Leading Article for Lilly Neuroscience Roberto Servi. Wstęp Marek Jarema. Leczenie farmakologiczne ADHD Artur Wiśniewski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Leading Article for Lilly Neuroscience Roberto Servi. Wstęp Marek Jarema. Leczenie farmakologiczne ADHD Artur Wiśniewski"

Transkrypt

1 Kwartalnik Neuroscience Fakty VOL. 1/NR 1(1), 2010 ISSN???????????????????????? Redaktor Naczelny: Prof. dr hab. n. med. Marek Jarema Leading Article for Lilly Neuroscience Roberto Servi Wstęp Marek Jarema Leczenie farmakologiczne ADHD Artur Wiśniewski Leki oryginalne i generyczne w farmakoterapii w neurologii i psychiatrii Jarosław Woroń, Elżbieta Kostka-Trąbka Dlaczego depresja i ból często współwystępują? Przegląd literatury Jan Jaracz Nastolatek z ADHD Artur Kołakowski Rada Redakcyjna: Prof. Aleksander Araszkiewicz (Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Collegium Medicum w Bydgoszczy) Prof. Przemysław Bieńkowski (Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie) Doc. Dominika Dudek (Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum w Krakowie) Doc. Tadeusz Parnowski (Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie) Prof. Jolanta Rabe-Jabłońska (Uniwersytet Medyczny w Łodzi) Prof. Janusz Rybakowski (Uniwersytet Medyczny w Poznaniu) Prof. Danuta Ryglewicz (Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie) Prof. Jerzy Samochowiec (Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie) Prof. Marcin Wojnar (Warszawski Uniwersytet Medyczny w Warszawie) Prosimy o przesyłanie tekstów: Wioleta Banaszek tel. (22) Wydawca: Medical Education Sp. z o.o. ul. Opaczewska 60 d Warszawa ADHD u dorosłych 14 Tomasz Srebnicki, Witold Pawliczuk Neuroscience news 15 Film i książka 16 Dyrektor zarządzający: Andrzej Kowalczyk: Product manager: Wioleta Banaszek: Dział graficzny/projekt graficzny: Katarzyna Rewucka, Artur Weber Redakcja i korekta: Joanna Królikowska, Marcin Kuźma Kwartalnik ukazuje się we współpracy z partnerem edukacyjnym VOL. 1/NR 1(1)/2010 PLNRS00021

2 Leading Article for Lilly Neuroscience For over 130 years, Eli Lilly has been dedicated to the pursuit of breakthrough medicines for serious or as yet incurable conditions, especially psychiatric diseases. In 1986, the company s laboratories developed Prozac (active ingredient: fluoxetine), a drug which revolutionised the treatment of depression. The company has also discovered and introduced the original olanzapine, the active ingredient of Lilly s Zyprexa, an innovative second-generation drug used in the treatment of schizophrenia and bipolar disorder. Its introduction resulted in a treatment breakthrough, and won the company the prestigious Prix Galien and Business Week awards. After many years of research, the company developed the first product from a new class of Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) treatment: Strattera (selective norepinephrine reuptake inhibitor). Currently, Eli Lilly s offer also includes Cymbalta, a drug licensed for the treatment of major depressive disorder, diabetic peripheral neuropathy pain in adults and general anxiety disorder. Eli Lilly s ambition has always been to pursue solutions enhancing patients quality of life, which is why we are committed to constantly developing psychiatry. Our activities are targeted towards continued search for effective and breakthrough solutions to serious medical conditions of the modern world, with special emphasis on neuroscience. The company has been researching two new Alzheimer disease drugs, which are now in phase III trials, and new solutions for patients suffering from schizophrenia and depression. Apart from research, Eli Lilly has been involved in numerous educational activities and projects which promote knowledge on psychiatric disorders. For many years, it has been an active participant in the global Open The Doors Schizophrenia project, which was conducted with the support of Eli Lilly s scientific grant. In 2009, the company launched the campaign Depresję można pokonać. Zmień perspektywę (Depression Can Be Defeated. Change Perspective). The aim of these initiatives is to raise public awareness of psychiatric diseases and fight the stigma. The Neuroscience FAKTY magazine, which you are holding in your hands, is the another company s initiative aimed at promoting knowledge and the newest scientific updates related to the above mentioned areas. Roberto Servi Managing Director Eli Lilly Polska VOL. 1/NR 1(1)/2010 3

3 Leczenie farmakologiczne ADHD A. Wiśniewski Wstęp Szanowni Czytelnicy Oddajemy dziś do rąk Państwa pierwszy numer nowego czasopisma naukowego Neuroscience Fakty, poświęconego postępom wiedzy dotyczącej medycznych aspektów funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego. Jak wiadomo, ten obszar wiedzy medycznej, który obecnie określa się jako neuroscience (wiedza o układzie nerwowym), podlega dynamicznemu rozwojowi i często trudno jest śledzić postępy nauki w zakresie tak obszernych dziedzin jak psychiatria, neurologia czy neuropsychologia. Dlatego celem przyświecającym nam było stworzenie czasopisma prezentującego postępy wiedzy w zakresie neuroscience, a jednocześnie integrującego te dyscypliny medyczne, których zainteresowania dotyczą właśnie układu nerwowego. Jednakże, jako że jesteśmy przede wszystkim klinicystami i czasopismo nasze adresowane jest do Koleżanek i Kolegów zajmujących się przede wszystkim praktyką kliniczną, a także badaniami naukowymi i teoretycznymi podstawami funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, naszym celem jest również ukazanie, jak postęp wiedzy w interesującym nas obszarze może znaleźć odzwierciedlenie w naszej codziennej praktyce medycznej. W pierwszym numerze naszego czasopisma staramy się zasygnalizować różnorodność tematyki, którą będziemy chcieli rozwijać i poszerzać w następnych wydaniach. Mamy nadzieję, że nasza oferta spotka się z zainteresowaniem z Państwa strony oraz że Koleżanki i Koledzy zaakceptują czasopismo Neuroscience Fakty jako źródło istotnych informacji przydatnych w codziennej pracy. Życzymy przyjemnej lektury W imieniu Zespołu Redakcyjnego Prof. dr hab. n. med. Marek Jarema VOL. 1/NR 1(1)/2010 5

