ROLA AUDYTÓW W SYSTEMIE ZARZ DZANIA JAKO CI. STUDIUM PRZYPADKU KATARZYNA MIDOR

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ROLA AUDYTÓW W SYSTEMIE ZARZ DZANIA JAKO CI. STUDIUM PRZYPADKU KATARZYNA MIDOR"

Transkrypt

1 ROLA AUDYTÓW W SYSTEMIE ZARZ DZANIA JAKO CI. STUDIUM PRZYPADKU KATARZYNA MIDOR Streszczenie Systemowe uj cie działa, które s ukierunkowane na zagwarantowanie powtarzalnej jako ci procesów i wyrobów w przedsi biorstwie, mo e by realizowane przez spełnianie wymaga zawartych w normach z ISO serii Jednym z tych wymaga jest przeprowadzanie audytów jako ci. W artykule została przedstawiona, na podstawie analizy przypadku, rola zarówno audytu wewn trznego, jak i równie audytora w doskonaleniu Systemu Zarz dzania Jako ci w przedsi biorstwie. W rozumieniu norm ISO serii 9000 audyt jest zasadniczym rodkiem w zarz dzaniu, umo liwia weryfikacje stopnia wdro enia zało e systemu jako ci, oraz efektywnie pomaga w osi ganiu celów jako ciowych. Z kolei o skuteczno ci przeprowadzania audytów decyduje przede wszystkim audytor, a konkretnie jego efektywno w przeprowadzaniu audytów. W artykule tak e została zwrócona uwaga na audyty certyfikuj ce i drugiej strony, które s niezwykle istotnym narz dziem poprawiaj cym jako procesów i wyrobów w przedsi biorstwie oraz wizerunek firmy. Słowa kluczowe: audyt, System Zarz dzania Jako ci, rodzaje audytów 1. Wprowadzenie Zarz dzanie jako ci to pewien stan wiadomo ci, który ujawnił si w przedsi biorstwach za przyczyn prac Deminga, Crosbiego, Jurana, oraz innych badaczy i praktyków problematyki jako ci, na przełomie lat siedemdziesi tych i osiemdziesi tych XX stulecia. Zorientowano si wówczas, e wzrost efektywno ci przedsi biorstwa mo e by realizowany przez doskonalenie jako ci produkowanych wyrobów. Od tamtej pory, najwa niejszym warunkiem sukcesu, zarówno w skali lokalnej, jak i globalnej zacz ła by jako, która oznacza zaspokojenia potrzeb i oczekiwa klientów, którzy w jakikolwiek sposób zainteresowani s jako ci produktu a tak e procesu, w którym powstaje ten produkt. Zarz dzanie jako ci odnosi si w sposób bezpo redni do jako ci produktów i działa w ramach przedsi biorstwa. Jako jest jednak tylko jednym z wielu istniej cych kryteriów oceny funkcjonowania firmy, takich jak kryteria finansowe, etyczne, rodowiskowe, marketingowe czy wydajno ciowe, lecz ka de z nich jest jednak poprzez jako powi zane. To wła nie poprawa jako ci produktów organizacji pozwala uzyska wi kszy udział w obrotach rynkowych, stabilniejsze ceny a tak e inne korzy ci [2]. Działania, które s ukierunkowane na zagwarantowanie powtarzalnej jako ci procesów i wyrobów w przedsi biorstwie, mog by realizowane przez spełnianie wymaga zawartych w normach z ISO serii Normy te oparte s na o miu zasadach takich jak: orientacja na

2 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 40, klienta, przywództwo, zaanga owanie ludzi, podej cie procesowe, podej cie systemowe do zarz dzania, ci głe doskonalenie, podejmowanie decyzji na podstawie faktów i wzajemne korzystne powi zania z dostawcami. Analizuj c ró ne koncepcje podej cia do zarz dzania jako ci w organizacji, takie jak: TQM, Kaizen, Six Sigma mo na stwierdzi, e wszystkie opieraj si na tych o miu uniwersalnych zasadach. Zasada ci głego doskonalenia w organizacji realizowana jest mi dzy innymi poprzez przeprowadzanie audytów jako ci w organizacji. W normie ISO 9001 (PN-EN ISO 9001: 2008) zawarto wymagania, które organizacja musi spełni, aby móc ubiega si o certyfikat jako ci. W punkcie 8 tej normy zawarto działania, które dotycz nadzorowania i doskonalenia systemu takie jak: badanie satysfakcji klientów, audyty, monitorowanie procesów oraz wyrobów, nadzorowanie wyrobów niezgodnych, działania koryguj ce i zapobiegawcze. A zatem firma, która d y do poprawy jako ci produkowanych wyrobów i która chce uzyska certyfikat zgodno ci z norm ISO 9001, musi przeprowadza audyty w swojej organizacji. Rola, jak odgrywa audyt dla organizacji zostanie w artykule zaprezentowana na przykładzie Firmy(Firma nie wyraziła zgody na u ycie jej nazwy w artykule) działaj cej w bran y narz dzi do obróbki powierzchni. Jest to innowacyjne przedsi biorstwo rodzinne powstałe w Niemczech w roku 1893, a obecnie, którego zakłady zlokalizowane s na całym wiecie. Głównym przedmiotem działalno ci tej firmy jest produkcja wyrobów ciernych na podło u oraz tarcz do ci cia i szlifowania. W Polsce pierwszy zakład produkcyjny został uruchomiony w 1995 roku. Od roku 2003 w polskiej filii funkcjonuje certyfikowany System Zarz dzania Jako ci. 2. Rodzaje audytów Do niedawna poj cie audytu znane było powszechnie w znaczeniu audytu finansowego, zwi zanego głównie z badaniem bilansu. Jednak z czasem coraz bardziej popularny stał si termin "quality audit", wskazuj cy na rewizj systemu jako ci, wykonywan na wzór audytów w sferze działalno ci finansowej. W rozumieniu norm ISO serii 9000 audyt stanowi zasadnicze narz dzie w zarz dzaniu, albowiem umo liwia zbadanie stopnia wdro enia zało e systemu jako ci oraz ich efektywno ci w osi ganiu celów jako ciowych. W rozumieniu systemu zarz dzania jako ci jest niezale n, obiektywn działalno ci oceniaj c i doradcz, prowadzon w celu wniesienia do firmy warto ci dodanej i doskonalenia jego działalno ci operacyjnej. Wspiera firm w osi ganiu wytyczonych celów poprzez zdyscyplinowane i systematyczne podej cie, którego celem jest ocena i poprawa efektywno ci zarz dzania ryzykiem, systemów kontroli oraz zarz dzania (kierowania). Definicja audytu jako ci wg normy PN-ISO 9000:2006 to systematyczny, niezale ny i udokumentowany proces uzyskiwania dowodu z audytu oraz jego obiektywnej oceny w celu okre lenia stopnia spełnienia kryteriów auditu.[5] Podstawowym zadaniem audytu Systemu Zarz dzania Jako ci jest systematyczne badanie celu, wdro enia i skuteczno ci wybranych elementów systemu jako ci. Cel systemu jest ustalony w dokumentacji dotycz cej jako ci, np. w Ksi dze Jako ci, procedurach. Audyt musi najpierw zbada, jakie s cele systemu, nast pnie, czy cele te s zgodne z wymaganiami stosowanej normy. Audyt musi równie ustali, w jakim stopniu wdro one przedsi wzi cia pozwalaj na realizacj celu systemu oraz czy wdro one przedsi wzi cia s skuteczne do tego, co zało ono

