na stragany Swojskie jadło Czy szpital będzie prywatny?! GOSTYŃ / KOŚCIAN / LESZNO / RAWICZ czerwca 2015 Kolejny numer Reportera leszczyńskiego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "na stragany Swojskie jadło Czy szpital będzie prywatny?! GOSTYŃ / KOŚCIAN / LESZNO / RAWICZ czerwca 2015 Kolejny numer Reportera leszczyńskiego"

Transkrypt

1 GOSTYŃ / KOŚCIAN / LESZNO / RAWICZ DWUTYGODNIK BEZPŁATNY NR 8 (59) 28 maja - 10 czerwca 2015 r. NAKŁAD egz. Swojskie jadło na stragany Kolejny numer Reportera leszczyńskiego 11 czerwca 2015 fot. Arkadiusz Jakubowski Parlamentarzyści wreszcie uwolnili tradycyjne, pyszne polskie jedzenie. Swojski chleb, kiełbasy własnej roboty, sery z domowego wyrobu i wszelkie przetwory rolnicy będą mogli legalnie sprzedawać na targowiskach albo u siebie w gospodarstwach. Mieszczuchy ruszą na wieś po naturalną żywność. Czy szpital będzie prywatny?! czytaj str.5-6 czytaj str.3-4

2 2 Nr 8 (59) 28 maja - 10 czerwca 2015 r EGZEMPLARZY PROMOCJA Ratujmy wzrok naszym dzieciom Od 25 maja w salonie VISION OPTYK przy ul. Westerplatte trwa akcja Ratujmy wzrok naszym dzieciom, w ramach której małych pacjentów przyjmuje specjalista chorób oczu dzieci i noworodków. Z właścicielem salonu, mgr Dorotą Michalską-Wolniak, rozmawia Joanna Lubomirska Za in te re so wa nie ro dzi ców i ich po - ciech ak cją jest zna czą ce. Wie le dzie - ci ma pro blem z pierw szym kon tak - tem u oku li sty. Pro szę po wie dzieć jak przy go to wać dziec ko do ba da nia? Dzie ci moż na i war to przy go to wać do ba da nia już w do mu, aby zmniej - szyć ich lęk w cza sie rze czy wi ste go ba da nia przez oku li stę. W ja ki spo sób? Moż na np. uda wać wi zy tę u le ka rza i za sła niać oczy ulu bio nym za baw - kom, a po tem sa me mu dziec ku w trak cie tej za ba wy. War to też po - ba wić się z dziec kiem w na zy wa nie przed mio tów. Uła twi to póź niej współ pra cę le ka rzo wi z na szą po cie - chą. O co jesz cze ro dzi ce po win ni za dbać przy go to wu jąc dziec ko do ba da nia? Jak w każ dym te ście psy cho fi zycz - nym je go wy nik za le ży od sta nu psy - chicz ne go pa cjen ta, dla te go wska za - ne jest, aby dziec ko by ło wy po czę te i, o ile to moż li we, od po wied nio sku - pio ne w trak cie ba da nia. War to za - brać ze so bą wszyst kie wy ni ki wcze - śniej szych ba dań, po przed nie re cep - ty oku la ro we, kar ty in for ma cyj ne z po by tów w szpi ta lu itp. Ja kie so czew ki oku la ro we są naj lep sze dla dzie ci? Na pew no dzie ci nie po win ny no sić oku la rów z so czew ka mi szkla ny mi. Są zbyt nie bez piecz ne w użyt ko wa - niu. Naj lep szym roz wią za niem bę dą so czew ki or ga nicz ne uszla chet nio ne od po wied ni mi, po pra wia ją cy mi wy - trzy ma łość i ja kość wi dze nia po wło - ka mi. War to też wspo mnieć o so - czew kach z po li wę gla nu ma te ria łu bar dzo wy trzy ma łe go, ide al ne go dla tak ak tyw nych klien tów, ja ki mi są dzie ci. Za zna czę, że wspo mnia ne prze ze mnie so czew ki ce chu je ni ska wa ga, co w przy pad ku so cze wek o du - żej mo cy jest nie zwy kle istot ne. No i oczy wi ście wszyst kie do sko na le chro nią wzrok przed szko dli wym pro - mie nio wa niem UV, któ re ma ne ga - tyw ny wpływ na roz wi ja ją cy się wciąż or ga nizm. Co kry je się pod na zwą so czew ki uszla chet nio ne? Uszla chet nie nia to róż ne go ro dza ju po wło ki, dzię ki któ rym po pra wia się za rów no kom fort wi dze nia, jak i użyt - ko wa nia. Pod sta wo wym uszla chet - nie niem jest np. utwar dze nie so - czew ki, któ re ogra ni cza za ry so wa nia. Na to miast po wło ka an ty re flek syj na za pew nia mak sy mal ną przej rzy stość so czew ki. Wszyst kie jej za le ty wy ni - ka ją z fak tu, iż wy ga sza ona wszel kie od bi cia świa tła ja kie po ja wia ją się na po wierzch ni so cze wek, a z któ ry - mi oko mu si się non stop mie rzyć. Nor mal nie w cią gu dnia nie czu je my tych zma gań na szych oczu z re flek - sa mi. Wie czo rem ob ja wia się to na - to miast ogól nym zmę cze niem, kiep - skim sa mo po czu ciem, bó lem oczu. Atu tem po wło ki an ty re flek syj nej jest fakt, że jest ona do dat ko wym za bez - pie cze niem przed ry so wa niem się so cze wek, a wraz z za war tą po wło ką hy dro fo bo wą po wo du je, że so czew - ki sła biej za cho dzą mgłą przy znacz - nych róż ni cach tem pe ra tu ry w zi - mie. War to wspo mnieć o po wło ce oleo fo bo wej, któ ra uła twia utrzy ma - nie so cze wek w czy sto ści. Utrud nia ona po wsta wa nie tłu stych plam i uła - twia czysz cze nie oraz dzię ki ide al nie gład kiej po wierzch ni po ma ga utrzy - mać so czew kę w czy sto ści kurz i brud nie przy cze pia się tak ła two, a je śli już doj dzie do za bru dze nia to wy star czy raz prze trzeć so czew kę, aby sta ła się ide al nie czy sta. Na co na le ży zwró cić uwa gę wy bie ra jąc opraw ki dla dziec ka? Przede wszyst kim za ufać wie dzy i do - świad cze niu opty ka. Wszel kie pa ra - me try optycz ne, geo me tria twa rzy, ele men ty oku la rów ta kie jak: ma te - riał, roz miar, mo stek, za usz ni ki, któ - re utrzy mu ją opraw kę na środ ku twa - rzy dziec ka, funk cjo nal ność opra wek, ich bez pie czeń stwo są w ge stii opty - ka. Na to miast styl, ko lor i wi zu al na część do bo ru opra wek to już ży cze - nie mi lu siń skich lub ich ro dzi ców. A ma te riał, z któ re go są wy ko na ne opraw ki dla dzie ci? Dla bez pie czeń stwa i kom for tu pa - cjen tów do 5 lub 6 lat pro po nu ję opraw ki, któ re są gięt kie, bez czę ści me ta lo wych, a dla star szych dzie ci okta no we, ny lo no we, po lia mi do we lub gri la mi do we. Pod czas upra wia - nia spor tu, pro po nu je my ela stycz ne opra wy, któ re nie po sia da ją czę ści me ta lo wych. ul. Westerplatte 7, Leszno, tel

3 ZDROWIE EGZEMPLARZY Nr 8 (59) 28 maja - 10 czerwca 2015 r. 3 Lekarstwo czy trucizna Czy samorząd wojewódzki, jako właściciel szpitala w Lesznie, jest już tak zmęczony problemami tej lecznicy, że chce się ich pozbyć komercjalizując lecznicę, czyli przekształcając w kapitałową spółkę handlową? A może jest zupełnie odwrotnie i chodzi nie o pozbycie się kłopotu, a stworzenie nowych możliwości rozwoju? Ro śnie licz ba pa cjen tów, ro śnie też licz ba usług, za któ re Na ro do wy Fun - dusz Zdro wia nie chce pła cić, w efek - cie cze go le czą cy się nie mo gą li czyć na po pra wę sy tu acji, za ło ga na lep - sze za rob ki, a lecz ni ca ma pro ble my z ter mi no wym re gu lo wa niem płat - no ści. Do te go do cho dzi ko niecz ność spła ca nia za cią gnię tych w po przed - nich la tach kre dy tów. Mi mo tych trud no ści Wo je wódz - ki Szpi tal Ze spo lo ny w Lesz nie mo - zol nie, bo mo zol nie, ale się mo der - ni zu je. Nie ba wem ma ją się roz po - cząć za ku py no we go sprzę tu. Za po - wia da ne są tak że pra ce re mon to we, dzię ki któ rym ma ją się po pra wić wa - run ki le cze nia. To cie szy. Jed nak jed no cze śnie z za po wie dzia mi więk szych na kła - dów fi nan so wych na szpi tal, przed - sta wi ciel za rzą du wo je wódz twa wiel - ko pol skie go pro po nu je ko mer cja li - za cję lecz ni cy, co mo że w przy szło - ści skut ko wać pry wa ty za cją, a to już nie po do ba się ani pa cjen tom, ani za ło dze, ani lesz czyń skim sa mo rzą - dow com. Dy rek tor za dy rek to rem Kie dy na po cząt ku 2012 ro ku z kie ro - wa nia WSZ w Lesz nie zre zy gno wał je go ów cze sny dy rek tor, To masz Stro - iń ski, lecz ni ca przez kil ka mie się cy prze cho dzi ła po waż ny kry zys. I nie cho dzi ło tyl ko o na głą re zy gna cję Stro - iń skie go, ale przede wszyst kim o przy - zna ne wte dy znacz nie mniej ko rzyst - ne kon trak ty przez NFZ, cze go kon se - kwen cje fi nan so we czy li znacz nie mniej sze pie nią dze na le cze nie szpi - tal po no si do dzi siaj. Wpro wa dzo ny przez ko lej ne go dy rek to ra, Ma ria na Za lej skie go, pro - gram na praw czy ozna czał ostre cię cia bu dże to we, w tym zwol nie nia i ob ni - że nie wy na gro dzeń. Nie ba wem też oka za ło się, że w po przed nich la tach za rzą dza ją cy pla ców ką za cią gnę li spo - re kre dy ty w pa ra ban kach na bie żą ce wy dat ki, co jesz cze do dat ko wo kom - pli ko wa ło sy tu ację. Po ro ku kon dy cja szpi ta la na ty le się usta bi li zo wa ła, że Za lej ski mógł po wró cić do swo jej ma cie rzy stej pla - ców ki, czy li Wo je wódz kie go Szpi ta la Neu rop sy chia trycz ne go w Ko ścia nie, któ rym kie ru je do dzi siaj, a WSZ w Lesz nie w dro dze kon kur su zy skał no we go dy rek to ra Pio tra Je ske. No wy sprzęt Ko lej ne dwa la ta nie by ły wpraw dzie okre sem wiel kiej pro spe ri ty, ale sy - tu acja na ty le się usta bi li zo wa ła, że szpi ta lo wi nie gro ził na stęp ny kry - zys. Spo ro zmie ni ło się po kon fe ren - cji pra so wej w mar cu te go ro ku, kie - dy to Le szek Woj ta siak, czło nek za - rzą du wo je wódz twa wiel ko pol skie go oraz dy rek to rzy lesz czyń skiej lecz ni - cy po in for mo wa li o istot nych za mie - rze niach zwią za nych z przy szło ścią szpi ta la. Naj pew niej sze z nich do ty czą za - ku pu sprzę tu. Jesz cze w tym ro ku do szpi ta la ma ją tra fić urzą dze nia war - te 10 mi lio nów zło tych (re zo nans ma - gne tycz ny, to mo graf kom pu te ro wy, pom py in fu zyj ne, apa ra tu ra do ope - ra cji la pa ro sko po wych, vi de oko lo no - skop, myj nia en do sko po wa, mo bil ny apa rat RTG). Pie nią dze na ten cel prze - ka że szpi ta lo wi sa mo rząd wo je wódz - ki. Ko lej nym kro kiem w do brym kie - run ku ma być za po wia da na przez Pio - tra Je ske, dy rek to ra WSZ w Lesz nie mo der ni za cja od dzia łu po łoż ni czo -gi - ne ko lo gicz ne go, przede wszyst kim blo ku po ro do we go. Cał ko wi ta war - tość te go przed się wzię cia ma wy nieść oko ło 3 mi lio nów i ma być re ali zo wa - na eta pa mi. Wśród pla nów przed sta wia nych przez dy rek to ra po ja wi ły się tak że za - po wie dzi zwią za ne z roz sze rza niem za kre su usług me dycz nych, w tym przede wszyst kim zwią za nych z utwo - rze niem od dzia łu ge ria trycz ne go oraz zwięk sze niem ilo ści spe cja li stycz nych przy chod ni i za kre su dia gno sty ki. Ten