4 Artur Wiśniewski Adiunkt w Klinice Psychiatrii Wieku Rozwojowego Uniwersytetu Medycznego w Warszawie kierowanej przez prof. Tomasza Wolańczyka, jest psychiatrą i psychoterapeutą poznawczo-behawioralnym, od wielu lat współpracuje z Centrum CBT; poza pracą kliniczną z młodymi pacjentami prowadzi również warsztaty szkoleniowe dla lekarzy, psychologów i pedagogów na temat pracy z dziećmi nadpobudliwymi. Leczenie farmakologiczne ADHD Pharmacological treatment of ADHD dr n. med. Artur Wiśniewski Klinika Psychiatrii Wieku Rozwojowego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Kierownik Kliniki: prof. dr hab. n. med. Tomasz Wolańczyk Centrum CBT STRESZCZENIE W artykule zamieszczono informacje na temat leczenia farmakologicznego zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami uwagi (ADHD). Metylofenidat i atomoksetyna to jedyne substancje zarejestrowane w Polsce do leczenia ADHD. Są zalecane jako leki pierwszego wyboru w farmakoterapii ADHD u dzieci i młodzieży. Metylofenidat jest zaliczany do psychostymulantów, działa poprzez wzmożenie transmisji dopaminergicznej. Atomoksetyna jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego noradrenaliny, nie jest zaliczana do stymulantów. Jest lekiem ogólnie dobrze tolerowanym. Jej efektywność jest znacząco wyższa od placebo i porównywalna ze skutecznością metylofenidatu. Słowa kluczowe: ADHD, farmakoterapia, atomoksetyna, metylofenidat 6 VOL. 1/NR 1(1)/2010

5 Leczenie farmakologiczne ADHD A. Wiśniewski ABSTRACT This articul reviews pharmacological treatement of attention deficit hyperactivity disorder (ADHD). Methylphenidate and atomoxetine are the only drugs registered in Poland for ADHD treatmnet. They are recognized as the first-line choice of pharmacotherapy for ADHD in children and adolescents. Methylphenidate is classified as a stimulant facilitating the dopaminergic neurotransmission. Atomoxetine is a selective noradrenaline reuptake inhibitor that is not classified as a stimulant. Atomoxetine is effective and generally well tolerated. It is significantly more effective than placebo and does not differ significantly from methylphenidate. Key words: ADHD, pharmacotherapy, atomoxetine, methylphenidate VOL. 1/NR 1(1)/2010 7

6 Jarosław Woroń Adiunkt w Zakładzie Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii CM UJ w Krakowie, specjalista farmakologii klinicznej. Zajmuje się problemem bezpieczeństwa farmakoterapii, polekowymi działaniami niepożądanymi oraz niekorzystnymi interakcjami leków w polifarmakoterapii. Leki oryginalne i generyczne w farmakoterapii w neurologii i psychiatrii Brand-name and generic drugs in neurology and psychiatry dr n. farm. Jarosław Woroń 1,2,3, prof. dr hab. n. med. Elżbieta Kostka-Trąbka 1 1. Zakład Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Ryszard Korbut 2. Uniwersytecki Ośrodek Monitorowania i Badania Niepożądanych Działań Leków w Krakowie Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Ryszard Korbut 3. Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia w Krakowie Dyrektor: dr n. farm. Jerzy Hennig STRESZCZENIE Skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii w psychiatrii i neurologii są w znacznym stopniu zależne od właściwego wyboru leku. Ze względu na konieczność redukcji kosztów w systemie opieki zdrowotnej promuje się stosowanie leków generycznych. Nie można jednak zapominać, że leki generyczne, mimo że zawierają tę samą substancję czynną co leki oryginalne, mogą różnić się od nich zarówno skutecznością, jak i częstością występowania polekowych działań niepożądanych. Podjęcie decyzji o zamianie leku oryginalnego na generyczny musi być oparte na analizie wszystkich 8 VOL. 1/NR 1(1)/2010

7 Leki oryginalne i generyczne w farmakoterapii w neurologii i psychiatrii J. Woroń, E. Kostka-Trąbka czynników, w tym farmakokinetycznych i farmakodynamicznych, które wpływają na końcowy efekt działania leku, a także populacji, w jakiej dokonuje się takiej zamiany. Słowa kluczowe: leki oryginalne, leki generyczne, bezpieczeństwo farmakoterapii ABSTRACT The effectiveness and safety of pharmacotherapy in neurology and psychiatry depends to a large extent on the choice of drugs. Due to the necessity of reducing the cost of running the entire health system, in many countries more and more generic drugs are being registered in order to make them more accessible to a greater number of patients. We often forget that the effectiveness and tolerance to treatment using different preparations of drugs containing the same active substance may not be the same. Therefore, the fundamental question arises as to which groups of patients can use generic drugs in place of brand-name drugs, which can also be very expensive, without the risk of making the treatment less effective and without increasing the risk of side effects. Key words: brand-name drugs, generic drugs, pharmacotherapy safety VOL. 1/NR 1(1)/2010 9

