Qmail - bezpieczny i wydajny MTA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Qmail - bezpieczny i wydajny MTA"

Transkrypt

1 Łukasz Komsta 29 kwietnia 2003 roku Spis treści 1 Qmail Wstęp Aliasy użytkownika Instalacja Konfiguracja Qmail a majordomo Przyjmowanie połączeń Relay Program sendmail Obsługa protokołu pop Użytkownicy alias i msglog Wady qmaila Ezmlm Instalacja Listy lokalne Listy globalne Administracja listą Adresy administracyjne Pozostałe opcje Przeglądy Rozszerzenia qmaila Rblsmtpd Smtp-poplock Qconfirm Qdated Pozostałe dodatki

2 Warunki dystrybucji Kopiowanie w formie elektronicznej dozwolone wyłącznie w postaci niezmienionej, z zachowaniem informacji o autorze oraz warunkach dystrybucji, tylko w celach niekomercyjnych. Przedruk, sprzedaż i inne formy wykorzystania dozwolone wyłącznie za zgodą autora. Zmiany wprowadzono trochę poprawek zgodnych z sugestiami Jarosława Sakowskiego, któremu serdecznie dziękuję poprawiono kilka literówek, wprowadzono poprawki merytoryczne. Ogromne podziękowania za recenzję i korektę tekstu składam Dariuszowi Sznajderowi pierwsza wersja dokumentu. Aktualna wersja dokumentu: 0.12 Strona domowa autora: Opracowanie złożono w systemie TEX/L A TEX. 2

3 1. Qmail 1.1. Wstęp Choć sendmail jest podstawowym programem MTA dla systemów typu Unix, istnieje kilka innych, wartych uwagi pakietów, które możemy zastosować w tej roli. Sendmail jest sporym kawałkiem kodu w C, pracujący jako jeden proces z prawami roota. Wiąże się z tym nieustanne wykrywanie kolejnych luk bezpieczeństwa, zmuszające administratorów do szybkiej interwencji. Często w nowych wersjach należy uaktualniać ścieżki do plików konfiguracyjnych, zmieniać ich nazwy, czy rozwiązywać atypowe niespodzianki (np. problemy z majordomo po wprowadzeniu smrsh). Daniel Berstein, z zawodu matematyk, podczas pisania qmaila [1] postawił na wydajność i bezpieczeństwo 1. Dlatego też qmail pracuje w systemie jako kilka niezależnych, małych procesów, pracujących z prawami zwykłego bez praw roota. Te ostatnie posiada wyłącznie program qmail-lspawn, dostarczający przesyłki lokalnie. Qmail może być bardzo prosto skonfigurowany do przechowywania przesyłek w dowolnym miejscu, nie tylko w katalogu /var/spool/mail, pozwala ponadto korzystać z nowego, alternatywnego formatu skrzynki Maildir, jeśli administrator lub pojedynczy użytkownik sobie tego zażyczy Aliasy użytkownika Qmail pozwala na tworzenie przez każdego użytkownika aliasów pocztowych. Każdy użytkownik systemowy dysponuje swoją własną przestrzenią adresową Jeśli przyjmiemy do dalszych przykładów nazwę konta luke, w katalogu domowym umieszcza się plik.qmail, gdzie zawarte są reguły składowania poczty dla konta Jeśli użytkownik luke utworzy plik.qmail-poufne, automatycznie zacznie funkcjonować (bez udziału administratora) alias a poczta będzie przetwarzana zgodnie z regułami zawartymi w tym pliku. Umożliwia to nawet tworzenie małych, prywatnych list dyskusyjnych. Umieszczenie pliku.qmail-default, powoduje przetwarzanie w zawarty tam sposób przesyłek zaadresowanych na gdzie xxx to dowolny alias, inny niż pozostałe. W plikach.qmail można definiować miejsce składowania poczty, forwardować ją, bądź też przekazywać potokowo do zewnętrznych poleceń. Przykłady: /home/luke/mailbox -umieszczaj w takim pliku w standardowym formacie /home/luke/mail/ -umieszczaj w takim katalogu (ukośnik na końcu!) w formacie maildir -przeforwarduj na podany adres /home/luke/bin/sms - zasil treścią listu skrypt zgodnie z regułami podanymi w qmailcommand(8). Oczywiście linijek i poleceń może być kilka. Brak plików.qmail powoduje składowanie poczty w sposób zdefiniowany globalnie przez administratora. Ważne jest, aby nie tworzyć pustych plików, lub zawierać w nich wyłącznie komentarzy 2. 1 W chwili pisania tego tekstu najnowsza wersja, oznaczona numerem 1.03, kończy już 20 miesięcy. Z jednej strony widać brak błędów zmuszających do wypuszczania nowszych wersji, z drugiej strony jest mała szansa na oficjalny rozwój programu - patrz dalej. 2 Teoretycznie pusty plik powinien również powodować dostarczanie poczty w sposób zdefiniowany przez administratora, jednak w historii qmaila opisywano błędy polegające na tym, że poczta w takim przypadku trafiała do /dev/null. Tyczyło się to również plików zawierających same komentarze. 3

4 Jeśli poczta będzie nadchodzić w czasie edycji plików, mogą wystąpić problemy z jej dostarczeniem. W takiej sytuacji na czas edycji należy ustawić atrybut +t (sticky bit) dla katalogu domowego poleceniem chmod +t $HOME, a po zakończonej edycji go zdjąć Instalacja Podstawowym warunkiem pomyślnego zainstalowania Qmaila jest kompilacja pakietów przeznaczonych dla konkretnej dystrybucji. Próba kompilacji standardowego uniwersalnego pakietu tar.gz może kończyć się błędem i zniechęcać potencjalnych użytkowników do dalszych prób 3. Dla Red Hata istnieją źródłowe pakiety rpm, które bez problemu się kompilują. Dla osób nie mających do czynienia z plikami src.rpm krótkie przypomnienie, co należy czynić: rpm -i qmail src.rpm cd /usr/src/redhat/specs/ rpm -bb qmail.spec Po poprawnej kompilacji w /usr/src/redhat/rpms/i386/ powninniśmy otrzymać pakiety: qmail i386.rpm qmail-client i386.rpm qmail-msglog i386.rpm. Pakiet qmail zawiera instalację qmaila przeznaczeniem na serwery, qmail-msglog rozszerzenie msglog i nie wymaga zwykle instalacji. Pakiet qmail-client zawiera wyłącznie część kliencką dla sieci wewnętrznych. Na typowych maszynach się go nie instaluje. Komunikacja ta jest oparta o specjalny protokół QMQP, którego wyczerpujący opis znajduje się w dokumentacji. Można również otworzyć port QMQP na świat zewnętrzny. Nie jest to jednak polecane, ani też nie ma zbytniego sensu. W przypadku systemu RedHat skrypt w /etc/rc.d/init.d zawiera dyrektywę: qmail-start " cat /etc/qmail/dot-qmail " splogger qmail Oznacza to, iż globalny sposób dostarczania przesyłek odczytywany jest z /etc/qmail/dotqmail (o zawartości dalej). Zmiana tego pliku wymaga zrestartowania qmaila: /etc/rc.d/init.d/qmail stop /etc/rc.d/init.d/qmail start W innych dystrybucjach standardowym miejscem na określenie globalnej wysyłki jest plik /var/qmail/rc, który w czasie startu systemu jest po prostu wykonywany. Wielu użytkowników broni się przed globalnie narzuconym systemem maildir. Niektórzy również nie chcą umieszczać poczty w katalogach domowych (np. gdy na /var/spool/mail założona jest oddzielna quota). W takiej sytuacji najlepiej jest, by ostatnim ogniwem łańcucha był procmail, dostarczający przesyłki na starych zasadach. Dodatkowym atutem jest utrzymanie działania plików.procmailrc w katalogach domowych. W tym celu należy do dot-qmail wstawić: dot-forward.forward preline procmail W większości przypadków jest to najlepsze rozwiązanie -poczta dostarcza się na starych zasadach. W pierwszej kolejności działają w katalogach domowych pliki.qmail, następnie.forward (zapewnia to dodatkowy program dot-forward, bez którego nie jest to możliwe), a na końcu 3 Sygnały od czytelników opracowania wskazują, iż na NetBSD 1.6 oraz OpenBSD 3.1 i 3.2 oryginalne archiwum kompiluje się bez żadnych dodatkowych zabiegów. 4

5 .procmailrc. Rozwiązanie to jest też, jak widać, bezbolesne dla użytkowników. Przy ustawieniu globalnego dostarczania poczty do ~/Mailbox należy przystosować do tego programy pocztowe. Na przykład w globalnym pine.conf ustawiamy inbox-path=mailbox Problem stanowi wtedy pobieranie poczty przez pop3. FAQ opisuje poprawkę dla qpoppera, jednak bezpieczeństwo tego demona jest dalekie od oczekiwań Przy przejściu na format maildir należy używać klienta obsługującego ten format (np. mutt) lub konwertować pocztę na format mailbox na czas uruchamiania MUA (skryptem maildir2mbox, rozwiązanie ostateczne). Zwykle używa się programu mutt. Do pobierania poczty przez pop3 służy wtedy qmail-pop3d, a opis instalacji zawarty jest w FAQ Konfiguracja Przed uruchomieniem Qmaila należy oczywiście poddać edycji podstawowe pliki konfiguracyjne, zawarte w katalogu /var/qmail/control. Są to: me -zawiera pełną nazwę maszyny, tzn. serwer.domena.pl. defaultdomain -zawiera podstawową domenę maszyny. locals - zawiera aliasy pocztowe dla maszyny, analogicznie do sendmail.cw. rcpthosts - zawiera wszystkie domeny, dla których sendmail przyjmuje pocztę, tzn. lokalne, wirtualne, oraz inne, dla których jest relay em. badmailfrom - czarna lista domen lub adresów, od których poczta jest odrzucana (np. spam). smtproutes - zawiera nazwę serwera, dla którego qmail przekazuje całą wychodzącą pocztę, poprzedzoną dwukropkiem (np. :mx1.domena.pl), analogicznie do smart relay host w sendmailu 4. concurrencyremote - zawiera maksymalną liczbę otwieranych jednocześnie połączeń do serwerów docelowych (standardowo przy braku pliku 20). Przy obsłudze sporych list dyskusyjnych dobrze ustawić tę wartość na większą (stosownie do zasobów sprzetowych). virtualdomains - zawiera definicję domen wirtualnych, jeśli serwer ma takowe obsługiwać. Domeny wirtualne są bardzo proste w konfiguracji. Jeśli na serwerze serwer.pl w pliku virtualdomains umieścimy linijkę mojadomena.org:luke a potem dodamy mojadomena.org do rcpthosts, qmail będzie przeadresowywał na na itd. Użytkownik luke ma wtedy pełnię władzy nad pocztą tej domeny poprzez tworzenie odpowiednich plików w katalogu domowym (w tym przypadku.qmail-abc i.qmail-xyz). Trzeba zauważyć, że do działania adresu trzeba utworzyć plik.qmail-luke, gdyż przepisana 4 W większości konfiguracji plik ten nie istnieje, gdyż zwykle MTA powinien dostarczać pocztę bezpośrednio do docelowych maszyn. 5