4 4 Nr 8 (59) 28 maja - 10 czerwca 2015 r EGZEMPLARZY ZDROWIE kie ru nek mo że jed nak zo stać zre ali - zo wa ny wy łącz nie w opar ciu o uzy - ska nie za pół to ra ro ku znacz nie lep - sze go kon trak tu. No wy sprzęt, zmo - der ni zo wa na ba za, szer szy za kres usług to wszyst ko ma po móc w jak naj lep szym przy go to wa niu ofer ty do NFZ. Spół ka mo że wię cej Le szek Woj ta siak, czło nek za rzą du wo je wódz twa wiel ko pol skie go od po - wie dzial ny za służ bę zdro wia upa tru - je po pra wy kon dy cji fi nan so wej jesz - cze gdzie in dziej. Je go zda niem, na le - ży od wró cić pro ces prze ka zy wa nia pod mio tom ze wnętrz nym róż ne go ro - dza ju do brze opła ca nych przez NFZ usług me dycz nych, a po zo sta wia nie lecz ni cy je dy nie tych wy ma ga ją cych naj więk szych na kła dów, któ re w efek - cie nie za wsze są re fun do wa ne na wy - star cza ją cym po zio mie, jak cho ciaż by świad cze nia zwią za ne z ra to wa niem ży cia. W przy pad ku lesz czyń skie go szpi - ta la ze wnętrz ne spół ki pro wa dzą sta - cję dia liz, pra cow nię re zo nan su ma - gne tycz ne go i ośro dek kar dio lo gii in - wa zyj nej. Wszyst kie te usłu gi są bar - dzo do brze opła ca ne przez NFZ. Woj - ta siak za po wie dział, że sa mo rząd wo - je wódz ki chce, aby to szpi tal świad - czył te go ty pu usłu gi. Zmia ny po win ny iść jesz cze da - lej i szpi tal po wi nien zo stać sko mer - cja li zo wa ny, czy li prze kształ co ny w spół kę ze stu pro cen to wym udzia - łem sa mo rzą du wo je wódz twa wiel - ko pol skie go. Ta ki krok miał by dać moż li wość świad cze nia lecz ni cy nie tyl ko usług w ra mach ubez pie cze nia zdro wot ne go, ale tak że ko mer cyj nych. W ten spo sób szpi tal mógł by zwięk - szyć do cho dy. Te do dat ko we pie nią - dze mo gły by za si lić fun dusz wy na - Biuro reklam tel gro dzeń, za ku pu sprzę tu czy mo der - ni za cji pla ców ki. Do prze kształ ceń mo gło by dojść jed nak do pie ro za kil - ka lat, gdy po pra wi się sy tu acja fi nan - so wa. Bu dżet pod kre ską Tym cza sem kon dy cja lesz czyń skie - go szpi ta la na dal jest kiep ska. Świad - czą o tym wy ni ki ra por tu fi nan so - we go ja ki dy rek tor szpi ta la mu siał przed ło żyć do koń ca kwiet nia. Lecz - ni ca za mknę ła ubie gły rok stra tą się - ga ją cą 3,7 mi lio na zło tych. Wpraw - dzie aż 3 mi lio ny z tej stra ty to pie - nią dze, któ rych szpi tal w 2014 ro ku nie otrzy mał od NFZ i Pań stwo we go Fun du szu Re ha bi li ta cji Osób Nie peł - no spraw nych, a któ re mu się na le - ża ły, ale to i tak nie zmie nia fak tu, że nie jest do brze. Po cie sza ją ce jest na to miast to, że szpi tal spła ca za cią gnię te kre dy ty i pła ci, choć z pew ny mi opóź nie nia - mi, swo im do staw com. Po zy tyw ną in for ma cją jest tak że i to, że nie ma żad nych pla nów zwią za nych z re - duk cja za trud nie nia, a w ubie głym ro ku przy wró co no staw ki płac na po - zio mie ro ku 2012, kie dy to związ ki zgo dzi ły się na cza so we ob ni że nie za rob ków. Ja ka przy szłość? Po wra ca jąc do ogło szo nych przez Lesz ka Woj ta sia ka pla nów ko mer - cja li za cji, to po mysł ten spo wo do - wał spo re za mie sza nie. Na do da tek Woj ta siak po wo łu jąc się na ana li zę wy ko rzy sta nia łó żek w lesz czyń skiej lecz ni cy, któ re wy no si nie co po - nad 60 pro cent, za po wie dział tak że moż li wość zbu do wa nia no we go, mniej sze go obiek tu na po trze by WSZ w Lesz nie. Je śli przy jąć, że fak tycz nie sa - mo rząd wo je wódz ki bę dzie dą żył do re ali za cji tych pla nów, to za kil - ka na ście lat mo że się oka zać, że nie dość, że szpi tal w Lesz nie bę dzie pla ców ką ko mer cyj ną, ale na do da - tek o znacz nie mniej szym za kre sie usług, gdyż po zo sta wi się je dy nie te od dzia ły, któ re ma ją peł ne ob ło że - nie łó żek. Ta kie go ob ro tu spra wy, a więc spro wa dze nia lecz ni cy do ro li ni sko - spe cja li stycz ne go ośrod ka oba wia ją się przede wszyst kim pa cjen ci, ale tak że sa mo rzą dow cy lesz czyń scy. Wy ra zem te go jest cho ciaż by wy po - wiedź pre zy den ta Lesz na, Łu ka sza Bo ro wia ka, któ ry za po wie dział, że mia sto z uwa gi na moż li wość ewen - tu al nych prze kształ ceń, któ re mo gą w efek cie do pro wa dzić do pry wa ty - za cji szpi ta la, mu si ostroż nie pod - cho dzić do ewen tu al ne go fi nan so - we go wspie ra nia lecz ni cy. Wła śnie w tej spra wie w ostat ni wto rek z dy - rek to rem szpia ta la spo tka li się: pre - zy dent Lesz na, sta ro sta lesz czyń ski i przed sta wi cie le gmin po wia tu. Roz - mo wa do ty czy ła wła śnie współ fi - nan so wa nia pla no wa nych przez lecz - ni cę prac mo der ni za cyj nych w aspek - cie za po wia da nej ko mer cja li za cji. KAROLINA STERNAL KOMENTARZE Le szek So bie ski, Dy rek tor De par ta men tu Zdro wia UMWW w Po zna niu Wojewódzki Szpital Zespolony w Lesznie jest jednym z większych podmiotów leczniczych podległych Sejmikowi Województwa Wielkopolskiego. Jest to szpital o istotnym znaczeniu dla zabezpieczenia ochrony zdrowia mieszkańców w subregionie leszczyńskim. Samorząd Województwa ma świadomość tej roli i podejmuje działania zmierzające do efektywniejszego funkcjonowania szpitala. W ramach Urzędu Marszałkowskiego, Departament Zdrowia analizuje na bieżąco sytuację szpitala pod kątem przepisów ustawy o działalności leczniczej. Szpital realizuje program naprawczy pod egidą Banku Gospodarstwa Krajowego. W każdym podmiocie prowadzącym samodzielną gospodarkę finansową wynik finansowy można poprawić przez zmniejszenie kosztów operacyjnych i/lub przez zwiększenie przychodów. W przypadku szpitala w Lesznie Departament Zdrowia realizuje przetarg na zakup sprzętu medycznego, który umożliwi WSZ pozyskanie środków z udzielania świadczeń, obecnie realizowanych przez podmioty zewnętrzne. W tym zakresie szpital nie będzie zmuszony do wyasygnowania swoich środków. Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić wsparcie jakie szpitalowi udzielały dotychczas władze lokalne i liczymy na dalsze poczucie współodpowiedzialności za bezpieczeństwo zdrowotne mieszkańców Leszna i najbliższych okolic oraz na współdziałanie w tym zakresie. Temat komercjalizacji szpitala, który może budzić kontrowersje nie powinien być rozpatrywany w kontekście szybkiej prywatyzacji jednostki. Komercjalizacja to proces, który da szpitalowi możliwość prawną świadczenia swoich usług odpłatnie dla osób takimi świadczeniami zainteresowanymi. Jest to niejako wyrównanie szans szpitala na rynku usług medycznych, również leszczyńskim, gdzie podmioty prywatne (nzoz) świadczą z powodzeniem usługi zdrowotne za odpłatnością. Szpital w Lesznie dołączyłby do grona tych podmiotów, co ważne, byłby dla nich rzeczywistą, uczciwą, konkurencją. Jednocześnie lecznica nie rezygnowałaby z leczenia osób w ramach kontraktu z Narodowego Funduszu Zdrowia. Właścicielem szpitala po komercjalizacji pozostanie wyłącznie Samorząd Województwa Wielkopolskiego. Z kolei poruszane zagadnienie nowej siedziby dla szpitala, powinno być analizowane przez pryzmat aktualnego stanu substancji budynkowej szpitala. Szpital w Lesznie budowany był w innych niż obecnie technologiach a przede wszystkim w innych realiach społeczno-gospodarczych oraz demograficznych. W przypadku każdego szpitala utrzymanie pomieszczeń stanowi znaczną pozycję w wydatkach jednostki. Jeśli z analizy ruchu pacjentów, stanu obiektu i koniecznych nakładów wyniknie, iż nowa substancja budynkowa będzie lepiej dostosowana do potrzeb pacjentów i tańsza w utrzymaniu, to wtedy rozważyć należy budowę nowego obiektu. Jest to zamysł realny. Samorząd Województwa przygotowuje się do dwóch dużych inwestycji: budowy szpitala pediatrycznego i zakładu opiekuńczo-leczniczego w Poznaniu. Szpital w Lesznie może być kolejną inwestycją przy zapewnieniu odpowiedniego montażu finansowego. Han na Ko tom ska, wi ce prze wod ni czą ca NSZZ So li dar ność Wpro wa dze nie re for my w ochro nie zdro wia w 1999 ro ku, to od sa me go po cząt ku kło po ty lesz czyń skie go szpi ta la. Ow szem, by ły okre sy względ ne go spo ko ju, jed nak żad nej z rzą dzą cych ekip nie uda ło się usta bi li zo wać sy tu acji fi nan - so wej, nie mó wiąc już o wy pra co wa niu zy sku. Trze ba po wie dzieć ja sno, że po tych la tach za wi ro wań, więk szość za ło - gi jest zmę czo na, znie chę co na, źle opła ca na i ra czej pe sy mi stycz nie spo glą da w przy szłość. Oli wy do ognia do le wa - ją jesz cze nie od po wie dzial ne wy po wie dzi przed sta wi cie la urzę du mar szał kow skie go, wiesz czą ce a to ko mer cja li za cję pla ców ki, a to bu do wę no we go szpi ta la. I nie prze sło nią te go obiet ni ce zmo der ni zo wa nia apa ra tu ry dia gno stycz nej, pó ki co tyl ko obiet ni ce. Roz ma wia my z dy rek to rem Pio trem Je ske, wie my, że z ja kichś przy czyn NFZ trak tu je na - szą fir mę jak nie chcia ne dziec ko i nie uła twia to ży cia dy rek cji, ale mu si my przede wszyst kim bro nić pra cow ni ków, z któ rych wie lu zwy czaj nie bra ku je środ ków do ży cia. Nie ma my już ocho ty od dłu żać szpi ta la re zy gnu jąc z nędz - nych i tak za rob ków, czy też z fun du szu so cjal ne go, tym bar dziej, że po nie sio ne przez nas wy rze cze nia i tak po szły na mar ne. Stra sze nie nas prze kształ ce niem w spół kę uwa ża my za nie po trzeb ne, bo zna my za pi sy usta wo we i wie my, że po boż ne ży cze nia Lesz ka Woj ta sia ka tu taj nie wy star czą. Przy po mnę też, że roz po czę ta w ro ku 2012 związ ko wa ak - cja pro te sta cyj na zo sta ła tyl ko za wie szo na, a przed na mi ogól no kra jo wy pro test związ ku pie lę gniar skie go i idą ce za tym po stu la ty, do ty czą ce m.in. pod wy żek płac. Nie zna czy to jed nak, że dą ży my do spo ru, prze ciw nie, pó ki bę dzie moż na, wy ko rzy sta my wszel kie moż li wo ści po ro zu mie nia się z za rzą dem szpi ta la. Ma ciej Wi śniew ski, prze wod ni czą cy Ra dy Spo łecz nej WSZ w Lesz nie Sy tu acja eko no micz na szpi ta la jest trud na. Jed nak szpi tal po sia da pew ne bez pie czeń stwo fi nan so we w po sta ci po rę - cze nia kre dy tu, z któ re go spła ca ne są sta re dłu gi. Ozna cza to, że w przy pad ku nie za pła ce nia ra ty kre dy tu, cię żar ten po nie sie bu dżet sa mo rzą du wo je wódz twa. Sta ło się tak już pod ko niec ubie głe go ro ku. Naj więk szym pro ble mem cd. na stronie 16

