BIOTECHNOLOGIA. Zajęcia prowadzone przez Zakład Biologii Molekularnej i Zakład Regulacji Metabolizmu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BIOTECHNOLOGIA. Zajęcia prowadzone przez Zakład Biologii Molekularnej i Zakład Regulacji Metabolizmu"

Transkrypt

1 BIOTECHNOLOGIA Zajęcia prowadzone przez Zakład Biologii Molekularnej i Zakład Regulacji Metabolizmu Materiały do ćwiczeń dla studentów kierunku Biotechnologia w roku akademickim 2009/2010 opracowane przez pracowników Zakładu Biologii Molekularnej i Zakładu Regulacji Metabolizmu. Redakcja: Rafał Derlacz i Joanna Trzcińska-Danielewicz 1

2 Plan ćwiczeń: Dzień pierwszy Ekstrakcja inwertazy z drożdży piekarniczych Immobilizacja inwertazy Hydroliza roztworu sacharozy Izolowanie immunoglobulin Przygotowanie próbek do elektroforezy w żelu poliakryloamidowym z SDS Dzień drugi Elektroforeza białek w żelu poliakryloamidowym z SDS Sporządzanie krzywej wzorcowej do oznaczania cukrów redukujących Oznaczanie cukrów redukujących w pobranych próbkach Dzień trzeci Określenie wydajności reakcji hydrolizy sacharozy opracowanie wyników Analiza stopnia czystości otrzymanego preparatu IgG i wyznaczenie wielkość łańcucha lekkiego i ciężkiego na podstawie obrazu elektroforetycznego Kontakt: Rafał Derlacz Jan Fronk Zakład Regulacji Metabolizmu Zakład Biologii Molekularnej Instytut Biochemii UW Instytut Biochemii UW Budynek D, II piętro, pokój 209 Budynek D, I piętro, pokój 103 tel tel

3 Regulamin pracowni: 1. W pracowni należy zachować ostrożność, porządek i czystość. 2. W pracowni należy nosić bezpieczne obuwie i fartuch laboratoryjny, a przy pracy z substancjami szkodliwymi rękawiczki gumowe. Okrycia wierzchnie należy pozostawić w szatni wydziałowej. 3. Opuszczając stanowisko pracy należy sprawdzić czy wszystkie niepotrzebne urządzenia elektryczne, gaz i woda zostały wyłączone, drobny sprzęt odłożony na miejsce, a użyte naczynia laboratoryjne umyte i odłożone do suszenia. 4. Studenci nie mogą pracować w pracowni bez opieki pracownika dydaktycznego. 5. W pracowni nie wolno palić tytoniu, spożywać posiłków i napojów, aplikować kosmetyków. Nie używać do celów spożywczych naczyń laboratoryjnych. 6. Odczynniki należy przechowywać w odpowiednim porządku. Nie wolno trzymać żadnych substancji w niepodpisanych opakowaniach. Łatwopalne rozpuszczalniki, a także stężone kwasy i zasady można przechowywać w pracowniach pod wyciągiem tylko w ilościach zaspokajających bieżące potrzeby. 7. Prace z rozpuszczalnikami organicznymi należy prowadzić przy sprawnie działającej wentylacji. Podczas pracy nie wolno używać otwartego ognia. Etanol używany w pracowni jest skażony. 8. Prace z kwasami i zasadami należy prowadzić pod sprawnie działającym wyciągiem chemicznym. 9. Nigdy nie należy pipetować ustami substancji trujących, żrących lub innych szkodliwych dla zdrowia. 10. Odpadów substancji, które mogą stanowić zagrożenie dla środowiska naturalnego nie wolno wylewać do zlewów. Należy je zlewać do szczelnych podpisanych butelek i przechowywać pod wyciągiem. Będą okresowo zbierane do zniszczenia. 11. Odpady innych stężonych substancji można wylewać do zlewu po ich znacznym rozcieńczeniu, obficie spłukując wodą z kranu. 12. Okna w pracowni można tylko uchylać w pozycji pionowej. Nie otwierać ich na oścież. 13. W razie zaistnienia nawet najmniejszego wypadku należy niezwłocznie powiadomić opiekującego się pracownią pracownika dydaktycznego. W opisie ćwiczeń zastosowano następujące symbole: odczynnik gotowy uwaga dotycząca czynności niebezpiecznych 3

4 1. Oczyszczanie frakcji immunoglobulin G (IgG) z surowicy królika Jedną z metod oczyszczania białek jest chromatografia powinowactwa. Jest to szczególny typ chromatografii adsorpcyjnej, w której wykorzystuje się wzajemne powinowactwo dwóch substancji. Pierwsza z nich (tzw. ligand), chemicznie związany z nierozpuszczalnym nośnikiem, specyficznie adsorbuje drugą substancję (substrat). Specyficzne oddziaływanie tych dwóch substancji może mieć różny charakter, na przykład taki, jak między: hormonem a receptorem enzymem a substratem, czy inhibitorem przeciwciałem a antygenem komplementarnymi odcinkami kwasów nukleinowych kwasami nukleinowymi a białkami. Swoistość tego oddziaływania jest niekiedy tak duża, że pozwala na otrzymanie w jednoetapowej procedurze praktycznie czystego preparatu nawet z bardzo złożonych mieszanin, takich jak homogenaty tkankowe. Poza wykorzystaniem naturalnie występujących par substrat-ligand, można tak modyfikować niektóre substancje (np. białka otrzymywane z organizmów transgenicznych), by zyskały one powinowactwo do określonego ligandu. Jako nośniki w chromatografii powinowactwa stosuje się złoża tradycyjnie wykorzystywane do filtracji żelowej, przy czym przed użyciem konieczna jest ich odpowiednia aktywacja, umożliwiająca związanie ligandu. Często ten sam ligand bywa wykorzystywany do izolowania różnych grup substratów. Na przykład złoże ze związanym białkiem A może wiązać większość immunoglobulin klasy G, a do złoża z przyłączonym polinukleotydem poli(u) lub poli(t) mogą wiązać się różne cząsteczki mrna. Związki izolowane przy użyciu chromatografii powinowactwa można eluować zarówno w sposób specyficzny (np. przez użyciu substancji o większym powinowactwie do substancji oczyszczanej niż ligand), jak i niespecyficzny (np. za pomocą buforów o niskim lub wysokim ph, wysokiej siły jonowej, czy związków rozrywających wiązania wodorowe). Całą procedurę chromatografii powinowactwa możemy podzielić na następujące etapy: chemiczne wiązanie ligandu ze złożem (nie jest konieczne, gdy korzysta się już z gotowego złoża z dołączonym ligandem) specyficzne wiązanie substratu do unieruchomionego ligandu usunięcie substancji niezwiązanych i związanych niespecyficznie elucja specyficznie związanego substratu. Poniższe ćwiczenie polega na oczyszczeniu frakcji przeciwciał IgG z surowicy królika przy pomocy chromatografii powinowactwa. Przeciwciała (immunoglobuliny) są to białka wydzielane przez limfocyty B, które mają zdolność do swoistego rozpoznawania i wiązania antygenów (białek, cukrów, lipidów, kwasów nukleinowych), czyli substancji wywołujących odpowiedź immunologiczną organizmu. W zależności od struktury i funkcji przeciwciała można podzielić na pięć klas: IgA, IgD, IgE, IgG i IgM. W surowicy krwi najobficiej występują przeciwciała IgG, które zapewniają odporność organizmu na czynniki infekcyjne dostające się przez krew. Są również jedynymi przeciwciałami zdolnymi do przejścia przez łożysko, zapewniając w ten sposób ochronę immunologiczną płodu. Cząsteczka IgG o masie cząsteczkowej około 150 kda ma kształt litery Y i zbudowana jest z dwóch identycznych łańcuchów lekkich (m.cz około 25 kda) i dwóch identycznych łańcuchów ciężkich (m.cz. około 50 kda). Łańcuchy lekkie i ciężkie są połączone ze sobą 4

5 wiązaniami (mostkami) dwusiarczkowymi. Funkcjonalnie w cząsteczce IgG można wyróżnić dwa rejony Fab rozpoznające antygen i rejon Fc oddziaływujący z innymi składnikami układu odpornościowego (Rys. 1). łańcuch lekki S-S S-S fragmenty Fab mostki dwusiarczkowe S-S S-S łańcuch ciężki fragment Fc Rys. 1 Schemat budowy przeciwciała Różnorodność przeciwciał wytwarzanych przez dany organizm jest ogromna (u człowieka szacuje się ją na ponad 10 8!), ponieważ mają one rozpoznawać/wiązać teoretycznie wszystkie antygeny, z którymi może się on zetknąć w swoim otoczeniu. Odkrycie, jak taka wielka różnorodność przeciwciał zakodowana jest w materiale genetycznym komórki ssaczej zostało wyróżnione Nagrodą Nobla. Co więcej, organizm naturalnie wytwarza wiele różniących się między sobą przeciwciał skierowanych przeciwko temu samemu antygenowi. Dlatego surowice/przeciwciała przeciwko antygenowi otrzymane z krwi jakiegoś organizmu, np. królika, nazywane są poliklonalnymi. Przy użyciu specjalnej techniki (również wyróżnionej Nagrodą Nobla) możliwa jest także produkcja, np. w hodowli komórek mysich, preparatów identycznych (monoklonalnych) przeciwciał przeciwko danemu antygenowi. Ze względu na wybiórcze działanie (rozpoznawanie w zasadzie tylko "swojego" antygenu) przeciwciała są niezastąpionym narzędziem mającym zastosowanie w medycynie przy leczeniu, diagnostyce i profilaktyce oraz w badaniach naukowych. Typowe przykłady zastosowania przeciwciał w leczeniu to podanie surowicy z wysokim mianem odpowiednich przeciwciał, otrzymanej z innego organizmu, przy infekcji tężcem, błonicą, wścieklizną, zapaleniu wątroby typu B czy po ukąszeniu przez żmiję lub podanie stosownych przeciwciał w przypadku ciąży z konfliktem serologicznym (niezgodnością w zakresie czynnika Rh). W diagnostyce obecność stosownych przeciwciał we krwi jest wykorzystywana do oznaczania grup krwi oraz kontaktu osoby z niektórymi czynnikami infekcyjnymi, np. wirusem HIV czy prątkami gruźlicy. Przeciwciałami stwierdza się także obecność pewnych substancji w próbkach, np. hormonów przy testach ciążowych. W profilaktyce, na drodze szczepień ochronnych (np. przeciwko odrze, zapaleniu wątroby typu B czy cholerze) organizm nabywa zdolności wytwarzania odpowiedniej ilości przeciwciał we krwi, których celem w przyszłości będzie zapobieganie tym infekcjom. W badaniach naukowych przeciwciała wykorzystuje się w szeregu technik używanych przy izolacji i charakterystyce białek. 5