3 254 Rola audytów w Systemie Zarzadzania Jako ci. Studium przypadku i odzwierciedlono w dokumentacji systemu. Nale y pami ta, e audyt jest próbk, wi c bada tylko wybrane elementy systemu. Warto w tym miejscu tak e wspomnie, e stawianie znaku równo ci pomi dzy audytem a kontrol jest oczywistym nieporozumieniem. Kontrola zasadniczo ma na celu akceptacje lub odrzucenie wyrobu (usługi) i działa alternatywnie, natomiast audyt jest badaniem funkcjonowania systemu (organizacji) i nigdy nie dotyczy osób, lecz działa. Literatura do najistotniejszych cech audytów zalicza [1]: systematyk audyt prowadzony jest periodycznie, st d stanowi mechanizm ci głego doskonalenia systemu; planowanie harmonogram realizowanych audytów jest wynikiem okre lonej strategii w tym zakresie i ma charakter formalnego zapisu; niezale no audyt prowadzony jest we wszystkich komórkach organizacyjnych, jednak przez audytorów rekrutuj cych si z ró nych od audytowanego działów przedsi biorstwa. W skład norm ISO serii 9000 wchodzi tak e norma dotycz ca samego procesu audytowania. Jest to norma PN-EN ISO 19011:2003 Wytyczne dotycz ce audytowania systemów zarz dzania jako ci i/lub rodowiskowego. Audyty jako ci wg tej normy mo na ogólnie podzieli na: 1. Audyty wewn trzne, nazywane czasami audytami pierwszej strony, które s przeprowadzane przez sam organizacj lub w jej imieniu w tej organizacji na potrzeby przegl du zarz dzania oraz do innych celów wewn trznych i mog stanowi dla organizacji podstaw do zadeklarowania przez ni zgodno ci, 2. Audyty zewn trzne obejmuj ce audyty nazywanie ogólnie audytami drugiej lub trzeciej strony, przy czym: audyty drugiej strony s przeprowadzone przez strony zainteresowane organizacj, takie jak klienci, lub przez inne osoby wyst puj ce w ich imieniu, audyty trzeciej strony s przeprowadzane przez niezale ne organizacje zewn trzne, takie jak te, które prowadz certyfikacj lub rejestracj na zgodno z wymaganiami ISO 9001, ISO lub innych norm. Audyt wewn trzny (audyt pierwszej strony) prowadzony jest przez firm u siebie, aby potwierdzi kierownictwu, e system działa skutecznie. Audyty te charakteryzuj si tym, e [3]: s wykonywany u siebie i przez siebie, ich zasady s ustalane wewn trznie, s systematyczne i niezale ne, s przeprowadzane w zakresie i cz sto ci niezb dnej w danych okoliczno ciach, s planowane. Przyczyny (powody) audytów pierwszej strony to przede wszystkim: wymóg normy Systemu Zarz dzania Jako ci ( rodowiskowego), wykorzystanie audytu przez kierownictwo, jako narz dzia poprawy funkcjonowania przedsi biorstwa (w tym ródła informacji o sytuacji wewn trz firmy) oraz skorygowanie niezgodno ci, zanim zostan wykryte przez jednostki zewn trzne. Wa nym elementem audytu wewn trznego s audytorzy, którzy rekrutuj si z pracowników organizacji. S oni odpowiedzialni za prowadzenie bada audytowych wybranych obszarów. Wa ne jest, aby były to osoby posiadaj ce przynajmniej kilkuletnie do wiadczenie i odpowiedni wiedz, predyspozycje osobowo ciowe oraz pozycj w firmie. W przewa aj cej wi kszo ci instytucji audytorami wewn trznymi zostaj kierownicy działów, którzy posiadaj szerok wiedz na temat samej organizacji i procesów w niej wyst puj cych.

4 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 40, Audyt zewn trzny drugiej strony, w odró nieniu od wewn trznego nie jest skierowany na własn organizacj, lecz na badanie systemu zarz dzania dostawcy przez klienta lub potencjalnego kontrahenta. Zwykle przeprowadza si je wówczas, gdy ten nie posiada certyfikowanego systemu zarz dzania, a deklaruje mo liwo spełnienia wymogów stawianych przez słu by jako ciowe potencjalnego klienta. Cho mo e równie dotyczy organizacji, która taki system posiada, a przyszły kontrahent pragnie sprawdzi, czy system funkcjonuje prawidłowo[8]. W konsekwencji prowadzi to do zacie nienia, podtrzymania lub zaniechania kontaktów handlowych z audytowanym. Pozytywny wynik audytów drugiej strony daje przedsi biorstwu audytuj cemu poczucie wi kszego zaufania do swoich dostawców i kooperantów. Przeprowadzenie audytu drugiej strony nie jest wprost obowi zkowe wg normy ISO Po rednio wymaga tego np. p normy ISO 9001, stanowi c, e: Organizacja powinna dokonywa oceny i wyboru dostawców na podstawie ich zdolno ci do dostarczania wyrobu i ponownej oceny. Audyty drugiej strony s prowadzone zgodnie z planem audytów zewn trznych oraz w miar pojawiaj cych si potrzeb, np. przed zawarciem kontraktu czy po pojawieniu si niezgodno ci z wymaganiami. Audytorów deleguje firma audytuj ca (zamawiaj cy). Mog to by pracownicy firmy lub osoby z zewn trz. Audytorzy pracuj zazwyczaj w zespołach, które w zale no ci od sytuacji składaj si z dwóch lub wi cej osób. Ten rodzaj audytu powinien by realizowany przez wykwalifikowanych audytorów. Wa ne równie, aby przeprowadzenie audytu zewn trznego zostało dopuszczone w kontrakcie. Oprócz głównego celu, jakim jest ocena dostawcy, audyt drugiej strony odgrywa równie t po yteczn rol, e umo liwia popraw systemu jako ci dostawcy, poprzez wskazanie niezgodno ci i konieczno ich usuni cia. Daje równie mo liwo udzielenia niezobowi zuj cych porad na yczenie audytowanego. Audyt zewn trzny trzeciej strony (audyt niezale ny). Jest to audyt wykonywany przez jednostk niezale n od organizacji audytowanej, upowa nion do zarejestrowania przedsi biorstwa, jako posiadaj cego system zarz dzania jako ci zgodny z norm ISO Audyt trzeciej strony jest szczególnym i najwa niejszym rodzajem audytu. Wyró nia si audyty trzeciej strony: habilitacyjne i bardziej popularne certyfikacyjne. Audyt habilitacyjny wyst puje wówczas, gdy przedsi biorstwo wyst puje do drugiej strony b d do jednostki niezale nej o audyt w celu zakwalifikowania go do okre lonej kategorii dostawców. Audyt certyfikacyjny ma miejsce wówczas, gdy badanie przeprowadzone jest przez niezale n jednostk certyfikuj c w celu wydania wiadectwa o zgodno ci badanego systemu lub wyrobu z odpowiednimi wymaganiami, stawianymi przez norm, która jest podstaw procesu certyfikacji. Audyt powinien dostarczy odpowiedzi na pytania: czy zidentyfikowano procesy, które wpływaj na jako, i odpowiednio si nimi zarz dza, czy organizacja jako ci jest wła ciwa, procedury i inne dokumenty s opracowane i stosowane zgodnie z wymaganiami normy, czy system zarz dzania jako ci jest ci gle doskonalony. Istotne cechy charakterystyczne dla audytów certyfikuj cych to: s w pełni zgodne z norm PN-EN ISO 19011, s wykonywane przez jednostk niezale n i maj c akredytacj Polskiego Centrum Akredytacji (PCA), s zapowiedziane. Natomiast głównymi przyczynami audytów trzeciej strony jest: uzyskanie certyfikatu na System Zarz dzania Jako ci, zwi kszenie zaufania obecnych i potencjalnych klientów do przedsi biorstwa (wzrost konkurencyjno ci), mo liwo

5 256 Rola audytów w Systemie Zarzadzania Jako ci. Studium przypadku unikni cia lub ograniczenia liczby audytów drugiej strony (przeprowadzonych przez klientów), redukcja kosztów u nabywców i dostawców. Audyt certyfikacyjny mo e uwalnia przedsi biorstwo od konieczno ci poddawania si audytom kwalifikacyjnym ró nych zleceniodawców, którzy zadowalaj si zazwyczaj certyfikatem wydanym przez niezale n jednostk. Audyt certyfikacyjny inicjowany jest przez audytowanego z zamiarem uzyskania certyfikatu potwierdzaj cego istnienie skuteczno ci Systemu Zarz dzania Jako ci zgodnego z norm ISO Jest, wi c cz ci szerszego post powania i to cz ci bardzo istotn. Stanowi, bowiem podstaw do wydania pozytywnego (przyznanie certyfikatu) lub negatywnego (odmowa przyznania certyfikatu) werdyktu w procesie certyfikacji. Ka de przedsi biorstwo wybiera samo organizacj certyfikuj c, dlatego najwy sze kierownictwo powinno zdoby informacj o renomie firmy certyfikuj cej. Przede wszystkim czy posiada akredytacj, jaka jest jej opinia na rynku, a co si z tym wi e popularno. Jednostka certyfikuj ca powinna by uznawana przez instytucje, z którymi przedsi biorstwo współpracuje, poniewa mo e si okaza, e nasi klienci nie uznaj naszego certyfikatu ze wzgl du na firm, która nam go przyznała [4]. Po wybraniu jednostki certyfikuj cej istotnym problemem jest wyznaczenie terminu audytu certyfikuj cego. Trzeba sobie zdawa spraw z faktu, e w trakcie badania sprawdzane b dzie funkcjonowanie SZJ i skuteczno, a nie sama dokumentacja stworzona na potrzeby systemu. Dlatego te przed rozpocz ciem procesu certyfikacji, przedsi biorca musi we własnym zakresie sprawdzi działanie elementów systemu poprzez audyt wewn trzny, aby upewni si, e system jest nie tylko dobrze opisany, ale rzeczywi cie funkcjonuje. Wszystkie omówione powy ej rodzaje audytów maj istotne znaczenie dla realizacji ci głego doskonalenia w przedsi biorstwie. Ka de z nich z osobna realizowane jest w okre lonym celu dla organizacji. Jednak dopiero ł czny efekt pozwala na to, aby organizacja spełniała, a nawet przewy szała wymogi normy ISO Wa ne jest, aby organizacja realizowała te audyty w sposób wiadomy i najlepszy, bo tylko takie działania mog przynie sukces przedsi biorstwu. 3. Realizacja audytów w badanej organizacji. Audyt certyfikuj cy. Analizowana Firma spełnia wymagania normy ISO 9001, co potwierdza otrzymany certyfikat w zakresie: Produkcja i handel wyrobami ciernymi wa ny do 1 grudnia 2011 r. Certyfikat wydany został przez DQS GmbH. Wybór jednostki certyfikuj cej przez Firm mieszcz c si w Polsce był ułatwiony, poniewa Centrala Firmy mieszcz ca si w Niemczech ju od wielu lat współpracuje z t organizacj maj c same pozytywne do wiadczenia. Warto tutaj podkre li, e DQS jest zarejestrowany, jako członek-zało yciel IQNet. Stowarzyszenie to stawia sobie za cele: Promowanie wiadectw wydawanych przez partnerów, Oferowanie innowacyjnych usług w zakresie jako ci, wiadczenie usług w zakresie oceny i certyfikacji klientów działaj cych globalnie. Mo na, zatem powiedzie, e uzyskany przez Firm certyfikat jest pełnowarto ciowym dokumentem, maj cym uznanie w ród uczestników rynku. Certyfikat drugiej strony. Funkcjonuj cy System Zarz dzania Jako ci w Firmie nie przewiduje sformalizowanych w postaci procedury audytów zewn trznych drugiej strony. W Ksi dze Jako ci jest zapis, e