5 ROLNICTWO EGZEMPLARZY Nr 8 (59) 28 maja - 10 czerwca 2015 r. 5 Pyszna żywność od rolnika Zazwyczaj na pytanie, jakie jest najważniejsze bogactwo naturalne Polski, pada odpowiedź, że węgiel. To błąd. Najważniejszym bogactwem naturalnym Polski jest żywność. Właśnie weszła w życie ustawa, która to bogactwo naturalne uwolni. To świetna wiadomość nie tylko dla producentów, ale również, a może przede wszystkim, dla konsumentów Uwa żam, że to bę dzie praw dzi wa re wo lu cja na ryn ku żyw no ści mó wi Ma rian Po śled nik, se na tor PO z okrę - gu lesz czyń skie go, któ ry był w gru pie se na to rów, któ rzy w 2013 ro ku za ini - cjo wa li waż ne zmia ny w pra wie. Od 1 stycz nia 2016 ro ku rol ni cy bę dą mo - gli sprze da wać nie tyl ko ze bra ne plo - ny, ale też prze two rzo ną w ich go spo - dar stwach rol nych żyw ność. Na tar gu spod la dy Do tej po ry by ło tak. Smak ma sła do mo wej ro bo ty, któ re, bę dąc dziec kiem, ja da łam na wa - ka cjach na wsi u cio ci za pa mię tam do koń ca ży cia wspo mi na Zo fia Urba niak z Lesz na. To skle po we mo gło się scho wać. Kie dy za ło ży łam swo ją ro dzi nę od po cząt ku sta ra łam się, by i mo je dzie ci ja dły ta kie sma - ko wi to ści. Ale za wsze był z tym jed - nak kło pot, bo nie tak ła two by ło na przy kład ta kie ma sło ku pić. Cza - sem uda ło mi się je zna leźć na tar gu, ale za wsze wte dy mia łam wra że nie jak by ci sprze daw cy przed kimś się ukry wa li, sprze da wa li spod la dy. W koń cu do wie dzia łam się, że ta ka sprze daż jest za bro nio na. Spo ro po dró żu ję po Eu ro pie i gdzie kol wiek je stem za każ dym ra - zem sta ram się iść na lo kal ny targ, że by ku pić i po pró bo wać lo kal nych spe cja łów opo wia da Ka rol Pie trzak z Ko ścia na. Za wsze za dzi wiał mnie ogrom ny wy bór na ta kich tar go wi - skach. Te wszyst kie pro duk ty po cho - dzą z lo kal nych go spo darstw, tam są wy ra bia ne i od ra zu sprze da wa ne. Ile ja się we Fran cji naja dłem ta kich lo - kal nych se rów! Po pro stu baj ka. Za - wsze mnie dzi wi ło dla cze go tak sa mo nie jest w Pol sce. Prze cież o pol skiej żyw no ści to moż na tyl ko naj lep sze rze czy opo wia dać. A na tar go wi skach moż na by ło ku pić ty le co nic. Nie wiem dla cze go tak się dzia ło. Od po wiedź jest pro sta: wi nę za to, że na pol skich tar go wi skach nie moż - na by ło ku pić żyw no ści do mo wej ro - bo ty po no szą prze pi sy, któ re ogra ni - cza ły, a wła ści wie unie moż li wia ły na - wet drob ną sprze daż prze two rzo nej przez sa mych rol ni ków żyw no ści. To ja sne, że w na szym do mu je my to, co sa mi wy two rzy my tłu - ma czy pan Ro man, któ ry go spo da ru - je na kil ku na stu hek ta rach pod Go - sty niem. To świn kę się ubi je na kieł - ba sy, to ser zro bi z mle ka, dże my, po - wi dła, za pra wy. Chleb też sa mi pie - cze my z na szej mą ki. Ten chleb, któ - ry wy cho dzi spod rę ki mo jej żo ny to już jest sław ny, bo wszy scy się nim za chwy ca ją: i ro dzi na, i są sie dzi na - wet. Do te go cał kiem nie zły ser nam wy cho dzi. Pew nie, że ze sprze da żą kło po tów by nie by ło, bo lu dzie py ta - ją. Ale nam nie wol no te go ro bić. Prze pi sy by ły ta kie, że mo głem je chać na targ i sprze dać zbo że z mo je go go - spo dar stwa, ale już na przy kład chle - ba wy pie ka ne go z na szej mą ki już nie. Że by ta ki chle bek al bo ser sprze - da wać mu siał bym za re je stro wać fir - mę i za ło żyć pie kar nię al bo wy twór - nię. Bez prze sa dy, aż ty le te go nie wy - ra bia my, ko mu by się ta kie coś opła - ca ło? Ca ła sy tu acja w śro do wi skach rol - ni czych na zy wa na by ła pa ra dok sem umy tej mar chew ki, co do sko na le ob - ra zo wa ło stan rze czy. Do tąd rol nik mógł le gal nie i swo bod nie sprze da - wać na tar gu wy ho do wa ną przez sie - bie mar chew pro sto z po la. Je śli jed - nak umył ją wo dą, sta wa ła się ona już tak zwa ną żyw no ścią prze two rzo - ną, któ rej sprze daż ob ję ta by ła prze - pi sa mi o dzia łal no ści go spo dar czej i... wyż szy mi po dat ka mi. W do mu al bo na tar gu To by ła sy tu acja po sta wio na tro chę na gło wie tłu ma czy se na tor M. Po - śled nik. Od lat zaj mu je się pro ble ma - ty ką roz wo ju wsi i roz wi ja nia po ten - cja łu tkwią ce go w te re nach wiej skich. Na co dzień jest pre ze sem Lo kal nej Gru py Dzia ła nia Go ścin na Wiel ko pol - ska, jed nej z naj pręż niej szych lo kal - nych grup w Pol sce obej mu ją cej swym dzia ła niem 11 gmin w re gio nie lesz - czyń skim i blisko 100 tysięcy miesz -