8 Jan Jaracz Absolwent Akademii Medycznej w Poznaniu (obecnie UM), specjalista w zakresie psychiatrii dorosłych. Od 1983 roku pracuje w Klinice Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, gdzie kieruje Pracownią Psychofizjologii. Autor licznych publikacji na temat badań neuroobrazowych w zaburzeniach psychicznych, psychofarmakologii chorób afektywnych oraz problemów psychiatrycznych w przebiegu chorób neurologicznych (w tym 6 rozdz. w podr. i monogr.). Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego oraz zastępcą przewodniczącego sekcji psychofarmakologii, a także członkiem Europejskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Dlaczego depresja i ból często współwystępują? Przegląd literatury Why depression and pain frequently co-occur? Literature review dr hab. n. med. Jan Jaracz Klinika Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu Kierownik: prof. dr hab. n. med. Janusz Rybakowski STRESZCZENIE Występowanie objawów bólowych w depresji oraz depresji w przebiegu przewlekłego bólu zostało udokumentowane w kilku badaniach epidemiologicznych. Na podstawie tych obserwacji podjęto próby określenia wspólnych mechanizmów patogenetycznych depresji i bólu. Według jednej z hipotez podłożem obu wymienionych stanów jest dysfunkcja układu serotoninergicznego oraz noradrenergicznego. W jej następstwie dochodzi do zaburzeń funkcji struktur układu limbicznego, takich jak jądro migdałowate, kora przedniej części zakrętu obręczy oraz kora przedczołowa, które odgrywają kluczową rolę w regulacji nastroju oraz w percepcji i nadawaniu bodźcom bólowym wymiaru emocjonalnego. Leki, które normalizują funkcje obu wymienionych układów neuroprzekaźnikowych oraz struktur układu limbicznego, szczególnie leki przeciw- 10 VOL. 1/NR 1(1)/2010

9 Dlaczego depresja i ból często współwystępują? Przegląd literatury J. Jaracz depresyjne o podwójnym mechanizmie działania, takie jak leki trójpierścieniowe i leki nowej generacji (wenlafaksyna, milnacipran, duloksetyna, mirtazapina), wykazują silniejsze działanie przeciwdepresyjne oraz szersze spektrum terapeutyczne, obejmujące także wpływ na objawy bólowe depresji. Leki te znajdują również coraz szersze zastosowanie w leczeniu przewlekłych zespołów bólowych w chorobach somatycznych (m.in. napięciowe bóle głowy, neuropatia cukrzycowa, fibromialgia). Słowa kluczowe: depresja, ból, neuroprzekaźnictwo, neuroanatomia, leki przeciwdepresyjne ABSTRACT Frequent coexistence of painful symptoms in depression and depression in chronic pain has been well documented in epidemiological studies. These data led to assumption that depression and pain share common pathogenetic mechanisms. According to one hypothesis dysfunction of serotonergic and noradrenergic neurons in the brain seem to be a common denominator of both conditions. This may lead to abnormal function of amygdala, anterior cingulated and prefrontal cortex structures of limbic system involved in regulation of mood and in perception of pain as well as establishing emotional (valance) significance of painful stimuli. Drugs which normalize functions of both neurotransmitter systems, particulary dual action including tricyclic antidepressants and newer generation drugs (venlafaxine, milnacipram, duloxetine, mirtazapine) exert stronger antidepressive effect and wider therapeutic spectrum embracing pain symptoms of depression. These drugs have been found useful in the treatment of chronic pain syndromes such as chronic tension headaches diabetic neuropathy and fibromyalgia. Key words: depression, pain, neurotransmission, neuroanatomy, antidepressants VOL. 1/NR 1(1)/

10 Artur Kołakowski Psychiatra, specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, psychoterapeuta poznawczo-behawioralny, superwizor-dydaktyk PTTPiB. Od wielu lat pracuje z dziećmi i młodzieżą z problemami rozwojowymi, psychologicznymi i psychoterapeutycznymi, zarówno jako lekarz, jak i psychoterapeuta. Jest jednym z wykładowców i superwizorów w Szkole Psychoterapii Centrum CBT Centrum Psychoterapii Poznawczej i Behawioralnej. Autor dwóch książek na temat ADHD. Specjalizuje się nie tylko w diagnozie i leczeniu ADHD, lecz także w terapii poznawczej i behawioralnej. Nastolatek z ADHD The adolescent with ADHD dr n. med. Artur Kołakowski Centrum CBT STRESZCZENIE Zespół nadpobudliwości psychoruchowej jest jednym z najczęstszych rozpoznań psychiatrycznych u dzieci i młodzieży. Artykuł omawia różnice w obrazie klinicznym, diagnozowaniu i leczeniu ADHD u nastolatków z tym zaburzeniem. Słowa kluczowe: ADHD, nastolatki, psychoterapia ABSTRACT Attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) is the most common mental disorder in childhood, and adolescents. This article reviews the current evidence about the diagnosis and treatment of adolescents. It describes some of the unique characteristics observed among adolescents, as well as how the core symptoms change with maturity. Key words: adolescents, psychotherapy 12 VOL. 1/NR 1(1)/2010

