Leading Article for Lilly Neuroscience Roberto Servi. Wstęp Marek Jarema. Leczenie farmakologiczne ADHD Artur Wiśniewski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Leading Article for Lilly Neuroscience Roberto Servi. Wstęp Marek Jarema. Leczenie farmakologiczne ADHD Artur Wiśniewski"

Transkrypt

1 Kwartalnik Neuroscience Fakty VOL. 1/NR 1(1), 2010 ISSN???????????????????????? Redaktor Naczelny: Prof. dr hab. n. med. Marek Jarema Leading Article for Lilly Neuroscience Roberto Servi Wstęp Marek Jarema Leczenie farmakologiczne ADHD Artur Wiśniewski Leki oryginalne i generyczne w farmakoterapii w neurologii i psychiatrii Jarosław Woroń, Elżbieta Kostka-Trąbka Dlaczego depresja i ból często współwystępują? Przegląd literatury Jan Jaracz Nastolatek z ADHD Artur Kołakowski Rada Redakcyjna: Prof. Aleksander Araszkiewicz (Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Collegium Medicum w Bydgoszczy) Prof. Przemysław Bieńkowski (Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie) Doc. Dominika Dudek (Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum w Krakowie) Doc. Tadeusz Parnowski (Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie) Prof. Jolanta Rabe-Jabłońska (Uniwersytet Medyczny w Łodzi) Prof. Janusz Rybakowski (Uniwersytet Medyczny w Poznaniu) Prof. Danuta Ryglewicz (Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie) Prof. Jerzy Samochowiec (Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie) Prof. Marcin Wojnar (Warszawski Uniwersytet Medyczny w Warszawie) Prosimy o przesyłanie tekstów: Wioleta Banaszek tel. (22) Wydawca: Medical Education Sp. z o.o. ul. Opaczewska 60 d Warszawa ADHD u dorosłych 14 Tomasz Srebnicki, Witold Pawliczuk Neuroscience news 15 Film i książka 16 Dyrektor zarządzający: Andrzej Kowalczyk: Product manager: Wioleta Banaszek: Dział graficzny/projekt graficzny: Katarzyna Rewucka, Artur Weber Redakcja i korekta: Joanna Królikowska, Marcin Kuźma Kwartalnik ukazuje się we współpracy z partnerem edukacyjnym VOL. 1/NR 1(1)/2010 PLNRS00021

2 Leading Article for Lilly Neuroscience For over 130 years, Eli Lilly has been dedicated to the pursuit of breakthrough medicines for serious or as yet incurable conditions, especially psychiatric diseases. In 1986, the company s laboratories developed Prozac (active ingredient: fluoxetine), a drug which revolutionised the treatment of depression. The company has also discovered and introduced the original olanzapine, the active ingredient of Lilly s Zyprexa, an innovative second-generation drug used in the treatment of schizophrenia and bipolar disorder. Its introduction resulted in a treatment breakthrough, and won the company the prestigious Prix Galien and Business Week awards. After many years of research, the company developed the first product from a new class of Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) treatment: Strattera (selective norepinephrine reuptake inhibitor). Currently, Eli Lilly s offer also includes Cymbalta, a drug licensed for the treatment of major depressive disorder, diabetic peripheral neuropathy pain in adults and general anxiety disorder. Eli Lilly s ambition has always been to pursue solutions enhancing patients quality of life, which is why we are committed to constantly developing psychiatry. Our activities are targeted towards continued search for effective and breakthrough solutions to serious medical conditions of the modern world, with special emphasis on neuroscience. The company has been researching two new Alzheimer disease drugs, which are now in phase III trials, and new solutions for patients suffering from schizophrenia and depression. Apart from research, Eli Lilly has been involved in numerous educational activities and projects which promote knowledge on psychiatric disorders. For many years, it has been an active participant in the global Open The Doors Schizophrenia project, which was conducted with the support of Eli Lilly s scientific grant. In 2009, the company launched the campaign Depresję można pokonać. Zmień perspektywę (Depression Can Be Defeated. Change Perspective). The aim of these initiatives is to raise public awareness of psychiatric diseases and fight the stigma. The Neuroscience FAKTY magazine, which you are holding in your hands, is the another company s initiative aimed at promoting knowledge and the newest scientific updates related to the above mentioned areas. Roberto Servi Managing Director Eli Lilly Polska VOL. 1/NR 1(1)/2010 3

3 Leczenie farmakologiczne ADHD A. Wiśniewski Wstęp Szanowni Czytelnicy Oddajemy dziś do rąk Państwa pierwszy numer nowego czasopisma naukowego Neuroscience Fakty, poświęconego postępom wiedzy dotyczącej medycznych aspektów funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego. Jak wiadomo, ten obszar wiedzy medycznej, który obecnie określa się jako neuroscience (wiedza o układzie nerwowym), podlega dynamicznemu rozwojowi i często trudno jest śledzić postępy nauki w zakresie tak obszernych dziedzin jak psychiatria, neurologia czy neuropsychologia. Dlatego celem przyświecającym nam było stworzenie czasopisma prezentującego postępy wiedzy w zakresie neuroscience, a jednocześnie integrującego te dyscypliny medyczne, których zainteresowania dotyczą właśnie układu nerwowego. Jednakże, jako że jesteśmy przede wszystkim klinicystami i czasopismo nasze adresowane jest do Koleżanek i Kolegów zajmujących się przede wszystkim praktyką kliniczną, a także badaniami naukowymi i teoretycznymi podstawami funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, naszym celem jest również ukazanie, jak postęp wiedzy w interesującym nas obszarze może znaleźć odzwierciedlenie w naszej codziennej praktyce medycznej. W pierwszym numerze naszego czasopisma staramy się zasygnalizować różnorodność tematyki, którą będziemy chcieli rozwijać i poszerzać w następnych wydaniach. Mamy nadzieję, że nasza oferta spotka się z zainteresowaniem z Państwa strony oraz że Koleżanki i Koledzy zaakceptują czasopismo Neuroscience Fakty jako źródło istotnych informacji przydatnych w codziennej pracy. Życzymy przyjemnej lektury W imieniu Zespołu Redakcyjnego Prof. dr hab. n. med. Marek Jarema VOL. 1/NR 1(1)/2010 5