6 W poniższym ćwiczeniu do izolowania immunoglobulin G wykorzystuje się kolumnę napełnioną agarozą związaną z białkiem A, które jest składnikiem ściany komórkowej bakterii Staphylococcus aureus. Białko A, choć nie jest fizjologicznym ligandem dla IgG, ma zdolność w neutralnym ph do tworzenia silnych kompleksów z tymi przeciwciałami (poprzez rejon Fc IgG). Kompleksy te można rozdysocjować w kwaśnym ph. Siła wiązania się IgG do białka A w znacznym stopniu zależy od pochodzenia gatunkowego IgG (białko A silnie wiąże się z IgG człowieka, królika, świnki morskiej, świni, psa; słabiej z IgG krowy, kozy, myszy; bardzo słabo z IgG konia, owcy, szczura). Stopień czystości otrzymanego preparatu IgG zostanie oceniony metodą elektroforezy w żelu poliakryloamidowym z dodatkiem dodecylosiarczanu sodowego (sodium dodecyl sulfate polyacrylamide gel electrophoresis SDS-PAGE). Elektroforeza to ruch cząsteczek obdarzonych ładunkiem w polu elektrycznym. Większość metod elektroforetycznych wykorzystuje specyficzne nośniki bibułę, żele poliakryloamidowe lub agarozowe. Elektroforezę białek prowadzi się z żelach poliakryloamidowych (polyacrylamide gel electrophoresis PAGE). Rozdział białek w polu elektrycznym zależy od ich ładunku i wielkości. Im większe białko tym wolniej porusza się w polu elektrycznym, im bardziej naładowane tym porusza się szybciej. Jeżeli białko w danych warunkach ma ładunek ujemny, to migruje do anody; jeżeli dodatni do katody. Najczęściej stosuje się rozdział białek zależny tylko od ich wielkości. Polega on na rozdziale białek w żelu poliakryloamidowym z SDS (SDS-PAGE). SDS (dodecylosiarczan sodowy) jest detergentem anionowym denaturującym i opłaszczającym białko, w wyniku czego nadaje mu ładunek ujemny. W związku z tym, że w obecności SDS wszystkie białka mają ładunek ujemny, to szybkość migracji w żelu zależy wyłącznie od wielkości białka. Często dodatkowo przeprowadza się redukcję wiązań dwusiarczkowych, w wyniku czego poszczególne łańcuchy polipeptydowe białka migrują oddzielnie. W efekcie, wszystkie białka (łańcuchy polipeptydowe) mają taki sam, liniowy kształt oraz ładunek ujemny, a szybkość ich migracji w żelu zależy wyłącznie od ich wielkości. W celu otrzymania jak najlepszego rozdziału białek, oprócz dobrania odpowiedniego usieciowania żelu (które zależy od stężenia akryloamidu), należy doprowadzić do sytuacji, w której wszystkie białka w momencie rozpoczęcia rozdziału będą znajdowały się w jednym miejscu - na początku żelu, a nie rozproszone w całej naniesionej objętości do kieszonki. W tym celu przygotowuje się żele składające się z dwóch części( żelu rozdzielającego o stężeniu 8-20% i żelu zagęszczającego, o stężeniu 4% przygotowanych kolejno po sobie. Wówczas przed rozpoczęciem właściwego rozdziału, białka ulegają koncentracji w żelu zagęszczającym. Białka na ogół są bezbarwne. W związku z tym po przeprowadzeniu rozdziału elektroforetycznego żel trzeba zabarwić, aby uwidocznić obecne w nim białka. W tym celu stosuje się na przykład barwienie błękitem kumasyny lub związkami srebra. SDS-PAGE można także wykorzystać do wyznaczania masy cząsteczkowej analizowanych białek. Droga migracji białka (pojedynczego łańcucha polipeptydowego) w żelu rozdzielającym jest odwrotnie proporcjonalna do logarytmu dziesiętnego z jego masy cząsteczkowej (małe białka migrują najdalej). W żelu o prawidłowo dobranym usieciowaniu ta zależność jest prostoliniowa. Używając mieszaniny białek o znanych masach cząsteczkowych, tzw. wzorców masy cząsteczkowej, można, w oparciu o ich drogi migracji w żelu, wykreślić krzywą wzorcową (krzywą kalibracyjną dla danego żelu) i na jej podstawie, wyznaczyć masę badanego białka 6

7 (pojedynczego łańcucha polipeptydowego), o migracji mieszczącej się w jej prostoliniowym odcinku (Rys. 2). Rys.2 Wyznaczanie masy cząsteczkowej białka w oparciu o krzywą kalibracyjną żelu SDS-PAGE wg Laemmli ego. Ze szczegółami dotyczącymi elektroforezy SDS-PAGE zapoznają się Państwo na zajęciach z Biologii Molekularnej. Dla tych z Państwa, którzy już teraz są zainteresowani tym zagadnieniem polecamy komentarz do tych zajęć, który można znaleźć na stronie internetowej Zakładu Biologii Molekularnej (http://biol.uw.edu.pl/zbm). Na rys.3 przedstawiono obraz elektroforetyczny próbek z kolejnych etapów izolacji IgG poddanych elektroforezie SDS-PAGE albumin Łańcuch ciężki IgG Łańcuch lekki IgG Rys.3 Obraz elektroforetyczny próbek z kolejnych etapów izolacji IgG poddanych elektroforezie SDS-PAGE. ścieżka nr 1 mieszanina białek wzorcowych ścieżka nr 2 surowica krwi królika (próbka wyjściowa) ścieżka nr 3 wyciek z kolumny ścieżka nr 4 ostatni etap płukania przed elucją ścieżka nr 5 pierwszy etap elucji ścieżka nr 6 drugi etap elucji ścieżka nr 7 trzeci etap elucji ścieżka nr 8 ostatni etap elucji 7

8 Izolowanie immunoglobulin: Materiał biologiczny: zamrożona surowica krwi królika Odczynniki: 1. Kolumna z białkiem A przyłączonym do agarozy (ok. 0.2 ml złoża). 2. Bufor kolumnowy: 0.5 M NaCl, 50 mm Tris-HCl, ph Bufor elucyjny: 100 mm glicyna-hcl, ph 2.5 Wszystkie odczynniki przechowywać z temp 4 C (lodówka)!!! Wykonanie: UWAGA!!! Kolumna z białkiem A przyłączonym do agarozy jest do wielokrotnego użytku. Należy ją przechowywać w temperaturze 4 C i pamiętać, aby zaraz po zakończeniu elucji wymienić bufor elucyjny na bufor kolumnowy, ponieważ dłuższe działanie niskiego ph może prowadzić do nieodwracalnego zniszczenia złoża. Doświadczenie można prowadzić w temperaturze pokojowej używając schłodzonych buforów i przechowując próbki w lodzie. Wszystkie próbki uzyskiwane w trakcie preparatyki należy przechowywać w lodzie. 1. Z otrzymanej surowicy królika (200 l) pobrać 10 l i zachować do elektroforezy (probówka typu Eppendorf oznaczona nr 1). 2. Resztę surowicy nałożyć na kolumnę ze złożem [1] i zacząć zbierać wyciek do probówki oznaczonej nr Kiedy poziom surowicy zrówna się z górną powierzchnią złoża, nałożyć na kolumnę 10 ml buforu kolumnowego [2] (jednorazowo na kolumnie nie zmieści się taka objętość buforu, więc należy nakładać go porcjami). Kontynuować zbieranie wycieku z kolumny do probówki nr 2, aż do zebrania frakcji o objętości 1 ml. Kolejne porcje wycieku należy odrzucić. Ostatnią porcję wycieku o objętości 1 ml zebrać do probówki nr Po przepłukaniu złoża buforem kolumnowym, frakcję immunoglobulin wymywać czterema porcjami po 200 l buforu elucyjnego [3]. Każdą porcję eluatu zebrać do oddzielnej probówki i zachować do elektroforezy (probówki oznaczone nr 4, 5, 6 i 7). 5. Natychmiast po zakończeniu elucji przemyć złoże buforem kolumnowym [2]. Przemywanie prowadzić do momentu uzyskania wycieku o ph 8.0 (ph kontrolować papierkiem wskaźnikowym). Złoże pozostawić pod 3-4 cm warstwą buforu kolumnowego, kolumnę przechowywać zamkniętą w temperaturze 4 C. Uzyskane podczas preparatyki frakcje (probówki od 1 do 7) zamrozić lub od razu pobrać z nich odpowiednie ilości preparatów i przygotować próbki do elektroforezy wg poniższego przepisu. 8