11 ADHD u dorosłych dr n. med Tomasz Srebnicki, mgr Witold Pawliczuk Klinika Psychiatrii Wieku Rozwojowego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi jest powszechnie znanym zaburzeniem diagnozowanym przez lekarzy psychiatrów w populacji dzieci i młodzieży. Chociaż wg klasyfikacji ICD-10 lub DSM-IV TR nie można postawić takiej diagnozy u dorosłego pacjenta, to doświadczenie kliniczne wskazuje, że tzw. przetrwałe ADHD może być problemem także w życiu dorosłym. Poniższy artykuł opisuje trudności, z jakimi musi zmagać się dorosły cierpiący na to zaburzenie, a także jego środowisko. Przedstawione są w nim również przykłady sytuacji opisywanych przez pacjentów, kiedy to objawy nadpobudliwości utrudniają dobre funkcjonowanie w pracy, domu i w kontaktach prywatnych, oraz prezentowane są różne techniki i sposoby, jakie można stosować, aby osoba dorosła z ADHD lepiej sobie radziła z objawami. Słowa kluczowe: ADHD, nadpobudliwość, dorosły z ADHD, dorosły, zaburzenia uwagi, impulsywność, nadruchliwość 14 VOL. 1/NR 1(1)/2010

12 Neuroscience news VOL. 1/NR 1(1)/

13 Film i książka 16 VOL. 1/NR 1(1)/2010

Konferencja ta odbędzie się w dniach 30 listopada 1 grudnia 2006 r. w Poznaniu, w hotelu Novotel Poznań Centrum.

Konferencja ta odbędzie się w dniach 30 listopada 1 grudnia 2006 r. w Poznaniu, w hotelu Novotel Poznań Centrum. Klinika Psychiatrii Dorosłych Akademii Medycznej w Poznaniu, Zakład Neuropsychologii Klinicznej UMK Collegium Medicum w Bydgoszczy, Sekcja Psychofarmakologii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego oraz

Bardziej szczegółowo

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński VERTIGOPROFIL VOL. 3/Nr 3(11)/2009 Redaktor naczelny: Prof. dr hab. n. med. Antoni Prusiński Zastępca redaktora naczelnego: Dr n. med. Tomasz Berkowicz 2 XXXVI Międzynarodowy Kongres Towarzystwa Neurootologicznego

Bardziej szczegółowo

VII ZACHODNIOPOMORSKIE DNI PSYCHIATRYCZNE

VII ZACHODNIOPOMORSKIE DNI PSYCHIATRYCZNE VII ZACHODNIOPOMORSKIE DNI PSYCHIATRYCZNE POSZUKIWANIA NOWYCH LEKÓW I METOD TERAPII W PSYCHIATRII 27-28.05.2011 Hotel Amber Baltic ul. Promenada Gwiazd 1 72-500 Międzyzdroje POLSKIE TOWARZYSTWO PSYCHIATRYCZNE

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

Kinga Szymona, Ewa Joć, Hanna Karakuła

Kinga Szymona, Ewa Joć, Hanna Karakuła Kinga Szymona, Ewa Joć, Hanna Karakuła Oddział Młodzieżowy Kliniki Psychiatrii UM w Lublinie Katedra i Klinika Gastroenterologii z Pracownią Endoskopową UM w Lublinie Ostatnia dekada XX wieku Zdobycze

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychiatria w pytaniach i odpowiedziach. 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

* Rejestr epidemiologiczny: przeprowadzenie i opracowanie wyników sponsorowane przez firmę Sanofi- Aventis-Polska. Nr badania: DPKIN_L_01684

* Rejestr epidemiologiczny: przeprowadzenie i opracowanie wyników sponsorowane przez firmę Sanofi- Aventis-Polska. Nr badania: DPKIN_L_01684 1 Współwystępowanie zaburzeń osobowości, zaburzeń lękowych i uzależnień z zaburzeniami nastroju w populacji polskiej analiza wyników rejestru epidemiologicznego. Część II: Ocena metod leczenia pacjentów

Bardziej szczegółowo

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Depresja a uzależnienia Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Alkoholizm w chorobach afektywnych Badania NIMH* (1990) (uzależnienie + nadużywanie) Badania II Kliniki

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 5/2012 z dnia 27 lutego 2012 r. w zakresie zakwalifikowania/niezasadności zakwalifikowania leku Valdoxan (agomelatinum)

Bardziej szczegółowo

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Polandchallenges in Clinical Trials Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Poland- legislation 1996-2003 Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r o zawodach lekarza i lekarza dentysty, z

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII. XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY

XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII. XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII Warszawa 12-14.05.2016 Pierwsze powiadomienie XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY Warsaw, May

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 4.

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 4. PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW 4. ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychiatria 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie naukowych wyjazdów zagranicznych

Dofinansowanie naukowych wyjazdów zagranicznych Dofinansowanie naukowych wyjazdów zagranicznych Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego informuje o możliwości uzyskania przez członków zwyczajnych Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego dofinansowania

Bardziej szczegółowo

Choroby ultra-rzadkie. Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka

Choroby ultra-rzadkie. Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Choroby ultra-rzadkie Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Definicje, częstość występowania Podstawą definicji chorób rzadkich są dane epidemiologiczne dotyczące występowania choroby w całej populacji

Bardziej szczegółowo

PSYCHIATRIA WOBEC STRESÓW DNIA CODZIENNEGO I ZJAWISK MASOWYCH

PSYCHIATRIA WOBEC STRESÓW DNIA CODZIENNEGO I ZJAWISK MASOWYCH Konferencja Szkoleniowo-Naukowa FARMAKOTERAPIA, PSYCHOTERAPIA I REHABILITACJA ZABURZEŃ PSYCHOTYCZNYCH PSYCHIATRIA WOBEC STRESÓW DNIA CODZIENNEGO I ZJAWISK MASOWYCH 06 07.11.2003 R. WARSZAWA Organizatorzy:

Bardziej szczegółowo

DROGA DO SIEBIE. Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów.

