11. IMIĘ BOŻE. Wersja na styczeń 2014 roku 11. IMIĘ BOŻE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "11. IMIĘ BOŻE. Wersja na styczeń 2014 roku 11. IMIĘ BOŻE"

Transkrypt

1 Wersja na styczeń 2014 roku 11. IMIĘ BOŻE Uczą, że wszyscy chrześcijanie, są odstępcami religijnymi, bo nie używają imienia Jehowa ( Imię Boże... s. 25, 27). Odpowiedź. 1) Niesłuszny jest zarzut ŚJ, że Kościół nasz usunął z braku szacunku z Biblii imię Jahwe (dotyczy wyd. III BT z 1980 r.). Patrz rozdz. Imię Boże w Biblii 1000-lecia. 2) Nieprawdą jest, że tylko oni stosują określenie Jehowa, co często chcą nam wmawiać. Tej błędnej formy imienia używa wiele wyznań i sekt na całym świecie. Przykładem rodzimym są wszystkie odłamy Badaczy Pisma Świętego, Epifaniści i inni, a dawniej Bracia Polscy. ŚJ nacisk na posługiwanie się imieniem Jehowa wprowadzili dopiero w 1922 r. ( Od raju utraconego... s. 192). Wcześniej, przez ponad 40 lat, stosowali wymiennie imiona Pan, Jehowa, Bóg itd. Mało tego, ŚJ przynajmniej dwa razy przynieśli wstyd na cały świat imieniu Jehowa. Na przykład do 1928 r. uczyli, że Wielka Piramida [Cheopsa] jest Świadkiem Wielkiego Jehowy ( Przyjdź Królestwo Twoje s. 363; por. świadek Boży w Świadkowie Jehowy - głosiciele... s. 201), a o zbudowanym w 1929 r. dla zmartwychwstałych proroków Domu Książąt nauczali, że wspomniany dom zbudowany został na świadectwo dla imienia Jehowy (...) on ciągle stoi jako świadectwo dla imienia Jehowy (Salvation s. 311). 3) Określenie Jehowa jest błędną wersją imienia Jahwe. Ten błąd wykazują filologowie. Mówią oni, że pod tetragram hebrajski JHWH żydowscy masoreci dopisali znaki samogłoskowe wzięte z imienia Bożego Adonaj tzn. Pan lub Elohim tzn. Bóg. Przez szacunek (ze strachu przed niegodnym wymawianiem) dla imienia Bożego Żydzi zastępczo stosowali w miejscach występowania w Biblii JHWH imiona Adonaj i Elohim. Inni nie zrozumieli intencji masoretów i zaczęli nieprawidłowo odczytywać tetragram (patrz broszura ŚJ Imię Boże... s. 8). Strażnica Rok CI [1980] Nr 21 s. 5 to przyznaje: Imię Boże w postaci Jahwe (czasami Jahue ) stanowi po prostu próbę wyrażenia go w sposób bliższy pierwotnej hebrajszczyźnie. (...) W ciągu wieków zatraciła się prawidłowa hebrajska wymowa imienia Bożego. Toteż nie ma pewności, jakich samogłosek należałoby użyć dla jego [JHWH] dopełnienia. Przez połączenie tetragramu ze znakami samogłoskowymi dwóch słów hebrajskich: Adonaj (Pan) oraz Elohim (Bóg), powstała wymowa Jehowah. (...) Niemniej wielu znawców języka hebrajskiego twierdzi, że bardziej poprawna jest forma Jahwe.. 4) Nieprawdą jest, że katolicy posługiwali się formą Jehowa zamieszczoną w Kościele Mariackim w Gdańsku ( Imię Boże... s. 10). Słowo to umieszczone jednym z epitafium, pochodzi z 1591 r. (rok podany nad zdaniem zawierającym słowo Jehowa, którego broszura ŚJ nie ukazała). W kościele tym, w latach , odbywały się nabożeństwa luterańskie (kościół odebrano katolikom). Protestanci używali określenia Jehowa, co widoczne jest w ich Biblii Gdańskiej z 1632 r. - Wj 6:3. To, że w wielu naszych kościołach widnieje tetragram JHWH, źle świadczy o ŚJ. Bywa, że są to w Polsce świątynie z XIII w. i widać, że imię Jahwe nie było nigdy u nas tajone. Wręcz przeciwnie, było ono znane i szanowane w czasach, gdy nikt nie wiedział, że powstaną ŚJ. Towarzystwo Strażnica więc nic nowego nie wnosi do kultu Bożego. Ciekawe, że ŚJ w swych publikacjach (np. Imię Boże... ) nie ukazują imienia Jehowa we własnych Salach Królestwa. Pewnie go tam brak. 5) Hebrajskie imię Jahwe nie jest jedynym imieniem czy tytułem Boga. ŚJ przez częstotliwość jego używania sugerują to. Oto niektóre biblijne określenia Boże: 11. IMIĘ BOŻE 1

2 El, Eloah, Elohim - Bóg (ok razy), gr. Theos; El Szaddaj - Bóg Wszechmogący (Rdz 17:1), gr. Pantokrator; El Elion - Bóg Najwyższy (Rdz 14:19); El Roj - Bóg Widzący (Rdz 16:13); El Hajjim - Bóg Żywy (Pwt 5:26); Adon, Adoni, Adonaj - Pan, gr. Kyrios; Gaal Odkupiciel (Iz 63:16); Kadosz Święty (Hi 6:10), gr. Hagios; Ehie aszer Ehie - Jestem który Jestem (Wj 3:14); 11. IMIĘ BOŻE Ab - Ojciec, gr. Pater (Iz 63:16, 64:7, Ps 68:6, 89:27, Tb 13:4); Jahwe - Istniejący, Ten, który Jest. W NT Pan (gr. Kyrios) zastępuje Jahwe. Inne: Bóg mocny (Iz 10:21) Skała, Wielki, Sędzia, Tarcza, Sprawiedliwy, Wybawiciel, Zbawiciel, Majestat (Hbr 1:3, 8:1). 6) Według NT imienia Jahwe nie używał, ani Jezus, ani Apostołowie. Aklamacja Alleluja, na którą powołują się ŚJ, nie jest dowodem na to, że używano też imienia Jahwe. Chociaż wiele imion z czasów Chrystusa zawierało skrót z imienia Jahwe (np. Jezus - hebr. Joszua, Jozue), to jednak Duch Św. nie sprawił aby umieszczono je w NT. W czasach apostolskich nie używano imienia Jahwe. J. Flawiusz (ur. 37) w Dawnych Dziejach Izraela pisał: I wyjawił mu (Mojżeszowi) Bóg swoje imię, którego dotąd nie znał żaden człowiek, tego imienia nie wolno mi tu podać 2:12,4. Nie używał też imienia Jahwe w swych pismach Filon (zm. 50), Żyd hellenista. 7) Imienia Jahwe nie zawierają niektóre księgi ST: Est, Koh, wiele Ps (np. 43, 44, 45, 49) i deuterokanoniczne (prócz Syr, patrz BP). 8) Imię to nie było znane przed Mojżeszem na co wskazują fakty: nigdy Adamowi czy Noemu Bóg nie objawił swego imienia w słowach: Jam Jahwe ; naród wybrany określony jest mianem Izraela, czyli walczący z Bogiem a nie z Jahwe; nieznajomość imienia Jahwe przez Egipcjan (430 lat niewoli Izraela w Egipcie) Wj 5:2n. J. Flawiusz (ur. 37) pisał o imieniu Boga: I wyjawił mu (Mojżeszowi) Bóg swoje imię, którego dotąd nie znał żaden człowiek ( Dawne Dzieje Izraela 2:12,4); por. Rdz 32:30, Wj 6:2. Nieprawdą jest więc to, że cały Lud Boży używał tego imienia. Istnienie imienia Jahwe występującego w Księdze Rodzaju, w czasach przed Mojżeszem, zawdzięczamy pisarzom Biblii i Duchowi Św. Umieścili je tam pisząc księgę w okresie, kiedy było ono już znane. Umieszczono je tam, aby każdy wiedział, że Bóg ojców, to ten sam Bóg, który objawił się Mojżeszowi. 11. IMIĘ BOŻE 2