4 Artur Wiśniewski Adiunkt w Klinice Psychiatrii Wieku Rozwojowego Uniwersytetu Medycznego w Warszawie kierowanej przez prof. Tomasza Wolańczyka, jest psychiatrą i psychoterapeutą poznawczo-behawioralnym, od wielu lat współpracuje z Centrum CBT; poza pracą kliniczną z młodymi pacjentami prowadzi również warsztaty szkoleniowe dla lekarzy, psychologów i pedagogów na temat pracy z dziećmi nadpobudliwymi. Leczenie farmakologiczne ADHD Pharmacological treatment of ADHD dr n. med. Artur Wiśniewski Klinika Psychiatrii Wieku Rozwojowego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Kierownik Kliniki: prof. dr hab. n. med. Tomasz Wolańczyk Centrum CBT STRESZCZENIE W artykule zamieszczono informacje na temat leczenia farmakologicznego zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami uwagi (ADHD). Metylofenidat i atomoksetyna to jedyne substancje zarejestrowane w Polsce do leczenia ADHD. Są zalecane jako leki pierwszego wyboru w farmakoterapii ADHD u dzieci i młodzieży. Metylofenidat jest zaliczany do psychostymulantów, działa poprzez wzmożenie transmisji dopaminergicznej. Atomoksetyna jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego noradrenaliny, nie jest zaliczana do stymulantów. Jest lekiem ogólnie dobrze tolerowanym. Jej efektywność jest znacząco wyższa od placebo i porównywalna ze skutecznością metylofenidatu. Słowa kluczowe: ADHD, farmakoterapia, atomoksetyna, metylofenidat 6 VOL. 1/NR 1(1)/2010

5 Leczenie farmakologiczne ADHD A. Wiśniewski ABSTRACT This articul reviews pharmacological treatement of attention deficit hyperactivity disorder (ADHD). Methylphenidate and atomoxetine are the only drugs registered in Poland for ADHD treatmnet. They are recognized as the first-line choice of pharmacotherapy for ADHD in children and adolescents. Methylphenidate is classified as a stimulant facilitating the dopaminergic neurotransmission. Atomoxetine is a selective noradrenaline reuptake inhibitor that is not classified as a stimulant. Atomoxetine is effective and generally well tolerated. It is significantly more effective than placebo and does not differ significantly from methylphenidate. Key words: ADHD, pharmacotherapy, atomoxetine, methylphenidate VOL. 1/NR 1(1)/2010 7

6 Jarosław Woroń Adiunkt w Zakładzie Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii CM UJ w Krakowie, specjalista farmakologii klinicznej. Zajmuje się problemem bezpieczeństwa farmakoterapii, polekowymi działaniami niepożądanymi oraz niekorzystnymi interakcjami leków w polifarmakoterapii. Leki oryginalne i generyczne w farmakoterapii w neurologii i psychiatrii Brand-name and generic drugs in neurology and psychiatry dr n. farm. Jarosław Woroń 1,2,3, prof. dr hab. n. med. Elżbieta Kostka-Trąbka 1 1. Zakład Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Ryszard Korbut 2. Uniwersytecki Ośrodek Monitorowania i Badania Niepożądanych Działań Leków w Krakowie Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Ryszard Korbut 3. Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia w Krakowie Dyrektor: dr n. farm. Jerzy Hennig STRESZCZENIE Skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii w psychiatrii i neurologii są w znacznym stopniu zależne od właściwego wyboru leku. Ze względu na konieczność redukcji kosztów w systemie opieki zdrowotnej promuje się stosowanie leków generycznych. Nie można jednak zapominać, że leki generyczne, mimo że zawierają tę samą substancję czynną co leki oryginalne, mogą różnić się od nich zarówno skutecznością, jak i częstością występowania polekowych działań niepożądanych. Podjęcie decyzji o zamianie leku oryginalnego na generyczny musi być oparte na analizie wszystkich 8 VOL. 1/NR 1(1)/2010

7 Leki oryginalne i generyczne w farmakoterapii w neurologii i psychiatrii J. Woroń, E. Kostka-Trąbka czynników, w tym farmakokinetycznych i farmakodynamicznych, które wpływają na końcowy efekt działania leku, a także populacji, w jakiej dokonuje się takiej zamiany. Słowa kluczowe: leki oryginalne, leki generyczne, bezpieczeństwo farmakoterapii ABSTRACT The effectiveness and safety of pharmacotherapy in neurology and psychiatry depends to a large extent on the choice of drugs. Due to the necessity of reducing the cost of running the entire health system, in many countries more and more generic drugs are being registered in order to make them more accessible to a greater number of patients. We often forget that the effectiveness and tolerance to treatment using different preparations of drugs containing the same active substance may not be the same. Therefore, the fundamental question arises as to which groups of patients can use generic drugs in place of brand-name drugs, which can also be very expensive, without the risk of making the treatment less effective and without increasing the risk of side effects. Key words: brand-name drugs, generic drugs, pharmacotherapy safety VOL. 1/NR 1(1)/2010 9

8 Jan Jaracz Absolwent Akademii Medycznej w Poznaniu (obecnie UM), specjalista w zakresie psychiatrii dorosłych. Od 1983 roku pracuje w Klinice Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, gdzie kieruje Pracownią Psychofizjologii. Autor licznych publikacji na temat badań neuroobrazowych w zaburzeniach psychicznych, psychofarmakologii chorób afektywnych oraz problemów psychiatrycznych w przebiegu chorób neurologicznych (w tym 6 rozdz. w podr. i monogr.). Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego oraz zastępcą przewodniczącego sekcji psychofarmakologii, a także członkiem Europejskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Dlaczego depresja i ból często współwystępują? Przegląd literatury Why depression and pain frequently co-occur? Literature review dr hab. n. med. Jan Jaracz Klinika Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu Kierownik: prof. dr hab. n. med. Janusz Rybakowski STRESZCZENIE Występowanie objawów bólowych w depresji oraz depresji w przebiegu przewlekłego bólu zostało udokumentowane w kilku badaniach epidemiologicznych. Na podstawie tych obserwacji podjęto próby określenia wspólnych mechanizmów patogenetycznych depresji i bólu. Według jednej z hipotez podłożem obu wymienionych stanów jest dysfunkcja układu serotoninergicznego oraz noradrenergicznego. W jej następstwie dochodzi do zaburzeń funkcji struktur układu limbicznego, takich jak jądro migdałowate, kora przedniej części zakrętu obręczy oraz kora przedczołowa, które odgrywają kluczową rolę w regulacji nastroju oraz w percepcji i nadawaniu bodźcom bólowym wymiaru emocjonalnego. Leki, które normalizują funkcje obu wymienionych układów neuroprzekaźnikowych oraz struktur układu limbicznego, szczególnie leki przeciw- 10 VOL. 1/NR 1(1)/2010