6 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 40, wyrób, który ma zosta zakupiony przez organizacj, okre lony jest przez specyfikacje wyrobu i umowy handlowe. Firma, jako odbiorca towarów i usług nie stawia swoim dostawcom szczególnych wymaga pod k tem procedur, wyposa enia, kwalifikacji personelu czy certyfikowanego Systemu Zarz dzania Jako ci. Organizacja ta realizuje ocen dostawców poprzez kontrol reklamacji składanych u dostawców, a tak e kontrol dostaw. Ocena dostawców, prowadzona jest przez Dział Kontroli Jako ci na podstawie odr bnej instrukcji. Z kolei za zapisy z kontroli dostaw odpowiedzialni s pracownicy Laboratorium. Nale y tutaj jednak zwróci uwag na zapis w Ksi dze Jako ci, e oceny kluczowych dostawców realizowane s w głównej siedzibie Firmy w Niemczech. Oznacza to, e Firma Matka mo e prowadzi audyty zewn trzne u głównych kontrahentów. Ale nie ma, co do tego pewno ci, dopóki taki zapis nie znajdzie si w dokumentach Firmy działaj cej w Polsce. Kierownictwo Firmy nie umiało odpowiedzie na takie pytanie. Je li jednak okazałoby si, e Centrala posiada stosown procedur, to nale ałoby takie procedury lub instrukcje wprowadzi tak e w polskim przedsi biorstwie. Tym bardziej, e Firma bardzo wiele wymaga od siebie w zakresie polityki zapewniania jako ci oraz bezpiecze stwa Audyt wewn trzny Audyty wewn trzne w Firmie realizowane s na podstawie procedury Audyt wewn trzny Systemu Zarz dzania Jako ci i BiHP" która zawarta jest w Ksi dze Jako ci. Procedura ta skupia si na aspektach technicznych prowadzenia audytu. Zgodnie z zapisami audytor wiod cy jest zobowi zany do ustalenia dokładnego terminu z wła cicielem audytowanego procesu. O zaplanowanym terminie informuje wszystkich zainteresowanych, osoby kluczowe dla pełnej, sprawnej i efektywnej realizacji audytu. Audytorzy wiod cy swoje kroki w zakresie realizacji audytu dokumentuj w elektronicznej bazie Audyty dla audytorów. O ka dorazowym fakcie wprowadzenia audytu do systemu, zobowi zani s poinformowa Pełnomocnika Zarz du. To wła nie on, jako pierwszy zatwierdza wst pne tre ci i ustalenia. Kolejno s one komunikowane wła cicielowi procesu, w formie podpisanego przez audytorów raportu. Zawiera on stwierdzone w wyniku ekspertyz audytowych fakty. Równocze nie ustala si terminy oraz osoby odpowiedzialne za usuni cie niezgodno ci. Wszystkie powy sze informacje powinny znale odzwierciedlenie we wspomnianej bazie Audyty dla audytorów. W ustalonych terminach, audytorzy wiod cy zobowi zani s do oceny skuteczno ci działa podj tych przez wyznaczone osoby. Sposób usuni cia niezgodno ci powinien by udokumentowany w bazie Audyty dla audytorów. Oczywi cie nie powinno dochodzi do sytuacji, e niezgodno nie zostanie usuni ta przez osob odpowiedzialn w wyznaczonym terminie. Jednak, je li ju do takiej sytuacji doszło, audytor wiod cy wyznacza kolejny termin w bazie i po tym okresie ponownie weryfikuje efektywno działa podj tych w tym zakresie. Audyt uwa a si za zamkni ty w chwili zamkni cia działa koryguj cych wynikaj cych ze stwierdzonych w nim niezgodno ci. Pełnomocnik Zarz du informuje wła cicieli procesów o wszystkich niezgodno ciach, które nie zostały terminowo usuni te. Dokonuje tego w formie miesi cznych zestawie. Z zapisami procedury Audyt wewn trzny Systemu Zarz dzania Jako ci i BiHP", powi zana jest tre kolejnej Podejmowanie działa koryguj cych i zapobiegawczych. Zgodnie z ni, rejestracja działa maj cych na celu ci głe doskonalenie procesów obejmuje ich dwa rodzaje:

7 258 Rola audytów w Systemie Zarzadzania Jako ci. Studium przypadku działania koryguj ce podejmowane w celu unikni cia niezgodno ci, która ju wyst piła; działania zapobiegawcze podejmowane w celu unikni cia potencjalnych niezgodno ci. Nale ałoby si zastanowi, czy obowi zuj ca w firmie procedura dotycz ca audytów wewn trznych mo e by uznana za wystarczaj c. Je li we miemy pod uwag wymagania normy ISO 9001, to nale y stwierdzi, e jest odpowiednia. Warto jednak rozwa y, czy nie wskaza bardziej szczegółowych cie ek post powania prowadzenia audytów. W chwili obecnej Firma wiele spraw pozostawia wiedzy, do wiadczeniu i umiej tno ciom audytorów, którym powierza odpowiedzialne zadanie realizowania omawianej procedury. Nale y jednak podkre li, e firma du o inwestuje w szkolenia pracowników, jednak na podstawie faktu uczestnictwa w szkoleniu trudno jest zało y, e audytor zawsze b dzie wiedział jak post powa oraz, e zawsze post pi w sposób, jakiego go uczono. Warto rozwa y rozwini cie procedury prowadzenia audytów, poniewa mo e si okaza, e ka dy z audytorów wypracuje swój model prowadzenia działa audytowych, a bł dy w modelowych zało eniach b d powielane w kolejnych audytach. Poszerzona procedura stworzy to dla Pełnomocnika Zarz du, a tak e dla kierownictwa punkt odniesienia do oceny profesjonalizmu i efektywno ci prowadzonych audytów oraz samych audytorów. Dlatego autorka proponuje uzupełni procedur Audyt wewn trzny Systemu Zarz dzania Jako ci i BiHP" o zagadnienia z zakresu poszczególnych etapów audytu, mianowicie: fazy wst pnej, planowania, realizacji czynno ci audytowych, sporz dzenia raportu z audytu, zako czenia audytu. Szczególnie du uwag nale y przyło y do tematu planowania audytu, poniewa bł dy popełnione na tym etapie uniemo liwiaj poprawne i efektywne przeprowadzenie audytu. Zatem audytor wiod cy powinien zosta zobowi zany odnotowywa w ramach bazy Audyty dla audytorów poszczególne czynno ci audytorskie, a tak e wszystkie istotne elementy zamierzonych prac audytorskich. Takie informacje pozwol Pełnomocnikowi lub kierownictwu na poznanie całego procesu audytowego, a tak e ewentualn ocen czy audytor prowadzi działania w sposób planowy, a wi c efektywny i profesjonalny. Ponadto procedura powinna zobowi zywa audytorów do przeprowadzenia narady otwieraj cej i zamykaj cej, a tak e odnotowywania tych faktów we wspomnianej ju wielokrotnie bazie, a tak e protokołowania, jakie rzeczywi cie działania podj to w procesie prowadzenia audytu, jakie zebrano dowody i co ustalono na ich podstawie. Na tym etapie łatwo b dzie oceni, czy przeprowadzono wszystkie zaplanowane działania, a je li nie to koniecznie nale y opisa, dlaczego od nich odst piono. Wszystko s to informacje, których Pełnomocnik Zarz du powinien by wiadomy, przegl daj c raport z audytu. Oczywi cie firma wypracowała odpowiedni obieg informacji i brak zapisów w powy szych kwestiach absolutnie nie oznacza, e wła ciwe osoby nie otrzymuj odpowiednich informacji. Brakuje jednak odzwierciedlenia tego wszystkiego w instrukcjach i procedurach.

