ŚWIĘTO CZEKOLADY JAKO NARZĘDZIE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ŚWIĘTO CZEKOLADY JAKO NARZĘDZIE"

Transkrypt

1 Małgorzata Adamska ŚWIĘTO CZEKOLADY JAKO NARZĘDZIE PROMOCJI MIASTA I GMINY KARGOWA Praca magisterska Promotor: dr inż. Mariola Michałowska Praca przyjęta... (data i podpis promotora) Uniwersytet Zielonogórski Wydział Ekonomii i Zarządzania Zielona Góra, 2012 r.

2 Małgorzata Adamska Chocolate Festival as a tool to promote the city and municipality Kargowa Master s Thesis Supervisor: dr inż. Mariola Michałowska University of Zielona Góra Faculty of Economics and Management Zielona Góra 2012 r.

3 Małgorzata Adamska Zielona Góra, dnia r. UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI W ZIELONEJ GÓRZE OŚWIADCZENIE Świadoma odpowiedzialności karnej oświadczam, że przedkładana praca dyplomowa (magisterska) Pt. "Święto Czekolady jako narzędzie promocji miasta i gminy Kargowa " została napisana przeze mnie samodzielnie i nie była wcześniej podstawą żadnej innej urzędowej procedury związanej z nadaniem dyplomu wyższej uczelni lub tytułów zawodowych. Jednocześnie oświadczam, że w/w praca nie narusza praw autorskich w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych innych osób(dz. U. tj. z roku 2000 Nr 80 poz. 904) oraz dóbr osobistych chronionych prawem cywilnym. Podpis 3

4 SPIS TREŚCI WSTĘP... 5 ROZDZIAŁ PROMOCJA JAKO ELEMENT KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ Istota, cele i funkcje promocji Proces komunikacji i jego elementy Instrumentarium promocji mix Public Relations działania kształtujące wizerunek firmy Eventing jako nowoczesny instrument promocji mix ROZDZIAŁ MIASTO I GMINA KARGOWA Charakterystyka Gminy Kargowa Rys historyczny miasta Kargowa Historia fabryki czekolady w Kargowej Święto Czekolady główne atrakcje wydarzenia ROZDZIAŁ DZIAŁANIA PROMOCYJNE MIASTA I GMINY KARGOWA W ŚWIETLE PRZEPROWADZONYCH BADAŃ Cele badania i założenia projektu badawczego Metody i narzędzia badawcze Opis próby Modele pytań i uzasadnienie ich konstruowania Układ kwestionariusza Wyniki pomiaru Wnioski z przeprowadzonych badań ZAKOŃCZENIE ABSTRACT SPIS LITERATURY STRONY INTERNETOWE SPIS ZDJĘĆ: SPIS RYSUNKÓW: SPIS TABEL SPIS WYKRESÓW

5 WSTĘP Współczesna rzeczywistość wymusza na firmach, przedsiębiorstwach, organizacjach i jednostkach terytorialnych potrzebę komunikowania się z otoczeniem. Promocja jest zbiorem narzędzi za pomocą, których jednostki te mogą komunikować się z otoczeniem w dowolny sposób i w dowolnym zakresie. Tematem niniejszej pracy jest Święto Czekolady jako narzędzie promocji miasta i gminy Kargowa. Narzędzie za pomocą, którego jednostka terytorialna jaką jest gmina Kargowa, komunikuje się z mieszkańcami, potencjalnymi inwestorami oraz pozostałą publicznością. Informuje o swoim istnieniu, zaletach wynikających z położenia geograficznego oraz tradycji i kulturze. Święto Czekolady doskonale nawiązuje do tradycji związanej z produkcją czekolady, która sięga blisko stu lat. W dodatku swoim odmiennym charakterem wyróżnia Kargową na tle innych, pobliskich gmin. Wydarzenia i atrakcje towarzyszące obchodom Święta również mają niecodzienny wymiar. Należy przytoczyć chociażby mecz piłkarski pomiędzy Drużyną Przyjaciół Macieja Kozłowskiego a Narodową Drużyną Bezdomnych, na który przybyła ogromna rzesza publiczności. Grafitti na przystankach autobusowych, obrazujące zabytki i walory przyrodnicze gminy, do dziś, mimo iż minął rok, stanowią dużą ciekawostkę dla przejeżdżających kierowców. Kto z nich, nie zatrzyma się, nie zrobi zdjęcia, czy nie odwiedzi malowniczego miasteczka? Wszystkie działania promocyjne te spektakularne, jak Święto Czekolady i te codzienne, jak strona internetowa miasta kształtują tożsamość Kargowej i utrwalają jej wizerunek, a tym samym przyczyniają się do jej rozwoju. Nadrzędnym celem pracy jest uzyskanie opinii mieszkańców Kargowej i okolic na temat postrzegania Kargowej jako miasta, stosowanych form promocji, udziału mieszkańców w życiu kulturalnym miasta oraz wpływu poszczególnych wydarzeń promocyjnych na wizerunek miasta. W rozdziale I przedstawiono promocję jako element komunikacji marketingowej oraz całe instrumentarium promocji-mix, opierając się przy tym na bogatej literaturze z tej dziedziny. Szczególną uwagę zwrócono na public relations i eventmarketing, narzędzia które zyskują coraz większe uznanie w świecie naszpikowanym reklamą, gdzie przekaz zamiast dotrzeć do odbiorcy ginie w szumie komunikacyjnym. 5

6 Rozdział II w całości poświęcony został miastu Kargowa. Zawarto w nim charakterystykę gminy oraz krótką historię miasta. Przedstawiono również historię fabryki czekolady, od której swój początek wzięło Święto Czekolady. Ostatnim zagadnieniem poruszonym w rozdziale II jest samo Święto Czekolady, które odbyło się po raz pierwszy w dniach czerwca 2011 roku, oraz wydarzenia towarzyszące imprezie. Wszystko poparte bogactwem przepięknych zdjęć. Z uwagi na brak badań w nauce, w zakresie promocji miasta Kargowa, postanowiono zapoczątkować ten proces. Przedmiotem podjętych w rozdziale III badań jest promocja miasta Kargowa, a w szczególności jedna z jej form - Święto Czekolady, które powstało na kanwie obchodzonych od lat Dni Kargowej i połączenia tradycji miasteczka związanej z produkcją czekolady. Założeniami projektu badawczego są postawione hipotezy, których potwierdzenia szukano w badaniach. Zastosowaną metodą badawczą jest sondaż, a kwestionariusz ankiety posłużył jako narzędzie do przeprowadzenia badań. Finał pracy jest podsumowaniem wyników badań. Przedstawia wnioski wysunięte na ich podstawie oraz weryfikację postawionych w badaniu hipotez. Autorka pracy dziękuje wszystkim respondentom i osobom zaangażowanym w przeprowadzenie badań dotyczących promocji miasta Kargowa. 6

7 ROZDZIAŁ 1. PROMOCJA JAKO ELEMENT KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ 1.1. Istota, cele i funkcje promocji Termin promocja pochodzi od łacińskiego słowa Pro Moveo. Pro oznacza dla, za, na korzyść. Moveo to wprawianie w ruch, wzbudzanie, wzniecanie, pobudzanie, wprowadzanie do działania, rozpoczęcie czynności. W różnych kontekstach słowo promocja 1 może oznaczać także: w odniesieniu do zmysłów robić wrażenie, wywierać wpływ, w odniesieniu do ducha i wyobrażeń zwracać swoją myśl na coś, rozważać, knuć zamysły, w odniesieniu do uczucia wzruszać kogoś, pobudzać, wzbudzać czułość, współczucie, życzliwość, zaniepokoić, przerazić, w odniesieniu do woli skłonić, nakłonić, w odniesieniu do polityki pobudzić, wzniecić rozruch, wzburzyć. Promocja to również działania zmierzające do zwiększenia popularności czegoś lub kogoś; lansowanie, protegowanie, upowszechnianie czegoś 2. Philip Kotler definiuje promocję jako czwarte narzędzie marketing mix, które obejmuje różne rodzaje czynności, jakie podejmuje przedsiębiorstwo aby poinformować o cechach merytorycznych produktu i przekonać docelowych nabywców, aby go kupili 3. Henryk Mruk rozumie promocję jako zespół środków za pomocą których firma komunikuje się z rynkiem, przekazując informacje o swojej działalności, produktach i usługach 4. Promocja to również informacyjne wspieranie oferty firmy, to ogół form i środków oddziaływania na rynek. 1 Ł. Koncewicz, Nowy Słownik Podręczny Łacińsko-Polski, Księgarnia Wysyłkowa G.Dorn, Warszawa 1938, s.535, Def. Promocji, Słownik Wyrazów Obcych, wyd. PWN 1995, s Ph. Kotler, Marketing analiza planowanie wdrażanie i kontrola, wyd. Gebethner & Ska, Warszawa 1994, s Red. H. Mruk, Podstawy marketingu, wyd. Akademii Ekonomicznej, Poznań 1999, s

8 Istotą promocji jest komunikowanie się nadawcy z otoczeniem rynkowym w celu: wykreowania potrzeb, poinformowania rynku o ofercie, nakłonienia do zakupu, stworzenia i utrwalenia pozytywnego obrazu marki, towaru lub firmy tworzenia postaw zgodnych z interesem nadawcy promocji 5. Zatem, z powyższych definicji wynika, że promocja jest zbiorem narzędzi komunikacji za pomocą, których firma oddziałuje na otoczenie zewnętrzne. Podobnie w marketingu terytorialnym promocję należy traktować jako całokształt działań związanych z komunikowaniem się jednostki terytorialnej z otoczeniem, obejmujący informowanie o regionie, przekonywanie o jego atrakcyjności i skłanianie do nabycia lub konsumpcji subproduktów terytorialnych 6. Autorka tej definicji do najważniejszych celów promocji zalicza: informowanie o istnieniu regionu (w tym podniesienie świadomości wśród potencjalnych nabywców) dzięki promocji dostarczane są informacje obecnym i potencjalnym nabywcom, służące przełamaniu bariery nieznajomości położenia regionu, dostępnych zasobów regionalnych, atrakcji itp., przekonywanie o zaletach regionu przez wskazywanie na korzyści osiągane w regionie, związane z nabyciem oferty oraz przez porównywanie z ofertami innych regionów (analogicznymi produktami), uwypuklanie przewagi konkurencyjnej, zachęcanie (pobudzanie, nakłanianie) do kupna lub konsumpcji subproduktów regionalnych zamierzonym efektem jest w tym przypadku wywołanie określonych działań i zachowań nabywców, a także ich utrwalenie, prowadzące do lojalności wobec oferty regionu, kształtowanie tożsamości i utrwalanie wizerunku regionu. 5 M. Rydel, Podręczny Leksykon Promocji, Gdańska Fundacja Kształcenia Menedżerów, Gdańsk 1998, s M. Florek, Podstawy Marketingu Terytorialnego, Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Poznań 2006, s

9 W świetle przedstawionych definicji promocji można wyróżnić kilka jej funkcji. Główną funkcją promocji jest niewątpliwie funkcja informacyjna - promocja ma za zadanie poinformować, dostarczyć informacji o ofercie, produktach, usługach danej firmy. W ramach funkcji perswazyjnej jej zadaniem jest pobudzić do określonych zachowań, kształtować motywacje potencjalnych nabywców, wspierać i utrwalać te zachowania. Funkcja konkurencyjna to zapewnienie atrakcyjności i siły przebicia instrumentom i programom promocyjnym poprzez większą częstotliwość obecności w mediach, większą powierzchnię reklamową i dłuższy czas antenowy oraz oryginalność kampanii promocyjnej. Wszystkie te zadania jakie ma do spełnienia promocja wypływają jednak z nadrzędnej funkcji promocji jaką jest funkcja komunikacyjna. Jak podkreśla Arnold Pabian w swej monografii promocja pełni przede wszystkim funkcje komunikacyjne poprzez tradycyjne oraz interaktywne, jak również mobilne przekazy dostarcza konsumentom informacji na temat ofert i działalności podmiotów gospodarczych 7. Zatem szerzej komunikacją i jej elementami zajmiemy się w kolejnym podrozdziale pracy Proces komunikacji i jego elementy Komunikowanie wywodzi się z łacińskiego słowa communis (wspólny) i oznacza dążenie do stanu łączności (wspólnoty) z kimś 8. Komunikacja to porozumiewanie się, przekazywanie myśli, udzielanie wiadomości 9. Komunikowanie się przedsiębiorstwa z rynkiem nazywane najczęściej promocją stanowi integralny element kompozycji marketingowej, w skład której wchodzą ponadto produkt, cena i dystrybucja. W tradycyjnym ujęciu promocja obejmuje zespół działań i środków, za pomocą których przedsiębiorstwo przekazuje na rynek (najczęściej do dowolnych segmentów nabywców) informacje o produkcie lub firmie, kształtuje potrzeby nabywców oraz pobudza i ukierunkowuje popyt. Tak rozumiana promocja utożsamiana jest z komunikacją marketingową 10 mimo, że pojęcia te nie są w pełni tożsame. 7 A. Pabian, Promocja nowoczesne środki i formy, wyd. Difin, Warszawa 2008, s B. Pilarczyk, Komunikacja jako element marketingu, [w:] Komunikowanie się w biznesie, red. H. Mruk, wyd. Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań 2002, s Słownik wyrazów Obcych, op. cit., s B. Pilarczyk, op. cit., s. 7. 9