6 ona będzie na Poprzez utworzenie pliku.qmail-default można obsługiwać jakąkolwiek pocztę na Pliki.qmail mogą być zagnieżdżone, np..qmail-luke-default, dokładne zasady postępowania są obszernie wyjaśnione w dokumentacji. Qmail umożliwia automatyczną podmianę pola From: w wysyłanych przesyłkach, bez żmudnego konfigurowania wszystkich programów MUA (pine, elm, mutt itd.). Wystarczy ustawić zmienne: MAILUSER=user MAILHOST=serwer.pl QMAILINJECT=f co spowoduje przykładową podmianę tego pola na W niektórych sytuacjach zachodzi potrzeba, aby poczta dla nieznanych użytkowników była przekierowywana na inny serwer. Np. jeśli mamy MX dla domena.pl ustawiony na alfa.domena.pl, a posiadamy jeszcze serwer beta.domena.pl, można ustawić, że jeśli na alfa.domena.pl nie ma konta janek, przeforwarduje się to na W tym celu do /var/qmail- /alias/.qmail-default wpisujemy: forward 1.5. Qmail a majordomo W przypadku list dyskusyjnych obsługiwanych przez program majordomo, dochodzi do poważnego (na pierwszy rzut oka) problemu. Wpisy :include: w /etc/aliases są traktowane przez fastforward (o uruchamianiu /etc/aliases patrz dalej) na innych zasadach. Mianowicie szuka on podanego pliku z końcówką.cdb (nie trzeba jej wpisywać w /etc/aliases). Każda zmiana listy adresów musi być zakończona poleceniem newinclude <nazwa> co powoduje kompilację do formy binarnej, analogicznie do newaliases. Zapisanie się nowego użytkownika na listę dyskusyjną musi pociągać za sobą przekompilowanie pliku z adresami. Rozwiązanie problemu jest stosunkowo proste. W kodzie majordomo (jest to skrypt w perlu) neleży dwukrotnie (w funkcjach do subscribe i do unsubscribe) wpisać przed linijką lclose(list): system("newinclude","$listdir/$clean_list"); Tak poprawiony majordomo spisuje się znakomicie [7]. Autor Qmaila zaleca jednak organizowanie list dyskusyjnych na własnym programie ezmlm, w pełni integrującym się z qmailem Przyjmowanie połączeń Bernstein zaleca uruchamianie qmail-smtpd z własnego pakietu ucspi-tcp w połączeniu z daemontools 5. Uruchomienie usługi odbywa się wg FAQ następująco: tcpserver -v -u g smtp /var/qmail/bin/qmail-smtpd \ 2>&1 /var/qmail/bin/splogger smtpd 3 & 5 Pakiety te napisał Bernstein jako zamiennik demona inetd. Mają wielu zwolenników. 6

7 W zależności od konkretnego systemu 1111 należy zamienić na uid użytkownika qmaild, zaś 2222 na gid grupy nofiles. W takiej sytuacji qmail-smtpd może obsłużyć naraz maksymalnie 40 połączeń. Aby zwiększyć tę ilość, należy dodać opcję -c <wartość>. W tak uruchomionym qmailu zachodzi szansa na spowodowanie ataku DOS przez wyczerpanie zasobów pamięci procesu qmail-smtpd [13]. Aby temu zapobiec, sugeruje się następującą modyfikację tej komendy 6 : /usr/local/bin/softlimit -m \ /usr/local/bin/tcpserver -v-r -l 0 -x /etc/tcp.smtp.cdb \ -u g smtp /var/qmail/bin/qmail-smtpd Jeśli decydujemy się na klasyczny nasłuch na porcie 25 z inetd, w /etc/inetd.conf należy dodać linijkę: smtp stream tcp nowait qmaild /usr/sbin/tcpd /var/qmail/bin/tcp-env /var/qmail/bin/qmail-smtpd i zrestartować inetd poleceniem killall -1 inetd Relay Qmail przyjmuje pocztę wyłącznie dla domen wpisanych w pliku rcpthosts. Jeśli ma funkcjonować dla określonych hostów (np. z sieci wewnętrznej) jako relay,w /etc/hosts.allow wpisujemy np. tcp-env: , : setenv = RELAYCLIENT Połączenia z tych adresów będą miały umożliwiony relaying, gdyż ustawienie zmiennej RELAYC- LIENT powoduje ignorowanie rcpthosts i przyjmowanie każdej poczty Program sendmail Qmail posiada program sendmail, który pozwala na pracę programów wywołujących tak nazwany program do wysyłania poczty. Większość programów powinna pracować poprawnie. FAQ podaje pewne niuanse, jednak nie są one istotne w większości przypadków Obsługa protokołu pop3 Qmail może być stosowany z dowolnym demonem pop3. Jeśli poczta przechowywana jest przez użytkowników w różnych miejscach i formatach, należy wdrożyć uniwersalnego demona, np. solidpop3d. Jeśli użytkownicy przechowują pocztę w formacie maildir w katalogu ~/Maildir, można zastosować standardowy qmail-pop3d. Wywołuje on celem sprawdzenia hasła program checkpassword. Jego standardowa wersja sprawdza hasła systemowe, jednak w sieci można znaleźć wiele odmian służących do weryfikacji haseł umieszczonych w bazach MySQL, czy LDAP. 6 Użyty w tej modyfikacji program softlimit znajduje się w pakiecie daemontools. 7

8 1.10. Użytkownicy alias i msglog System z zainstalowanym Qmailem posiada sporo użytkowników (i 2 grupy) działających na potrzeby tego pakietu. Jednym z nich jest alias, otrzymujący pocztę dla nazw, dla których nie istnieje użytkownik. Jego katalogiem domowym jest /var/qmail/alias i tam definiuje się aliasy globalne. Zwykle znajduje się tam plik.qmail-root, zawierający dyrektywy dla poczty roota (nie odbiera on poczty bezpośrednio!), oraz.qmail-msglog. Użytkownik msglog otrzymuje kopie wszystkich (!!!) przyjmowanych listów, zatem można tam wstawiać skrypty zliczające, zapisujące nagłówki przetwarzanych wiadomości, czy nawet archiwizujące wszystko. Należy tutaj podkreślić, iż Qmail nie korzysta standardowo z bazy /etc/aliases, w przeciwieństwie do sendmaila. Jeśli serwer posiada dużo aliasów zdefiniowanych w /etc/aliases, można w /var/qmail/alias utworzyć plik.qmail-default, co zadeklaruje definicję dla wszystkich pozostałych przesyłek. Tam umieszczamy dyrektywę fastforward -d /etc/aliases.cdb Wymaga to przebudowania /etc/aliases qmailowym newaliases Wady qmaila Choć pakiet qmail jest systemem bezpiecznym i wydajnym, nie jest pozbawiony wad [13]. Poniżej zostaną one pokrótce przedstawione, aby niniejszy tekst był obiektywny. 1. W 1997 roku wykryto możliwość ataku DOS na qmail-smtpd. Opisał to Wietse Venema 8. Atak polega na wyczerpaniu dostępnej pamięci dla procesu demona. Można go uniknąć poprzez przyjmowanie połączeń wyłącznie przez tcpserver z limitami softlimit. Jest to opisane w niniejszym opracowaniu przy okazji omawiania konfiguracji. 2. Wszystkie wiadomości są akceptowane przez demona SMTP, a dopiero potem jest podejmowana decyzja o ich dalszym losie. Dlatego istnieje potencjalna możliwość ataku DOS poprzez wysłanie wielu dużych wiadomości z fałszywych adresów. Adresy te mogą wyczerpać zasoby kolejki pocztowej. Problem ten można rozwiązać poprzez stosowanie alternatywnych demonów SMTP. 3. Jeśli wysyłana jest wiadomość do kilku użytkowników tego samego serwera, dla każdego z nich tworzony jest nowy proces qmail-remote, przesyłający tą samą wiadomość. Jest to brak oszczędności pasma transmisyjnego. Nie ma żadnej możliwości poprawienia tego zachowania. Pocieszyć się można tym, że tego typu sytuacje są statystycznie marginalne. 4. Proces qmail-inject (odpowiednik polecenia sendmail sprawdza wyłącznie zmienne QMAIL- USER, MAILUSER, USER oraz LOGNAME, ustalając na ich podstawie tożsamość nadawcy. Zmienne te ustawia wyłącznie program login. Nie podlega sprawdzeniu uid wywołującego procesu, dlatego też wszystkie wiadomości wysyłane przez demony (np. formularze www) mają nadawcę Rozwiązaniem jest wyraźna deklaracja nadawcy przy formułowaniu wiadomości (opcja sendmail -f). 7 Programy fastforward i newaliases są dodatkiem do qmaila, w dystrybucjach bazujących na RPM mieszczą się w podstawowym pakiecie, w innych dystrybucjach, w tym FreeBSD, w qmail-contrib. 8 Venema nie odebrał obiecywanej przez Bernsteina nagrody za wykrycie jakiejkolwiek luki bezpieczeństwa. Ten ostatni odparł zarzuty twierdząc, iż jest to kwestia odpowiedniego ustawiania limitów w systemie, a nie błędu w samym qmailu. 8

9 5. Duża ilość rozsyłanych wiadomości powoduje spadek wydajności procesów qmail-remote. Rozwiązaniem jest silly qmail syndrome patch [10]. 6. Nie istnieje mechanizm pozwalający na dostarczenie lokalnych zwrotów do postmastera. 7. Qmail-smtpd nie pozwala na obecność linii zawierającej wyłącznie znak LF (bare LF), odrzucając takie przesyłki ze stosowną adnotacją. Jest to o tyle interesujące, że wymaga on od innych, choć sam nie honoruje wielu norm RFC. Rozwiązaniem jest qmail-0.95-liberallf.patch [11]. 8. Standardowa instalacja reaguje niepoprawnie na obecność niektórych znaków w adresie docelowym, co niektóre skanery interpretują jako open relay. W związku z tym należy instalować stosowny patch [9], aby nie być wpisanym na czarne listy takich serwerów. 9. Brak jakichkolwiek perspektyw na oficjalny rozwój. Aktualnie nie ma szans na nową wersję, opracowaną oryginalnie przez Bernsteina. 2. Ezmlm Ezmlm [3] jest managerem list dyskusyjnych o dużych możliwościach, przeznaczonym wyłącznie do współpracy z Qmailem. W pełni się z nim integruje i wykorzystuje wszelkie oferowane mechanizmy, ponadto obsługuje archiwa list i przeglądy (digests). W całości napisano go w C, z tego względu jest znacznie wydajniejszy od Majordoma 9. Wszelkie operacje wykonuje się przy pomocy prostych i przejrzystych komend Instalacja Instalacja na dowolnej dystrybucji jest bardzo prosta, istnieją pakiety rpm i deb, we FreeBSD instaluje się go z portów 10. Alternatywą jest oczywiście kompilacja oryginalnych źródeł po nałożeniu stosownych patchy. Po instalacji nie jest konieczna żadna modyfikacja istniejącego systemu Listy lokalne Ze względu na mechanizm działania oparty o pliki.qmail każdy użytkownik może tworzyć własne, prywatne listy dyskusyjne, stanowiące aliasy w jego przestrzeni adresowej. Wystarczy, iż np. użytkownik luke napisze: ezmlm-make -rdugm ~/linux ~/.qmail-linux luke-linux domena.pl i już staje się właścicielem prywatnej listy o adresie Kolejne parametry to katalog z listą, nazwa pliku.qmail zarządzającego listą, nazwa listy i nazwa domeny. Parametry oznaczają: -d -generowany będzie przegląd listy o adresie -r -możliwość zdalnej administracji 9 Przesyłka wysłana do 350-osobowej grupy rozsyła się na wolniejszych maszynach z Majordomo kilkanaście minut, a ezmlm radzi sobie z tym w ciągu dwóch minut. 10 Istnieją 2 linie ezmlm a. Oryginalny ezmlm, napisany przez samego Bernsteina jest programem o stosunkowo niedużych możliwościach. Na jego podstawie powstał drugi projekt ezmlm-idx, który jest omówiony w tym opracowaniu. 9