8 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 40, Ocena audytów w Systemie Zarz dzania Jako ci w analizowanej firmie Pragn c udowodni, e audyt stanowi istotny element Systemu Zarz dzania Jako ci, przeprowadzono w Firmie ankiet w ród osób odpowiedzialnych za realizacj i powi zanych z procedur audytów wewn trznych. O wypełnienie ankiety poproszono 11 osób tj. Pełnomocnika ds. Zarz dzania Jako ci oraz wszystkich audytorów wewn trznych. Kwestionariusz ankiety został skonstruowany w taki sposób, aby umo liwi respondentom otwarte wypowiedzi na temat tego, czym jest audyt i jakie realizuje cele. Pojawiło si kilka pyta, które cho przybrały form zamkni t, to cz sto prowokowały szersze wypowiedzi, które zostały wykorzystane przy jej analizie. Innymi słowy, przeprowadzone badanie nie jest typowym testem ankietowym, którego wyniki były analizowane czysto statystycznie, a jedynie scenariuszem maj cym na celu ułatwienie rozmów na temat audytu. W ramach pierwszego pytania, Czym jest audyt w Firmie? zdecydowana wi kszo respondentów odpowiedziała, e z punktu wiedzenia zarz dzania jako ci stanowi niezale n, obiektywn działalno oceniaj c i doradcz, prowadzon w celu wniesienia do firmy warto ci dodanej. Warto zastanowi si nad jednostkowymi wypowiedziami, e audyt jest wymogiem proceduralnym czyli niejako obowi zkiem narzuconym przez pełnomocnika, bo cho rzeczywi cie jest on wymogiem norm ISO serii 9000, to w aden sposób nie mo na go w ten sposób definiowa. Powy sze odpowiedzi daj podstaw do dalszych bada w tym zakresie. Nie ma w tpliwo ci, co do pozytywnego postrzegania audytów w Firmie po analizie odpowiedzi na kolejne, otwarte pytanie ankiety: Jaki jest cel prowadzonych w firmie audytów?. Respondenci odpowiedzieli zgodnie, e celem jest ci głe doskonalenie poprzez działania koryguj ce, doskonal ce, zapobiegawcze. W kolejnym pytaniu poproszono, aby wytypowa, który z celów audytu jest istotny. Respondenci mieli tutaj mo liwo zaznaczenia dowolnej ilo ci odpowiedzi (rys 1). Najcz ciej ankietowani wskazywali, e audyt pozwala na wykazanie mo liwo ci doskonalenia. Najmniej istotne jest wg respondentów podczas audytów wykrywanie marnotrawstwa i zb dnych kosztów. Ciekawych informacji dostarczaj odpowiedzi na pytania o zasadno prowadzenia audytów wewn trznych oraz słuszno wprowadzenia audytów zewn trznych (drugiej strony). O ile nikt nie miał w tpliwo ci, co do tych pierwszych, albowiem wszyscy uznali to rozwi zanie za oczywiste, to w drugim przypadku 4 na 11 respondentów opowiedziało si za konieczno ci audytowania kontrahentów Firmy. Potwierdza si zatem zasadno weryfikacji konieczno ci wprowadzenia audytów drugiej strony w Firmie.

9 260 Rola audytów w Systemie Zarzadzania Jako ci. Studium przypadku ródło: Opracowanie własne. Rysunek 1. Elementy audytów, które s wa ne dla Firmy Zapytano tak e respondentów Czy uwa asz, e wdro enie ISO jest dla Firmy opłacalne i korzystne?. Wszystkie pytane osoby nie miały adnych w tpliwo ci, e wdro enie i certyfikacja Systemu Zarz dzania Jako ci przynosi wymierne korzy ci w postaci zwi kszonych zysków. Firma od samego pocz tku działania miała bardzo dobr opini w bran y, cieszyła si zaufaniem klientów zadowolonych z jako ci produkowanych wyrobów, co przekładało si na renom i stabilne notowania na rynku. Posiadanie jednak certyfikatu zdecydowanie ułatwiło firmie nawi zywanie nowych kontraktów i wej cie na nowe rynki. Reasumuj c, osoby bezpo rednio zwi zane ze Zintegrowanym Systemem Zarz dzania, w tym szczególnie z audytami, czyli Pełnomocnik i audytorzy maj pozytywne zdanie na temat roli i celów wdro onego Systemu Zarz dzania Jako ci, w tym równie jego opłacalno ci i poniesionych w zwi zku z tym kosztów. Ponadto powszechnie uznaje si, e audyty stanowi istotny element Zintegrowanego Systemu Zarz dzania, a wr cz s odpowiedzialne za efektywne jego działanie. Generalnie uwa a si, e koszty poniesione z wdro eniem, jak i prowadzeniem audytów s uzasadnione, a w efekcie opłacalne. Pojawiły si jednostkowe głosy negatywne i tutaj warto byłoby prowadzi dalsze badania maj ce na celu zidentyfikowanie powodów takich postaw. By mo e wynikaj one wył cznie z niezrozumienia pewnych spraw, czy te braku szczegółowej wiedzy w tym zakresie. Mo e si jednak okaza, e za tymi krytycznymi czy te tylko sceptycznymi opiniami, kryj si jakie realne powody, a nawet zagro enia dla Systemu Zarz dzania Jako ci i prowadzenia audytów. Ponownie ich wyja nienie, czy te dopracowanie

10 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 40, b dzie powodowało zwi kszenie efektywno ci audytów i umocnienie ich roli w całym systemie. Za audytor, nie tylko w swoich oczach, ale równie w oczach szeregowych pracowników, zyska rang osoby niezb dnej dla prawidłowego funkcjonowania przedsi biorstwa, maj cej realny wpływ na usprawnienie procesów zachodz cych w firmie, co przekłada si b dzie na lepsze postrzeganie firmy w oczach jej kontrahentów. Korelacja w odpowiedziach na poszczególne pytania dowodzi, e sprawne funkcjonowanie SZJ w Firmie jest powi zane z efektywnie działaj cym systemem audytów, co uzasadnia celowo ich prowadzenia. Dzi ki efektom pracy audytorów, menad erowie dowiaduj si, na jakim etapie d enia do doskonało ci znajduje si Firma. Dodatkowo zyskuj wiedz, jakie działania nale y podj, aby doskonali jako, w tym usun niezgodno ci lub zleci działania zapobiegawcze. 5. Podsumowanie Audyty stanowi istotny element Systemu Zarz dzania Jako ci, co wi cej, miało mo na stwierdzi, e na nich oparte jest sprawne jego funkcjonowanie. Prowadzone w sposób niezale ny i fachowy dostarczaj najwy szemu kierownictwu dowody, e system spełnia wymagania norm. Wa ne jest tak e ukierunkowanie audytu na ocen zdolno ci ustanowionego system zarz dzania do osi gania zamierzonych wyników. Przyj ty w analizowanej Firmie System Zarz dzania Jako ci nadał audytorom wewn trznym odpowiedni wag, adekwatn do jej znaczenia dla systemu. Prowadzone w Spółce audyty weryfikuj realizacj wymaga, pozwalaj szacowa ryzyka dla organizacji z niespełnienia wymaga, badaj skuteczno oraz efektywno organizacji, wykrywaj niezgodno ci, identyfikuj bł dy oraz wskazuj działania doradcze, przez co wykazuj mo liwo ci doskonalenia. Potwierdzenie tego znajdujemy w przeprowadzonemu w ród audytorów badaniu ankietowemu, w którym stwierdzaj, e prowadzone w Firmie audyty s opłacalne, a koszty ponoszone w zwi zku z nimi uzasadnione. Konkluduj c mo na zatem powiedzie, e audyty spełniaj w analizowanej organizacji elementarne znaczenie dla efektywno ci całego systemu. Dzi ki unormowanemu systemowi prowadzenia audytów, menad erowie maj szanse uzyska obiektywne informacje, na jakim etapie d enia do doskonało ci znajduje si przedsi biorstwo oraz jakie działania powinno podejmowa, aby zwi ksza jako swoich produktów.