10 Tradycyjne, wąskie ujęcie promocji sprowadza się do jednokierunkowego oddziaływania przedsiębiorstwa na rynek, podczas gdy komunikowanie zakłada potrzebę swoistego wsłuchiwania się w różnorodne sygnały płynące z rynku (jego trendy i megatrendy rozwoju, kształt i przeobrażenia makro i mikrootoczenia, potrzeby i preferencje nabywców) i stosownej nań odpowiedzi. Dynamika przeobrażeń współczesnego świata, postępujące procesy globalizacji rynków i zaostrzania walki konkurencyjnej na arenie międzynarodowej sprawiają, iż przedsiębiorstwa stają w obliczu konieczności zastąpienia dotychczasowych strategii promocji kształtowanych poprzez oddziaływanie jednokierunkowe komunikacją marketingową, stanowiącą swoistego rodzaju proces interakcji i dialogu pomiędzy przedsiębiorstwem a jego rynkiem docelowym 11. Komunikacja nie jest pojęciem jednoznacznym, a definiować można ją bardzo różnie biorąc pod uwagę wielopłaszczyznowość tego pojęcia. Tomasz Goban-Klas przytacza następujące jej definicje: przekazywanie informacji w bardzo szerokim znaczeniu tego terminu (komunikowanie jako transmisja), proces, dzięki któremu rozumiemy innych i sami staramy się porozumiewać w jednoznaczny sposób (komunikowanie jako rozumienie), wzajemny wpływ za pomocą różnych mediów (komunikowanie jako oddziaływanie), proces, który łączy nieciągłe części naszego otoczenia (komunikowanie się jako łączenie, tworzenie wspólnoty), społeczna interakcja za pomocą symboli (komunikowanie jako interakcja), wymiana pewnych poglądów między ludźmi, której stopień zależy od wspólnych spostrzeżeń, pragnień i postaw (komunikowanie jako wymiana), akt, przez który są wyrażane normy grupowe, osiągana koordynacja wysiłków, ujawniane oczekiwania, sprawowana kontrola społeczna, przydzielane role oraz przenoszony proces społeczny (komunikowanie jako składnik procesu społecznego) J.W. Wiktor, Promocja. System komunikacji przedsiębiorstwa z rynkiem, wyd. naukowe PWN, Warszawa 2001, s T. Goban - Klas, Public relations, czyli promocja reputacji, wyd. Business Press, Warszawa 1997, s

11 Podstawowymi elementami komunikacji społecznej są: nadawca, odbiorca i przekaz co zostało przedstawione na rysunku 1. NADAWCA PRZEKAZ ODBIORCA Rysunek 1. Podstawowe elementy komunikacji Źródło: J.W. Wiktor, Promocja. System komunikacji przedsiębiorstwa z rynkiem, s.12. Proces komunikacji ma charakter ciągły, dlatego też organizacje nie zastanawiają się nad tym czy się komunikować. Stawiają sobie natomiast pytania: co i jak powiedzieć, do kogo i jak często. Klasyczny model procesu komunikacji składa się z dziewięciu elementów i sprowadza się do systemu przekazywania informacji pomiędzy przedsiębiorstwem a jego otoczeniem, poprzez określony kanał i środki komunikowania oraz zastosowania systemu kodowania i odkodowania umożliwiającego tworzenie i odczytywanie komunikatów, co pokazane zostało na rysunku 2. NADAWCA KODOWANIE PRZEKAZ ODKODOWANIE ODBIORCA KANAŁ ZAKŁÓCENIA SPRZĘŻENIE ZWROTNE ODPOWIEDŹ Rysunek 2. Elementy procesu komunikacji Źródło: Ph. Kotler, Marketing analiza planowanie wdrażanie i kontrola, s

12 W procesie komunikacji biorą udział zawsze dwie strony: nadawca i odbiorca. Nadawcą jest strona wysyłająca komunikat do drugiej strony. Nadawcami mogą być różnego rodzaju przedsiębiorstwa, organizacje non-profit, instytucje itp. To podmiot z wyraźnie określoną misją, dokładnie sprecyzowanymi celami i oczekiwaniami, jakie chce zrealizować na określonym rynku. Nadawca opracowuje koncepcję komunikacji rynkowej, która ma służyć realizacji ustaleń strategii funkcjonowania i rozwoju. Koncepcja ta obejmuje przede wszystkim ustalenie celów komunikacji, docelowe grupy działań promocyjnych, ich formy, środki, budżet i zasady realizacji 13. Odbiorca jest adresatem przekazów emitowanych przez nadawcę. Elementem łączącym odbiorcę z nadawcą jest wspólnota potrzeb i interesów: odbiorca reprezentuje określoną strukturę i hierarchię potrzeb, popartą funduszem nabywczym, nadawca natomiast tworzy określony zestaw użyteczności, mogący zaspokoić potrzeby i preferencje nabywcy. Ich wzajemne spotkanie jest możliwe poprzez komunikację informowanie, nakłanianie, perswadowanie. Informacje przekazywane przez nadawcę, przy przekroczeniu progu wrażliwości odbiorcy na bodźce, uruchamiają procesy percepcji, dekodowania i przyswajania. Złożone, wewnętrzne procesy wartościowania informacji są uwarunkowane przez wiele zmiennych osobowościowych (psychologicznych), społecznych, ekonomicznych i kulturowych, kształtujących mechanizm zachowań rynkowych 14. Przekaz to informacja, która ma zostać przekazana odbiorcy. Nadawca musi mieć pewność, że to co chce zakomunikować, dokładnie odzwierciedla jego intencje i nie będzie błędnie odczytane 15. Forma przekazu powinna być dostosowana do oczekiwań audytorium przekazu, uwzględniać i szanować systemy wartości i przekonania docelowej grupy odbiorców, ale również zwyczaje i standardy życia społecznego itp. 16. Kanał przekazu to kanał komunikacji przez który komunikat dociera od nadawcy do odbiorcy. Stanowi on sposób i środek dotarcia z komunikatem do odbiorcy. W literaturze przedmiotu wyróżnione są dwa sposoby dotarcia z komunikatem do odbiorcy, a mianowicie osobisty np. sprzedaż bezpośrednia oraz 13 J. W. Wiktor, Promocja, op. cit., s Ibidem. 15 B. Rozwadowska, Public Relations. Teoria, praktyka, perspektywy, wyd. Studio Emka, Warszawa 2002, s J. W. Wiktor, Promocja, op. cit., s

13 nieosobisty np. poprzez środki masowego przekazu czy wystrój sklepu. Jeżeli chodzi natomiast o środki dotarcia z komunikatem do odbiorcy, to w literaturze przedmiotu występuje wiele kryteriów klasyfikacji tych środków np. J. Fieske 17 wyróżnia trzy główne kategorie tych środków: środki prezentacyjne: głos, twarz, wzrok, mimika, ciało, posługujące się naturalnym językiem słów, zwrotów, gestów i związane z osobą kodującą przekaz (nadawcą), środki reprezentacyjne: teksty, obrazy, rysunki, fotografie, filmy i cała gama wytworów szeroko rozumianej kultury, stanowiącej formę wypowiedzi, ekspresji i komunikacji, środki techniczne (mechaniczne), umożliwiające przekaz informacji (prasa, radio, telewizja, kino, telefon, komputer, płyty CD, DVD i inne) 18. Kolejne elementy procesu komunikacji to kodowanie i odkodowanie. Stanowią one atrybuty nadawcy i odbiorcy. Nadawca koduje przekaz, zamieniając jego znaczenie na symbole (hasło reklamowe, slogan), natomiast odbiorca w procesie odwrotnym rozszyfrowuje symbole na konkretne znaczenia, co stanowi odkodowanie przekazu. Aby można było mówić o komunikowaniu, a nie tylko jednostronnym przekazywaniu informacji, konieczna jest reakcja ze strony odbiorcy. Za informację zwrotną uznaje się nie tylko jednoznaczne wyrażenie opinii, ale także drobne gesty, jak np. uśmiech, skinięcie głową czy reakcje pośrednie, np. zakup produktu pod wpływem informacji zawartej w reklamie 19. Nieodłącznym elementem procesu komunikowania są zakłócenia utrudniające skuteczne porozumienie. Mogą mieć one różny charakter, źródła i przyczyny. Najczęściej wyróżnia się trzy postacie zakłóceń w literaturze zwanych szumami, a mianowicie: szumy semantyczne, które wiążą się z niewłaściwym wyrażeniem przez nadawcę znaczenia przekazu za pomocą kodów, utrudniającym lub nawet blokującym procesy percepcji komunikatu i jego precyzyjne odczytanie i zrozumienie przez adresata, szumy wewnętrzne, to zakłócenia leżące po stronie osobowościowych cech uczestników komunikacji, kształtowanych głównie przez zespół zmiennych psychologicznych, społecznych i środowiskowych, 17 J. Fieske, Wprowadzenie do badań nad komunikowaniem, wyd. Astrum, Wrocław 1999, s M. Mrozowski, Między manipulacją a poznaniem. Człowiek w świecie mediów, wyd. COKUM, Warszawa 1991, s B. Rozwadowska, Public Relations,op. cit., s

14 szumy zewnętrzne to zakłócenia wynikające ze źródeł leżących po stronie otoczenia uczestników procesu komunikacji, a więc mających wobec nich w dużej mierze charakter niezależny 20. Relacje zachodzące między tymi dziewięcioma elementami procesu komunikacji pozwalają na określenie czterech warunków skutecznej komunikacji, a mianowicie: cele komunikacji nadawcy muszą wiedzieć, do jakiego odbiorcy chcą dotrzeć i jakiego typu reakcji oczekują. Wymaga to wyboru docelowej publiczności i określenia specyficznych celów komunikacji. Zadania te należą do typowego zakresu kompetencji personelu zaangażowanego w marketingu strategicznym, opracowanie komunikatu personel zajmujący się przygotowaniem komunikatu musi mieć zarówno znajomość technik kodowania, jak i sposobu odbioru komunikatów przez grupę docelową. Dzięki temu zaprojektowanie a następnie przetestowanie reklamy pozwalają uzyskać pożądany rezultat komunikacji. Taki sposób działania jest zgodny z koncepcją marketingu, która zakłada komunikację odwołującą się do doświadczeń nabywców i formułowaną w języku, który mogą odkodować, planowanie mediów wymaga po pierwsze selekcji mediów tj. określenia, gdzie publiczność docelowa zostanie osiągnięta w sposób najbardziej skuteczny, a po drugie ustalania harmonogramu wykorzystania mediów tj. określania jak często musi być podejmowane oddziaływanie na publiczność docelową celem wytworzenia wymaganego rezultatu komunikacji, skuteczność komunikacji specjalista reklamowy musi umieć określić reakcję publiczności na komunikaty i zweryfikować stopień, w jakim cele komunikacji zostały osiągnięte. Jest to także zadaniem zarządzania marketingowego J. W. Wiktor, Promocja, op. cit., s , inne rozróżnienie zakłóceń w procesie komunikacji podaje B. Rozwadowska, a mianowicie wyróżnia ona szumy fizyczne, szumy semantyczne i dezinformację, zob. B. Rozwadowska, ibidem. 21 J. Adamczyk, Strategiczne decyzje w zakresie komunikacji, [w] Strategiczne zarządzanie marketingowe, J.J Lambin, red. nauk. przekładu M. Strzyżewska-Kamińska, wyd. PWN, Warszawa 2001, s

15 1.3. Instrumentarium promocji mix Marketing to obszerna dziedzina wiedzy w skład której wchodzi promocja. Marketing mix to dominująca idea nowoczesnego marketingu. Definiuje się go jako zbiór poddających się sterowaniu taktycznych instrumentów marketingowych, których kompozycję organizacja przygotowuje w celu uzyskania zamierzonej reakcji na rynku docelowym. Typową strukturę marketingu mix obejmują cztery składowe tzw. 4P: product (produkt), price (cena), place (dystrybucja) i promotion (promocja) 22. Strukturę tą przedstawia rysunek 3. Reklama Produkt Sprzedaż osobista Promocja sprzedaży Cena MARKETING - MIX RYNEK DOCELOWY Propaganda marketingowa Dystrybucja Rozgłos Promocja Rysunek 3. Struktura marketingu mix Źródło: H. Mruk, Podstawy marketingu, s.243. Czwarte P promocja stanowi kompozycję określonych instrumentów oddziaływania na rynek, dlatego prawidłowo powinno się ją określać jako promocję mix. Promocja mix stanowi kombinację konkretnych instrumentów komunikacyjnego oddziaływania na otoczenie, za pośrednictwem których organizacja osiąga swoje cele marketingowe A. Pabian, Promocja, op. cit., s Ibidem, s

