Szkolenie Chałupy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Szkolenie 4. 4 6.07.2008 Chałupy"

Transkrypt

1 Szkolenie Chałupy Rozwój zrównoważony w sektorze rybołówstwa morskiego integracja korzyści ekonomicznych, społecznych i przyrodniczych. Racjonalna gospodarka i poprawa efektywności sektora rybackiego. Podniesienie atrakcyjności zawodu rybaka. Organizator szkolenia: Instytut Inicjatyw Europejskich ul. Wyzwolenia Władysławowo tel./fax

2 Dzień 1 ( ): (Rozpoczęcie szkolenia o godzinie 10.00, przerwa na kawę oraz 14.00, zakończenie 16.00) Tematyka szkolenia: Rozwiązania mające na celu dostosowanie zdolności połowowej jednostek rybackich do zasobów Morza Bałtyckiego poprzez propagowanie nowych wydajniejszych technik połowów, wdrażanie rozwiązań mających na celu wzrost elastyczności floty w zakresie przeorientowania jednostek połowowych na inne gatunki, oraz zwiększenia selektywności narzędzi połowowych. Rozwój zrównoważony w sektorze rybołówstwa morskiego integracja korzyści ekonomicznych, społecznych i przyrodniczych. Metody, które pozwolą na zwiększenie stopnia zagospodarowania gatunków nie w pełni eksploatowanych oraz produktów ubocznych i odpadów. Konflikty między ekonomicznymi a przyrodniczymi aspektami rozwoju rybołówstwa morskiego i sposoby ich rozwiązywania dyskusja.

3 Cel szkolenia: Zapoznanie uczestników z różnymi metodami postępowania w celu zwiększenia wydajności połowowej, w szczególności nowych technologii i rozwiązań w sektorze rybołówstwa. Zwrócenie szczególnej uwagi na aspekt ekologiczny podejmowanych działań, który powinien iść w parze z korzyścią ekologiczną - zgodnie z zasadami rozwoju zrównoważonego.

4 Rozwiązania mające na celu dostosowanie zdolności połowowej jednostek rybackich do zasobów - propagowanie nowych wydajniejszych technik połowów. Dostosowanie nakładu połowowego do dostępnych zasobów ryb i ciągła odnowa tych zasobów ma priorytetowe znaczenie. W imieniu Unii, Komisja Europejska negocjuje I zawiera umowy z państwami trzecimi oraz w obrębie organizacji regionalnych i międzynarodowych, w sprawie możliwości dokonywania połowów oraz metod zachowania zasobów. Zachowanie zasobów rybnych wymaga interwencji na różnych poziomach. Dla wód należących do UE uzgadnia się limity połowowe lub ogólnych dopuszczalnych połowów (TAC). Ustanawia się również zasady specyfikacji urządzeń połowowych oraz ograniczania dostępu do niektórych obszarów zapobieganie odławianiu młodych i dorosłych ryb w okresie tarła oraz zmniejszenie negatywnego wpływu rybołówstwa na środowisko morskie. Aż 88% zasobów rybnych Unii Europejskiej jest nadmiernie wyeksploatowanych, podczas gdy światowa średnia w tym zakresie wynosi 25%. Pomimo ogromnych wysiłków od dawna nie nastąpiła ogólna poprawa stanu zasobów rybnych. Dlatego Komisja Europejska zaproponowała w opublikowanej deklaracji politycznej na temat uprawnień do połowów w 2009 r. większą elastyczność przy zmienianiu limitów całkowitych dopuszczalnych połowów. Ma to umożliwić zarówno skuteczniejsze odbudowywanie nadmiernie wyeksploatowanych stad, i w rezultacie przynieść większe korzyści rybakom. Przez wiele lat działania mające na celu zachowanie zasobów rybnych podejmowano corocznie. Działania krótkoterminowe były mało skuteczne

5 i nie zapobiegały spadkowi wielkości zasobów. Stopniowo zaczę to wprowadzać zarządzanie łowiskami zgodnie z długoterminowymi strategiami lub planami ustanawiającymi uzgodnione wielkości docelowe. Różnica w stosunku do poprzednich zasad polega na tym, że różnorodne działania mające na celu regulację możliwości połowowych i specyfikację urządzeń połowowych lub dostępu do łowisk będą stosowane nie w sposób niezależny, lecz skoordynowany tak, aby osiągnąc ustalone cele, co zapewni trwałość danego łowiska. Zgodnie z tymi planami, zostaną ustanowione limity czasu spędzanego na połowach przez określone statki. W przypadku łowisk, w obrębie których wyławia się równocześnie kilka różnych gatunków, ważne jest zapewnienie, aby po wyczerpaniu kwoty dla jednego gatunku np. dorsza zaprzestano w ich obszarze połowów gatunków współwystępujących, takich jak łupacz i witlinek. W innym przypadku dorsze będą w dalszym ciągu wyławiane. W deklaracji Komisji Europejskiej podkreślono brak jakichkolwiek ważnych zmian od czasu wprowadzenia w 2002 r. reformy wspólnej polityki rybołówstwa. Limity całkowitych dopuszczalnych połowów nadal ustalane są na poziomie znacznie wyższym od zalecanego przez naukowców, który pozwoliłby na odbudowanie nadmiernie odłowionych stad, a system ograniczania nakładu połowowego w postaci liczby dni na morzu jest nieskuteczny. Z tego powodu komisja zaproponowała przejście na system kilowatodni w odniesieniu do zarządzania nakładami połowowymi, który będzie można zarówno łatwiej kontrolować, jak i lepiej wdrożyć. Pozwoliłoby to państwom członkowskim na określenie równowagi pomiędzy możliwościami połowowymi a możliwościami floty oraz podjęcie środków zachęcających do połowów o niskim poziomie odrzutów. Na tej