DROGA DO SIEBIE. Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów. DROGA DO SIEBIE Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów. CSR w branży farmaceutycznej CSR to dobrowolna strategia biznesowa uwzględniająca

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Sesja inauguracyjna Przewodniczący: prof. dr hab. n. med. Marek Masiak

Sesja inauguracyjna Przewodniczący: prof. dr hab. n. med. Marek Masiak Program XVI Lubelskich Spotkań Naukowych Czwartek Sala A Sala B Sala C 10.05.2012 15.00 16.30 Sesja inauguracyjna Przewodniczący: Marek Masiak Eva Czeskova (Brno, Czechy): Compliance in schizophrenia Marek

Bardziej szczegółowo

Pielęgniarstwo Pierwszego stopnia Praktyczny. Znajomość zagadnień z zakresu anatomii, fizjologii, psychologii, farmakologii.

Pielęgniarstwo Pierwszego stopnia Praktyczny. Znajomość zagadnień z zakresu anatomii, fizjologii, psychologii, farmakologii. Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające/wymagania wstępne: Nazwa modułu / przedmiotu (przedmiot lub grupa przedmiotów) Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

Leczenie zaburzeń depresyjnych u pacjentów z rozpoznaniem

Leczenie zaburzeń depresyjnych u pacjentów z rozpoznaniem FARMAKOTERAPIA W PSYCHIATRII I NEUROLOGII 98,3,78-82 Antoni Florkowski, Wojciech Gruszczyński, Henryk Górski, Sławomir Szubert, Mariusz Grądys Leczenie zaburzeń depresyjnych u pacjentów z rozpoznaniem

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia... w sprawie ramowego programu nauczania w zakresie psychoterapii. (Dz. U...r.)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia... w sprawie ramowego programu nauczania w zakresie psychoterapii. (Dz. U...r.) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia... w sprawie ramowego programu nauczania w zakresie psychoterapii (Dz. U....r.) Na podstawie art. 8 pkt 2 ustawy z dnia o niektórych zawodach medycznych (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Jolanta Rajewska, Janusz Rybakowski, Andrzej Rajewski

Jolanta Rajewska, Janusz Rybakowski, Andrzej Rajewski FARMAKOTERAPIA W PSYCIDATRII I NEUROLOOll, 98, 2, 82-87 Jolanta Rajewska, Janusz Rybakowski, Andrzej Rajewski WPŁYW IMIPRAMINY, DOKSEPlNY I MIANSERYNY NA UKŁAD KRĄŻENIA U CHORYCH NA DEPRESJĘ W STARSZYM

Bardziej szczegółowo

Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!"

Awareness campaign Safe rail-road level crossing Stop and Live! Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!" www.plk-sa.pl Geneva, 12-13 May 2014 The key objective of the campaign is: What are our objectives? - to promote the correct patterns of

Bardziej szczegółowo

Leki oryginalne i generyczne w farmakoterapii, czyli dlaczego potrzebna jest indywidualizacja farmakoterapii

Leki oryginalne i generyczne w farmakoterapii, czyli dlaczego potrzebna jest indywidualizacja farmakoterapii Jarosław Woroń 1, 2 1 Uniwersytecki Ośrodek Monitorowania i Badania Niepożądanych Działań Leków, Kraków 2 Zakład Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego

Bardziej szczegółowo

Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze.

Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze. Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze. Plan: Co to jest ADHD? Objawy ADHD Jak odróżnić ADHD od innych problemów zachowania

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil oraz rodzaj komórki

Bardziej szczegółowo

Tarczyca a ciąża. Kraków 22-23 października 2010. www.tarczycaciaza.cm-uj.krakow.pl

Tarczyca a ciąża. Kraków 22-23 października 2010. www.tarczycaciaza.cm-uj.krakow.pl Tarczyca a ciąża Kraków 22-23 października 2010 Organizator: Katedra i Klinika Endokrynologii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum www.tarczycaciaza.cm-uj.krakow.pl Szanowni Państwo, Drogie Koleżanki,

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 105/2013 z dnia 22 kwietnia 2013r. o projekcie pilotażowej części programu Program zdrowotny dla dzieci dyslektycznych

Bardziej szczegółowo

Klinika Psychiatrii Dorosłych Akademii Medycznej w Poznaniu Kierownik: prof. dr hab. n. med. J. Rybakowski

Klinika Psychiatrii Dorosłych Akademii Medycznej w Poznaniu Kierownik: prof. dr hab. n. med. J. Rybakowski Depresja a ból: nowe dane kliniczne, neurobiologiczne i psychofarmakologiczne Depression and pain: novel clinical, neurobiological and psychopharmacological data Jan Jaracz, Janusz Rybakowski Klinika Psychiatrii

Bardziej szczegółowo

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński Wybrane zaburzenia lękowe Tomasz Tafliński Cel prezentacji Przedstawienie najważniejszych objawów oraz rekomendacji klinicznych dotyczących rozpoznawania i leczenia: Uogólnionego zaburzenia lękowego (GAD)

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2014 r. (poz. ) Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp.

Bardziej szczegółowo

Depresja u chorych na łuszczycę czwartek, 25 sierpnia 2011 11:43

Depresja u chorych na łuszczycę czwartek, 25 sierpnia 2011 11:43 Jednym z najczęciej występujcych zaburzeń psychologicznych w przebiegu łuszczycy jest depresja. Poniższy artykuł pozwoli czytelnikom dowiedzieć się czym jest depresja, jak j rozpoznać i skutecznie leczyć.