9 Przygotowanie próbek do elektroforezy w żelu poliakrylamidowym z SDS (SDS-PAGE): Odczynniki: 1. Bufor Laemmli'ego 5x : M Tris-HCl, ph 6.8, 10 % (w/v) SDS, 50 % (w/v) glycerol, 5 % (v/v) -merkaptoetanol, 0.05 % (w/v) błękit bromofenolowy Wykonanie: 1. Do probówki nr 1 z surowicą dodać 490 l buforu kolumnowego [2] (czyli rozcieńczyć 50x) i z tak rozcieńczonej próbki do nowej probówki typu Eppendorf oznaczonej literą S pobrać 16 l. 2. Z probówki nr 2 z wyciekiem pobrać do nowej probówki 10 l i dodać do niej 90 l buforu kolumnowego [2] (czyli rozcieńczyć 10x). Z tak rozcieńczonej próbki do nowej probówki oznaczonej literą W pobrać pobrać16 l. 3. Z probówki nr 3 z ostatnią frakcją buforu kolumnowego do nowej probówki oznaczonej literą P pobrać 16 l. 4. Z probówek 4, 5, 6 i 7 z kolejnymi porcjami eluatu do nowych probówek oznaczonych odpowiednio E1, E2, E3 i E4 pobrać po 16 l. 5. Do próbek S, W, P, E1, E2, E3 i E4 dodać po 4 l buforu Laemmli'ego 5x [1] (jeśli bufor był przechowywany w lodówce, należy rozgrzać go przed dodaniem do próbek). Tak przygotowane próbki można przechowywać w temperaturze 20 C. 6. Przeprowadzić rozdział elektroforetyczny przygotowanych próbek w 12% żelu poliakrylamidowym zawierającym SDS. Elektroforeza białek w żelu poliakrylamidowym zawierającym SDS (SDS-PAGE) Materiał: 12% żel poliakrylamidowy zawierający SDS Odczynniki: 1. Bufor do elektoforezy (ph 8.3): M Tris, M glicyna, 0.1 % (w/v) SDS 2. Mieszanina białek wzorcowych w buforze Laemmli'ego 1x: miozyna m.cz. 200 kda -galaktozydaza m.cz. 116,25 kda fosforylaza b m.cz. 97,4 kda albumina m.cz. 66 kda owoalbumina m.cz. 45 kda anhydraza m.cz. 31 kda inhibitor trypsyny m.cz. 21,5 kda lizozym m.cz. 14,4 kda aprotynina m.cz. 6,5 kda 3. Roztwór do barwienia żelu (do wielokrotnego użycia): 0.2 % (w/v) błękit Coomassie'go R-250 w roztworze woda:metanol:st. kwas octowy 5:5: % (v/v) kwas octowy 9

10 Akrylamid przed polimeryzacją jest silnie trujący. Może się zdarzyć, że pod uszczelką nie akrylamid nie spolimeryzuje całkowicie. W związku z tym pracując z żelem poliakrylamidowym wszystkie czynności należy wykonywać tylko w rękawiczkach. Opary kwasu octowego są trujące. Nigdy nie należy pipetować ustami stężonego kwasu. Odbarwianie żelu przeprowadzać pod włączonym wyciągiem chemicznym. Wykonanie: 1. Z otrzymanego żelu ostrożnie wyciągnąć grzebyk, a następnie trzymając szybki zdjąć klamry i gumową uszczelkę. 2. Umieścić żel w aparacie (szybką z wcięciem do środka aparatu), szybki umocować w aparacie małymi białymi klamrami. Wlać bufor do elektroforezy [1] do dolnego i górnego zbiornika. 3. Kieszonki w żelu przepłukać buforem do elektroforezy [1]. Uwaga!!! Przepłukanie kieszonek żelu, jak i naniesienie próbek (patrz punkt 5 można także przeprowadzić przed umieszczeniem żelu w aparacie do elekrtoforezy. 4. Przygotowane wcześniej próbki do elektroforezy S, W, P, E1, E2, E3 i E4 oraz mieszaninę białek wzorcowych otrzymaną od prowadzących [2] zawierające bufor Laemmli'ego ogrzewać przez 3 minuty w 100 o C. 5. Po zwirowaniu i schłodzeniu do temperatury pokojowej całość próbek nanieść na żel. Koniecznie zapisać kolejność naniesionych próbek 6. Włączyć chłodzenie aparatu do elektroforezy (lekko odkręcić kran) i podłączyć aparat do zasilacza (elektroda ujemna od strony kieszonek, elektroda dodatnia od dolnej krawędzi żelu). 7. Elektroforezę prowadzić przy napięciu około 100 V do czasu przesunięcia się barwnika do dolnej krawędzi żelu (około 1.5 godz.). 8. Wyjąć szybki z żelem z aparatu, wyciągnąć przekładki i rozłożyć szybki (delikatnie podważając jedną z nich). Obciąć warstwę żelu zagęszczającego (z kieszonkami). 9. Żel umieścić w naczyniu z roztworem do barwienia żeli [3]. 10. Żel barwić przez 20 minut (lub dłużej) w pudełku na plastikowej tacy. 11. Wyjąć żel z roztworu do barwienia [3] i odbarwiać go poprzez kilkukrotne płukanie w 7% kwasie octowym [4] na gorąco (około C) pod wyciągiem chemicznym. Żel można przechowywać w 7% kwasie octowym. 12. Zanalizować otrzymany obraz elektroforetyczny i na jego podstawie wyznaczyć wielkość łańcucha lekkiego i ciężkiego IgG. Literatura: Smith, W.L. i Rollins, T.E. (1982) Meth. Enzymol. 86, Ostrove, S. (1990) Meth. Enzymol. 182, Laemmli, U.K. (1970) Nature 227, Hames, B.D., Hooper, N. M., Houghton, J. D. (2001) Krótkie wykłady. PWN Warszawa. 10

11 Document&parentid=566&moduleid=13422&zone=Labsep#content Ćwiczenia z biochemii. PWN, Warszawa 2003 (pod redakcją: L. Kłyszejko- Stefanowicz). Krótkie wykłady: Biochemia. PWN, Warszawa 2004 (autorzy: D. B. Hames i N. M. Hooper). Krótkie wykłady: Immunologia. PWN, Warszawa 2005 (autorzy: P. M. Lydyard, A. Whelan i M. W. Fanger). Rola poszczególnych substancji stosowanych podczas ćwiczenia woda podstawowy rozpuszczalnik stosowany w biologii molekularnej Tris (w formie Tris-HCl, Tris-octan, Tris-glicyna) substancja buforująca, utrzymuje ph roztworu (7-8) glicyna (w formie glicyna-hcl) substancja buforująca, utrzymuje ph roztworu (2-3) NaCl substancja zapewniająca siłę jonową roztworu (także ciśnienie osmotyczne) BiałkoA-agaroza złoże do izolacji IgG SDS mocny anionowy detergent, upłynniający wszystkie błony komórkowe i denaturujący białka, nadający im ujemny ładunek wypadkowy -merkaptoetanol ( -ME) substancja redukująca, m. in. mostki dwusiarczkowe w białkach akryloamid (i N,N'-metylenobisakryloamid) substancje wytwarzające w wyniku polimeryzacji ze sobą usieciowany poliakryloamid nadsiarczan amonowy (APS) przeciwutleniacz używany przy polimeryzacji akryloamidu N,N,N',N'-tetrametylenodiamina (TEMED) katalizator polimeryzacji akryloamidu i N,N'-metylenobisakryloamidu glicerol substancja obciążająca próbkę do elektroforezy błękit bromofenolowy ciemnofioletowy barwnik migrujący do anody w trakcie SDS PAGE błękit Coomassie'go R-250 barwnik tworzący niebieskie kompleksy z białkami kwas octowy substancja do usuwania nadmiaru barwnika po barwieniu białka w żelu akryloamidowym 11