11 262 Rola audytów w Systemie Zarzadzania Jako ci. Studium przypadku [1] Banasiewic B., Normy ISO serii 9000, PARP, Warszawa 2003: s. 11. [2] Hamrol A., Zarz dzanie jako ci z przykładami, PWN, Warszawa 2007: s. 54. [3] Lock D., Podr cznik zarz dzania jako ci, PWN, Warszawa 2002: s [4] Midor K., Wprowadzenie systemu zarz dzania jako ci zgodnego z norm ISO serii 9000:2000 ryzyko czy szansa dla współczesnej organizacji, Mi dzynarodowa konferencja MLADÁ VEDA 2008 Veda a krízové situácie, Žilinská univerzita, Žilin [5] PN-EN ISO 9000:2006 Systemy Zarz dzania Jako ci Podstawy i terminologia. [6] PN-EN ISO 9001:2008 Systemy Zarz dzania Jako ci Wymagania. [7] PN-EN ISO Wytyczne dotycz ce auditowania Systemów Zarz dzania Jako ci i/lub zarz dzania rodowiskowego. [8] Staples G., Audyty i przegl dy jako ci w:podr cznik zarz dzania jako ci pod red D. Lock, PWN, Warszawa 2002: s THE ROLE OF AUDIT IN QUALITY MANAGEMENT SYSTEM Summary The systemic perception of actions which are oriented on ensuring the repetitive quality of processes and products in any enterprise can be realized by means of fulfilling requirements which are included in standards of ISO Conducting quality audits is one of such requirements. The article presents, on the basis of analysed case, the role of in-company audits as well as auditors in the process of improvement of Quality Management System in an enterprise. According to standards of ISO 9000, the audit is a main tool in the management which allows to verify the degree of implementation of quality system assumptions and it also helps achieving effectively quality aims. Whereas, it is the auditor and his efficacy in auditing that decides about the effectiveness of conducted audits. The article also focuses on certifying audits which is an incredibly important tool improving the quality of processes and products in an enterprises as well as its image. Keywords: quality management system, kinds of audits Instytut In ynierii Produkcji Wydział Organizacji i Zarz dzania Politechnika l ska ul. Roosevelta 26, Zabrze

1. Proszę krótko scharakteryzować firmę którą założyła Pani/Pana podgrupa, w zakresie: a) nazwa, status prawny, siedziba, zasady zarządzania (5 pkt.

1. Proszę krótko scharakteryzować firmę którą założyła Pani/Pana podgrupa, w zakresie: a) nazwa, status prawny, siedziba, zasady zarządzania (5 pkt. 1. Proszę krótko scharakteryzować firmę którą założyła Pani/Pana podgrupa, w zakresie: a) nazwa, status prawny, siedziba, zasady zarządzania (5 pkt.) b) produkt i najważniejsze parametry oraz metodyki

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z AUDITU. polski Reie.tr Sictkón, Biuro Certyfikacji NR NC - 1407/P6 PN-EN ISO 9001:2009

RAPORT Z AUDITU. polski Reie.tr Sictkón, Biuro Certyfikacji NR NC - 1407/P6 PN-EN ISO 9001:2009 polski Reie.tr Sictkón, NR NC - 1407/P6 PN-EN ISO 9001:2009 0 Spis treści 1 Cel i zakres auditu 2 Załączniki 3 Wprowadzenie 4 Rozdzielnik 5 Poufność 6 Zakres certyfikacji 7 Ocena systemu zarządzania. 8

Bardziej szczegółowo

Statut Audytu Wewnętrznego Gminy Stalowa Wola

Statut Audytu Wewnętrznego Gminy Stalowa Wola Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr II/818/10 Prezydenta Miasta Stalowej Woli z dnia 26 kwietnia 2010r. STATUT AUDYTU WEWNĘTRZNEGO GMINY STALOWA WOLA I. Postanowienia ogólne 1 1. Statut Audytu Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik nr 4 do Zarządzenia Nr 103/2012 Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z dnia 19 czerwca 2012 r. PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO MÓDL SIĘ TAK, JAKBY WSZYSTKO ZALEśAŁO OD

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 12 /SK/2010 Wójta Gminy Dębica z dnia 06 kwietnia 2010 r.

Zarządzenie Nr 12 /SK/2010 Wójta Gminy Dębica z dnia 06 kwietnia 2010 r. Zarządzenie Nr 12 /SK/2010 Wójta Gminy Dębica z dnia 06 kwietnia 2010 r. w sprawie określenia i wdrożenia audytu wewnętrznego w Urzędzie Gminy Dębica oraz jednostkach organizacyjnych Gminy Dębica. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym W ciągu ostatnich lat Prezes Urzędu Transportu Kolejowego zintensyfikował działania nadzorcze w zakresie bezpieczeństwa ruchu kolejowego w Polsce,

Bardziej szczegółowo

Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PROGRAM CERTYFIKACJI

Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PROGRAM CERTYFIKACJI Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PC-05 PROGRAM Certyfikacja zgodności z Kryteriami Grupowymi certyfikacja dobrowolna Warszawa, PROGRAM

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik Nr 3 do Zarządzenia Nr 59/2012 Starosty Lipnowskiego z dnia 31 grudnia 2012 r. PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO PROWADZONEGO W STAROSTWIE POWIATOWYM W LIPNIE I JEDNOSTKACH

Bardziej szczegółowo

Wprowadzam w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego Kartę Audytu Wewnętrznego, stanowiącą załącznik do niniejszego Zarządzenia.

Wprowadzam w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego Kartę Audytu Wewnętrznego, stanowiącą załącznik do niniejszego Zarządzenia. ZARZĄDZENIE Nr 44 /05 MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie wprowadzenia w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego w Krakowie Karty Audytu Wewnętrznego Data utworzenia

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Program Zapewnienia i Poprawy Jakości Audytu Wewnętrznego

Program Zapewnienia i Poprawy Jakości Audytu Wewnętrznego Załącznik do Programu Zapewnienia i Poprawy Jakości Audytu Wewnętrznego Urząd Gminy Kłodzko 57-300 Kłodzko, ul. Okrzei 8a Program Zapewnienia i Poprawy Jakości Audytu Wewnętrznego Opracował: Agnieszka

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 1 Pytanie nr 1: Czy oferta powinna zawierać informację o ewentualnych podwykonawcach usług czy też obowiązek uzyskania od Państwa

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1 Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1 Listopad 2012 Organizacja funkcjonalna Dotychczas na organizację patrzono z perspektywy realizowanych funkcji. Zarząd

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

Procedura prowadzenia ewaluacji realizacji polityk i programów publicznych

Procedura prowadzenia ewaluacji realizacji polityk i programów publicznych 1 Procedura prowadzenia ewaluacji realizacji polityk i programów publicznych Opracowanie w ramach projektu Potencjał Działanie Rozwój: nowy wymiar współpracy Miasta Płocka i płockich organizacji pozarządowych.

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r 1. ZAMAWIAJĄCY HYDROPRESS Wojciech Górzny ul. Rawska 19B, 82-300 Elbląg 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem Zamówienia jest przeprowadzenie usługi indywidualnego audytu

Bardziej szczegółowo

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych Wyciąg z Uchwały Rady Badania nr 455 z 21 listopada 2012 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Uchwała o poszerzeniu możliwości

Bardziej szczegółowo

Proces certyfikacji ISO 9001:2015. Wydanie normy ISO 9001:2015 dotyczące systemów zarządzania jakością obowiązuje od 15 września 2015 roku.

Proces certyfikacji ISO 9001:2015. Wydanie normy ISO 9001:2015 dotyczące systemów zarządzania jakością obowiązuje od 15 września 2015 roku. ISO 9001:2015 Wydanie normy ISO 9001:2015 dotyczące systemów zarządzania jakością obowiązuje od 15 września 2015 roku. Nowelizacje normy to coś więcej, niż tylko kosmetyczne zmiany; pociągają one za sobą

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ DOKUMENT NADZOROWANY. Realizacja auditu wewnętrznego Systemu Zarządzania Jakością

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ DOKUMENT NADZOROWANY. Realizacja auditu wewnętrznego Systemu Zarządzania Jakością Strona 1 OPIS POSTĘPOWANIA CEL: Celem niniejszej instrukcji jest przeprowadzenie auditu wewnętrznego SZJ w sposób zapewniający pełną analizę badanego procesu i powiązań tego procesu z innymi występującymi

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, ROZDZIAŁ 1

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, ROZDZIAŁ 1 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 1217/2003 z dnia 4 lipca 2003 r. ustanawiające powszechne specyfikacje dla krajowych programów kontroli jakości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego (Tekst mający znaczenie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki. z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki

ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki. z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 68

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenie Nr4/2011 Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tolkmicku z dnia 20 maja 2011r. REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ

Bardziej szczegółowo

I. INFORMACJA O KOMITECIE AUDYTU. Podstawa prawna dzialania Komitetu Audytu

I. INFORMACJA O KOMITECIE AUDYTU. Podstawa prawna dzialania Komitetu Audytu w Przewodniczący Jan Robert Halina Podsekretarz Sprawozdanie z realizacji zadań Komitetu Audytu dla dzialów administracja publiczna, informatyzacja, łączność, wyznania religijne oraz mniejszości narodowej

Bardziej szczegółowo

Koszty jakości. Definiowanie kosztów jakości oraz ich modele strukturalne

Koszty jakości. Definiowanie kosztów jakości oraz ich modele strukturalne 1 Definiowanie kosztów jakości oraz ich modele strukturalne Koszty jakości to termin umowny. Pojęcie to nie występuje w teorii kosztów 1 oraz nie jest precyzyjnie zdefiniowane ani przez teoretyków, ani

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA

REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA Załącznik do Zarządzenia Wójta Gminy Limanowa nr 78/2009 z dnia 10 grudnia 2009 r. REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW 1. Zawody III stopnia trwają 150 min. 2. Arkusz egzaminacyjny składa się z 2 pytań otwartych o charakterze problemowym, 1 pytania opisowego i 1 mini testu składającego