9 Dlaczego depresja i ból często współwystępują? Przegląd literatury J. Jaracz depresyjne o podwójnym mechanizmie działania, takie jak leki trójpierścieniowe i leki nowej generacji (wenlafaksyna, milnacipran, duloksetyna, mirtazapina), wykazują silniejsze działanie przeciwdepresyjne oraz szersze spektrum terapeutyczne, obejmujące także wpływ na objawy bólowe depresji. Leki te znajdują również coraz szersze zastosowanie w leczeniu przewlekłych zespołów bólowych w chorobach somatycznych (m.in. napięciowe bóle głowy, neuropatia cukrzycowa, fibromialgia). Słowa kluczowe: depresja, ból, neuroprzekaźnictwo, neuroanatomia, leki przeciwdepresyjne ABSTRACT Frequent coexistence of painful symptoms in depression and depression in chronic pain has been well documented in epidemiological studies. These data led to assumption that depression and pain share common pathogenetic mechanisms. According to one hypothesis dysfunction of serotonergic and noradrenergic neurons in the brain seem to be a common denominator of both conditions. This may lead to abnormal function of amygdala, anterior cingulated and prefrontal cortex structures of limbic system involved in regulation of mood and in perception of pain as well as establishing emotional (valance) significance of painful stimuli. Drugs which normalize functions of both neurotransmitter systems, particulary dual action including tricyclic antidepressants and newer generation drugs (venlafaxine, milnacipram, duloxetine, mirtazapine) exert stronger antidepressive effect and wider therapeutic spectrum embracing pain symptoms of depression. These drugs have been found useful in the treatment of chronic pain syndromes such as chronic tension headaches diabetic neuropathy and fibromyalgia. Key words: depression, pain, neurotransmission, neuroanatomy, antidepressants VOL. 1/NR 1(1)/

10 Artur Kołakowski Psychiatra, specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, psychoterapeuta poznawczo-behawioralny, superwizor-dydaktyk PTTPiB. Od wielu lat pracuje z dziećmi i młodzieżą z problemami rozwojowymi, psychologicznymi i psychoterapeutycznymi, zarówno jako lekarz, jak i psychoterapeuta. Jest jednym z wykładowców i superwizorów w Szkole Psychoterapii Centrum CBT Centrum Psychoterapii Poznawczej i Behawioralnej. Autor dwóch książek na temat ADHD. Specjalizuje się nie tylko w diagnozie i leczeniu ADHD, lecz także w terapii poznawczej i behawioralnej. Nastolatek z ADHD The adolescent with ADHD dr n. med. Artur Kołakowski Centrum CBT STRESZCZENIE Zespół nadpobudliwości psychoruchowej jest jednym z najczęstszych rozpoznań psychiatrycznych u dzieci i młodzieży. Artykuł omawia różnice w obrazie klinicznym, diagnozowaniu i leczeniu ADHD u nastolatków z tym zaburzeniem. Słowa kluczowe: ADHD, nastolatki, psychoterapia ABSTRACT Attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) is the most common mental disorder in childhood, and adolescents. This article reviews the current evidence about the diagnosis and treatment of adolescents. It describes some of the unique characteristics observed among adolescents, as well as how the core symptoms change with maturity. Key words: adolescents, psychotherapy 12 VOL. 1/NR 1(1)/2010

11 ADHD u dorosłych dr n. med Tomasz Srebnicki, mgr Witold Pawliczuk Klinika Psychiatrii Wieku Rozwojowego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi jest powszechnie znanym zaburzeniem diagnozowanym przez lekarzy psychiatrów w populacji dzieci i młodzieży. Chociaż wg klasyfikacji ICD-10 lub DSM-IV TR nie można postawić takiej diagnozy u dorosłego pacjenta, to doświadczenie kliniczne wskazuje, że tzw. przetrwałe ADHD może być problemem także w życiu dorosłym. Poniższy artykuł opisuje trudności, z jakimi musi zmagać się dorosły cierpiący na to zaburzenie, a także jego środowisko. Przedstawione są w nim również przykłady sytuacji opisywanych przez pacjentów, kiedy to objawy nadpobudliwości utrudniają dobre funkcjonowanie w pracy, domu i w kontaktach prywatnych, oraz prezentowane są różne techniki i sposoby, jakie można stosować, aby osoba dorosła z ADHD lepiej sobie radziła z objawami. Słowa kluczowe: ADHD, nadpobudliwość, dorosły z ADHD, dorosły, zaburzenia uwagi, impulsywność, nadruchliwość 14 VOL. 1/NR 1(1)/2010

12 Neuroscience news VOL. 1/NR 1(1)/

13 Film i książka 16 VOL. 1/NR 1(1)/2010

Konferencja ta odbędzie się w dniach 30 listopada 1 grudnia 2006 r. w Poznaniu, w hotelu Novotel Poznań Centrum.