12 2. Immobilizowane enzymy w biotechnologii. Oznaczanie aktywności inwertazy. Immobilizacja jest techniką, która znacznie ogranicza swobodną dyfuzję cząstek enzymu lub komórek. Metody immmoblizacji enzymów mają zastosowanie w biochemii, biotechnologii, mikrobiologii, inżynierii chemicznej, głównie ze względu na możliwość ich wykorzystania technologicznego i handlowego. Enzymy można immobilizować metodami chemicznymi, np. kowalencyjnie wiążąc z nośnikami rozpuszczalnymi lub nierozpuszczalnymi w wodzie, lub metodami fizycznymi, np. poprzez adsorpcję na nierozpuszczalnych nośnikach, inkluzję w sieci polimerowej czy mikrokapsułkowanie wewnątrz półprzepuszczalnych membran. Stosowana procedura nie powinna wpływać na aktywność biologiczną enzymu. Od rodzaju matrycy i sposobu wiązania zależy ilość, aktywność, stabilność, optimum ph i temperatury działania immobilizowanego enzymu. Przykładem immobilizacji jest wykorzystanie jako złoża kwasu alginowego (Rys. 3) do inkluzji inwertazy, enzymu hydrolizującej sacharozę. Alginian jest to polisacharyd zbudowany z reszt kwasów D-mannuronowego (M) i L-guluronowego (G) połączonych wiązaniami 1,4. Występują w nim bloki składające się z M, z G oraz mieszane: (M M) x (G G) y (M G) z H H COOH O HO H OH H O O HO COOH OH H H H O H H H n Rys. 3 Kwas alginowy Alginian otrzymuje się z wodorostów lub niektórych szczepów bakteryjnych. Ma masę cząsteczkową około , jest nierozgałęziony, długołańuchowy. Rozpuszczony w wodzie daje lepkie roztwory, które można sterylizować (20 min w temp. 121 C). Cechą charakterystyczną alginianu jest jego pęcznienie, a z jonami metali dwu- i trójwartościowych (np. Ca 2+, Zn 2+, Mn 2+, Sr 2+, Ba 2+, Al 3+, Fe 3+, lecz nie z Mg 2+ ) tworzenie żeli. Żel alginianowy jest dość stabilny, obojętny chemicznie i ma strukturę mikroporowatą. W czasie immobilizacji enzymów w żelu alginianowym nie obserwuje się istotnej denaturacji enzymu, ponieważ nie towarzyszą temu procesowi zmiany temperatury i ph. Celem ćwiczenia jest zbadanie aktywności immobilizowanej inwertazy ( -fruktofuranozydazy, EC ) oraz określenie wydajności reakcji hydrolizy sacharozy. Materiał biologiczny: Świeże drożdże piekarnicze Odczynniki: mm pirofosforan sodu (ph 8,5) (50 ml) 2. Alginian sodowy (1,5% zawiesina) (20 ml) 12

13 3. 0,1 M CaCl 2 (50 ml) 4. 0,6 M roztwór sacharozy (50 ml) 5. 2% kwas 3,5-dinitrosalicylowy (DNS) w 0,4 M NaOH (50 ml) 6. 0,05 M bufor octanowy (ph 4,7) (20 ml) 7. Roztwór wzorcowy glukozy (2 mg/ml) (10 ml) Wykonanie: Ekstrakcja inwertazy z drożdży piekarniczych 30 g świeżych drożdży piekarniczych zawiesić w 30 ml 66 mm pirofosforanu sodu (ph 8,5) i pozostawić na noc w 20 C (lub termostacie w 37 C). Odwirować przy 5000 x g przez 20 min. Otrzymany supernatant, zawierający m.in. inwertazę, przechowywać zamrożony w 20 C. Studenci otrzymują przygotowany ekstrakt z drożdży piekarniczych Immobilizacja inwertazy Ekstrakt inwertazy (3 ml) miesza się z 20 ml 1,5% zawiesiny alginianu sodu. Następnie zawiesinę alginian-enzym pipetą dodaje się kroplami do roztworu 0,1 M CaCl 2. Powstające granulki immobilizowanego enzymu o średnicy od 0,1 4 mm pozostawia się na 20 min w roztworze CaCl 2 w celu ich stwardnienia. Następnie zlewa się roztwór CaCl 2, a otrzymane granulki immobilizowanego enzymu przepłukuje wodą destylowaną. Hydroliza roztworu sacharozy Szklaną zlewkę o pojemności 100 ml napełnia się 30 ml roztworu sacharozy (0,6 M) i 15 ml 0,05 M buforu octanowego (ph 4,7), a następnie do roztworu zawierającego substrat reakcji dodaje się około 100 kuleczek alginianu wapniowego z uwięzionym enzymem. Czas 0 doświadczenia liczy się od momentu dodania kulek do roztworu sacharozy. Zawartość zlewki (roztwór zawierający substrat i kulki alginianowe z immobilizowanym enzymem) miesza się przez cały czas trwania doświadczenia przy pomocy mieszadła magnetycznego. Kontrolę przebiegu hydrolizy sacharozy przeprowadzi się przez minut, pobierając do ponumerowanych probówek co 10 minut określone objętości roztworu (1 ml) do oznaczania powstających cukrów redukujących. Należy pamiętać o pobraniu próby w czasie 0. Wszystkie pobrane próby należy natychmiast zamrozić w temperaturze - 20 C. Sporządzanie krzywej wzorcowej do oznaczania cukrów redukujących Krzywą wzorcową przygotowuje się, dodając do odpowiednio ponumerowanych probówek 0,1 ; 0,2; 0,3; 0,4; 0,6; 0,8 ml roztworu wzorcowego glukozy o stężeniu 2 mg/ml. Próby uzupełnia się wodą do objętości 2 ml i dodaje 0,2 ml odczynnika DNS. Następnie próby po wymieszaniu umieszcza się na 5 min we wrzącej łaźni wodnej, po czym chłodzi i mierzy ich absorpcję przy 540 nm. Krzywą wzorcową sporządza się, odkładając na osi 0X ilość glukozy w poszczególnych próbach, a na osi 0Y odpowiadającą im wartość absorbancji. Na podstawie pomiarów absorbancji dla wzorcowych roztworów glukozy (C 6 H 12 O 6, M cz = 180,16 g mol 1 ) wykreślić krzywą wzorcową. Oznaczanie cukrów redukujących w pobranych próbkach Pobrane wcześniej próby rozmrozić. Rozmrożone próbki przechowywać w lodzie. Połowę objętości z każdej pobranej próby należy przenieść do nowej probówki i uzupełnić wodą do 2 ml, dodać 0,2 ml roztworu DNS i wstawić do wrzącej łaźni wodnej na 5 min. Następnie schłodzić, wymieszać i zmierzyć absorbancję przy 540 nm. W ten sposób śledzi się przebieg hydrolizy sacharozy w czasie. Szybkość tej reakcji zależy od aktywności immobilizowanego enzymu i jego kontaktu z substratem. 13

14 Opracowanie wyników, krzywa hydrolizy sacharozy Z krzywej wzorcowej wyznaczyć zawartość cukrów redukujących (w molach) w poszczególnych próbkach pobranych w czasie trwania reakcji. Z tych wartości wyliczyć całkowite stężenia (mm) sacharozy (C 12 H 22 O 11, M cz = 342,3 g mol 1 ) w zbiorniku w kolejnych czasach (S t ), pamiętając, że z jednej cząsteczki sacharozy powstaje cząsteczka glukozy i cząsteczka fruktozy. Znając początkowe stężenie sacharozy (S 0 ), wykreślić krzywą, informującą o wydajności reakcji. 1 0,8 (S 0 - S t )/S 0 0,6 0,4 0, Czas [min] Krzywa konwersji (przykład) Literatura: Mosbach, K. (red.) (1976) Immobilized Enzymes, Methods Enzymol

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Farmacja 2016

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Farmacja 2016 Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Farmacja 2016 Zakład Biologii Molekularnej Wydział Farmaceutyczny, WUM ul. Banacha 1, 02-097 Warszawa farmacjamolekularna@wum.edu.pl

Bardziej szczegółowo

ELEKTROFOREZA BIAŁEK W ŻELU POLIAKRYLAMIDOWYM W WARUNKACH DENATURUJĄCYCH

ELEKTROFOREZA BIAŁEK W ŻELU POLIAKRYLAMIDOWYM W WARUNKACH DENATURUJĄCYCH ELEKTROFOREZA BIAŁEK W ŻELU POLIAKRYLAMIDOWYM W WARUNKACH DENATURUJĄCYCH WPROWADZENIE Elektroforeza od ponad 60 lat pozostaje najczęściej stosowaną metodą izolacji makrocząstek w układach biologicznych

Bardziej szczegółowo

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Wydział Farmaceutyczny, WUM ul. Banacha 1, 02-097 Warszawa IZOLACJA DNA Z HODOWLI KOMÓRKOWEJ.

Bardziej szczegółowo

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Wydział Farmaceutyczny, WUM ul. Banacha 1, 02-097 Warszawa Ćwiczenie 3 Izolacja i rozdział

Bardziej szczegółowo

KINETYKA HYDROLIZY SACHAROZY

KINETYKA HYDROLIZY SACHAROZY Ćwiczenie nr 2 KINETYKA HYDROLIZY SACHAROZY I. Kinetyka hydrolizy sacharozy reakcja chemiczna Zasada: Sacharoza w środowisku kwaśnym ulega hydrolizie z wytworzeniem -D-glukozy i -D-fruktozy. Jest to reakcja

Bardziej szczegółowo

Ocena jakościowa reakcji antygen - przeciwciało. Mariusz Kaczmarek

Ocena jakościowa reakcji antygen - przeciwciało. Mariusz Kaczmarek Ocena jakościowa reakcji antygen - przeciwciało Mariusz Kaczmarek Antygeny Immunogenność - zdolność do wzbudzenia przeciwko sobie odpowiedzi odpornościowej swoistej; Antygenowość - zdolność do reagowania

Bardziej szczegółowo

Metody badania ekspresji genów

Metody badania ekspresji genów Metody badania ekspresji genów dr Katarzyna Knapczyk-Stwora Warunki wstępne: Proszę zapoznać się z tematem Metody badania ekspresji genów zamieszczonym w skrypcie pod reakcją A. Lityńskiej i M. Lewandowskiego

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE III. ELEKTROFOREZA W ŻELU POLIAKRYLAMIDOWYM (ANG. POLYACRYLAMIDE GEL ELECTROPHORESIS - PAGE)

ĆWICZENIE III. ELEKTROFOREZA W ŻELU POLIAKRYLAMIDOWYM (ANG. POLYACRYLAMIDE GEL ELECTROPHORESIS - PAGE) ĆWICZENIE III. ELEKTROFOREZA W ŻELU POLIAKRYLAMIDOWYM (ANG. POLYACRYLAMIDE GEL ELECTROPHORESIS - PAGE) ELEKTROFOREZA BIAŁEK W ŻELU POLIAKRYLAMIDOWYM W WARUNKACH DENATURUJĄCYCH (SDS-PAGE) DETEKCJA BIAŁEK

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3 DGGE- ELEKTROFOREZA W ŻELU Z GRADIENTEM CZYNNIKA DENATURUJĄCEGO

ĆWICZENIE 3 DGGE- ELEKTROFOREZA W ŻELU Z GRADIENTEM CZYNNIKA DENATURUJĄCEGO ĆWICZENIE 3 DGGE- ELEKTROFOREZA W ŻELU Z GRADIENTEM CZYNNIKA DENATURUJĄCEGO CZĘŚĆ TEORETYCZNA Metody badań i cechy w oparciu o które przeprowadzana jest klasyfikacja i identyfikacja mikroorganizmówh Struktura

Bardziej szczegółowo

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Ćwiczenie 9 semestr 2 HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Obowiązujące zagadnienia: Hydroliza soli-anionowa, kationowa, teoria jonowa Arrheniusa, moc kwasów i zasad, równania hydrolizy soli, hydroliza wieloetapowa,

Bardziej szczegółowo

KINETYKA HYDROLIZY SACHAROZY (REAKCJA ENZYMATYCZNA I CHEMICZNA)

KINETYKA HYDROLIZY SACHAROZY (REAKCJA ENZYMATYCZNA I CHEMICZNA) Ćwiczenie nr 2 KINETYKA HYDROLIZY SACHAROZY (REAKCJA ENZYMATYCZNA I CHEMICZNA) ĆWICZENIE PRAKTYCZNE I. Kinetyka hydrolizy sacharozy reakcja chemiczna Zasada: Sacharoza w środowisku kwaśnym ulega hydrolizie

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 1. Aminokwasy

ĆWICZENIE 1. Aminokwasy ĆWICZENIE 1 Aminokwasy Przygotować 5 (lub więcej) 1% roztworów poszczególnych aminokwasów i białka jaja kurzego i dla każdego z nich wykonać wszystkie reakcje charakterystyczne. Reakcja ksantoproteinowa

Bardziej szczegółowo

Multipol Standard. Aparat do jednoczesnego wylewania do 6 żeli poliakrylamidowych. Instrukcja Obsługi. Numer katalogowy:

Multipol Standard. Aparat do jednoczesnego wylewania do 6 żeli poliakrylamidowych. Instrukcja Obsługi. Numer katalogowy: Multipol Standard Aparat do jednoczesnego wylewania do 6 żeli poliakrylamidowych Instrukcja Obsługi Numer katalogowy: 101-150 Aby uzys k ać pomoc techniczną : T 22 668 71 47 Spis treści 1. Informacje ogólne

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW Wstęp W przypadku trudno rozpuszczalnej soli, mimo osiągnięcia stanu nasycenia, jej stężenie w roztworze jest bardzo małe i przyjmuje się, że ta

Bardziej szczegółowo

i biochemii białek Elementy Skrypt dla studentów biologii i biotechnologii Danuta Wojcieszyńska, Urszula Guzik Elementy enzymologii i biochemii białek

i biochemii białek Elementy Skrypt dla studentów biologii i biotechnologii Danuta Wojcieszyńska, Urszula Guzik Elementy enzymologii i biochemii białek Danuta Wojcieszyńska, Urszula Guzik CENA 20 ZŁ (+ VAT) ISSN 1644-0552 ISBN 978-83-8012-446-2 Elementy enzymologii i biochemii białek Więcej o książce Danuta Wojcieszyńska, Urszula Guzik Elementy enzymologii

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie żelaza i miedzi metodą miareczkowania spektrofotometrycznego

Oznaczanie żelaza i miedzi metodą miareczkowania spektrofotometrycznego Oznaczanie żelaza i miedzi metodą miareczkowania spektrofotometrycznego Oznaczanie dwóch kationów obok siebie metodą miareczkowania spektrofotometrycznego (bez maskowania) jest możliwe, gdy spełnione są

Bardziej szczegółowo

Sposób otrzymywania białek o właściwościach immunoregulatorowych. Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania fragmentów witellogeniny.

Sposób otrzymywania białek o właściwościach immunoregulatorowych. Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania fragmentów witellogeniny. 1 Sposób otrzymywania białek o właściwościach immunoregulatorowych Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania fragmentów witellogeniny. Wynalazek może znaleźć zastosowanie w przemyśle spożywczym i

Bardziej szczegółowo

PathogenFree DNA Isolation Kit Zestaw do izolacji DNA Instrukcja użytkownika

PathogenFree DNA Isolation Kit Zestaw do izolacji DNA Instrukcja użytkownika PathogenFree DNA Isolation Kit Zestaw do izolacji DNA Instrukcja użytkownika Spis treści 1. Zawartość 2 1.1 Składniki zestawu 2 2. Opis produktu 2 2.1 Założenia metody 2 2.2 Instrukcja 2 2.3 Specyfikacja

Bardziej szczegółowo

Definicja immobilizacji

Definicja immobilizacji Definicja immobilizacji Immobilizacja technika unieruchamiania biokatalizatorów / enzymów na nośnikach, stosowana powszechnie w badaniach naukowych i przemyśle (chemicznym, spożywczym) Problemy związane

Bardziej szczegółowo

Otrzymany w pkt. 8 osad, zawieszony w 2 ml wody destylowanej rozpipetować do 4 szklanych probówek po ok. 0.5 ml do każdej.

Otrzymany w pkt. 8 osad, zawieszony w 2 ml wody destylowanej rozpipetować do 4 szklanych probówek po ok. 0.5 ml do każdej. Kwasy nukleinowe izolacja DNA, wykrywanie składników. Wymagane zagadnienia teoretyczne 1. Struktura, synteza i degradacja nukleotydów purynowych i pirymidynowych. 2. Regulacja syntezy nukleotydów. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Plan ćwiczeń wykonywanych w ramach Pracowni Biologii Molekularnej, część II Ekspresja i oczyszczanie białek.

Plan ćwiczeń wykonywanych w ramach Pracowni Biologii Molekularnej, część II Ekspresja i oczyszczanie białek. Pracownia Biologii Molekularnej Część II Plan ćwiczeń wykonywanych w ramach Pracowni Biologii Molekularnej, część II Ekspresja i oczyszczanie białek. Spis treści 1 I spotkanie: Ekspresja białka w komórkach

Bardziej szczegółowo

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Adsorpcja kwasu octowego na węglu aktywnym. opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Adsorpcja kwasu octowego na węglu aktywnym. opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Adsorpcja kwasu octowego na węglu aktywnym opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak ćwiczenie nr Zakres zagadnień obowiązujących do ćwiczenia 1. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Deproteinizacja jako niezbędny etap przygotowania próbek biologicznych

Deproteinizacja jako niezbędny etap przygotowania próbek biologicznych Deproteinizacja jako niezbędny etap przygotowania próbek biologicznych Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. 1. Wstęp Określenie próbka biologiczna jest

Bardziej szczegółowo

BADANIE WŁASNOŚCI KOENZYMÓW OKSYDOREDUKTAZ

BADANIE WŁASNOŚCI KOENZYMÓW OKSYDOREDUKTAZ KATEDRA BIOCHEMII Wydział Biologii i Ochrony Środowiska BADANIE WŁASNOŚCI KOENZYMÓW OKSYDOREDUKTAZ ĆWICZENIE 2 Nukleotydy pirydynowe (NAD +, NADP + ) pełnią funkcję koenzymów dehydrogenaz przenosząc jony

Bardziej szczegółowo

1. Oznaczanie aktywności lipazy trzustkowej i jej zależności od stężenia enzymu oraz żółci jako modulatora reakcji enzymatycznej.

1. Oznaczanie aktywności lipazy trzustkowej i jej zależności od stężenia enzymu oraz żółci jako modulatora reakcji enzymatycznej. ĆWICZENIE OZNACZANIE AKTYWNOŚCI LIPAZY TRZUSTKOWEJ I JEJ ZALEŻNOŚCI OD STĘŻENIA ENZYMU ORAZ ŻÓŁCI JAKO MODULATORA REAKCJI ENZYMATYCZNEJ. INHIBICJA KOMPETYCYJNA DEHYDROGENAZY BURSZTYNIANOWEJ. 1. Oznaczanie

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE WPROWADZENIE Przyswajalność pierwiastków przez rośliny zależy od procesów zachodzących między fazą stałą i ciekłą gleby oraz korzeniami roślin. Pod względem stopnia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne

Ćwiczenie 4. Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne Klasyczna Analiza Jakościowa Organiczna, Ćw. 4 - Identyfikacja wybranych cukrów Ćwiczenie 4 Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne Zagadnienia teoretyczne: 1. Budowa

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE I - BIAŁKA. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi.

ĆWICZENIE I - BIAŁKA. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi. ĆWICZENIE I - BIAŁKA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi. Odczynniki: - wodny 1% roztwór siarczanu(vi) miedzi(ii), - 10% wodny

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów GOSPODARKA ODPADAMI Ćwiczenie nr 5 Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów I. WPROWADZENIE: Nieodpowiednie składowanie odpadków na wysypiskach stwarza możliwość wymywania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Aparatura

Spis treści. Aparatura Spis treści Aparatura I. Podstawowe wyposażenie laboratoryjne... 13 I.I. Probówki i naczynia laboratoryjne... 13 I.II. Pipety... 17 I.II.I. Rodzaje pipet automatycznych... 17 I.II.II. Techniki pipetowania...