3 9) Syn Boży objawia nam w pełni Boga jako Ojca. To określenie staje się dla chrześcijan imieniem najważniejszym, zawierającym w sobie całą dobroć i chwałę. W tym imieniu mamy szukać ratunku: Abba, Ojcze, dla Ciebie wszystko jest możliwe... Mk 14:36. 10) Ga 4:6 naucza, że pod wpływem Chrystusa i Jego Ducha zwracamy się do Boga Ojcze: Na dowód tego, że jesteśmy synami, Bóg wysłał do naszych serc Ducha Syna swego, który woła Abba, Ojcze. Podobnie mówi Rz 8:15n.: Nie otrzymaliście przecież ducha niewoli, by się znowu pogrążyć w bojaźni ale otrzymaliście ducha przybrania za synów w którym możecie wołać Abba, Ojcze! Sam Duch wspiera swym świadectwem naszego ducha, że jesteśmy dziećmi Bożymi. 11) Apostołowie piszący listy nazywają Boga Ojcem, nie wspominając określenia Jehowa. Paweł - Dlatego zginam kolana moje przed Ojcem Ef 3:14; Piotr - Jeżeli bowiem Ojcem nazywacie Tego 1P 1:17; Jakub - Przy Jego pomocy wielbimy Boga i Ojca Jk 3:9; Jan - Łaska, miłosierdzie i pokój Boga Ojca 2J 3; 11. IMIĘ BOŻE Juda - którzy są powołani, umiłowani w Bogu Ojcu Jud 1. Szczepan omawiając objawienie się Boga Mojżeszowi pomija sprawę imienia Jahwe (Dz 7:30-36) Uczą, że nie służymy Bogu, bo zapieramy się imienia Jehowa. Odpowiedź. ŚJ mówią, że obecnie rządzącym w niebie jest Syn Boży (od 1914 r.). Dziwne czemu odciągają nas od Tego, który sprawuje rządy i będzie sądził: Ojciec bowiem nie sądzi nikogo, lecz cały sąd przekazał Synowi, aby wszyscy oddali cześć Synowi, tak jak oddawali cześć Ojcu. Kto nie oddaje czci Synowi nie oddaje czci Ojcu, który Go posłał J 5:22n. Nie wypieramy się imienia Jahwe, bo wymieniając imię Jezus (hebr. Joszua), wypowiadamy tym samym Jahwe zbawia. Chyba ŚJ nie wiedzą co w sobie zawiera imię Jezus, że stawiają taki zarzut. Jeśli więc Syn stanowi z Ojcem jedno, to wobec tego Ojciec zostaje uświęcony przez imię Jezusa (J 5:22n., 17:21, 10:30). Z tego też powodu Bóg nadał najwyższe zbawcze imię Synowi, przez które i On otrzymuje chwałę: i posadził po swojej prawicy (...) i ponad wszelkim imieniem wzywanym nie tylko w tym wieku ale i w przyszłym (Ef 1:20n.; por. Dz 4:12). Wiersze te mówią tylko o czasie teraźniejszym i przyszłym. Czas przeszły był dla Izraelitów tym, w którym poznali Boga jako Jahwe. Kościół przez całe wieki używa podczas nabożeństw i Mszy św. aklamację Alleluja. Czyni to samo, co robiła wspólnota I w. (Ap 19:1, 3n., 6). ŚJ o tym nie wiedzą, bo raczej do kościołów nie zachodzą. U nich, na zebraniach, prawie nie używa się biblijnego Alleluja. Wydaje się, że w ich nowych śpiewnikach ani razu nie pada ta aklamacja Może ŚJ upierają się przy formie Jehowa (zamiast Jahwe) dlatego, że musieliby zmieniać po raz kolejny nazwę swej organizacji oraz pójść na kompromis i przyjąć od fałszywych według nich religii właściwe imię Boga. Odpowiedź. 1) W Biblii Hebrajskiej-Masoreckiej (w różnych kodeksach) istnieją co najmniej cztery wersje imienia Bożego, w zależności od tego, jakie samogłoski podstawiono po V w. po Chr. do 11. IMIĘ BOŻE 3

4 tetragramu JHWH: JeHoWaH (czyt.: Jehowa) - podstawiono samogłoski z imienia Adonaj (Pan) z przegłosem pierwszego a w e ; Żydzi czytali jednak Adonaj (Pan) w miejscu występowania JHWH, na co wskazywały im samogłoski: e(a)-o-a; (por. broszura ŚJ Imię Boże... s. 7-8); JeHoWiH (czyt.: Jehowi) - podstawiono samogłoski z imienia Elohim (Bóg); Żydzi jednak czytali Elohim (Bóg) w miejscu występowania JHWH (por. Strażnica Nr 20, 1966 s. 11); JeHWaH (czyt.: Jehwa) - forma powstała ze złożenia samogłosek ze słowa Imię (hebr. sema) z JHWH. Żydzi zastępowali czasem tetragram określeniem Imię ; Jah - ta forma skrótowa występująca 50 razy w Biblii stanowi prawidłowy człon imienia Jahwe. Tę ostatnią wersję, więc i określenie Jahwe, potwierdza hebrajska aklamacja Hallelujah (czyt.: Halleluja), która występuje w Biblii 24 razy. Najbardziej wiarygodnym świadkiem tekstu jest NT pisany po grecku, w którym czytając nie trzeba było dostawiać samogłosek, a w którym ta aklamacja brzmiała Alleluja (Ap 19:1-6; por. Tb 13:18). U pierwszych chrześcijan piszących po grecku, w tłumaczonym z hebrajskiego imieniu Boga, drugą literą jest a (np. Jawe, Iauai, Iaue; patrz też Imię Boże... s. 7); por. Klemens Aleksandryjski (ur. 150) Kobierce (V:34,5-6), który używa gr. formy Jaue. Potwierdzają więc oni wersję Jahwe. Jak widać, określenia Jehowah, Jehowih i Jehwah, są sztucznymi tworami, które nie były w ten sposób nigdy wymawiane przez Naród Wybrany. Istnieją też inne nieprawidłowe formy imienia Jahwe takie jak: Jahu, Jaho i inne. ŚJ często zgadzają się z wersją Jahwe. Mówią, że nie ma znaczenia, czy Jehowa czy Jahwe. Dodają, że nie wiadomo jak nazywano Jezusa gdy był mały (Jehoszua, Joszua czy Jozue). My wiemy jak nazywał Go św. Paweł. Określał on Pana imieniem Iesous (gr.). Ciekawe, że określenie Jehowa (jakby forma żeńska imienia Jahwe), nawet myli się samym ŚJ, bo czasem potrafią się przejęzyczyć, mówiąc jakby o kobiecie: Ale jak Jehowa, która mieszka w niewidzialnych niebiosach,?ujmuje naszą prawicę? (Strażnica s. 12; por. płyta Watchtower Library 2009 wydanie polskie, na której poprawiono ten tekst). 2) W Chrześcijańskich Pismach Greckich... w 237 miejscach za określenie Pan wstawili słowo Jehowa. W wielu z tych przypadków my odnosimy tytuł Pan do Syna, a nie do Ojca. Aby usprawiedliwić poprawianie Biblii ŚJ powołują się na kilka fragmentów greckiego ST, tzw. Septuaginty, które zawierają tetragram JHWH, a nie określenie Kyrios tzn. Pan. Mówią, że odstępczy chrześcijanie usunęli z NT imię Jehowa, które tam było (!?). Najstarsze istniejące papirusy NT z II w. po Chr., nie potwierdzają koncepcji ŚJ. Wynikałoby wobec tego, że usunięcia dokonano w I w., za życia św. Jana i jego uczniów, co jest absolutnie niemożliwe. Nie wiadomo też, czy pierwsi chrześcijanie korzystali z Septuaginty, która zawierała tetragram JHWH. Było przecież wiele egzemplarzy, więc i takie, które tetragramu nie posiadały. Potwierdza to cały NT (cytujący fragmenty ST), greckie księgi ST, jak i cytaty z Biblii w pismach chrześcijan pierwszych wieków, których też posądzają ŚJ o usuwanie tetragramu JHWH. Po co pierwsi po Apostołach chrześcijanie mieliby usuwać z Biblii tetragram JHWH, jeżeli sami w niektórych pismach używali imienia Boga zapisując je po grecku jako Jawe, Iauai, Iaue, a dotyczy to Klemensa Aleksandryjskiego (ur. 150) i Orygenesa (ur. 185) ( Imię Boże... s. 7). To, że Apostołowie korzystali z Septuaginty, która nie zawierała tetragramu, a określenie Kyrios (Pan) potwierdza Hbr 1:10. Autor listu cytuje w nim Ps 102:26, według Septuaginty, zastosowując go do Jezusa (ŚJ podobnie; Prowadzenie rozmów... ed s. 378; ed s. 374). Gdyby Septuaginta, z której korzystali Apostołowie, zawierała w Ps 102:26 imię Jahwe, to wynikałoby z tego, że w Hbr 1:5-9 Bóg Ojciec przemawia do Jahwe (!). Psalm ten bez wątpienia w ST hebrajskim odnoszony jest do Jahwe, co potwierdza tam wiersz 1 i dziewięciokrotne występowanie w nim tetragramu. Autor skorzystał jednak z tego, że jego Septuaginta zawiera w Psalmie określenie Pan i mógł tym samym zastosować te słowa do Syna, jednocześnie podkreślając równość Osób Ojca i Syna. Patrz też 1P 2:3 omówiony w rozdz. Imię Chrystusa pkt Fragmenty Septuaginty zawierające tetragram nie świadczą też o tym, że imię Jahwe 11. IMIĘ BOŻE 4