16 W literaturze przedmiotu występuje duża różnorodność identyfikowania i definiowania składników promocji mix. Na dowód tego można przytoczyć takie oto przykłady: P. Kotler reklama, promocja sprzedaży, marketing bezpośredni, public relations i publicity, sprzedaż osobista 24, H. Mruk reklama, promocja sprzedaży, sprzedaż osobista, propaganda marketingowa (public relations) 25, L. Garbarski, I. Rutkowski, W. Wrzosek reklama, sprzedaż osobista, promocja, public relations, sponsorowanie 26, J. Lambin reklama, sprzedaż osobista, promocja sprzedaży (promocja uzupełniająca), public relations 27, A. Pabian reklama, marketing bezpośredni, promocja sprzedaży, public relations, promocja osobista w procesach sprzedaży 28. Z podanych przykładów wynika, że mieszankę promocyjną tworzą najczęściej cztery grupy narzędzi, a mianowicie: reklama, promocja sprzedaży, sprzedaż osobista, public relations. Niektórzy autorzy tak jak P. Kotler, a za nim A. Pabian wzbogacają tę mieszankę o dodatkowe narzędzia, które zawiera marketing bezpośredni. Jeszcze inni, tak jak L. Garbarski, I. Rutkowski i W. Wrzosek wyodrębniają z public relations sponsorowanie jako odrębne narzędzie promocji mix. Niewątpliwie podstawowym narzędziem promocji mix o ugruntowanej pozycji wśród praktyków i teoretyków jest reklama. Stanowi ona masową, płatną i bezosobową formę prezentacji oferty firmy czy organizacji. Reklama jest potężnym narzędziem promocyjnym, które w zależności od różnych czynników np. formy, doboru mediów czy zasięgu geograficznego, może realizować różne cele. Philip Kotler klasyfikuje cele reklamy w zależności od tego czy ma ona informować, nakłaniać czy też przypominać. Reklama informacyjna używana jest przede wszystkim wobec produktu w jego 24 Ph. Kotler, Marketing analiza planowanie wdrażanie i kontrola, wyd. Gebethner & Ska, Warszawa 1994, s B. Pilarczyk, Komunikacja jako element marketingu, [w] Komunikowanie się w biznesie, red. H. Mruk, wyd. Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań 2002, s L. Garbarski, I. Rutkowski, W. Wrzosek, Marketing. Punkt zwrotny nowoczesnej firmy, PWE, Warszawa 2000, s J. Adamczyk, Strategiczne decyzje w zakresie komunikacji, [w] Strategiczne zarządzanie marketingowe, J.J Lambin, red. nauk. przekładu M. Strzyżewska-Kamińska, wyd. PWN, Warszawa 2001, s A. Pabian, Promocja, op. cit., s

17 początkowym stadium, kiedy celem jest tworzenie popytu podstawowego. Reklama nakłaniająca staje się istotna w stadium konkurencyjnym, kiedy celem przedsiębiorstwa jest stworzenie popytu na ściśle określoną markę produktu. Niektóre reklamy nakłaniające są klasyfikowane jako reklamy porównawcze. Dążą one do ukazania wyższości jednej marki poprzez porównania z jedną lub kilkoma innymi markami danej klasy produktów. Reklama przypominająca jest szczególnie ważna w stadium dojrzałości produktu. Jej celem jest ciągłe przypominanie o istnieniu produktu. Formą pokrewną reklamy przypominającej jest reklama wzmacniająca. Dąży ona do zapewnienia nabywców, że dokonali właściwego wyboru 29. Podczas tworzenia kampanii reklamowej, oprócz zdefiniowania celów jakie reklama ma spełnić należy również określić wielkość budżetu przeznaczonego na reklamę, treść przekazu reklamowego, dokonać doboru mediów poprzez określenie zasięgu i częstotliwości ukazywania się przekazu reklamowego. Końcowym, ale bardzo istotnym etapem całego procesu jest ocena czyli sprawdzenie czy i w jakim stopniu reklama dotarła do określonej grupy odbiorców oraz jaka była sprzedaż przed, podczas oraz po przeprowadzonej kampanii reklamowej 30. Drugim składnikiem mieszanki promocyjnej jest marketing bezpośredni. Marketing bezpośredni to interakcyjny system marketingu, który korzysta z jednego lub więcej mediów reklamowych, by wywołać określoną odpowiedź oraz/lub transakcję w dowolnym miejscu 31. Podobnie definiują marketing bezpośredni polscy autorzy, i tak na przykład Tadeusz Sztucki podaje, że marketing bezpośredni to forma marketingowej komunikacji, oparta na bezpośredniej reakcji nabywców, wywołanej za pomocą środków, obejmujących pozyskiwanie przez nabywców informacji dzięki odwiedzaniu miejsc sprzedaży, salonów wystawowych, miejsc do degustacji i demonstracji towarów, targów i wystaw, ofert otrzymywanych przez pocztę, telefon, podczas wizyt sprzedawców w domach itp. 32. Natomiast L. Garbarski, J. Rutkowski i W. Wrzosek określają marketing bezpośredni jako zespół działań i środków bezpośredniego oraz zindywidualizowanego oddziaływania na nabywców, mającego na celu kreowanie i zaspokajanie ich potrzeb oraz sprzedaż produktów i usług 33. Z przytoczonych definicji wynika, że zadaniem marketingu bezpośredniego jest, za pomocą różnych narzędzi, 29 Ph. Kotler, Marketing, op. cit., s Ph. Kotler, Marketing, op. cit., s Ibidem, s T. Sztucki, Promocja sztuka pozyskiwania nabywców, wyd. Placed, Warszawa 1999, s L. Garbarski, I. Rutkowski, W. Wrzosek, Marketing., op. cit., s

18 dotrzeć do klienta w taki sposób aby wywołać natychmiastową reakcję kupna bądź złożenia zamówienia na dany produkt lub usługę. Do podstawowych narzędzi marketingu bezpośredniego jakie wyróżnia literatura przedmiotu należą: marketing katalogowy, polega na wysyłaniu za pośrednictwem poczty bądź eksponowaniu w miejscach przebywania docelowych nabywców np. w księgarniach, restauracjach, klubach itp., katalogu z ofertą produktową lub usługową danej firmy. Katalogi ofertowe jednocześnie przedstawiają ofertę i zawierają niezbędne informacje umożliwiające nabycie oferowanych produktów poprzez druk zamówienia bądź bezpłatną linię telefoniczną, marketing poczty bezpośredniej, polega na przesyłaniu klientom listów, ulotek, folderów, które mogą zawierać również próbki oferowanych towarów. Tego typu materiały zyskały miano skrzydlatych sprzedawców lub sprzedawców na skrzydłach, telemarketing, polega na dokonywaniu sprzedaży bądź oferowaniu produktów i usług za pomocą telefonu, marketing telewizyjny bezpośredniej reakcji, polega na emitowaniu w telewizji reklam bezpośredniej reakcji bądź cały program jest poświęcony promowaniu sprzedaży towarów i usług. W obu przypadkach do dyspozycji klienta jest bezpłatny numer telefonu pod którym można natychmiast złożyć zamówienie, marketing bezpośredniej reakcji poprzez radio, gazetę lub czasopismo działa na tej samej zasadzie co marketing telewizyjny, jednakże inne jest medium poprzez które promowane są określone dobra konsumpcyjne. Oprócz wymienionych, tradycyjnych narzędzi marketingu bezpośredniego można wymienić dodatkowo te nowoczesne, które wraz z pojawieniem się nowych technologii ukazały nowe możliwości w zakresie komunikacji z docelowymi klientami. Do takich metod należą: w zakresie marketingu pocztowego przekazywanie oferty za pomocą faksu bądź przedstawienie jej za pośrednictwem poczty głosowej, w zakresie marketingu katalogowego katalog w postaci płyty CD-rom, w zakresie telemarketingu wideotelefony, telefonia komórkowa z dostępem do internetu, przesyłanie obrazów, grafiki i dźwięków oraz interaktywne kioski wyposażone 18

19 w dotykowe ekrany dzięki którym klient może uzyskać szereg interesujących go informacji 34. Kolejnym elementem promocji mix jest promocja sprzedaży. Na promocję sprzedaży składają się różnorodne zestawy narzędzi, przede wszystkim krótkookresowych, które mają stymulować szybsze i/lub większe zakupy określonych produktów/usług przez konsumentów lub nabywców handlowych 35. Rozróżnić można trzy główne rodzaje promocji sprzedaży ze względu na kanały dystrybucji, a mianowicie: promocję konsumencką skierowaną do finalnych nabywców dóbr i usług, promocję handlową skierowaną do handlowców hurtowych i detalicznych oraz promocję biznesową skierowaną do personelu sprzedaży, przedstawicieli handlowych i dealerów. W obrębie każdego rodzaju promocji sprzedaży stosowane są liczne narzędzia, które przedstawiono w tabeli 1. Tabela 1. Narzędzia promocji sprzedaży Główne narzędzia promocji sprzedaży Narzędzia promocji konsumenckiej Narzędzia promocji handlowej Narzędzia promocji biznesowej bezpośrednie obniżki cen (rabaty sezonowe, rabaty za zmasowane zakupy, obniżona cena półkowa, cena obniżona przez producenta) dodatkowe produkty lub usługi gratis (opakowanie premiowe, zwiększona ilość dóbr po dotychczasowej cenie, bonifikaty, karty stałego klienta, losowe premie, prezenty) gadżety reklamowe bezpłatne próbki towarów kupony promocyjne (kupony rabatowe, kupony odsyłające) refundacje cen konkursy, loterie, gry darmowe testowanie (próbowanie) wydłużone gwarancje demonstracje w miejscach sprzedaży kluby konsumentów wymiana towaru na nowy za dopłatą obniżki cen subsydia darmowe produkty pokazy handlowe i konwencje konkursy sprzedaży gadżety reklamowe Źródło: opracowanie własne na podstawie Ph. Kotler, Marketing, op. cit., s A. Pabian, Promocja, op. cit., s Ph. Kotler, Marketing, op. cit., s

20 Lista form promocji sprzedaży jest imponująca i nie ogranicza się do tych wymienionych w tabeli. Producenci, pośrednicy i sprzedawcy korzystają z szeregu zachęt, aby przyciągnąć nowych konsumentów, nagrodzić lojalnych klientów bądź zwiększyć sprzedaż w krótkim okresie czasu dzięki klientom, którzy nie są przywiązani do marki produktu lecz czekają na taką promocję dzięki której uzyskają dodatkową wartość. Kolejnym ważnym instrumentem mieszanki promocyjnej jest public relations. W literaturze przedmiotu, wśród teoretyków i praktyków, istnieje bardzo duża liczba definicji tej dyscypliny. Stowarzyszenia Public Relations na całym świecie ponad dwa tysiące razy podejmowały próby ujęcia działalności public relations w jedną definicję, żadna jednak nie spotkała się z jednoznaczną akceptacją. Poniżej przytoczone zostaną trzy definicje, które niezmiennie cieszą się uznaniem wielu autorów: definicja Brytyjskiego Stowarzyszenia Public Relations: Public relations są to świadome, planowe i ciągłe wysiłki, mające na celu ustanowienie i utrzymanie wzajemnego zrozumienia między daną organizacją a jej otoczeniem definicja deklaracji meksykańskiej, podpisana w Mexico City w sierpniu 1978 r. przez ponad trzydzieści stowarzyszeń public relations: Praktyczne działania w ramach public relations to dziedzina sztuki i gałąź nauki społecznej polegająca na analizie tendencji, przewidywaniu ich konsekwencji, doradztwie dla kierownictwa różnych organizacji oraz wdrażaniu zaplanowanych programów działań, które będą służyć zarówno danej organizacji, jak i interesowi ogółu definicja Webster New International Dictionary: Promocja wzajemnych kontaktów i dobrej reputacji między osobą, firmą lub instytucją a innymi osobami, szczególnymi grupami odbiorców lub ogółem społeczeństwa, poprzez dystrybucję łatwo interpretowalnych materiałów i rozwijanie przyjaznej wymiany zdań, oraz ocena reakcji danej grupy odbiorców S. Blac, Public Relations, wyd. Dom Wydawniczy ABC, Kraków 2006, s ; W. Budzyński, Public Relations zarządzanie reputacją firmy, wyd. Poltext, Warszawa 1998, s ; K. Wojcik, Public Relations od A do Z tom I, wyd. Placed, Warszawa 2001, s