Bardziej szczegółowo

Techniki molekularne ćw. 1 1 z 6

Techniki molekularne ćw. 1 1 z 6 Techniki molekularne ćw. 1 1 z 6 Instrukcja do ćwiczeń Nr 1. Temat: Izolacja całkowitego DNA z tkanki ssaczej metodą wiązania DNA do kolumny krzemionkowej oraz spektrofotometryczna ocena jego czystości

Bardziej szczegółowo

MINIPOL 2. Zestaw do minielektroforezy płytowej w jednym lub dwóch żelach poliakrylamidowych. Instrukcja Obsługi. Numer katalogowy:

MINIPOL 2. Zestaw do minielektroforezy płytowej w jednym lub dwóch żelach poliakrylamidowych. Instrukcja Obsługi. Numer katalogowy: MINIPOL 2 Zestaw do minielektroforezy płytowej w jednym lub dwóch żelach poliakrylamidowych Instrukcja Obsługi Numer katalogowy: 103-100 Aby uzys k ać pomoc techniczną : T 22 668 71 47 Spis treści 1. Informacje

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów GOSPODARKA ODPADAMI Ćwiczenie nr 5 Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów I. WPROWADZENIE Nieodpowiednie składowanie odpadków na wysypiskach stwarza możliwość wymywania

Bardziej szczegółowo

Podstawy biogospodarki. Wykład 7

Podstawy biogospodarki. Wykład 7 Podstawy biogospodarki Wykład 7 Prowadzący: Krzysztof Makowski Kierunek Wyróżniony przez PKA Immobilizowane białka Kierunek Wyróżniony przez PKA Krzysztof Makowski Instytut Biochemii Technicznej Politechniki

Bardziej szczegółowo

Novabeads Food DNA Kit

Novabeads Food DNA Kit Novabeads Food DNA Kit Novabeads Food DNA Kit jest nowej generacji narzędziem w technikach biologii molekularnej, umożliwiającym izolację DNA z produktów spożywczych wysoko przetworzonych. Metoda oparta

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 4. Oczyszczanie ścieków ze związków fosforu

ĆWICZENIE 4. Oczyszczanie ścieków ze związków fosforu ĆWICZENIE 4 Oczyszczanie ścieków ze związków fosforu 1. Wprowadzenie Zbyt wysokie stężenia fosforu w wodach powierzchniowych stojących, spiętrzonych lub wolno płynących prowadzą do zwiększonego przyrostu

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie aktywności - i β- amylazy słodu metodą kolorymetryczną

Oznaczanie aktywności - i β- amylazy słodu metodą kolorymetryczną KATEDRA BIOCHEMII Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Oznaczanie aktywności - i β- amylazy słodu metodą kolorymetryczną ĆWICZENIE 5 OZNACZANIE AKTYWNOŚCI -AMYLAZY SŁODU METODĄ KOLORYMETRYCZNĄ Enzymy

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 5 MECHANIZMY PROMUJĄCE WZROST ROŚLIN

ĆWICZENIE 5 MECHANIZMY PROMUJĄCE WZROST ROŚLIN ĆWICZENIE 5 MECHANIZMY PROMUJĄCE WZROST ROŚLIN CZĘŚĆ TEORETYCZNA Mechanizmy promujące wzrost rośli (PGP) Metody badań PGP CZĘŚĆ PRAKTYCZNA 1. Mechanizmy promujące wzrost roślin. Odczyt. a) Wytwarzanie

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE B: Oznaczenie zawartości chlorków i chromu (VI) w spoiwach mineralnych

ĆWICZENIE B: Oznaczenie zawartości chlorków i chromu (VI) w spoiwach mineralnych ĆWICZEIE B: znaczenie zawartości chlorków i chromu (VI) w spoiwach mineralnych Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest oznaczenie zawartości rozpuszczalnego w wodzie chromu (VI) w próbce cementu korzystając

Bardziej szczegółowo

PROCESY JEDNOSTKOWE W TECHNOLOGIACH ŚRODOWISKOWYCH WYMIANA JONOWA

PROCESY JEDNOSTKOWE W TECHNOLOGIACH ŚRODOWISKOWYCH WYMIANA JONOWA KIiChŚ PROCESY JEDNOSTKOWE W TECHNOLOGIACH ŚRODOWISKOWYCH Ćwiczenie nr 2 WYMIANA JONOWA Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest określenie roboczej zdolności wymiennej jonitu na podstawie eksperymentalnie wyznaczonej

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Ćwiczenie 8 Semestr 2 STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Obowiązujące zagadnienia: Stężenie jonów wodorowych: ph, poh, iloczyn jonowy wody, obliczenia rachunkowe, wskaźniki

Bardziej szczegółowo

C 6 H 12 O 6 2 C 2 O 5 OH + 2 CO 2 H = -84 kj/mol

C 6 H 12 O 6 2 C 2 O 5 OH + 2 CO 2 H = -84 kj/mol OTRZYMYWANIE BIOETANOLU ETAP II (filtracja) i III (destylacja) CEL ĆWICZENIA: Celem ćwiczenia jest przeprowadzenie procesu filtracji brzeczki fermentacyjnej oraz uzyskanie produktu końcowego (bioetanolu)

Bardziej szczegółowo

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Wydział Farmaceutyczny, WUM ul. Banacha 1, 02-097 Warszawa tel. 22 572 0735, 606448502

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2 KONDUKTOMETRIA

ĆWICZENIE 2 KONDUKTOMETRIA ĆWICZENIE 2 KONDUKTOMETRIA 1. Oznaczanie słabych kwasów w sokach i syropach owocowych metodą miareczkowania konduktometrycznego Celem ćwiczenia jest ilościowe oznaczenie zawartości słabych kwasów w sokach

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedry Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 3 Oznaczanie chlorków metodą spektrofotometryczną z tiocyjanianem rtęci(ii)

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp.

ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp. ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp. Uwaga: Ze względu na laboratoryjny charakter zajęć oraz kontakt z materiałem biologicznym,

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Czas trwania lekcji: 2x 45 minut Cele lekcji: 1. Ogólny zapoznanie

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3. Cukry mono i disacharydy

ĆWICZENIE 3. Cukry mono i disacharydy ĆWICZENIE 3 Cukry mono i disacharydy Reakcja ogólna na węglowodany (Reakcja Molischa) 1 ml 1% roztworu glukozy 1 ml 1% roztworu fruktozy 1 ml 1% roztworu sacharozy 1 ml 1% roztworu skrobi 1 ml wody destylowanej

Bardziej szczegółowo

Genomic Midi AX Direct zestaw do izolacji genomowego DNA (procedura bez precypitacji) wersja 1215

Genomic Midi AX Direct zestaw do izolacji genomowego DNA (procedura bez precypitacji) wersja 1215 Genomic Midi AX Direct zestaw do izolacji genomowego DNA (procedura bez precypitacji) wersja 1215 20 izolacji Nr kat. 895-20D Pojemność kolumny do oczyszczania DNA wynosi 100 µg 1 Skład zestawu Składnik

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska

Inżynieria Środowiska ROZTWORY BUFOROWE Roztworami buforowymi nazywamy takie roztwory, w których stężenie jonów wodorowych nie ulega większym zmianom ani pod wpływem rozcieńczania wodą, ani pod wpływem dodatku nieznacznych

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie SO 2 w powietrzu atmosferycznym

Oznaczanie SO 2 w powietrzu atmosferycznym Ćwiczenie 6 Oznaczanie SO w powietrzu atmosferycznym Dwutlenek siarki bezwodnik kwasu siarkowego jest najbardziej rozpowszechnionym zanieczyszczeniem gazowym, występującym w powietrzu atmosferycznym. Głównym

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie metody Lowry ego do oznaczenia białka w cukrze białym

Zastosowanie metody Lowry ego do oznaczenia białka w cukrze białym Zastosowanie metody Lowry ego do oznaczenia białka w cukrze białym Dr inż. Bożena Wnuk Mgr inż. Anna Wysocka Seminarium Aktualne zagadnienia dotyczące jakości w przemyśle cukrowniczym Łódź 10 11 czerwca

Bardziej szczegółowo

I BIOTECHNOLOGIA. 3-letnie studia stacjonarne I stopnia

I BIOTECHNOLOGIA. 3-letnie studia stacjonarne I stopnia I BIOTECHNOLOGIA 3-letnie studia stacjonarne I stopnia PRZEDMIOT: CHEMIA OGÓLNA Z ELEMENTAMI CHEMII FIZYCZNEJ Ćwiczenia laboratoryjne semestr pierwszy 30 godz. Program ćwiczeń laboratoryjnych będzie realizowany

Bardziej szczegółowo

TaqNova-RED. Polimeraza DNA RP20R, RP100R

TaqNova-RED. Polimeraza DNA RP20R, RP100R TaqNova-RED Polimeraza DNA RP20R, RP100R RP20R, RP100R TaqNova-RED Polimeraza DNA Rekombinowana termostabilna polimeraza DNA Taq zawierająca czerwony barwnik, izolowana z Thermus aquaticus, o przybliżonej

Bardziej szczegółowo

46 Olimpiada Biologiczna

46 Olimpiada Biologiczna 46 Olimpiada Biologiczna Pracownia biochemiczna Radosław Mazur 22 kwietnia 2017 r. Biochemia Czas: 90 min. Łączna liczba punktów do zdobycia: 35 Na tej pracowni wyjątkowo odpowiedzi na zadania należy udzielić

Bardziej szczegółowo

ELEKTROFOREZA. Wykonanie ćwiczenia 8. ELEKTROFOREZA BARWNIKÓW W ŻELU AGAROZOWYM

ELEKTROFOREZA. Wykonanie ćwiczenia 8. ELEKTROFOREZA BARWNIKÓW W ŻELU AGAROZOWYM Wykonanie ćwiczenia 8. ELEKTROFOREZA BARWNIKÓW W ŻELU AGAROZOWYM Zadania: 1. Wykonać elektroforezę poziomą wybranych barwników w żelu agarozowym przy trzech różnych wartościach ph roztworów buforowych.