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA AUDIT WEWNĘTRZNY

PROCEDURA AUDIT WEWNĘTRZNY PROCEDURA Urząd Miejski w Konstantynowie Łódzkim AUDIT WEWNĘTRZNY Spis treści 1. Cel procedury... 2 2. Miernik procedury...... 2 3. Zakres stosowania... 2 4. Tryb postępowania... 2 5. Odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

SYSTEM WEWNETRZNEJ KONTROLI JAKOSCI PODMIOTU UPRAWNIONEGO DO BADANIA SPRAWOZDAN FINANSOWYCH

SYSTEM WEWNETRZNEJ KONTROLI JAKOSCI PODMIOTU UPRAWNIONEGO DO BADANIA SPRAWOZDAN FINANSOWYCH SYSTEM WEWNETRZNEJ KONTROLI JAKOSCI PODMIOTU UPRAWNIONEGO DO BADANIA SPRAWOZDAN FINANSOWYCH System kontroli jakości, przyjęty do stosowania w firmie PROMET Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością(zwanej

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA CYFRYZACJI

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA CYFRYZACJI DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA CYFRYZACJI Warszawa, dnia 7 kwietnia 2016 r. Poz. 9 ZARZĄDZENIE NR 9 MINISTRA CYFRYZACJI 1) z dnia 5 kwietnia 2016 r. w sprawie Karty Audytu Wewnętrznego w Ministerstwie Cyfryzacji

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

Formularz F-4.2.3-01-01-01 Druk firmowy Nr wydania: 03 Data wydania: 22-09-2014

Formularz F-4.2.3-01-01-01 Druk firmowy Nr wydania: 03 Data wydania: 22-09-2014 Instrument: Realizacja niektórych przedsięwzięć w zakresie promocji i wspierania eksportu lub sprzedaży na rynku wewnętrznym UE ( PRZEDSIĘWZIĘCIA PROMOCYJNE ). Cel główny wsparcia Wymagania Udzielanie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA KWALIFIKACYJNE DLA OSÓB WYKONUJĄCYCH BADANIA MATERIAŁÓW DO BUDOWY URZĄDZEŃ CIŚNIENIOWYCH

WYMAGANIA KWALIFIKACYJNE DLA OSÓB WYKONUJĄCYCH BADANIA MATERIAŁÓW DO BUDOWY URZĄDZEŃ CIŚNIENIOWYCH WYMAGANIA KWALIFIKACYJNE DLA OSÓB WYKONUJĄCYCH BADANIA MATERIAŁÓW DO BUDOWY URZĄDZEŃ CIŚNIENIOWYCH Marta Wojas, Marek Walczak Urząd Dozoru Technicznego Warszawa Referat zawiera informacje na temat wymagań

Bardziej szczegółowo

Karta audytu wewnętrznego w Starostwie Powiatowym w Kielcach

Karta audytu wewnętrznego w Starostwie Powiatowym w Kielcach Karta audytu wewnętrznego w Starostwie Powiatowym w Kielcach Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 41/10 Starosty Kieleckiego z dnia 24 maja 2010 w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego oraz Procedur

Bardziej szczegółowo

Aneks nr 8 z dnia 24.07.2013 r. do Regulaminu Świadczenia Krajowych Usług Przewozu Drogowego Przesyłek Towarowych przez Raben Polska sp. z o.o.

Aneks nr 8 z dnia 24.07.2013 r. do Regulaminu Świadczenia Krajowych Usług Przewozu Drogowego Przesyłek Towarowych przez Raben Polska sp. z o.o. Aneks nr 8 z dnia 24.07.2013 r. do Regulaminu Świadczenia Krajowych Usług Przewozu Drogowego Przesyłek Towarowych przez Raben Polska sp. z o.o. 1 Z dniem 24 lipca 2013 r. wprowadza się w Regulaminie Świadczenia

Bardziej szczegółowo

Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci

Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci Roman Batko Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci Uniwersytet Jagiello ski wypracowanie i upowszechnienie najbardziej skutecznej i efektywnej dobrej

Bardziej szczegółowo

BIUR I LABORATORIÓW PRACOWNIKÓW W POLSCE W POLSCE GLOBALNY SERWIS W 140 KRAJACH LOKALNA WIEDZA OD 1878 NA ŚWIECIE OD 1929 W POLSCE

BIUR I LABORATORIÓW PRACOWNIKÓW W POLSCE W POLSCE GLOBALNY SERWIS W 140 KRAJACH LOKALNA WIEDZA OD 1878 NA ŚWIECIE OD 1929 W POLSCE 80 000 PRACOWNIKÓW 500 W POLSCE OD 1878 NA ŚWIECIE OD 1929 W POLSCE 1 650 BIUR I LABORATORIÓW 30 W POLSCE GLOBALNY SERWIS W 140 KRAJACH LOKALNA WIEDZA 1 SGS Systems & Services Certification Projekty wg

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska

ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska 1. WPROWADZENIE DO ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI 1 RODZAJE DZIAŁAŃ REALIZOWANYCH W PRZEDSIĘBIORSTWIE CHARAKTERYSTYKA I RODZAJE DZIAŁAŃ W PRZEDSIĘBIORSTWIE

Bardziej szczegółowo

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera.

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera. Pytanie nr 1 Bardzo prosimy o wyjaśnienie jak postrzegają Państwo możliwość przeliczenia walut obcych na PLN przez Oferenta, który będzie składał ofertę i chciał mieć pewność, iż spełnia warunki dopuszczające

Bardziej szczegółowo

Rudniki, dnia 10.02.2016 r. Zamawiający: PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE

Rudniki, dnia 10.02.2016 r. Zamawiający: PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE Zamawiający: Rudniki, dnia 10.02.2016 r. PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z planowaną realizacją projektu pn. Rozwój działalności

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI CENNIK OPŁAT ZA CZYNNOŚCI ZWIĄZANE Z AKREDYTACJĄ

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI CENNIK OPŁAT ZA CZYNNOŚCI ZWIĄZANE Z AKREDYTACJĄ POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI CENNIK OPŁAT ZA CZYNNOŚCI ZWIĄZANE Z AKREDYTACJĄ Obowiązuje od dnia 28.03.2016 r. Wydanie 11 Warszawa, 27.01.2016 r. 1. WSTĘP 1.1. Zasady ustalania opłat za czynności związane

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW. z dnia 16 grudnia 2009 r.

KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW. z dnia 16 grudnia 2009 r. KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarz dczej dla sektora finansów publicznych Na podstawie art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach

Bardziej szczegółowo

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

Ankieta dotycz ca klimatu bezpiecze stwa pracy w krajach nordyckich

Ankieta dotycz ca klimatu bezpiecze stwa pracy w krajach nordyckich NOSACQ-50- Polish Ankieta dotycz ca klimatu pracy w krajach nordyckich Celem tej ankiety jest zapoznanie z Twoimi pogl dami na temat Tego miejsca pracy. Twoje odpowiedzi zostan komputerowo przetworzone

Bardziej szczegółowo

2 Ocena operacji w zakresie zgodno ci z dzia aniami KSOW, celami KSOW, priorytetami PROW, celami SIR.

2 Ocena operacji w zakresie zgodno ci z dzia aniami KSOW, celami KSOW, priorytetami PROW, celami SIR. 1 Ocena formalna. Prowadzona jest przez CDR/WODR i odpowiada na pytania: 1. Czy wniosek zosta z ony przez partnera SIR. Negatywna ocena tego punktu skutkuje odrzuceniem wniosku? 2. Czy wniosek zosta z

Bardziej szczegółowo

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów Posłowie sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej wysłuchali NIK-owców, którzy kontrolowali proces aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości skarbu państwa. Podstawą

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 2 grudnia 2010 r. w sprawie wzoru oświadczenia o stanie kontroli zarządczej

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 2 grudnia 2010 r. w sprawie wzoru oświadczenia o stanie kontroli zarządczej Dziennik Ustaw Nr 238 16199 Poz. 1581 1581 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 2 grudnia 2010 r. w sprawie wzoru oświadczenia o stanie kontroli zarządczej Na podstawie art. 70 ust. 6 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie.

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie. Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie Definicje: Ilekro w niniejszym Regulaminie jest mowa o: a) Funduszu

Bardziej szczegółowo

Dotyczy: Odnowa centrum wsi śegiestów poprzez budowę oświetlenia ulicznego wzdłuŝ drogi powiatowej 1517K w śegiestowie

Dotyczy: Odnowa centrum wsi śegiestów poprzez budowę oświetlenia ulicznego wzdłuŝ drogi powiatowej 1517K w śegiestowie Zp.271.14.2014 Muszyna, dnia 03 kwietnia 2014 r. Miasto i Gmina Uzdrowiskowa Muszyna ul. Rynek 31 33-370 Muszyna Dotyczy: Odnowa centrum wsi śegiestów poprzez budowę oświetlenia ulicznego wzdłuŝ drogi

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Wojciech R. Wiewiórowski DOLiS - 035 1997/13/KR Warszawa, dnia 8 sierpnia 2013 r. Pan Sławomir Nowak Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej

Bardziej szczegółowo

Nowości w module: BI, w wersji 9.0

Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Copyright 1997-2009 COMARCH S.A. Spis treści Wstęp... 3 Obszary analityczne... 3 1. Nowa kostka CRM... 3 2. Zmiany w obszarze: Księgowość... 4 3. Analizy Data Mining...