6 podstawie przedstawione zostaną propozycje dotyczące ograniczenia nakładów połowowych w 2009 r. Komisja wskazuje w deklaracji, że aby poprawić sytuację, potrzebne jest wprowadzenie wielu pilnych zmian. Po pierwsze zdaniem komisji, możliwości połowowe należy ustanawiać zgodnie z poziomem śmiertelności ryb, dzięki czemu będzie można uzyskać w perspektywie długoterminowej największą wydajność stad. Aby zapewnić minimalną stabilizację sektora, różnica między TAC kolejnych lat nie mogła wcześniej przekraczać 15% w którąkolwiek stronę. Obecnie stało się oczywiste, że w przypadku stad nadmiernie eksploatowanych środek ten przynosił skutki sprzeczne z długofalowym interesem sektora rybnego. Komisja proponuje zatem bardziej elastyczne podejście do corocznych zmian TAC na podstawie zaleceń Komitetu Naukowo-Technicznego i Ekonomicznego ds. Rybołówstwa i zgodnie z tym niedawno zaproponowała zmieniony plan odbudowy zasobów dorsza. W odniesieniu do zasobów o niskim poziomie biomasy zaproponowano zmniejszanie TAC o 20% rocznie, natomiast w odniesieniu do stad, których stan odbudowano do poziomu pozwalającego na wysoką wydajność, TAC można zwiększać o 25% rocznie. Jeżeli STECF zaleca całkowite wstrzymanie połowów, wartości TAC należy zmniejszyć conajmniej 25%. o Fermy morskie (marine ranching) Działalność fermowa jest wykorzystywana zarówno w rybołówstwie komercyjnym jak i wędkarstwie rekreacyjnym. W USA, w 1996 roku, 29.9 milionów wędkarzy rekreacyjnych zapłaciło 447 milionów USD za licencje

7 wędkarskie (zarówno na łowiska śródlądowe jak i morskie); wiele z tych łowisk było zasilanych przez ryby odchowane w fermach. Działalność ta jest praktykowana obecnie na wszystkich kontynentach, we wszystkich krajach rozwiniętych, a Japonia jest liderem w liczbie gatunków tak hodowanych. Istnieje kilka możliwości wykorzystania hodowli fermowej i produkcji wczesnych stadiów narybku jako narzędzia w praktycznym gospodarowaniu: - wzrost wielkości połowów, - utrzymywanie rybołówstwa wbrew degradacji lub utraty siedliska, - odbudowanie połowów (red sea bream w Japonii) lub stworzenie nowych możliwości połowów. Praktyka wypuszczania na wolność ryb produkowanych w fermach jest mocno krytykowana: - nie jest wydajna jako narzędzie wzrostu produkcji ryb, - nakłady są mniejsze niż zyski, - stanowi niewłaściwy substytut innych, bardziej koniecznych działań w rybołówstwie, jak odtwarzanie siedlisk czy redukcja kwot połowowych, - stanowi zagrożenie dla bioróżnorodności poprzez zastąpienie lokalnych gatunków przez konkurencję, drapieżnictwo, rozprzestrzenianie chorób, genetyczne krzyżowanie osobników z ferm i lokalnych odmian (rozbicie kompleksów genów zaadaptowanych do lokalnych warunków).

8 Rozwój zrównoważony w sektorze rybołówstwa morskiego integracja korzyści ekonomicznych, społecznych i przyrodniczych. Strategia rozwoju rybołówstwa polskiego kładzie również nacisk na realizację szeregu działań mających na celu ochronę oraz poprawę środowiska naturalnego. Mechanizmy służące temu celowi będą realizowane na kilku płaszczyznach: Kontrola zanieczyszczeń pochodzących spoza sektora rybackiego oraz niwelacja ich wpływu, Kontrola warunków środowiska wodnego i monitoring naukowy, Zarządzanie odpadami i jakością wód poprodukcyjnych, Polityka ochrony i poprawy jakości środowiska wodnego i tarlisk, Wspomaganie działań mających na celu zachowanie

9 bioróżnorodności oraz restytucji gatunków cennych i chronionych, Kontynuacja programu udrożnienia rzek (budowa przepławek) oraz ochrona przed zabudową rzek ważnych dla migracji i tarła gatunków wędrownych. Polityka ochrony środowiska musi być zintegrowana z polityką rybacką. W tym celu należy stworzyć odpowiednie programy zarządzania oparte na idei zrównoważonego rozwoju, które mają na celu rozwój ekonomiczny sektora, przy równoczesnym utrzymaniu stanu środowiska. W tym celu należy promować wiedzę dotyczącą funkcjonowania ekosystemów wodnych oraz efektów prowadzenia działalności rybackiej na środowisko naturalne, aby w przyszłości zminimalizować wpływ gospodarki rybnej na środowisko. Szczególna uwaga powinna być skierowana na ograniczenie zanieczyszczeń pochodzące z przemysłu i innych działań poza - rybackich, które mają negatywny wpływ zarówno na środowisko naturalne, jak i na jakość poławianych ryb i stan zasobów. Bezwzględnie musi być prowadzony monitoring wszelkiego typu zanieczyszczeń. Polska jest zobowiązana do utworzenia na swoim terytorium Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 w celu objęcia ochroną 76 typów siedlisk przyrodniczych, 267 gatunków ptaków, 46 gatunków roślin i 88 gatunków zwierząt innych niż ptaki. Obowiązek ten wynika z unijnych dyrektyw tzw. Ptasiej (Dyrektywa Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikich ptaków) i Siedliskowa (Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie odnowy siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory. Inicjatywa ta sprzyjać będzie zachowaniu bioróżnorodności ptaków, roślin i zwierząt i eliminacji zagrożeń wynikających z intensywnej hodowli i chowu ryb.