Bardziej szczegółowo

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych dr Natalia Chojnacka Lucyna Maculewicz Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Podstawy psychoterapii

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Podstawy psychoterapii Kod S-PP modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Nazwa modułu Specjalność - Poziom studiów Forma studiów Rok studiów I nforma cje ogólne Podstawy psychoterapii

Bardziej szczegółowo

Jakość życia oraz występowanie objawów depresji i lęku wśród polskich pacjentów z mukowiscydozą - międzynarodowe badanie porównawcze.

Jakość życia oraz występowanie objawów depresji i lęku wśród polskich pacjentów z mukowiscydozą - międzynarodowe badanie porównawcze. Mgr Urszula Borawska-Kowalczyk Jakość życia oraz występowanie objawów depresji i lęku wśród polskich pacjentów z mukowiscydozą - międzynarodowe badanie porównawcze Streszczenie Wprowadzenie Mukowiscydoza

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW YJNEJ 1 2 świadczenia w oddziale psychiatrycznym świadczenia w oddziale psychiatrycznym dla dzieci i młodzieży 4700 4701 4703 4705 oddział psychiatryczny oddział psychiatryczny dla dzieci, oddział psychiatryczny

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 HemoRec in Poland Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 Institute of Biostatistics and Analyses. Masaryk University. Brno Participating

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Wydział Lekarski I Lekarski Jednolite magisterskie stacjonarne polski SYLABUS Farmakologia Kliniczna

Bardziej szczegółowo

SYMPOZJUM MEDYCYNA PRZYJAZNA PACJENTOWI Warszawa, 19-20.05.2012

SYMPOZJUM MEDYCYNA PRZYJAZNA PACJENTOWI Warszawa, 19-20.05.2012 Program Sympozjum: M E D Y C Y N A P R Z Y J A Z N A P A C J E N T O W I sobota 19.05.2012 09.00-10.00 Rejestracja 10.00-.10.10 Otwarcie Sympozjum Sesja plenarna wprowadzająca: Przewodniczą: L. Szewczyk,

Bardziej szczegółowo

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h S t r o n a 1 Studiium Psychoterapiiii Uzalleżniień Harmonogram szkolleniia edycjja 2013/2014 II SEMESTR Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny

Bardziej szczegółowo

Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10. zaburzenia nastroju (afektywne) Depresja F30-F39

Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10. zaburzenia nastroju (afektywne) Depresja F30-F39 Wioleta Kitowska Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10 zaburzenia psychiczne organiczne, włącznie z zespołami objawowymi Zespół czołowy F00-F09 zaburzenia psychiczne i zachowania spowodowane używaniem

Bardziej szczegółowo

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, ADD, czyli deficyt uwagi w międzynarodowej klasyfikacji chorób

Bardziej szczegółowo

Do niedawna uważano, że ADHD dotyczy głównie dzieci, teraz coraz częściej się słyszy, że również dorośli mogą cierpieć na to zaburzenie...

Do niedawna uważano, że ADHD dotyczy głównie dzieci, teraz coraz częściej się słyszy, że również dorośli mogą cierpieć na to zaburzenie... Z dr. n. med. Arturem Kołakowskim, specjalistą psychiatrą z Centrum CBT - Centrum Psychoterapii Poznawczej i Behawioralnej w Warszawie, autorem licznych publikacji na temat ADHD, rozmawia Anna Zalech.

Bardziej szczegółowo

OFERTA REKLAMOWA. advertisement offer

OFERTA REKLAMOWA. advertisement offer OFERTA REKLAMOWA 2015 advertisement offer LICZBY GRAMWZIELONE.PL FACTS & FIGURES 5 LAT NA RYNKU YEARS ON THE MARKET 1 POZYCJA NA RYNKU MEDIÓW W POLSCE DEDYKOWANYCH ENERGII ODNAWIALNEJ NO 1 POSITION AMONG

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

Konferencja,,Przywiązanie: od teorii do praktyki"

Konferencja,,Przywiązanie: od teorii do praktyki Konferencja,,Przywiązanie: od teorii do praktyki" Wspólnie organizowana przez: Sekcję Naukową Terapii Rodzin Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, Sekcję Naukową Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

jest zbudowany i które są niezbędne do jego prawidłowej (fizjologicznej pracy) a taką zapewniają mu zgodnie z badaniami nnkt EPA+DHA omega-3.

jest zbudowany i które są niezbędne do jego prawidłowej (fizjologicznej pracy) a taką zapewniają mu zgodnie z badaniami nnkt EPA+DHA omega-3. Opis publikacji Tomasz Pawełczyk, Marta Grancow-Grabka, Magdalena Kotlicka-Antczak, Elżbieta Trafalska, Agnieszka Pawełczyk. A randomized controlled study of the efficacy of six-month supplementation with

Bardziej szczegółowo

Spotkanie sprawozdawczo wyborcze Zarząd Oddziału Szczecińskiego PTP 2004-2007 Prof. dr hab. Jerzy Samochowiec

Spotkanie sprawozdawczo wyborcze Zarząd Oddziału Szczecińskiego PTP 2004-2007 Prof. dr hab. Jerzy Samochowiec Spotkanie sprawozdawczo wyborcze Zarząd Oddziału Szczecińskiego PTP 2004-2007 Prof. dr hab. Jerzy Samochowiec Katedra i Klinika Psychiatrii PAM w Szczecinie W czasie zebrania sprawozdawczowyborczego w

Bardziej szczegółowo

pisana pod kierunkiem prof. dr hab. med. Andrzeja Kokoszki

pisana pod kierunkiem prof. dr hab. med. Andrzeja Kokoszki MONIKA SZANIAWSKA ADHD u dorosłych pacjentów leczących się w Dziennych Oddziałach Psychiatrycznych dla osób z zaburzeniami nerwicowymi. Współwystępowanie, różnice w funkcjonowaniu psychospołecznym oraz

Bardziej szczegółowo

ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO

ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO Załącznik nr 1 ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO I Program szkolenia w zakresie podstawowych umiejętności udzielania profesjonalnej pomocy psychologicznej obejmuje: 1) Trening interpersonalny

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ OCENY RYZYKA / INSURANCE QUESTIONNAIRE

KWESTIONARIUSZ OCENY RYZYKA / INSURANCE QUESTIONNAIRE Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia badań klinicznych/ Clinical trials liability insurance KWESTIONARIUSZ OCENY RYZYKA / INSURANCE QUESTIONNAIRE ZEZWOLENIA PUNU NR 1098/02 I NR

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna Załącznik nr 6 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych psychiatrycznych i leczenia środowiskowego (domowego) oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99);

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99); Dziennik Ustaw 51 Poz. 1386 Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

Bardziej szczegółowo

Skojarzone leczenie depresji lekami przeciwdepresyjnymi i pindololem - otwarte badanie skuteczności 14 dniowej terapii

Skojarzone leczenie depresji lekami przeciwdepresyjnymi i pindololem - otwarte badanie skuteczności 14 dniowej terapii FARMAKOTERAPIA W PSYCHIATRII I NEUROLOGII, 2001, 3, 285-290 Stanisław Pużyński, Łukasz Święcicki, Iwona Koszewska, Antoni Kalinowski, Sławomir Fornal, Dorota Grądzka, Dorota Bzinkowska, Magdalena Namysłowska

Bardziej szczegółowo

dr n. med. Magdalena Trzcińska

dr n. med. Magdalena Trzcińska DZIECKO Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 (CHOROBĄ RECKLINGHAUSENA): NAJWAŻNIEJSZE PROBLEMY Z PERSPEKTYWY PSYCHOLOGICZNEJ dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

SPIS ZAŁĄCZNIKÓW: Nr 1 Wzór certyfikatu specjalisty psychoterapii uzależnień Nr 2 Wzór certyfikatu instruktora terapii uzależnień Nr 3 Wzór wniosku o

SPIS ZAŁĄCZNIKÓW: Nr 1 Wzór certyfikatu specjalisty psychoterapii uzależnień Nr 2 Wzór certyfikatu instruktora terapii uzależnień Nr 3 Wzór wniosku o SPIS ZAŁĄCZNIKÓW: Nr 1 Wzór certyfikatu specjalisty psychoterapii uzależnień Nr 2 Wzór certyfikatu instruktora terapii uzależnień Nr 3 Wzór wniosku o potwierdzenie statusu osoby uczestniczącej w programie

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Podstawy psychiatrii

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Podstawy psychiatrii Załącznik Nr do Uchwały Nr 14/2012 S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod KPP modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu Podstawy psychiatrii Obowiązkowy Wydział Nauk

Bardziej szczegółowo

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h S t r o n a 1 Studiium Psychoterapiiii Uzalleżniień Harmonogram szkolleniia edycjja 2010/2011 II SEMESTR Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny

Bardziej szczegółowo

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Leki przeciwdepresyjne

Leki przeciwdepresyjne Leki przeciwdepresyjne Antydepresanty Mechanizm działania leków przeciwdepresyjnych c) Selektywne inhibitory wychwytu serotoniny (fluoksetyna, paroksetyna) d) Selektywne inhibitory wychwytu serotoniny

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PSYCHOTERAPII POZNAWCZO-BEHAWIORALNEJ SWPS kierowana przez dr A.Popiel i dr E.Pragłowską

SZKOŁA PSYCHOTERAPII POZNAWCZO-BEHAWIORALNEJ SWPS kierowana przez dr A.Popiel i dr E.Pragłowską Adresaci: Studia przeznaczone są dla osób zajmujących się leczeniem zaburzeń psychicznych psychologów i lekarzy osób zorientowanych na zdobycie umiejętności i doskonalenie praktyki klinicznej w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla II, III, IV, V i VI roku

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla II, III, IV, V i VI roku PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla II, III, IV, V i VI roku 1. NAZWA PRZEDMIOTU : PSYCHIATRIA 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja badań medycznych według EBM (medycyny opartej na dowodach naukowych) poziomy wiarygodności... 613 Wykaz skrótów... 613

Ewaluacja badań medycznych według EBM (medycyny opartej na dowodach naukowych) poziomy wiarygodności... 613 Wykaz skrótów... 613 IX 1. MECHANIZMY POWSTAWANIA BÓLU Jerzy Wordliczek, Jan Dobrogowski... 1 Patomechanizm bólu ostrego... 3 Patomechanizm bólu przewlekłego... 9 Ból neuropatyczny... 10 Ośrodkowa sensytyzacja... 15 2. METODY

Bardziej szczegółowo

VIII Ogólnopolski Zjazd Naukowy Sekcji Toksykologii Klinicznej Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Toksykologia kliniczna XXI wieku

VIII Ogólnopolski Zjazd Naukowy Sekcji Toksykologii Klinicznej Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Toksykologia kliniczna XXI wieku VIII Ogólnopolski Zjazd Naukowy Sekcji Toksykologii Klinicznej Polskiego Towarzystwa Lekarskiego Toksykologia kliniczna XXI wieku połączony ze Zjazdem Oddziału Gdańskiego Polskiego Towarzystwa Farmakologicznego

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 14/2012 Kod PNS modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu I nforma cje ogólne Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE Katowice 2007 Śl.C.Z.P Dział Chorobowości Hospitalizowanej 23 luty Ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 164 A/09 Senatu WUM z dnia 30 listopada 2009 r. PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 I. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE ZAKRES WIEDZY TEORETYCZNEJ 1.