21 Filozofia public relations zakłada, że wyznaczone cele znacznie łatwiej osiąga się przy społecznym zrozumieniu i wsparciu niż przy sprzeciwie i obojętności. Kilka słów kluczy stanowi istotę całego public relations, są to: reputacja, odzew społeczny, wiarygodność, zaufanie, harmonia i poszukiwanie wzajemnego zrozumienia 37. Literatura przedmiotu wyróżnia trzy rodzaje celów jakie ma wypełniać działalność public relations, a mianowicie: 1. Cele strategiczne: kształtowanie przyjaznego nastawienia, pożądanego wizerunku, opinii, reputacji w otoczeniu wzbudzanie, odzyskiwanie lub pogłębianie zaufania, pozyskiwanie i utrwalanie poparcia dla strategii przedsiębiorstwa, - tworzenie odpowiedniego klimatu w otoczeniu dla funkcjonowania przedsiębiorstwa, łagodzenie lub likwidowanie konfliktów między przedsiębiorstwem a otoczeniem, 2. Cele operacyjne: dostarczanie szybkich, rzetelnych wiadomości o przedsiębiorstwie (wychodzenie naprzeciw zainteresowaniom otoczenia) śledzenie opinii publicznej o oczekiwaniach względem danego przedsiębiorstwa, pozyskiwanie opiniotwórczych jednostek lub wpływowych organizacji czy instytucji, promocja produktów w otoczeniu, dostosowanie działalności, zasad postępowania, polityki do otoczenia, 3. Cele bieżące: zaprezentowanie się firmy jako sprawnego oferenta dóbr i usługodawcy, zaprezentowanie się jako bezpiecznego pracodawcy, wypracowanie opinii o solidności jako współpracownika i kontrahenta, aktywna polityka informacyjna o bieżących i przyszłych zamierzeniach firmy (produkcyjnych i pozaprodukcyjnych na rzecz otoczenia), 37 S. Blac, Public Relations, op. cit., s

22 wyrobienie opinii o przedsiębiorstwie jako niezbędnym elemencie funkcjonowania otoczenia 38. Public relations, tak jak pozostałe składowe promocji mix, do realizacji postawionych celów wykorzystuje odpowiednie narzędzia i formy oddziaływania i komunikowania się z otoczeniem. Do najważniejszych z nich należą: 1. Publikacje, a wśród nich doroczne raporty, broszury, artykuły, czasopisma, materiały audiowizualne itp. 2. Imprezy, a wśród nich konferencje prasowe, seminaria wycieczki, wystawy, konkursy, turnieje, uroczystości rocznicowe oraz sponsorowanie imprez sportowych i kulturalnych. 3. Wiadomości tworzenie korzystnych informacji o firmie aby zachęcić przedstawicieli mediów do zamieszczania stosownej publikacji i udziału w konferencjach prasowych. 4. Przemówienia firmy wybierają swoich rzeczników i zatrudniają ludzi, którzy piszą przemówienia oraz trenerów, którzy pomagają poprawiać umiejętności oratorskie i aparycję mówców. 5. Działalność publiczna (charytatywna) firmy coraz częściej wspierając finansowo i organizacyjnie różne działania społecznie użyteczne budują tym samym swój pozytywny wizerunek (np. firma deklaruje przekazanie pewnej kwoty od każdego sprzedanego produktu na rzecz stowarzyszenia, szpitala czy domu dziecka). 6. Tożsamość wizualna w społeczeństwie pełnym przekazów komunikacyjnych firmy muszą konkurować o uwagę, zatem powinny one tworzyć tożsamość wizualną łatwo rozpoznawalną przez publiczność np. logo firmy, materiały listowe, broszury, znaki, formy biznesu, karty wizytowe, budynki, standardy uniformów i ubrań oraz wystrój środków transportu itp. 39. W całym instrumentarium promocji mix, public relations jest niedocenianą działalnością, jest traktowany jak swego rodzaju dodatek do poważniejszych działań 38 J. Krawulski, Public relations (wybrane zagadnienia), wyd. Akademii Ekonomicznej, Poznań 2000, s. 63; K. Wojcik, Public Relations.., op. cit., s Ph. Kotler, Marketing, op. cit., s

23 promocyjnych 40. Niesłusznie, ponieważ dobry PR ma ogromne znaczenie dla postrzegania przedsiębiorstwa, jego produktu oraz całej działalności, a koszty tej działalności mają niebagatelne znaczenie w budżetach firm. Kolejnym narzędziem w instrumentarium promocji mix jest sprzedaż osobista. Polega ona na dialogu z potencjalnymi i aktualnymi nabywcami i osobistym przekazywaniu wiadomości celem dokonania sprzedaży w krótkim okresie 41. Istota sprzedaży osobistej polega na osobistym kontakcie sprzedawcy z potencjalnym nabywcą. Dzięki temu działania promocyjne zostają zindywidualizowane, a więc mogą być dostosowane do konkretnego klienta i w każdym przypadku przybrać inną formę 42. Sprzedaż osobistą jako narzędzie promocji można wykorzystywać w różnych formach, miejscach i na wiele sposobów, a mianowicie: sprzedaż w stałych punktach handlu detalicznego i hurtowego, sprzedaż w siedzibie firmy, sprzedaż za pośrednictwem przedstawicieli handlowych, sprzedaż na targowiskach i bazarach, sprzedaż uliczna, sprzedaż obwoźna, sprzedaż obnośna, sprzedaż na targach i wystawach, sprzedaż w trakcie ekspozycji indywidualnych 43. W procesie efektywnej sprzedaży osobistej można wyróżnić kilka etapów, które pokazuje rysunek 4: Rysunek 4. Podstawowe fazy efektywnej sprzedaży Źródło: Ph. Kotler, Marketing, s Ibidem, s J.J Lambin, Strategiczne zarządzanie marketingowe, op. cit., s A. Pabian, Promocja, op. cit., s

24 1. Poszukiwanie i klasyfikowanie klientów polega na zidentyfikowaniu potencjalnego klienta. Potencjalni klienci mogą być klasyfikowani według ich zdolności finansowej, specjalnych wymagań, lokalizacji lub prawdopodobieństwa kontynuowania zakupów. Klientów można wyszukiwać w różny sposób np. pytając obecnych klientów o klientów potencjalnych, utrzymując kontakty z innymi źródłami informacji, takimi jak dostawcy, pośrednicy, bankowcy itp., działając w organizacjach, do których należą potencjalni klienci, przyciągając uwagę swymi wypowiedziami lub publikacjami, sprawdzając takie źródła informacji jak gazety, roczniki i katalogi, korzystając z telefonu i poczty, składając niezapowiedziane wizyty w różnych firmach tzw. zimny werbunek. 2. Kontakt wstępny polega na zebraniu informacji dotyczących klienta, określeniu celów do osiągnięcia, wyborze najlepszej formy i czasu kontaktu z klientem. 3. Kontakt z klientem pierwsze spotkanie z klientem jest bardzo ważne i ma ogromny wpływ na dalszą współpracę. By dobrze rozpocząć współpracę sprzedawca musi wiedzieć jak się ubrać, co powiedzieć na powitanie i o czym mówić później. 4. Prezentacja polega na zaprezentowaniu produktu lub usługi w taki sposób by przyciągnąć uwagę, wzbudzić zainteresowanie, wywołać pragnienie oraz uzyskać działanie. 5. Odpieranie zarzutów polega na odrzuceniu zastrzeżeń wysuwanych przez klienta jednocześnie utrzymując pozytywne nastawienie do klienta. Bardzo ważne są umiejętności negocjacyjne, które sprzedawca powinien stale doskonalić. 6. Finalizacja zamówienia polega na podpisaniu umowy sprzedaży bądź złożeniu zamówienia przez klienta. Sprzedawca może wykorzystać do tego celu kilka technik np. wprost zapytać o zamówienie, zasugerować złożenie zamówienia poprzez podsumowanie punktów umowy, zaoferować pomoc przy wypełnianiu zamówienia lub wskazać to co klient straci nie składając w tej chwili zamówienia. 7. Kontynuacja to ostatni etap skutecznej sprzedaży osobistej, który jest niezbędny do osiągnięcia zadowolenia klienta i kontynuowania współpracy. 24

25 Polega na ustaleniu szczegółów związanych z czasem i warunkami dostawy oraz zaplanowaniu kolejnej wizyty i upewnieniu się czy klient jest usatysfakcjonowany z dokonanego wyboru. Przestrzeganie wszystkich przedstawionych wyżej etapów sprzedaży osobistej nie jest złotym środkiem na skuteczną sprzedaż, ponieważ nie ma takiej metody, która jest doskonała we wszystkich warunkach. Pozwala jednak na doskonalenie tego procesu i osiąganie lepszych wyników co przekłada się na satysfakcję klienta i sprzedawcy. Podsumowując całe instrumentarium promocji mix należy zauważyć, że każde z narzędzi posiada wiele technik i form komunikacji i promocji. Wykorzystanie każdego elementu osobno bądź tylko jednego narzędzia w kampanii promocyjnej nie daje pożądanego efektu. Dopiero zintegrowanie wszystkich instrumentów pozwala przekazać odbiorcom spójny komunikat i uzyskać oczekiwaną odpowiedź Public Relations działania kształtujące wizerunek firmy Jedną z głównych funkcji public relations jest kształtowanie i upowszechnianie obrazu (image) przedsiębiorstwa oraz informacji charakteryzujących działalność firmy i umacniających jej wizerunek 44. W literaturze przedmiotu określenie image i wizerunek są używane zamiennie, gdyż pojęcia te są tożsame. Na potwierdzenie tego przytoczymy trzy przykładowe definicje: Wizerunek (image) to wyobrażenie, jakie jedna lub wiele publiczności ma o sobie, przedsiębiorstwie lub instytucji; nie jest to obraz rzeczywisty, dokładnie i szczegółowo nakreślony, ale raczej mozaika wielu szczegółów, podchwyconych przypadkowo, fragmentarycznie, o nieostrych różnicach 45. Image jest subiektywnym obrazem, wyobrażeniem, wizerunkiem przedsiębiorstwa i jego produktów 46. Image to zbiór przekonań, myśli i wrażeń danej osoby o obiekcie T. Sztucki, Promocja sztuka pozyskiwania nabywców, op. cit., s K. Wojcik, Public Relations.., op. cit., s A. Sznajder, Sztuka promocji czyli jak najlepiej zaprezentować siebie i swoją firmę, wyd. Business Press, Warszawa 1993, s Ph. Kotler, Marketing, op. cit., s

26 Zatem rozpatrując te trzy definicje można stwierdzić, że wizerunek jest obrazem jaki mają ludzie (klienci, kontrahenci, pracownicy i inni) o danej organizacji. Jest on tym co ludzie myślą o niej. W procesie tworzenia wizerunku wykorzystywane są zazwyczaj elementy identyfikujące i wyróżniające przedsiębiorstwo z otoczenia, składające się na jego tożsamość. Wizerunek i tożsamość przedsiębiorstwa bywają uważane niejednokrotnie za synonimy, z czym jednak trudno się zgodzić. Terminy te rozróżnione zostały także w języku angielskim, w którym wizerunek określa się słowem image, tożsamość identity, a w odniesieniu do przedsiębiorstwa używany jest zwrot corporate identity 48. Tożsamość przedsiębiorstwa to jego złożona osobowość, na którą składają się: filozofia, historia, kultura, strategia, styl zarządzania, reputacja oraz zachowania pracowników, sprzedawców i innych jego reprezentantów. W umysłach ludzi przedsiębiorstwo ma określony charakter i reputację, jest rozpoznawane przez zewnętrzne, widoczne manifestacje wielu atrybutów, i to właśnie one są zazwyczaj poddawane ocenie ogółu 49. Można powiedzieć zatem, że tożsamość to zbiór pewnych określonych bodźców, a wizerunek to sposób, w jaki są one odczytywane 50. Literatura przedmiotu wyróżnia cztery typy wizerunków: zwykły, lustrzany, pożądany i optymalny. Zestawienie typów wizerunków zawiera tabela 2. Tabela 2. Podstawowe typy wizerunków Typ wizerunku Co wyraża Zwykły Lustrzany Pożądany Optymalny Postrzeganie organizacji na zewnątrz Postrzeganie organizacji przez samą siebie Jak organizacja chciałaby być postrzegana Kompromis możliwy do osiągnięcia Źródło: B. Rozwadowska, Public Relations, s. 57. Wizerunek zwykły - to potoczne, istniejące opinie na temat danej organizacji w otoczeniu bliższym i dalszym. 48 W. Budzyński, Public Relations, op. cit., s S. Blac, Public Relations, op. cit., s B. Rozwadowska, Public Relations, op. cit., s