Konferencja ta odbędzie się w dniach 30 listopada 1 grudnia 2006 r. w Poznaniu, w hotelu Novotel Poznań Centrum. Klinika Psychiatrii Dorosłych Akademii Medycznej w Poznaniu, Zakład Neuropsychologii Klinicznej UMK Collegium Medicum w Bydgoszczy, Sekcja Psychofarmakologii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego oraz

Bardziej szczegółowo

Wstęp ARTYKUŁ REDAKCYJNY / LEADING ARTICLE

Wstęp ARTYKUŁ REDAKCYJNY / LEADING ARTICLE Dzieciństwo w cieniu schizofrenii przegląd literatury na temat możliwych form pomocy i wsparcia dzieci z rodzin, gdzie jeden z rodziców dotknięty jest schizofrenią Childhood in the shadow of schizophrenia

Bardziej szczegółowo

VII ZACHODNIOPOMORSKIE DNI PSYCHIATRYCZNE

VII ZACHODNIOPOMORSKIE DNI PSYCHIATRYCZNE VII ZACHODNIOPOMORSKIE DNI PSYCHIATRYCZNE POSZUKIWANIA NOWYCH LEKÓW I METOD TERAPII W PSYCHIATRII 27-28.05.2011 Hotel Amber Baltic ul. Promenada Gwiazd 1 72-500 Międzyzdroje POLSKIE TOWARZYSTWO PSYCHIATRYCZNE

Bardziej szczegółowo

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński VERTIGOPROFIL VOL. 3/Nr 3(11)/2009 Redaktor naczelny: Prof. dr hab. n. med. Antoni Prusiński Zastępca redaktora naczelnego: Dr n. med. Tomasz Berkowicz 2 XXXVI Międzynarodowy Kongres Towarzystwa Neurootologicznego

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY mgr Magdalena Pinkowicka WPŁYW TRENINGU EEG-BIOFEEDBACK NA POPRAWĘ WYBRANYCH FUNKCJI POZNAWCZYCH U DZIECI Z ADHD Rozprawa doktorska Promotor dr hab. n. med. Andrzej Frydrychowski,

Bardziej szczegółowo

Kinga Szymona, Ewa Joć, Hanna Karakuła

Kinga Szymona, Ewa Joć, Hanna Karakuła Kinga Szymona, Ewa Joć, Hanna Karakuła Oddział Młodzieżowy Kliniki Psychiatrii UM w Lublinie Katedra i Klinika Gastroenterologii z Pracownią Endoskopową UM w Lublinie Ostatnia dekada XX wieku Zdobycze

Bardziej szczegółowo

* Rejestr epidemiologiczny: przeprowadzenie i opracowanie wyników sponsorowane przez firmę Sanofi- Aventis-Polska. Nr badania: DPKIN_L_01684

* Rejestr epidemiologiczny: przeprowadzenie i opracowanie wyników sponsorowane przez firmę Sanofi- Aventis-Polska. Nr badania: DPKIN_L_01684 1 Współwystępowanie zaburzeń osobowości, zaburzeń lękowych i uzależnień z zaburzeniami nastroju w populacji polskiej analiza wyników rejestru epidemiologicznego. Część II: Ocena metod leczenia pacjentów

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Problemy psychiatryczne w pytaniach i odpowiedziach 2. NAZWA JEDNOSTKI

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychiatria w pytaniach i odpowiedziach. 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY KONKURS NA NAJLEPSZE STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE ZRZESZONE 1. NAZWA KOŁA: KOŁO NAUKOWE CHORÓB AFEKTYWNYCH 2.

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY KONKURS NA NAJLEPSZE STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE ZRZESZONE 1. NAZWA KOŁA: KOŁO NAUKOWE CHORÓB AFEKTYWNYCH 2. FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY KONKURS NA NAJLEPSZE STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE ZRZESZONE W STUDENCKIM TOWARZYSTWIE NAUKOWYM UJ CM 1. NAZWA KOŁA: KOŁO NAUKOWE CHORÓB AFEKTYWNYCH 2. WYDZIAŁ: LEKARSKI 3. JEDNOSTKA:

Bardziej szczegółowo

Czynniki ryzyka zaburzeń związanych z używaniem alkoholu u kobiet

Czynniki ryzyka zaburzeń związanych z używaniem alkoholu u kobiet Czynniki ryzyka zaburzeń związanych z używaniem alkoholu u kobiet Risk factors of alcohol use disorders in females Monika Olejniczak Wiadomości Psychiatryczne; 15(2): 76 85 Klinika Psychiatrii Dzieci i

Bardziej szczegółowo

Patients price acceptance SELECTED FINDINGS

Patients price acceptance SELECTED FINDINGS Patients price acceptance SELECTED FINDINGS October 2015 Summary With growing economy and Poles benefiting from this growth, perception of prices changes - this is also true for pharmaceuticals It may

Bardziej szczegółowo

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Depresja a uzależnienia Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Alkoholizm w chorobach afektywnych Badania NIMH* (1990) (uzależnienie + nadużywanie) Badania II Kliniki

Bardziej szczegółowo

Tychy, plan miasta: Skala 1: (Polish Edition)

Tychy, plan miasta: Skala 1: (Polish Edition) Tychy, plan miasta: Skala 1:20 000 (Polish Edition) Poland) Przedsiebiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne (Katowice Click here if your download doesn"t start automatically Tychy, plan miasta: Skala 1:20 000

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 5/2012 z dnia 27 lutego 2012 r. w zakresie zakwalifikowania/niezasadności zakwalifikowania leku Valdoxan (agomelatinum)

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY MAJ 2010 CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY MAJ 2010 CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Ocena wpływu nasilenia objawów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej na masę ciała i BMI u dzieci i młodzieży

Ocena wpływu nasilenia objawów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej na masę ciała i BMI u dzieci i młodzieży Ewa Racicka-Pawlukiewicz Ocena wpływu nasilenia objawów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej na masę ciała i BMI u dzieci i młodzieży Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych PROMOTOR: Dr hab. n.