Bardziej szczegółowo

Problem rehabilitacji pacjentów z przewlekłym bólem dolnego odcinka kręgosłupa

Problem rehabilitacji pacjentów z przewlekłym bólem dolnego odcinka kręgosłupa Wydawnictwo UR 2007 Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego ISSN 1730-3524 Rzeszów 2007, 4, 355 359 Agnieszka Ćwirlej, Elżbieta Domka-Jopek, Katarzyna Walicka-Cupryś, Anna Wilmowska-Pietruszyńska

Bardziej szczegółowo

Studium Psychoterapii Uzależnień Vis Salutis-Akredytacja PARPA

Studium Psychoterapii Uzależnień Vis Salutis-Akredytacja PARPA Studium Psychoterapii Uzależnień Vis Salutis-Akredytacja PARPA Informacje o usłudze Numer usługi 2016/02/03/7294/2820 Cena netto 6 300,00 zł Cena brutto 6 300,00 zł Cena netto za godzinę 0,00 zł Cena brutto

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski Mateusz Romanowski Wpływ krioterapii ogólnoustrojowej na aktywność choroby i sprawność chorych na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: Dr hab., prof. AWF Anna Straburzyńska-Lupa

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia29 kwietnia 2011 r. Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

Bardziej szczegółowo

INTENSYWNA KRÓTKOTERMINOWA PSYCHOTERAPIA DYNAMICZNA (ISTDP) I NASI PACJENCI Z LĘKIEM

INTENSYWNA KRÓTKOTERMINOWA PSYCHOTERAPIA DYNAMICZNA (ISTDP) I NASI PACJENCI Z LĘKIEM INTENSYWNA KRÓTKOTERMINOWA PSYCHOTERAPIA DYNAMICZNA (ISTDP) I NASI PACJENCI Z LĘKIEM OCENA NATURY I STOPNIA ZDROWEJ ORAZ NIEZDROWEJ REGULACJI LĘKU U NASZYCH PACJENTÓW I WYNIKAJĄCE Z NIEJ WSKAZANIA DLA

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Projekt z dnia 28.11.2014 r. Załącznik nr 4 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

List of ECOWILL-certified Ecodriving trainers for short duration trainings

List of ECOWILL-certified Ecodriving trainers for short duration trainings List of ECOWILL-certified Ecodriving trainers for short duration trainings POLAND January 2013 The sole responsibility for the content of this report lies with the authors. It does not necessarily reflect

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ASPEKTY ZDROWIA I CHOROBY

WYBRANE ASPEKTY ZDROWIA I CHOROBY Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna we Włocławku WYBRANE ASPEKTY ZDROWIA I CHOROBY pod redakcją Beaty Haor Leokadii Rezmerskiej Włocławek 2012 SPIS TREŚCI Wstęp.............................................

Bardziej szczegółowo

także innych schorzeń o podłożu psychologicznym.

także innych schorzeń o podłożu psychologicznym. Witam Państwa na stronie Centrum Konsultacyjnego AKMED i serdecznie zapraszam do skorzystania z pomocy naszych specjalistów oraz z naszej oferty terapeutycznej. O sukcesach, jakie odnosimy w leczeniu uzależnień

Bardziej szczegółowo

Konferencja naukowa zorganizowana w ramach obchodów Światowego Dnia Autyzmu. Lublin, 2 kwietnia 2014r

Konferencja naukowa zorganizowana w ramach obchodów Światowego Dnia Autyzmu. Lublin, 2 kwietnia 2014r Konferencja naukowa zorganizowana w ramach obchodów Światowego Dnia Autyzmu Lublin, 2 kwietnia 2014r - prof. dr hab. Zbigniew Gaś WSEI w Lublinie Uczniowie z autyzmem są w wiodącej grupie uczniów ze specjalnymi

Bardziej szczegółowo

DEPRESJA ASPEKT PSYCHOTERAPEUTYCZNY MGR EWA KOZIATEK. Członek Sekcji Naukowej Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego WZLP Olsztyn

DEPRESJA ASPEKT PSYCHOTERAPEUTYCZNY MGR EWA KOZIATEK. Członek Sekcji Naukowej Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego WZLP Olsztyn DEPRESJA ASPEKT PSYCHOTERAPEUTYCZNY MGR EWA KOZIATEK Członek Sekcji Naukowej Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego WZLP Olsztyn PSYCHOTERAPIA Wywodzi się z greckich określeń: psyche (dusza)

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo

Rok. II, sem. III C Rodzaj zajęć i liczba godzin. Zajęcia z bezpośrednim udziałem nauczyciela

Rok. II, sem. III C Rodzaj zajęć i liczba godzin. Zajęcia z bezpośrednim udziałem nauczyciela SYLABUS MODUŁU/PRZEDMIOTU KSZTAŁCENIA Lp. Element Opis 1 Nazwa Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne modułu/przedmiotu 2 Instytut Pielęgniarstwa 3 Kierunek, Pielęgniarstwo, studia pierwszego, profil

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania z priorytetu Zdrowie, Horyzont 2020 Innovative Medicines Initiative 2 Joint Undertaking

Możliwości dofinansowania z priorytetu Zdrowie, Horyzont 2020 Innovative Medicines Initiative 2 Joint Undertaking Jak ugryźć 10 milionów cz. IV - Finansowanie badań naukowych 21.05.2015 Warszawa Możliwości dofinansowania z priorytetu Zdrowie, Horyzont 2020 Innovative Medicines Initiative 2 Joint Undertaking W niniejszej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Leczenie bólu nowotworowego i opieka paliatywna nad dziećmi 2.

Bardziej szczegółowo