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIA OGÓLNE

POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik nr 2 do zarządzenia Nr 295/V/2010 Prezydenta Miasta Konina z dnia 09.09.2010 r. KSIĘGA PROCEDUR AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU MIEJSKIEGO W KONINIE POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Księga procedur określa

Bardziej szczegółowo

MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r.

MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r. MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r. Zaproszenie do składania informacji dotyczących organizacji szkolenia Spawanie metodą 111 (ręczne spawanie łukowe) i spawanie metodą 311 (spawanie acetylenowo-tlenowe)

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

UMOWA WSPÓŁPRACY. zawarta w dniu... pomiędzy:

UMOWA WSPÓŁPRACY. zawarta w dniu... pomiędzy: UMOWA WSPÓŁPRACY zawarta w dniu... pomiędzy: 1. Zlecającym: The Living Dream Co., Ltd. Unit 4E Enterprise Court, Farfield Park, Rotherham, England, S63 5DB, Company No. 09441295, reprezentowanym przez

Bardziej szczegółowo

współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego U M O W A nr RP -.. o dofinansowanie bezrobotnemu podjęcia działalności gospodarczej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2

Bardziej szczegółowo

Tomice, dnia 15 lutego 2012 r.

Tomice, dnia 15 lutego 2012 r. WSPÓLNA METODA OCENY CAF 2006 W URZĘDZIE GMINY TOMICE PLAN DOSKONALENIA Sporządził: Ryszard Góralczyk Koordynator CAF Cel dokumentu: Przekazanie pracownikom i klientom Urzędu informacji o przyjętym planie

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. z dnia 21.04.2016. na stanowisko: specjalista systemów VR

ZAPYTANIE OFERTOWE. z dnia 21.04.2016. na stanowisko: specjalista systemów VR ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 21.04.2016 na stanowisko: specjalista systemów VR 1. Nazwa Zamawiającego Signum Project sp. z o.o. Ul. Myśliwska 61/110, 30-718 Kraków 2. Postanowienia ogólne Niniejsze postępowanie

Bardziej szczegółowo

Biuro Certyfikacji Wyrobów Instytutu Górnictwa Naftowego i Gazownictwa. http://www.igng.krakow.pl/crf/pc.html IRENA LUBINIECKA IRENA LUBINIECKA

Biuro Certyfikacji Wyrobów Instytutu Górnictwa Naftowego i Gazownictwa. http://www.igng.krakow.pl/crf/pc.html IRENA LUBINIECKA IRENA LUBINIECKA Przepisy prawne dotyczące urządzeń gazowych po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej i związane z nimi zmiany w procedurach Biura Certyfikacji Wyrobów IGNiG Biuro Certyfikacji Wyrobów Instytutu Górnictwa

Bardziej szczegółowo

ZASADY PROWADZENIA CERTYFIKACJI FUNDUSZY EUROPEJSKICH I PRACOWNIKÓW PUNKTÓW INFORMACYJNYCH

ZASADY PROWADZENIA CERTYFIKACJI FUNDUSZY EUROPEJSKICH I PRACOWNIKÓW PUNKTÓW INFORMACYJNYCH Załącznik nr 3 do Aneksu ZASADY PROWADZENIA CERTYFIKACJI PUNKTÓW INFORMACYJNYCH FUNDUSZY EUROPEJSKICH I PRACOWNIKÓW PUNKTÓW INFORMACYJNYCH 1 ZASADY PROWADZENIA CERTYFIKACJI 1. Certyfikacja jest przeprowadzana

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA P-I-01. Iwona Łabaziewicz Michał Kaczmarczyk

PROCEDURA P-I-01. Iwona Łabaziewicz Michał Kaczmarczyk Urząd Miasta SZCZECIN P R O C E D U R A Zasady opracowywania, uaktualniania i wydawania procedur i instrukcji SZJ PN-EN ISO 9001:2009 Nr procedury P I-01 Wydanie 7 1.0. CEL Celem niniejszej procedury jest

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Edyta Bielak-Jomaa Warszawa, dnia 1 kwietnia 2016 r. DOLiS 035 2332/15 Prezydent Miasta K. WYSTĄPIENIE Na podstawie art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Regulamin Usługi Certyfikat SSL. 1 Postanowienia ogólne

Regulamin Usługi Certyfikat SSL. 1 Postanowienia ogólne Regulamin Usługi Certyfikat SSL 1 Postanowienia ogólne 1. Niniejszy Regulamin reguluje zasady świadczenia Usługi Certyfikat SSL ( zwanej dalej : Usługa Certyfikat SSL) przez Az.pl Sp. z o.o. z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Jeśli jednostka gospodarcza chce wykazywać sprawozdania dotyczące segmentów, musi najpierw sporządzać sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR 1.

Jeśli jednostka gospodarcza chce wykazywać sprawozdania dotyczące segmentów, musi najpierw sporządzać sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR 1. Jeśli jednostka gospodarcza chce wykazywać sprawozdania dotyczące segmentów, musi najpierw sporządzać sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR 1. Wprowadzenie Ekspansja gospodarcza jednostek gospodarczych

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013. Dzia anie 8.2 Wspieranie wdra ania elektronicznego biznesu typu B2B

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013. Dzia anie 8.2 Wspieranie wdra ania elektronicznego biznesu typu B2B Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Dzia anie 8.2 Wspieranie wdra ania elektronicznego biznesu typu B2B Realizacja Projektu a zapisy umowy o dofinansowanie 1 Trwa projektu - 8 ust. 1-3

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r.

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków oraz postanowienia przekształconej dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r.

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. w sprawie zmian w zasadach wynagradzania za osiągnięcia naukowe i artystyczne afiliowane w WSEiZ Działając

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 1. Działając na podstawie art. 409 1 Kodeksu spółek handlowych Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie uchwala, co następuje:

UCHWAŁA NR 1. Działając na podstawie art. 409 1 Kodeksu spółek handlowych Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie uchwala, co następuje: UCHWAŁA NR 1 Spółka Akcyjna w Tarnowcu w dniu 2 kwietnia 2014 roku w sprawie wyboru Przewodniczącego Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Działając na podstawie art. 409 Kodeksu spółek handlowych Nadzwyczajne

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE I NADZOROWANIE DOKUMENTÓW SYSTEMOWYCH (PROCEDUR, KSIĘGI JAKOŚCI I KART USŁUG) SJ.0142.1.2013 Data: 23.10.

TWORZENIE I NADZOROWANIE DOKUMENTÓW SYSTEMOWYCH (PROCEDUR, KSIĘGI JAKOŚCI I KART USŁUG) SJ.0142.1.2013 Data: 23.10. SJ.0142.1.2013 Data: 23.10.2013 Strona 1 z 5 1. Cel i zakres 1.1. Cel Celem niniejszej procedury jest zapewnienie, że dokumentacja Systemu Zarządzania Jakością stosowana w Starostwie Powiatowym w Wałbrzychu

Bardziej szczegółowo

W RAMACH PO IG DZIAŁANIE 6.1. PASZPORT DO EKSPORTU

W RAMACH PO IG DZIAŁANIE 6.1. PASZPORT DO EKSPORTU Szczecin, dn. 20 marca 2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE na zakup usługi dotyczącej Organizacji i udziału w misjach gospodarczych za granicą REALIZOWANEJ W RAMACH PO IG DZIAŁANIE 6.1. PASZPORT DO EKSPORTU Wdrożenie

Bardziej szczegółowo

Działalność gospodarcza i działalność statutowa odpłatna organizacji pozarządowych. Tadeusz Durczok, 8 grudnia 2008

Działalność gospodarcza i działalność statutowa odpłatna organizacji pozarządowych. Tadeusz Durczok, 8 grudnia 2008 Działalność gospodarcza i działalność statutowa odpłatna organizacji pozarządowych Tadeusz Durczok, 8 grudnia 2008 Około 18% organizacji pozarządowych prowadziło w roku 2008 działalność gospodarczą lub

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 - Plan komunikacji

Załącznik nr 5 - Plan komunikacji 9 Plan działania Komunikacja w procesie tworzenia i wdrażania lokalnej strategii rozwoju jest warunkiem nieodzownym w osiąganiu założonych efektów. Podstawowym warunkiem w planowaniu skutecznej jest jej

Bardziej szczegółowo

AUDYT WEWNĘTRZNEGO SYSTEMU ZAPEWNIENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA

AUDYT WEWNĘTRZNEGO SYSTEMU ZAPEWNIENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA Załącznik nr 41 do Wewnętrznego Systemu Zapewniania Jakości Kształcenia AUDYT WEWNĘTRZNEGO SYSTEMU ZAPEWNIENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA 1. Cel i przedmiot procedury Celem procedury dokonanie oceny efektywności

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz Samooceny Kontroli Zarządczej

Kwestionariusz Samooceny Kontroli Zarządczej Załącznik nr 3 do zarządzenia Nr 38 MKiDN z dnia 27. 07. 2011 r. Kwestionariusz Samooceny Kontroli Zarządczej.... (nazwa jednostki/komórki organizacyjnej) 1 2 3 4 Elementy Odpowiedzi kontroli zarządczej

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 155/2014 BURMISTRZA WYSZKOWA z dnia 8 lipca 2014 r.