10 -u -tylko osoby zapisane mogą pisać na listę -m -lista jest moderowana -um -kombinacja powyższych (osoby zapisane piszą na listę bezpośrednio, wiadomości z zewnątrz są moderowane) -g -tworzenie archiwum. Dodatkowo można stosować: -l - utworzenie czarnej listy deny -P -utworzenie listy prywatnej (zapisywanie tylko przez administratora, z shella lub zdalnie) 2.3. Listy globalne Aby utworzyć listę globalną (np. należy zrobić to dla użytkownika alias. W tym celu jako root wykonujemy: ezmlm-make -rdugm ~alias/linux ~alias/.qmail-linux linux domena.pl chown -R alias ~alias/linux 2.4. Administracja listą Jeśli kiedykolwiek zachodzi potrzeba zmiany parametrów listy, istnieje możliwość wywołania ezmlmmake na istniejącej liście. Należy wtedy korzystać z dwóch opcji: -e - edycja. Opcja ta konieczna jest zawsze, gdy lista już istnieje. Jeśli polecenie wywołamy bez tej opcji, stara lista zostanie nadpisana plus w opcjach oznacza, iż zmianie mają ulec tylko zaznaczone opcje. Np. zmiana na moderowaną dokonywana jest opcjami -+em. Brak plusa spowoduje ustawienie nie wyspecyfikowanych opcji na wartości domyślne 12. W katalogu listy znajduje się sporo plików, których obecność lub zawartość decyduje o określonym zachowaniu listy. Aby zapisać kogoś ręcznie, używa się polecenia ezmlm-sub, wypisanie następuje poleceniem ezmlm-unsub. Zapisując członków podaje się jako parametr katalog listy. Podając argument katalog/mod dodajemy moderatorów. Aktualną listę zapisanych adresów otrzymujemy poleceniem ezmlm-list Adresy administracyjne Cechą odróżniającą ezmlm a od majordomo jest decentralizacja poleceń administracyjnych. Nie istnieje centralny adres do zapisywania i wypisywania. Można taki wprawdzie stworzyć, jednak wymaga to dodatkowych zabiegów konfiguracyjnych i jest tylko przekierowaniem przez specjalny skrypt. W powyższym przypadku zapisania na listę dokonuje się wysyłając pusty list na adres czy (dla przeglądu listy). Analogicznie końcówka -unsubscribe służy do wypisywania. Za każdym razem ezmlm wysyła komunikat, który należy potwierdzić (poprzez reply). Oto pełna lista pozostałych końcówek wraz ze znaczeniem: 11 Dzieje się to bez ostrzeżenia, zatem należy bezwzględnie pamiętać o użyciu tej opcji 12 Dzieje się to również bez ostrzeżenia 10

11 -query -sprawdza, czy jesteśmy zapisani na listę -subscribe-user=domena.pl -zapisuje adres (po potwierdzeniu) -index -odsyła tematy 200 ostatnich wiadomości z numerami -index odsyła tematy wiadomości o numerach get.123 -odsyła wiadomość nr 123 -get odsyła wiadomości get -odsyła 30 ostatnich wiadomości -thread.45 -odsyła wątek, w którym jest wiadomość nr 45. -info -odsyła informację o liście -faq -odsyła FAQ listy. Część z powyższych opcji może nie działać w zależności od konfiguracji (np. przy braku archiwum czy pliku z FAQ). Jeśli lista jest skonfigurowana tak, iż listy mogą wysyłać tylko subskrybenci, zachodzi czasem potrzeba napisania na listę z innego (niezapisanego) adresu. Można go dodać samodzielnie wysyłając list na adres Usunięcie polega na analogicznej czynności ze słowem deny zamiast allow. Jeśli zapisywanie i wypisywanie jest moderowane, żądanie potwierdzenia trafia najpierw do modenatora Pozostałe opcje W niektórych listach zachodzi potrzeba dodawania do nagłówka rozsyłanych wiadomości wpisu Reply-To wskazującego na listę. W tym celu w należy zmodyfikować dwa pliki z katalogu listy. Do jednego z nich, headerremove, należy dodać: reply-to celem usunięcia istniejących wpisów, zaś do headeradd: Reply-To: W ten sposób można dodawać i usuwać inne wpisy z nagłówków w zależności od potrzeby. Jeśli lista jest moderowana, moderatorzy otrzymują wszystkie wiadomości z tytułem Moderate for. Jeśli moderator odpowie na tą wiadomość przez reply, zostanie ona przepuszczona. Jeśli życzy sobie odrzucenia, musi w adresie zwrotnym zamienić słowo accept na reject. Jeśli moderatorów jest kilku, o losie wiadomości decyduje pierwsza odpowiedź od dowolnego moderatora. Każda lista posiada podkatalogi, do których zapisuje się adresy jak na samą listę. Są to: allow - lista adresów mogących pisać na listę, a nie zapisanych mod - lista moderatorów deny - baza adresów, od których wiadomości są odrzucane (przy opcji -k ezmlm-make) digest -przegląd wiadomości. 11

12 2.7. Przeglądy Przeglądy (digests) są generowane z chwilą nadejścia wiadomości tylko wtedy, gdy liczba wiadomości, ich objętość lub okres od ostatniej wiadomości przekracza ustalone wartości (standardowo 30 wiadomości, 64 KB, 2 dni). Można ustawić regularne generowanie przeglądów w cronie, a sposób na to jest przejrzyście wyjaśniony w dokumentacji. 3. Rozszerzenia qmaila 3.1. Rblsmtpd RBL (Realtime Blackhole Listing) to ogólne określenie bazy zakazanych serwerów, prowadzonej w formie DNS. Istnieje kilka typów takich baz, w zależności od zawartości: bazy serwerów znanych z wysyłki spamu bazy serwerów open relay bazy adresów oraz adresów dialup bazy serwerów niezgodnych z normami RFC bazy serwerów znanych ze spamu, mailbombingu, włamań etc. (np. SPEWS). Jeśli serwer pocztowy obsługuje RBL, sprawdza w czasie połączenia, czy łączący się IP znajduje się w bazie. Jeśli tak, poczta jest odrzucana. DNS jest doskonałym narzędziem do szybkiego odpytywania takiej bazy. Np. jeśli chcemy sprawdzić adres , wystarczy zadać zapytanie DNS o wpis domena.bazy.com. Jeśli odpowiedzią będzie adres , znaczy to, iż adres znajduje się w bazie, a więc połączenie powinno zostać zakończone komunikatem błędu. Niektóre rozwiązania dla qmaila zakładają sprawdzanie poczty już po zakolejkowaniu przez qmail-smtpd, np. poprzez zastosowanie filtru z patchem QMAILQUEUE. Ma to jednak dwie wady. Spam jest kolejkowany przed wygenerowaniem zwrotu (obciążenie serwera), ponadto zwroty generuje nasz serwer, często pod fikcyjne adresy. Najlepszym wyjściem jest odrzucanie listów z hostów wymienionych w bazach już na etapie sesji SMTP, tak jak to robi rblsmtpd 13. Do wersji 0.70 włącznie rozwijał się jako samodzielny projekt, potem został włączony do pakietu ucspi-tcp [2]. Aby korzystać z wszelkich dobrodziejstw programu, należy skompilować ten ostatni pakiet, lub też pozyskać wersję 0.70 i stosowne patche. Rblsmtpd jest pod względem konstrukcji przeźroczystym proxy, pośredniczącym pomiędzy demonem TCP/IP (np. inetd) a właściwym, dotychczas stosowanym demonem smtp. W momencie nawiązywania połączenia sprawdza w bazie (lub bazach) adres, z którego owo połączenie przychodzi. Jeśli znajduje się ono na liście, zwraca komunikat błędu, po czym oczekuje na następne polecenia protokołu SMTP, każde również kwitując błędem. Jeśli wszystko jest w porządku, wywołuje docelowego demona SMTP, który niezależnie prowadzi dalszą konwersację. Typowa instalacja qmaila zakłada istnienie w /etc/inetd.conf linijki o treści np. smtp stream tcp nowait qmaild /usr/sbin/tcpd \ /var/qmail/bin/tcp-env /var/qmail/bin/qmail-smtpd 13 Opisane tutaj rozwiązanie powoduje globalne odrzucanie poczty, zatem może być stosowane tylko na tam, gdzie wszyscy użytkownicy wyrazili zgodę na takie jej filtrowanie. 12

13 Należy zamienić ją np. na: smtp stream tcp nowait qmaild /usr/sbin/tcpd \ /var/qmail/bin/tcp-env /var/qmail/bin/rblsmtpd \ -r inputs.orbz.org /var/qmail/bin/qmail-smtpd po czym zrestartować inetd. Ta prosta operacja powinna wystarczyć, aby wszystko pracowało sprawnie. Nowe wersje rblsmtpd pozwalają na specyfikację więcej niż jednej bazy RBL (do 8 włącznie, jednak można tę liczbę zwiększyć poprzez zmianę stałej w rblsmtpd.c). Tymczasem linijka /etc/inetd.conf nie może mieć więcej, niż 255 znaków. Aby sobie poradzić z tym problemem, należy utworzyć skrypt shella, np. /var/qmail/bin/rbl, o przykładowej treści: #!/bin/sh exec \ /var/qmail/bin/rblsmtpd \ -r relays.ordb.org \ -r relays.osirusoft.com \ -r spews.relays.osirusoft.com \ -r xbl.selwerd.cx \ -r orbs.dorkslayers.com \ -r bl.spamcop.net \ -r blackholes.five-ten-sg.com \ -r inputs.orbz.org \ -r block.blars.org \ -r blacklist.spambag.org \ -r relays.visi.com \ -r dev.null.dk \ -r spammers.v6net.org \ -r dnsbl.njabl.org \ -r spamstop.atcom.net.pl \ Skrypt zawiera wywołanie rblsmtpd z wszystkimi interesującymi nas bazami. Podany powyżej przykład zawiera więcej niż 8 serwerów, a więc należy wybrać interesujące, lub zwiększyć górną granicę w źródłach. Polecenie exec jest konieczne, aby proces shella został zastąpiony przez proces rblsmtpd. Inaczej utworzy się proces potomy i całość nie będzie działać. Natomiast ciąg (mało znana konstrukcja shella), to wszystkie parametry skryptu wejściowego, w tym przypadku dołączane do wywołania rblsmtpd. Przeprowadzone próby wykazały, iż mimo uruchamiania rblsmtpd z wszystkimi podanymi w powyższym skrypcie bazami, opóźnienie spowodowane ich odpytywaniem nie przekracza 20 sekund. Można sobie jeszcze na to pozwolić bez żadnych negatywnych konsekwencji dla transferu poczty. Jeśli domena ma kilka MX-ów, wszystkie powinny mieć zainstalowany rblsmtpd, inaczej w razie awarii MX-a głównego filtrowanie przestanie działać. Skuteczność rblsmtpd zależy od zastosowanej bazy. W razie zastosowania kilku dobrych baz, filtrowanie spamu jest bardzo sprawne. Przykład - po zainstalowaniu na serwerze, na który przychodziło dziennie ponad 10 spamów na większość kont, przez 5 dni działania nie pojawił się ani jeden spam. Nie odnotowano również utraty jakiejkolwiek chcianej przesyłki. 13