10 Ponadto w trosce o zachowanie równowagi w ekosystemach wodnych, w zakresie akwakultury, mimo konieczności dywersyfikacji produkcji, szczególna ostrożność będzie towarzyszyła wprowadzaniu do chowu i hodowli gatunków obcych oraz takich, które charakteryzują się szczególną ekspansywnością, mogącą zagrażać równowadze biologicznej. Prowadzenie racjonalnej gospodarki rybackiej w wodach morskich i śródlądowych, ma na celu zachowanie równowagi i różnorodności biologicznej w środowisku wodnym. Wzmocnienie nacisku na ochronę środowiska, będzie sprzyjało odnowie zasobów wodnych, poprawie jakości ryb, a tym samym przyczyni się do poprawy konkurencyjności i rentowności sektora. W portach oraz zakładach przetwórczych wymagane będzie zapewnienie podczyszczania, oczyszczania ścieków lub włączenie do istniejących lub budowanych systemów podczyszczania lub oczyszczania ścieków. Wymagana będzie również utylizacja odpadów poprodukcyjnych. Zostaną wprowadzone długoletnie plany odnowy zasobów oraz średnio i długo okresowe plany zarządzania zasobami, aktualizowane corocznie na podstawie informacji o stanie zasobów. Plany te będą uwzględniać stan populacji dla poszczególnych gatunków ryb i będą mieć na celu zwiększenie populacji, przy równoczesnym zachowaniu równowagi pomiędzy poszczególnymi gatunkami. Przewiduje się kontynuację i wspieranie zarybiania gatunkami cennymi gospodarczo, przyrodniczo oraz zagrożonymi wyginięciem. Celem zmniejszenia ingerencji sektora rybołówstwa w środowisko naturalne realizowane będą również działania zmierzające do modernizacji floty krajowej oraz do wymiany narzędzi połowowych.

11 Oprócz zapisów Europejskiego Funduszu Rybackiego, możliwość taka została przewidziana również w zmianie rozporządzenia Rady nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa (Dz. Urz. WE L 358 z , str.59) w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa. Dzięki możliwościom stworzonym przez wymienione przepisy, Polska będzie realizowała działania w zakresie wymiany silników na nowe, a dzięki temu bardziej ekologiczne oraz wymiany narzędzi połowowych, co będzie miało pozytywny wydźwięk w odniesieniu do ochrony zasobów. Inwestycje dokonane w zakresie gospodarki wodno-ściekowej przynoszą coraz większą poprawę jakości śródlądowych wód powierzchniowych. Z budżetu państwa finansowane są coroczne zarybienia smoltami troci i łososi rzek, których wody wpadają do Morza Bałtyckiego. Zarybienia narybkiem troci i łososia mają planowy charakter i angażują w ich wykonanie gospodarstwa hodowlane, organizacje zrzeszające wędkarzy i rybaków, przedstawicieli nauki oraz administracji państwowej. Przy współudziale podmiotów uprawnionych do rybactwa dokonano udanej restytucji łososia i troci do kilku rzek północnej Polski. Poza tym od kilku lat rośnie znacznie zarybień dokonywanych przez podmioty uprawnione do rybactwa w śródlądowych wodach powierzchniowych. Dalsza poprawa jakości wód w pozostałych rzekach umożliwi odtworzenie w nich populacji ryb wędrownych, pod warunkiem, że przywrócona zostanie ich drożność i zrekultywowane zostaną odcinki rzek znanych jako miejsca tarła ryb z gatunków wędrownych.

12 BILANS SZANS I ZAGROŻEŃ W SEKTORZE RYBOŁÓWSTWA Aby prawidłowo zarządzać rozwojem sektora konieczne jest zauważenie i wykorzystanie szans rozwojowych oraz w jak największym stopniu zapobieganie istniejących i przyszłych zagrożeń. Szanse: - wzrost spożycia ryb i produktów rybnych; - rozwój organizacji rynku rybnego w Polsce; - możliwość rozwoju rybołówstwa związany z rosnącymi potrzebami społeczeństwa w dziedzinie rekreacji; - rosnące zapotrzebowanie na materiał zarybieniowy; - rozwinięcie systemu promocji produktów rybnych; - zmiana preferencji konsumenckich; - poprawa kanałów dystrybucji i systemów logistycznych. Zagrożenia: - zanieczyszczenie środowiska naturalnego; - brak środków na finansowanie i prefinansowanie wkładu własnego w ramach projektów realizowanych w ramach funduszy strukturalnych; - ograniczenia w dostępie do surowca; - pogorszenie stanu zasobów; - problem kłusownictwa w rybactwie śródlądowym i morskim.

13 Dobry stan środowiska morskiego oznacza zachowanie liczebności i zróżnicowania organizmów w nim żyjących. Źródło utrzymania dla stabilnego rozwoju sektora stanowi zrównoważona eksploatacja. Politykę ochrony środowiska i politykę rybołówstwa należy pojmować jako komplementarne w dążeniu do tych samych celów. Narzędziem w ich realizacji może być wykorzystanie najważniejszych osiągnięć nauk biologicznych. Zdrowe środowisko morskie gwarantuje jakość żywności pochodzącej z morza, tym samym wnosi wkład do żywienia i ma wpływ na zdrowie człowieka. Przybywa dowodów naukowych, że ryby są szczególnie pożywne, ale obecność w środowisku skażeń takich jak metale ciężkie i trwałe zanieczyszczenia organiczne może uniemożliwić człowiekowi uzyskanie optymalnych korzyści z żywności pochodzenia morskiego. Komisja Europejska postanowiła te zasoby otoczyć szczególną ochroną ustanawiając strategię tematyczną dla środowiska morskiego, która będzie stanowić ekologiczny filar przyszłej polityki morskiej. Celem takich działań jest określenie ram, które będą stosowane do regulacji wszystkich sposobów użytkowania morza. Celem głównym jest osiągnięcie dobrego stanu środowiska morskiego w UE przed 2021 r. Ważne jest również oparcie planowania przestrzennego na wiedzy o ekosystemach. Bez tego nie będziemy w stanie zarządzać coraz intensywniejszymi sposobami użytkowania oceanów. Nowe podejście może zaowocować wyznaczeniem kolejnych morskich obszarów chronionych, które pomogą chronić różnorodność biologiczną i zapewnić szybkie przejście na poziom połowów gwarantujących zrównoważony rozwój.