5 było wymieniane przez czytającego. Kpł 24:16 według Septuaginty uczy: Kto będzie wymieniał imię Boże umrze śmiercią. Wobec tego nie mogła Septuaginta raz zachęcać do wymawiania tego imienia, a równocześnie zakazywać używania go. Wynika z tego, że i Żydzi hellenistyczni czytali w miejscach występowania tetragramu JHWH imię Pan. ŚJ, kiedy im to wygodne, sami pośrednio potwierdzają to, że oryginalny NT nie zawierał imienia Jehowa. Piszą bowiem: Manuskrypt, o którym mowa, znaleziono w roku 1892 (...). Chodzi o sporządzony w końcu II lub na początku III wieku n.e. odpis tłumaczenia czterech Ewangelii na język starosyryjski - dialekt języka aramejskiego, który był w użyciu za dni Jezusa. Niektórzy uczeni przypuszczają, że przekładu tego dokonano pod koniec pierwszego stulecia. (...) Po prostu okazuje się, że dzisiejszy tekst Biblii jest zasadniczo taki sam, jak tekst zredagowany przez pierwotnych pisarzy (Przebudźcie się! Nr 2, 1989 s. 27) Uczą, że Jezus używał imienia Jehowa bo powiedział: Objawiłem imię Twoje ludziom, których Mi dałeś ze świata (...) J 17:6; por. 17:26. Piszą też: Dla Jezusa imię Boże musiało mieć żywotne znaczenie, bo nieraz wymieniał je w swoich modlitwach ( Imię Boże... s. 5), Jezus według doniesień czterech Ewangelii dwadzieścia pięć razy zastosował imię Boże. W przeciwieństwie do Żydów nie trzymał się więc babilońskiego zwyczaju, żeby używać tylko słowo Pan zamiast wypowiadania imienia Bożego (Strażnica Nr 21, 1967 s. 9), Jezus zapoznawał ludzi z imieniem Bożym - Jehowa ( Czego wymaga od nas Bóg? s. 27). Odpowiedź. Żydzi znali imię Jahwe (ponad 6800 razy w ST), więc nie Chrystus objawił im te imię. Nie polegało to objawienie ani na częstotliwości wypowiadania go, ani na wypowiadaniu go na złość Żydom, którzy mówili Pan. Chrystusowi w tych wypowiedziach chodziło o to, że ukazał ludziom Boga, jako miłującego wszystkich Ojca. Taki jest duch całego NT. W samej tylko Ewangelii św. Jana określenie Ojciec widnieje ponad 110 razy. Określenie objawiać imię Boga jak widać nie oznacza tego, co mówią ŚJ. Filip nauczał o imieniu Jezusa Chrystusa (Dz 8:12) tzn. uczył o Nim. Tak samo objawiać imię Ojca oznacza nauczać o Bogu, jako Ojcu. Zapytajmy ŚJ, czemu ani razu Chrystus nie upomniał Żydów za brak wymawiania imienia Jahwe. Gdyby Jezus używał imienia Jahwe, to byłyby w NT wzmianki o wzburzeniu Żydów, którzy atakowali każde postępowanie Chrystusa inne niż ich. Z drugiej strony w usta uczonego żydowskiego w Chrześcijańskich Pismach Greckich... (Łk 10:27) ŚJ włożyli imię Jehowa. Pisano jednak, że to Jezus objawił imię Boga, a nie uczeni żydowscy ( Imię Boże... s. 15). Widać w tym niekonsekwencję i zamieszanie. Okazuje się też, według NT ŚJ, że nie Jezus pierwszy objawiał imię Jehowa, lecz poprzedzali Go w tym: Elżbieta (Łk 1:24n.), Zachariasz (Łk 1:68), Jan (J 1:23), Maryja (Łk 1:46), pasterze (Łk 2:15) i wszyscy inni (Łk 1:66). Jeśli chodzi o pogląd ŚJ na temat modlitwy Chrystusa, to zapytajmy: w której to modlitwie Jezus nieraz wymieniał imię Jehowa. Ewangelie podają kilka modlitw Chrystusa, ale nie pada w nich ani razu imię Jehowa lecz Abba, Ojcze (Mk 14:35n.), Eloi (...) to znaczy: Boże mój (Mk 15:34), Ojcze nasz (Mt 6:9), Ojcze (J 11:41), Ojcze, Panie nieba i ziemi (Mt 11:25), Ojcze Święty (J 17:11), Ty, Ojcze (J 17:5), Ojcze sprawiedliwy (J 17:25) itp Uczą, że w Ojcze nasz są słowa święć się imię Twoje i pytają jakie imię? Zarzucają, że nie wzywamy imienia Jehowa. Odpowiedź. Pierwsze słowa tej modlitwy są odpowiedzią na pytanie ŚJ. Ojciec to imię Boga w NT. ŚJ jednak mówią, że określenie Ojciec nie jest imieniem. Tymczasem czego innego uczy Biblia. Iz 9:5 mówi o Mesjaszu: Nazwą Go imieniem: (...) Odwieczny Ojciec, Książę Pokoju. Modlitwy tej oni na zebraniach nie odmawiają, może dlatego, że nie zawiera ona imienia Jehowa. Uczą też, że modlitwa ta jest tylko przykładem (modlitwą wzorcową), a nie formułą, która obowiązuje do dziś. Apostołowie znali wcześniej inne modlitwy, ale chcieli poznać modlitwę Syna Bożego, która zostaje przez Ojca zawsze 11. IMIĘ BOŻE 5

6 wysłuchana. Gdyby nie była ona czymś obowiązującym, to przypuszczam, że Łukasz i Mateusz nie umieszczaliby jej w NT (J 20:30n.). Zwróćmy też uwagę na to, co podaje Strażnica Nr 10, 1990 s. 17 odnośnie omawianego fragmentu Ojcze nasz : Niech imię twoje będzie uświęcone. Imię oznacza niekiedy samą osobę, a uświęcać to czynić świętym, oddzielać lub traktować jak święte. Tak więc Strażnica uważa (inaczej niż jej ŚJ), że słowo imię nie zawsze musi oznaczać imienia Jehowa, lecz określa osobę Boga. Broszura ŚJ Imię Boże... (s. 29) w rozdz. Jak można uświęcać imię Boże? podaje też: Innym sposobem jest przestrzeganie praw i nakazów Bożych oraz Dotyczy to także przestrzegania przykazań Syna Bożego, Jezusa który zawsze wysławiał swego Ojca (s. 30). O co więc chodzi ŚJ? Jeśli chodzi o wzywanie imienia Jehowa, to gdy ŚJ atakują zwracanie się w modlitwie do Jezusa w Strażnicy Nr 24, 1994 s. 25 piszą: Dlatego w pewnym dziele napisano, że zwrot wzywać imienia Pana [1Kor 1:2] (...) oznacza raczej uznawanie jego panowania niż modlitwę do niego.... Ciekawe czemu odnośnie zwracania się do Jehowy ŚJ nie uznają tego stwierdzenia? ŚJ uczą, że większość z nich ( wielka rzesza ) nie zalicza się do dzieci Bożych: Drugie owce nie są braćmi Chrystusa ( Chrześcijańskie Pisma Greckie... s. 447); Członkowie wielkiej rzeszy drugich owiec - ludzie, którzy nie narodzili się z ducha świętego jako synowie Boga... ( Stale pamiętaj o dniu Jehowy s. 167). Czemu więc nazywają oni Boga Ojcem? Uczą, że ponieważ Jezus odczytał w Nazarecie tekst Iz 61:1n., to w związku z tym wypowiedział imię Jahwe, choć Łk 4:18 podaje: Duch Pański spoczywa na Mnie. Motywują to hebrajskimi słowami z Iz 61:1n., w których imię to występuje ( Duch Jahwe nade mną... ). Podają też argument : Kiedy Jezus czytał w synagodze ze zwoju Izajasza, wymawiał głośno imię Boże. Świadczy o tym (...) niemiecki przekład z roku ( Imię Boże... s. 15). Odpowiedź. Jezus nie musiał odczytywać tego fragmentu z tekstu hebrajskiego. Wyżej wymieniona historia dzieje się w Galilei, która nie była tak ortodoksyjna, jak Judea, w zachowywaniu żydowskich zwyczajów. W czasach Chrystusa w synagogach odczytywano przekłady aramejskie Biblii (tzw. targumy); patrz Słownik Nowego Testamentu bp K. Romaniuk, wyd. II, s. 58. Język ten był wtedy powszechnie używany (słowa aramejskie - Mk 5:41, 7:34, 14:36, 15:34; patrz też ST - Dn 2:4 do 7:28, Ezd 4:8 do 6:18, 7:12-26). W targumach aramejskich w miejscach imienia Jahwe umieszczano określenia: Mara tzn. Pan (por. o Jezusie: Maran-ata tzn. Pan przychodzi - 1Kor 16:22); El tzn. Bóg (por. wypowiedź Chrystusa: Eloi tzn. Boże - Mk 15:34, cytowana z Biblii, ale po aramejsku). Długi fragment Księgi Daniela (2:4 do 7:28) pisany po aramejsku nie zawiera imienia Jahwe, lecz Pan lub Bóg. Por. Ezd 4:8 do 6:18, 7:12-26, też bez tetragramu. Nawet jeśli Jezus czytał tekst hebrajski, to nie można pomawiać Łukasza lub późniejszych chrześcijan o zmianę imienia Bożego. Nie byli oni zainteresowani w zmianie tetragramu JHWH na inne określenia, bo sami w swych listach stosowali czasem imię Jahwe (patrz broszura ŚJ Imię Boże... s. 7). Communio Nr 1, 1994 s (art. Imię Boże w Izraelu) podaje, że niektóre hebrajskie rękopisy Biblii znalezione w Qumran mają w miejsce tetragramu Adonaj (Pan). Inne zaś tetragram JHWH zapisywały jako 4 kropki lub zastępowały substytutem pochodzącym od terminu Elohim, tzn. Bóg: Miejscami tetragram zastępują cztery kropki (1QS 8,14 - cytat z Iz 40,3); użyto ich nawet w zwoju A Izajasza z groty 1 (33,7 - w dodatku powyżej linii Iz 40,7; ponadto w 4QSamC 1,3 - odpowiednik 1Sm 25,31; (...). Równie specyficzne jest zastępowanie tetragramu substytutem hw'h', który wydaje się być kombinacją trzeciej osoby liczby pojedynczej rodzaju męskiego, tzw. niezależnego zaimka osobowego - hu', i pierwszych dwóch liter ha'elohim (1QS 8,13) ( 101 pytań o Qumran, J. A. Fitzmyer SJ, Kraków 1997, s ). Jezus mógł więc odczytywać tekst z podobnych zwojów, na co wskazuje Łk 4:18. Jeśli Łukasz podaje zwrot Duch Pański, a 11. IMIĘ BOŻE 6