14 3.2. Smtp-poplock W przypadku, gdy z naszego serwera korzystają osoby wdzwaniające się przez modem, trzeba im umożliwić wysyłkę swoich listów. Standardowo qmail-smtpd pozwala na relaying wyłącznie ze sztywno zadeklarowanych adresów. Konieczne jest rozwiązanie dodające do tej listy tymczasowo inne adresy, z których chwilowo pracują zainteresowane osoby. Smtp-poplock [4] otwiera relay a tylko dla tych adresów, z których odbyła się zakończona powodzeniem sesja POP3. Jeśli użytkownik chce wysyłać przez serwer listy, powinien sprawdzić pocztę tym protokołem i od tego momentu ma możliwość wysyłania listów przez 10 minut. Pakiet składa się z kilku programów. Pierwszym z nich jest readlog, czytający ze standardowego wyjścia plik logu demona POP3. Zawartością tego pliku można go karmić na kilka możliwych sposobów. Najczęściej ustawia się wszystko tak, że demon POP3 przekazuje dane do syslogd, który zrzuca te dane do logu, a dodatkowo do potoku nazwanego (named pipe). Z tego potoku czyta readlog. Taką konfigurację zapewnia następujący wpis w pliku /etc/smtp-poplock.conf: $readfile = "/var/smtp-poplock/fifo"; $readfile_isfifo = 1; $logpopauth_where = " /var/qmail/bin/splogger qmail-pop3d"; Aby syslog zapisywał do tego potoku, dodajemy następującą linijkę w /etc/syslogd.conf. mail.* /var/smtp-poplock/fifo Po restarcie przez kill -1 syslogd przekazuje wszystkie komunikaty nie tylko do logu, ale i do nazwanego potoku, który jest czytany przez program readlog. Wywołanie tego ostatniego trzeba dodać do skryptów startowych systemu. Należy jeszcze dopisać do cron a wywoływanie co minutę polecenia fifo-safety poprzez dopisanie do /etc/crontab: * * * * * root fifo-safety Bardziej skomplikowanym wariantem jest odczyt kolejnych wpisów z logu przez tail -f: $readfile = "tail -f /var/log/maillog "; $readfile_isfifo = 0; $logpopauth_where = " /var/qmail/bin/splogger qmail-pop3d"; Wariant ten jest wykorzystywany rzadko, gdyż jest mało wydajny i narzuca konieczność restartu programów w momencie rotacji logu (konfiguracja opisana w dokumentacji). Analiza logu polega na wyławianiu skutecznych połączeń POP3 i zapisywaniu adresów w /var/smtppoplock/dbfile. Za obsługę połączeń odpowiada program relaylock, który ma pod względem składni działanie analogiczne do rblsmtpd. Jeżeli mamy w /etc/inetd.conf linijkę: smtp stream tcp nowait qmaild /var/qmail/bin/tcp-env tcp-env \ /var/qmail/bin/qmail-smtpd...wystarczy zamienić ją na: 14

15 smtp stream tcp nowait qmaild /var/qmail/bin/tcp-env tcp-env \ /usr/sbin/relaylock /var/qmail/bin/qmail-smtpd W zależności od wersji systemu składnia linijki może być nieco inna (np. dodatkowe wywołanie tcpd). W tej sytuacji należy pozostawić wszystko bez zmian, dodając tylko wywołanie relaylock przed qmail-smtpd. Program relaylock sprawdza adres IP, porównując go z listą tworzoną na podstawie analizy logów. Jeśli adres znajduje się na liście, ustawia zmienną RELAYCLIENT, co umożliwia przyjęcie poczty. Jeśli qmail-smtpd uruchamiany jest przez tcpserver (wariant zalecany), należy zastosować następujące polecenie do uruchomienia: supervise /var/run/qmail-smtpd \ tcpserver \ -u perl -e print scalar getpwnam qmaild \ -g perl -e print scalar getgrnam nofiles \ -c 40 -v 0 smtp \ /var/qmail/bin/tcp-env \ relaylock \ /var/qmail/bin/qmail-smtpd \ 2>&1 /var/qmail/bin/splogger smtpd 3 & W trakcie pracy pakietu można zobaczyć poleceniem showallowed wszystkie umieszczone w bazie adresy, wraz z terminem ważności. Można również dodać pewne adresy na stałe, poprzez dopisanie ich do pliku /etc/smtp-poplock.satic allowed Qconfirm Qconfirm jest programem służącym do specyficznej filtracji poczty [5]. Przepuszcza pocztę wyłącznie od określonej grupy nadawców, którzy już wcześniej do danej osoby pisali. Jeśli ktoś napisze list po raz pierwszy, otrzymuje informację zwrotną, na którą musi odpowiedzieć. Dopiero wtedy jest dopisywany na listę uprawnionych nadawców, a list dostarczany do adresata. Rozwiązanie to ma na celu eliminację niechcianych przesyłek. Instalacja programu polega na rozpakowaniu źródłowego tar.gz i jego kompilacji, która przebiega bezproblemowo na większości systemów. Po instalacji o jego ewentualnym włączeniu decyduje każdy użytkownik. Pierwszym krokiem jest utworzenie w katalogu domowym podkatalogu.qconfirm z odpowiednią strukturą. Będą tam przechowywane adresy i wszystkie ustawienia. Czynimy to poleceniem: qconfirm-conf ~/.qconfirm Aby włączyć mechanizm weryfikacji, należy w pliku.qmail dodać linię: envdir.qconfirm/conf qconfirm-check W zależności od konfiguracji naszej poczty linię tę trzeba dodać do jednego lub wielu plików. Można również dla pierwszych testów utworzyć plik np..qmail-test i tylko tam umieścić wywołanie programu. Po pomyślnej konfiguracji i testowaniu tego tymczasowego adresu wywołanie wstawiamy w pozostałych plikach. 15

16 Nadejście listu spowoduje odesłanie prośby o potwierdzenie, której nagłówek i treść znajduje się w.qconfirm/msg/request. Prośba ta wysyłana jest z rozszerzonego, niepowtarzalnego adresu, dla którego tymczasowo tworzony jest odpowiedni plik.qmail-... List jest przechowywany do czasu potwierdzenia w kolejce qmaila (proces qmail-local otrzymuje kod tymczasowej niemożności dostarczenia poczty). Nadejście odpowiedzi powoduje dodanie nadawcy do dozwolonych adresów, skasowanie tego pliku, oraz dostarczenie wiadomości do adresata. Nadawca otrzymuje wtedy potwierdzenie dostarczenia, o nagłówku i treści zawartej w.qconfirm/msg/acknowledge. Polecenie qconfirm list pending powoduje wyświetlenie adresów oczekujących w kolejce, qconfirm list ok listuje adresy już dopuszczone, zaś qconfirm list bad wyświetla czarną listę. Obok adresów podana jest data i godzina wprowadzenia adresu na tę listę (czyli wysłania prośby dla pending i otrzymania potwierdzenia dla ok). Istnieje możliwość ręcznego zarządzania programem 14. Oto przykłady: qconfirm accept - wpisuje na listę adresów dopuszczonych. Jeśli jakieś listy z tego adresu oczekiwały w pending, zostają one dostarczone, a nadawca dostaje maila z adnotacją ręcznej akceptacji. Poleceniem tym można też dodawać adresy, od których nigdy nie przyszły żadne wiadomości. qconfirm accept - akceptuje wszystkie maile od qconfirm accept.domena.pl - akceptuje maile z domeny domena.pl i wszystkich poddomen. qconfirm accept - akceptuje maile z listy domena.pl, zarządzanej programem ezmlm. qconfirm bounce - powoduje zwrot wiadomości od Jest to polecenie jednorazowe i nie powoduje dopisania na jakąkolwiek listę (następny mail znowu zaowocuje prośbą o potwierdzenie). qconfirm drop - powoduje skasowanie wiadomości z tego adresu bez wygenerowania zwrotu; również nie dodaje do żadnej listy. W katalogu.qconfirm/pending/ znajdują się pliki odpowiadające om nadawców. Qconfirm sprawdza ich prawa dostępu i na tej podstawie decyduje o dalszym losie przesyłek. Dzięki temu istnieje prosty sposób na dostarczenie, odrzucenie, czy skasowanie wielu przesyłek naraz, poprzez wykonanie polecenia chmod na tych plikach. Odpowiednia operacja zależy od atrybutów: dostarczenie (accept) zwrot (bounce) skasowanie (drop) Zatem aby np. skasować wszystkie czekające wiadomości wystarczy napisać chmod 0000 /.qconfirm/pending/*. Obsługa domen wirtualnych niesie za sobą konieczność niewielkiej modyfikacji konfiguracji. Jeśli np. plik virtualdomains zawiera wpis: domenka.org:user-domenka 14 Operacje ręcznego potwierdzania, odbijania i kasowania wiadomości nie dzieją się w chwili ich wpisania, lecz później, wraz z nadchodzeniem kolejnych przesyłek. 16

17 wówczas należy wpisać linijkę: user-domenkado pliku user/.qconfirm/conf/qconfirm PREPEND. Qconfirm może również być wstępnym ogniwem weryfikacji nadawców piszących na listę dyskusyjną opartą o ezmlm. Pierwszym krokiem jest polecenie qconfirm-conf katalog listy/.qconfirm, tworzące katalog konfiguracyjny listy. Jeśli lista jest otwarta i chcemy tylko potwierdzeń od osoby piszącej na nią pierwszy raz, wpisujemy na początek pliku.qmail-lista obsługującego listę: envdir lista/.qconfirm/conf qconfirm-check -mn Jeśli tylko osoby zapisane mogą pisać na listę, linijka powinna ulec pewnej modyfikacji: envdir lista/.qconfirm/conf qconfirm-check -mn ezmlm-issubn ~/list-test Niektóre prośby o potwierdzenie, generowane przez qconfirm, ze zrozumiałych względów nie mogą trafić do nadawcy (spam, nieistniejące adresy). Odbijają się więc ponownie i trafiają do postmastera. Lepiej jednak skorzystać z programu qconfirm-return, służącego do obsługi zwrotów. Na samym początku wybieramy adres do ich obsługi. Załóżmy, że konto ma obsługiwać zwroty na adresie Tworzymy na początku plik.qmailbounces, w którym wpisujemy: qconfirm-return.qconfirm...po czym tworzymy pusty katalog /.qconfirm/return. Do powyższego pliku należy dopisać jeszcze drugą linijkę, opisującą postępowanie z pocztą, która nie będzie rozpoznana jako zwrot (np. kierujemy ją do jakiegoś pliku celem okresowego przejrzenia). Aby zwroty trafiały na ten adres, należy odnaleźć wpis Return-Path: <> w /.qconfirm- /msg/request i zamienić go na: Return-Path: W takiej konfiguracji kilkakrotne otrzymanie zwrotu zaowocuje automatycznym skasowaniem (dropping) wiadomości bez przetrzymywania jej w kolejce. Istnieje również możliwość zarządzania programem przy pomocy odpowiednio spreparowanych i. Służy do tego program qconfirm-control. Na początku należy utworzyć katalog /.qconfirm/control/ 15. Następnie wybieramy adres, który będzie służył do obsługi, np. dla konta może to być Aby adres uaktywnić, do.qmail-controldefault wpisujemy: envdir.qconfirm/conf qconfirm-control 15 Katalog ten musi mieć koniecznie zabrane prawa dla pozostałych użytkowników (np. drwxr-x---), inaczej będą generowane zwroty z adnotacją not authorized. Szczegół ten nie jest nigdzie zaznaczony w dokumentacji, konieczna była analiza źródeł. 17

18 Ostatnim krokiem jest wskazanie adresu uprawnionego do wydawania poleceń administracyjnych. Umieszcza się go w pliku /.qconfirm/conf/qcontrol OWNER, np. poprzez polecenie: echo > ~/.qconfirm/conf/qcontrol_owner Zarządzanie kolejką rozpoczyna się wysyłając pusty list na adres (uwaga na kreskę Odpowiedź jest wysyłana do QCONTROL OWNER i ma następującą postać: _09:39: _09:03: _08:49: _07:34: _06:46: _06:18: _04:13: _04:05:55 Odpowiadamy na to np. tak: > _09:39:29 > _09:03:30 > _08:49:06 bounce > _07:34:58 accept > _06:46:52 > _06:18:07 > _04:13:46 > _04:05:55 drop thanks. Nasze żądania są przetwarzane przez qconfirm-control, co owocuje następującym mailem: 18