14 Konflikty między ekonomicznymi a przyrodniczymi aspektami rozwoju rybołówstwa morskiego i sposoby ich rozwiązywania na przykładzie Morza Bałtyckiego. Region bałtycki obejmuje liczne biotopy zamieszkiwane przez gatunki o specjalnej wartości zarówno z perspektywy regionalnej, europejskiej, jak i globalnej. Obszary te są obecnie zagrożone przez szeroki wachlarz ludzkiej działalności, miedzy innymi przez eutrofizację, mogącą doprowadzić do zmian w ekosystemach morskich i śródlądowych, niezrównoważone ekologicznie rybołówstwo, fragmentację morskich i lądowych habitatów spowodowane rozwojem terenów zurbanizowanych i rozbudową infrastruktury oraz przez wprowadzanie do środowiska nowych gatunków. Na stan środowiska Bałtyku ma wpływ działalność człowieka. Na stan środowiska morskiego Bałtyku wywierają wpływ zanieczyszczenia pochodzące z czterech głównych źródeł:

15 zanieczyszczenia wpływające z wodami rzek (możliwość ograniczenia przez budowę oczyszczalni), zanieczyszczenia ze źródeł punktowych (miast, wsi zakładów przemysłowych i rolnych ograniczenie przez budowę oczyszczalni), zanieczyszczenia ze źródeł przestrzennych (obszary rozwiniętego rolnictwa ograniczenie przez zmiany funkcji tych obszarów i zmniejszenia nawożenia), zanieczyszczenia ze statków morskich w portach i na szlakach morskich oraz w wyniku eksploatacji podmorskich bogactw naturalnych (Przyrodnicze, 1983). Zanieczyszczenia te dostają się do wód Bałtyku za pośrednictwem rzek, bezpośrednio w formie ścieków, poprzez zrzuty substancji ze statków i pośrednio z powietrza. Najtrudniejsza jest eliminacja zanieczyszczeń środowiska pochodzących ze źródeł przestrzennych. Wymaga ona zmian strukturalnych w gospodarce oraz zmniejszenia nawożenia w rolnictwie, co wpływa na jego dochodowość. Rolnictwo jest głównym dostawcą substancji odżywczych wywołujących proces eutrofizacji. Szacuje się, że odpowiada za dostarczenie 35% azotu i 10-15% fosforu do wód Bałtyku. Zanieczyszczenie używanymi w rolnictwie środkami odżywczymi, jest w wodach południowego Bałtyku 25- krotnie większe niż w jego północnej części. Najbardziej zanieczyszczona z tego powodu jest południowozachodnia część morza. Nawet najbardziej odpowiedzialnie uprawiane grunty orne dostarczają 5-10 razy więcej zanieczyszczeń niż lasy. Wejście kolejnych państw do Unii Europejskiej może spowodować wzrost przeciętnej wielkości gospodarstwa, co umożliwi zgodnie z najnowszymi założeniami Wspólnej Polityki Rolnej, lepszą kontrolę nad działalnością rolniczą i jej zmiany w kierunku pożądanym przez Unię Europejską.

16 Oczekiwanym skutkiem jest zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska przez rolnictwo. Przemysł jest głównym dostarczycielem metali ciężkich do wód Bałtyku. W krajach nordyckich następuje dywersyfikacja w przemyśle, zauważalne jest ograniczanie przemysłu ciężkiego na rzecz przemysłu nowych technologii. W dawnych krajach socjalistycznych przemysł ciężki wciąż odgrywa dużą rolę. Najbardziej do zanieczyszczenia Bałtyku przyczyniają się zakłady metalurgiczne, petrochemiczne i papiernicze. Zużywają one duże ilości surowców, energii i wody. Po przejściowym spadku produkcji przemysłowej w okresie transformacji w krajach postsocjalistycznych, od kilku lat zauważa się jej wzrost. Punkt ciężkości przesunął się na małe przedsiębiorstwa, gdzie stopniowo drogą legislacyjną zaczyna się uwzględniać środowiskowe aspekty w produkcji. Zanieczyszczenia komunalne, to głównie ścieki i odpadki stałe. Problem stałych odpadków jest rozwiązywany w dwojaki sposób: przez składowanie na wysypiskach i przez recykling. Szczególne znaczenie w redukcji zanieczyszczeń komunalnych ma selekcja odpadów i oszczędność wody w gospodarstwach domowych. Działalność rekreacyjna prowadzona w pasie nadmorskim i na pełnym morzu pozwala ją tak, żeby środowisko jak najmniej na tym ucierpiało, tzn.: zapewnić wywóz śmieci i odbiór ścieków z domków rekreacyjnych i łodzi, nie należy używać szkodliwych farb i tym podobnych środków, nie należy ingerować w życie dzikich zwierząt, należy preferować hotele i kampingi zwracające uwagę na aspekty ekologiczne. Zanieczyszczenia z hoteli, kampingów, łodzi wpływają na rozwój procesów eutrofizacyjnych w wodzie. Łodzie i skutery motorowe emitują oleje