7 nie Duch Jahwe, to tak musiało być w rzeczywistości. Nie fałszowałby słów Pana (Łk 1:1-4). Tekst Iz 61:1n. Łukasz cytuje według greckiego przekładu Biblii tzw. Septuaginty. Nie czyni tego przez przypadek, ale aby zaznaczyć, że Chrystus odczytując słowa proroka, wypowiedział je jako Duch Pański, a nie inaczej. Do dziś, nie znaleziono żadnego fragmentu Izajasza z Septuaginty, zawierającego tetragram JHWH. Zaś fragment Iz 1:16-20 i 6:3, według greckiego przekładu, zamieszczone są w Liście do Kościoła w Koryncie (8:4, 34:6) Klemensa Rzym. (zm. 101) z około 95 r. Ciekawe, że jest w nich określenie Pan, a nie Jahwe. Określenie Duch Pański z Łk 4:18 widnieje też w najstarszych chrześcijańskich pismach, które omawiają ten werset: List Barnaby (ok. 130) 14:9; Wykład Nauki Apostolskiej (53) Ireneusza (ur ); Przeciw Prakseaszowi (11:6) Tertuliana (ur. 155); Komentarz do Ewangelii św. Jana (I:10,66) Orygenesa (ur. 185) Uczą, że używane przez chrześcijan określenia Boga nie są Jego imionami, które wyłącznie brzmi Jehowa. Odpowiedź. Na ten zarzut odpowiada Biblia: Iz 63:16 - Odkupiciel nasz to Twe imię odwieczne ; Am 5:27 - mówi Jahwe, Bóg Zastępów to imię Jego ; Iz 57:15 - którego stolica jest wieczna, a imię Święty ; 1P 4:16 - niech wychwala Boga w Tym imieniu ; Ef 3:14n. - przed Ojcem od którego bierze swe imię wszelkie ojcostwo (ks. Dąbr., NP); Hbr 11:16 - Dlatego Bóg nie wstydzi się nosić imienia ich Boga tzn. Boga Abrahama, Boga Izaaka, Boga Jakuba; por. Mt 22:32. Wj 34:14 - bo Jahwe ma na imię Zazdrosny... ; Wj 3:13n. - jakie jest Jego imię (...) odpowiedział Bóg Mojżeszowi: Jestem, Który Jestem ; Pnp 1:3 - olejek rozlany - imię Twe - alegoria stosowana do Jahwe lub Chrystusa. ŚJ uczą też, że określenie Pan Bóg nie jest biblijne. Upierają się przy imieniu ze ST tzn. Jahwe Bóg lub Jahwe Pan. Tymczasem nawet w ST hebrajskim istnieje tytuł Pan Bóg (np. Dn 9:3n., 9, 15, Ps 90:17, 35:23, 38:16, 54:6, 86:12, 15; patrz też księgi deuterokanoniczne). Występuje on też w NT (np. Ap 21:22, 22:5). Niestety Strażnica czuła się upoważniona do zmiany na Jehowa Bóg w całej Biblii, we wszystkich miejscach. W Biblii ŚJ nie ma frazy Ojciec Jehowa a tymczasem posługują się oni takim określeniem i to bardzo często. Dziwne, że nie odpowiada im biblijna forma Pan Bóg, a tworzą niebiblijne określenie. Oto przykłady: Tak pragnę Ojcze, Jehowo, drogami Twoimi iść (Śpiewajmy Jehowie 2009, Pieśń 22; patrz też Pieśni 56, 61, 71); A więc niebiański Ojciec, Jehowa, na pewno zadba o nasze potrzeby (Strażnica s. 22); Ojciec Jehowa z zadowoleniem przyjmie nasze wyrazy doceniania (Strażnica Nr 23, 2003 s. 19). 11. IMIĘ BOŻE 7

8 11.8. Uczą, że ponieważ imię Jahwe jest znane, dlatego trzeba koniecznie używać je, zwracając się do Boga. Odpowiedź. Znajomość imienia Bożego nie świadczy o konieczności używania go podczas zwracania się do Boga. Jezus i Apostołowie znali imię Jahwe, ale nie używali go. Apostołom znane było imię Jezus, a jednak zwracając się do Chrystusa używali oni, jako imienia, tytułu Pan (np. Mt 8:25, 14:28nn., 16:22, 17:4, 18:21, 26:22). My obecnie też znamy imiona swych ojców, a zwracamy się do nich nie po imieniu lecz ojcze, tato, tatusiu itp. Prócz tego, wiele tytułów Mesjasza nazwanych jest w Biblii imionami, to samo więc dotyczy Ojca: Nazwą Go imieniem: Przedziwny Doradca, Bóg Mocny, Odwieczny Ojciec, Książe Pokoju Iz 9:5 (BT, BP, BG; por. Iz 9:6 Biblia Nowego Świata). Patrz też Świadkowie Jehowy - kim są? ks. T. Pietrzyk, rozdz. Spór o imię Boże; Pytania nieobojętne J. Salij OP, rozdz. Imię Boże Uczą, że ponieważ kopie Septuaginty z IV w. po Chr., których używał Kościół, nie posiadają imienia Jahwe, a posiadają je pewne fragmenty z okresu II w. przed Chr. - I w. po Chr., tzn. że katolicy, zwani przez nich odstępczym chrześcijaństwem, dokonali jego usunięcia. To samo zrobili oni rzekomo z imieniem Jahwe w NT ( Imię Boże... s ). Odpowiedź. W poniższej tabelce przedstawiam dwa rodzaje równie starych rękopisów Septuaginty. Pierwsze, z imieniem Jahwe, na których wzorowali się później piszący po grecku rabini Akwila (II w. po Chr.) i Symmach (II/III w. po Chr.). Drugie, bez imienia Jahwe, z jakich korzystali chrześcijanie i które przepisywali przez wieki. O tych rękopisach Strażnica z wiadomych względów milczy. Rękopisy z imieniem Jahwe (Jao, JHWH) podane przez angielską Biblię ŚJ z przypisami (s ) Fuad II lub I w. przed Chr. 4QLXXLevb - I w. przed Chr. Pergaminy z Nachal Cheber - I w. po Chr. Papirus Oxyrhynchos - II w. po Chr. Rękopisy bez imienia Jahwe pominięte przez Towarzystwo Strażnica Greek papirus II w. przed Chr. 4QLXXLeva - I w. przed Chr. 4QLXXNum - I w. przed Chr. 4QLXXDeut - I w. przed Chr. Widać więc, że najstarszy zachowany papirus grecki nie zawiera imienia Jahwe, a w NT, w którym cytowana jest taka Septuaginta, nigdy nie było tego hebrajskiego imienia Boga. Potwierdza to też to, że i w manuskryptach Septuaginty, w których był tetragram, odczytywano go jako Kyrios. Nigdy więc z tekstu greckiego Biblii chrześcijanie nie usunęli imienia Jahwe (por. pkt ). Patrz Błędy doktryny Świadków Jehowy. Analiza krytyczna Chrześcijańskich Pism Greckich w Przekładzie Nowego Świata R. H. Countess; Wstęp Ogólny do Pisma Świętego ks. J. Homerski, Poznań-Warszawa 1973; Wprowadzenie do Literatury Międzytestamentalnej ks. S. Mędala CM, Kraków 1994., gdzie podano literaturę obcojęzyczną omawiającą najstarsze papirusy. Por. Największe oszustwa i proroctwa Świadków Jehowy C. Podolski rozdz. Oszustwo z imieniem Bożym. Również tetragram JHWH w hebrajskich dokumentach qumrańskich zapisywano czasem jako 4 kropki lub zastępowano substytutem pochodzącym od terminu Elohim, tzn. Bóg: Miejscami tetragram zastępują cztery kropki (1QS 8,14 - cytat z Iz 40,3); użyto ich nawet w zwoju A Izajasza z groty 1 (33,7 - w dodatku powyżej linii Iz 40,7; ponadto w 4QSamC 1,3 - odpowiednik 1Sm 25,31; (...). Równie specyficzne jest zastępowanie tetragramu substytutem hw'h', który wydaje się być kombinacją 11. IMIĘ BOŻE 8

9 trzeciej osoby liczby pojedynczej rodzaju męskiego, tzw. niezależnego zaimka osobowego - hu', i pierwszych dwóch liter ha'elohim (1QS 8,13) ( 101 pytań o Qumran, J. A. Fitzmyer SJ, Kraków 1997, s ) Twierdzą, że gdy w tekście ST jest imię Jahwe, to w NT, gdy był cytowany fragment z tym imieniem, też powinno ono być. Mówią, że odstępcze chrześcijaństwo usunęło imię Jahwe z NT ( Imię Boże... s. 24). Odpowiedź. W ST jest wiele przykładów, że tekst, który pierwotnie zawierał imię Jahwe, gdy był przytaczany przez innego pisarza biblijnego ST, zawierał już wielokrotnie (choć nie zawsze) słowo Bóg, a nie Jahwe. Podobnie postąpili pisarze NT. Ukazuje to istniejący NT i jego rękopisy, które nie zawierają tetragramu JHWH. Ale ponieważ ŚJ temu nie wierzą, przedstawmy przykłady zmian imienia Jahwe na Bóg w ST dokonane przez pisarzy biblijnych. Porównanie według wyd. II BT (patrz też BP oraz Biblia ŚJ). Jahwe Bóg 2Sm 5:19 Wtedy Dawid radził się Jahwe 1Krn 14:10 Wtedy Dawid radził się Boga 2Sm 5:23 Dawid radził się Jahwe, a On mu 1Krn 14:14 radził się Dawid Boga, a Bóg mu odpowiedział odpowiedział 2Sm 5:24 wtedy bowiem Jahwe wyjdzie przed tobą, 1Krn 14:15 wtedy wyjdzie przed tobą Bóg, by by rozbić wojsko Filistynów rozbić wojsko Filistynów 2Sm 5:25 Dawid postąpił tak, jak mu polecił Jahwe 1Krn 14:16 Dawid postąpił tak, jak mu Bóg polecił 2Sm 6:11 I Arka Jahwe pozostała w domu 1Krn 13:14 I Arka Boża pozostała w domu 2Sm 7:3 Uczyń wszystko, co zamierzasz w sercu, gdyż1krn 17:2 Uczyń wszystko, co zamierzasz w sercu, Jahwe jest z tobą gdyż Bóg jest z tobą 2Sm 7:4 Lecz tej nocy Jahwe skierował do Natana 1Krn 17:3 Lecz tejże samej nocy Bóg skierował do następujące słowa Natana następujące słowa 2Sm 24:10 Dawid zwrócił się do Jahwe: Bardzo 1Krn 21:8 I rzekł Dawid do Boga: Zgrzeszyłem zgrzeszyłem tym... bardzo tym... 1Krl 3:5 Jahwe ukazał się Salomonowi w nocy 2Krn 1:7 Tej to nocy ukazał się Bóg Salomonowi 2Krl 21:7 postawił w świątyni, o której Jahwe 2Krn 33:7 postawił w świątyni Bożej, o której Bóg powiedział do Dawida powiedział do Dawida Takich przykładów jest więcej, ale w niektórych miejscach ŚJ zmienili w swej Biblii tekst, wstawiając imię Jehowa za Bóg, choć w żadnym z tych miejsc rękopisy hebrajskie nie mają tetragramu (patrz pkt 13.1.). Porównajmy dwa Psalmy według wyd. II BT (por. komentarz KUL do Ps): Ps 14:2, 4, 7 Jahwe spogląda z nieba na synów ludzkich (...) którzy nie wzywają Jahwe? (...) Gdy Jahwe odmieni los swego narodu. Ps 53:3, 5, 7 Bóg spogląda z nieba na synów ludzkich (...) a nie wzywają Boga? (...) Gdy Bóg odmieni los swego narodu. Widać więc, że chrześcijanie piszący oryginały NT nie musieli stosować imienia Jahwe, nawet gdy cytowali ST. Wzorowali się oni na pisarzach ST. [Prawie całość materiału pkt pochodzi z artykułu pt. Czy pisarze Starego Testamentu byli odstępcami? J. Lewandowskiego, zamieszczonego na 11. IMIĘ BOŻE 9

10 Więcej na temat imienia Bożego patrz artykuły: Imię Boga oraz Chrystus jako Stwórca według tekstu Hbr 1:10; Ojcowie Apostolscy a imię Boże; Objawiłem imię Twoje ludziom ; 11. IMIĘ BOŻE Odmawianie modlitwy Ojcze nasz według Towarzystwa Strażnica (www.piotrandryszczak.pl). Author: Włodzimierz Bednarski 11. IMIĘ BOŻE 10

IMIĘ BOŻE. Świadkowie Jehowy uczą, że wszyscy chrześcijanie, są odstępcami religijnymi, bo nie używają imienia Jehowa ("Imię Boże..." s. 25, 27).