Bardziej szczegółowo

Stargard Szczecinski i okolice (Polish Edition)

Stargard Szczecinski i okolice (Polish Edition) Stargard Szczecinski i okolice (Polish Edition) Janusz Leszek Jurkiewicz Click here if your download doesn"t start automatically Stargard Szczecinski i okolice (Polish Edition) Janusz Leszek Jurkiewicz

Bardziej szczegółowo

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Polandchallenges in Clinical Trials Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Poland- legislation 1996-2003 Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r o zawodach lekarza i lekarza dentysty, z

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

Karpacz, plan miasta 1:10 000: Panorama Karkonoszy, mapa szlakow turystycznych (Polish Edition)

Karpacz, plan miasta 1:10 000: Panorama Karkonoszy, mapa szlakow turystycznych (Polish Edition) Karpacz, plan miasta 1:10 000: Panorama Karkonoszy, mapa szlakow turystycznych (Polish Edition) J Krupski Click here if your download doesn"t start automatically Karpacz, plan miasta 1:10 000: Panorama

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY FARMAKOLOGII OGÓLNEJ I WYBRANE ZAGADNIENIA Z ZAKRESU FARMAKOTERAPII BÓLU

ELEMENTY FARMAKOLOGII OGÓLNEJ I WYBRANE ZAGADNIENIA Z ZAKRESU FARMAKOTERAPII BÓLU Barbara FILIPEK Gabriel NOWAK Jacek SAPA Włodzimierz OPOKA Marek BEDNARSKI Małgorzata ZYGMUNT ELEMENTY FARMAKOLOGII OGÓLNEJ I WYBRANE ZAGADNIENIA Z ZAKRESU FARMAKOTERAPII BÓLU Copyright by Barbara Filipek,

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia niestacjonarne Kierunek Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze Specjalność INERNATIONAL LOGISTICS

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia niestacjonarne Kierunek Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze Specjalność INERNATIONAL LOGISTICS Studia II stopnia niestacjonarne Kierunek Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze Specjalność INERNATIONAL LOGISTICS Description Master Studies in International Logistics is the four-semesters studies, dedicate

Bardziej szczegółowo

Choroby ultra-rzadkie. Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka

Choroby ultra-rzadkie. Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Choroby ultra-rzadkie Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Definicje, częstość występowania Podstawą definicji chorób rzadkich są dane epidemiologiczne dotyczące występowania choroby w całej populacji

Bardziej szczegółowo

, Warszawa

, Warszawa Kierunki rozwoju nowych leków w pediatrii z perspektywy Komitetu Pediatrycznego EMA. Wpływ Rozporządzenia Pediatrycznego na pediatryczne badania kliniczne w Europie Marek Migdał, Klinika Anestezjologii

Bardziej szczegółowo

Zakopane, plan miasta: Skala ok. 1: = City map (Polish Edition)

Zakopane, plan miasta: Skala ok. 1: = City map (Polish Edition) Zakopane, plan miasta: Skala ok. 1:15 000 = City map (Polish Edition) Click here if your download doesn"t start automatically Zakopane, plan miasta: Skala ok. 1:15 000 = City map (Polish Edition) Zakopane,

Bardziej szczegółowo

DROGA DO SIEBIE. Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów.

DROGA DO SIEBIE. Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów. DROGA DO SIEBIE Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów. CSR w branży farmaceutycznej CSR to dobrowolna strategia biznesowa uwzględniająca

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 4.

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 4. PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 4. ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychiatria 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWA NA STOPIEŃ DOKTORA NAUK MEDYCZNYCH (obroniona z wyróżnieniem )

ROZPRAWA NA STOPIEŃ DOKTORA NAUK MEDYCZNYCH (obroniona z wyróżnieniem ) Publikacje naukowe: ROZPRAWA NA STOPIEŃ DOKTORA NAUK MEDYCZNYCH (obroniona z wyróżnieniem 7.03.2013) Stosowanie larw Lucilia sericata jako metoda leczenia przewlekłych ran kończyn. Inne publikacje: 1.

Bardziej szczegółowo

XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII. XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY

XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII. XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII Warszawa 12-14.05.2016 Pierwsze powiadomienie XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY Warsaw, May

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia... w sprawie ramowego programu nauczania w zakresie psychoterapii. (Dz. U...r.)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia... w sprawie ramowego programu nauczania w zakresie psychoterapii. (Dz. U...r.) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia... w sprawie ramowego programu nauczania w zakresie psychoterapii (Dz. U....r.) Na podstawie art. 8 pkt 2 ustawy z dnia o niektórych zawodach medycznych (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

EPS. Erasmus Policy Statement

EPS. Erasmus Policy Statement Wyższa Szkoła Biznesu i Przedsiębiorczości Ostrowiec Świętokrzyski College of Business and Entrepreneurship EPS Erasmus Policy Statement Deklaracja Polityki Erasmusa 2014-2020 EN The institution is located

Bardziej szczegółowo

Pielęgniarstwo Pierwszego stopnia Praktyczny. Znajomość zagadnień z zakresu anatomii, fizjologii, psychologii, farmakologii.

Pielęgniarstwo Pierwszego stopnia Praktyczny. Znajomość zagadnień z zakresu anatomii, fizjologii, psychologii, farmakologii. Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające/wymagania wstępne: Nazwa modułu / przedmiotu (przedmiot lub grupa przedmiotów) Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

Choroby ultra-rzadkie Warszawa, 12 marca Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka

Choroby ultra-rzadkie Warszawa, 12 marca Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Choroby ultra-rzadkie Warszawa, 12 marca 2010 Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Definicje, częstość występowania Podstawą definicji chorób rzadkich są dane epidemiologiczne dotyczące występowania

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie naukowych wyjazdów zagranicznych

Dofinansowanie naukowych wyjazdów zagranicznych Dofinansowanie naukowych wyjazdów zagranicznych Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego informuje o możliwości uzyskania przez członków zwyczajnych Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego dofinansowania

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolska Konferencja Naukowa Farmaceuta na oddziale szpitalnym korzyści i wyzwania. Wrocław, 22 kwietnia 2017.