17 i są źródłem hałasu, zakłócając życie zwierząt, zwłaszcza w sezonie letnim. Rekreacyjne połowy ryb mogą naruszyć równowagę biologiczną. Niewłaściwa gospodarka przestrzenna zakłóca walory krajobrazowe. W celu zmniejszenia uciążliwości ruchu statków dla środowiska wprowadzono różne regulacje prawne, większość z nich wynika ze stosowania konwencji MARPOL 73/78: statki muszą posiadać filtry, tak żeby zawartość olejów i ich mieszanek w zrzucanej wodzie nie przekraczała 15 części na milion, obowiązuje zakaz zrzutu ścieków kanalizacyjnych w odległości mniejszej niż 12 mil od lądu, a oczyszczonych w odległości mniejszej niż 4 mile pod warunkiem, że prędkość statku przekracza cztery węzły, zrzucanie odpadków jest zabronione na terenie całego Bałtyku, z wyjątkiem odpadków żywnościowych (powyżej 12 mil od lądu), zakaz stosowania paliwa o zawartości siarki większej niż 1,5% (wagowo), obowiązuje zakaz spalania odpadków na terenie całego Bałtyku, małe statki wybudowane po l styczniu 2000 roku muszą być wyposażone w toalety i kanalizację. Oprócz normalnego ruchu statków problemem dla środowiska są kolizje i zatonięcia. Zauważalny jest także wpływ transportu drogowego na środowisko morskie Bałtyku. Objawia się on przez zanieczyszczenie powietrza metalami ciężkimi, a także azotem powstałym ze spalania paliw. Nad Bałtyk dociera nawet zanieczyszczone powietrze znad Wielkiej Brytanii. Rybołówstwo i akwakultura także mają wpływ na stan środowiska Bałtyku. Przełowienie powoduje spadek stanu zasobów rybnych, na który oprócz połowów, mają także wpływ procesy eutrofizacyjne i toksykacyjne. Akwakultura na Bałtyku odgrywa istotną rolę w Danii, Finlandii i Szwecji.

18 Dostarcza ona głównie łososia i troć. W 1998 r. produkcja na bałtyckich farmach rybnych osiągnęła poziom 22,4 tys. ton i wykazuje tendencję rosnącą. Akwakultura w morzu koliduje z interesami innych użytkowników wód przybrzeżnych. Stymuluje ona wzrost procesów eutrofizacyjnych dostarczając do morza substancji odżywczych. Wydostające się z hodowli ryby mogą oddziaływać na genetykę ryb żyjących dziko, w szczególności łososia bałtyckiego. BIORÓŻNORODNOŚĆ I OCHRONA PRZYRODY - PROBLEM WPROWADZANIA OBCYCH GATUNKÓW DO EKOSYSTEMU Bioróżnorodność nie może być chroniona jedynie poprzez tworzenie różnego rodzaju terenów chronionych. Za jej ochronę odpowiedzialne powinny być wszystkie sektory wywierające wpływ na środowisko, a zatem rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo itd. Odpowiedzialność poszczególnych sektorów jest jedną z podstawowych zasad zawartych w Konwencji o Ochronie Różnorodności Biologicznej. Wszystkie kraje z regionu bałtyckiego są albo sygnatariuszami albo stronami tej Konwencji. Odpowiedzialność każdego sektora gospodarki, który wywiera wpływ na środowisko (zarówno na gatunki jak i ekosystemy) za działania na rzecz odpowiedniego zarządzania i ochrony gatunków i ich habitatów została zatem jasno określona. Podjęcie takich działań musi być niezbędnym elementem generalnej strategii ochrony i racjonalnego korzystania z zasobów przyrodniczych. Jednak nawet jeżeli takie podejście zostanie zastosowane, niezbędne będzie podjęcie w przyszłości działań zmierzających do ochrony szczególnie wrażliwych obszarów i gatunków. Stworzenie i efektywna ochrona sieci chronionych obszarów lądowych, przybrzeżnych i morskich, a także ochrona

19 zagrożonych gatunków flory i fauny jest jednym z niezbędnych elementów tej strategii. Ważnym krokiem w kierunku ochrony i racjonalnego zarządzania zasobami przyrodniczymi w regionie bałtyckim było zalecenie HELCOMu dotyczące stworzenia systemu Bałtyckich Obszarów Chronionych (Baltic Sea Protected Areas BSPAs), w ramach którego zidentyfikowano 62 obszary, które powinny zostać włączone do sieci, w pierwszym rzędzie. Jednakże postęp w rzeczywistej ochronie zidentyfikowanych obszarów był w większości krajów bardzo wolny, a jeszcze wolniejszy jeżeli chodzi o stworzenie planów zarządzania tymi terenami. CELE ochrona i zrównoważone zarządzanie różnymi poziomami bioróżnorodności (ekosystemami, gatunkami i gatunkową zmiennością genetyczną) w regionie bałtyckim; wdrożenie zasady odpowiedzialności sektorowej we wszystkich branżach gospodarki mających wpływ na lądową i morską bioróżnorodność w regionie bałtyckim; ochrona i zrównoważone ekologicznie zarządzanie przynajmniej 10% każdego z głównych biotopów w zlewni Morza Bałtyckiego; minimalizacja ryzyka związanego z wprowadzeniem do Bałtyku nowych gatunków organizmów. OBCE GATUNKI Wprowadzanie do środowiska obcych gatunków stało się poważnym zagrożeniem dla morskich ekosystemów i bioróżnorodności stosunkowo niedawno. Poważne szkody dla rybołówstwa jakie spowodowało dostanie

20 się do Morza Czarnego i Morza Azowskiego żebropława Mnemiopsis leydyii ilustrują jak poważne straty ekologiczne i ekonomiczne może spowodować przenoszenie organizmów z jednego środowiska morskiego do innego. Około 60 gatunków roślin i zwierząt zostało wprowadzonych celowo lub przez przypadek do środowiska Morza Bałtyckiego wskutek działań człowieka, ale jak dotąd udało się uniknąć poważniejszych katastrof związanych z tą introdukcją. Jednak naukowcy ostrzegają iż słonawe morza, takie jak Bałtyk są szczególnie wrażliwe na nowo wprowadzane gatunki, gdyż są ubogie w gatunki rodzime. Transport organizmów w wodach balastowych statków lub uczepionych ich kadłubów wydaje się główną drogą przenoszenia organizmów pomiędzy różnymi obszarami. Z perspektywy bałtyckiej jednym z największych zagrożeń jest przenoszenie się organizmów wraz ze statkami poprzez system kanałów i rzek łączących Bałtyk z Morzem Czarnym i Kaspijskim. DZIAŁANIA wprowadzenie aktywnych barier kontrolnych zapobiegających bezwiednemu wprowadzaniu nowych gatunków do Morza Bałtyckiego; opracowanie odpowiednich planu działań, wdrożenie ich w życie i przestrzeganie przez wszystkie kraje terenu Morza Bałtyckiego.