IMIĘ BOŻE. Świadkowie Jehowy uczą, że wszyscy chrześcijanie, są odstępcami religijnymi, bo nie używają imienia Jehowa (Imię Boże... s. 25, 27). IMIĘ BOŻE Świadkowie Jehowy uczą, że wszyscy chrześcijanie, są odstępcami religijnymi, bo nie używają imienia Jehowa ("Imię Boże..." s. 25, 27). Odpowiedź. 1) Niesłuszny jest zarzut ŚJ, że Kościół nasz

Bardziej szczegółowo

Na początku Bóg podręcznik do nauki religii w I klasie gimnazjum (semestr pierwszy) razem 22 jednostki lekcyjne

Na początku Bóg podręcznik do nauki religii w I klasie gimnazjum (semestr pierwszy) razem 22 jednostki lekcyjne Na początku Bóg podręcznik do nauki religii w I klasie gimnazjum (semestr pierwszy) razem 22 jednostki lekcyjne Zagadnienia programowe Tematyka Cele i treści szczegółowe Liczba lekcji (45 ) Lekcje organizacyjne

Bardziej szczegółowo

1 Zagadnienia wstępne

1 Zagadnienia wstępne 1 Zagadnienia wstępne 2 W ramach powtórki księgi protokanoniczne pisma, które od początku były uznawane przez wszystkie gminy chrześcijańskie za natchnione protokanoniczność nie oznacza, że księgi te mają

Bardziej szczegółowo

Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY

Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY Tomasz Kiesling Oborniki 2013 Być jak Teofil dziś Teofil konkretne imię adresata, chrześcijanina, do którego pisze św. Łukasz Ewangelię. Ewangelista przeprowadził wiele rozmów

Bardziej szczegółowo

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM 2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM PIERWSZE CZYTANIE Syr 24, 1-2. 8-12 Mądrość Boża mieszka w Jego ludzie Czytanie z Księgi Syracydesa. Mądrość wychwala sama siebie, chlubi się pośród swego ludu. Otwiera

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)?

Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)? Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)? Mój pierwszy nauczyciel języka hebrajskiego bił mnie linijką po dłoni, gdy ośmieliłem się dotknąć palcem świętych liter Pięcioksięgu. (R. Brandstaetter,

Bardziej szczegółowo

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan.

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan. "Gdy Jezus przebywał w jakimś miejscu na modlitwie i skończył ją, rzekł jeden z uczniów do Niego: «Panie, naucz nas się modlić, jak i Jan nauczył swoich uczniów». Łk 11,1 Najczęściej o modlitwie Jezusa

Bardziej szczegółowo

ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY

ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY Archidiecezjalny Program Duszpasterski ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY ROK A Komentarze do niedzielnej liturgii słowa Poznań 2007/2008 25 Adwent I Niedziela Adwentu 2 grudnia 2007 Iz 2, 1-5 Ps 122

Bardziej szczegółowo

Roczny plan czytania biblii informacje

Roczny plan czytania biblii informacje Roczny plan czytania biblii informacje Poniższy plik zawiera materiały potrzebne do realizacji rocznego planu czytania biblii: tabelę, w której możesz wpisać Twoje własne powody, dla których chcesz przeczytać

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

Jak czytać i rozumieć Pismo Święte? Podstawowe zasady. (YC 14-19)

Jak czytać i rozumieć Pismo Święte? Podstawowe zasady. (YC 14-19) Jak czytać i rozumieć Pismo Święte? Podstawowe zasady. (YC 14-19) Mój pierwszy nauczyciel języka hebrajskiego bił mnie linijką po dłoni, gdy ośmieliłem się dotknąć palcem świętych liter Pięcioksięgu. (R.

Bardziej szczegółowo

Bóg a prawda... ustanawiana czy odkrywana?

Bóg a prawda... ustanawiana czy odkrywana? Bóg a prawda... ustanawiana czy odkrywana? W skali od 1 do 10 (gdzie 10 jest najwyższą wartością) określ, w jakim stopniu jesteś zaniepokojony faktem, że większość młodzieży należącej do Kościoła hołduje

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA CZYTAŃ BIBLIJNYCH tylko na Msze św. z formularzem o św. Janie Pawle II.

PROPOZYCJA CZYTAŃ BIBLIJNYCH tylko na Msze św. z formularzem o św. Janie Pawle II. 22 października ŚW. JANA PAWŁA II, PAPIEŻA Wspomnienie obowiązkowe [ Formularz mszalny ] [ Liturgia Godzin ] PROPOZYCJA CZYTAŃ BIBLIJNYCH tylko na Msze św. z formularzem o św. Janie Pawle II. 1 / 8 W pozostałych

Bardziej szczegółowo

JAK PRZECZYTAĆ BIBLIĘ W 1 ROK? PROPOZYCJA CZYTAŃ.

JAK PRZECZYTAĆ BIBLIĘ W 1 ROK? PROPOZYCJA CZYTAŃ. JAK PRZECZYTAĆ BIBLIĘ W 1 ROK? PROPOZYCJA CZYTAŃ. Jest to propozycja przeczytania całego Pisma Świętego w ciągu roku kalendarzowego (przeczytania, a nie modlitwy Słowem Bożym!). W zależności od tempa czytania,

Bardziej szczegółowo

zachęca do codziennego spotkania ze Słowem Bożym w Styczniu!

zachęca do codziennego spotkania ze Słowem Bożym w Styczniu! zachęca do codziennego spotkania ze Słowem Bożym w Styczniu! 1. Lb 6,22-27; Ps 67; Ga 4,4-7; Łk 2,16-21; 2. 1 J 2,22-28; Ps 98; J 1,19-28; 3. 1 J 2,29-3,6; Ps 98; J 1,29-34; 4. 1 J 3,7-10; Ps 98; J 1,35-42;

Bardziej szczegółowo

BOŻE OBJAWIENIE tematy i wiedza Powtórzenie materiału o Objawieniu Bożym

BOŻE OBJAWIENIE tematy i wiedza Powtórzenie materiału o Objawieniu Bożym Powtórzenie materiału o Objawieniu Bożym Użyte kolory: Kolor czarny materiał obowiązkowy na poziomie podstawowym Kolor Ubuntu Orange - materiał rozszerzony na ocenę celującą Księga PŚ (Czytać ze zrozumieniem

Bardziej szczegółowo

Manuskrypt. Łacińskie manu scriptus czyli dosłownie napisany ręcznie Dokument napisany odręcznie, w przeciwieństwie do drukowanego

Manuskrypt. Łacińskie manu scriptus czyli dosłownie napisany ręcznie Dokument napisany odręcznie, w przeciwieństwie do drukowanego MUZEUM MANUSKRYPTÓW Czym się zajmiemy? Manuskrypt co to takiego? Jak powstawały manuskrypty Manuskrypty Starego Testamentu Manuskrypty Nowego Testamentu Historia polskich przekładów Biblii Dlaczego manuskrypty

Bardziej szczegółowo

1. Skąd wzięła się Biblia?

1. Skąd wzięła się Biblia? 1. Skąd wzięła się Biblia? Wprowadzenie do historii powstawania ksiąg biblijnych od etapu przekazu ustnego, poprzez proces spisywania i redakcji, do powstania księgi i umiejscowienia jej w kanonie Biblii.

Bardziej szczegółowo

Lekcja 4 na 28 stycznia 2017

Lekcja 4 na 28 stycznia 2017 Lekcja 4 na 28 stycznia 2017 Czy Duch Święty jest siłą wypływającą od Boga, czy też boską Osobą równą Ojcu i Synowi? Czy ta kwestia ma znaczenie i czy wpływa ona na nasze relacje z Bogiem? Jezus i Duch:

Bardziej szczegółowo

Komantarzbiblijny.pl. Komentarze. 1 list apostoła Piotra

Komantarzbiblijny.pl. Komentarze. 1 list apostoła Piotra Komantarzbiblijny.pl Komentarze 1 list apostoła Piotra Październik 2015 1 Spis treści 1 Pt. 3:21... 3 2 Komentarz Biblijny do 1 Pt. 3:21 "Odpowiednik tego teraz i was wybawia, mianowicie chrzest (nie usunięcie

Bardziej szczegółowo

CELEBRACJA WSPÓLNOTY - NIE BĘDZIESZ WZYWAŁ ANI WYZYWAŁ NIE BĘDZIESZ WZYWAŁ IMIENIA PANA, BOGA TWEGO, DO CZCZYCH RZECZY (WJ 20 7; PWT 5, 11)