19 >> _09:39:29 >> _09:03:30 >> _08:49:06 > bounce bounce. bounce. bounce. >> _07:34:58 > accept accept. >> _06:46:52 >> _06:18:07 >> _04:13:46 >> _04:05:55 > drop drop. drop. drop. drop. > > thanks. Removing temporary authorization. Stopping processing here. W treści maila z komendami można umieszczać komendy typu accept co pozwala na dodawanie adresów innych, niż na liście oczekujących Qdated Pakiet ten pozwala na generowanie adresów o określonym terminie ważności [6]. Adresy takie są bezużyteczne dla spamera. Każdy adres zawiera precyzyjnie określoną chwilę wygenerowania, tzw. stempel czasowy (timestamp), oraz kryptograficzną sumę kontrolną, uniemożliwiającą proste stworzenie aktualnie ważnego adresu. Instalacja polega na wykonaniu następujących poleceń: tar xfvz qdated-0.51.tar.gz cd mail/qdated-0.51 package/install Po instalacji konieczne jest wygenerowanie klucza kryptograficznego, który będzie użyty do generowania adresów. Każdy użytkownik ma własny klucz, zatem każdy musi zrobić to we własnym zakresie. W tym celu wykonujemy polecenie qdated-makekey, bez żadnych parametrów. Zapisuje ono losowy klucz kryptograficzny w pliku ~/.qdated-key. Zaleca się wykonanie kopii zapasowej tego pliku 16. Kolejnym krokiem jest ustalenie prefiksu dla używanych adresów. Załóżmy, że użytkownik chce, aby jego adresy miały format Wystarczy więc stworzyć plik.qmail-qdated-default z regułami dotyczącymi takiej poczty. Jako pierwszą linię wstawiamy po prostu: 16 Brak tego pliku lub niemożność odczytu zaowocuje domyślnym dostarczaniem wszystkich przesyłek, jednak po wygenerowaniu nowego klucza stare adresy przestaną działać. 19

20 qdated-check Polecenie to ma opcjonalny argument, określający czas (w sekundach) ważności adresu od momentu jego wygenerowania. Standardowo jest to sekund, czyli tydzień. Aby wygenerować adres, wpisujemy po prostu polecenie qdated-now. Jego wynik wygląda np. tak: $ qdated-now jsidheon $ W tym przypadku pełny adres ma postać Ciąg cyfrowy zawiera moment utworzenia, wyrażony w sekundach (epoch time). Uzupełnia go ciąg liter, będący rezultatem zaszyfrowania tego ciągu kluczem z ~/.qdated-key. Bez znajomości tego klucza (a zwykle nie ma doń dostępu nikt poza właścicielem) nie da się uzyskać aktualnego, ważnego w danym momencie adresu. Aby pisać z dynamicznie generowanych adresów przy użyciu mutta, należy do wywoływać następująco: mutt -e "my_hdr From: User <user-dated- Podaną powyżej linijkę można wstawić do pliku.muttrc, jednak przez cały czas pracy programu będzie używany jeden adres, stworzony w momencie uruchamiania. Istnieje możliwość zamieszczenia aktualnego adresu na stronie www. W katalogu domowym użytkownika powinien znaleźć się skrypt, wpisujący aktualny adres i datę do dwóch plików w katalogu strony. Skrypt ten wywołujemy z cron a (regularne uruchamianie), lub też dopisujemy na początek plików.qmail (uruchamianie w momencie nadejścia poczty, wtedy skrypt musi zwracać 0). Oto przykładowy kod skryptu: #!/bin/sh echo "<a href=\"mailto:user-qdated- \ > ~/www/ .inc echo "user-qdated- >> ~/www/ .inc date > ~/www/date.inc Pliki tworzące się w katalogu strony (zawierające adres i datę jego utworzenia) można wtedy włączać do treści poprzez instrukcję include języka PHP lub analogiczną dyrektywę SSI Pozostałe dodatki Opisane powyżej rozszerzenia to oczywiście nie wszystko. Pełny wykaz wszystkich dodatków, patchy i innych drobiazgów znajduje się zawsze na stronie domowej qmaila [1]. Zasoby te czynią ten MTA szybkim, stosunkowo bezpiecznym 17 i bardzo uniwersalnym narzędziem. 17 Każdy patch założony na kod źródłowy może to bezpieczeństwo obniżać, więc można tak powiedzieć tylko o kompilacji kodu bez żadnych poprawek. 20

Qmail radość listonosza. Autorzy: Bartosz Krupowski, Marcin Landoch IVFDS

Qmail radość listonosza. Autorzy: Bartosz Krupowski, Marcin Landoch IVFDS Qmail radość listonosza Autorzy: Bartosz Krupowski, Marcin Landoch IVFDS 1 STRESZCZENIE Artykuł jest przedstawieniem podstawowej konfiguracji jednego z najpopularniejszych agentów MTA (Mail Transfer Agent)

Bardziej szczegółowo

Krótka instrukcja instalacji

Krótka instrukcja instalacji Krótka instrukcja instalacji Spis treści Krok 1 Pobieranie plików instalacyjnych Krok 2 Ekran powitalny Krok 3 Umowa licencyjna Krok 4 Wybór miejsca instalacji Krok 5 Informacje rejestracyjne Krok 6 Rozpoczęcie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji funkcji skanowania

Instrukcja konfiguracji funkcji skanowania Instrukcja konfiguracji funkcji skanowania WorkCentre M123/M128 WorkCentre Pro 123/128 701P42171_PL 2004. Wszystkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie bez zezwolenia przedstawionych materiałów i informacji

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja konta pocztowego w Thunderbird

Konfiguracja konta pocztowego w Thunderbird Konfiguracja konta pocztowego w Thunderbird Sygnity SA 2013 Wszystkie prawa zastrzeżone. Znaki firmowe oraz towarowe użyte w opracowaniu są prawną własnością ich właścicieli. Autor dokumentacji: Magdalena

Bardziej szczegółowo

VinCent Administrator

VinCent Administrator VinCent Administrator Moduł Zarządzania podatnikami Krótka instrukcja obsługi ver. 1.01 Zielona Góra, grudzień 2005 1. Przeznaczenie programu Program VinCent Administrator przeznaczony jest dla administratorów

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja programu pocztowego Mozilla Thunderbird do pracy w sieci NEO.pl

Konfiguracja programu pocztowego Mozilla Thunderbird do pracy w sieci NEO.pl Konfiguracja programu pocztowego Mozilla Thunderbird do pracy w sieci NEO.pl neo.pl ogólnopolski dostawca usług internetowych ul. Gen. Dąbrowskiego 38-40, 70-100 Szczecin tel. (091) 4244222, fax: (091)

Bardziej szczegółowo

Skrócony podręcznik dla partnerów

Skrócony podręcznik dla partnerów Skrócony podręcznik dla partnerów Zapraszamy Dziękujemy za wybranie usługi GFI MAX MailProtection (dawniej Katharion ). Firma GFI będąca liderem walki ze spamem dokłada wszelkich starań, aby zapewnić użytkownikom

Bardziej szczegółowo

Sms. v.1.1.0. Strona 1 z 17. FUTURE-SOFT SP. Z O.O. ul. Gosławicka2/215 45-446, Opole tel. +48667700732 sales@future-soft.pl NIP: 599-316-99-06

Sms. v.1.1.0. Strona 1 z 17. FUTURE-SOFT SP. Z O.O. ul. Gosławicka2/215 45-446, Opole tel. +48667700732 sales@future-soft.pl NIP: 599-316-99-06 Sms (Moduł Magento) v.1.1.0 Strona 1 z 17 Spis treści Instalacja.... 3 Konfiguracja.... 3 Podgląd... 4 Główna konfiguracja modułu.... 5 Konfiguracja klienta.... 6 Rejestracja nowego konta... 6 Odzyskiwanie

Bardziej szczegółowo

1 Moduł E-mail. 1.1 Konfigurowanie Modułu E-mail

1 Moduł E-mail. 1.1 Konfigurowanie Modułu E-mail 1 Moduł E-mail Moduł E-mail daje użytkownikowi Systemu możliwość wysyłania wiadomości e-mail poprzez istniejące konto SMTP. System Vision może używać go do wysyłania informacji o zdefiniowanych w jednostce

Bardziej szczegółowo

Data modyfikacji: 2013-08-14

Data modyfikacji: 2013-08-14 Data modyfikacji: 2013-08-14 Co zawiera ten dokument: Ten dokument przedstawia, w jaki sposób zainstalować program Kancelaris PLUS 4 za pomocą standardowego instalatora na serwerze MySQL w wersji 5.0 i

Bardziej szczegółowo

ABA-X3 PXES v. 1.5.0 Podręczna instrukcja administratora. FUNKCJE SIECIOWE Licencja FDL (bez prawa wprowadzania zmian)

ABA-X3 PXES v. 1.5.0 Podręczna instrukcja administratora. FUNKCJE SIECIOWE Licencja FDL (bez prawa wprowadzania zmian) Grupa Ustawienia Sieciowe umożliwia skonfigurowanie podstawowych parametrów terminala: Interfejs ETH0 Umożliwia wybór ustawień podstawowego interfejsu sieciowego. W przypadku wyboru DHCP adres oraz inne

Bardziej szczegółowo

Rozdział ten zawiera informacje na temat zarządzania Modułem Modbus TCP oraz jego konfiguracji.

Rozdział ten zawiera informacje na temat zarządzania Modułem Modbus TCP oraz jego konfiguracji. 1 Moduł Modbus TCP Moduł Modbus TCP daje użytkownikowi Systemu Vision możliwość zapisu oraz odczytu rejestrów urządzeń, które obsługują protokół Modbus TCP. Zapewnia on odwzorowanie rejestrów urządzeń

Bardziej szczegółowo

Manual konfiguracji konta dla fax2mail

Manual konfiguracji konta dla fax2mail Manual konfiguracji konta dla fax2mail Spis treści 1 AKTYWACJA KONTA FAX2MAIL... 3 2 KONFIGURACJA KONTA FAX2MAIL MS OUTLOOK 2003... 5 3 KONFIGURACJA KONTA FAX2MAIL MS OUTLOOK 2010... 11 4 KONFIGURACJA

Bardziej szczegółowo

Internetowy serwis Era mail Aplikacja sieci Web

Internetowy serwis Era mail Aplikacja sieci Web Internetowy serwis Era mail Aplikacja sieci Web (www.login.eramail.pl) INSTRUKCJA OBSŁUGI Spis treści Internetowy serwis Era mail dostępny przez komputer z podłączeniem do Internetu (aplikacja sieci Web)

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja programu pocztowego dla kont w domenie spcsk.pl

Konfiguracja programu pocztowego dla kont w domenie spcsk.pl dla kont w domenie spcsk.pl 24 lutego 2012 Spis treści 1 Informacje ogólne 1 2 Konfiguracja programu Mozilla Thunderbird 2 3 Konfiguracja innych klientów poczty 10 4 Pytania i odpowiedzi 10 1 Informacje

Bardziej szczegółowo

instrukcja INSTALACJI www.piersa.pl APi_proxy

instrukcja INSTALACJI www.piersa.pl APi_proxy instrukcja INSTALACJI 1 1. Instalacja Proces instalacji jest prosty wgrywamy pliki na serwer nadajemy prawa chmod 777 lub 755 dla katalogu w którym znajduje się aplikacja przeważnie będzie to katalog public_html

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian w programie SysLoger

Wykaz zmian w programie SysLoger Wykaz zmian w programie SysLoger Pierwsza wersja programu 1.0.0.1 powstała we wrześniu 2011. Funkcjonalność pierwszej wersji programu: 1. Zapis logów do pliku tekstowego, 2. Powiadamianie e-mail tylko

Bardziej szczegółowo

System operacyjny Linux

System operacyjny Linux Paweł Rajba pawel.rajba@continet.pl http://kursy24.eu/ Zawartość modułu 2 Instalacja opensuse Przygotowanie do instalacji Konfiguracja instalacji Zakończenie instalacji Instalacja oprogramowania Program

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja programu MS Outlook 2007 dla poczty w hostingu Sprint Data Center

Konfiguracja programu MS Outlook 2007 dla poczty w hostingu Sprint Data Center Konfiguracja programu MS Outlook 2007 dla poczty w hostingu Sprint Data Center Spis treści Konfiguracja Microsoft Outlook 2007... 3 Konfiguracja dla POP3... 7 Konfiguracja dla IMAP... 11 Sprawdzenie poprawności

Bardziej szczegółowo

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji - wersja dokumentu 1.3-19.08.2014 Spis treści 1 Wstęp... 4 1.1 Cel dokumentu... 4 1.2 Powiązane dokumenty...