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE I. ELEKTROFOREZA ŻELOWA BARWNIKÓW SPOŻYWCZYCH. µ = ν / E ELEKTROFOREZA

ĆWICZENIE I. ELEKTROFOREZA ŻELOWA BARWNIKÓW SPOŻYWCZYCH. µ = ν / E ELEKTROFOREZA ĆWICZENIE I. ELEKTROFOREZA ŻELOWA BARWNIKÓW SPOŻYWCZYCH ELEKTROFOREZA Elektroforeza jest ruchem fazy rozproszonej względem fazy rozpraszanej, zachodzącym pod wpływem przyłożonej zewnętrznie różnicy potencjałów

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp. Obiekt. Pracownia Biologii Molekularnej. Część II. Ekspresja i oczyszczanie białek

Spis treści. Wstęp. Obiekt. Pracownia Biologii Molekularnej. Część II. Ekspresja i oczyszczanie białek Pracownia Biologii Molekularnej Część II Ekspresja i oczyszczanie białek Spis treści 1 Wstęp 2 Obiekt 3 Namnażanie białka w komórkach bakterii Escherichia Coli 3.1 Pożywki do hodowli 3.2 Rozwój hodowli

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII ĆWICZENIA Z BIOCHEMII D U STUDENTfiW WYDZIAŁU LEKARSKIEGO Pod redakcją Piotra Laidlera, Barbary Piekarskiej, Marii Wróbel WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO ĆWICZENIA Z BIOCHEMII DLA STUDENTÓW WYDZIAŁU

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE STĘŻENIA GLUKOZY WE KRWI METODĄ ENZYMATYCZNĄ-OXY

OZNACZANIE STĘŻENIA GLUKOZY WE KRWI METODĄ ENZYMATYCZNĄ-OXY OZNACZANIE STĘŻENIA GLUKOZY WE KRWI METODĄ ENZYMATYCZNĄ-OXY ZASADA OZNACZENIA Glukoza pod wpływem oksydazy glukozowej utlenia się do kwasu glukonowego z wytworzeniem nadtlenku wodoru. Nadtlenek wodoru

Bardziej szczegółowo

Genomic Midi AX. 20 izolacji

Genomic Midi AX. 20 izolacji Genomic Midi AX Uniwersalny zestaw o zwiększonej wydajności do izolacji genomowego DNA z różnych materiałów. Procedura z precypitacją DNA. wersja 0517 20 izolacji Nr kat. 895-20 Pojemność kolumny do oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Inżynierii Bioreaktorów

Laboratorium Inżynierii Bioreaktorów Laboratorium Inżynierii Bioreaktorów Ćwiczenie nr 1 Reaktor chemiczny: Wyznaczanie równania kinetycznego oraz charakterystyka reaktorów o działaniu ciągłym Cele ćwiczenia: 1 Wyznaczenie równania kinetycznego

Bardziej szczegółowo

Saccharomyces Transformer Kit zestaw do przygotowywania i transformacji komórek kompetentnych Saccharomyces cerevisiae. Metoda chemiczna.

Saccharomyces Transformer Kit zestaw do przygotowywania i transformacji komórek kompetentnych Saccharomyces cerevisiae. Metoda chemiczna. Saccharomyces Transformer Kit zestaw do przygotowywania i transformacji komórek kompetentnych Saccharomyces cerevisiae. Metoda chemiczna. wersja 0916 6 x 20 transformacji Nr kat. 4010-120 Zestaw zawiera

Bardziej szczegółowo

Kinetyka chemiczna jest działem fizykochemii zajmującym się szybkością i mechanizmem reakcji chemicznych w różnych warunkach. a RT.

Kinetyka chemiczna jest działem fizykochemii zajmującym się szybkością i mechanizmem reakcji chemicznych w różnych warunkach. a RT. Ćwiczenie 12, 13. Kinetyka chemiczna. Kinetyka chemiczna jest działem fizykochemii zajmującym się szybkością i mechanizmem reakcji chemicznych w różnych warunkach. Szybkość reakcji chemicznej jest związana

Bardziej szczegółowo

Genomic Maxi AX Direct

Genomic Maxi AX Direct Genomic Maxi AX Direct Uniwersalny zestaw o zwiększonej wydajności do izolacji genomowego DNA z różnych materiałów. Procedura bez etapu precypitacji. wersja 0517 10 izolacji Nr kat. 995-10D Pojemność kolumny

Bardziej szczegółowo

Genomic Maxi AX zestaw do izolacji genomowego DNA wersja 0616

Genomic Maxi AX zestaw do izolacji genomowego DNA wersja 0616 Genomic Maxi AX zestaw do izolacji genomowego DNA wersja 0616 10 izolacji Nr kat. 995-10 Pojemność kolumny do oczyszczania DNA wynosi 500 µg 1 Skład zestawu Składnik Ilość Temp. Przechowywania Kolumny

Bardziej szczegółowo

a) proces denaturacji białka następuje w probówce: b) proces zachodzący w probówce nr 1 nazywa się:

a) proces denaturacji białka następuje w probówce: b) proces zachodzący w probówce nr 1 nazywa się: Zadanie 1. (4 pkt) Zaprojektuj doświadczenie chemiczne, za pomocą którego można wykryć siarkę w związkach organicznych. a) opisz przebieg doświadczenia b) zapisz przewidywane spostrzeżenia c) napisz równanie

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 3 Toksykologia żywności

Laboratorium 3 Toksykologia żywności Laboratorium 3 Toksykologia żywności Literatura zalecana: Orzeł D., Biernat J. (red.) 2012. Wybrane zagadnienia z toksykologii żywności. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Wrocław. Str.:

Bardziej szczegółowo

PathogenFree RNA Isolation Kit Zestaw do izolacji RNA

PathogenFree RNA Isolation Kit Zestaw do izolacji RNA PathogenFree RNA Isolation Kit Zestaw do izolacji RNA Instrukcja użytkownika Spis treści 1. Zawartość 2 1.1 Składniki zestawu 2 2. Opis produktu 2 2.1 Założenia metody 2 2.2 Specyfikacja zestawu 2 2.3

Bardziej szczegółowo

etyloamina Aminy mają właściwości zasadowe i w roztworach kwaśnych tworzą jon alkinowy

etyloamina Aminy mają właściwości zasadowe i w roztworach kwaśnych tworzą jon alkinowy Temat: Białka Aminy Pochodne węglowodorów zawierające grupę NH 2 Wzór ogólny amin: R NH 2 Przykład: CH 3 -CH 2 -NH 2 etyloamina Aminy mają właściwości zasadowe i w roztworach kwaśnych tworzą jon alkinowy

Bardziej szczegółowo

RT31-020, RT , MgCl 2. , random heksamerów X 6

RT31-020, RT , MgCl 2. , random heksamerów X 6 RT31-020, RT31-100 RT31-020, RT31-100 Zestaw TRANSCRIPTME RNA zawiera wszystkie niezbędne składniki do przeprowadzenia syntezy pierwszej nici cdna na matrycy mrna lub całkowitego RNA. Uzyskany jednoniciowy

Bardziej szczegółowo

Zakład Biologii Molekularnej Wydział Farmaceutyczny, WUM ul. Banacha 1, Warszawa. Zakład Biologii Molekularnej

Zakład Biologii Molekularnej Wydział Farmaceutyczny, WUM ul. Banacha 1, Warszawa. Zakład Biologii Molekularnej Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Wydział Farmaceutyczny, WUM ul. Banacha 1, 02-097 Warszawa 1 Ćwiczenie 1 Izolacja oraz

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie aktywności proteolitycznej trypsyny metodą Ansona

Oznaczanie aktywności proteolitycznej trypsyny metodą Ansona Oznaczanie aktywności proteolitycznej trypsyny metodą Ansona Wymagane zagadnienia teoretyczne 1. Enzymy proteolityczne, klasyfikacja, rola biologiczna. 2. Enzymy proteolityczne krwi. 3. Wewnątrzkomórkowa

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Biofizyki

Laboratorium Podstaw Biofizyki CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest zbadanie procesu adsorpcji barwnika z roztworu oraz wyznaczenie równania izotermy Freundlicha. ZAKRES WYMAGANYCH WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI: widmo absorpcyjne, prawo Lamberta-Beera,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2: Właściwości osmotyczne koloidalnych roztworów biopolimerów.