CELEBRACJA WSPÓLNOTY - NIE BĘDZIESZ WZYWAŁ ANI WYZYWAŁ NIE BĘDZIESZ WZYWAŁ IMIENIA PANA, BOGA TWEGO, DO CZCZYCH RZECZY (WJ 20 7; PWT 5, 11) CELEBRACJA WSPÓLNOTY - NIE BĘDZIESZ WZYWAŁ ANI WYZYWAŁ NIE BĘDZIESZ WZYWAŁ IMIENIA PANA, BOGA TWEGO, DO CZCZYCH RZECZY (WJ 20 7; PWT 5, 11) Cel dydaktyczny: Poznanie znaczenia imienia, głębsze zrozumienie

Bardziej szczegółowo

Znalazłam się w tunelu jak w długim korytarzu. Szłam bardzo szybko, biegnąc tunelem wzdłuż jasnego, białego światła. Mogłam zobaczyć inny koniec... Zaczęło do mnie docierać, że byłam martwa,... Wtedy zobaczyłam

Bardziej szczegółowo

Trójca Święta wzór doskonałej wspólnoty

Trójca Święta wzór doskonałej wspólnoty Trójca Święta wzór doskonałej wspólnoty Prawda o Bogu w Trójcy Jedynym należy do największych tajemnic chrześcijaństwa, której nie da się zgłębić do końca. Można jedynie się do niej zbliżyć, czemu mają

Bardziej szczegółowo

1 Zagadnienia wstępne

1 Zagadnienia wstępne 1 Zagadnienia wstępne 2 Ale o co chodzi? Czy ta wiedza jest do zbawienia koniecznie potrzebna? NIE, ale można ją wykorzystać by ułatwić sobie życie Lecz wiedza wbija w pychę, miłość zaś buduje. 1 Kor 8,1

Bardziej szczegółowo

Aktywni na start. Podkowa Leśna 6-8 stycznia 2012r.

Aktywni na start. Podkowa Leśna 6-8 stycznia 2012r. Aktywni na start Podkowa Leśna 6-8 stycznia 2012r. Bo ziemia sama z siebie owoc wydaje, najpierw trawę, potem kłos, potem pełne zboże w kłosie. A gdy owoc dojrzeje, wnet się zapuszcza sierp, bo nadeszło

Bardziej szczegółowo

BOŻE OBJAWIENIE tematy i wiedza Księga PŚ (Jak czytać Pismo Święte? Najważniejsze księgi historyczne Starego Testamentu i ich bohaterowie.

BOŻE OBJAWIENIE tematy i wiedza Księga PŚ (Jak czytać Pismo Święte? Najważniejsze księgi historyczne Starego Testamentu i ich bohaterowie. Księga PŚ (Jak czytać Pismo Święte? Najważniejsze księgi historyczne Starego Testamentu i ich bohaterowie.) YK 14-19, notatka w zeszycie, prezentacja, skrypt Pojęcia: Biblia, kanon, natchnienie Podział

Bardziej szczegółowo

KERYGMAT. Opowieść o Bogu, który pragnie naszego zbawienia

KERYGMAT. Opowieść o Bogu, który pragnie naszego zbawienia KERYGMAT Opowieść o Bogu, który pragnie naszego zbawienia 1. BOŻA MIŁOŚĆ Ukochałem cię odwieczną miłością Bóg kocha cię osobiście. Bóg kocha właśnie ciebie, ponieważ jest TWOIM Ojcem. Iz 43, 1 Ja i Ty

Bardziej szczegółowo

Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV

Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV Na ocenę celującą uczeń: Posiada wiedzę i umiejętności przewidziane na ocenę bardzo dobrym (co najmniej w 90%), a nad to: Samodzielnie i twórczo rozwija własne zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Ewangelia Jana 3:16-19

Ewangelia Jana 3:16-19 1. POTRZEBA ŁASKI "(16) Bóg bowiem tak bardzo ukochał świat, że dał swego Jedynego Syna, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne. (17) Bóg nie posłał swego Syna na świat, aby

Bardziej szczegółowo

Ewangelia wg św. Jana. Rozdział 1

Ewangelia wg św. Jana. Rozdział 1 Ewangelia wg św. Jana Rozdział 1 Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, a Bogiem było Słowo. 2 Ono było na początku u Boga. 3 Wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało, co się stało.

Bardziej szczegółowo

Kim jest Jezus? Jezus z Nazaretu mit czy rzeczywistość?

Kim jest Jezus? Jezus z Nazaretu mit czy rzeczywistość? Kim jest Jezus? Jezus z Nazaretu mit czy rzeczywistość? Kim jest Jezus? To nie jest pytanie tylko naukowe. To pytanie dotyczy każdego z nas. Musimy je zadawać nieustannie. Pytanie to organizuje nasze życie,

Bardziej szczegółowo

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016. Gliwice 2016

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016. Gliwice 2016 Spis treści Wprowadzenie do Liturgii Domowej na Okres Wielkiego Postu 2016... 2 Spotkania na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016: 1 Niedziela Wielkiego Postu [C]... 3 LITURGIA DOMOWA 2 Niedziela Wielkiego

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA I Semestr I Ocena dopuszczająca -Umie wykonać znak krzyża, -Zna niektóre modlitwy i wymaga dużej pomocy

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

pójdziemy do kina Gimnazjum kl. I, Temat 57

pójdziemy do kina Gimnazjum kl. I, Temat 57 pójdziemy do kina pragnę sprawić Ci radość kupię kwiaty chcę być z Tobą ofiaruję prezent dobrze jest być razem przygotuję dobre jedzenie przyjaźń z Tobą jest dla mnie ważna Grupa 1 Przeczytaj poniższy

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty?

Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty? Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty? - *** - Jak odmawiać Koronkę lub Różaniec? Pytanie to może wyda Wam się banalne, ale czy takie jest w rzeczywistości. Wielu ludzi bardzo

Bardziej szczegółowo

BOśE NAKAZY - DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ

BOśE NAKAZY - DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ BOśE NAKAZY - DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ W Biblii znajdujemy nakazy i Ŝądania. Zawierają one to, co wierzący nazywają wolą BoŜą. Najbardziej znanym ich zbiorem jest Dziesięć przykazań (Wj 34, 28). Znajdujemy go

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Opracowanie: mgr Violetta Kujacińska mgr Małgorzata Lewandowska Zasady: IZ może być ustna lub pisemna, IZ pisemną przekazujemy

Bardziej szczegółowo

CZY PRZEKŁAD NOWEGO ŚWIATA JEST LEPSZĄ BIBLIĄ?

CZY PRZEKŁAD NOWEGO ŚWIATA JEST LEPSZĄ BIBLIĄ? CZY PRZEKŁAD NOWEGO ŚWIATA JEST LEPSZĄ BIBLIĄ? Przekład Nowego Świata został po raz pierwszy wydany w 1950 roku przez Strażnicę Towarzystwo Biblijne i Traktatowe (Świadków Jehowy). Ta Biblia została dotąd

Bardziej szczegółowo

OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU

OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU OBRZĘD PRZYJĘCIA DZIECKA Rodzice: Rodzice: Rodzice: Chrzestni: Drodzy rodzice, jakie imię wybraliście dla swojego dziecka?... O co prosicie Kościół Boży dla? O chrzest. Drodzy

Bardziej szczegółowo

Święte Boże Imię. Stanisław Mędryk

Święte Boże Imię. Stanisław Mędryk Święte Boże Imię Stanisław Mędryk Pierwsza prośba wszystkich stuleci po Chrystusie, wyrażona w Modlitwie Pańskiej, brzmi: Święć się Imię Twoje! Powtarzanie tych słów przez miliony ludzi, zobowiązuje do

Bardziej szczegółowo

W którym Babilonie był Apostoł Piotr?

W którym Babilonie był Apostoł Piotr? Świadkowie Jehowy mają problemy z identyfikacją Babilonu z listu 1P 5:13. Przynajmniej jeden raz przyznali, w omawianej poniżej publikacji, że nie tylko literalny Babilon nosił tę nazwę. A iwęc skąd wiedzą,

Bardziej szczegółowo

DEKALOG gdzie szukać informacji? YouCat KKK

DEKALOG gdzie szukać informacji? YouCat KKK gdzie szukać informacji? YouCat 348 351 KKK 2052 2082 Jacek Salij Dekalog o. Adam Szustak, Konferencje o Dekalogu Valerio Bocci Dziesięć przykazań wyjaśniane dzieciom Wiesława Lewandowska Pan Bóg nie robi

Bardziej szczegółowo

5. CHRYSTUS I ARCHANIOŁ MICHAŁ

5. CHRYSTUS I ARCHANIOŁ MICHAŁ Wersja na styczeń 2014 roku 5.1. Uczą, że Jezus to ta sama osoba, co archanioł Michał ( Prowadzenie rozmów... s. 132). W Strażnicy Nr 3, 1991 s. 17 mówią, że Chrystus to anioł z Wj 23:20-23. Kiedyś w Stworzeniu

Bardziej szczegółowo

II Miejski Konkurs Wiedzy Biblijnej A Słowo stało się Ciałem Ewangelia św. Mateusza ETAP MIĘDZYSZKOLNY 15 kwietnia 2015 r.

II Miejski Konkurs Wiedzy Biblijnej A Słowo stało się Ciałem Ewangelia św. Mateusza ETAP MIĘDZYSZKOLNY 15 kwietnia 2015 r. Kod ucznia (numer na ławce) Zdobyte punkty:.../50 p. II Miejski Konkurs Wiedzy Biblijnej A Słowo stało się Ciałem Ewangelia św. Mateusza ETAP MIĘDZYSZKOLNY 15 kwietnia 2015 r. Test zawiera 8 zadań, dotyczących

Bardziej szczegółowo

Temat: Sakrament chrztu świętego

Temat: Sakrament chrztu świętego Temat: Sakrament chrztu świętego UWAGA! Do spotkania należy przygotować obrzędy chrztu świętego (powinny być dostępne w zakrystii) oraz w miarę możliwości drugą część spotkania przeprowadzić w kościele

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z katechezy dla uczniów klas I IV szkoły Podstawowej w Mysłowicach.