6 6 Nr 8 (59) 28 maja - 10 czerwca 2015 r EGZEMPLARZY ROLNICTWO kań ców. Wśród wie lu dzia łań pro wa - dzo nych przez Go ścin ną Wiel ko pol - skę są też ta kie, któ rych głów nym ce - lem jest pro pa go wa nie ku li nar ne go dzie dzic twa Wiel ko pol ski. Żyw ność, je dze nie to bar dzo waż ne ele men ty ży cia mó wi M. Po - śled nik. Wie le ra zy ob ser wo wa łem jak to wy glą da na Za cho dzie. Tam rol - ni cy ma ją moż li wość prze twa rza nia swo ich plo nów i mo gą sprze da wać ta ką prze two rzo ną żyw ność każ de mu chęt ne mu. To z jed nej stro ny po zwa - la im, ja ko pro du cen tom rol nym, po - więk szyć do cho dy swo je go go spo dar - stwa, z dru giej stro ny stwa rza kon su - men tom do stęp do zdro wej, wy two - rzo nej na tu ral ny mi me to da mi żyw - no ści. W lip cu 2013 ro ku z gru pą se - na to rów wy stą pi liśmy z ini cja ty wą usta wo daw czą, któ rej ce lem by ło wpro - wa dze nie po dob nych roz wią zań w Pol - sce. Po dłu gim i żmud nym pro ce sie le gi sla cyj nym uda ło się spra wę do - pro wa dzić do szczę śli we go fi na łu. Nie - daw no usta wę pod pi sał pre zy dent, a no we prze pi sy bę dą obo wią zy wać od 1 stycz nia 2016 ro ku. Uda ło się wpro wa dzić bar dzo ko rzyst ne roz wią - za nia. Od 1 stycz nia 2016 ro ku rol ni cy bę dą mo gli le gal nie sprze da wać pro - duk ty wła snej pro duk cji, jak na przy - kład se ry, kieł ba sy, dże my. No we prze - pi sy wpro wa dza ją ogrom ne uła twie - nia dla ta kie go han dlu. Rol ni cy od ta - kiej sprze da ży za pła cą tyl ko 2 pro - cent po dat ku, wy li cza ne go na pod - sta wie pro wa dzo nej przez nich, bar - dzo pro stej, w przy sło wio wym ze szy - cie, ewi den cji sprze da ży. I co istot ne, dość wy so ki jest rocz ny ob rót ob ję ty ta ki m 2-pro cen - to wym po dat kiem mó wi se na tor M. fot. Archiwum Po śled nik. Rol ni cy bę dą mo gli sprze - dać prze two rzo ne pro duk ty żyw no - ścio we o war to ści do 150 tysięcy eu ro rocz nie. Oczy wi ście bę dą mu sia ły być speł - nio ne okre ślo ne wa run ki, o któ rych mó wią no we prze pi sy. Rol ni cy nie bę dą mo gli sprze da wać swo jej żyw - no ści oso bom praw nym, jed nost kom or ga ni za cyj nym nie po sia da ją cym oso - bo wo ści praw nej i oso bom fi zycz nym na po trze by pro wa dzo nej przez nie po za rol ni czej dzia łal no ści go spo dar - czej. Prze pi sy do ty czą tyl ko tej żyw - no ści, któ ra zo sta ła prze two rzo na na miej scu w go spo dar stwie, wła sny - mi si la mi i wła sny mi si ła mi bę dzie sprze da wa na. A to ozna cza, że nie bę - dzie moż na za trud niać do te go osób trze cich na pod sta wie umów o pra cę, umów zle ce nia, umów o dzie ło oraz in nych umów o po dob nym cha rak te - rze. Ko lej ny wa ru nek jest ta ki, że sprze daż prze two rzo nej żyw no ści mo - że się od by wać al bo w miej scach, w któ rych pro duk ty te zo sta ły wy - two rzo ne (czy li u rol ni ka w go spo - dar stwie) al bo na tar go wi skach, przez któ re ro zu mie się wszel kie miej sca prze zna czo ne do pro wa dze nia han - dlu, z wy jąt kiem sprze da ży do ko ny - wa nej w bu dyn kach lub w ich czę - ściach. - Na Zachodzie rolnicy od dawna sprzedaja swoją żywność na targowiskach - mówi senator M. Poślednik Uwol nio ny szpa rag i nie tyl ko Wresz cie! Bar dzo dłu go cze ka li śmy na te prze pi sy cie szy się Woj ciech Wal ko wiak z Pa ko sła wia. Ra zem z żo - ną Be atą pro wa dzą tam go spo dar stwo agro tu ry stycz ne Woj cie chów ka. Wy - naj mu ją po ko je, przyj mu ją go ści, ale chy ba naj bar dziej są zna ni z... ki szo - nych szpa ra gów wy twa rza nych we - dług ro dzin ne go prze pi su. Szpa ra gi ki szo ne pa ko sław skie Be aty Wal ko - wiak zdo by wa ły uzna nie na wie lu tar - gach i wy sta wach agro tu ry stycz nych, wy gry wa ły kon kur sy i zo sta ły wpi sa - ne na Li stę Pro duk tów Tra dy cyj nych w Mi ni ster stwie Rol nic twa i Roz wo ju Wsi. Do tąd jed nak Wal ko wia ko wie z tej sła wy pro fi tów czer pać nie mo - gli. Ki szo ny mi szpa ra ga mi mo gli czę - sto wać go ści, ale nie sprze da wać, choć chęt nych nie bra ko wa ło. W po dob nej sy tu acji by ło wie - lu kwa te ro daw ców tak że z na szej oko - li cy mó wi Woj ciech Wal ko - wiak. Wie lu ma ja kiś swój ku li nar - ny prze bój, spe cjal ność. Wy twa rza ją u sie bie róż ne pro duk ty: miód, dże - my, se ry, wę dli ny. Moż na po wie dzieć, że no we prze - pi sy uwol nią te wszyst kie pysz no ści a rol ni kom umoż li wią osią ga nie do - dat ko wych do cho dów. Wi dzę też efekt spo łecz ny tych prze pi sów pod kre śla se na tor Po - śled nik. Współ cze sne rol nic two jest opar te na me cha ni za cji, nie po trze - bu je ty lu rąk do pra cy co kie dyś. Przy prze twa rza niu żyw no ści pra co - wać mo gą ca łe ro dzi ny. Se na tor zwra ca też uwa gę i na jesz - cze in ny aspekt no we go pra wa. Przy - spa rza ono tak że ko rzy ści kon su men - tom, głów nie tym w mia stach: - Po la cy co raz bacz niej zwra ca ją uwa gę na to, co je dzą tłu ma czy. Co - raz czę ściej szu ka ją tra dy cyj nych sma - ków, na tu ral nych pro duk tów, zdro - wej żyw no ści. Wła śnie ta kiej, ja ką mo - gą pro du ko wać rol ni cy. Po la cy ko cha ją zdro we je dze nie A że rol ni cy bę dą to ro bić, nie ule ga wąt pli wo ści, bo po ten cjał ryn ku w tym wzglę dzie jest ogrom ny. Obec nie war - tość pol skie go ryn ku pro duk tów tra - dy cyj nych sza co wa na jest na ok. 700 mln zło tych, co ozna cza oko ło 0,3 pro cent udzia łu w ogól nym ryn ku żyw no ści. A na przy kład w Niem - czech ten udział wy no si 6 pro cent. Do ta kie go po zio mu bę dzie my w Pol - sce do cho dzić dłu go, ale i tak se nac cy eks per ci sza cu ją, że w cią gu naj bliż - szych 6-7 lat sprze daż pro duk tów tra - dy cyj nych w Pol sce wzro śnie trzy - krot nie do po zio mu oko ło 2 mld zł. To bar dzo per spek ty wicz ny i chłon ny ry nek pod kre śla se na - tor. Już ist nie je du ży po pyt o czym prze ko nu je my się choć by pod czas róż - nych ku li nar nych przed się wzięć or - ga ni zo wa nych w ra mach na szej Lo - kal nej Gru py Dzia ła nia. Tra dy cyj ne re gio nal ne wy ro by nie zmien nie cie - szą się wiel kim po wo dze niem. Do te - go nie za po mi naj my jesz cze o eks - por to wym po ten cja le żyw no ści tra - dy cyj nej. Uwa żam, że rol ni cy po win - ni in we sto wać w po ten cjał prze twór - czy swo ich go spo darstw. To gra war - ta świecz ki. Tym bar dziej, że bę dą mo gli li - czyć na wspar cie z unij nych fun du - szy na roz wój nie wiel kie go prze twór - stwa rol ne go. Na pew no wkrót ce ni ko go nie bę dzie dzi wił wi dok rol ni ka w sa mo - cho dzie wy po sa żo nym w chłod nię, któ ry je dzie na po bli skie tar go wi sko ze swo imi pro duk ta mi mó wi M. Po śled nik. Ta kie ob raz ki są po - wszech ne na przy kład w nie miec kiej Ba wa rii. Po dob nie spo dzie wać się moż na uno wo cze śnie nia in fra struk tu ry han - dlo wej w nie wiel kich miej sco wo ściach. Tam tej sze tar go wi ska na pew no wkrót - ce tęt nić bę dą ży ciem. A przy wie lu go spo dar stwach rol nych na pew no po ja wią się ta bli ce re kla mu ją ce do - mo wą żyw ność. Nie bo w gę bie! ARKADIUSZ JAKUBOWSKI

Na uczy ciel jest oso bą wspo ma ga ją cą,

Na uczy ciel jest oso bą wspo ma ga ją cą, DZIELIMY SIĘ DOŚWIADCZENIAMI Ratujmy kasztanowce Metoda projektu Istota metody projektów polega na tym, że grupa osób uczących się samodzielnie inicjuje, planuje i wykonuje pewne przedsięwzięcia, a następnie

Bardziej szczegółowo

Opakowania na materiały niebezpieczne

Opakowania na materiały niebezpieczne Założyciel firmy Georg Utz 1916 1988 Opakowania na materiały 208 GGVS Opakowania na materiały 209 Opakowania na materiały Cer ty fi ko wa ne po jem ni ki Utz jest pro du cen tem sze ro kiej ga my opa ko

Bardziej szczegółowo

Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji

Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji Zajęcia zgodne z niniejszym konspektem przeprowadzono z uczniami klasy I gimnazjum podczas Klubu Młodego Odkrywcy DawBas, działającego przy Zespole Szkół w Górsku.

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy Listopad 2011 W ni niej szym sche ma cie oce nia nia za dań otwar tych są pre zen to wa ne przy kła do we po praw ne od po wie dzi.

Bardziej szczegółowo

Fotografia kliniczna w kosmetologii i medycynie estetycznej

Fotografia kliniczna w kosmetologii i medycynie estetycznej aparatura i technika Dr n. farm. Sławomir Wilczyński Katedra i Zakład Biofizyki Wydziału Farmaceutycznego z OML w Sosnowcu, SUM w Katowicach Kierownik Katedry: prof. zw. dr hab. n. fiz. Barbara Pilawa

Bardziej szczegółowo

250 pytań rekrutacyjnych

250 pytań rekrutacyjnych 250 pytań rekrutacyjnych które pomogą Ci zatrudnić właściwych ludzi 250 pytań rekrutacyjnych, które pomogą Ci zatrudnić właściwych ludzi Autorzy Katarzyna Chudzińska dyrektor zarządzający zasobami ludzkimi

Bardziej szczegółowo

Terminy określone w ogólnych warunkach umowy podstawowej stosuje się odpowiednio w niniejszych ogólnych warunkach ubezpieczenia.

Terminy określone w ogólnych warunkach umowy podstawowej stosuje się odpowiednio w niniejszych ogólnych warunkach ubezpieczenia. Ogólne warunki dodatkowego ubezpieczenia na wypadek śmierci lub trwałego i całkowitego inwalidztwa w wyniku nieszczęśliwego wypadku Niniejsze ogólne warunki ubezpieczenia na wypadek śmierci lub trwałego

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA Miejsce na naklejk z kodem ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA Instrukcja dla zdajàcego POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut 1. Spraw dê, czy ar kusz eg za mi na cyj ny za wie ra 11 stron (zadania

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Judasz. Prawo pra cy. pierwsze kroki

Elżbieta Judasz. Prawo pra cy. pierwsze kroki Elżbieta Judasz Prawo pra cy pierwsze kroki War sza wa 2012 Aktualizacja Katarzyna Piecyk Pro jekt okład ki www.jsphoto.eu Opra co wa nie re dak cyj ne Izabella Skrzecz Opra co wa nie ty po gra ficz ne

Bardziej szczegółowo

JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe

JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach działania

Bardziej szczegółowo

dr To masz To kar ski er go no mia pra cy z lap to pem

dr To masz To kar ski er go no mia pra cy z lap to pem dr To masz To kar ski er go no mia pra cy z lap to pem War sza wa 2010 Pro jekt okład ki Do ro ta Za jąc Zdję cie na okład ce Wojciech Sternak Opra co wa nie re dak cyj ne Iza bel la Skrzecz Re dak cja

Bardziej szczegółowo

Niezbędnik finansowy. Bezpieczne oszczędzanie na wymarzony cel. Produkty oszczędnościowe

Niezbędnik finansowy. Bezpieczne oszczędzanie na wymarzony cel. Produkty oszczędnościowe Niezbędnik finansowy Bezpieczne oszczędzanie na wymarzony cel Produkty oszczędnościowe Pro duk ty ofe ro wa ne przez ban ki są two rzo ne z my ślą o klien tach i ich po - trze bach. Planując co miesiąc

Bardziej szczegółowo

Wykonanie posadzki betonowej

Wykonanie posadzki betonowej Wykonanie posadzki betonowej Gładź betonowa grubości 8-10 cm powinna być zbrojona siatką stalową. NARZĘDZIA I MATERIAŁY poziomnica miarka deski grubości 27 mm linijka deski grubości 12 mm, służące do wyznaczenia

Bardziej szczegółowo

Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach

Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach BAR BA RA WOY NA ROW SKA, MA RIA SO KO OW SKA, MAG DA LE NA WOY NA ROW SKA -SO DAN Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach W nowej podstawie programowej kszta³cenia

Bardziej szczegółowo

Środ ka mi ochro ny indywidualnej wska za ny mi w oce nie ry zy ka za wo do we go przy ob słu dze LPG są także: oku

Środ ka mi ochro ny indywidualnej wska za ny mi w oce nie ry zy ka za wo do we go przy ob słu dze LPG są także: oku BHP NA STACJACH LPG Pra cow nik, przy stę pu jąc do pra cy na sta no wi sku ope ra to ra LPG po wi nien za po znać się z oce ną ry zy - ka za wo do we go dla je go sta no wi ska oraz sto so wać odzież

Bardziej szczegółowo

1. PRZEWODNIK. 1.1. Spis treœci 1.2. Zespó³ autorski 1.3. Skorowidz rzeczowy 1.4. Wykaz skrótów 1.5. Objaœnienia piktogramów PRZEWODNIK.

1. PRZEWODNIK. 1.1. Spis treœci 1.2. Zespó³ autorski 1.3. Skorowidz rzeczowy 1.4. Wykaz skrótów 1.5. Objaœnienia piktogramów PRZEWODNIK. PRZEWODNIK Rozdzia³ 1, str. 1 SKUTECZNE ZARZ DZANIE SPÓ DZIELNI MIESZKANIOW Spis treœci 1. PRZEWODNIK 1.1. Spis treœci 1.2. Zespó³ autorski 1.3. Skorowidz rzeczowy 1.4. Wykaz skrótów 1.5. Objaœnienia piktogramów

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI Miejsce na identyfikację szkoły ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I LISTOPAD 2010 Instrukcja dla zdającego Czas pracy 120 minut 1. Sprawdź, czy ar kusz eg za mi

Bardziej szczegółowo

STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE

STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE Statut Zwi zku Kynologicznego w Polsce 2/ 1 STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE Roz dzia³ I Po sta no wie nia og l ne 1 Sto wa rzy sze nie no si na zw Zwi zek Ky no lo gicz ny w Pol sceµ zwa ny

Bardziej szczegółowo

Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY. Poradnik dla pracodawcy

Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY. Poradnik dla pracodawcy Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY Poradnik dla pracodawcy Projekt graficzny okładki Dorota Zając Opracowanie redakcyjne Izabella Skrzecz Opracowanie typograficzne i łamanie Barbara Charewicz Copyright Główny

Bardziej szczegółowo

NA SASKIEJ KĘPIE. Niewielki, lecz funkcjonalny salon został konsekwentnie urządzony w stonowanej kolorystyce z ożywczymi akcentami limonki

NA SASKIEJ KĘPIE. Niewielki, lecz funkcjonalny salon został konsekwentnie urządzony w stonowanej kolorystyce z ożywczymi akcentami limonki APARTAMENT NA SASKIEJ KĘPIE t e k s t i s t y l i z a c j a : J o a n n a W o y d a / M i ó d M a l i n a S t u d i o, z d j ę c i a : Ł u k a s z K o z y r a / M i ó d M a l i n a S t u d i o, p r o j

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej. Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2010

Rada Unii Europejskiej. Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2010 Rada Unii Europejskiej Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2010 1 Autorzy: Aleksander Parzych, Aureliusz Wlaź Projekt graficzny serii: Techna Studio www.techna.pl Zdjęcia na okładce i w tekście: The Audiovisual

Bardziej szczegółowo

Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy

Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Stanisław Staszewski Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Lista kontrolna z komentarzem, materiał pomocniczy dla pracodawców Warszawa 2010 Lista kontrolna z komentarzem Sta ni sław Sta szew

Bardziej szczegółowo

www.nie bo na zie mi.pl

www.nie bo na zie mi.pl Nie bo Na Zie mi www.nie bo na zie mi.pl Kon rad Mi lew ski Wszel kie pra wa za strze żo ne. Nie au to ry zo wa ne roz po wszech nia nie ca ło ści lub frag men tu ni niej szej pu bli ka cji w ja kiej kol

Bardziej szczegółowo

Medyczny laser CO2. C jaki aparat jest optymalny dla lekarza medycyny estetycznej/dermatologa?

Medyczny laser CO2. C jaki aparat jest optymalny dla lekarza medycyny estetycznej/dermatologa? 1 3aparatura i technika Dr n. farm. S 0 0awomir Wilczy Ґski Katedra i Zak 0 0ad Podstawowych Nauk Biomedycznych, Wydzia 0 0 Farmaceutyczny z OML w Sosnowcu 0 1l 0 2skiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

Bardziej szczegółowo

ubezpieczenia komunikacyjne ogólne warunki ubezpieczeń komunikacyjnych

ubezpieczenia komunikacyjne ogólne warunki ubezpieczeń komunikacyjnych ubezpieczenia komunikacyjne ogólne warunki ubezpieczeń komunikacyjnych Ogólne Warunki Ubezpieczenia Odpowiedzialności Cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w ruchu zagranicznym - Zielona Karta 24.02.2016

Bardziej szczegółowo

Niezbędnik finansowy. Finansujemy nasze marzenia. Kredyty

Niezbędnik finansowy. Finansujemy nasze marzenia. Kredyty Niezbędnik finansowy Finansujemy nasze marzenia Kredyty Pro duk ty ofe ro wa ne przez ban ki są two rzo ne z my ślą o klien tach i ich po - trze bach. Planując co miesiąc do mo wy bu dżet, do brze jed

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki grupowego pracowniczego ubezpieczenia na życie GRU/P. Ogólne warunki dodatkowych ubezpieczeń grupowych

Ogólne warunki grupowego pracowniczego ubezpieczenia na życie GRU/P. Ogólne warunki dodatkowych ubezpieczeń grupowych Ogólne warunki grupowego pracowniczego ubezpieczenia na życie GRU/P Ogólne warunki dodatkowych ubezpieczeń grupowych Szanowni Państwo, Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom naszych Klientów, zamieściliśmy

Bardziej szczegółowo

Metoda projekt w. badawczych. Po szu ku j¹c no wych spo so b w za in te re so -

Metoda projekt w. badawczych. Po szu ku j¹c no wych spo so b w za in te re so - Metoda projekt w badawczych Me to da pro jek t w jest spo so bem wspie ra nia ak tyw ne go za an ga o wa nia i ce lo we go ucze nia siê oraz roz wo ju in te lek tu al ne go, a dla nie kt rych na uczy cie

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia osobowe. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Spłaty Rat Kredytu dla Kredytobiorców MultiBanku PAKIET STANDARD. Allianz ubezpieczenia od A do Z.

Ubezpieczenia osobowe. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Spłaty Rat Kredytu dla Kredytobiorców MultiBanku PAKIET STANDARD. Allianz ubezpieczenia od A do Z. Ubezpieczenia osobowe Ogólne Warunki Ubezpieczenia Spłaty Rat Kredytu dla Kredytobiorców MultiBanku PAKIET STANDARD Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treści.........................................................................................................

Bardziej szczegółowo

Legalność zatrudnienia cudzoziemców

Legalność zatrudnienia cudzoziemców Jarosław Cichoń Legalność zatrudnienia cudzoziemców Informator dla pracodawców Warszawa 2012 Projekt okładki Dorota Zając Opracowanie redakcyjne Monika Kolitowska-Sokół Opracowanie typograficzne i łamanie

Bardziej szczegółowo

Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Europejska inicjatywa obywatelska

Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Europejska inicjatywa obywatelska Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Spraw Zagranicznych Europejska inicjatywa obywatelska Publikacja opracowana na zlecenie Ministerstwa Spraw Zagranicznych przez Instytut Europeistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego

Bardziej szczegółowo

ISSN 1233-9784 11/2012

ISSN 1233-9784 11/2012 ISSN 1233-9784 11/2012 W numerze: PrzejÊciowe wsparcie krajowe w 2013 r. Zmiana ustawy o paszach Ponad 1,5 mld zł dla przetwórstwa PłatnoÊci bezpoêrednie za 2012 r. PROW 2007-2013 dla przedsi biorców Wydawcy:

Bardziej szczegółowo

Allianz Polska Otwarty Fundusz Emerytalny. Prospekt informacyjny. Warszawa, 5 maja 2010 r.

Allianz Polska Otwarty Fundusz Emerytalny. Prospekt informacyjny. Warszawa, 5 maja 2010 r. Allianz Polska Otwarty Fundusz Emerytalny Prospekt informacyjny Warszawa, 5 maja 2010 r. Prospekt informacyjny Allianz Polska Otwarty Fundusz Emerytalny zarządzany przez Powszechne Towarzystwo Emerytalne

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO UŻYTKOWANIA MASZYN

BEZPIECZEŃSTWO UŻYTKOWANIA MASZYN Włodzimierz Łabanowski BEZPIECZEŃSTWO UŻYTKOWANIA MASZYN Poradnik dla pracodawców Warszawa 2013 Spis treści 1. Wprowadzenie 2. Europejska koncepcja bezpieczeństwa użytkowania maszyn 3. Wymagania dla maszyn

Bardziej szczegółowo

OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w

OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w I. DEKLARACJA WYDAWCY II. OKREعLENIA Ago ra SA, wy daw ca Ga ze ty Wy bor czej wiad czy kom plek so wà usùu gو Ne kro lo gi, po le ga jà cà na za miesz cza niu ne

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z.

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z. Ubezpieczenia osobowe Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treœci.........................................................................................................

Bardziej szczegółowo

Docieplanie domu we³n¹ mineraln¹ i uk³adanie sidingu winylowego

Docieplanie domu we³n¹ mineraln¹ i uk³adanie sidingu winylowego Docieplanie domu we³n¹ mineraln¹ i uk³adanie sidingu winylowego We³ na mi ne ral na jest to ma te ria³ ter mo izo la cyj ny w for mie p³yt, mat lub gra nu la tu. Zna ko mi cie na da je siê do do cie pla

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Progres

Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Progres inwestycje Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Progres ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi ze składką podstawową opłacaną jednorazowo indeks PIMP/11/11/02

Bardziej szczegółowo

Praca w wakacje. www.pip.gov.pl

Praca w wakacje. www.pip.gov.pl www.pip.gov.pl Pierwsza praca Jeżeli chcesz podjąć pracę jako pracownik młodociany mu sisz: mieć co najmniej ukończone gimnazjum oraz po sia dać świa dec two le kar skie stwier dza ją ce, że praca którą

Bardziej szczegółowo

Mo de le od po wie dzi do ar ku sza Prób nej Ma tu ry z OPE RO NEM. Wie dza o spo e czeƒ stwie Po ziom rozszerzony

Mo de le od po wie dzi do ar ku sza Prób nej Ma tu ry z OPE RO NEM. Wie dza o spo e czeƒ stwie Po ziom rozszerzony Mo de le od po wie dzi do ar ku sza Prób nej Ma tu ry z OPE RO NEM Wie dza o spo e czeƒ stwie Po ziom rozszerzony Listopad 2009 1. c) ini cja ty w lu do wà 2. b) po ma raƒ czo wà re wo lu cjà 3. c) Egipt

Bardziej szczegółowo

SALON MATURZYSTÓW. Perspektywy 2016

SALON MATURZYSTÓW. Perspektywy 2016 Zgłoszenia nadesłane do 30 czerwca 2016 r. 5% rabatu SALON MATURZYSTÓW ZGŁOSZENIE UCZESTNICTWA CENNIK USŁUG i WYPOSAŻENIA DODATKOWEGO INFORMACJA O WYSTAWCY i ZAMÓWIENIE REKLAMY REGULAMIN SALONU www.salonmaturzystow.pl

Bardziej szczegółowo

1 3Przyj 0 1cie FOT. MAT. PRASOWE CUKIERNIA KACZMARCZYK. 58 magazyn wesele

1 3Przyj 0 1cie FOT. MAT. PRASOWE CUKIERNIA KACZMARCZYK. 58 magazyn wesele 1 3Przyj 0 1cie W E S E L N E 58 magazyn wesele 1 3 Tortowy zawr t g 0 0owy C o fantazjach w 0 2wiecie s 0 0odko 0 2ci C u kier ni czy 0 2wiat roz wi ja si 0 1 w b 0 0y ska wicz - nym tem pie, ofe ru j

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z.

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z. Ubezpieczenia osobowe Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treœci.........................................................................................................

Bardziej szczegółowo

Ś W I A T UDANE WNĘTRZA TO TAKIE, KTÓRE WYCHODZĄC PONAD ESTETYCZNE KRYTERIA DOMYKANE SĄ KLAMRĄ

Ś W I A T UDANE WNĘTRZA TO TAKIE, KTÓRE WYCHODZĄC PONAD ESTETYCZNE KRYTERIA DOMYKANE SĄ KLAMRĄ Ś W V I L I L A A Ś W I A T STYLEM z d j ę c i a Ł u k a s z Z a n d e c k i, t e k s t?????????????????, p r o j e k t K a t a r z y n a A r s e n o w i c z, P r a c o w n i a A r s e n o w i c z D e

Bardziej szczegółowo

z mojego punktu widzenia

z mojego punktu widzenia reklama 2 kwiet nia br. od bę dzie się XXX Okrę go wy Zjazd Le ka rzy - naj wyż sza wła dza na sze go le kar skie go sa - mo rzą du. W ubie głym mie sią cu zwró ci łem się do wszyst kich Ko le ża nek i

Bardziej szczegółowo

Reklama 2 PRO MEDICO WRZESIEŃ 2010

Reklama 2 PRO MEDICO WRZESIEŃ 2010 Reklama 2 PRO MEDICO WRZESIEŃ 2010 z mojego punktu widzenia Kon kurs ofert na 2011 rok. Po wie dzieć, że wzbu dził wąt pli wo ści, to był by grzecz no ścio wy eu fe mizm. Wo kół pro ce du ry kon trak to

Bardziej szczegółowo

Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM. G d y n i a 2 0 0 9

Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM. G d y n i a 2 0 0 9 Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM G d y n i a 2 0 0 9 Program nauczania do nowej podstawy programowej (Rozporzàdzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn. 23.2.2008 r.) skonsultowany

Bardziej szczegółowo

wrzesień-październik 2009 PORADNIK SEM/Wyszukiwarki

wrzesień-październik 2009 PORADNIK SEM/Wyszukiwarki wrzesień-październik 2009 PORADNIK SEM/Wyszukiwarki SEM praktyczny przewodnik Spis treści Wstęp dlaczego wyszukiwanie jest tak ważne dla twojego biznesu............................ 4 1. Planowanie kampanii

Bardziej szczegółowo

grudzień 2010 PORADNIK Realizacja projektów internetowych

grudzień 2010 PORADNIK Realizacja projektów internetowych grudzień 2010 PORADNIK Realizacja projektów internetowych Realizacja projektów internetowych praktyczny przewodnik Spis treści Wstęp................................................................................................3

Bardziej szczegółowo

NASZE ELDORADO. Fornirowany orzechem stół zachęca do posiłków w większym gronie

NASZE ELDORADO. Fornirowany orzechem stół zachęca do posiłków w większym gronie APARTAMENT NASZE ELDORADO t e k s t : J o a n n a W o y d a, s t y l i z a c j a : M a g d a l e n a O l s z e w s k a, z d j ę c i a : Ł u k a s z K o z y r a, p r o j e k t : K r y s t y n a M i k o

Bardziej szczegółowo

Biuletyn. informacyjny 9/2015. W numerze: Po moc dla po szko do wa nych przez su sz. Co z no we go PROW mo e byç w tym ro ku ISSN 1233-9784

Biuletyn. informacyjny 9/2015. W numerze: Po moc dla po szko do wa nych przez su sz. Co z no we go PROW mo e byç w tym ro ku ISSN 1233-9784 Biuletyn ISSN 1233-9784 informacyjny 9/2015 W numerze: Po moc dla po szko do wa nych przez su sz Pre fe ren cyj ne kre dy ty kl sko we Co z no we go PROW mo e byç w tym ro ku W numerze: MRiRW O no wych

Bardziej szczegółowo

porad i informacji udzielają prawnicy

porad i informacji udzielają prawnicy Jak skutecznie reklamować towary konsumpcyjne HALO, KONSUMENT! Chcesz poznać swoje prawa? Szukasz pomocy? ZADZWOŃ DO INFOLINII KONSUMENCKIEJ BEZPŁATNY TELEFON 0 800 800 008 W dni powszednie od 9.00 do

Bardziej szczegółowo

Więk szość po wsta ją cych obiek -

Więk szość po wsta ją cych obiek - Zarządzanie drogami No wo ści w ma ga zy no wa niu so li dro go wej W ostatnich latach obserwujemy znaczny wzrost inwestycji w realizację obiektów magazynowania soli drogowej. Obiekty te mogą mieć różnorodnie

Bardziej szczegółowo

60 zł. 80 zł. Warszawa ul. Sobieskieg o 102a pokoje 2 i 3 osobowe. za dobę dla lekarza Śląskiej Izby Lekarskiej. dla pozostałych gości

60 zł. 80 zł. Warszawa ul. Sobieskieg o 102a pokoje 2 i 3 osobowe. za dobę dla lekarza Śląskiej Izby Lekarskiej. dla pozostałych gości 60 zł za dobę dla lekarza Śląskiej Izby Lekarskiej 80 zł dla pozostałych gości możliwość wystawienia faktury na gabinet Warszawa ul. Sobieskieg o 102a pokoje 2 i 3 osobowe rezerwacje i opłaty w Śląskiej

Bardziej szczegółowo

Wy ko rzy sta nie ener gii wod nej w Pol sce. do celów energetycznych 2

Wy ko rzy sta nie ener gii wod nej w Pol sce. do celów energetycznych 2 An na Sto bier ska 1 Wy ko rzy sta nie ener gii wod nej w Pol sce do celów energetycznych 2 Abs trakt Au tor ka w pra cy opi su je bu do wę je zior za po ro wych i spo sób ich wy ko rzy sta nia do ce lów

Bardziej szczegółowo

ISBN: 978-83-931598-0-2

ISBN: 978-83-931598-0-2 ISBN: 978-83-931598-0-2 Fundacja dla Polski ul. Narbutta 20/30 02-541 Warszawa tel. (0-22) 542 5880 fax.(0-22) 542 9890 e-mail: fdp@fdp.org.pl www.fdp.org.pl ISBN: 978-83-931598-0-2 Autorzy: Dominika

Bardziej szczegółowo

str. 28 DZIENNIK URZÊDOWY KG PSP 1 2 Zarz¹dzenie nr 3

str. 28 DZIENNIK URZÊDOWY KG PSP 1 2 Zarz¹dzenie nr 3 str. 28 DZIENNIK URZÊDOWY KG PSP 1 2 Zarz¹dzenie nr 3 Ko men dan ta G³ówne go Pa ñ stwo wej Stra y Po a r nej z dnia 24 lu te go 2006 r. w spra wie spo so bu pro wa dze nia przez prze³o o nych do ku men

Bardziej szczegółowo

Uczeƒ z dysleksjà w domu

Uczeƒ z dysleksjà w domu Marta Bogdanowicz Anna Adryjanek Ma gorzata Ro yƒska Uczeƒ z dysleksjà w domu Poradnik nie tylko dla rodziców G d y n i a 2 0 1 0 Re cenzja merytoryczna: dr hab. Gra yna Krasowicz-Kupis, prof. UMCS Re

Bardziej szczegółowo

Dys kry mi na cja bez po śred nia: Dys kry mi na cja po śred nia:

Dys kry mi na cja bez po śred nia: Dys kry mi na cja po śred nia: Objawy dyskryminacji Rodzaje dyskryminacji Kodeks pracy zobowiązuje do równego traktowania osób za trud nio nych, jak i sta ra ją cych się o pra cę. Pra co - daw ca dys kry mi nu je pra cow ni ka je że

Bardziej szczegółowo

VI Śląskie Forum Inwestycji, Budownictwa, Nieruchomości

VI Śląskie Forum Inwestycji, Budownictwa, Nieruchomości WYDANIE SPECJALNE ISSN 1643-6350 PATRONAT HONOROWY MINISTER INFRASTRUKTURY I ROZWOJU WOJEWODA ŚLĄSKI MARSZAŁEK WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO VI Śląskie Forum Inwestycji, Budownictwa, Nieruchomości Katowice, 24

Bardziej szczegółowo

2.1. Identyfikacja Interesariuszy. G4 25a

2.1. Identyfikacja Interesariuszy. G4 25a 16 17 2.1. Identyfikacja Interesariuszy Gru py In te re sa riu szy zo sta y wy bra ne w opar ciu o ana li z dzia al - no Êci ope ra cyj nej Gru py Ban ku Mil len nium. W wy ni ku pro ce su ma - po wa nia

Bardziej szczegółowo

Informacje przygotowane przez Wydział Konsularny Ambasady RP w Austrii. Po rad nik dla oby wa te li pol skich podejmują cych pra cę w Au strii

Informacje przygotowane przez Wydział Konsularny Ambasady RP w Austrii. Po rad nik dla oby wa te li pol skich podejmują cych pra cę w Au strii Informacje przygotowane przez Wydział Konsularny Ambasady RP w Austrii Po rad nik dla oby wa te li pol skich podejmują cych pra cę w Au strii War sza wa 2011 Informacje przygotowane przez Wydział Konsularny

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Judasz. Prawo pracy pierwsze kroki. www.pip.gov.pl

Elżbieta Judasz. Prawo pracy pierwsze kroki. www.pip.gov.pl Elżbieta Judasz Prawo pracy pierwsze kroki www.pip.gov.pl Elżbieta Judasz PRAWO PRA CY PIERWSZE KROKI War sza wa 2016 Aktualizacja Katarzyna Piecyk Pro jekt okład ki Dorota Zając Opra co wa nie re dak

Bardziej szczegółowo

Mi chał Gólcz. Stres. w pra cy. Po rad nik dla pra cow ni ka

Mi chał Gólcz. Stres. w pra cy. Po rad nik dla pra cow ni ka Mi chał Gólcz Stres w pra cy Po rad nik dla pra cow ni ka War sza wa 2014 Pro jekt okład ki DO RO TA ZA JĄC Opra co wa nie re dak cyj ne IZA BEL LA DOBRZAŃSKA Opra co wa nie ty po gra ficz ne i ła ma nie

Bardziej szczegółowo

Po zna je my wy da rze nia z dzie j w PRL -u

Po zna je my wy da rze nia z dzie j w PRL -u Po zna je my wy da rze nia z dzie j w PRL -u Scenariusz lekcji w III klasie gimnazjum Przed sta wia my Ko le an kom i Ko le gom pro po zy cjê sce na riu sza lek cji ote ma cie nie ³a twym, szcze g l nie

Bardziej szczegółowo

VII Śląskie Forum Inwestycji, Budownictwa, Nieruchomości

VII Śląskie Forum Inwestycji, Budownictwa, Nieruchomości WYDANIE SPECJALNE ISSN 1643-6350 PATRONAT HONOROWY MINISTER INFRASTRUKTURY I ROZWOJU WOJEWODA ŚLĄSKI MARSZAŁEK WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO VII Śląskie Forum Inwestycji, Budownictwa, Nieruchomości Katowice, 10

Bardziej szczegółowo

Leczenie odtw rcze z zastosowaniem implant w zêbowych

Leczenie odtw rcze z zastosowaniem implant w zêbowych Leczenie odtw rcze z zastosowaniem implant w zêbowych Rozdzia³ 5 5.1 Podstawowa terminologia implantologiczna 163 5.2 Planowanie leczenia implantologicznego 164 5.3 Fa za chi rur gicz na 167 5.4 Uzupe³nienia

Bardziej szczegółowo

ubezpieczenia komunikacyjne ogólne warunki ubezpieczeń komunikacyjnych

ubezpieczenia komunikacyjne ogólne warunki ubezpieczeń komunikacyjnych ubezpieczenia komunikacyjne ogólne warunki ubezpieczeń komunikacyjnych Ogólne Warunki Ubezpieczenia mleasing Assistance dla Klientów mleasing Sp. z o.o. 05.11.2015 Informacja o istotnych postanowieniach

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DLA TECHNIKÓW ORTODONTYCZNYCH

MATERIAŁY DLA TECHNIKÓW ORTODONTYCZNYCH Wyróżnia nas tylko jedna rzecz. Wszystko. MATERIAŁY DLA TECHNIKÓW ORTODONTYCZNYCH Produkty LAB TEC ADENTA Dokładne Łatwe w użyciu Czyste Ekonomiczne Wielozadaniowe Konieczne System mikrosensorów THERAMON

Bardziej szczegółowo

Unij ne pie nią dze na do cho do we pro jek ty

Unij ne pie nią dze na do cho do we pro jek ty LUTY 2009 15 lutego 14 marca 2009 nr 2/27 Wydawnictwo Eurosystem Warszawa www.forumsamorzadowe.pl ISSN 1897-0079 INDEX 226424 Cena 12 zł (0% VAT) FORUM SAMORZĄDOWE n i e z a l e ż n y m i e s i ę c z n

Bardziej szczegółowo

SALON MATURZYSTÓW. Perspektywy 2015

SALON MATURZYSTÓW. Perspektywy 2015 Zgłoszenia nadesłane do 19 czerwca 2015 r. 5% rabatu SALON MATURZYSTÓW ZGŁOSZENIE UCZESTNICTWA CENNIK USŁUG i WYPOSAŻENIA DODATKOWEGO INFORMACJA O WYSTAWCY i ZAMÓWIENIE REKLAMY REGULAMIN SALONU www.salonmaturzystow.pl

Bardziej szczegółowo

Liposukcja okolic po 0 2ladk w z wykorzystaniem wody water-jet (WAL).

Liposukcja okolic po 0 2ladk w z wykorzystaniem wody water-jet (WAL). 1 3chirurgia estetyczna dr n. med. Alexander Aslani, dr n. med. Felipe Schmitt S nchez, dr n. med. Ewa Siolo, dr n. med. Alexander Hamers Katedra Chirurgii Plastycznej, Estetycznej i Rekonstrukcyjnej,

Bardziej szczegółowo

Terapia DHEA u kobiet

Terapia DHEA u kobiet Dr n. med. Micha³ Rabijewski Klinika Endokrynologii CMKP w Warszawie Kierownik Kliniki: dr hab. n. med. Wojciech Zgliczy ski, prof. nadzw. w CMKP Terapia DHEA u kobiet Nie do b r an dro ge n w u ko biet

Bardziej szczegółowo

DZIELIMY SIĘ DOŚWIADCZENIAMI. Zwykłe i niezwykłe

DZIELIMY SIĘ DOŚWIADCZENIAMI. Zwykłe i niezwykłe DZIELIMY SIĘ DOŚWIADCZENIAMI Zwykłe i niezwykłe techniki plastyczne Za ję cia pla stycz ne to ulu bio na dzia łal ność dziec ka wna ucza niu zin te gro wa nym. Są one for mą od re ago wa nia na pięć, roz

Bardziej szczegółowo

MOIM ZDANIEM. Forum Budownictwa Śląskiego - 4 (38) 2011 3

MOIM ZDANIEM. Forum Budownictwa Śląskiego - 4 (38) 2011 3 MOIM ZDANIEM Zbli ża ją cy się ko niec ro ku skła nia do pierw szych ocen sy - tu acji w sek to rze bu dow nic twa i pro gnoz jej dal sze go roz wo - ju. Bar dzo zna czą cy wzrost in we sty cji pu blicz

Bardziej szczegółowo

Ka te dra Fi zy ki na Uni wer sy te cie Przy rod ni czym w Po zna niu ist nie je już po nad 60 lat

Ka te dra Fi zy ki na Uni wer sy te cie Przy rod ni czym w Po zna niu ist nie je już po nad 60 lat Obecni oraz część byłych pracowników Katedry Fizyki, od lewej: dr Grzegorz Hoffmann, dr Wojciech Pukacki, dr Danuta Klimek-Poliszko, dr Stanisław Surma, prof. Stefan Poliszko, mgr Danuta Jankun, dr hab.

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA PRZYGODY PREZENTUJE

AKADEMIA PRZYGODY PREZENTUJE AKADEMIA PRZYGODY PREZENTUJE Ludzie morza... Ty sią ce tu ry stów, piasz czy ste pla że, smacz ne ry by, nie za po mnia ne wi do - ki, to ob raz ki zna ne z nad mor skich ku ror tów, ob le ga ne w se zo

Bardziej szczegółowo

SPIS TREЊCI ZIELONE ЊWIATЈO DLA SZEЊCIOLATKA. 35 Urszula Nadolna Ile nуg ma stonoga? 38 Anna Pawіowska-Niedbaіa. 44 Beata Szurowska Ptaszki na topoli

SPIS TREЊCI ZIELONE ЊWIATЈO DLA SZEЊCIOLATKA. 35 Urszula Nadolna Ile nуg ma stonoga? 38 Anna Pawіowska-Niedbaіa. 44 Beata Szurowska Ptaszki na topoli 82010300905005 SPIS TREЊCI PEDAGOGIKA l PSYCHOLOGIA l ORGANIZACJA 5 Iwona Samborska Komercjalizacja dzieciсstwa ZIELONE ЊWIATЈO DLA SZEЊCIOLATKA 35 Urszula Nadolna Ile nуg ma stonoga? KSZTAЈCENIE I DOSKONALENIE

Bardziej szczegółowo

codziennie aktualizowane na www.inforfk.pl stan prawny na dzień 17 grudnia 2014 r.

codziennie aktualizowane na www.inforfk.pl stan prawny na dzień 17 grudnia 2014 r. nr 1(265) 5.01.2015 dodatek nr 1 Wskaźniki i stawki codziennie aktualizowane na www.inforfk.pl stan prawny na dzień 17 grudnia 2014 r. 9 771731 996559 0 2 DZIAŁ I. CZAS PRACY 1. ZMIANA! Nominalny wymiar

Bardziej szczegółowo

Sankcja kredytu darmowego w praktyce Analiza orzecznictwa w zakresie pojęcia przeciętnego konsumenta

Sankcja kredytu darmowego w praktyce Analiza orzecznictwa w zakresie pojęcia przeciętnego konsumenta BIULETYN Nr 1 (27) MAJ 2008 K Wydawnictwo Stowarzyszenia Konsumentów Polskich Sankcja kredytu darmowego w praktyce Analiza orzecznictwa w zakresie pojęcia przeciętnego konsumenta spis treści 1 2 W kraju

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Broszura powstała w 2015 r., dzięki dofinansowaniu ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Spis treści. Broszura powstała w 2015 r., dzięki dofinansowaniu ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych RuSzaMy po zdrowie Broszura powstała w 2015 r., dzięki dofinansowaniu ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Opracowanie merytoryczne i zdjęcia: Tomasz Gładysz Opracowanie

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy pierwsze kroki

Prawo pracy pierwsze kroki Prawopracy_PierwszeKroki.pdf 2014-04-23 14:24:09 Elżbieta Judasz Jak powinna być sformułowana dobra umowa o pracę? Jakie są Twoje uprawnienia jako pracownika? Kiedy będzie można skorzystać z urlopu? Dla

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI PrСbna Matura z OPERONEM. Biologia Poziom rozszerzony

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI PrСbna Matura z OPERONEM. Biologia Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI PrСbna Matura z OPERONEM Biologia Poziom rozszerzony Listopad 2011 W ni niej szym sche ma cie oce nia nia za daя otwar tych s pre zen to wa ne przy kёa do we po praw ne od

Bardziej szczegółowo

Anna Łuczak, Andrzej Najmiec. Czynniki psychospołeczne w pracy kierowców

Anna Łuczak, Andrzej Najmiec. Czynniki psychospołeczne w pracy kierowców Anna Łuczak, Andrzej Najmiec Czynniki psychospołeczne w pracy kierowców Warszawa 2012 Projekt okładki Dorota Zając Zdjęcie na okładce Andrzej Jaworski Opracowanie redakcyjne Danuta Rutkowska Opracowanie

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialnoœو prawna lekarza medycyny estetycznej

Odpowiedzialnoœو prawna lekarza medycyny estetycznej gabinet i prawo Dr n. prawn. Katarzyna D¹bek-Krajewska, radca prawny Odpowiedzialnoœو prawna lekarza medycyny estetycznej Kwestie odpowiedzialnoœci prawnej lekarzy z tytu³u udzielania œwiadcze medycznych

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKĄ WIELKĄ NAGRODĄ BUDOWNICTWA

ŚLĄSKĄ WIELKĄ NAGRODĄ BUDOWNICTWA Szanowni Państwo! Rada Śląskiej Izby Budownictwa wspólnie z uczestnikami Forum Budownictwa Śląskiego uprzejmie informuje, że została otwarta IV edycja Konkursu ŚLĄSKIE BUDOWANIE 2014 którego celem jest

Bardziej szczegółowo

2/2013 2014. Czasopismo Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Poznaniu ISSN 1641-5825. Sylwia Pragłowska

2/2013 2014. Czasopismo Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Poznaniu ISSN 1641-5825. Sylwia Pragłowska Czasopismo Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Poznaniu 2/2013 2014 ISSN 1641-5825 Sylwia Pragłowska Od redakcji W świe cie zdo mi no wa nym przez po śpiech, w któ rym sil niej si i spraw niej si zwy cię

Bardziej szczegółowo

BU DOW NIC TWO. Bezpieczne rusztowania. Piotr Kmiecik Dariusz Gnot

BU DOW NIC TWO. Bezpieczne rusztowania. Piotr Kmiecik Dariusz Gnot BU DOW NIC TWO Bezpieczne rusztowania Piotr Kmiecik Dariusz Gnot Pro jekt okład ki Do ro ta Za jąc Wy daw ca dzię ku je fir mom BIS plet tac i Pio nart za udo stęp nie nie zdjęć i ry sun ków ilu stru ją

Bardziej szczegółowo

włącznik otwór, w który wkręca się ramię cyrkla ceramika, glazura płyty styropianowe korek, karton, skóra KIERUNEK CIĘCIA

włącznik otwór, w który wkręca się ramię cyrkla ceramika, glazura płyty styropianowe korek, karton, skóra KIERUNEK CIĘCIA Obsługa wyrzynarki Budowa wyrzynarki regulator prędkości skokowej brzeszczotu blokada włącznika, umożliwiająca pracę ciągłą bez konieczności trzymania palca na włączniku kabel zasilania regulator wychylenia

Bardziej szczegółowo

Karolina Główczyńska-Woelke. er go no mia. pracy w han dlu

Karolina Główczyńska-Woelke. er go no mia. pracy w han dlu Karolina Główczyńska-Woelke er go no mia pracy w han dlu Warszawa 2011 Pro jekt okład ki Do ro ta Za jąc Opra co wa nie re dak cyj ne Iza bel la Skrzecz Re dak cja tech nicz na i ła ma nie Bar ba ra Cha

Bardziej szczegółowo

PL ISSN 0209 NR INDEKSU 366862

PL ISSN 0209 NR INDEKSU 366862 Numer 16 28.4.2014 r. PL ISSN 0209 NR INDEKSU 366862 Górnicy protestują przeciw postojom FOTO: GRZEGORZ VAR BOGYA DE CSEPY Górnicy protestują przeciw postojom FOTO: GRZEGORZ VAR BOGYA DE CSEPY Gór ni cy

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Opala. moja wolność malarstwo

Agnieszka Opala. moja wolność malarstwo Agnieszka Opala moja wolność malarstwo Czerwiec 2009 Agniesz ka Opa la przez wie le lat bu do wa ła swój wła sny, bar dzo in tym ny, li rycz ny, miej sca mi za chwy ca ją cy, ję zyk ar ty stycz ny. Jej

Bardziej szczegółowo

Kto si boi stali z Rosji Najwi ksi europejscy producenci chcà ograniczyç import ze Wschodu STALOWEFORUM

Kto si boi stali z Rosji Najwi ksi europejscy producenci chcà ograniczyç import ze Wschodu STALOWEFORUM Stalowe Wilki rozdane Wielka gala z okazji jubileuszu Polskiej Unii Dystrybutorów Stali Nas kryzys si nie ima Rozmowa z Konradem Jaskó à, prezesem Polimexu-Mostostalu Kto si boi stali z Rosji Najwi ksi

Bardziej szczegółowo

DODATEK INFORMACYJNO-PROMOCYJNY NR 4 (84) 29 kwietnia 2010 r.

DODATEK INFORMACYJNO-PROMOCYJNY NR 4 (84) 29 kwietnia 2010 r. Forum Biznesu Wydawca: Media Press ul. Mickiewicza 29 40-085 Katowice NR 4 (84) 29 kwietnia 2010 r. Redaguje zespół Obejmujemy patronatem interesujące wydarzenia biznesowe redakcja@forumbiznesu.pl tel.

Bardziej szczegółowo

Nagroda Imienia Św. Kamila Światowy Dzień Chorego 2008

Nagroda Imienia Św. Kamila Światowy Dzień Chorego 2008 Nagroda Imienia Św. Kamila Światowy Dzień Chorego 2008 Zakon Posługujących Chorym Warszawa, 10 lutego 2008 r. Zakon Posługujących Chorym Nagroda Imienia Św. Kamila Światowy Dzień Chorego 2008 Komunikat

Bardziej szczegółowo

Dekorujemy okna. War to po my śleć o tym, by na sze okna by ły mod ne. W tym ro ku sta wia my

Dekorujemy okna. War to po my śleć o tym, by na sze okna by ły mod ne. W tym ro ku sta wia my 1 2 3 Dekorujemy okna Ewa Jasny zdjęcia: archiwum firm Okno to bardzo dekoracyjny element domu, który najczęściej przechodzi metamorfozę. Raz chcemy mieć śnieżnobiałe firanki, po jakimś czasie podobają

Bardziej szczegółowo

Termomodernizacja budynku w Zabrzu przy ul. Porzeczkowej 1-5

Termomodernizacja budynku w Zabrzu przy ul. Porzeczkowej 1-5 Nr 3 (62) WRZESIEŃ 2013 ISSN 1640-114X Dziś w numerze: Pozytywna ocena Systemu ISO 9001 Zapraszamy do kontaktów z członkami Rady Nadzorczej GSM,,Luiza Nie karmić szczurów! czytaj str. 2 Wykaz realizacji

Bardziej szczegółowo

Jędrzej Tucholski (1932 2012)

Jędrzej Tucholski (1932 2012) Jędrzej Tucholski (1932 2012) Dwu dzie ste go pierw sze go ma ja 2012 r. zmarł w War sza wie Ję drzej Tu chol ski, dłu go let ni wi ce dy rek tor ar chi wum In sty tu tu Pa mię ci Na ro do wej. W In sty

Bardziej szczegółowo