21 Szkolenie Chałupy Rozwój zrównoważony w sektorze rybołówstwa morskiego integracja korzyści ekonomicznych, społecznych i przyrodniczych. Racjonalna gospodarka i poprawa efektywności sektora rybackiego. Podniesienie atrakcyjności zawodu rybaka. Organizator szkolenia: Instytut Inicjatyw Europejskich ul. Wyzwolenia Władysławowo tel./fax

22 Dzień 2 ( ): (Rozpoczęcie szkolenia o godzinie 10.00, przerwa na kawę oraz 14.00, zakończenie 16.00) Tematyka szkolenia: Modernizacja floty pod kątem rozwiązań technicznych przyjaznych dla środowiska naturalnego. Poszukiwania sposobów na zminimalizowanie wpływu gospodarki orskiej na środowisko naturalne poprzez opracowanie programów zarządzania opartych na zasadzie zrównoważonego rozwoju. Wyposażenie statków i warunki przechowywania obiektu połowu, sytuacja w Polsce warsztaty i dyskusja.

23 Cel szkolenia: Uzupełnienie informacji uczestników o środowiskowym aspekcie rozwoju sektora rybnego w dziedzinie modernizacji floty pod kątem rozwiązań technicznych, wyposażenia statków oraz warunków przechowywania produktu. Dodatkowo zostanie podkreślona istota opracowywania programów zarządzania opartych na zasadzie zrównoważonego rozwoju.

24 Rozwój zrównoważony w sektorze rybołówstwa Modernizacja floty pod kątem rozwiązań technicznych przyjaznych dla środowiska naturalnego. Jednym z celów polityki strukturalnej Unii Europejskiej jest zmniejszenie liczby jednostek połowowych oraz odnowa i modernizacja floty rybackiej. Zmniejszenie liczby statków rybackich polega na złomowaniu lub przeniesieniu statków do krajów trzecich lub zmiana ich przeznaczenia oraz wspólne przedsięwzięcia. Odnowa i modernizacja statków obejmuje budowę nowych i remont istniejących statków. Te cele państwa członkowskie zamykają w zatwierdzanych przez Komisję Europejską wieloletnich planach, na których realizację udostępniane są środki z unijnego budżetu. Sektor polskiego rybołówstwa bałtyckiego znajdują się w trudnej sytuacji i zmaga się z wieloma problemami, do których należą niezadowalający stan zasobów morza, zbyt duży nakład połowowy w stosunku do zasobów, znaczna skala błędnie deklarowanych bądź nie zgłaszanych połowów oraz nieskuteczna kontrola ze strony administracji morskiej. Wspólna Polityka Rybołówstwa odpowiada na te problemy i przyjmuje jako priorytet ochronę i zrównoważoną eksploatację żywych zasobów. To podejście uwzględnia potrzeby producentów i konsumentów, ale też wzbudza wiele kontrowersji wśród rybaków, którzy nie zgadzają się na zmniejszenie wielkości połowowych widząc zagrożenie dla głównego ich źródła utrzymania, jakim jest rybołówstwo. Z drugiej strony ekologów niepokoją wyczerpujące się zasoby mórz.

25 Wspólnota Europejska stoi na stanowisku, że zasoby morskie jako wspólne dziedzictwo powinny być wspólnie zarządzane. Zarządzanie żywymi zasobami morskimi ma w założeniu chronić je przed przełowieniem a jednocześnie uwzględniać interesy producentów i konsumentów. Według E. Berkowskiej najważniejszym instrumentem zarządzania żywymi zasobami morskimi są wielkości dopuszczalne połowów (Analizy, Wspólna polityka rybołówstwa a potrzeby i oczekiwania polskiego sektora rybołówstwa, czerwiec 2008). Wielkości te są ustalane są przez Radę Ministrów ds. Rolnictwa i Rybołówstwa Unii Europejskiej, która bierze pod uwagę stan poszczególnych gatunków ryb występujących w danym akwenie, rekomendacje naukowców oraz aspekty socjalne i społeczne. Rekomendacje odnośnie wysokości połowów, przy których możliwa jest odnawialność stad, w innym przypadku możliwe jest zmniejszenie produktywności stada, a nawet załamanie gatunku w przyszłości. Mimo wyznaczonych wielkości połowowych niektóre państwa je przekraczają, a powodem jest niedostateczna kontrola rybaków. Do innych instrumentów zarządzania zasobami morza należą techniczne środki ochrony takie jak m.in. wielkość rozmiaru oczek w sieci, zakazy stosowania niektórych narzędzi połowowych, oraz okresy ochronne na poszczególne gatunki ryb niewymiarowych (tzn. takich które nie osiągnęły jeszcze zdolności rozrodczej).

26 Generalnym celem polskiej polityki rybackiej jest: Racjonalna gospodarka żywymi zasobami wód i poprawa efektywności sektora rybackiego, podniesienie konkurencyjności polskiego rybołówstwa i przetwórstwa rybnego oraz trwała obecność gospodarki rybnej w gospodarce narodowej. Produkty rybołówstwa oraz chowu i hodowli ryb, produkty przetwórstwa powinny odpowiadać zapotrzebowaniu rynku krajowego pod względem ceny i jakości oraz powinny być konkurencyjne na rynkach zagranicznych. Celami szczegółowymi są : wzrost rentowności sektora, uzyskanie równowagi pomiędzy nakładem połowowym, a dostępnymi i odtwarzalnymi zasobami ryb, ochrona socjalna społeczności na obszarach zależnych od rybołówstwa i akwakultury, ochrona i rozwój rybołówstwa przybrzeżnego, poprawa jakości produktów rybnych, rozwój akwakultury, odnowa floty, ciągłość dostaw ryb i produktów rybnych, uniezależnienie przetwórstwa od sezonowości połowów.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. 1 Projekt PO RYBY 2014-2020 został opracowany w oparciu o: przepisy prawa UE: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa. Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke

Konferencja prasowa. Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke Konferencja prasowa Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke Oczekiwania rybactwa i wędkarstwa wobec nowej perspektywy finansowej Program Operacyjny Rybactwo i Morze na lata 2014-2020 Warszawa, 23 lipca

Bardziej szczegółowo

Projektowane rozwiązania dotyczące warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach priorytetu 4

Projektowane rozwiązania dotyczące warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach priorytetu 4 Projektowane rozwiązania dotyczące warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach priorytetu 4 Załącznik 1 Podstawa prawna: Unia Europejska przewiduje dla państw członkowskich pomoc finansową z funduszy

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla początkujących czyli o co chodzi w Funduszach Europejskich?

Warsztaty dla początkujących czyli o co chodzi w Funduszach Europejskich? Warsztaty dla początkujących czyli o co chodzi w Funduszach Europejskich? Anita Płonka Departament Programów Regionalnych Główny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

Materiał wstępny do dyskusji nt. podziału środków finansowych pomiędzy Priorytety i Środki projektu Programu Operacyjnego Rybactwo i Morze (PO RYBY

Materiał wstępny do dyskusji nt. podziału środków finansowych pomiędzy Priorytety i Środki projektu Programu Operacyjnego Rybactwo i Morze (PO RYBY Materiał wstępny do dyskusji nt. podziału środków finansowych pomiędzy Priorytety i Środki projektu Programu Operacyjnego Rybactwo i Morze (PO RYBY 2014-2020) Dokumenty, na podstawie których opracowano

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku produktów rybnych i rybołówstwa w Bułgarii :49:49

Analiza rynku produktów rybnych i rybołówstwa w Bułgarii :49:49 Analiza rynku produktów rybnych i rybołówstwa w Bułgarii 2012-06-22 12:49:49 2 Udział sektora "Rybołówstwo" w produkcie krajowym brutto (PKB) Bułgarii stanowi mniej niż 1%. Udział sektora "Rybołówstwo"

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY OPERACJI wg lokalnych kryteriów wyboru

KARTA OCENY OPERACJI wg lokalnych kryteriów wyboru Karta oceny operacji () według lokalnych kryteriów LGD KARTA OCENY OPERACJI wg lokalnych kryteriów wyboru NUMER WNIOSKU: IMIĘ i NAZWISKO lub NAZWA WNIOSKODAWCY: NAZWA / TYTUŁ WNIOSKOWANEJ OPERACJI: Podnoszenie

Bardziej szczegółowo

Polityka regionalna Unii Europejskiej. mgr Ewa Matejko

Polityka regionalna Unii Europejskiej. mgr Ewa Matejko Polityka regionalna Unii Europejskiej mgr Ewa Matejko Polityka regionalna w UE Dlaczego polityka regionalna? Cele polityki regionalnej Fundusze Strukturalne i Fundusz Spójności Zasady działania funduszy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH Priorytet 1. Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich 1a. Zwiększenie innowacyjności i bazy wiedzy na obszarach

Bardziej szczegółowo

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich WARSZAWA 4 kwietnia 2013 r. Prace nad projektem

Bardziej szczegółowo

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE Maria Staniszewska Polski Klub Ekologiczny NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE BAŁTYCKI PLAN DZIAŁANIA Nasze zobowiązania:

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Morski i Rybacki jako narzędzie do promowania zrównoważonych praktyk rybackich. Wilno, 19 marca 2013r.

Europejski Fundusz Morski i Rybacki jako narzędzie do promowania zrównoważonych praktyk rybackich. Wilno, 19 marca 2013r. Europejski Fundusz Morski i Rybacki jako narzędzie do promowania zrównoważonych praktyk rybackich. Wilno, 19 marca 2013r. EFMR 2014-2020 Budżet EFRM na lata 2014 2020, wg cen bieżących, może wynosić 6,

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA EKONOMICZNE I ŚRODOWISKOWE ROZWOJU ŚRÓDLĄDOWEJ GOSPODARKI RYBACKIEJ I AKWAKULTURY W POLSCE

UWARUNKOWANIA EKONOMICZNE I ŚRODOWISKOWE ROZWOJU ŚRÓDLĄDOWEJ GOSPODARKI RYBACKIEJ I AKWAKULTURY W POLSCE UWARUNKOWANIA EKONOMICZNE I ŚRODOWISKOWE ROZWOJU ŚRÓDLĄDOWEJ GOSPODARKI RYBACKIEJ I AKWAKULTURY W POLSCE Arkadiusz Wołos, Andrzej Lirski, Tomasz Czerwiński Instytut Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława

Bardziej szczegółowo

WPRYB obejmuje: } ochronę żywych zasobów morza oraz zarządzanie ukierunkowanymi na nie połowami;

WPRYB obejmuje: } ochronę żywych zasobów morza oraz zarządzanie ukierunkowanymi na nie połowami; 1 WPRYB obejmuje: } ochronę żywych zasobów morza oraz zarządzanie ukierunkowanymi na nie połowami; } zarządzanie w taki sposób, aby działalność połowowa przyczyniała się do długoterminowego zrównoważenia

Bardziej szczegółowo

Ryby mają głos! Klub Gaja działa na rzecz ochrony mórz i oceanów oraz zagrożonych wyginięciem gatunków ryb.