Wymagania edukacyjne z katechezy dla uczniów klas I IV szkoły Podstawowej w Mysłowicach. Wymagania edukacyjne z katechezy dla uczniów klas I IV szkoły Podstawowej w Mysłowicach. Klasa IV I. ocena celująca: Wszystkie punkty jak do oceny bardzo-dobrej, oraz udział w konkursach, zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

15. TRÓJCA ŚWIĘTA. Wersja na styczeń 2014 roku 15. TRÓJCA ŚWIĘTA

15. TRÓJCA ŚWIĘTA. Wersja na styczeń 2014 roku 15. TRÓJCA ŚWIĘTA Wersja na styczeń 2014 roku 15. TRÓJCA ŚWIĘTA 15.1. Uczą, że określenie Trójca Św. nie występuje w NT i Biblia o Niej nie naucza. Dlatego nauka ta jest fałszywa ( Będziesz mógł żyć... s. 39). W Wyzwoleniu

Bardziej szczegółowo

Syn Boga Wierzymy w Synostwo Boże Jezusa Chrystusa [...]. Człowiek Chrystus Jezus (1 Tm 2, 5)

Syn Boga Wierzymy w Synostwo Boże Jezusa Chrystusa [...]. Człowiek Chrystus Jezus (1 Tm 2, 5) Syn Boga Wierzymy w Synostwo Boże Jezusa Chrystusa [...]. Człowiek Chrystus Jezus (1 Tm 2, 5) Bóg Syn, druga osoba Trójcy Świętej, ucieleśnił się w osobie Jezusa Chrystusa. Ucieleśniony Bóg Syn, nasz Pan,

Bardziej szczegółowo

Rz 10:13 i antytrynitarze

Rz 10:13 i antytrynitarze Świadkowie Jehowy odnoszą tekst Rz 10:13 do Jehowy, a nie jak całe chrześcijaństwo do Jezusa. Jednak w przeszłości różnie bywało z interpretacją tego wersetu w Towarzystwie Strażnica. Popatrzmy sami. Rz

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza Wymagania edukacyjne śródroczne Ocena celująca Ocenę celującą przewiduję dla uczniów przejawiających

Bardziej szczegółowo

Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia.

Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia. Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia. Katecheza jest wychowaniem w wierze dzieci i młodzieży. Obejmuje przede wszystkim wyjaśnianie nauki chrześcijańskiej, podawanej w sposób systematyczny i całościowy

Bardziej szczegółowo

Celebracja zamknięcia Roku Wiary

Celebracja zamknięcia Roku Wiary Celebracja zamknięcia Roku Wiary W czasie Mszy św. niedzielnej 24 listopada 2013 roku. Jest to uroczystość Chrystusa Króla Wszechświata. 1. Przed Mszą św. wiernym rozdaje się świece i zapala się paschał

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Wszystkich Świętych (1 listopada)......6 Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych (2 listopada)......7 Prawdziwie w Bogu (3 listopada)......8 Przełamać duchową pustkę (4 listopada)......9

Bardziej szczegółowo

Lectio Divina Rz 8,18-30

Lectio Divina Rz 8,18-30 Lectio Divina Rz 8,18-30 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klasy IV. I. Podstawowe:

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klasy IV. I. Podstawowe: Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klasy IV I. Podstawowe: Na ocenę celującą uczeń: Spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą. Posiada wiedzę i umiejętności, które są efektem samodzielnej

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum

Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Przedmiot: religia Klasa: pierwsza gimnazjum Tygodniowa

Bardziej szczegółowo

A sam Bóg pokoju niechaj was w zupełności poświęci, a cały duch wasz i dusza, i ciało niech będą zachowane bez nagany na przyjście Pana naszego,

A sam Bóg pokoju niechaj was w zupełności poświęci, a cały duch wasz i dusza, i ciało niech będą zachowane bez nagany na przyjście Pana naszego, Lekcja 6 na 11 lutego 2017 A sam Bóg pokoju niechaj was w zupełności poświęci, a cały duch wasz i dusza, i ciało niech będą zachowane bez nagany na przyjście Pana naszego, Jezusa Chrystusa (1 Tesaloniczan

Bardziej szczegółowo

Archidiecezjalny Program Duszpasterski. Okres PASCHALNy. ROK A Propozycje śpiewów

Archidiecezjalny Program Duszpasterski. Okres PASCHALNy. ROK A Propozycje śpiewów Archidiecezjalny Program Duszpasterski Okres PASCHALNy ROK A Propozycje śpiewów Poznań 2007/2008 21 WIELKI CZWARTEK W. W Krzyżu cierpienie; A myśmy się chlubić powinni (antyfona śpiewana na przemian z

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z RELIGII. 1. Świadkowie Chrystusa

WYMAGANIA Z RELIGII. 1. Świadkowie Chrystusa WYMAGANIA Z RELIGII 1. Świadkowie Chrystusa często nie przynosi go na lekcje. definiuje, czym jest lęk; określa sposoby odnoszenia się do Boga na wzór Jezusa. potrafi podać z nauczyciela zasady życia wspólnoty

Bardziej szczegółowo

raniero cantalamessa w co wierzysz? rozwazania na kazdy dzien przelozyl Zbigniew Kasprzyk wydawnictwo wam

raniero cantalamessa w co wierzysz? rozwazania na kazdy dzien przelozyl Zbigniew Kasprzyk wydawnictwo wam raniero cantalamessa w co wierzysz? rozwazania na kazdy dzien przelozyl Zbigniew Kasprzyk wydawnictwo wam 3 Spis treści Przedmowa.... 5 CZĘŚĆ PIERWSZA Otwórzcie drzwi wiary! 1. Drzwi wiary są otwarte...

Bardziej szczegółowo

Jaki jest Bóg, w którego powinniśmy wierzyć? Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu

Jaki jest Bóg, w którego powinniśmy wierzyć? Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu Jaki jest Bóg, w którego powinniśmy wierzyć? Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu www.epifania.pl Świecki Ruch Misyjny Epifania Świecki Ruch Misyjny "Epifania" jest międzynarodowym, niezależnym,

Bardziej szczegółowo

Poniżej lista modlitw które są wypowiadane przy każdym odmawianiu różańca:

Poniżej lista modlitw które są wypowiadane przy każdym odmawianiu różańca: 1. Na krzyżyku, na stojąco odmawiamy Wierzę w Boga. 2. Odmawiamy Ojcze nasz. 3. Teraz mamy trzy paciorki na każdym z nich odmawiamy Zdrowaś Maryjo Pierwsza modlitwa to jest modlitwa za pogłębienie wiary,

Bardziej szczegółowo

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM?

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? wg Lucy Rooney, Robert Faricy SJ MODLITWA NA TYDZIEŃ DRUGI Skrucha i przyjęcie przebaczenia Pana Jezusa Dzień pierwszy Przeczytaj ze zrozumieniem fragment Pisma Świętego: Łk 18,

Bardziej szczegółowo

ustanowionym według Ducha Świętości przez powstanie z martwych pełnym mocy Synem Bożym - o Jezusie Chrystusie, Panu naszym.

ustanowionym według Ducha Świętości przez powstanie z martwych pełnym mocy Synem Bożym - o Jezusie Chrystusie, Panu naszym. Lectio Divina Rz 1,1-17 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus

Bardziej szczegółowo

Nowenna do Chrystusa Króla Autor: sylka /04/ :21

Nowenna do Chrystusa Króla Autor: sylka /04/ :21 Nowenna do Chrystusa Króla Autor: sylka1989-07/04/2011 21:21 NOWENNA KU CZCI JEZUSA PRAWDZIWEGO KRÓLA Ta prosta nowenna jest szczególnym hojnym darem naszego Pana. W związku z tym Jezus da wyjątkowe tajemnice

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I Gimnazjum W Gimnazjum nr 53

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I Gimnazjum W Gimnazjum nr 53 ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I Gimnazjum W Gimnazjum nr 53 Numer programu AZ-3-02/10 Tytuł programu: Jezus Chrystus Drogą, prawdą i życiem Numer podręcznika AZ -31-02/10-0 Tytuł podręcznika:

Bardziej szczegółowo

Dlaczego bywa ciężko i jak nabierać sił?

Dlaczego bywa ciężko i jak nabierać sił? Dlaczego bywa ciężko i jak nabierać sił? Dwie rzeczywistości Dobro i zło Inicjatywa królestwa światłości Inicjatywa królestwa światłości Chrześcijanin Zaplecze Zadanie Zaplecze w Bogu Ef. 1, 3-14 Wszelkie

Bardziej szczegółowo

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska RE Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A KLASY III D i III B KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska Duchu Święty przyjdź ZESŁANIE DUCHA ŚWIĘTEGO DOMINIKA CIBOROWSKA KL III D MODLITWA Przyjdź

Bardziej szczegółowo

Uczeń spełnia wymagania na ocenę dopuszczającą, oraz: - wykazuje w jaki sposób powstała Biblia. - opisuje symbole Ewangelistów w sztuce sakralnej

Uczeń spełnia wymagania na ocenę dopuszczającą, oraz: - wykazuje w jaki sposób powstała Biblia. - opisuje symbole Ewangelistów w sztuce sakralnej WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Religia klasa 5 : oceny dopuszczająca i dostateczna : oceny dobra, bardzo dobra, celująca Uwaga dotycząca oceniania na każdym poziomie wymagań: Aby uzyskać kolejną,

Bardziej szczegółowo

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne (Wystawienie Najświętszego Sakramentu) K: O Boże, Pasterzu i nauczycielu wiernych, któryś dla zachowania i rozszerzenia swojego Kościoła

Bardziej szczegółowo

Chodzić w Duchu Świętym

Chodzić w Duchu Świętym Chodzić w Duchu Świętym 17.02 23.02.2013 I. tydzień Wielkiego Postu Modlitwa małżeńska Wspólnota Ruchu Światło - Życie On Jest (www.onjest.pl) listopad 2012 Opracowanie: Monika Mosior/ Jerzy Prokopiuk

Bardziej szczegółowo

Tym zaś, którzy Go przyjęli, dał prawo stać się dziećmi BoŜymi, tym, którzy wierzą w imię Jego. Ew. Jana 1:12. RóŜnica

Tym zaś, którzy Go przyjęli, dał prawo stać się dziećmi BoŜymi, tym, którzy wierzą w imię Jego. Ew. Jana 1:12. RóŜnica Tym zaś, którzy Go przyjęli, dał prawo stać się dziećmi BoŜymi, tym, którzy wierzą w imię Jego. Ew. Jana 1:12 Stworzenie BoŜe Dziecko BoŜe Naturalna rasa pochodzenie ziemskie Duchowa rasa pochodzenie niebiańskie

Bardziej szczegółowo

2. Na to zaś wszystko przyobleczcie miłość, która jest więzią doskonałości (Kol 3, 14).

2. Na to zaś wszystko przyobleczcie miłość, która jest więzią doskonałości (Kol 3, 14). Miłość jest cnotą teologalną, dzięki której miłujemy Boga nade wszystko dla Niego samego, a naszych bliźnich jak siebie samych ze względu na miłość Boga. 1. "Bóg jest miłością" (1 J 4, 8. 16): miłość jest

Bardziej szczegółowo

Czym jest Biblia? Wartości: Biblia księga o zbawieniu, szata literacka Biblii kluczem do jej zrozumienia.