ZARZĄDZENIE NR 155/2014 BURMISTRZA WYSZKOWA z dnia 8 lipca 2014 r. ZARZĄDZENIE NR 155/2014 BURMISTRZA WYSZKOWA z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie zatwierdzenia wzoru umowy o udzielenie dotacji celowej na sprawowanie opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w żłobkach, klubach

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 243/2007 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA Z DNIA 7 lutego 2007 roku

ZARZĄDZENIE NR 243/2007 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA Z DNIA 7 lutego 2007 roku ZARZĄDZENIE NR 243/2007 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA Z DNIA 7 lutego 2007 roku w sprawie wprowadzenia Polityki Bezpieczeństwa Informacji Urzędu Miasta Krakowa. Na podstawie art. 33 ust 3 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Program zdrowotny. Programy profilaktyczne w jednostkach samorz du terytorialnego. Programy zdrowotne a jednostki samorz du terytorialnego

Program zdrowotny. Programy profilaktyczne w jednostkach samorz du terytorialnego. Programy zdrowotne a jednostki samorz du terytorialnego Mirosław Moskalewicz 1 z 7 Programy profilaktyczne w jednostkach samorz du terytorialnego Specjalista Zdrowia Publicznego i Medycyny Spo ecznej Specjalista Po o nictwa i Ginekologii Lek. Med. Miros aw

Bardziej szczegółowo

TQM w zarządzaniu jakością

TQM w zarządzaniu jakością TQM w zarządzaniu jakością Towaroznawstwo Tomasz Poskrobko Total Quality Management TQM Total - oznacza objęcie tym systemem całej organizacji oraz możliwości zastosowania we wszystkich rodzajach produkcji

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie społeczne pracownika

Zabezpieczenie społeczne pracownika Zabezpieczenie społeczne pracownika Swoboda przemieszczania się osób w obrębie Unii Europejskiej oraz możliwość podejmowania pracy w różnych państwach Wspólnoty wpłynęły na potrzebę skoordynowania systemów

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014

Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014 Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014 (rok, za który sk ładane jest o świadczenie) DzialI Jako osoba odpowiedzialna za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 27/2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 26 kwietnia 2012 roku

Uchwała Nr 27/2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 26 kwietnia 2012 roku Uchwała Nr 27/2012 Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 26 kwietnia 2012 roku w sprawie Wewnętrznego Sytemu Zapewniania Jakości Kształcenia Na podstawie 9 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 29/11/15

Zarządzenie nr 29/11/15 Zarządzenie nr 29/11/15 a Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Sulechowie z dnia 30 marca 2012 r. w sprawie: wdrożenia procedury Zasady prowadzenia w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Sulechowie Na

Bardziej szczegółowo

biuro@cloudtechnologies.pl www.cloudtechnologies.pl Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia

biuro@cloudtechnologies.pl www.cloudtechnologies.pl Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Warszawa, 11 kwietnia 2016 roku Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia w sprawie przyjęcia porządku obrad Zwyczajne Walne Zgromadzenie przyjmuje następujący porządek obrad: 1. Otwarcie Zgromadzenia,

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 32/2011 Dyrektora Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Lublinie z dnia 17.03.2011 r.

Zarządzenie Nr 32/2011 Dyrektora Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Lublinie z dnia 17.03.2011 r. Zarządzenie Nr 32/2011 Dyrektora Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Lublinie z dnia 17.03.2011 r. w sprawie: Aneksu do Regulaminu Organizacyjno - Porządkowego Dziecięcego Szpitala Klinicznego im. prof.

Bardziej szczegółowo

Wyższego z dnia 9 października 2014 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów na określonym kierunku i poziomie kształcenia (Dz. U. 2014, poz. 1370).

Wyższego z dnia 9 października 2014 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów na określonym kierunku i poziomie kształcenia (Dz. U. 2014, poz. 1370). UCHWAŁA Nr 37/2015 Senatu Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wprowadzenia wytycznych dotyczących projektowania programów studiów oraz planów i programów

Bardziej szczegółowo

z dnia 6 lutego 2009 r.

z dnia 6 lutego 2009 r. Pieczęć podłuŝna o treści Burmistrz Lądka Zdroju ZARZĄDZENIE NR 19 /09 Burmistrza Lądka Zdroju z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia programu przeprowadzania szkoleń pracowników Urzędu Miasta i Gminy

Bardziej szczegółowo

U M O W A. zwanym w dalszej części umowy Wykonawcą

U M O W A. zwanym w dalszej części umowy Wykonawcą U M O W A zawarta w dniu pomiędzy: Miejskim Centrum Medycznym Śródmieście sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Próchnika 11 reprezentowaną przez: zwanym dalej Zamawiający a zwanym w dalszej części umowy

Bardziej szczegółowo

Dlaczego transfer technologii jest potrzebny MŚP?

Dlaczego transfer technologii jest potrzebny MŚP? Dlaczego transfer technologii jest potrzebny MŚP? Kamil Bromski Kierownik, Dolnośląski Ośrodek Transferu Wiedzy i Technologii Specjalista ds. transferu technologii, Agencja Rozwoju Innowacji S.A. Dolnośląski

Bardziej szczegółowo

Konferencja pt.: "Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji

Konferencja pt.: Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji Konferencja pt.: "Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji 1 Wdrażanie zrównoważonego rozwoju wymaga integracji procesu

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKA ZAWODOWA TECHNIK OBSŁUGI TURYSTYCZNEJ 341[05]/MEN/2008.02.07 Stara podstawa programowa. TRWANIA PRAKTYKI 12 TYGODNI x 5 dni = 60 dni

PRAKTYKA ZAWODOWA TECHNIK OBSŁUGI TURYSTYCZNEJ 341[05]/MEN/2008.02.07 Stara podstawa programowa. TRWANIA PRAKTYKI 12 TYGODNI x 5 dni = 60 dni PRAKTYKA ZAWODOWA TECHNIK OBSŁUGI TURYSTYCZNEJ 341[05]/MEN/2008.02.07 Stara podstawa programowa CZAS TRWANIA PRAKTYKI 12 TYGODNI x 5 dni = 60 dni Szczegółowe cele kształcenia: Po odbyciu praktyki słuchacz

Bardziej szczegółowo

wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr /

wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr / wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr / zawarta w dniu. w Szczecinie pomiędzy: Wojewodą Zachodniopomorskim z siedzibą w Szczecinie, Wały Chrobrego 4, zwanym dalej "Zamawiającym" a nr NIP..., nr KRS...,

Bardziej szczegółowo

Lokalne kryteria wyboru operacji polegającej na rozwoju działalności gospodarczej

Lokalne kryteria wyboru operacji polegającej na rozwoju działalności gospodarczej polegającej na rozwoju działalności gospodarczej Lp. 1. 2. 3. 4. Nazwa kryterium Liczba miejsc pracy utworzonych w ramach operacji i planowanych do utrzymania przez okres nie krótszy niż 3 lata w przeliczeniu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ IMiT 2014 1 1. CELE PROGRAMU Program ma na celu podnoszenie kwalifikacji zawodowych artystów tańca oraz doskonalenie kadry pedagogicznej i badawczo-naukowej

Bardziej szczegółowo

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW I JEJ ZASTOSOWANIE W ADMINISTARCJI PUBLICZNEJ

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW I JEJ ZASTOSOWANIE W ADMINISTARCJI PUBLICZNEJ E-administracja warunkiem rozwoju Polski. Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw z wykorzystaniem innowacyjnych modeli referencyjnych procesów Administracji Publicznej STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW I JEJ

Bardziej szczegółowo

ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania

ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania Zespó Instrumentów Inwestycyjnych Zespó Instrumentów Doradczych Dzia ania 2.3 i 2.1 Warszawa, dnia 7 wrze nia 2005r. Statystyka na dzie 31.08.2005r. Ilo onych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR L 160/8 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 21.6.2012 ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 523/2012 z dnia 20 czerwca 2012 r. zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 9 kwietnia 2013 r. Poz. 1988 UCHWAŁA NR XXV/143/13 RADY GMINY RAWA MAZOWIECKA z dnia 27 lutego 2013 r. w sprawie określenia zasad udzielania, trybu postępowania

Bardziej szczegółowo

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Warszawa, dnia 03 marca 2016 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Działając na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.)

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) I. INFORMACJE OGÓLNE Pełna nazwa Wnioskodawcy/Imię i nazwisko II. OPIS DZIAŁALNOŚCI I PRZEDSIĘWZIĘCIA 1. KRÓTKI OPIS PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo