzi³ delikatnie. Tak. Nie s¹dzi³a, e bêdzie od nowa uczyæ siê ludzkiego cia³a, czytaæ je brajlem. Punkty do nak³ucia s¹... cieplejsze, minimalnie. Pó³ stopnia! Energia, o ywia nas energia! Profesor uwielbia³ mówiæ o nieuchwytnej energii przeszywaj¹cej œwiat skurczem ycia. Przy obcych maskowa³ swój entuzjazm, zastêpuj¹c energiê s³owem funkcjonowanie. Wœród swoich uczniów, nie krêpuj¹c siê, szydzi³ z zachodniej medycyny œlepej na meridiany: Te subtelne œcie ki energii oplataj¹ce organizmy. W przyciasnym fartuchu opinaj¹cym brzuch biega³ wokó³ pacjenta, t³umacz¹c dzia³anie akupunktury. Przypomina³ dziecko poch³oniête konstrukcj¹ zabawki. Kilkunastocentymetrowe s³upy wysokiego napiêcia z igie³ wbija³ w cielesny krajobraz zag³êbieñ i wzniesieñ. Czeka³, a pop³ynie miêdzy nimi pr¹d uzdrawiaj¹cej energii. Jej zaburzenie powodowa³o os³abienie narz¹dów, s³abe narz¹dy jeszcze bardziej blokowa³y jej przep³yw, prowadz¹c w rezultacie do chorób i œmierci. Kilka dni po pogrzebie Klara zbiera³a z grobu zmarzniête bukiety i wieñce. Na ostrym wietrze powiewa³y szarfami: Kochanej pani profesor wychowankowie II LO, Wychowawczyni, maturzyœci Przystawa³a odpo-

12 cz¹æ, wytrzeæ ³zawi¹ce oczy. W bocznej alejce od œmietnika sta³ dziwny bia³y pomnik. Zamiast imienia, nazwiska i dat wyryto wielkimi, czarnymi literami MAMA. Wszystkie inne groby ze swoimi zapisanymi od góry do do³u tablicami wyda³y siê nagle wystaj¹cymi z ziemi fiszkami osobowymi. Klara usiad³a na ma³ej ³awce przy stogu œmietnika, usypanym z wieñców i a³obnego brokatu. Przesta³a powstrzymywaæ ³zy. Szlochaj¹c, zatyka³a usta zwiniêt¹ rêkawiczk¹, wtyka³a j¹ miêdzy zêby niby knebel choremu na padaczkê. Trzês³a siê z p³aczu i zimna. Jeœli w b³ysku œwiat³a zaczyna siê padaczkowy atak, to ona mia³a atak smutku, w którym przeraÿliwie jasno zobaczy- ³a swoje po³o enie: Jest zupe³nie sama. Ojciec nie przylecia³ z Australii na pogrzeb. Uciek³ od nich, gdy Klara mia³a piêæ lat. Od tego czasu widzieli siê ze dwa, trzy razy. Pawe³, najlepszy kumpel ze studiów, ma praktyki w Stanach. Przyjació³ka Joanna po urodzeniu dziecka nie mia³a dla niej czasu. A ona sama zrezygnowa³a z ambicji i zostanie akupunkturzystk¹, poœmiewiskiem dla mniej zdolnych, ale robi¹cych specjalizacje. Zaczyna³a razem z nimi, w niczym nie by³a gorsza i odpad³a. Ma mieszkanie po matce, adn¹ pensjê i nikogo. To niesprawiedliwe, MAMO, mamusiu! e umar³aœ. e mój wyk³adowca, wielka mi³oœæ od ostatniego roku studiów, nie zostawi ony. Przekona³a siê o tym, zagl¹daj¹c przypadkowo do jego biurka. Klara, a czego ty tam szukasz? zawo³a³ do niej z ³azienki swojego gabinetu. Spotykali siê u niego póÿnym wieczorem po wyjœciu sprz¹taczek. Wino mi siê rozla³o. Zakry³a plamê papierowym rêcznikiem. Sprawdzi³a, czy nie przela³o siê do szuflady. Na samym wierzchu le a³o zdjêcie jego ony porysowa-

13 ne mazakiem; poprawki ust, oczu. Za miesi¹c mia³ otworzyæ w³asn¹ klinikê urody. W przeprowadzkowym rozgardiaszu miesza³ dokumentacjê z prywatnymi papierami. Operujesz j¹? Kogo? udawa³ zdziwienie. A, prezent urodzinowy. Wychyli³ siê z ³azienki owiniêty na biodrach jednorazow¹ serwet¹. Drobne poprawki. Moim kosztem? Co? To nie korekta, ty jej robisz moje usta i oczy. Ten wykrój jest dla niej najlepszy, najmniej ciêæ, a e ty masz podobne oczy... Przypadek. Wklepa³ w twarz perfumy i swoim zwyczajem natar³ nimi ow³osienie ³onowe, poklepuj¹c pieszczotliwie j¹dra. Higiena by³a u niego rodzajem gry wstêpnej. Nie b¹dÿ zazdrosna, wiesz, e nie ma... nie dokoñczy³, ca³uj¹c j¹ w usta. Nie ma? Odepchnê³a go i usiad³a przy biurku, chc¹c lepiej przypatrzeæ siê fotografii. Nie ma o co, bo jest po czterdziestce? Wiesz, jak siê czujê? Jakby zdar³ ze mnie skórê i zaniós³ j¹ do jaskini, okryæ swoj¹ onê, pomyœla³a. Przeginasz, poka. Za³o y³ okulary z w¹skimi szk³ami. Krople wody skapywa³y z muskularnego torsu pasuj¹cego bardziej do trzydziestoletniego kulturysty ni do lekarza w œrednim wieku. Kochaj¹c siê z nim, by³a naraz z dwoma mê czyznami: m³odym i dojrza³ym. Albo z Minotaurem o ciele m³odzieñca w rogatej masce zas³aniaj¹cej prawdziw¹ twarz. Próbowa³a j¹ podejrzeæ. Dlatego nauczy³a siê przy nim prze ywaæ orgazm z otwartymi oczami. Podniecaæ siê t¹ widzialn¹ ró nic¹ miêdzy mia - d ¹cymi musku³ami a czu³oœci¹ jego spojrzeñ i poca³unków. Ich sprê yste cia³a wchodzi³y w siebie, ale g³owy nie pasowa³y. Klara nie mog³a dotrzeæ do tego, o czym on na-

14 prawdê myœli, co jest k³amstwem, co m¹droœci¹ piêædziesiêciolatka. Piêkne jest do siebie podobne wyrecytowa³ zawodowy slogan. Jesteœ moim kanonem urody, wiêc siê nie dziw... Ale, ale ty masz górn¹ wargê zupe³nie inaczej zaokr¹glon¹, Klara... przejecha³ pieszczotliwie palcem po jej ustach. Chirurg plastyczny tak potrzebuje muzy jak gronkowca wsta³a. Nie wierzê ci, w nic. Co nie? Ewidentnie. Gdzie ty widzisz podobieñstwo? Wpatrywa³ siê w zdjêcie, zas³aniaj¹c siê nim przed Klar¹. Mo e trochê dolna, ale to ju nie ode mnie zale y. Siedemdziesi¹t procent kobiet ma tak samo zbudowane miêœnie okrê ne, co ja ci bêdê mówi³ w³o y³ jej rêkê miêdzy nogi i przyci¹gn¹³. Poczu³a, e zaraz wepchnie w ni¹ pachn¹cy palec i zrobi z niej pacynkê. Lalkê po ¹dania nadzian¹ na poruszaj¹c¹ ni¹ d³oñ. Nie chcê. Z kochanki jest czasem ona, nie ebym chcia³a za ciebie wyjœæ, ale onê przerabiaæ na kochankê? Pogiê³o ciê? Czy ty nie jesteœ przed okresem? zaniepokoi³ siê z³oœliwie. Nie rób ze mnie wariatki. I nie bój siê, nie jestem w ci¹ y, je eli o to biega, nie wrobiê ciê. Spadaj. Klara... Zawracaj¹c od drzwi, przyzna³aby siê do pomy³ki. Da³a siê zaczarowaæ obietnicom, wyjazdom na weekendy. Taktownie nie wypytywa³a, kiedy zamieszkaj¹ razem. To on, wyczuwaj¹c moment, snu³ plany: Przeprowadzisz siê do mnie po rozwodzie albo lepiej kupimy nowy dom za miastem. Zrobisz specjalizacjê i bêdziemy wspólnikami. Mo e najpierw anestezjologia?. Im bli ej by³o otwarcia kliniki, tym mniej mia³ dla niej czasu, odwo³ywa³ spotkania.

15 Gdybyœ potrzebowa³a pomocy, mo esz na mnie liczyæ zapewnia³. Rzeczywiœcie, kupi³ matce Klary specjalne ³ó ko dla ob³o nie chorych. Przys³a³ masa ystkê, za³atwi³ dy ury pielêgniarek. Widywali siê raz na tydzieñ. P³aci³ za jej taksówkê z oliborza do centrum. Szybki seks przy zgaszonym œwietle, najlepiej na stoj¹co wœród obitych kolorow¹ skór¹ mebli na chromowanych nogach. On wpatrzony w okno, w pulsuj¹ce pod nimi miasto. Ona z twarz¹ przy szybie, wypychana rytmicznie tam, sk¹d przyjecha³a w stronê szarych ulic. Pierdolona Warszawa wbija³ siê miêdzy jej poœladki. Powiedz coœ œwiñskiego popija³ ze r niêtej, kryszta³owej szklanki swoj¹ dzienn¹ dawkê whisky. Ty. Uwalnia³a siê i opiera³a plecami o jeden z perskich dywanów zawieszonych na œcianie. Wymyœla³a pozycje dla akrobaty z twarz¹ mêdrca. Patrz na mnie trzymaj¹c go za gêste, szpakowate w³osy, podnosi³a mu g³owê. Mia³ mieæ erekcjê spojrzenia, twardo, prosto w ni¹, do ostatniej kropli. Potem padali na kanapê, zaœmiewaj¹c siê ze swoich udawanych perwersji. Minotaur zasypia³ w pó³ s³owa. Zapada³ w ciê ki, prawie zwierzêcy sen. Nie sprawdzaj¹c, gdzie wed³ug biletu jest jej miejsce, rozpozna³a w pó³mroku sali kinowej profil Joanny z zadartym nosem i platynowe loki to by³o jej pierwsze wyjœcie po urodzeniu Michasia. Nie dawaj mi kukurydzy i zabierz czekoladki, przecie karmiê opêdza³a siê od Klary.

16 Z Czterech wesel i pogrzebu wysz³y przed koñcem, Joanna mia³a przemoczony stanik. W³o y³am podwójn¹ wk³adkê, nie mogê nosiæ ze sob¹ dojarki. Osusza³a sutki w toalecie. No, trudno, cieknie, te przyjemnie. Mleko bêdzie weselsze, tak siê œmia³am. Pomóc ci? Nie. A ty siê chocia uœmiechnê³aœ, bido jedna? Aha, na tym polegaj¹ komedie romantyczne; facet zakochuje siê w kobiecie, mo na siê uœmiaæ do ³ez. Klarze przypomnia³y siê licealne i studenckie mi³oœci, z których siê sobie zwierza³y. Do czasu, gdy Joanna na drugim roku prawa pozna³a Marka i przesta³a chodziæ po swojemu, z kilkoma ch³opakami naraz. Pok³óciliœcie siê? wystarczy³o jej spojrzeæ na Klarê. Nie. To dlaczego mnie wyci¹gasz do kina? Nie spotykacie siê? Kiedy? Za du o wszystkiego: Mama, klinika. Nie spotyka siê z tob¹, spotyka siê z inn¹, nie ma innej mo liwoœci. Nie lubisz go. Wci¹ tak siê szoruje? Mo e by lepiej wyczyœci³ sobie yciorys. Nie zale y mi. Kup mu na Gwiazdkê odkamieniacz, pod penisa. Wysika siê i zdezynfekuje, wytryœnie i nie zardzewieje parodiowa³a reklamy. Klara trzepnê³a j¹ plecaczkiem. Rozdzwoni³ siê telefon komórkowy Joanny. Wyci¹gnê³a s³uchawkê z radiostacj¹. Dosta³ go od firmy jej m¹. Jedn¹ z pierwszych komórek w Polsce, ponadkilowe ber³o wa niactwa. Dobrze, bardzo dobrze zrobi³eœ. Ca³ujê. Zawinê³a

17 telefon w kocyk i w³o y³a do torebki. Michaœ rozpacza. Wpadniesz do nas? Odprowadzê nie chcia³a ju s³uchaæ yciowych rad. Opowiedzia³a Joannie o absurdalnym pomyœle profesora. Zamierza³ j¹ wys³aæ do Chin. Przesz³a pieszo spod domu Joanny na oliborz, potykaj¹c siê o krzywe chodniki. Mówi³a w myœlach kilkoma g³osami: przyjació³ki, dziewczyn odwiedzaj¹cych jego gabinet. By³y za ³adne na operacje plastyczne. Robi³ im operacje seksualne na m³odych, chêtnych cia³ach. Z³azi³y siê do jego kryjówki labiryntem ulic. On, prawdziwy Minotaur, przyjmowa³ ich ofiarê. Po era³ te m³odoœæ Klary. Zostawiê go wmawia³a sobie i czeka³a, kiedy j¹ znowu do siebie wydzwoni. Nie jestem idiotk¹, powtarzam historiê z ojcem ju dawno znalaz³a wyt³umaczenie. Nie pozwolê, eby znowu ktoœ mnie tak potraktowa³. Ojciec zostawi³ je, gdy Klara by³a ma³a. Bez pakowania walizek, trzaskania drzwiami. Rano jeszcze jedli wspólnie œniadanie przy stole nakrytym cerat¹, a wieczorem nie odebra³ jej z przedszkola. Jakby zdecydowa³ siê na rozwód po pracy w magistracie i nie zd¹ y³ zabraæ ze sob¹ córeczki. Matka i córka by³y wiêc rozwiedzione z tym samym mê czyzn¹. Muszê go zostawiæ, bo zwariujê. Nie mo na kochaæ potwora powtarza³a, siedz¹c przy matce, która kilka dni przed œmierci¹ zapad³a w œpi¹czkê. Starcza twarz opina³a czaszkê, na rêkach by³o widaæ zarys koœci. Wy³a ¹ szprychy ycia pomyœla³a Klara. Jesteœmy tak podobne, powinnyœmy umrzeæ razem.

18 Zdjê³a czarn¹ sukienkê i poñczochy. Wk³uwa³a sobie ig³y specjalnie w najwra liwsze miejsca; pod paznokcie, w stopy i brzuch. Krêci³a nimi zgodnie z pouczeniami profesora: Manipuluj¹c ig³ami, pobudzamy skuteczniej punkty energetyczne. Naciska³a za mocno, j¹trz¹c ból. Wpó³ rozebrana, grza³a siê ciep³em mieszkania. By³ w nim jeszcze oddech matki, jej zapach. Wy³¹czy³a telefon i wziê³a za porz¹dki. Wieczorem obija³a siê miêdzy dwoma pokojami, siada³a przy stole w kuchni, p³acz¹c do pustej szklanki po winie. Znowu biega³a wokó³ mieszkania, dotykaj¹c jedn¹ rêk¹ œcian. Przesuwa³a palcami po kafelkach, kilimie z Cepelii i wypaczonych, drewnianych oknach. Jedno, drugie okr¹ enie, kolejne. Czu³a siê dziewczynk¹ prowadzon¹ za d³oñ wzd³u ka dej œciany i wspomnienia. Woln¹ rêk¹ wyjê³a z torebki proszki nasenne. Sama nie potrafi³a przerwaæ tej gonitwy. Obudzi- ³a siê naga, oparta o stó³ w kuchni. Przynios³a z szafy ubrania i zakry³a nimi przeraÿliwie puste oparcia krzese³. Wygl¹da³y jak wyprostowane plecy: Minotaura w swetrze po yczonym nad morzem i ojca w trenczu modnym z pocz¹tku lat siedemdziesi¹tych. Krzes³o matki ubra³a w jej letni¹ sukienkê. Nie wiedzia³a, e jeszcze jest, ta sama szara sukienka. W czerwone kropki, z guzikami z przodu, naszy³y siê w jej myœlach na wypoczêt¹ twarz matki: dwie dziurki oczu i w¹ska nitka ust. Klara mia³a ochotê udekorowaæ pusty taboret czymœ dziecinnym, ale nie bêd¹ na razie rozmawiaæ o dzieciach. Ma byæ przyjemnie. Nie musicie nic mówiæ, widzê, e siê zgadzacie usiad³a za sto³em. Sprzedam mieszkanie, przykro mi... S¹siedzi te siê poprzeprowadzali, poumierali. Na naszym piêtrze sami nowi. Kochani, spotykamy siê razem ostatni raz przemawia³a do ubranych krzese³. To, co tu siê dzia³o, zostanie miêdzy nami. By³a stanowcza jak zawsze, gdy chcia³a coœ ukryæ.

19 Przychodzi³o jej to o wiele ³atwiej od okazywania uczuæ. Umy³a w³osy i zatykaj¹c md³oœci skórk¹ starego chleba, ruszy³a do miasta. Profesor Kawecki da³ jej tydzieñ wolnego po pogrzebie. Wytrzyma³a trzy dni. Panie profesorze, zdecydowa³am siê, jadê. Wiem, wiem poklepa³ j¹ po ramieniu. Z luboœci¹ u³ goÿdziki dla ich zapachu i w³aœciwoœci znieczulaj¹cych. Ju z³o y³em pani podanie w ambasadzie. Ale... Trzeba poczekaæ na wizê studenck¹. Zapi¹³ marynarkê rozchylaj¹c¹ siê na opas³ym brzuchu. Sk¹d... Ja dopiero dzisiaj... Z³otko moje, pani Klaro raczej t³umaczy³, ni przeprasza³. Stary cz³owiek ma doœwiadczenie, bo ju si³ nie ma, mo liwoœci zaœmia³ siê dobrotliwie. By³a oburzona, ale i wzruszona jego trosk¹. Wszystko przewidzia³, znowu. Mo e wiêc ta kilkudniowa szarpanina by³a tyle warta, co rozpacz w piaskownicy. Wystarczy³o wytrzeæ jej nos i pokazaæ, gdzie jest lepsze miejsce na zamek? A je eli wyczu³, co siê z ni¹ dzia³o przez ostatnie dni? Dotknê³a starannie rozczesanego przedzia³ka, sprawdzi³a, czy nic nie przyczepi³o siê do puchowej kurtki. Rêce czyste, tylko pod paznokciami zosta³y resztki tynku. Klaro, ten wyjazd ma naprawdê sens. Jest takie chiñskie przys³owie: Powiem ci, to zapomnisz. Poka ê zapamiêtasz. Zainteresujê ciê wtedy zrozumiesz. Postanowi³a sprzedaæ mieszkanie przed wyjazdem. Wybra³a agencjê najbli ej domu. Nie mia³a pojêcia, na czym to wszystko polega, procenty, banery wychwalane w reklamówce firmy Weber nieruchomoœci. Herbaty, kawy? W³aœciciel skrupulatnie wypyta³

20 Klarê o metra, remonty. S³ucha³, notowa³, wreszcie zapyta³, dlaczego pozbywa siê tych uroczych dwóch pokoi z oknami na po³udniowy wschód i kuchni¹ od zachodu. Proszê wybaczyæ, ale to wa ne. Ludzie potrafi¹ siê wyk³ócaæ o brakuj¹ce centymetry pod zabudowê, aitaknajpierw pytaj¹, dlaczego mieszkanie jest na sprzeda. S¹ nieufni, takie czasy. Nieracjonalni. Dom mo e byæ dobrze albo Ÿle zaprojektowany i do przeróbki. Ale co maj¹ mury do tego, e ludzie je zostawiaj¹, i czy byli w nich szczêœliwi? Klarze wydawa³o siê, e zawiesi³ g³os, czekaj¹c na jej zdanie: Czy jest szczêœliwa? Byli w podobnym wieku. On pewny siebie, ubrany sportowo: sztruksowa marynarka, markowe d insy. Nie odrywa³ od niej wzroku, nie by³o w tym jednak nic z kupieckiej s³u alczoœci. Nie mia³ te bezczelnoœci domoros- ³ych biznesmenów. Tych przeroœniêtych z socjalizmu ch³opców w komunijnych garniturkach pos³uguj¹cych gorliwie do pierwszych, kapitalistycznych obrzêdów. Rozmawiali o budowie metra do placu Wilsona, skutecznoœci leków przeciw grypie, o akupunkturze. Obraca³a nerwowo bransoletkê zegarka. Coraz czêœciej sprawdza³a na nim nie godziny, lecz ich stratê. Irytowa³y j¹ niewa ne s³owa, ornamenty grzecznoœci. O, mam coœ specjalnego stara³ siê j¹ zatrzymaæ. Podszed³ do szafy. By³ wysoki, energiczny i mia³ smutne, ciemne oczy. Porusza³ siê ostro nie, jakby nie chcia³ naruszyæ br¹zowej powagi ich spojrzenia. Oryginalna mate, zna pani? Chile wyj¹³ kartonowe pude³ko. Pamiêta³a mate z Gry w klasy. Rozsypuj¹ca siê ksi¹ ka zwi¹zana sznurkiem, po yczana w klasie maturalnej. Chyba wola³am Sto lat samotnoœci. Ha, dobre czasy zala³ s³omiane mate wrz¹tkiem.

21 Z tego ca³ego magicznego realizmu zosta³ jedynie Fidel Castro ze swoimi przemowami. Nic dziwnego, e Márquez siê z nim przyjaÿni. Nie wiedzia³a pani? Pij¹c mate, nie podejmowa³a rozmowy. Sprzeda pani mieszkanie i otworzy gabinet w okolicy? domkn¹³ drzwi. Z ulicy dochodzi³ huk m³otów pneumatycznych. Interesuje pana medycyna alternatywna czy w³asne zdrowie? Wygl¹dam na chorego? Kiedy pan siê bada³, mierzy³ ciœnienie? Podaj¹c mu rekê na powitanie, wyczu³a ch³ód d³oni, d³ugopis zostawia³ zbyt d³ugo bia³e wklêœniêcia miêdzy jego palcami. Dawno, kiedy ucieka³em z wojska. Odebra³ telefon: Weber, s³ucham, mhm. Proszê zadzwoniæ po szesnastej, do widzenia. Sprawia³ wra enie tak zajêtego Klar¹, e inni klienci mu przeszkadzali. Daleko pan uciek³ z wojska? Do Legii Cudzoziemskiej. Serio, chcia³em zorganizowaæ legiony wyzwoleñcze, ale Polska sama siê uratowa³a. S¹dzi pani, e coœ z sercem? Nie? Z ciœnieniem? Podejrzewam. Bez s³uchawek, na wygl¹d, naprawdê? Naprawdê sprzeda mi pan mieszkanie w miesi¹c? I siê zbada? Z rêk¹ na sercu. Jego uœmiech by³ recepcj¹ w dobrym hotelu. Zapewnia³ komfort i solidnoœæ. Powiesimy w oknie baner, damy og³oszenie w gazecie, oliborz jest zawsze modny. Zostawi pani klucze czy bêdziemy siê umawiaæ? Po co? Klienci ogl¹daj¹... odda³ jej dowód, z którego nic nie spisa³.

22 Willa Joanny na nowym, podwarszawskim osiedlu wyró nia³a siê masztem z bia³o-czerwon¹ flag¹. Postawi³ go Marek jej m¹. By³ dumny z bycia Polakiem i mno y³ tê dumê przez kolejne dzieci. Oboje marzyli o wielodzietnej rodzinie, w³asnej procesji ciagn¹cej siê za wiecznie niewidzialnym w domu bogiem-ojcem ywicielem i niañcz¹c¹ dzieci matk¹. Coniedzielne msze, patriotyczne programy telewizyjne pampersów utwierdza³y ich, e id¹ w dobrym kierunku. Klara, odwiedzaj¹c Joannê, dawa³a siê wci¹gn¹æ w wir domowego entuzjazmu. Ko³ysz¹c becik z Michasiem, pozwala³a sobie odetchn¹æ od niewiary w ycie rodzinne. Zapach jab³ecznika, przypalonej kaszki, porzucone w ³azience mêskie skarpetki, szczekanie psa i dzieciêcy harmider by³y przecie dowodami na mi³osn¹ codziennoœæ. Buju, buju tuli³a do swojej czarnej, a³obnej sukienki p³acz¹cego Michasia. Nie rozumiem, przychodz¹ ci¹gle ludzie, ogl¹daj¹, marudz¹ i nic. Nie martw siê, sprzedasz. Wiesz, jaki jest teraz ruch w interesie? Szeœciu naszych znajomych kupi³o domy obok. Chyba siê zrzucimy na wspólne ogrodzenie Joanna wlewa³a ostro nie syrop na ³y eczkê. Mamo, sprzedaj! Sprzedaj go wreszcie! Piêcioletnia Gabrysia w okularkach popchnê³a palcem becik. Dzieci siê nie sprzedaje, wypij. On nie jest dziecko, dzieci s¹ ³adne. To no-wo-ro-dek i gruby powiedzia³a, marszcz¹c nosek z obrzydzenia. Te taka by³aœ. Aha i co, daliœcie mnie psu do ogryzienia? z³apa³a siê r¹czkami za chude boki. W³ó go do miski Suni, ona lubi go lizaæ. Gabrysia! ostry g³os Joanny t³umi³ jej rozbawienie. Ani mi siê wa dawaæ Michasia psu do lizania! IdŸ siê bawiæ, przeszkadzasz nam.

Przygotowanie Fabryka Wyobraźni ul. Bukowińska 22 lok. 12b, 02-703 Warszawa

Przygotowanie Fabryka Wyobraźni ul. Bukowińska 22 lok. 12b, 02-703 Warszawa Projekt graficzny serii Ma³gorzata Karkowska Ilustracja na ok³adce Corbis Redaktor serii Pawe³ Szwed Redaktor prowadz¹cy Ewa Niepokólczycka Redakcja Maria Fuksiewicz Redakcja techniczna Lidia Lamparska

Bardziej szczegółowo

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych ciosów jaki może nas spotkać w związku z dugą osobą jest

Bardziej szczegółowo

Ref. Chwyć tę dłoń chwyć Jego dłoń Bóg jest z tobą w ziemi tej Jego dłoń, Jego dłoń

Ref. Chwyć tę dłoń chwyć Jego dłoń Bóg jest z tobą w ziemi tej Jego dłoń, Jego dłoń 1. Chwyć tę dłoń 1. Czy rozmawia z tobą dziś i czy głos twój zna Czy w ciemnościach nocy daje pewność dnia Czy odwiedza czasem cię w toku zajęć twych Czy dłoń Jego leczy czy usuwa grzech Ref. Chwyć tę

Bardziej szczegółowo

DROGA KRZYŻOWA TY, KTÓRY CIERPISZ, PODĄŻAJ ZA CHRYSTUSEM

DROGA KRZYŻOWA TY, KTÓRY CIERPISZ, PODĄŻAJ ZA CHRYSTUSEM DROGA KRZYŻOWA TY, KTÓRY CIERPISZ, PODĄŻAJ ZA CHRYSTUSEM Anna Golicz Wydawnictwo WAM Kraków 2010 Wydawnictwo WAM, 2010 Korekta Aleksandra Małysiak Projekt okładki, opracowanie graficzne i zdjęcia Andrzej

Bardziej szczegółowo

Narodziny Pana Jezusa

Narodziny Pana Jezusa Biblia dla Dzieci przedstawia Narodziny Pana Jezusa Autor: Edward Hughes Ilustracje: M. Maillot Redakcja: E. Frischbutter; Sarah S. Tłumaczenie: Katarzyna Gablewska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org

Bardziej szczegółowo

Nadzieja Patrycja Kępka. Płacz już nie pomaga. Anioł nie wysłuchał próśb. Tonąc w beznadziei. Raz jeszcze krzyczy ku niebu.

Nadzieja Patrycja Kępka. Płacz już nie pomaga. Anioł nie wysłuchał próśb. Tonąc w beznadziei. Raz jeszcze krzyczy ku niebu. W zmaganiach konkursowych wzięli udział: Patrycja Kępka, Sebastian Wlizło i Łukasz Magier - uczniowie Zespołu Szkół nr 1 w Hrubieszowie, którzy udostępnili swoje wiersze: Nadzieja Patrycja Kępka Płacz

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz AQ. Imię i nazwisko:... Płeć:... Data urodzenia:... Dzisiejsza data:...

Kwestionariusz AQ. Imię i nazwisko:... Płeć:... Data urodzenia:... Dzisiejsza data:... Kwestionariusz AQ Imię i nazwisko:... Płeć:... Data urodzenia:... Dzisiejsza data:... Poniżej znajduje lista stwierdzeń. Proszę przeczytać każde stwierdzenie bardzo dokładnie i zaznaczyć, w jakim stopniu

Bardziej szczegółowo

czyli dlaczego warto rozwijać pozytywne uczucia i emocje?

czyli dlaczego warto rozwijać pozytywne uczucia i emocje? Konspekt zajęć Temat : W trosce o radosną naturę człowieka czyli dlaczego warto rozwijać pozytywne uczucia i emocje? Cele : - budzenie i umacnianie pozytywnego obrazu samego siebie, - dbałość o wewnętrzną

Bardziej szczegółowo

WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!!

WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!! GAZETKA SZKOLNA Szkoła Podstawowa Im Mikołaja Kopernika Chorzelów 316 Chorzelów http://www.spchorzelow.pl/ Numer 1 WRZESIEŃ 2009 WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!! CO WARTO PRZECZYTAĆ W GAZETCE?

Bardziej szczegółowo

Pobrano ze strony http://www.przedszkole15.com.pl/ CZERWONY KAPTUREK

Pobrano ze strony http://www.przedszkole15.com.pl/ CZERWONY KAPTUREK Pobrano ze strony http://www.przedszkole15.com.pl/ CZERWONY KAPTUREK Występują: Czerwony Kapturek, Mama, Babcia, Wilk, Pinokio oraz dzieci; Scena I W tle makieta domu, płotek, kwiaty przed domem. Na scenę

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl John McMahon Pierwsze kroki do wyjścia z alkoholizmu Original edition published in English Tytuł oryginału: First Steps out of Problem Drinking Copyright 2010 John McMahon Copyright Lion Hudson plc, Oxford,

Bardziej szczegółowo

Jak nauczyciel może wspierać uczniów, w radzeniu sobie ze stresem egzaminacyjnym?

Jak nauczyciel może wspierać uczniów, w radzeniu sobie ze stresem egzaminacyjnym? Jak nauczyciel może wspierać uczniów, w radzeniu sobie ze stresem egzaminacyjnym? Rozmawiajmy o stresie Stres jest zjawiskiem absolutnie naturalnym Boimy się tego co nieznane Większa świadomość uczniów

Bardziej szczegółowo

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia Odporność wzmacniamy, bo o zdrowe żywienie i higienę dbamy I tydzień: Uświadomienie dzieciom, co oznaczają pojęcia : zdrowie i choroba. Jakie są objawy choroby

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

Regulamin Egzaminów i Zawodów Psów Towarzyszących 1,2,3 stopnia 2010 (po korekcie 20.10)

Regulamin Egzaminów i Zawodów Psów Towarzyszących 1,2,3 stopnia 2010 (po korekcie 20.10) Regulamin Egzaminów i Zawodów Psów Towarzyszących 1,2,3 stopnia 2010 (po korekcie 20.10) Informacje wstępne: Niniejszy regulamin przyjęty został w dniu 5.06.2009 r. przez Zarząd Główny do stosowania w

Bardziej szczegółowo

Nasze zachowanie, ubiór i kultura świadczy o nas samych i wpływa na to jak widzą i oceniają nas inni. Wbrew pozorom niewiele trzeba aby zrobić na

Nasze zachowanie, ubiór i kultura świadczy o nas samych i wpływa na to jak widzą i oceniają nas inni. Wbrew pozorom niewiele trzeba aby zrobić na Nasze zachowanie, ubiór i kultura świadczy o nas samych i wpływa na to jak widzą i oceniają nas inni. Wbrew pozorom niewiele trzeba aby zrobić na kimś dobre wrażenie. Przestrzeganie tych kilku wskazówek

Bardziej szczegółowo

Świadomość Polaków na temat zagrożenia WZW C. Raport TNS Polska. Warszawa, luty 2015. Badanie TNS Polska Omnibus

Świadomość Polaków na temat zagrożenia WZW C. Raport TNS Polska. Warszawa, luty 2015. Badanie TNS Polska Omnibus Świadomość Polaków na temat zagrożenia WZW C Raport TNS Polska Warszawa, luty 2015 Spis treści 1 Informacje o badaniu Struktura badanej próby 2 Kluczowe wyniki Podsumowanie 3 Szczegółowe wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania Przodem do kierunku jazdy? Bokiem? Tyłem? Jak ustawić wózek, aby w razie awaryjnego hamowania dziecko było jak najbardziej bezpieczne? Na te

Bardziej szczegółowo

Rozdział 6. Magiczna moc

Rozdział 6. Magiczna moc Rozdział 6 Magiczna moc Złoty Ptak potrząsnął złocistymi piórami i powiedział: Dam ci czarodziejską moc w zamian za twój czarny parasol. Parasol?! zawołał Hieronim. Mój czarny parasol?! Nigdy! Wiatr zaświstał

Bardziej szczegółowo

ZAGUBIONY CZAS. Adam Szafraniec. Scenariusz przedstawienia. Pomoc dydaktyczna dla nauczycieli przedszkolnych i szkół podstawowych KRAKÓW 2010

ZAGUBIONY CZAS. Adam Szafraniec. Scenariusz przedstawienia. Pomoc dydaktyczna dla nauczycieli przedszkolnych i szkół podstawowych KRAKÓW 2010 ZAGUBIONY CZAS Adam Szafraniec Scenariusz przedstawienia Pomoc dydaktyczna dla nauczycieli przedszkolnych i szkół podstawowych KRAKÓW 2010 Projekt okładki ADAM SZAFRANIEC Redakcja EWA BEDNARSKA-GRYNIEWICZ

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum w Sadownem- Konkurs Mistrz Dobrego Stylu. (czas pisania:45 minut)

Gimnazjum w Sadownem- Konkurs Mistrz Dobrego Stylu. (czas pisania:45 minut) 1 Opr. Izabela Wrzosek Sadowne, 10 czerwca 2005r. Gimnazjum w Sadownem- Konkurs Mistrz Dobrego Stylu. (czas pisania:45 minut) 1. W wierszu zamieszczonym niżej podkreśl wszystkie związki frazeologiczne

Bardziej szczegółowo

*** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: ***

*** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: *** *** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: Niniejszy materiał możesz dowolnie wykorzystywać. Możesz rozdawać go na swoim blogu, liście adresowej, gdzie tylko chcesz za darmo lub możesz go dołączyć, jako

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 20 marca 2014 r. Zarząd Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy INTERPELACJA NR 482

Warszawa, 20 marca 2014 r. Zarząd Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy INTERPELACJA NR 482 Rada Dzielnicy Białołęka m. st. Warszawy ul. Modlińska 197, pok. 123, 03-122 Warszawa, tel. (22) 51 03 110, fax (22) 676 69 14, bialoleka.wor@um.warszawa.pl, www.bialoleka.waw.pl Wojciech Tumasz radny

Bardziej szczegółowo

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Załącznik nr 1 do Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2008-2015 Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Przepisy ogólne 1 1. Walne Zebranie Członków

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla dzieci przedszkolnych I. Temat: DBAMY O NASZE ŚRODOWISKO!

Scenariusz zajęć dla dzieci przedszkolnych I. Temat: DBAMY O NASZE ŚRODOWISKO! Scenariusz zajęć dla dzieci przedszkolnych I. Temat: DBAMY O NASZE ŚRODOWISKO! II. Cel ogólny: Rozwijanie wśród dzieci podczas zajęć świadomości ekologicznej i wrażliwości związanej z poczuciem odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Reguła Życia. spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13

Reguła Życia. spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13 spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13 Reguła życia, to droga do świętości; jej sens można również określić jako: - systematyczna praca nad sobą - postęp duchowy - asceza chrześcijańska

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych DOPALACZE - nowa kategoria substancji psychoaktywnych CZYM SĄ DOPALACZE? Dopalacze stosowana w Polsce, potoczna nazwa różnego rodzaju produktów zawierających substancje psychoaktywne, które nie znajdują

Bardziej szczegółowo

Finansujący: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie

Finansujący: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie WARSZTATY pn. Aktywna edukacja stacjonarna i terenowa warsztaty dla dzieci i młodzieży realizowane w ramach projektu: Człowiek energia środowisko. Zrównoważona przyszłość Mazowsza, Kujaw i Ziemi Łódzkiej.

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18 Europejski Dzień Prostaty obchodzony jest od 2006 roku z inicjatywy Europejskiego Towarzystwa Urologicznego. Jego celem jest zwiększenie społecznej świadomości na temat chorób gruczołu krokowego. Gruczoł

Bardziej szczegółowo

Zmiany pozycji techniki

Zmiany pozycji techniki ROZDZIAŁ 3 Zmiany pozycji techniki Jak zmieniać pozycje chorego w łóżku W celu zapewnienia choremu komfortu oraz w celu zapobieżenia odleżynom konieczne jest m.in. stosowanie zmian pozycji ciała chorego

Bardziej szczegółowo

PIZZA FIESTA. CO MOŻNA ZOBACZYĆ NA KOSTCE? Składniki ( ryba, papryka, pieczarki, salami, ser)

PIZZA FIESTA. CO MOŻNA ZOBACZYĆ NA KOSTCE? Składniki ( ryba, papryka, pieczarki, salami, ser) 22705 PIZZA FIESTA Kto poradzi sobie pierwszy ze złożeniem składników na pizze? Zwycięzcą jest gracz, który jako pierwszy zapełni dwie karty pizzy. Zawartość: -4 kawałki pizzy -6 kawałków ryby -6 kawałków

Bardziej szczegółowo

Nazwa procedury: Pierwszy dowód osobisty. Wymagane dokumenty: - wypełniony wniosek o wydanie dowodu osobistego,

Nazwa procedury: Pierwszy dowód osobisty. Wymagane dokumenty: - wypełniony wniosek o wydanie dowodu osobistego, Nazwa procedury: Pierwszy dowód osobisty Wymagane dokumenty: - wypełniony wniosek o wydanie dowodu osobistego, - 2 fotografie o wym. 35x45mm (aktualne, wyraźne - na białym tle, przedstawiające osobę bez

Bardziej szczegółowo

1. MONITOR. a) UNIKAJ! b) WYSOKOŚĆ LINII OCZU

1. MONITOR. a) UNIKAJ! b) WYSOKOŚĆ LINII OCZU Temat: Organizacja obszaru roboczego podczas pracy przy komputerze. 1. MONITOR a) UNIKAJ! - umieszczania monitora z boku, jeżeli patrzysz na monitor częściej niż na papierowe dokumenty - dostosowywania

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 7 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne

Scenariusz nr 7 zajęć edukacji wczesnoszkolnej. Metryczka zajęć edukacyjnych. Cele operacyjne. Środki dydaktyczne Scenariusz nr 7 zajęć edukacji wczesnoszkolnej Metryczka zajęć edukacyjnych Miejsce realizacji zajęć: sala szkolna, wycieczka do lasu. Temat zajęć: Jesień w lesie. Grupa dydaktyczna: uczniowie klasy II

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Kolorowe rytmy

TEMAT: Kolorowe rytmy SCENARIUSZ ZAJĘCIA Z ZAKRESU KSZTAŁCENIA POJĘĆ MATEMATYCZNYCH TEMAT: Kolorowe rytmy LAURA lat 6 Opracowanie: Beata Barbara Jadach Grupa: 4-latki CEL GŁÓWNY: dostrzeganie rytmu i układanie go CELE OPERACYJNE:

Bardziej szczegółowo

Witajcie. Trening metapoznawczy dla osób z depresją (D-MCT) 09/15 Jelinek, Hauschildt, Moritz & Kowalski; ljelinek@uke.de

Witajcie. Trening metapoznawczy dla osób z depresją (D-MCT) 09/15 Jelinek, Hauschildt, Moritz & Kowalski; ljelinek@uke.de Witajcie Trening metapoznawczy dla osób z depresją (D-MCT) 09/15 Jelinek, Hauschildt, Moritz & Kowalski; ljelinek@uke.de D-MCT: Pozycja satelity Dzisiejszy temat Pamięć Zachowanie Depresja Postrzeganie

Bardziej szczegółowo

Pomoc dla twojej rodziny

Pomoc dla twojej rodziny 1 Pomoc dla twojej rodziny przewodnik po przyjaznym i oferującym wsparcie programie organizacji Home-Start www.home-start.org.uk Darmowy numer telefonu: 0800 068 63 68 2 Każdy czasami potrzebuje odrobiny

Bardziej szczegółowo

To z tego poematu, co teraz piszesz? Nadal nie odpowiada. Bo e, on chyba naprawdê obrazi³ siê o tego obcego.

To z tego poematu, co teraz piszesz? Nadal nie odpowiada. Bo e, on chyba naprawdê obrazi³ siê o tego obcego. My cztery na fotografii: Liza, Julia, Dorota i ja Ma³a, jak wtedy wszyscy na mnie mówili. Nie wiem dlaczego, bo na zdjêciu wyraÿnie widaæ, e w naszej czteroosobowej grupie to nie ja by³am najmniejsza,

Bardziej szczegółowo

KRAKÓW ZNANY I MNIEJ ZNANY AUDIO A2/B1 (wersja dla studenta) - Halo! Mówi Melisa. Paweł, to ty? - Cześć! Miło cię słyszeć! Co u ciebie dobrego?

KRAKÓW ZNANY I MNIEJ ZNANY AUDIO A2/B1 (wersja dla studenta) - Halo! Mówi Melisa. Paweł, to ty? - Cześć! Miło cię słyszeć! Co u ciebie dobrego? KRAKÓW ZNANY I MNIEJ ZNANY AUDIO A2/B1 (wersja dla studenta) - Halo! Mówi Melisa. Paweł, to ty? - Cześć! Miło cię słyszeć! Co u ciebie dobrego? - Wiesz, za dwa miesiące przyjeżdżam do Krakowa na stypendium,

Bardziej szczegółowo

Jak założyć Klub Przedsiębiorczych Mam w swojej okolicy.

Jak założyć Klub Przedsiębiorczych Mam w swojej okolicy. Jak założyć Klub Przedsiębiorczych Mam w swojej okolicy. Wersja: czerwiec 2016 Zamiast wstępu Kiedy po raz pierwszy zostałam mamą, po jakimś czasie przestało mi wystarczać tylko zajmowanie się dzieckiem

Bardziej szczegółowo

Jak wytresować swojego psa? Częs ć 1. Niezbędny sprzęt przy szkoleniu psa oraz procesy uczenia

Jak wytresować swojego psa? Częs ć 1. Niezbędny sprzęt przy szkoleniu psa oraz procesy uczenia Jak wytresować swojego psa? Częs ć 1 Niezbędny sprzęt przy szkoleniu psa oraz procesy uczenia Niezbędny sprzęt przy szkoleniu psa oraz proćesy uczenia Problemy wynikające z zachowań psów często nie są

Bardziej szczegółowo

Umiejscowienie trzeciego oka

Umiejscowienie trzeciego oka Umiejscowienie trzeciego oka Tilak czerwony, cynobrowy znak, wprowadzono jako wskaÿnik i symbol nieznanego œwiata. Nie mo na go na³o yæ gdziekolwiek i tylko ktoœ, kto potrafi przy³o yæ rêkê do czo³a i

Bardziej szczegółowo

Tischner KS. JÓZEF. Opracowanie Wojciech Bonowicz

Tischner KS. JÓZEF. Opracowanie Wojciech Bonowicz Tischner KS. JÓZEF Tischner KS. JÓZEF Opracowanie Wojciech Bonowicz Wydawnictwo Znak Kraków 2010 KAZANIE PIERWSZE o tym, za kogo umarł Pan Jezus KSIĄDZ JÓZEF: Dzieci kochane! Wysłuchaliśmy przed chwilą

Bardziej szczegółowo

POCZĄTKI I PRZEJAWY ANOREKSJI

POCZĄTKI I PRZEJAWY ANOREKSJI POCZĄTKI I PRZEJAWY ANOREKSJI / ANOREKSJA NERWOSA \ JADŁOWSTRĘT PSYCHICZNY CHOROBA ODCHUDZAJĄCYCH SIĘ W ubiegłym wieku psychoanalitycy z Europy znaleźli się oko w oko z tajemniczą chorobą, która dotykała

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z KONKURSU,,PORTRET WODNEGO SUPERBOHATERA, KTÓRYM CHCĘ BYĆ

RAPORT Z KONKURSU,,PORTRET WODNEGO SUPERBOHATERA, KTÓRYM CHCĘ BYĆ RAPORT Z KONKURSU,,PORTRET WODNEGO SUPERBOHATERA, KTÓRYM CHCĘ BYĆ Przedszkole Miejskie nr 29 Kasztanowa Kraina ul. Wróblewskiego 48 66-400 Gorzów Wlkp. W roku szkolnym 2015/2016 do realizacji programu,,mamo,

Bardziej szczegółowo

VI. Proszę ułożyć zdania według wzoru. W każdym zdaniu powinien być czas przeszły.

VI. Proszę ułożyć zdania według wzoru. W każdym zdaniu powinien być czas przeszły. 7. Jacek musi ubrać się ciepło. 8. Dziewczyny muszą odpocząć. 9. Musicie (r. męskoosobowy) odwiedzić babcię. 10. Musisz (r.m.) zatelefonować do Iwony. V. Proszę wybrać odpowiedni czasownik. Ten film jest

Bardziej szczegółowo

Pajączek 1. na proste plecy. medpatent.com.pl. Pajączek 1 to niewielkie urządzenie do noszenia na plecach. Zasygnalizuje, kiedy się zgarbisz.

Pajączek 1. na proste plecy. medpatent.com.pl. Pajączek 1 to niewielkie urządzenie do noszenia na plecach. Zasygnalizuje, kiedy się zgarbisz. Pajączek 1 na proste plecy Pajączek 1 to niewielkie urządzenie do noszenia na plecach. Zasygnalizuje, kiedy się zgarbisz. Kup Pajączka na stronie medpatent.com.pl lub w dobrych sklepach medycznych. Pajączek

Bardziej szczegółowo

4 LATKI marzec. W marcu - wiersz do nauki ( J. Suchorzewska )

4 LATKI marzec. W marcu - wiersz do nauki ( J. Suchorzewska ) 4 LATKI marzec 1. Poznajemy zawody 2. wiosno przyjdź 3. Nadeszła wiosna 4. Egzotyczne zwierząt 1. Poznanie osób pracujących w bliskim otoczeniu przedszkola i wykonywanych przez nie zawodów ; poznanie czynności

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI DLA KLASY V (z elementami minikoszykówki)

SCENARIUSZ LEKCJI DLA KLASY V (z elementami minikoszykówki) SCENARIUSZ LEKCJI DLA KLASY V (z elementami minikoszykówki) Zadanie główne (temat lekcji): BAWIMY SIĘ PIŁKĄ NA WSZELKIE SPOSOBY Zadania szczegółowe: Sprawność motoryczna Uczeń: - rozwinie zwinność poprzez

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

Wróżki Pani Wiosny. Występują: WRÓŻKA I WRÓŻKA II WRÓŻKA III WRÓŻKA IV WRÓŻKA V. Pacynki: MIŚ PTASZEK ZAJĄCZEK. (wbiega wróżka) PIOSENKA: Wróżka

Wróżki Pani Wiosny. Występują: WRÓŻKA I WRÓŻKA II WRÓŻKA III WRÓŻKA IV WRÓŻKA V. Pacynki: MIŚ PTASZEK ZAJĄCZEK. (wbiega wróżka) PIOSENKA: Wróżka Wróżki Pani Wiosny Występują: I II V Pacynki: PTASZEK ZAJĄCZEK (wbiega wróżka) PIOSENKA: Wróżka WRÓŻKA Jak świat wielki, no i stary, wszystkie dzieci lubią czary. Wszystkie dzieci lubią baśnie, a więc

Bardziej szczegółowo

Protokół. z posiedzenia Komisji Edukacji, Kultury i Sportu. w dniu 22 Czerwca 2009 roku

Protokół. z posiedzenia Komisji Edukacji, Kultury i Sportu. w dniu 22 Czerwca 2009 roku SE-PO.0063-4-6/09 Protokół z posiedzenia Komisji Edukacji, Kultury i Sportu w dniu 22 Czerwca 2009 roku Obecni 1. Dominik Penar Przewodniczący obecny 2. Andrzej Mentel Z ca Przewodniczącego nieobecny 3.

Bardziej szczegółowo

Postrzeganie reklamy zewnętrznej - badania

Postrzeganie reklamy zewnętrznej - badania Według opublikowanych na początku tej dekady badań Demoskopu, zdecydowana większość respondentów (74%) przyznaje, że w miejscowości, w której mieszkają znajdują się nośniki reklamy zewnętrznej (specjalne,

Bardziej szczegółowo

DZIECI I ICH PRAWA. Prawa Dziecka są dla wszystkich dzieci bez wyjątku

DZIECI I ICH PRAWA. Prawa Dziecka są dla wszystkich dzieci bez wyjątku DZIECI I ICH PRAWA Prawa Dziecka są dla wszystkich dzieci bez wyjątku i jakiejkolwiek dyskryminacji, niezaleŝnie od koloru skóry, płci, języka, jakim się posługuje, urodzenia oraz religii. Zostały one

Bardziej szczegółowo

Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania

Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania Wydział Badań i Analiz Centrum Komunikacji Społecznej Urząd m.st. Warszawy Warszawa, grudzień 2014 r. Informacje o badaniu Cel badania: diagnoza

Bardziej szczegółowo

Im ladniej sobie poscielesz tym lepiej sie wyspisz! WWW.MOIKA.PL

Im ladniej sobie poscielesz tym lepiej sie wyspisz! WWW.MOIKA.PL Im ladniej sobie poscielesz tym lepiej sie wyspisz! WWW.MOIKA.PL O NAS MOIKA design powstał z naszej tęsknoty za pięknem i oryginalnością przedmiotów codziennego użytku. Wiemy że pościel to coś znacznie

Bardziej szczegółowo

Czwórka. W numerze: Znowu w szkole! Doniesienia szkolnego reportera Mole książkowe polecają Uczniowie wiersze piszą

Czwórka. W numerze: Znowu w szkole! Doniesienia szkolnego reportera Mole książkowe polecają Uczniowie wiersze piszą Czwórka 4 ( pismo uczniów Szkoły Podstawowej nr 4 w Legionowie) Numer 1/Wrzesień Rok szkolny 2008/2009 W numerze: Znowu w szkole! Doniesienia szkolnego reportera Mole książkowe polecają Uczniowie wiersze

Bardziej szczegółowo

Likwidacja barier architektonicznych to usuwanie tego, co przeszkadza ci korzystać z budynków, chodników, ulic i innych miejsc oraz mebli i sprzętów.

Likwidacja barier architektonicznych to usuwanie tego, co przeszkadza ci korzystać z budynków, chodników, ulic i innych miejsc oraz mebli i sprzętów. 1 Likwidacja barier architektonicznych to usuwanie tego, co przeszkadza ci korzystać z budynków, chodników, ulic i innych miejsc oraz mebli i sprzętów. Likwidacja barier architektonicznych to na przykład

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ W GIMNAZJUM

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ W GIMNAZJUM Izabela Grabowska Joanna Jakubowska - Mróz Zespół Szkół Sportowych - Sportowe Gimnazjum nr 9 w Tychach SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ W GIMNAZJUM Temat: Tolerancyjny nie znaczy obojętny. Czas realizacji:

Bardziej szczegółowo

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości Podręcznik dla uŝytkowników modułu wyszukiwania danych Warszawa 2007

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości Podręcznik dla uŝytkowników modułu wyszukiwania danych Warszawa 2007 GEO-SYSTEM Sp. z o.o. 02-732 Warszawa, ul. Podbipięty 34 m. 7, tel./fax 847-35-80, 853-31-15 http:\\www.geo-system.com.pl e-mail:geo-system@geo-system.com.pl GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Jak otrzymać pomoc z Powiatowego Urzędu Pracy w Poznaniu

Jak otrzymać pomoc z Powiatowego Urzędu Pracy w Poznaniu Jak otrzymać pomoc z Powiatowego Urzędu Pracy w Poznaniu Powiatowy Urząd Pracy w Poznaniu pomaga osobom, które nie mają pracy, a chcą pracować. Jeżeli potrzebujesz pomocy, by znaleźć pracę, przyjdź do

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Piotrowska COPY LEFT DZIECKO MALUJE ŒMIERÆ Oleœnica - Lublin 2007

Katarzyna Piotrowska COPY LEFT DZIECKO MALUJE ŒMIERÆ Oleœnica - Lublin 2007 Katarzyna Piotrowska COPY LEFT Oleœnica - Lublin 2007 DZIECKO O MALUJE ŒMIERÆ SERIA NET DLA PIÓR 1. Oskar Szwabowski, Cieñ Freuda (styczeñ 2007 http://www.innyswiat.most.org.pl/ulica/cienfreuda-oskarszwabowski.pdf);

Bardziej szczegółowo

ODPOCZYWAJ ZDROWO I ŚWIADOMIE!

ODPOCZYWAJ ZDROWO I ŚWIADOMIE! ZDROWO I ŚWIADOMIE! Stowarzyszenie Jeździeckie Osób Niepełnosprawnych HIPPOLAND 04-369 Warszawa, ul. Kickiego 2 lok. U2 tel./fax: 22 671 51 77 e-mail: hippoland@hippoland.pl www.hippoland.pl NIP: 113-22-58-003,

Bardziej szczegółowo

STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ W MIĘKINI

STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ W MIĘKINI STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ W MIĘKINI 1 UWAGI OGÓLNE 1 Zespół Szkół w Miękini powołany został przez Radę Gminy Miękinia Uchwałą nr XX/149/04 Rady Gminy w Miękini z dnia 25 maja 2004r. w sprawie utworzenia Zespołu

Bardziej szczegółowo

WZORU PRZEMYSŁOWEGO PL 18581. FUNDACJA SYNAPSIS, Warszawa, (PL) 31.10.2012 WUP 10/2012

WZORU PRZEMYSŁOWEGO PL 18581. FUNDACJA SYNAPSIS, Warszawa, (PL) 31.10.2012 WUP 10/2012 PL 18581 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS OCHRONNY WZORU PRZEMYSŁOWEGO (19) PL (11) 18581 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 19021 (22) Data zgłoszenia: 29.11.2011 (51) Klasyfikacja:

Bardziej szczegółowo

Klasyka w nowym wydaniu

Klasyka w nowym wydaniu Klasyka w nowym wydaniu Jeansy i T-shirty od lat królują w szafach kobiet na całym świecie to klasyczne zestawienie sprawdza się zawsze. Dobierz do nich torebkę z frędzlami, wygodne baleriny i stwórz modną

Bardziej szczegółowo

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/biuro-informacji-kredytowej-bik-koszty-za r Biznes Pulpit Debata Biuro Informacji Kredytowej jest jedyną w swoim rodzaju instytucją na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

Postrzeganie zdrowia i znajomość czynników na nie wpływających przez dzieci w wieku przedszkolnym.

Postrzeganie zdrowia i znajomość czynników na nie wpływających przez dzieci w wieku przedszkolnym. Postrzeganie zdrowia i znajomość czynników na nie wpływających przez dzieci w wieku przedszkolnym. W nowoczesnym podejściu do edukacji zdrowotnej, zwłaszcza dzięki rozwojowi nauk medycznych, w tym higieny,

Bardziej szczegółowo

Łatwe przycinanie płyt z granulatu gumowego. Łatwe i precyzyjne przycinanie płyt

Łatwe przycinanie płyt z granulatu gumowego. Łatwe i precyzyjne przycinanie płyt Łatwe i precyzyjne przycinanie płyt Doświadczony praktyk majsterkowania może przyciąć szybko i precyzyjnie elastyczne płyty WARCO do wyliczonych rozmiarów. Przed przystąpieniem do działania, linia cięcia

Bardziej szczegółowo

1. NAUCZANIE JĘZYKÓW NOWOŻYTNYCH (OBOWIĄZKOWYCH) W RAMACH PROGRAMU STUDIÓW STACJONARNYCH (CYKL A I B) I NIESTACJONARNYCH

1. NAUCZANIE JĘZYKÓW NOWOŻYTNYCH (OBOWIĄZKOWYCH) W RAMACH PROGRAMU STUDIÓW STACJONARNYCH (CYKL A I B) I NIESTACJONARNYCH 1 Szczegółowe przepisy wykonawcze na rok akadem. 2010/11 wprowadzające w życie Zarządzenie Rektora PWT we Wrocławiu w sprawie nauczania języków obcych na PWT we Wrocławiu z dnia 29 września 2009 r. 1.

Bardziej szczegółowo

MĘSKIE KOBIETY I KOBIECY MĘŻCZYŹNI WEDŁUG www.mkontakt.pl

MĘSKIE KOBIETY I KOBIECY MĘŻCZYŹNI WEDŁUG www.mkontakt.pl MĘSKIE KOBIETY I KOBIECY MĘŻCZYŹNI WEDŁUG www.mkontakt.pl Dystrybucja i ograniczenia: Serwis www. - jako wydawca - zezwala na darmowe rozpowszechnianie tej treśći. Zabronione jest jednakże jego przetwarzanie,

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik ochrony fizycznej osób i mienia 515[01]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik ochrony fizycznej osób i mienia 515[01]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 19 Strona 2 z 19 Strona 3 z 19 Strona 4 z 19 Strona 5 z 19 Strona 6 z 19 Strona 7 z 19 W pracy egzaminacyjnej oceniane były elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej II. Założenia do projektu

Bardziej szczegółowo

Julia Duszyńska. Jarosław Żukowski. Ilustrował: Siedmioróg 3

Julia Duszyńska. Jarosław Żukowski. Ilustrował: Siedmioróg 3 Julia Duszyńska Ilustrował: Jarosław Żukowski Siedmioróg 3 Lektura dla klasy I szko³y podstawowej Copyright by Siedmioróg ISBN 978-83-7568-710-1 Wydawnictwo Siedmioróg ul. Krakowska 90, 50-427 Wroc³aw

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZĄDU SZKOŁY W ZESPOLE SZKÓŁ IM. JANUSZA KORCZAKA W PRUDNIKU

REGULAMIN SAMORZĄDU SZKOŁY W ZESPOLE SZKÓŁ IM. JANUSZA KORCZAKA W PRUDNIKU Załącznik nr 3 do Statutu Zespołu Szkół im. Janusza Korczaka w Prudniku REGULAMIN SAMORZĄDU SZKOŁY W ZESPOLE SZKÓŁ IM. JANUSZA KORCZAKA W PRUDNIKU 1 1 PRZEPISY DOTYCZĄCE SAMORZĄDNOŚCI UCZNIÓW 1. Członkami

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA

10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA ŻYJ ZDROWO! 10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA Jedz regularnie co 3 godziny. Jedz ostatni posiłek 2-3 godziny przed snem. Dbaj by twoja dieta była bogata we wszystkie składniki odżywcze(węglowodany, białko i

Bardziej szczegółowo

BRAMY SEGMENTOWE YETT WSZYSTKO CZEGO OCZEKUJESZ OD BRAM PIEKNO CIEPLO NIEZAWODNOSC BEZPIECZENSTWO

BRAMY SEGMENTOWE YETT WSZYSTKO CZEGO OCZEKUJESZ OD BRAM PIEKNO CIEPLO NIEZAWODNOSC BEZPIECZENSTWO BRAMY SEGMENTOWE YETT WSZYSTKO CZEGO OCZEKUJESZ OD BRAM PIEKNO CIEPLO NIEZAWODNOSC BEZPIECZENSTWO BRAMY GARAZOWE Yett 01Wymiary bram: szerokość od 1800 do 3000 mm; wysokość od 1900 do 2700 mm. Segmentowe

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów klas I-III szkoły podstawowej

Scenariusz zajęć dla uczniów klas I-III szkoły podstawowej Scenariusz zajęć dla uczniów klas I-III szkoły podstawowej Temat: Poznaj Marię, dziewczynkę, która lubi mieć plan Cele zajęć: Zapoznanie uczniów z tematyką autyzmu Zapoznanie uczniów z charakterystycznymi

Bardziej szczegółowo

NOWOŚCI Z ZAKRESU SYSTEMU SWR

NOWOŚCI Z ZAKRESU SYSTEMU SWR System rur i kształtek wentylacyjnych SYSTEM KOMINUS SYSTEM RUR I KSZTAŁTEK WENTYLACYJNYCH SYSTEM KOMINUS SYSTEM RUR I KSZTAŁTEK WENTYLACYJNYCH IZOLOWANYCH IZOLACJA 30 MM SYSTEM KOMINUS CHARAKTERYSTYKA

Bardziej szczegółowo

GRA RODZINNA dla 2-6 osób w wieku powy ej 7 lat. Hodujesz zwierz ta, chronisz przed niebezpiecze stwem, pomna asz swój zysk!