Czym jest Biblia? Wartości: Biblia księga o zbawieniu, szata literacka Biblii kluczem do jej zrozumienia. 5 Czym jest Biblia? Cele katechetyczne wymagania ogólne: przypomnienie prawdy o Bosko-ludzkim autorstwie Biblii; ukazanie kontekstu powstania ksiąg biblijnych i wyjaśnienie związanych z nim pojęć (etapy

Bardziej szczegółowo

Dusze czyśćowe potrzebują naszej modlitwy

Dusze czyśćowe potrzebują naszej modlitwy Dusze czyśćowe potrzebują naszej modlitwy 128. Panie mój p r z y c h o d z ę d z i ś, G C serce me skruszone przyjm. G C Skłaniam się przed świętym tronem Twym. e a D D7 Wznoszę ręce moje wzwyż, G C miłość

Bardziej szczegółowo

Ewangelizacja O co w tym chodzi?

Ewangelizacja O co w tym chodzi? Ewangelizacja O co w tym chodzi? Droga małego ewangelizatora ;) Warsztaty ewangelizacyjne: 11 maja 2013 r. Ks. Tomek Moch, Diecezjalna Diakonia Ewangelizacji Ruchu Światło-Życie Archidiecezja Warszawska

Bardziej szczegółowo

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI Polish FF Curriculum Translation in Polish Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI 1. Objawienie: Pismo Św. i Tradycja a. Pismo Święte: Części,

Bardziej szczegółowo

4. po Wielkanocy CANTATE

4. po Wielkanocy CANTATE Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl 4. po Wielkanocy CANTATE Główna myśl: Wysławiaj Boga! Wiersz przewodni: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi. Mt 11,25a Fragment biblijny: Jezus wysławia

Bardziej szczegółowo

s. Łucja Magdalena Sowińska zdch

s. Łucja Magdalena Sowińska zdch WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLAS 6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Wymagania zaznaczone na zielono obowiązują przy wystawianiu ocen końcowo rocznych, czyli nie są brane pod uwagę w I okresie roku

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY IV.

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY IV. WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY IV. Przedmiot oceny 1. Cytaty z Pisma św., modlitwy, pieśni 2. Zeszyt przedmioto wy 3. Prace domowe 4. Testy i sprawdziany OCENA celująca

Bardziej szczegółowo

Modlitwa Różańcowa stanowi swego rodzaju streszczenie Ewangelii i składa się z czterech tajemnic opisujących wydarzenia z życia Jezusa i Maryi.

Modlitwa Różańcowa stanowi swego rodzaju streszczenie Ewangelii i składa się z czterech tajemnic opisujących wydarzenia z życia Jezusa i Maryi. Poprawne odmawianie różańca oznacza odmawianie modlitwy oraz medytację w tym samym czasie. Dzięki temu odmawianie różańca jest tak wspaniałym przeżyciem duchowym. Każda z tajemnic różańca koncentruje się

Bardziej szczegółowo

ROK SZKOLNY 2016/2017

ROK SZKOLNY 2016/2017 ROK SZKOLNY 2016/2017 Podstawowe kryteria przedmiotowego systemu oceniania z religii dla klas III Ocena celująca spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą; posiadane wiadomości łączy ze sobą w systematyczny

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTYMI BĄDŹCIE. MATKA ZOFIA CZESKA

ŚWIĘTYMI BĄDŹCIE. MATKA ZOFIA CZESKA s. M. Renata Pawlak, prezentka s. M. Aurelia Patrzyk, prezentka ŚWIĘTYMI BĄDŹCIE. MATKA ZOFIA CZESKA wiek: klasy IV - VI czas: 45 minut cele ogólne: dydaktyczny: zapoznanie z osobą Sł. B. Zofii Czeskiej

Bardziej szczegółowo

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach nauczania biblijnego Kościoła Zielonoświątkowego w RP Podstawa Programowa katechezy zielonoświątkowej Za podstawowe źródło treści oraz główną przesłankę

Bardziej szczegółowo

OBRZĘDY MSZY ŚWIĘTEJ Z LUDEM OBRZĘDY WSTĘPNE

OBRZĘDY MSZY ŚWIĘTEJ Z LUDEM OBRZĘDY WSTĘPNE WEJŚCIE OBRZĘDY MSZY ŚWIĘTEJ Z LUDEM OBRZĘDY WSTĘPNE Kapłan podchodzi do ołtarza i całuje go na znak czci. Następnie może okadzić ołtarz, obchodząc go dookoła. Potem kapłan udaje się na miejsce przewodniczenia.

Bardziej szczegółowo

Lectio Divina Rz 11,25-36

Lectio Divina Rz 11,25-36 1. Czytanie Lectio Divina Rz 11,25-36 Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu św. - weźmy do rąk Pismo św. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus powiedzieć

Bardziej szczegółowo

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM?

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? wg Lucy Rooney, Robert Faricy SJ MODLITWA NA TYDZIEŃ PIERWSZY Pogłębienie doświadczenia miłości Boga Dzień pierwszy Przeczytaj ze zrozumieniem fragment Pisma Świętego: J 15, 1-10

Bardziej szczegółowo

Jezus Chrystus. Niech będzie. pochwalony. SP Klasa VI, temat 60

Jezus Chrystus. Niech będzie. pochwalony. SP Klasa VI, temat 60 Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus Serwus Witam Dobry wieczór Dzień dobry Szczęść Boże Chrystus zmartwychwstał Króluj nam, Chryste Grupa 1 Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus Zapoznajcie się z tekstem

Bardziej szczegółowo

Pierwsza Komunia Święta... i co dalej

Pierwsza Komunia Święta... i co dalej Ewa Czerwińska ilustracje: Anna Gryglas Pierwsza Komunia Święta... i co dalej Wydawnictwo WAM Fotografia z uroczystości Boże dary dla każdego Pierwsza Komunia Święta... i co dalej Ewa Czerwińska ilustracje:

Bardziej szczegółowo

Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, a Bogiem było Słowo.

Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, a Bogiem było Słowo. Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, a Bogiem było Słowo. Ew. Jana 1,1 W nim było życie, a życie było światłością ludzi. Ew. Jana 1,4 1 Jezus powiedział: Ja jestem światłością świata; kto idzie

Bardziej szczegółowo

II Przykazanie Boże. Nie wzywaj imienia Pana Boga twego, nadaremno

II Przykazanie Boże. Nie wzywaj imienia Pana Boga twego, nadaremno II Przykazanie Boże Nie wzywaj imienia Pana Boga twego, nadaremno Bóg ujawnia Swoje imię Jahwe Odpowiedział Bóg Mojżeszowi: «JESTEM, KTÓRY JESTEM». I dodał: «Tak powiesz synom Izraela: JESTEM posłał mnie

Bardziej szczegółowo

JAK ROZPOZNAĆ WOLĘ BOŻĄ

JAK ROZPOZNAĆ WOLĘ BOŻĄ JAK ROZPOZNAĆ WOLĘ BOŻĄ Dr David A. DeWitt Czy Bóg ma szczególną wolę dla mojego życia? Czy Biblia zachęca nas do poszukiwania szczegółowej woli Bożej dla swojego życia poprzez okoliczności? W jaki sposób

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału treści programowe dla klasy drugiej szkoły podstawowej

Rozkład materiału treści programowe dla klasy drugiej szkoły podstawowej Rozkład materiału treści programowe dla klasy drugiej szkoły podstawowej Przedmiot: religia Klasa: druga szkoły podstawowej Tygodniowa liczba godzin: 2 Przyjęto liczbę tygodni nauki: 32 Środki dydaktyczne:

Bardziej szczegółowo

CREDO. Materiały dla animatorów muzycznych na rekolekcje. Warszawa, 2010

CREDO. Materiały dla animatorów muzycznych na rekolekcje. Warszawa, 2010 Materiały dla animatorów muzycznych na rekolekcje CREDO Warszawa, 2010 I dzień Zwiastowanie W: Jahwe, ja wiem, jesteś tu (176) Ty BoŜe wszystko wiesz (516) Wstanę i pójdę dziś D: Składamy Ci Ojcze (824)

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z religii kl. VI w oparciu o realizowany program Poznaję Boga i w Niego wierzę nr: AZ-2-01/10

Wymagania edukacyjne z religii kl. VI w oparciu o realizowany program Poznaję Boga i w Niego wierzę nr: AZ-2-01/10 Wymagania edukacyjne z religii kl. VI w oparciu o realizowany program Poznaję Boga i w Niego wierzę nr: AZ-2-01/10 Ocena niedostateczny Uczeń nie opanował umiejętności i wiadomości określonych w podstawie

Bardziej szczegółowo

Programy i podręczniki do nauczania religii

Programy i podręczniki do nauczania religii Programy i podręczniki do nauczania religii Przedszkole Program ogólnopolski nr AZ-0-01/10 z 9 VI 2010: Kochamy dobrego Boga ogólnopolski Grupa trzylatków nr AZ-01-01/10-KR-1/11 Nasza Boża rodzina, red.

Bardziej szczegółowo