Bardziej szczegółowo

Współpraca z platformą Emp@tia. dokumentacja techniczna

Współpraca z platformą Emp@tia. dokumentacja techniczna Współpraca z platformą Emp@tia dokumentacja techniczna INFO-R Spółka Jawna - 2013 43-430 Pogórze, ul. Baziowa 29, tel. (33) 479 93 29, (33) 479 93 89 fax (33) 853 04 06 e-mail: admin@ops.strefa.pl Strona1

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007)

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Instrukcja numer D1/05_03/Z Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Opiekun pracowni internetowej cz. 1 Ręczne zakładanie kont użytkowników (D1) Jak ręcznie założyć konto w systemie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do programu DoUPS 1.0

Instrukcja do programu DoUPS 1.0 Instrukcja do programu DoUPS 1.0 Program DoUPS 1.0 pozwala w prosty sposób wykorzystać dane z systemu sprzedaży Subiekt GT do generowania listów przewozowych dla firmy kurierskiej UPS w połączeniu z bezpłatnym

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED Podręcznik użytkownika Katowice 2010 Producent programu: KAMSOFT S.A. ul. 1 Maja 133 40-235 Katowice Telefon: (0-32) 209-07-05 Fax:

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji v2.0 Easy Service Manager

Instrukcja instalacji v2.0 Easy Service Manager Instrukcja instalacji v2.0 Easy Service Manager 1. Instalacja aplikacji. Aplikacja składa się z trzech komponentów: - serwer baz danych Firebird 1.5.5, - sterownik Firebird ODBC, - aplikacja kliencka Easy

Bardziej szczegółowo

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main.

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main. Część XVI C++ Funkcje Jeśli nasz program rozrósł się już do kilkudziesięciu linijek, warto pomyśleć o jego podziale na mniejsze części. Poznajmy więc funkcje. Szybko się przekonamy, że funkcja to bardzo

Bardziej szczegółowo

Sieciowa instalacja Sekafi 3 SQL

Sieciowa instalacja Sekafi 3 SQL Sieciowa instalacja Sekafi 3 SQL Niniejsza instrukcja opisuje instalację Sekafi 3 SQL w wersji sieciowej, z zewnętrznym serwerem bazy danych. Jeśli wymagana jest praca jednostanowiskowa, należy postępować

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do programu DoDHL 1.5

Instrukcja do programu DoDHL 1.5 Instrukcja do programu DoDHL 1.5 Program DoDHL 1.5 pozwala w prosty sposób wykorzystać dane z systemu sprzedaży Subiekt GT do generowania listów przewozowych dla firmy kurierskiej DHL w połączeniu z bezpłatnym

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie Nr 7 Instalacja oraz konfiguracja wskazanego systemu operacyjnego

Ćwiczenie Nr 7 Instalacja oraz konfiguracja wskazanego systemu operacyjnego Ćwiczenie Nr 7 Instalacja oraz konfiguracja wskazanego systemu operacyjnego Cel ćwiczenia: Celem zajęć jest zdobycie doświadczenia i umiejętności instalacji systemu operacyjnego z rodziny Unix bez wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Praca w programie dodawanie pisma.

Praca w programie dodawanie pisma. Praca w programie dodawanie pisma. Wybór zakładki z danymi z Currendy (1) (tylko w przypadku włączenia opcji korzystania z danych Currendy). Wyszukanie i wybranie pisma. Po wybraniu wiersza dane z Currendy

Bardziej szczegółowo

Certyfikat Certum Basic ID. Instrukcja dla użytkowników Windows Vista. wersja 1.3 UNIZETO TECHNOLOGIES SA

Certyfikat Certum Basic ID. Instrukcja dla użytkowników Windows Vista. wersja 1.3 UNIZETO TECHNOLOGIES SA Certyfikat Certum Basic ID Instrukcja dla użytkowników Windows Vista wersja 1.3 Spis treści 1. INSTALACJA CERTYFIKATU... 3 1.1. KLUCZ ZAPISANY BEZPOŚREDNIO DO PRZEGLĄDARKI (NA TYM KOMPUTERZE),... 3 1.2.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla użytkowników Windows Vista Certyfikat Certum Basic ID

Instrukcja dla użytkowników Windows Vista Certyfikat Certum Basic ID Instrukcja dla użytkowników Windows Vista Certyfikat Certum Basic ID wersja 1.3 Spis treści 1. INSTALACJA CERTYFIKATU... 3 1.1. KLUCZ ZAPISANY BEZPOŚREDNIO DO PRZEGLĄDARKI (NA TYM KOMPUTERZE),... 3 1.2.

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian w programie SysLoger

Wykaz zmian w programie SysLoger Wykaz zmian w programie SysLoger Pierwsza wersja programu 1.0.0.1 powstała we wrześniu 2011. Funkcjonalność pierwszej wersji programu: 1. Zapis logów do pliku tekstowego, 2. Powiadamianie e-mail tylko

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do programu DoGLS 1.0

Instrukcja do programu DoGLS 1.0 Instrukcja do programu DoGLS 1.0 Program DoGLS 1.0 pozwala w prosty sposób wykorzystać dane z systemu sprzedaży Subiekt GT do generowania listów przewozowych dla firmy kurierskiej GLS w połączeniu z bezpłatnym

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do programu Do7ki 1.0

Instrukcja do programu Do7ki 1.0 Instrukcja do programu Do7ki 1.0 Program Do7ki 1.0 pozwala w prosty sposób wykorzystać dane z systemu sprzedaży Subiekt GT do generowania listów przewozowych dla firmy kurierskiej SIÓDEMKA w połączeniu

Bardziej szczegółowo

Usługi sieciowe systemu Linux

Usługi sieciowe systemu Linux Usługi sieciowe systemu Linux 1. Serwer WWW Najpopularniejszym serwerem WWW jest Apache, dostępny dla wielu platform i rozprowadzany w pakietach httpd. Serwer Apache bardzo często jest wykorzystywany do

Bardziej szczegółowo

4. Podstawowa konfiguracja

4. Podstawowa konfiguracja 4. Podstawowa konfiguracja Po pierwszym zalogowaniu się do urządzenia należy zweryfikować poprawność licencji. Można to zrobić na jednym z widżetów panelu kontrolnego. Wstępną konfigurację można podzielić

Bardziej szczegółowo

Pomoc dla http://host.nask.pl/ 31.12.2012 r.

Pomoc dla http://host.nask.pl/ 31.12.2012 r. Pomoc dla http://host.nask.pl/ 31.12.2012 r. Spis treści Kontakt... 2 Logowanie do konta pocztowego przez WWW... 3 Logowanie do panelu administracyjnego... 4 Konfiguracja klienta pocztowego... 7 Umieszczanie

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie modułu płatności eservice. dla systemu Magento 1.4 1.9

Wdrożenie modułu płatności eservice. dla systemu Magento 1.4 1.9 Wdrożenie modułu płatności eservice dla systemu Magento 1.4 1.9 - dokumentacja techniczna Wer. 01 Warszawa, styczeń 2014 1 Spis treści: 1 Wstęp... 3 1.1 Przeznaczenie dokumentu... 3 1.2 Przygotowanie do

Bardziej szczegółowo

Na podstawie: Kirch O., Dawson T. 2000: LINUX podręcznik administratora sieci. Wydawnictwo RM, Warszawa. FILTROWANIE IP

Na podstawie: Kirch O., Dawson T. 2000: LINUX podręcznik administratora sieci. Wydawnictwo RM, Warszawa. FILTROWANIE IP FILTROWANIE IP mechanizm decydujący, które typy datagramów IP mają być odebrane, które odrzucone. Odrzucenie oznacza usunięcie, zignorowanie datagramów, tak jakby nie zostały w ogóle odebrane. funkcja

Bardziej szczegółowo

Graficzny terminal sieciowy ABA-X3. część druga. Podstawowa konfiguracja terminala

Graficzny terminal sieciowy ABA-X3. część druga. Podstawowa konfiguracja terminala Graficzny terminal sieciowy ABA-X3 część druga Podstawowa konfiguracja terminala Opracował: Tomasz Barbaszewski Ustawianie interfejsu sieciowego: Podczas pierwszego uruchomienia terminala: Program do konfiguracji

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian w programie Win Admin Replikator

Wykaz zmian w programie Win Admin Replikator Wykaz zmian w programie Win Admin Replikator Pierwsza wersja programu 1.0.0.0 powstała w czerwcu 2010. kod źródłowy programu zawiera ponad 6 900 wierszy. Modyfikacje/zmiany w wersji 1.0.4.0 (październik

Bardziej szczegółowo

KONFIGURACJA KONTA POCZTOWEGO DO POBRANIA WIADOMOŚCI Z OBECNEGO SERWERA POCZTOWEGO. Zespół Systemów Sieciowych

KONFIGURACJA KONTA POCZTOWEGO DO POBRANIA WIADOMOŚCI Z OBECNEGO SERWERA POCZTOWEGO. Zespół Systemów Sieciowych KONFIGURACJA KONTA POCZTOWEGO DO POBRANIA WIADOMOŚCI Z OBECNEGO SERWERA POCZTOWEGO Zespół Systemów Sieciowych Spis treści 1. Konfiguracja klienta pocztowego Outlook Express 3 2. Konfiguracja klienta pocztowego

Bardziej szczegółowo

EuroFirma Sklep Internetowy do programów

EuroFirma Sklep Internetowy do programów EuroFirma Sklep Internetowy do programów humansoft HermesMała Firma humansoft HermesStandard Bielsko-Biała,październik 2008 do obsługi sklepu internetowego Instrukcja modułu Sklep Internetowy do programu

Bardziej szczegółowo

FAQ Systemu EKOS. 1. Jakie są wymagania techniczne dla stanowiska wprowadzania ocen?

FAQ Systemu EKOS. 1. Jakie są wymagania techniczne dla stanowiska wprowadzania ocen? 27.06.11 FAQ Systemu EKOS 1. Jakie są wymagania techniczne dla stanowiska wprowadzania ocen? Procedura rejestracji ocen wymaga podpisywania protokołów (w postaci wypełnionych formularzy InfoPath Forms

Bardziej szczegółowo

Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3

Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3 Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3 Terminale ABA-X3 od dostarczane od połowy listopada 2010 r. są wyposażane w oprogramowanie umożliwiające skanowanie podsieci w poszukiwaniu aktywnych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA INSTALACJI I KONFIGURACJI APLIKACJI WEBSOFT SITE ANALYZER 2.7.1

INSTRUKCJA INSTALACJI I KONFIGURACJI APLIKACJI WEBSOFT SITE ANALYZER 2.7.1 INSTRUKCJA INSTALACJI I KONFIGURACJI APLIKACJI WEBSOFT SITE ANALYZER 2.7.1 Producent: Lukaszjarosinski.com Nazwa oprogramowania: Websoft Site Analyzer 2.7.1 Wersja finalna: 28.02.2013 Kontakt: lukaszjarosinski@gmail.com,

Bardziej szczegółowo

1 Moduł Modbus ASCII/RTU

1 Moduł Modbus ASCII/RTU 1 Moduł Modbus ASCII/RTU Moduł Modbus ASCII/RTU daje użytkownikowi Systemu Vision możliwość komunikacji z urządzeniami za pomocą protokołu Modbus. Moduł jest konfigurowalny w taki sposób, aby umożliwiał

Bardziej szczegółowo

Najczęściej występujące problemy z instalacją i konfiguracją i ich rozwiązania.

Najczęściej występujące problemy z instalacją i konfiguracją i ich rozwiązania. Najczęściej występujące problemy z instalacją i konfiguracją i ich rozwiązania. Q. Jak uruchomić instalator? A. Trzeba nadać instalatorowi atrybut 'wykonywalny'. Można to zrobić wydając polecenie `chmod

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi aplikacji MobileRaks 1.0

Instrukcja obsługi aplikacji MobileRaks 1.0 Instrukcja obsługi aplikacji MobileRaks 1.0 str. 1 Pierwsze uruchomienie aplikacji. Podczas pierwszego uruchomienia aplikacji należy skonfigurować połączenie z serwerem synchronizacji. Należy podać numer

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie modułu płatności eservice. dla systemu oscommerce 2.3.x

Wdrożenie modułu płatności eservice. dla systemu oscommerce 2.3.x Wdrożenie modułu płatności eservice dla systemu oscommerce 2.3.x - dokumentacja techniczna Wer. 01 Warszawa, styczeń 2014 1 Spis treści: 1 Wstęp... 3 1.1 Przeznaczenie dokumentu... 3 1.2 Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Widok uruchomienia polecenia apt-get install build-essential. Rys. 2. Widok uruchomienia polecenia apt-get install apache2

Rys. 1. Widok uruchomienia polecenia apt-get install build-essential. Rys. 2. Widok uruchomienia polecenia apt-get install apache2 1. Instalacja serwera WWW Aby zainstalować serwer WWW w systemie Linux, należy wykorzystać menedżer pakietów apt-get. Polecenia które należy wpisać w terminalu użytkownika root 1 : apt-get install build-essential

Bardziej szczegółowo

Dostarczanie Poczty. beta. DNS spool. MX główny. rekordy MX dla komputera beta. MX zapasowy. alpha

Dostarczanie Poczty. beta. DNS spool. MX główny. rekordy MX dla komputera beta. MX zapasowy. alpha Dostarczanie Poczty DNS spool beta rekordy MX dla komputera beta MX główny MX zapasowy alpha Podstawowe schematy użycia Null client Pełny serwer brak uruchomionego na stałe serwera poczty serwer poczty

Bardziej szczegółowo

PGP - Pretty Good Privacy. Użycie certyfikatów niekwalifikowanych w programie PGP

PGP - Pretty Good Privacy. Użycie certyfikatów niekwalifikowanych w programie PGP PGP - Pretty Good Privacy Użycie certyfikatów niekwalifikowanych w programie PGP Spis treści: Wstęp...3 Tworzenie klucza prywatnego i certyfikatu...3 Import kluczy z przeglądarki...9 2 Wstęp PGP - to program

Bardziej szczegółowo

Instrukcja korzystania z systemu poczty NetMail 3.52. (wersja skrócona)

Instrukcja korzystania z systemu poczty NetMail 3.52. (wersja skrócona) Instrukcja korzystania z systemu poczty NetMail 3.52 (wersja skrócona) System pocztowy NetMail umożliwia użytkownikom dostęp do skrzynki pocztowej (bez konieczności logowania się z użyciem klienta sieci

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja wstępna TIN. Rozproszone repozytorium oparte o WebDAV

Dokumentacja wstępna TIN. Rozproszone repozytorium oparte o WebDAV Piotr Jarosik, Kamil Jaworski, Dominik Olędzki, Anna Stępień Dokumentacja wstępna TIN Rozproszone repozytorium oparte o WebDAV 1. Wstęp Celem projektu jest zaimplementowanie rozproszonego repozytorium

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Modułu Payu dla Moodle 2.x

Instrukcja obsługi Modułu Payu dla Moodle 2.x Instrukcja obsługi Modułu Payu dla Moodle 2.x Wersja z 10 lutego 2015r. Spis treści 1. Wymagania............................................ 1 2. Instalacja.............................................

Bardziej szczegółowo

IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII

IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII O programie Program Itelix itender Manager przeznaczony jest do zarządzania zapytaniami ofertowymi przesyłanymi za pomocą poczty elektronicznej przez firmy korzystające z systemu

Bardziej szczegółowo

Kontrola sesji w PHP HTTP jest protokołem bezstanowym (ang. stateless) nie utrzymuje stanu między dwoma transakcjami. Kontrola sesji służy do

Kontrola sesji w PHP HTTP jest protokołem bezstanowym (ang. stateless) nie utrzymuje stanu między dwoma transakcjami. Kontrola sesji służy do Sesje i ciasteczka Kontrola sesji w PHP HTTP jest protokołem bezstanowym (ang. stateless) nie utrzymuje stanu między dwoma transakcjami. Kontrola sesji służy do śledzenia użytkownika podczas jednej sesji

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja systemu NTP rekrut. Autor: Sławomir Miller

Dokumentacja systemu NTP rekrut. Autor: Sławomir Miller Dokumentacja systemu NTP rekrut Autor: Sławomir Miller 1 Spis treści: 1. Wstęp 1.1 Wprowadzenie 1.2 Zakres dokumentu 2. Instalacja 2.1 Wymagania systemowe 2.2 Początek 2.3 Prawa dostępu 2.4 Etapy instalacji

Bardziej szczegółowo

S P I S T R E Ś C I. Instrukcja obsługi

S P I S T R E Ś C I. Instrukcja obsługi S P I S T R E Ś C I Instrukcja obsługi 1. Podstawowe informacje o programie.................................................................................... 2 2. Instalacja programu.....................................................................................................

Bardziej szczegółowo

Instalacja (GM) AMXBans #1.5.1/ #1.6.1 na serwerze gry/stronie WWW. Wymagania

Instalacja (GM) AMXBans #1.5.1/ #1.6.1 na serwerze gry/stronie WWW. Wymagania Instalacja (GM) AMXBans #1.5.1/ #1.6.1 na serwerze gry/stronie WWW Wymagania Aby poprawnie zainstalować (GM) AMXBans # 1.5.1/ # 1.6.1, potrzebujemy; * Najnowsze wydanie MetaModa * Najnowsza wersja AMXMod

Bardziej szczegółowo

System archiwizacji i konserwacji baz danych MS SQL

System archiwizacji i konserwacji baz danych MS SQL System archiwizacji i konserwacji baz danych MS SQL Autor : Krzysztof Jarecki Spis treści 1. Przeznaczenie systemu... 3 2. Instalacja systemu... 4 3. Konfiguracja archiwizatora... 5 3.1 Przykład archiwizacji

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI PRZYSTAWKI PEN-01 DO PENDRIVE A

INSTRUKCJA OBSŁUGI PRZYSTAWKI PEN-01 DO PENDRIVE A INSTRUKCJA OBSŁUGI PRZYSTAWKI PEN-01 DO PENDRIVE A 1. Opis ogólny Przystawka umożliwia zapisywanie danych przesyłanych z urządzenia pomiarowego, np. z wagi, do pamięci typu pendrive (USB). Dane zapisywane

Bardziej szczegółowo

www.kwp.edu.pl Instrukcja obsługi/instalacji platformy Krok w Przedsiębiorczość Administrator platformy

www.kwp.edu.pl Instrukcja obsługi/instalacji platformy Krok w Przedsiębiorczość Administrator platformy www.kwp.edu.pl Instrukcja obsługi/instalacji platformy Krok w Przedsiębiorczość Administrator platformy Wersja: 4_23/07/2012 1 Spis treści 1. Wymagania... 3 2. Konfiguracja serwera... 3 3. Parametry konfiguracyjne

Bardziej szczegółowo

Jarosław Kuchta Administrowanie Systemami Komputerowymi. Internetowe Usługi Informacyjne

Jarosław Kuchta Administrowanie Systemami Komputerowymi. Internetowe Usługi Informacyjne Jarosław Kuchta Internetowe Usługi Informacyjne Komponenty IIS HTTP.SYS serwer HTTP zarządzanie połączeniami TCP/IP buforowanie odpowiedzi obsługa QoS (Quality of Service) obsługa plików dziennika IIS

Bardziej szczegółowo

I. Interfejs użytkownika.

I. Interfejs użytkownika. Ćwiczenia z użytkowania systemu MFG/PRO 1 I. Interfejs użytkownika. MFG/PRO w wersji eb2 umożliwia wybór użytkownikowi jednego z trzech dostępnych interfejsów graficznych: a) tekstowego (wybór z menu:

Bardziej szczegółowo

Mediatel 4B Sp. z o.o., ul. Bitwy Warszawskiej 1920 r. 7A, 02-366 Warszawa, www.mediatel.pl

Mediatel 4B Sp. z o.o., ul. Bitwy Warszawskiej 1920 r. 7A, 02-366 Warszawa, www.mediatel.pl W instrukcji znajdują się informacje dotyczące zakresu działania usługi efax oraz kilka wskazówek umożliwiających sprawne wykorzystywanie usługi wirtualnych faksów w codziennej pracy. Wysyłanie i odczytywanie

Bardziej szczegółowo

Firewall bez adresu IP

Firewall bez adresu IP Firewall bez adresu IP Jak to zrobić Janusz Janiszewski Janusz.Janiszewski@nask.pl Agenda Wstęp Jak to działa? FreeBSD Kiedy stosować? Wady i zalety Inne rozwiązania Pytania? Typy firewalli Filtry pakietów

Bardziej szczegółowo

Manual konfiguracji konta dla fax2mail

Manual konfiguracji konta dla fax2mail Manual konfiguracji konta dla fax2mail Spis treści 1 AKTYWACJA KONTA FAX2MAIL... 3 2 KONFIGURACJA KONTA FAX2MAIL MS OUTLOOK... 5 3 KONFIGURACJA KONTA FAX2MAIL MOZILLA THUNDERBIRD... 12 4 WYSYŁANIE FAXÓW...

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji programu SYSTEmSM

Instrukcja instalacji programu SYSTEmSM Instrukcja instalacji programu SYSTEmSM SYSTEmEG Sp. z o.o. Siedziba: ul. Wojrow icka 10a/14 PL 54-434 Wrocław + 48 (71) 354 47 76 Biuro: ul. Chociebuska 11 PL 54-433 Wrocław fax. + 48 (71) 358 04 99 Bank:

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA NR ART/SBS/07/01 Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA Artykuły - serwery SBS i ich wykorzystanie Instalacja i Konfiguracja oprogramowania MOL Optiva na szkolnym serwerze (SBS2000) Artykuł opisuje

Bardziej szczegółowo

I. Informacje ogólne. Jednym z takich systemów jest Mambo.

I. Informacje ogólne. Jednym z takich systemów jest Mambo. MAMBO (CMS) I. Informacje ogólne CMS, Content Management System ("system zarządzania treścią") jest to jedna lub zestaw aplikacji internetowych pozwalających na łatwe utworzenie oraz późniejszą aktualizację

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo w M875

Bezpieczeństwo w M875 Bezpieczeństwo w M875 1. Reguły zapory sieciowej Funkcje bezpieczeństwa modułu M875 zawierają Stateful Firewall. Jest to metoda filtrowania i sprawdzania pakietów, która polega na analizie nagłówków pakietów

Bardziej szczegółowo

System operacyjny Linux

System operacyjny Linux Paweł Rajba pawel.rajba@continet.pl http://kursy24.eu/ Zawartość modułu 15 DHCP Rola usługi DHCP Proces generowania dzierżawy Proces odnawienia dzierżawy Konfiguracja Agent przekazywania DHCP - 1 - Rola

Bardziej szczegółowo

1. MOZILLA THUNDERBIRD (31.3.0) 2 2. WINDOWS LIVE MAIL 2011 13 3. THE BAT HOME EDITION (6.7.7.0 32 BIT) 30

1. MOZILLA THUNDERBIRD (31.3.0) 2 2. WINDOWS LIVE MAIL 2011 13 3. THE BAT HOME EDITION (6.7.7.0 32 BIT) 30 Zakładamy, że użytkownik posiada paczkę pfx z certyfikatem I kluczem prywatnym. Poniższe informacje dotyczą wyłącznie instalacji certyfikatu własnego (z pliku pfx) oraz osoby trzeciej. 1. MOZILLA THUNDERBIRD

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji i obsługi programu Szpieg 3

Instrukcja instalacji i obsługi programu Szpieg 3 COMPUTER SERVICE CENTER 43-300 Bielsko-Biała ul. Cieszyńska 52 tel. +48 (33) 819 35 86, 819 35 87, 601 550 625 Instrukcja instalacji i obsługi programu Szpieg 3 wersja 0.0.2 123 SERWIS Sp. z o. o. ul.