27 Wizerunek lustrzany to samoocena organizacji i zazwyczaj chodzi tu o opinię zarządu firmy. Wizerunek pożądany to taki obraz organizacji jaki chciałaby posiadać. Organizacja powinna postawić sobie za cel osiągnięcie pożądanego wizerunku i dążyć do jego osiągnięcia. Wizerunek optymalny to pewnego rodzaju kompromis, między wizerunkiem zwykłym i lustrzanym a wizerunkiem pożądanym, który możliwy jest do osiągnięcia. Wizerunek optymalny winien być stawiany sobie przez organizację, jako cele krótkoterminowe w dążeniu do osiągnięcia pożądanego wizerunku. Każda organizacja działa w konkretnym otoczeniu, w którym znajduje się wiele grup publiczności np. klienci, dostawcy, udziałowcy, inwestorzy, media, pracownicy. Ludzie należący do tych grup budują swoje wyobrażenie na temat firmy na podstawie tego, czego doświadczają i co widzą. Wizerunek można tworzyć poprzez techniki kontaktu wizualnego, które firmy zazwyczaj ograniczają do graficznego przedstawienia nazwy firmy oraz barw firmowych. W istocie zestaw ich jest znacznie szerszy. Oto on: 1. Symbol firmowy: znak firmowy, logotyp firmowy. 2. Kolory firmowe. 3. Symbole dekoracyjne. 4. Typografie firmowe. 5. Druki firmowe: papier firmowy i koperty firmowe, kartki do zapisków, bilety wizytowe (firmowe i dla pracowników), dokumenty handlowe (zamówienia, oferty, inne), rachunki i faktury, inne druki firmowe. 6. Identyfikatory pracowników. 7. Stemple. 8. Materiały reklamowe (ogólna koncepcja, np. miejsce sloganu w połączeniu z symbolem firmowym). 9. Materiały drukowane do celów PR (ogólna koncepcja). 10. Środki transportu (sposób znakowania): ciężarowe i półciężarowe, osobowe. 11. Ubiór pracowników: technicznych, recepcyjnych, sprzedawców, biurowych (ogólne zasady). 12. Wystrój zewnętrzny i wewnętrzny budynków firmy. 13. Wystrój zewnętrzny i wewnętrzny punktów sprzedaży. 27

28 14. Architektura i wystrój wnętrz biurowych. 15. Informacja wizualna: tablice informacyjne zewnętrzne, szyldy firmowe, tablice informacyjne wewnętrzne, tabliczki informacyjne (przy/na drzwiach). 16. Flagi firmowe. 17. Transparenty firmowe. 18. Opakowania: jednostkowe, zbiorcze. 19. Wystrój stoisk targowych (jednolita koncepcja) 51. Istnieją również pozawizualne elementy systemu identyfikacji firmy, a mianowicie: Sposób przyjmowania rozmów telefonicznych (jednolite zgłaszanie się), Jednolity standard opieki nad klientami 52. Wszystkie te elementy systemu wizualnej identyfikacji firmy muszą spełniać następujące warunki: być zgodne ze specyfiką firmy, być zgodne ze stylem firmy, wykazywać zgodność wzajemną (jednolitość), być oryginalne (wysoki stopień różnicowania), posiadać łatwość percepcji (wysoka zauważalność), być łatwe do zapamiętania i wymówienia, posiadać przejrzystą formę, wykazywać łatwość do wykorzystania w różnych technikach, nie budzić niekorzystnych skojarzeń 53. Tworzenie wizerunku firmy jest rzeczą bardzo złożoną. Szereg elementów, które składają się na system wizualnej identyfikacji firmy musi złożyć się w jedną całość, tak by była ona dobrze postrzegana przez szeroko rozumianą publiczność. W dzisiejszych czasach przedsiębiorstwo aby być oryginalne i zdobyć przewagę konkurencyjną na rynku musi kłaść nacisk na silny i odpowiednio komunikowany wizerunek. 51 W. Budzyński, Public Relations, op. cit., s Ibidem, s Ibidem, s

29 1.5. Eventing jako nowoczesny instrument promocji mix Event w języku angielskim oznacza po prostu wydarzenie. Może być nim festyn, konferencja, impreza kulturalna czy rozrywkowa, spotkanie motywacyjne, integracyjne czy aktywizujące, itp. Event marketing najczęściej rozumiany jest jako narzędzie promocyjne, polegające na organizowaniu różnego rodzaju imprez masowych (wydarzeń), służących do realizacji określonych celów firmy wobec otoczenia wewnętrznego i zewnętrznego, czyli klientów, decydentów, kontrahentów, środowisk opiniotwórczych i pracowników 54. Przed przedsiębiorstwami i organizacjami współcześnie działającymi na rynku stoi zadanie budowania zaufania i pozytywnych relacji między ludźmi, zarówno z otoczenia wewnętrznego, jak i zewnętrznego. Podmioty te zaczęły poszukiwać właściwych instrumentów, które będą skutecznym narzędziem w realizacji tego zadania, co w dużym stopniu przyczyniło się do rozwoju event marketingu. W dobie szumu informacyjnego, gdzie nadawcy przekazów marketingowych bombardują odbiorców (konsumentów) szeregiem komunikatów, bardzo trudno o dotarcie do określonej grupy odbiorców za pomocą tradycyjnych instrumentów marketingowych i osiągnięcie zamierzonych celów. Dystans między nadawcą a odbiorcą przekazów marketingowych zwiększa się mimo nakładu sił i środków. Aby ten dystans zmniejszyć należy sięgnąć po jeden z najskuteczniejszych narzędzi komunikacyjnych - eventing. Wydarzenia promocyjne realizują cele marketingowe, służą budowaniu wizerunku i kształtowaniu opinii publicznej. Ich wyjątkowość polega na dwukierunkowej komunikacji - dzięki bezpośredniemu kontaktowi dochodzi do swoistej wymiany idei, opinii i postaw. Event marketing to szereg działań, które kształtują wizerunek danej firmy. Jego zasadniczym zadaniem jest przyciągnięcie uwagi danej grupy docelowej. W zależności od potrzeb i możliwości firmy, eventy przybierają różną postać i wielkość. Dobrze zorganizowany event prezentuje firmę oraz jej produkty w sposób oryginalny i niekonwencjonalny. Ponadto służy integracji i zacieśnieniu więzi z otoczeniem zarówno zewnętrznym, jak i wewnętrznym. Głównym celem jest przyciągnięcie uwagi i pobudzenie zainteresowania firmą lub produktem oraz utrwalenie wrażeń w pamięci 54 A. Grzegorczyk red., Event marketing jako nowa forma organizacji procesów komunikacyjnych, Wyższa Szkoła Promocji, Warszawa 2009, s.56 29

30 uczestników, dlatego ważną cechą takiego wydarzenia jest oryginalność. Świeże pomysły, nietypowe i ciekawe rozwiązania eventu są kluczem do sukcesu 55. Komunikacja za pomocą wydarzeń towarzyszy dziejom ludzkości od wieków. Już w starożytności wielcy władcy posługiwali się wielkimi wydarzeniami do kreowania własnego wizerunku. Do najbardziej spektakularnych wydarzeń tamtych czasów można zaliczyć igrzyska w starożytnej Grecji czy też walki gladiatorów w starożytnym Rzymie. We współczesnym świecie najbardziej spektakularnymi wydarzeniami są największe światowe imprezy sportowe takie jak Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej czy Olimpiada. Nie mniejsze znaczenie mają również wydarzenia dotyczące osób związanych z show biznesem czy członków rodzin królewskich. Eventy organizowane z okazji ślubów gwiazd czy książąt mają wielki rozmach i są transmitowane przez media na całym świecie. Dobrym przykładem może być ślub księcia Williama i Kate Middelton, który odbył się 29 kwietnia 2011 roku w Londynie. To spektakularne wydarzenie, zorganizowane z wielkim rozmachem, znalazło odbicie w mediach całego świata. Wykorzystanie imprez na potrzeby biznesu jest tak stare, jak on sam. Niezliczone rauty i pokazy dla najlepszych kontrahentów były zawsze tam, gdzie odbywała się wymiana handlowa. Jednakże komercyjne wykorzystanie eventów w obecnym rozumieniu tego słowa rozpoczęło się na dobrą sprawę w dwudziestym wieku, szczególnie w ostatnich dwóch dekadach 56. Istnieje wiele typów wydarzeń promocyjnych wewnętrznych i zewnętrznych. Najczęściej spotykany podział wydarzeń, który można spotkać w literaturze przedmiotu to: Busines events (wydarzenia biznesowe) są to wszelkiego rodzaju imprezy służące bezpośredniej komunikacji wewnątrz przedsiębiorstwa (z pracownikami, dostawcami, siecią dystrybucji) oraz do zewnętrznych kontaktów z prasą, konsumentami, liderami opinii publicznej. Do tej kategorii zalicza się zjazdy, konferencje, kongresy, zgromadzenia, święta, targi branżowe, konferencje prasowe itd. Institional events (wydarzenia społeczne) organizowane przez władze publiczne, partyjne w celu dotarcia do obywateli, zrzeszeń, organizacji, 55 A. Grzegorczyk red., Event marketing, op. cit., s

31 wybranych reprezentantów, członków partii i wyborców. Wydarzenia takie przyjmują najczęściej postać zjazdów, konferencji, sympozjów naukowych, obchodów i jubileuszy. Special events (wydarzenia specjalne) to szroka gama imprez rozrywkowych o charakterze promocyjno popularyzatorskim, traktowana głównie przez producentów jako narzędzie do komunikacji z klientami. Są to imprezy promocyjne, imprezy kulturalne, happeningi, koncerty, imprezy sportowe. Incentive events (wydarzenia motywacyjne) należą do nich imprezy o charakterze zachęcającym, stosowane przez pracodawców jako skuteczne narzędzie motywujące pracowników, dealerów i hurtowników. Do tego rodzaju imprez należą np. atrakcyjne wycieczki, szkolenia zagraniczne, nagrody i wyróżnienia 57. Wydarzenia promocyjne to narzędzie promocji, które nie łatwo umiejscowić pośród innych narzędzi promocji. Najczęściej event marketing uznawany jest za element promocji sprzedaży 58. Niektóre elementy event marketingu wymieniane są z kolei jako kluczowe składowe public relations. Takie umiejscowienie wydaje się być słuszniejsze, jako że public relations we współczesnym wydaniu jest pojęciem bardzo szerokim. Poza tym cały PR jest z definicji nastawiony na komunikację, a event marketing bez wątpienia w tej mierze jest poważnym narzędziem 59. Eventing wykorzystuje i łączy różne narzędzia komunikacji, nie tylko w celu realizacji strategii rynkowych przyjętych przez organizację ale również w celu promocji samego wydarzenia, aby zainteresować i przyciągnąć jego uczestników. Najpopularniejszym i jednocześnie najbardziej tradycyjnym narzędziem jest reklama, której rodzaje i formy są nieograniczone. Formy reklamy oraz jej częstotliwość ukazywania się są uzależnione od pomysłowości, kreatywności oraz wielkości budżetu reklamodawcy. 57 B. Kasperska, H. Mruk, Wydarzenia marketingowe [w]: Marketing w praktyce, 2/2001, s.10; B. Rozwadowska, Publik Relations teoria, praktyka, perspektywy, Studio Emka, Warszawa 2002, s. 231; red. A. Grzegorczyk, Event marketing jako nowa forma organizacji procesów komunikacyjnych, Wyższa Szkoła Promocji, Warszawa 2009, s J. Thomas Russel, W. Ronald Lane, Reklama wg Ottona Klepnera, wyd. Felberg SJA, Warszawa 2000, s. 453; P. Kotler, Marketing, op. cit., s

32 Kolejnym ważnym narzędziem przy promocji wydarzeń dla ich organizatorów są działania public relations. Z działań należących do tej grupy, najczęściej przy promocji eventów, organizatorzy korzystają z komunikatów prasowych i artykułów sponsorowanych. Równie często organizują konferencje prasowe, nagrania dźwiękowe lub telewizyjne dla mediów 60. Nie bez znaczenia są różne formy promocji uzupełniającej, z których firmy korzystają przy organizacji wydarzeń promocyjnych. Do takich form należą m.in. druki promocyjne, kupony, broszury i różnego rodzaju wydawnictwa. Efektywnym narzędziem podczas organizowanych wydarzeń jest komunikacja bezpośrednia, czyli forma sprzedaży osobistej, która polega na wykorzystywaniu bezpośredniego kontaktu sprzedawcy z nabywcą. Jest to dość kosztowny, ale skuteczny sposób promocji, ze względu na możliwość natychmiastowej reakcji sprzedawcy na zmianę postawy i opinii nabywcy na temat oferowanego dobra 61. Rozwój techniki i nowych technologii ma również ogromny wpływ na organizowanie eventów. Dzięki technologii multimedialnej eliminowane są wszelkie bariery w procesie komunikowania się związane z odległością geograficzną, językiem czy kulturą. Poza tym nowe technologie dostarczają uczestnikom wydarzeń dodatkowych, atrakcyjnych doznań i wrażeń. Organizatorzy wydarzeń promocyjnych stosują różnego rodzaju narzędzia i elementy komunikacji i dotarcia do szerokiej publiczności, po to aby się wyróżnić. Można wymienić szereg atrakcji i elementów wydarzeń, począwszy od tych najbardziej popularnych i banalnych stosowanych przy okazji każdego wydarzenia, a skończywszy na tych najbardziej spektakularnych i wyjątkowych. Poniżej wymieniono najbardziej popularne atrakcje oferowane na polskim rynku i wybierane przez organizatorów: hostessy, konferansjer, show promocyjny, degustacje i smplingi, biesiady i pikniki, catering (w różnych konwencjach, np. staropolskiej, wykwintnej, egzotycznej), konkursy i zabawy (np. karaoke, gry towarzyskie, ruletka), 60 A. Grzegorczyk red., Event marketing, op. cit., s J. W. Wiktor, Promocja, op. cit., s

33 rozrywki dla dzieci (cyrkowcy, dmuchane zamki, kataryniarz, klauni, przedszkola dla dzieci, malowanie buziek, gry komputerowe), techniki multimedialne (np. telebimy, ściany wizyjne), efekty specjalne (np. pokazy pirotechniczne, pokazy laserowe, pokazy światło i dźwięk), występy artystyczne (np. kabarety, zespoły muzyczne, wokaliści), spektakle i pokazy aktorskie, happeningi (np. skansen, stoiska naukowe, korowody), konkurencje i rywalizacje sportowe (np. siatkówka plażowa, kręgle, przeciąganie liny), rozrywkowe urządzenia pneumatyczne (np. bezpieczne, dmuchane urządzenie służące do realizacji konkurencji rozrywkowo-sportowych np. byk, boks, gladiatorzy, sumo), sporty ekstremalne (ścianki wspinaczkowe, bungee, deskorolki), pokazy rycerskie i historyczne (np. łódź wikingów, inscenizacja bitwy, strzelanie z kuszy), pokazy akrobatyczne (np. szczudlarze, pokazy z flagami), pokazy specjalne plenerowe (np. kaskaderskie, spadochroniarze, balony, samoloty) 62. Zmierzenie skuteczności eventu jest zadaniem niezmiernie trudnym, gdyż cele mu stawiane są nienamacalne przez co trudno mierzalne. Metodologia badań marketingowych nie dopracowała się sprawdzonego sposobu oceny eventów, jednakże można wyznaczyć kilka czynników, które przedstawione w formie ilościowej dadzą pewien obraz skuteczności realizowanego wydarzenia. Do takich czynników należą: liczba uczestników aktywnych (które podjęły jakąś niezobowiązującą akcję w związku z wydarzenie np. wzięły udział w loterii, skorzystały z darmowej atrakcji, itp.), liczba uczestników efektywnych (które podjęły zobowiązującą akcję w związku z wydarzenie np. wypełniły formularz zgłoszeniowy, dokonały zakupu, zgodziły się na dosłanie materiałów informacyjnych, itp.),

34 liczba uczestników ogółem, ilość materiałów reklamowych, jakie zostały rozdystrybuowane, liczba i jakość publikacji medialnych, które pojawiły się w związku z imprezą 63. Eventing to nowoczesne i innowacyjne narzędzie promocji, bardzo skuteczne w procesach komunikowania się organizacji z jej otoczeniem. Jak mocno i na jak długo, wydarzenie promocyjne pozostanie w pamięci odbiorców, zależy od wielu narzędzi jakie umożliwia eventing, a jakie zostaną wykorzystane w organizacji wydarzenia promocyjnego. 63 A. Grzegorczyk red., Event marketing, op. cit., s

35 ROZDZIAŁ 2. MIASTO I GMINA KARGOWA 2.1. Charakterystyka Gminy Kargowa Kargowa jest gminą wiejsko-miejską położoną w Kotlinie Kargowskiej, w województwie lubuskim. Wraz z dziewięcioma innymi gminami tworzy powiat zielonogórski w zachodniej części Polski. W skład gminy wchodzą następujące sołectwa: Chwalim, Wojnowo, Smolno Wielkie, Smolno Małe, Karszyn, Stary Jaromierz, Nowy Jaromierz, Dąbrówka i Obra Dolna. Powierzchnia gminy zajmuje ha, z czego użytki rolne to ha a lasy i grunty leśne to ha. Gminę zamieszkuje blisko 6 tysięcy mieszkańców. Obszar gminy Kargowa przedstawia zdjęcie 1. Zdjęcie 1. Obszar Gminy Kargowa Źródło: Gmina Kargowa leży na granicy województw: lubuskiego i wielkopolskiego, między miejscowościami Sulechów i Wolsztyn. Przez gminę biegnie droga krajowa E- 32 łącząca miasto powiatowe Zieloną Górę ze stolicą wielkopolski Poznaniem. 35

Promocja w marketingu mix

Promocja w marketingu mix Promocja w marketingu mix Promocja Promocja- jest procesem komunikowania się przedsiębiorstwa z rynkiem i obejmuje zespół środków, za pomocą których przedsiębiorstwo przekazuje na rynek informacje charakteryzujące

Bardziej szczegółowo

Marketing-mix. Promocja. Co to promocja? Rola instrumentów promocji. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P

Marketing-mix. Promocja. Co to promocja? Rola instrumentów promocji. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P Marketing-mix Promocja Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P PRODUKT (product) CENA (price) dr Grzegorz Mazurek DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel, Physical

Bardziej szczegółowo

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena to pieniądze lub inne środki wymienialne na własność lub użytkowanie produktu lub usługi Dla konsumenta cena to wyznacznik wartości

Bardziej szczegółowo

Promocja jako element marketingu mix

Promocja jako element marketingu mix jako element marketingu mix Dr Grażyna Adamczyk Zespół działań i środków, poprzez które przedsiębiorstwo przekazuje na rynek informacje dotyczące produktu lub firmy, kształtuje potrzeby nabywców, pobudza

Bardziej szczegółowo

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński 2012 Marketing produktu ekologicznego dr Marek Jabłoński Od kilku lat ekologia przestaje mieć znaczenie ideologiczne, w zamian za to nabiera wymiaru praktycznego i inżynierskiego. Większość firm na świecie,

Bardziej szczegółowo

Działania marketingowe

Działania marketingowe Działania marketingowe Czyli jak sprzedać produkt Urszula Kazalska 1 Marketing Nazwa- od słowa market- rynek. Czyli marketing związany jest z wszelkiego rodzaju interakcjami jakie zachodzą pomiędzy kupującymi

Bardziej szczegółowo

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne Zagadnienia na egzamin dyplomowy na Wydziale Zarządzania Społecznej Akademii nauk Studia pierwszego stopnia kierunek zarządzanie w roku akademickim 2012/2013 Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Bardziej szczegółowo

Rynek Budowlany - J.Deszcz 2013-03-02

Rynek Budowlany - J.Deszcz 2013-03-02 Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych RYNEK BUDOWLANY Przedsiębiorstwo na rynku budowlanym Orientacja rynkowa przedsiębiorstwa 1 - Dostosowanie działalności do

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Ze wstępu do książki Reklama to nieodłączny element naszego życia codziennego - jest obecna wszędzie (na ulicy, w pracy, w szkole, w

Bardziej szczegółowo

Planowanie działań promocyjnych w bibliotece

Planowanie działań promocyjnych w bibliotece Planowanie działań promocyjnych w bibliotece wybór czy konieczność Marek Jurowski Wojewódzka Biblioteka Publiczna Książnica Kopernikańska w Toruniu Sukces organizacji zależy od: znajomości potrzeb odbiorców

Bardziej szczegółowo

Forum Polityki Gospodarczej

Forum Polityki Gospodarczej Forum Polityki Gospodarczej Pozytywny wizerunek Śląska jako kluczowy element promocji gospodarczej regionu* Tadeusz Adamski Wydział Polityki Gospodarczej Urzędu Marszałkowskiego Katowice, 11 października

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk Wprowadzenie do marketingu mgr Jolanta Tkaczyk Czym marketing nie jest...czyli dwa błędne spojrzenia na marketing marketing to sprzedaż marketing to dział firmy Czym jest rynek? Rynek (ang. market) - ogół

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola marketingu we współczesnym świecie. Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola marketingu we współczesnym świecie. Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rola marketingu we współczesnym świecie Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 7. maja 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

ZAKRES TREŚCI DLA PRZEDMIOTU SPRZEDAŻ W REKLAMIE KLASA 1 TIO, ROK SZKOLNY 2015/2016

ZAKRES TREŚCI DLA PRZEDMIOTU SPRZEDAŻ W REKLAMIE KLASA 1 TIO, ROK SZKOLNY 2015/2016 ZAKRES TREŚCI DLA PRZEDMIOTU SPRZEDAŻ W REKLAMIE KLASA 1 TIO, ROK SZKOLNY 2015/2016 Nr lekcji Temat Osiągnięcia ucznia 1 Lekcja organizacyjna. Zapoznanie z programem i PZO. 2 Produkt w ujęciu marketingowym

Bardziej szczegółowo

Produkty i usługi kulturalne. Odbiorcy, promocja i rozwój

Produkty i usługi kulturalne. Odbiorcy, promocja i rozwój Stowarzyszenie Gmin RP Euroregion Bałtyk Produkty i usługi kulturalne. Odbiorcy, promocja i rozwój Szkolenie dla przedstawicieli instytucji i organizacji kultury z małych miejscowości z terenu Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców Sprawy organizacyjne Literatura B. Żurawik, W. Żurawik: Marketing usług finansowych, PWN, Warszawa, 2001 M. Pluta-Olearnik: Marketing usług bankowych, PWE, Warszawa, 2001 Marketing na rynku usług finansowych

Bardziej szczegółowo

ISTOTA I FUNKCJE PUBLIC RELATIONS

ISTOTA I FUNKCJE PUBLIC RELATIONS Adam Drab Gr. 1 Studia dzienne Instytut Zarządzania i Marketingu Akademia im. Jana Długosza adrab(et)barons.ch 607 10 44 91 ISTOTA I FUNKCJE PUBLIC RELATIONS Częstochowa 2011 PR Analiza semantyczna Analiza

Bardziej szczegółowo

KOGENERACJA. promocja czy lobbing. PTEZ Zespół ds. Promocji Kogeneracji

KOGENERACJA. promocja czy lobbing. PTEZ Zespół ds. Promocji Kogeneracji KOGENERACJA promocja czy lobbing 1 Promocja - definicje Zespół działań i środków, poprzez które przedsiębiorstwo przekazuje na rynek informacje dotyczące ce produktu lub firmy, kształtuje tuje potrzeby

Bardziej szczegółowo

Formy promocji na rynku usług edukacyjnych. Dorota Kalisz

Formy promocji na rynku usług edukacyjnych. Dorota Kalisz Formy promocji na rynku usług edukacyjnych Dorota Kalisz Formy promocji na rynku usług edukacyjnych Definicja promocji marketingowej Co promujemy (produkt/usługa edukacyjna)? Cele promocji (co chcemy osiągnąć?)

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technik Public Relations w jednostkach samorządu terytorialnego

Wykorzystanie technik Public Relations w jednostkach samorządu terytorialnego Wykorzystanie technik Public Relations w jednostkach samorządu terytorialnego Paweł Trochimiuk Prezes Partner of Promotion Warszawa, 20.11.2013r. Agenda Definicje Public Relations Rodzaje komunikacji Komunikacja

Bardziej szczegółowo

group Brief Marketingowy

group Brief Marketingowy 2 1. Sytuacja 1.1 Wyzwanie 1.1.1. Na czym polega wyzwanie dla marki/oferty Firmy w Polsce? 1.1.2. Z czego wynika? wg Firmy 1.1.3. Na jakiej podstawie zostało zdefiniowane? badania; doświadczenie; wyniki

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

E - PUBLIC RELATIONS POJĘCIE I ZASTOSOWANIE

E - PUBLIC RELATIONS POJĘCIE I ZASTOSOWANIE Łukasz Żabski E - PUBLIC RELATIONS POJĘCIE I ZASTOSOWANIE Public relations (PR) w Internecie fachowo określane jako e-pr, polega na budowaniu i utrzymaniu dobrych relacji ze wspólnotami mogącymi mieć znaczący

Bardziej szczegółowo

PR to nie potwór. Po co firmie PR?

PR to nie potwór. Po co firmie PR? Oferta W swojej codziennej pracy pomagamy firmom w budowaniu dobrego wizerunku i wzmocnieniu pozycji marki. Staramy się wykorzystać jak najwięcej dostępnych form i narzędzi komunikacji, aby dotrzeć z informacją

Bardziej szczegółowo

Promocja. Obszary Adresaci Techniki. Tomasz Michalski. Stowarzyszenie Upowszechniania Wiedzy ExploRes

Promocja. Obszary Adresaci Techniki. Tomasz Michalski. Stowarzyszenie Upowszechniania Wiedzy ExploRes Promocja Stowarzyszenie ExploRes / Projekt ICENT Obszary Adresaci Techniki Tomasz Michalski Stowarzyszenie Upowszechniania Wiedzy ExploRes Koncepcja PEI Kluczowe zagadnienia Obszar 1 lokalizacja i struktura

Bardziej szczegółowo

Promocja. mgr J. Tkaczyk

Promocja. mgr J. Tkaczyk Promocja mgr J. Tkaczyk Czym jest promocja? łacińskie PROMOVEO oznacza poruszać naprzód Reklama Sprzedaż osobista Promocja sprzedaży PR Sponsorowanie A I D A Promocja Instrumenty oddziaływania przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

PROMOCJA PRODUKTÓW EKOLOGICZNYCH NA PRZYKŁADZIE PRZETWÓRNI EKOLOGICZNYCH

PROMOCJA PRODUKTÓW EKOLOGICZNYCH NA PRZYKŁADZIE PRZETWÓRNI EKOLOGICZNYCH EWA KORELESKA PROMOCJA PRODUKTÓW EKOLOGICZNYCH NA PRZYKŁADZIE PRZETWÓRNI EKOLOGICZNYCH Streszczenie: W pracy przedstawiono oraz oceniono prowadzoną przez przetwórnie ekologiczne działania marketingowe.

Bardziej szczegółowo

MARKETING MIX. OPRACOWAŁA mgr Małgorzata Kapela. Biała Podlaska 2006-01-18

MARKETING MIX. OPRACOWAŁA mgr Małgorzata Kapela. Biała Podlaska 2006-01-18 MARKETING MIX OPRACOWAŁA mgr Małgorzata Kapela Biała Podlaska 2006-01-18 Marketing mix jest jednym z najważniejszych pojęć marketingu. Określa sposób rozplanowania budżetu, tworzy podstawy strategii planu

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 9 Kompozycja promocyjna w branży turystycznej dr Edyta Gołąb-Andrzejak MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Podstawowe funkcje reklamy INFORMACYJNA

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Człowiek najlepsza inwestycja E-MARKETING

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Człowiek najlepsza inwestycja E-MARKETING E-MARKETING Skuteczny marketing = skuteczna sprzedaż. Nasi klienci coraz więcej czasu spędzają w internecie i to tu szukają produktów i usług. Siła oddziaływania informacji umieszczonej w sieci jest ogromna.

Bardziej szczegółowo

Etapy przygotowań do przeprowadzenia badań marketingowych. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Etapy przygotowań do przeprowadzenia badań marketingowych. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Etapy przygotowań do przeprowadzenia badań marketingowych 2 Badania marketingowe a funkcje marketingu Analiza otoczenia Analiza klientów Planowanie produktów i usług Planowanie dystrybucji Planowanie

Bardziej szczegółowo

Konferencja: EUROPEJSKIE TRENDY W ZAKRESIE DEINSTYTUCJONALIZACJI I WSPIERANIA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI SPOŁECZNEJ ZWIĄZANEJ Z OSOBAMI NIEPEŁNOSPRAWNYMI.

Konferencja: EUROPEJSKIE TRENDY W ZAKRESIE DEINSTYTUCJONALIZACJI I WSPIERANIA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI SPOŁECZNEJ ZWIĄZANEJ Z OSOBAMI NIEPEŁNOSPRAWNYMI. Konferencja: EUROPEJSKIE TRENDY W ZAKRESIE DEINSTYTUCJONALIZACJI I WSPIERANIA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI SPOŁECZNEJ ZWIĄZANEJ Z OSOBAMI NIEPEŁNOSPRAWNYMI. Łódź 18-19 kwietnia 2011 Projekt ten realizowany jest

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19 Spis treści Wstęp...13 CZĘŚĆ I. MODEL FUNKCJONOWANIA MARKETINGU Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie....19 1.1. Koncepcja modelu funkcjonowania marketingu........ 19 1.2.

Bardziej szczegółowo

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI edycja I eliminacje centralne 14 maja 2015 r. 9. Strategia polegająca na zaspokajaniu potrzeb klientów mało wrażliwych na

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix

Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix Psychologiczne podstawy marketingu Temat: Psychologiczne znaczenie narzędzi marketingu mix Zarządzanie, rok III Magda Andrzejczyk Joanna Bielecka Izabela Grabowska Warszawa 18.03.2014r. Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

AUDYT MARKETINGOWY- SAMOOCENA PROCESÓW/FUNKCJI W PRZEDSIĘBIORSTWIE

AUDYT MARKETINGOWY- SAMOOCENA PROCESÓW/FUNKCJI W PRZEDSIĘBIORSTWIE AUDYT MARKETINGOWY- SAMOOCENA PROCESÓW/FUNKCJI W PRZEDSIĘBIORSTWIE Proszę samodzielnie ocenić procesy/funkcje w przedsiębiorstwie: 0 Proces/funkcja nie występuje 1 Proces/funkcja zaczyna dopiero się rozwijać

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Wszystkie Semestr: Forma studiów: I stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Po co i jak kreować wizerunek firmy

Po co i jak kreować wizerunek firmy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Po co i jak kreować wizerunek firmy Łukasz Siemieniuk Uniwersytet w Białymstoku 14 kwietnia 2011 r. Co sprawia, że firma jest rozpoznawalna na rynku? WIZERUNEK Wizerunek

Bardziej szczegółowo

Czasami reklama występuje w formie ukrytej np. firmy organizują prezentacje własnych technologii czy też piszą artykuły do prasy specjalistycznej na

Czasami reklama występuje w formie ukrytej np. firmy organizują prezentacje własnych technologii czy też piszą artykuły do prasy specjalistycznej na Iza Dzień kl. I a Reklama (z łac. reclamo, reclamare) informacja połączona z komunikatem perswazyjnym. Zazwyczaj ma na celu skłonienie do nabycia lub korzystania z określonych towarów czy usług, popierania

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Jak promować i informować o Funduszach Europejskich wskazówki. Kraków, listopad 2012

Jak promować i informować o Funduszach Europejskich wskazówki. Kraków, listopad 2012 Jak promować i informować o Funduszach Europejskich wskazówki Kraków, listopad 2012 JĘZYK FUNDUSZY EUROPEJSKICH dlaczego bywa niezrozumiały? SPECJALISTYCZNY Cechy charakterystyczne języka FE SKOMPLIKOWANY

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

ZALECANA LITERATURA:

ZALECANA LITERATURA: ZALECANA LITERATURA: Marketing. Sposób myślenia i działania. Red. J. Perenc. Wydawnictwo Naukowe US, Szczecin 2002 A. Smalec, G. Rosa, L. Gracz: Marketing przewodnik do ćwiczeń. Wydawnictwo Naukowe US,

Bardziej szczegółowo

Efektywne kształtowanie relacji B2B w kanałach dystrybucji

Efektywne kształtowanie relacji B2B w kanałach dystrybucji Efektywne kształtowanie relacji B2B w kanałach dystrybucji Nowy Sącz, 3 grudnia 2010 dr Marek Rutkowski Relacje to stosunki zachodzące między dwoma (lub więcej) osobami, organizacjami, przedmiotami, zdarzeniami;

Bardziej szczegółowo

REKLAMA. Daria Sitek kl.ia

REKLAMA. Daria Sitek kl.ia REKLAMA Daria Sitek kl.ia Reklama informacja połączona z komunikatem perswazyjnym. Zazwyczaj ma na celu skłonienie do nabycia lub korzystania z określonych towarów czy usług, popierania określonych spraw

Bardziej szczegółowo

Strategia promocji - od koncepcji do wdrożenia. Ewa Opolska

Strategia promocji - od koncepcji do wdrożenia. Ewa Opolska Strategia promocji - od koncepcji do wdrożenia. Jak zaprojektować i zrealizować działania promocyjne bez dużego budżetu i wielkich agencji? Ewa Opolska Przewaga różnicująca Podstawowe prawo marketingu

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17 Spis treści SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15 WPROWADZENIE str. 17 Na drodze do nauki marketingu str. 17 Podróż marketingowa: tworzenie wartości dla klienta i pozyskiwanie

Bardziej szczegółowo

dystrybucji w turystyce

dystrybucji w turystyce 20/38 Istota i jej funkcje. Odległość pomiędzy miejscem wytwarzania a miejscem produktów: przestrzenna, czasowa, asortymentowa, ilościowa. Pojęcie Funkcje : koordynacyjne i organizacyjne. Rodzaje 1.Zdefiniuj

Bardziej szczegółowo

Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne

Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne Psychologiczne podstawy marketingu.02.06.2014 Małgorzata Badowska Katarzyna Maleńczyk Aleksandra Tomala Spis treści 1. Definicje 2. Istota pozycjonowania

Bardziej szczegółowo

Internet jest najszybciej rozwijającym się medium reklamowym w Polsce

Internet jest najszybciej rozwijającym się medium reklamowym w Polsce Reklama Reklama Każda płatna, nieosobowa forma promocji z wykorzystaniem masowych środków komunikacji, wpływająca na motywy, postawy i sposób postępowania nabywców. Funkcje reklamy: Informacyjna Zachęcająca

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną dr Izabela Michalska-Dudek MARKETING Program zajęć Konsultacje: piątki

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Marketing Marketing Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Management and production engineering Rodzaj przedmiotu: podstawowy Rodzaj zajęć: Wyk. Ćwicz. Lab. Sem. Proj. Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną Ćwiczenia z Podstaw Marketingu III rok studia niestacjonarne I stopnia na kierunku Zarządzanie Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania

Bardziej szczegółowo

MARKETING. Potrzeby, oczekiwania oraz preferencje klienta zawsze w centrum zainteresowania przedsiębiorstwa!

MARKETING. Potrzeby, oczekiwania oraz preferencje klienta zawsze w centrum zainteresowania przedsiębiorstwa! MARKETING - jest to system osiągania sukcesów na rynku dzięki orientacji na nabywców, ciągłemu badaniu i poznawaniu ich potrzeb, wytwarzaniu produktów najlepiej zaspokajających istniejące i pobudzone potrzeby

Bardziej szczegółowo

Public Relations. Warsztaty Marketing i Public Relations Jak organizacje komunikują się z otoczeniem? Marketing i PR. Konkurenci.

Public Relations. Warsztaty Marketing i Public Relations Jak organizacje komunikują się z otoczeniem? Marketing i PR. Konkurenci. Warsztaty Marketing i Public Relations Jak organizacje komunikują się z otoczeniem? dr Rafał Mrówka i dr Mikołaj Pindelski Katedra Teorii Zarządzania SGH rafal.mrowka@sgh.waw.pl mikolaj.pindelski@sgh.waw.pl

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Branding / Event / Pos

Branding / Event / Pos Branding / Event / Pos AromaCorp ul. Woronicza 31/78 02-640 Warszawa tel.: (22) 266-0-366 e-mail: aromacorp@aromacorp.pl Scent Branding Nie masz pomysłu na ciekawą kampanię? Twoi klienci chcą czegoś absolutnie

Bardziej szczegółowo

AKCJA PROMOCYJNA, HAPPENING, GUERILLA MARKETING, FLASH MOB

AKCJA PROMOCYJNA, HAPPENING, GUERILLA MARKETING, FLASH MOB AKCJA PROMOCYJNA, HAPPENING, GUERILLA MARKETING, FLASH MOB Dokument ten nie stanowi oferty handlowej w rozumieniu prawa, a jedynie wstęp do negocjacji. Treść niniejszego dokumentu jest własnością intelektualną

Bardziej szczegółowo

WITAMY W CONNECTION! www.connection.com.pl

WITAMY W CONNECTION! www.connection.com.pl WITAMY W CONNECTION! www.connection.com.pl ZAPRASZAMY! O NAS: Celem naszej działalności jest szeroko pojęty marketing narzędzie niezbędne w nowoczesnym biznesie, które odpowiednio wykorzystane przyczyni

Bardziej szczegółowo

Oferta ogólna IntraCON na opracowanie materiałów reklamowych i druk

Oferta ogólna IntraCON na opracowanie materiałów reklamowych i druk Autor: Grzegorz Lemantowicz IntraCON ul. Łagiewnicka 118/6 tel. 32 249 83 06 GSM 0606 406 274 Oferta ogól IntraCON opracowanie materiałów reklamowych i druk Pasja tworzenia: logotypy, zki graficzne, identyfikacja

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Eventy w oczach przedsiębiorców

Eventy w oczach przedsiębiorców Eventy w oczach przedsiębiorców Justyna Piesiewicz 11 marca, 2009 All rights reserved Accreo Taxand 1 Czy eventy są ważne; Skuteczna komunikacja w event marketingu; Podsumowanie; Q&A. Agenda All rights

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II TEMATYKI SEMINARIÓW Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II Zapisy na seminarium: 18 lutego w godz. 13:15 Proponowane tematy (obszary) prac licencjackich: Prof. nadzw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

zakres usług septemberevents

zakres usług septemberevents zakres usług septemberevents Kompleksowo organizujemy eventy, imprezy i wydarzenia kulturalne. Naszym atutem jest kreatywna praca i profesjonalizm. Nasz team zadba o to, aby Państwa impreza lub wydarzenie

Bardziej szczegółowo

r~ -r;.e2e~/. Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi

r~ -r;.e2e~/. Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z Warszawa, dni ma 06. OJ. ZO/Z v. GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Rutkowska Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi ~ ~- Q,~ r~ -r;.e2e~/.

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Gospodarki Regionalnej i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Gospodarki Regionalnej i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Gospodarki Regionalnej i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną dr Izabela Michalska-Dudek MARKETING DYSTRYBUCJA W literaturze marketingu

Bardziej szczegółowo

PROJEKT OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Podstawy marketingu na kierunku Administracja

PROJEKT OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Podstawy marketingu na kierunku Administracja Poznań, dnia 20 sierpnia 2012 r. dr Anna Scheibe adiunkt w Katedrze Nauk Ekonomicznych PROJEKT OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Podstawy marketingu na kierunku Administracja I. Informacje

Bardziej szczegółowo

Marketing miejsc dr Grzegorz Mazurek

Marketing miejsc dr Grzegorz Mazurek Synonimy Marketing w samorządzie terytorialnym Marketing usług publicznych Marketing miejsc dr Grzegorz Mazurek Marketing usług terytorialnych Marketing miasta Marketing miejsca Marketing komunalny Założenia

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE MEDIÓW jak się zmienia planowanie mediów? Aneta Siejka www.mediowyekspert.pl

PLANOWANIE MEDIÓW jak się zmienia planowanie mediów? Aneta Siejka www.mediowyekspert.pl PLANOWANIE MEDIÓW jak się zmienia planowanie mediów? Aneta Siejka www.mediowyekspert.pl Na nic zda się nawet najlepsza kreacja, jeśli nikt jej nie zobaczy... Praca w mediach Doradzanie firmom jakie kanały

Bardziej szczegółowo

Ukierunkowana komunikacja. We właściwym czasie i miejscu.

Ukierunkowana komunikacja. We właściwym czasie i miejscu. Ukierunkowana komunikacja. We właściwym czasie i miejscu. Point of Sale & Instore TV-Solutions e-pos.tv Zainspirowani innowacyjnymi trendami technologicznymi w komunikacji oraz nowymi różnorodnymi możliwościami

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż osobista. Instrumenty promocji. Sprzedaż osobista. Sprzedaż osobista. Public Relations. Reklama. Promocja sprzedaży

Sprzedaż osobista. Instrumenty promocji. Sprzedaż osobista. Sprzedaż osobista. Public Relations. Reklama. Promocja sprzedaży Sprzedaż osobista Instrumenty promocji Reklama Sprzedaż osobista Public Relations Promocja sprzedaży TV Prezentacje Materiały dla prasy Konkursy Outdoor Negocjacje handlowe Konferencje Loterie Internet

Bardziej szczegółowo

Zaplanuj wzorową kampanię. Direct Mail. Instrukcja krok po kroku. Zaplanuj kampanię Direct Mail: Instrukcja krok po kroku

Zaplanuj wzorową kampanię. Direct Mail. Instrukcja krok po kroku. Zaplanuj kampanię Direct Mail: Instrukcja krok po kroku Zaplanuj wzorową kampanię Direct Mail Instrukcja krok po kroku 1 Przesyłki Direct Mail to skuteczne i precyzyjne narzędzie marketingowe, które pomoże Tobie z sukcesem rozwijać Twój biznes. Aby jednak zacząć,

Bardziej szczegółowo

Artykuły Sponsorowane

Artykuły Sponsorowane Artykuły Sponsorowane w największym polskim portalu Horeca i w efektach wyszukiwania z Gwarancją Skuteczności kim jesteśmy? Pierwszy polski portal gastronomiczny jest najstarszym i największym portalem

Bardziej szczegółowo

1 Dziecko partnerem w komunikacji Justyna Mach

1 Dziecko partnerem w komunikacji Justyna Mach 1 2 Spis treści Wstęp......5 Rozdział I: Komunikacja interpersonalna......7 Rozdział II: Komunikacja niewerbalna.... 16 Rozdział III: Analiza transakcyjna.... 24 Rozdział IV: Jak rozmawiać z dzieckiem....

Bardziej szczegółowo

Nowy zestaw instrumentów marketingowych (marketing mix) - sześć C str. 57

Nowy zestaw instrumentów marketingowych (marketing mix) - sześć C str. 57 O autorach str. 11 Przedmowa str. 13 Wstęp str. 15 Wprowadzenie str. 33 Definicja, funkcjonowanie i elementy marketingu terenowego str. 33 Kto stosuje marketing terenowy str. 42 Jak korzystać z tej książki

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Przeprowadzana w ramach przygotowywanego projektu pt. Program rozwoju turystyki na obszarach wiejskich w Polsce

ANKIETA. Przeprowadzana w ramach przygotowywanego projektu pt. Program rozwoju turystyki na obszarach wiejskich w Polsce ANKIETA Przeprowadzana w ramach przygotowywanego projektu pt. Program rozwoju turystyki na obszarach wiejskich w Polsce Ankieta jest skierowana do PODMIOTÓW KREUJĄCYCH PODAŻ NA RYNKU TURYSTYKI WIEJSKIEJ

Bardziej szczegółowo

TEST Z MARKETINGU. 2. Segmentacja rynku to: - wybór rynku celowego - rodzaj tekstu rysunkowego - ustalanie konkurentów i wynikających stąd zagroŝeń

TEST Z MARKETINGU. 2. Segmentacja rynku to: - wybór rynku celowego - rodzaj tekstu rysunkowego - ustalanie konkurentów i wynikających stąd zagroŝeń TEST Z MARKETINGU 1. Pozycjonowanie produktu to: - ocena walorów produktu - opracowanie oddzielnych produktów dla róŝnych rynków - ustalanie cech uŝytkowych produktu jakie powinien on posiadać 2. Segmentacja

Bardziej szczegółowo

Metody wspierania procesu sprzedaży. wydanie 1. ISBN 978-83-255-0084-9. Autorzy: Jolanta Tkaczyk, Ewa Wytrążek, Jakub Lewandowski

Metody wspierania procesu sprzedaży. wydanie 1. ISBN 978-83-255-0084-9. Autorzy: Jolanta Tkaczyk, Ewa Wytrążek, Jakub Lewandowski wydanie 1. ISBN 978-83-255-0084-9 Autorzy: Jolanta Tkaczyk, Ewa Wytrążek, Jakub Lewandowski Redakcja: Joanna Tyszkiewicz Wydawnictwo C. H. Beck 2008 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Matuszewska 14

Bardziej szczegółowo

Future Advert. Doświadczona agencja PR. Zajmujemy się kompleksową obsługą firm w zakresie wizualizacji marki oraz komunikacji.

Future Advert. Doświadczona agencja PR. Zajmujemy się kompleksową obsługą firm w zakresie wizualizacji marki oraz komunikacji. Future Advert Doświadczona agencja PR. Zajmujemy się kompleksową obsługą firm w zakresie wizualizacji marki oraz komunikacji. Nasza Agencja Profesjonalna obsługa Public Relations dla Twojej firmy. Posiadamy

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Marketing: relacje z klientami Istota dr hab. Justyna Światowiec Szczepańska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 21 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Talent autoprezentacji Sztuka zaprezentowania własnej osoby Katarzyna Lipska Wyższa Szkoła Ekonomii, Prawa i Nauk Medycznych im. prof. Edwarda Lipińskiego w Kielcach 26

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Na czym polega marketing w internecie? dr Marcin Szplit Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 24 paździenika 2012 r. Marketing: proces wymiany dóbr i wartości w celu

Bardziej szczegółowo

Branding / Event / Pos

Branding / Event / Pos Branding / Event / Pos AromaCorp ul. Woronicza 31/78 02-640 Warszawa tel.: (22) 266-0-366 e-mail: aromacorp@aromacorp.pl Scent Branding Nie masz pomysłu na ciekawą kampanię? Twoi klienci chcą czegoś absolutnie

Bardziej szczegółowo

Strategia komunikacji dla projektu kampanii reklamowej

Strategia komunikacji dla projektu kampanii reklamowej Strategia komunikacji dla projektu kampanii reklamowej Klient: Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej Grupa projektowa KapiBrand: Natalia Duvanova Włodzimierz Mazur Ola Nawrocka Kasia Tomczyk Rafał Zbozień

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czym jest marketing? Marka. Podstawowe narzędzia marketingowe. Marketing-Mix dr Mirosława Malinowska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 27 kwietnia 2015 r. Pytania na

Bardziej szczegółowo

Marketing mix. Marketing mix. Semestr letni 2013 r.

Marketing mix. Marketing mix. Semestr letni 2013 r. Marketing mix Wrocław 2013 Marketing mix Zbiór dających się sterować taktycznych instrumentów marketingowych produkt, cena, dystrybucja i promocja których kompozycję firma ustala w taki sposób, aby wywołać

Bardziej szczegółowo

Pojęcie i istota marki

Pojęcie i istota marki Pojęcie i istota marki Marka to nazwa, symbol (znak graficzny) lub ich kombinacja stworzona w celu identyfikacji dóbr i usług sprzedawcy i wyróżnienia ich spośród produktów konkurencyjnych Znaczenie marki

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY Z MARKETINGU W DZIAŁALNOŚCI REKLAMOWEJ SABINA GŁOMBIK - MODRZYŃSKA. Wymieni instrumenty marketingowego oddziaływania na rynek

PLAN WYNIKOWY Z MARKETINGU W DZIAŁALNOŚCI REKLAMOWEJ SABINA GŁOMBIK - MODRZYŃSKA. Wymieni instrumenty marketingowego oddziaływania na rynek PLAN WYNIKOWY Z MARKETINGU W DZIAŁALNOŚCI REKLAMOWEJ SABINA GŁOMBIK - MODRZYŃSKA Lp Dział i tematy lekcji Wymagania Podstawowe Ponadpodstawowe 1 Marketing jako forma działania firmy na rynku Zdefiniuje

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE MARKI W PROMOCJI TURYSTYCZNEJ POLSKI. Jawor, 17 września 2011

ZNACZENIE MARKI W PROMOCJI TURYSTYCZNEJ POLSKI. Jawor, 17 września 2011 ZNACZENIE MARKI W PROMOCJI TURYSTYCZNEJ POLSKI Jawor, 17 września 2011 Marka jako pojęcie nazwa pojęcie znak symbol rysunek Kombinacja cech materialnych (funkcjonalnych) i niematerialnych, generowanych

Bardziej szczegółowo

Specjalizacja: Marketing w handlu i usługach

Specjalizacja: Marketing w handlu i usługach Specjalizacja: Marketing w handlu i usługach (studia II stopnia) Opracowanie: dr Radosław Mącik Slajd 1 Na początek Marketing takes day to learn. Unfortunately it takes a lifetime to master. (Philip Kotler)

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.8 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (1)

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.8 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (1) Strona1 Anna Irena Szymańska Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.8 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (1) 1. Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie pojęć: marketing, marketing-mix,

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.9 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (2)

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.9 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (2) Strona1 Anna Irena Szymańska Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.9 Temat zajęć: Jak przyciągniemy klientów? Działania marketingowe (2) 1. Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie pojęć: marketing, marketing-mix,

Bardziej szczegółowo

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU PODSTAWOWE POJĘCIA (1) KLIENT osoba fizyczna lub instytucja występująca w charakterze partnera sprzedawcy w transakcjach kupna-sprzedaży; termin ten może być utożsamiany z

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska

Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska PR jest bezpłatny PRowiec bez budżetu PRowiec rzecznik prasowy, ktoś, kto się tłumaczy, reaguje na

Bardziej szczegółowo

1 Black, Sam; Public Relations, Kraków 2003; str.201 PROJEKT

1 Black, Sam; Public Relations, Kraków 2003; str.201 PROJEKT KRÓTKO I WYBIÓRCZO O PUBLIC RELATIONS, czyli nieco wyjęty z kontekstu fragment wstępu do opracowania pewnej strategii I. Public Relations ujęcie teoretyczne Teoria Public Relations to dziedzina stosunkowo

Bardziej szczegółowo

Kluczowe umiejętności marketingowe. Strategie, techniki i narzędzia sukcesu rynkowego.

Kluczowe umiejętności marketingowe. Strategie, techniki i narzędzia sukcesu rynkowego. Kluczowe umiejętności marketingowe. Strategie, techniki i narzędzia sukcesu rynkowego. Autor: Peter Cheverton Przekuj strategię w rzeczywistość Poznaj nowe sposoby osiągania sukcesu rynkowego Zdobądź wiedzę

Bardziej szczegółowo