Ogólnopolska Konferencja Naukowa Farmaceuta na oddziale szpitalnym korzyści i wyzwania. Wrocław, 22 kwietnia 2017. Ogólnopolska Konferencja Naukowa Farmaceuta na oddziale szpitalnym korzyści i wyzwania Wrocław, 22 kwietnia 2017 Oferta Sponsorska Szanowni Państwo! Organizowana przez nas konferencja stawia czoła zwiększającym

Bardziej szczegółowo

Dr Jarosław Woroń. BEZPIECZEŃSTWO STOSOWANIA LEKÓW PRZECIWBÓLOWYCH Krynica 11.XII.2009

Dr Jarosław Woroń. BEZPIECZEŃSTWO STOSOWANIA LEKÓW PRZECIWBÓLOWYCH Krynica 11.XII.2009 Dr Jarosław Woroń BEZPIECZEŃSTWO STOSOWANIA LEKÓW PRZECIWBÓLOWYCH Krynica 11.XII.2009 Zakład Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii CM UJ Kraków Uniwersytecki Ośrodek Monitorowania i Badania Niepożądanych

Bardziej szczegółowo

Konieczność monitorowania działań niepożądanych leków elementem bezpiecznej farmakoterapii

Konieczność monitorowania działań niepożądanych leków elementem bezpiecznej farmakoterapii Konieczność monitorowania działań niepożądanych leków elementem bezpiecznej farmakoterapii dr hab. Anna Machoy-Mokrzyńska, prof. PUM Katedra Farmakologii Regionalny Ośrodek Monitorujący Działania Niepożądane

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady leczenia zaburzeń psychicznych

Podstawowe zasady leczenia zaburzeń psychicznych Podstawowe zasady leczenia zaburzeń psychicznych Instytucjonalizacja i wykluczenia. i zapomnienie Metody leczenia 1. Biologiczne - farmakologiczne - niefarmakologiczne - neurochirurgiczne 2. Psychologiczne

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ ŻYCIA U DZIECI I MŁODZIEŻY Z WRODZONYM ZAKAŻENIEM HIV W POLSCE

JAKOŚĆ ŻYCIA U DZIECI I MŁODZIEŻY Z WRODZONYM ZAKAŻENIEM HIV W POLSCE JAKOŚĆ ŻYCIA U DZIECI I MŁODZIEŻY Z WRODZONYM ZAKAŻENIEM HIV W POLSCE A. Zielińska 1, M. Bielecki 2, F. Pierowski 3, U. Coupland 4, A.Bryńska 1, T. Wolańczyk 1, M. Marczyńska 4 (1) Klinika Psychiatrii

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Leczenie zaburzeń depresyjnych u pacjentów z rozpoznaniem

Leczenie zaburzeń depresyjnych u pacjentów z rozpoznaniem FARMAKOTERAPIA W PSYCHIATRII I NEUROLOGII 98,3,78-82 Antoni Florkowski, Wojciech Gruszczyński, Henryk Górski, Sławomir Szubert, Mariusz Grądys Leczenie zaburzeń depresyjnych u pacjentów z rozpoznaniem

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil oraz rodzaj komórki

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY MAJ 2010 CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY MAJ 2010 CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOT: PSYCHIATRIA

PRZEDMIOT: PSYCHIATRIA PRZEDMIOT: PSYCHIATRIA I. Informacje ogólne Jednostka organizacyjna Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Język wykładowy Rodzaj przedmiotu kształcenia (obowiązkowy/fakultatywny) Poziom modułu kształcenia (np.

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 105/2013 z dnia 22 kwietnia 2013r. o projekcie pilotażowej części programu Program zdrowotny dla dzieci dyslektycznych

Bardziej szczegółowo

Sesja inauguracyjna Przewodniczący: prof. dr hab. n. med. Marek Masiak

Sesja inauguracyjna Przewodniczący: prof. dr hab. n. med. Marek Masiak Program XVI Lubelskich Spotkań Naukowych Czwartek Sala A Sala B Sala C 10.05.2012 15.00 16.30 Sesja inauguracyjna Przewodniczący: Marek Masiak Eva Czeskova (Brno, Czechy): Compliance in schizophrenia Marek

Bardziej szczegółowo

PSYCHIATRIA WOBEC STRESÓW DNIA CODZIENNEGO I ZJAWISK MASOWYCH

PSYCHIATRIA WOBEC STRESÓW DNIA CODZIENNEGO I ZJAWISK MASOWYCH Konferencja Szkoleniowo-Naukowa FARMAKOTERAPIA, PSYCHOTERAPIA I REHABILITACJA ZABURZEŃ PSYCHOTYCZNYCH PSYCHIATRIA WOBEC STRESÓW DNIA CODZIENNEGO I ZJAWISK MASOWYCH 06 07.11.2003 R. WARSZAWA Organizatorzy:

Bardziej szczegółowo

aforementioned device she also has to estimate the time when the patients need the infusion to be replaced and/or disconnected. Meanwhile, however, she must cope with many other tasks. If the department

Bardziej szczegółowo

Etyka finansowania leczenia chorób rzadkich onkologicznych

Etyka finansowania leczenia chorób rzadkich onkologicznych Etyka finansowania leczenia chorób rzadkich onkologicznych Piotr Fiedor VI Letnia Akademia Onkologiczna dla Dziennikarzy Opracowano na podstawie źródeł udostępnionych w systemie informacji publicznej 11.08.2016

Bardziej szczegółowo

Wpływ escitalopramu i nortryptyliny na objawy bólowe w depresji

Wpływ escitalopramu i nortryptyliny na objawy bólowe w depresji Psychiatria PRACA ORYGINALNA tom 3, nr 4, 143 147 Copyright 2006 Via Medica ISSN 1732 9841 Jan Jaracz, Karolina Gattner, Joanna Hauser Klinika Psychiatrii Dorosłych Akademii Medycznej im. K. Marcinkowskiego

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2014 r. (poz. ) Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp.

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze.

Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze. Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze. Plan: Co to jest ADHD? Objawy ADHD Jak odróżnić ADHD od innych problemów zachowania

Bardziej szczegółowo

Kody Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych odpowiadające. Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania

Kody Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych odpowiadające. Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania Dziennik Ustaw 35 Poz. 1386 Załącznik nr 4 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji

Bardziej szczegółowo

Jolanta Rajewska, Janusz Rybakowski, Andrzej Rajewski

Jolanta Rajewska, Janusz Rybakowski, Andrzej Rajewski FARMAKOTERAPIA W PSYCIDATRII I NEUROLOOll, 98, 2, 82-87 Jolanta Rajewska, Janusz Rybakowski, Andrzej Rajewski WPŁYW IMIPRAMINY, DOKSEPlNY I MIANSERYNY NA UKŁAD KRĄŻENIA U CHORYCH NA DEPRESJĘ W STARSZYM

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

Leki oryginalne i generyczne w farmakoterapii, czyli dlaczego potrzebna jest indywidualizacja farmakoterapii

Leki oryginalne i generyczne w farmakoterapii, czyli dlaczego potrzebna jest indywidualizacja farmakoterapii Jarosław Woroń 1, 2 1 Uniwersytecki Ośrodek Monitorowania i Badania Niepożądanych Działań Leków, Kraków 2 Zakład Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze Specjalność PROGRAM OF BACHELOR STUDIES IN Description The objective of the studies is to train an expert in international

Bardziej szczegółowo

I EDYCJA HARMONOGRAM ZAJĘĆ TEORETYCZNYCH KURSU KWALIFIKACYJNEGO W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA PSYCHIATRYCZNEGO 13 stycznia kwietnia 2017

I EDYCJA HARMONOGRAM ZAJĘĆ TEORETYCZNYCH KURSU KWALIFIKACYJNEGO W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA PSYCHIATRYCZNEGO 13 stycznia kwietnia 2017 I EDYCJA HARMONOGRAM ZAJĘĆ TEORETYCZNYCH KURSU KWALIFIKACYJNEGO W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA PSYCHIATRYCZNEGO 13 stycznia 2017 9 kwietnia 2017 Zajęcia teoretyczne odbywają się w sali dydaktycznej XI oddziału

Bardziej szczegółowo

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych dr Natalia Chojnacka Lucyna Maculewicz Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński Wybrane zaburzenia lękowe Tomasz Tafliński Cel prezentacji Przedstawienie najważniejszych objawów oraz rekomendacji klinicznych dotyczących rozpoznawania i leczenia: Uogólnionego zaburzenia lękowego (GAD)

Bardziej szczegółowo

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h S t r o n a 1 Studiium Psychoterapiiii Uzalleżniień Harmonogram szkolleniia edycjja 2013/2014 II SEMESTR Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny

Bardziej szczegółowo

Przeworsk 12 maja 2017r. godz

Przeworsk 12 maja 2017r. godz Podkarpacka Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych z siedzibą w Przeworsku oraz Oddział Neurologiczny i Udarowy Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Przeworsku zapraszają do udziału w

Bardziej szczegółowo

ZABURZENIA ZACHOWANIA U DZIECI PDF

ZABURZENIA ZACHOWANIA U DZIECI PDF ZABURZENIA ZACHOWANIA U DZIECI PDF ==> Download: ZABURZENIA ZACHOWANIA U DZIECI PDF ZABURZENIA ZACHOWANIA U DZIECI PDF - Are you searching for Zaburzenia Zachowania U Dzieci Books? Now, you will be happy

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

Jakość życia oraz występowanie objawów depresji i lęku wśród polskich pacjentów z mukowiscydozą - międzynarodowe badanie porównawcze.

Jakość życia oraz występowanie objawów depresji i lęku wśród polskich pacjentów z mukowiscydozą - międzynarodowe badanie porównawcze. Mgr Urszula Borawska-Kowalczyk Jakość życia oraz występowanie objawów depresji i lęku wśród polskich pacjentów z mukowiscydozą - międzynarodowe badanie porównawcze Streszczenie Wprowadzenie Mukowiscydoza

Bardziej szczegółowo

Depresja u chorych na łuszczycę czwartek, 25 sierpnia 2011 11:43

Depresja u chorych na łuszczycę czwartek, 25 sierpnia 2011 11:43 Jednym z najczęciej występujcych zaburzeń psychologicznych w przebiegu łuszczycy jest depresja. Poniższy artykuł pozwoli czytelnikom dowiedzieć się czym jest depresja, jak j rozpoznać i skutecznie leczyć.

Bardziej szczegółowo

Emilka szuka swojej gwiazdy / Emily Climbs (Emily, #2)

Emilka szuka swojej gwiazdy / Emily Climbs (Emily, #2) Emilka szuka swojej gwiazdy / Emily Climbs (Emily, #2) Click here if your download doesn"t start automatically Emilka szuka swojej gwiazdy / Emily Climbs (Emily, #2) Emilka szuka swojej gwiazdy / Emily

Bardziej szczegółowo

Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń

Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń Załącznik nr 7 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji

Bardziej szczegółowo

Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją

Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją Ocena wiarygodności badania z randomizacją Każda grupa Wspólnie omawia odpowiedź na zadane pytanie Wybiera przedstawiciela, który w imieniu grupy przedstawia

Bardziej szczegółowo

III Jagielloński Dzień Urologii, Geriatrii i Medycyny Rodzinnej wraz z Festiwalem kulturo IX 2017 r. Wykładowcy / Faculty

III Jagielloński Dzień Urologii, Geriatrii i Medycyny Rodzinnej wraz z Festiwalem kulturo IX 2017 r. Wykładowcy / Faculty Wykładowcy / Faculty prof. Tomasz Grodzicki Prezes Kolegium Lekarzy Specjalistów Geriatrii w Polsce, Prorektor ds. Collegium Medicum UJ, Kierownik Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Gerontologii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition)

Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition) Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition) Robert Respondowski Click here if your download doesn"t start automatically Wojewodztwo Koszalinskie:

Bardziej szczegółowo

Spotkanie sprawozdawczo wyborcze Zarząd Oddziału Szczecińskiego PTP 2004-2007 Prof. dr hab. Jerzy Samochowiec

Spotkanie sprawozdawczo wyborcze Zarząd Oddziału Szczecińskiego PTP 2004-2007 Prof. dr hab. Jerzy Samochowiec Spotkanie sprawozdawczo wyborcze Zarząd Oddziału Szczecińskiego PTP 2004-2007 Prof. dr hab. Jerzy Samochowiec Katedra i Klinika Psychiatrii PAM w Szczecinie W czasie zebrania sprawozdawczowyborczego w