Ćwiczenie 2: Właściwości osmotyczne koloidalnych roztworów biopolimerów. 1. Część teoretyczna Właściwości koligatywne Zjawiska osmotyczne związane są z równowagą w układach dwu- lub więcej składnikowych, przy czym dotyczy roztworów substancji nielotnych (soli, polisacharydów,

Bardziej szczegółowo

KATALIZA I KINETYKA CHEMICZNA

KATALIZA I KINETYKA CHEMICZNA 9 KATALIZA I KINETYKA CHEMICZNA CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studenta z procesami katalitycznymi oraz wpływem stężenia, temperatury i obecności katalizatora na szybkość reakcji chemicznej. Zakres obowiązującego

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2. Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych

ĆWICZENIE 2. Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych ĆWICZENIE 2 Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych Część doświadczalna 1. Metody jonowymienne Do usuwania chromu (VI) można stosować między innymi wymieniacze jonowe. W wyniku przepuszczania

Bardziej szczegółowo

Laboratorium. Technologia i Analiza Aromatów Spożywczych

Laboratorium. Technologia i Analiza Aromatów Spożywczych Laboratorium Technologia i Analiza Aromatów Spożywczych Regulamin pracowni Technologii i Analizy Aromatów Spożywczych...3 Ćw. 1. Mikrokapsułkowanie olejków eterycznych z wykorzystaniem drożdży piwnych...4

Bardziej szczegółowo

d[a] = dt gdzie: [A] - stężenie aspiryny [OH - ] - stężenie jonów hydroksylowych - ] K[A][OH

d[a] = dt gdzie: [A] - stężenie aspiryny [OH - ] - stężenie jonów hydroksylowych - ] K[A][OH 1 Ćwiczenie 7. Wyznaczanie stałej szybkości oraz parametrów termodynamicznych reakcji hydrolizy aspiryny. Chemiczna stabilność leków jest ważnym terapeutycznym problemem W przypadku chemicznej niestabilności

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 1. Aminokwasy

ĆWICZENIE 1. Aminokwasy ĆWICZENIE 1 Aminokwasy Przygotować 5 (lub więcej) 1% roztworów poszczególnych aminokwasów i białka jaja kurzego i dla każdego z nich wykonać wszystkie reakcje charakterystyczne. Reakcja ksantoproteinowa

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Wprowadzenie: Większość lądowych organizmów kręgowych część jonów amonowych NH + 4, produktu rozpadu białek, wykorzystuje w biosyntezie

Bardziej szczegółowo

Ilościowe oznaczenie glikogenu oraz badanie niektórych jego właściwości

Ilościowe oznaczenie glikogenu oraz badanie niektórych jego właściwości Ilościowe oznaczenie glikogenu oraz badanie niektórych jego właściwości Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawową wiedzą dotyczącą budowy, funkcji i właściwości glikogenu jak również

Bardziej szczegółowo

Recykling surowcowy odpadowego PET (politereftalanu etylenu)

Recykling surowcowy odpadowego PET (politereftalanu etylenu) Laboratorium: Powstawanie i utylizacja zanieczyszczeń i odpadów Makrokierunek Zarządzanie Środowiskiem INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 24 Recykling surowcowy odpadowego PET (politereftalanu etylenu) 1 I. Cel ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Zestaw do oczyszczania DNA po reakcjach enzymatycznych. Nr kat. EM03 Wersja zestawu:

Zestaw do oczyszczania DNA po reakcjach enzymatycznych. Nr kat. EM03 Wersja zestawu: Zestaw do oczyszczania DNA po reakcjach enzymatycznych Nr kat. EM03 Wersja zestawu: 1.2012 I. PRZEZNACZENIE ZESTAWU Zestaw EXTRACTME DNA CLEAN-UP przeznaczony jest do szybkiego i wydajnego oczyszczania

Bardziej szczegółowo

WYCHOWANIE FIZYCZNE - STUDIA ZAOCZNE 2010/2011

WYCHOWANIE FIZYCZNE - STUDIA ZAOCZNE 2010/2011 WYCHOWANIE FIZYCZNE - STUDIA ZAOCZNE 2010/2011 INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z BIOCHEMII Zasady postępowania w laboratorium: 1. Do wykonania ćwiczenia moŝna przystąpić dopiero po dokładnym zapoznaniu

Bardziej szczegółowo

AE/ZP-27-03/16 Załącznik Nr 6

AE/ZP-27-03/16 Załącznik Nr 6 AE/ZP--0/ Załącznik Nr Wymagania dla przedmiotu zamówienia oferowanego w Pakietach Nr - Lp Parametry wymagane Wymagania dla przedmiotu zamówienia oferowanego w Pakiecie Nr poz..... Surowica antyglobulinowa

Bardziej szczegółowo

CHROMATOGRAFIA ADSORPCYJNA I PODZIAŁOWA. 1. Rozdział barwników roślinnych metodą chromatografii adsorpcyjnej (techniką kolumnową)

CHROMATOGRAFIA ADSORPCYJNA I PODZIAŁOWA. 1. Rozdział barwników roślinnych metodą chromatografii adsorpcyjnej (techniką kolumnową) Ćwiczenie nr 7 CHROMATOGRAFIA ADSORPCYJNA I PODZIAŁOWA 1. Rozdział barwników roślinnych metodą chromatografii adsorpcyjnej (techniką kolumnową) Zasada: Barwniki roślinne charakteryzują się różnym powinowactwem

Bardziej szczegółowo

Techniki immunoenzymatycznego oznaczania poziomu hormonów (EIA)

Techniki immunoenzymatycznego oznaczania poziomu hormonów (EIA) Techniki immunoenzymatycznego oznaczania poziomu hormonów (EIA) Wstęp: Test ELISA (ang. Enzyme-Linked Immunosorbent Assay), czyli test immunoenzymatyczny (ang. Enzyme Immunoassay - EIA) jest obecnie szeroko

Bardziej szczegółowo

KINETYKA REAKCJI ENZYMATYCZNYCH Wyznaczenie stałej Michaelisa i maksymalnej szybkości reakcji hydrolizy sacharozy katalizowanej przez inwertazę.

KINETYKA REAKCJI ENZYMATYCZNYCH Wyznaczenie stałej Michaelisa i maksymalnej szybkości reakcji hydrolizy sacharozy katalizowanej przez inwertazę. KINETYKA REAKCJI ENZYMATYCZNYCH Wyznaczenie stałej Michaelisa i maksymalnej szybkości reakcji hydrolizy sacharozy katalizowanej przez inwertazę. (Chemia Fizyczna I) Maria Bełtowska-Brzezinska, Karolina

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODANY

PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODANY PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODANY Zadanie 1216 (2 pkt) Przeczytaj poniższy tekst i zapisz poniżej nazwy cukrów X i Y, o których mowa. Kwasy nukleinowe są długimi łańcuchami poliestrowymi, zbudowanymi z połączonych

Bardziej szczegółowo

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Wpływ stężenia kwasu na szybkość hydrolizy estru

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Wpływ stężenia kwasu na szybkość hydrolizy estru Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Wpływ stężenia kwasu na szybkość hydrolizy estru ćwiczenie nr 25 opracowała dr B. Nowicka, aktualizacja D. Waliszewski Zakres zagadnień obowiązujących do

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU ELEKTROFOREZA

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU ELEKTROFOREZA SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU ELEKTROFOREZA SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy. 1. Karta

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010 Zawód: technik analityk Symbol cyfrowy zawodu: 311[02] Numer zadania: Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu 311[02]-0-102 Czas trwania egzaminu: 240 minut ARKUSZ EGZAMINACYJNY

Bardziej szczegółowo

ANALIZA TŁUSZCZÓW WŁAŚCIWYCH CZ II

ANALIZA TŁUSZCZÓW WŁAŚCIWYCH CZ II KATEDRA BIOCHEMII Wydział Biologii i Ochrony Środowiska ANALIZA TŁUSZCZÓW WŁAŚCIWYCH CZ II ĆWICZENIE 8 ZADANIE 1 HYDROLIZA LIPIDÓW MLEKA ZA POMOCĄ LIPAZY TRZUSTKOWEJ Lipazy (EC 3.1) to enzymy należące

Bardziej szczegółowo

Elektroforeza kwasów nukleinowych

Elektroforeza kwasów nukleinowych Elektroforeza kwasów nukleinowych Elektroforeza jest podstawową techniką wizualizacji kwasów nukleinowych pozwala bezpośrednio identyfikować cząsteczki DNA i jest stosunkowo czuła (po odpowiednim wybarwieniu

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O Test maturalny Chemia ogólna i nieorganiczna Zadanie 1. (1 pkt) Uzupełnij zdania. Pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 16 znajduje się w.... grupie i. okresie układu okresowego pierwiastków chemicznych,

Bardziej szczegółowo

Adsorpcja błękitu metylenowego na węglu aktywnym w obecności acetonu

Adsorpcja błękitu metylenowego na węglu aktywnym w obecności acetonu Adsorpcja błękitu metylenowego na węglu aktywnym w obecności acetonu Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie procesu adsorpcji barwnika z roztworu, wyznaczenie równania izotermy Freundlicha oraz wpływu

Bardziej szczegółowo

KWASY I WODOROTLENKI. 1. Poprawne nazwy kwasów H 2 S, H 2 SO 4, HNO 3, to:

KWASY I WODOROTLENKI. 1. Poprawne nazwy kwasów H 2 S, H 2 SO 4, HNO 3, to: KWASY I WODOROTLENKI 1. Poprawne nazwy kwasów H 2 S, H 2 SO 4, HNO 3, to: 1. kwas siarkowy (IV), kwas siarkowy (VI), kwas azotowy, 2. kwas siarkowy (VI), kwas siarkowy (IV), kwas azotowy (V), 3. kwas siarkowodorowy,

Bardziej szczegółowo