GRA RODZINNA dla 2-6 osób w wieku powy ej 7 lat. Hodujesz zwierz ta, chronisz przed niebezpiecze stwem, pomna asz swój zysk! GRA RODZINNA dla 2-6 osób w wieku powy ej 7 lat Hodujesz zwierz ta, chronisz przed niebezpiecze stwem, pomna asz swój zysk! Gra rodzinna dla 2-6 osób w wieku od 7 lat. ZawartoÊç pude ka: 2 ró ne dwunastoêcienne

Bardziej szczegółowo

po.tk.krakow.pl Sprawd¼ oddech próbuj±c wyczuæ go na policzku i obserwuj±c ruchy klatki piersiowej poszkodowanego.

po.tk.krakow.pl Sprawd¼ oddech próbuj±c wyczuæ go na policzku i obserwuj±c ruchy klatki piersiowej poszkodowanego. Reanimacja REANIMACJA A RESUSCYTACJA Terminów reanimacja i resuscytacja u ywa siê czêsto w jêzyku potocznym zamiennie, jako równoznacznych okre leñ zabiegów ratunkowych maj±cych na celu przywrócenie funkcji

Bardziej szczegółowo

Kolorowe przytulanki

Kolorowe przytulanki Innowacja pedagogiczna. Kolorowe przytulanki Autorki : mgr Małgorzata Drozdek mgr Wioletta Szypowska Założenia ogólne: Każdy rodzaj kontaktu ze sztuką rozwija i kształtuje osobowość człowieka. Zajęcia

Bardziej szczegółowo

Jak poderwać koleżankę

Jak poderwać koleżankę Jak poderwać koleżankę Nastawienia myślowe Oznaki zainteresowania Etapy w znajomości Plan działania www.jak-poderwac-dziewczyne.pl Jak poderwać koleżankę www.jak-poderwac-dziewczyne.pl/mapa Nastawienia

Bardziej szczegółowo

Uzdrawiająca Moc Ducha Świętego

Uzdrawiająca Moc Ducha Świętego 1 / 5 Moc Ducha Świętego to miłość! Uzdrawiająca Moc Ducha Świętego to temat rekolekcji Rycerstwa św. Michała Archanioła, które odbyły się w dniach 13-14 grudnia 2013r. w Rycerce Górnej. Rekolekcje prowadził

Bardziej szczegółowo

KARTA ZGŁOSZENIA DZIECKA DO PUNKTU PRZEDSZKOLNEGO W...

KARTA ZGŁOSZENIA DZIECKA DO PUNKTU PRZEDSZKOLNEGO W... Załącznik nr 1 do Regulaminu rekrutacji dzieci do Punktu Przedszkolnego w Jodłówce i Kramarzówce oraz udziału w projekcie Ja też jestem przedszkolakiem nowe formy edukacji przedszkolnej w Gminie Pruchnik.

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Drelich Scenariusz przedstawienia dla rodziców pt. Samotny, bo niekochany

Katarzyna Drelich Scenariusz przedstawienia dla rodziców pt. Samotny, bo niekochany Katarzyna Drelich Scenariusz przedstawienia dla rodziców pt. Samotny, bo niekochany Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce : kwartalnik dla nauczycieli nr 2, 59-62 2006 Katarzyna Drelich Katarzyna Drogosz

Bardziej szczegółowo

Nawigacja podwodna. Nurkowanie głębokie

Nawigacja podwodna. Nurkowanie głębokie Kurs Advanced Open Water Diver dedykowany jest dla młodzieży od 15 roku życia. Podczas szkolenia wprowadzimy Was do podwodnego Świata i nauczymy zaawansowanych umiejętności. Kurs bazuje na tym czego nauczyłeś

Bardziej szczegółowo

Gry i zabawy matematyczne

Gry i zabawy matematyczne Krystyna Wojciechowska Gry i zabawy matematyczne w przedszkolu Opole 2008 Spis n treœci Uwagi wstêpne...4 1. U³ó tyle samo...10 2. Autobus....12 3. Co mówi bêbenek?... 14 4. ZnajdŸ swoje miejsce....16

Bardziej szczegółowo

PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA

PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA (Część 3 Ustawy o zdrowiu psychicznym z 1983 roku [Mental Health Act 1983]) 1. Imię i nazwisko pacjenta 2. Imię i nazwisko osoby sprawującej opiekę nad pacjentem ( lekarz

Bardziej szczegółowo

Satysfakcja pracowników 2006

Satysfakcja pracowników 2006 Satysfakcja pracowników 2006 Raport z badania ilościowego Listopad 2006r. www.iibr.pl 1 Spis treści Cel i sposób realizacji badania...... 3 Podsumowanie wyników... 4 Wyniki badania... 7 1. Ogólny poziom

Bardziej szczegółowo

Co dalej z leczeniem cukrzycy, gdy leki doustne ju nie dzia ajà?

Co dalej z leczeniem cukrzycy, gdy leki doustne ju nie dzia ajà? Co dalej z leczeniem cukrzycy, gdy leki doustne ju nie dzia ajà? Insulina by a dla mnie szansà na normalne ycie Ty i ja, podobnie jak oko o 2,6 mln ludzi w Polsce, czyli niemal 5% spo eczeƒstwa, mamy cukrzy

Bardziej szczegółowo

Policjanci szkolili pracowników socjalnych

Policjanci szkolili pracowników socjalnych Policjanci szkolili pracowników socjalnych Napisano dnia: 2016-02-12 09:32:59 W czwartek 11 lutego 2016 roku funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w Lwówku Śląskim przy współudziale funkcjonariuszy

Bardziej szczegółowo

Tego dnia, tak bez przyczyny, postanowiłem trochę pobiegać. Pobiegłem do końca drogi, a kiedy tam dotarłem, pomyślałem, że pobiegnę na koniec miasta.

Tego dnia, tak bez przyczyny, postanowiłem trochę pobiegać. Pobiegłem do końca drogi, a kiedy tam dotarłem, pomyślałem, że pobiegnę na koniec miasta. Goniąc marzenia Tego dnia, tak bez przyczyny, postanowiłem trochę pobiegać. Pobiegłem do końca drogi, a kiedy tam dotarłem, pomyślałem, że pobiegnę na koniec miasta. A kiedy tam dotarłem, pomyślałem sobie,

Bardziej szczegółowo

Noworoczne, dobroczynne życzenia firmowe

Noworoczne, dobroczynne życzenia firmowe Noworoczne, dobroczynne życzenia firmowe 2015 Wysyłając klientom personalizowane życzenia pomagasz dzieciom 1 Kup kartkę dobroczynną, pomóż dzieciom! FESTINA LENTE Łacińskie przysłowie Festina Lente znaczy

Bardziej szczegółowo

KRÓLEWSKIE SERCE KOBIETY

KRÓLEWSKIE SERCE KOBIETY KRÓLEWSKIE SERCE KOBIETY PAŁAC DZIAŁYŃSKICH W POZNANIU STARY RYNEK 78/79 23-24 MARCA 2013R. 13-14 KWIETNIA 2013R. PIĘKNO NALEŻY WSPIERAĆ, BO TWORZY JE NIEWIELU A POTRZEBUJE WIELU PIĘKNO BEZ DOBROCI JEST

Bardziej szczegółowo

P R Z E D S T A W I E N I E

P R Z E D S T A W I E N I E P R Z E D S T A W I E N I E O TEMATYCE BOśONARODZENIOWEJ JA TAKśE PÓJDĘ DO TEJ STAJENKI opracowanie: Krystyna Kwiatkowska Występują: Narrator, Anioł, Dziecko, Pasterz, Król, Józef, Maryja, Jezus, Jacuś,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2. 20 pkt - szafa metalowa certyfikowana, posiadająca klasę odporności odpowiednią

Załącznik nr 2. 20 pkt - szafa metalowa certyfikowana, posiadająca klasę odporności odpowiednią Załącznik nr 2 ŚRODKI BEZPIECZEŃSTWA FIZYCZNEGO, ICH DOBÓR DO POZIOMU ZAGROŻEŃ I ZAKRES ICH STOSOWANIA W STRAŻY GRANICZNEJ 1. DOBÓR ŚRODKÓW BEZPIECZEŃSTWA FIZYCZNEGO KATEGORIA K1 - urządzenia do przechowywania/przetwarzania

Bardziej szczegółowo