Bardziej szczegółowo

Serwer poczty Postfix. Marcin Bieńkowski. Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski

Serwer poczty Postfix. Marcin Bieńkowski. Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski komputerowa Serwer poczty Postfix Marcin Bieńkowski Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski komputerowa () Serwer poczty Postfix 1 / 15 Serwery poczty Wprowadzenie Serwer SMTP: przyjmuje pocztę (port

Bardziej szczegółowo

Poradnik zetula.pl. Jak założyć konto na zetula.pl. i zabezpieczyć dane na swoim komputerze?

Poradnik zetula.pl. Jak założyć konto na zetula.pl. i zabezpieczyć dane na swoim komputerze? Poradnik zetula.pl Jak założyć konto na zetula.pl i zabezpieczyć dane na swoim komputerze? 1.Wejdź na stronę www.zetula.pl 2.Kliknij na odnośniku Utwórz nowe konto 3.Wypełnij formularz rejestracyjny. Pola

Bardziej szczegółowo

e-awizo SYSTEM POTWIERDZANIA DORĘCZEŃ POCZTY ELEKTRONICZNEJ

e-awizo SYSTEM POTWIERDZANIA DORĘCZEŃ POCZTY ELEKTRONICZNEJ e-awizo SYSTEM POTWIERDZANIA DORĘCZEŃ POCZTY ELEKTRONICZNEJ www.e-awizo.pl BrainSoft sp. z o. o. ul. Bolesława Chrobrego 14/2 65-052 Zielona Góra tel.68 455 77 44 fax 68 455 77 40 e-mail: biuro@brainsoft.pl

Bardziej szczegółowo

GRUB (GRand Unified Bootloader) - jest bootloaderem instalowanym standardowo w Ubuntu, potrafiącym obsłużyć kilka systemów jednocześnie (Multiboot).

GRUB (GRand Unified Bootloader) - jest bootloaderem instalowanym standardowo w Ubuntu, potrafiącym obsłużyć kilka systemów jednocześnie (Multiboot). GRUB (GRand Unified Bootloader) - jest bootloaderem instalowanym standardowo w Ubuntu, potrafiącym obsłużyć kilka systemów jednocześnie (Multiboot). GRUB ładuje system operacyjny do pamięci przekazuje

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi aplikacji Karty Pojazdów dla Dealerów Samochodowych

Instrukcja obsługi aplikacji Karty Pojazdów dla Dealerów Samochodowych Instrukcja obsługi aplikacji Karty Pojazdów dla Dealerów Samochodowych ver. 0.6 1 Instalacja 1. Proces instalacji należy rozpocząć od sprawdzenia, czy w systemie MS Windows jest zainstalowana aplikacja

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK Nr 3 do CZĘŚCI II SIWZ

ZAŁĄCZNIK Nr 3 do CZĘŚCI II SIWZ ZAŁĄCZNIK Nr 3 do CZĘŚCI II SIWZ WYMAGANIA BEZPIECZEŃSTWA DLA SYSTEMÓW IT Wyciąg z Polityki Bezpieczeństwa Informacji dotyczący wymagań dla systemów informatycznych. 1 Załącznik Nr 3 do Część II SIWZ Wymagania

Bardziej szczegółowo

Internetowy moduł prezentacji WIZYT KLIENTA PUP do wykorzystania np. na stronie WWW. Wstęp

Internetowy moduł prezentacji WIZYT KLIENTA PUP do wykorzystania np. na stronie WWW. Wstęp Internetowy moduł prezentacji WIZYT KLIENTA PUP do wykorzystania np. na stronie WWW. Wstęp Prezentujemy Państwu propozycję modułu aplikacji internetowej słuŝącej do prezentacji zaplanowanych wizyt klienta

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji usługi DDNS na dedykowanym serwerze dla urządzeń Internec serii i7

Instrukcja konfiguracji usługi DDNS na dedykowanym serwerze dla urządzeń Internec serii i7 Instrukcja konfiguracji usługi DDNS na dedykowanym serwerze dla urządzeń Internec serii i7 Dotyczy urządzeń: Rejestratory: i7-x76xx i7-n95xx i7-n06xx i7-x07xx i7-x08xx i7-x09xx i7-d72xx i7-d72fxx Kamery:

Bardziej szczegółowo

Przykładowa konfiguracja konta pocztowego w programie Outlook Express z wykorzystaniem MKS 2k7 (MS Windows 2000 Proessional)

Przykładowa konfiguracja konta pocztowego w programie Outlook Express z wykorzystaniem MKS 2k7 (MS Windows 2000 Proessional) Przykładowa konfiguracja konta pocztowego w programie Outlook Express z wykorzystaniem MKS 2k7 (MS Windows 2000 Proessional) KROK NR 1: Uruchamiamy program Outlook Express. Jesteśmy proszeni o nazwę tożsamości.

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo poczty elektronicznej

Bezpieczeństwo poczty elektronicznej Bezpieczeństwo poczty elektronicznej Mariusz Goch Politechnika Warszawska Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych 1 Plan prezentacji Bezpieczeństwo transportu wiadomości Problemy serwera pocztowego

Bardziej szczegółowo

Dokument opisuje sposób postępowania prowadzący do wysłania deklaracji VAT, PIT lub CIT drogą elektroniczną za pomocą funkcji systemu ADA modułu FK.

Dokument opisuje sposób postępowania prowadzący do wysłania deklaracji VAT, PIT lub CIT drogą elektroniczną za pomocą funkcji systemu ADA modułu FK. FK - EDeklaracje Dokument opisuje sposób postępowania prowadzący do wysłania deklaracji VAT, PIT lub CIT drogą elektroniczną za pomocą funkcji systemu ADA modułu FK. W założeniu przyjęto, iż użytkownik

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA INSTALACJI I KONFIGURACJI APLIKACJI WEBSOFT CEIDG MONITOR

INSTRUKCJA INSTALACJI I KONFIGURACJI APLIKACJI WEBSOFT CEIDG MONITOR INSTRUKCJA INSTALACJI I KONFIGURACJI APLIKACJI WEBSOFT CEIDG MONITOR Producent: Nazwa oprogramowania: Printec Websoft CEIDG Monitor Aktualna wersja: 1.0 Ostatnia aktualizacja: 25.01.2015 Kontakt: biuro@e-printec.com.pl,

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJE UŻYTKOWNIKÓW

INSTRUKCJE UŻYTKOWNIKÓW INSTRUKCJE 4 Konfiguracja klienta pocztowego w programie Thunderbird Opracowanie Dział Informatyzacji Biuro OIRP w Warszawie Redaktor Magdalena Jurkiewicz - 1 - Warszawa 2012 Z paska Start należy wybrać

Bardziej szczegółowo

2014 Electronics For Imaging. Informacje zawarte w niniejszej publikacji podlegają postanowieniom opisanym w dokumencie Uwagi prawne dotyczącym tego

2014 Electronics For Imaging. Informacje zawarte w niniejszej publikacji podlegają postanowieniom opisanym w dokumencie Uwagi prawne dotyczącym tego 2014 Electronics For Imaging. Informacje zawarte w niniejszej publikacji podlegają postanowieniom opisanym w dokumencie Uwagi prawne dotyczącym tego produktu. 23 czerwca 2014 Spis treści 3 Spis treści...5

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Modele rejestrowania zdarzeń systemu

Wstęp. Modele rejestrowania zdarzeń systemu Wstęp Każdy system komputerowy, niezależnie od systemu operacyjnego posiada mechanizm rejestrujący zdarzenia systemowe. Mechanizmy takie odgrywają kluczową rolę w pracy administratora takiego systemu komputerowego.

Bardziej szczegółowo

SZKOLNE KONTA POCZTOWE

SZKOLNE KONTA POCZTOWE SZKOLNE KONTA POCZTOWE INSTRUKCJA ADMINISTRATORA 1 SPIS TREŚCI Logowanie się do systemu zarządzania kontami pocztowymi... 3 Wyjaśnienie pojęd: użytkownik, alias... 3 Interfejs aplikacji EXIM po zalogowaniu

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie modułu płatności eservice. dla systemu Zen Cart 1.3.9 1.5

Wdrożenie modułu płatności eservice. dla systemu Zen Cart 1.3.9 1.5 Wdrożenie modułu płatności eservice dla systemu Zen Cart 1.3.9 1.5 - dokumentacja techniczna Wer. 01 Warszawa, styczeń 2014 1 Spis treści: 1 Wstęp... 3 1.1 Przeznaczenie dokumentu... 3 1.2 Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Nr: 12. Tytuł: UDOSTĘPNIANIE DANYCH O SPRAWACH KLIENTOM KANCELARII NA ZEWNĘTRZNYCH SERWERACH WWW. Data modyfikacji: 2012-03-08

Nr: 12. Tytuł: UDOSTĘPNIANIE DANYCH O SPRAWACH KLIENTOM KANCELARII NA ZEWNĘTRZNYCH SERWERACH WWW. Data modyfikacji: 2012-03-08 Nr: 12 Tytuł: UDOSTĘPNIANIE DANYCH O SPRAWACH KLIENTOM KANCELARII NA ZEWNĘTRZNYCH SERWERACH WWW Data modyfikacji: 2012-03-08 Co zawiera ten dokument: Ten dokument zawiera informacje o możliwościach i sposobie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika. Aplikacja dla Comarch Optima

Instrukcja użytkownika. Aplikacja dla Comarch Optima Instrukcja użytkownika Aplikacja dla Comarch Optima Instrukcja użytkownika Aplikacja dla Comarch Optima Wersja 1.1 Warszawa, Luty 2016 Strona 2 z 14 Instrukcja użytkownika Aplikacja dla Comarch Optima

Bardziej szczegółowo

1. Uruchom stronię poczta.foof.pl (pisane bez www). Powinien wyświetlić się następujący ekran

1. Uruchom stronię poczta.foof.pl (pisane bez www). Powinien wyświetlić się następujący ekran Proces rejestracji jest dokładnie opisany na stronie konkursu. Skoro jednak masz problemy upewnij się, że prawidłowo wykonujesz następujące czynności. Jeżeli w dalszym ciągu będziesz miał problemy napisz

Bardziej szczegółowo

Program dla praktyki lekarskiej

Program dla praktyki lekarskiej Program dla praktyki lekarskiej ErLab Instrukcja konfiguracji i obsługi Spis Treści 1. Wstęp... 2 2. Konfiguracja... 3 2.1. Serwer... 3 2.2. Laboratorium... 3 2.3. Punkt pobrań... 4 3. Wysyłanie skierowania...

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI APLIKACJI WEBFAX DLA

INSTRUKCJA OBSŁUGI APLIKACJI WEBFAX DLA 2014 INSTRUKCJA OBSŁUGI APLIKACJI WEBFAX DLA ADMINISTRATORA ENTERPRISE INSTRUKCJA OBSŁUGI APLIKACJI WEBFAX DLA ADMINISTRATORA ENTERPRISE OPIS KONCEPCYJNY APLIKACJI ORAZ PRZEGLĄD FUNKCJI COPYRIGHT BY UBIQUITY

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do programu Przypominacz 1.6

Instrukcja do programu Przypominacz 1.6 Instrukcja do programu Przypominacz 1.6 Program Przypominacz 1.6 pozwala w prosty sposób wykorzystać dane z systemu sprzedaży Subiekt GT do prowadzenia tzw. miękkiej windykacji poprzez wysyłanie kontrahentom

Bardziej szczegółowo