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW YJNEJ 1 2 świadczenia w oddziale psychiatrycznym świadczenia w oddziale psychiatrycznym dla dzieci i młodzieży 4700 4701 4703 4705 oddział psychiatryczny oddział psychiatryczny dla dzieci, oddział psychiatryczny

Bardziej szczegółowo

IBM Skills Academy SZKOLENIA I CERTYFIKATY

IBM Skills Academy SZKOLENIA I CERTYFIKATY IBM SKILLS ACADEMY IBM Skills Academy SZKOLENIA I CERTYFIKATY PROGRAM SZKOLENIOWY IBM Elitarny program certyfikacyjny dla studentów i pracowników najlepszych uczelni kształcących na kierunkach IT 2014

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO

ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO Załącznik nr 1 ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO I Program szkolenia w zakresie podstawowych umiejętności udzielania profesjonalnej pomocy psychologicznej obejmuje: 1) Trening interpersonalny

Bardziej szczegółowo

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h S t r o n a 1 Studiium Psychoterapiiii Uzalleżniień Harmonogram szkolleniia edycjja 2010/2011 II SEMESTR Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny

Bardziej szczegółowo

Zdrowotnych odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu. Kody Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów. chorobę lub stany podobne (Z03).

Zdrowotnych odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu. Kody Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów. chorobę lub stany podobne (Z03). Dziennik Ustaw 5 Poz. 1386 Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. (poz. 1386) Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH

Bardziej szczegółowo

Tarczyca a ciąża. Kraków 22-23 października 2010. www.tarczycaciaza.cm-uj.krakow.pl

Tarczyca a ciąża. Kraków 22-23 października 2010. www.tarczycaciaza.cm-uj.krakow.pl Tarczyca a ciąża Kraków 22-23 października 2010 Organizator: Katedra i Klinika Endokrynologii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum www.tarczycaciaza.cm-uj.krakow.pl Szanowni Państwo, Drogie Koleżanki,

Bardziej szczegółowo

Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!"

Awareness campaign Safe rail-road level crossing Stop and Live! Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!" www.plk-sa.pl Geneva, 12-13 May 2014 The key objective of the campaign is: What are our objectives? - to promote the correct patterns of

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia29 kwietnia 2011 r. Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego

Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego Lek. Łukasz Głogowski Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych Opiekun naukowy: Dr hab. n. med. Ewa Nowakowska-Zajdel Zakład Profilaktyki Chorób

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Podstawy psychoterapii

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Podstawy psychoterapii Kod S-PP modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Nazwa modułu Specjalność - Poziom studiów Forma studiów Rok studiów I nforma cje ogólne Podstawy psychoterapii

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Wydział Lekarski I Lekarski Jednolite magisterskie stacjonarne polski SYLABUS Farmakologia Kliniczna

Bardziej szczegółowo

What our clients think about us? A summary od survey results

What our clients think about us? A summary od survey results What our clients think about us? A summary od survey results customer satisfaction survey We conducted our audit in June 2015 This is the first survey about customer satisfaction Why? To get customer feedback

Bardziej szczegółowo

"Strategic management in organizations XXI Century"

Strategic management in organizations XXI Century INTERNATIONAL CONFERENCE "Strategic management in organizations XXI Century" On the days:15 th -17 th of September 2016 in Gdansk POLAND Organizator: Groupivg.com e-mail: biuro@groupivg.com www.groupivg.com

Bardziej szczegółowo

ADHD WYZWANIE SPOŁECZNE CZY NEGACJA? Spotkanie trzecie - Niefarmakologicznie i systemowo o ADHD -

ADHD WYZWANIE SPOŁECZNE CZY NEGACJA? Spotkanie trzecie - Niefarmakologicznie i systemowo o ADHD - ADHD WYZWANIE SPOŁECZNE CZY NEGACJA? Spotkanie trzecie - Niefarmakologicznie i systemowo o ADHD - mgr inż. Tamara Olszewska Psychopedagog Przewodnicząca Kola Pomocy Dzieciom z ADHD TPD w Szczecinie Kierownik

Bardziej szczegółowo

SYLWIA WALERYCH PROFESJONALNE PUBLIKACJE DLA SZKÓŁ I PLACÓWEK OŚWIATOWYCH

SYLWIA WALERYCH PROFESJONALNE PUBLIKACJE DLA SZKÓŁ I PLACÓWEK OŚWIATOWYCH SYLWIA WALERYCH ADHD ADHD PROFESJONALNE PUBLIKACJE DLA SZKÓŁ I PLACÓWEK OŚWIATOWYCH Praca z dzieckiem z ADHD Autor: Sylwia Walerych psycholog, psychoterapeuta poznawczo-behawioralny, pracuje z dziećmi

Bardziej szczegółowo

I EDYCJA HARMONOGRAM ZAJĘĆ TEORETYCZNYCH KURSU KWALIFIKACYJNEGO W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA PSYCHIATRYCZNEGO 13 stycznia kwietnia 2017

I EDYCJA HARMONOGRAM ZAJĘĆ TEORETYCZNYCH KURSU KWALIFIKACYJNEGO W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA PSYCHIATRYCZNEGO 13 stycznia kwietnia 2017 I EDYCJA HARMONOGRAM ZAJĘĆ TEORETYCZNYCH KURSU KWALIFIKACYJNEGO W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA PSYCHIATRYCZNEGO 13 stycznia 2017 9 kwietnia 2017 Zajęcia teoretyczne odbywają się w sali dydaktycznej XI oddziału

Bardziej szczegółowo

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, ADD, czyli deficyt uwagi w międzynarodowej klasyfikacji chorób

Bardziej szczegółowo

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99);

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99); Dziennik Ustaw 51 Poz. 1386 Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Projekt z dnia 28.11.2014 r. Załącznik nr 4 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 HemoRec in Poland Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 Institute of Biostatistics and Analyses. Masaryk University. Brno Participating

Bardziej szczegółowo

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych 23 lutego, przypada obchodzony po raz szósty, ogólnopolski

Bardziej szczegółowo