Ryby mają głos! Klub Gaja działa na rzecz ochrony mórz i oceanów oraz zagrożonych wyginięciem gatunków ryb. Ryby mają głos! w w w. k l u b g a j a. p l fot. www.dos-bertie-winkel.com Klub Gaja działa na rzecz ochrony mórz i oceanów oraz zagrożonych wyginięciem gatunków ryb. Klub Gaja to jedna z najstarszych

Bardziej szczegółowo

POMOC STRUKTURALNA PODSTAWA PRAWNA CELE OSIĄGNIĘCIA

POMOC STRUKTURALNA PODSTAWA PRAWNA CELE OSIĄGNIĘCIA POMOC STRUKTURALNA W SEKTORZE GOSPODARKI RYBNEJ Europejska polityka rybołówstwa, początkowo finansowana z Instrumentu Finansowego Orientacji Rybołówstwa (IFOR), w latach 2007 2013 finansowana była z Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie podstawowe w sprawie Wspólnej Polityki Rybackiej po raz pierwszy zostaje włąw

Rozporządzenie podstawowe w sprawie Wspólnej Polityki Rybackiej po raz pierwszy zostaje włąw 1 Przyszła a polityka rybacka na lata 2014-2020 2020 będzie b realizowana między innymi w oparciu o trzy podstawowe dokumenty: Rozporządzenie podstawowe w sprawie Wspólnej Polityki Rybackiej po raz pierwszy

Bardziej szczegółowo

Wspólna Polityka Rybołówstwa

Wspólna Polityka Rybołówstwa Wspólna Polityka Rybołówstwa (środki pomocowe) Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 (PO RYBY 2007-2013) Realizacja PO RYBY 2007-2013 około

Bardziej szczegółowo

ZałoŜenia projektu Programu Operacyjnego Rybactwo i Morze (PO RYBY 2014 2020)

ZałoŜenia projektu Programu Operacyjnego Rybactwo i Morze (PO RYBY 2014 2020) ZałoŜenia projektu Programu Operacyjnego Rybactwo i Morze (PO RYBY 2014 2020) Ustka, 22 listopada 2013 r. Cele tematyczne realizowane przez PO RYBY 2014 2020 CT 1 Wspieranie badań naukowych, rozwoju technologicznego

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla miasta Tczewa na lata

Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla miasta Tczewa na lata załącznik Nr 2 do uchwały Nr XXV/198/2012 Rady Miejskiej w Tczewie z dnia 25 października 2012 r. w sprawie przyjęcia Aktualizacji Programu ochrony środowiska dla miasta Tczewa na lata 2012-2015 z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

AKTUALNA SYTUACJA AKWAKULTURY, WYSTĘPUJĄCE TRENDY ORAZ WNIOSKI NA PRZYSZŁOŚĆ

AKTUALNA SYTUACJA AKWAKULTURY, WYSTĘPUJĄCE TRENDY ORAZ WNIOSKI NA PRZYSZŁOŚĆ AKTUALNA SYTUACJA AKWAKULTURY, WYSTĘPUJĄCE TRENDY ORAZ WNIOSKI NA PRZYSZŁOŚĆ Andrzej Lirski Instytut Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza w Olsztynie MAŁOPOLSKA REGIONALNA KONFERENCJA RYBACKA

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu Program ochrony środowiska Powiat Strzelce Opolskie Spis treści str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania... 4 1.3. Informacje

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata ZINTEGROWANE DZIAŁANIA NA RZECZ ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU OBSZARÓW MIEJSKICH POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata 2014-2020 Komisja Europejska przyjęła propozycje ustawodawcze dotyczące polityki spójności na lata 2014-2020

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY

Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 10.1.2017 r. COM(2017) 4 final 2017/0001 (NLE) Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY zmieniające rozporządzenie Rady (UE) 2016/1903 ustalające uprawnienia do połowów na rok 2017

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie efektów osi priorytetowej 4 PO RYBY 2007-2013 oraz przyszłość priorytetu 4 PO RYBY 2014-2020. Unia Europejska Europejski Fundusz Rybacki

Podsumowanie efektów osi priorytetowej 4 PO RYBY 2007-2013 oraz przyszłość priorytetu 4 PO RYBY 2014-2020. Unia Europejska Europejski Fundusz Rybacki Podsumowanie efektów osi priorytetowej 4 PO RYBY 2007-2013 oraz przyszłość priorytetu 4 PO RYBY 2014-2020 Unia Europejska Europejski Fundusz Rybacki Mapa polskich LGR Oś 4: Gdzie jesteśmy? Ponad 300 LGR

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Przasnysz, 18 maja 2015 r. Komunikat Komisji Europejskiej WPR do 2020 r. Wyzwania Europa 2020 3 cele polityki

Bardziej szczegółowo

A. Zawartość planu ochrony dla parku narodowego i obszaru Natura Porównanie zawartości obu planów.

A. Zawartość planu ochrony dla parku narodowego i obszaru Natura Porównanie zawartości obu planów. Zawartość, tryb sporządzania i zakres prac koniecznych dla sporządzenia projektu planu ochrony dla parku narodowego, uwzględniającego zakres planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Zgodnie z art. 20 ust.

Bardziej szczegółowo

I. BADANIA I ROZWÓJ TECHNOLOGICZNY (B+RT), INNOWACJE I PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ

I. BADANIA I ROZWÓJ TECHNOLOGICZNY (B+RT), INNOWACJE I PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Wydatki strukturalne klasyfikowane są i wykazywane w sprawozdaniu według oznaczonych cyfrą rzymską obszarów tematycznych oraz oznaczonych cyframi arabskimi Kodów interwencji funduszy strukturalnych zgodnie

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Inwestycje środowiskowe w perspektywie 2014-2020 wybór obszarów finansowania

Inwestycje środowiskowe w perspektywie 2014-2020 wybór obszarów finansowania Inwestycje środowiskowe w perspektywie 2014-2020 wybór obszarów finansowania Pytanie: Jak wykorzystać praktyczną wiedzę z zakresu wydawania decyzji środowiskowych w celu prawidłowej identyfikacji obszarów

Bardziej szczegółowo

Rb-WS roczne sprawozdanie o wydatkach strukturalnych poniesionych przez jednostki sektora finansów publicznych. w roku 2007

Rb-WS roczne sprawozdanie o wydatkach strukturalnych poniesionych przez jednostki sektora finansów publicznych. w roku 2007 MINISTERSTWO FINANSÓW, ul. Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny REGON 570790905 Typ jednostki ST w roku 2007 Symbol terytorialny jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

Sektorowy Program Operacyjny Rybołówstwo i Przetwórstwo Ryb

Sektorowy Program Operacyjny Rybołówstwo i Przetwórstwo Ryb Sektorowy Program Operacyjny Rybołówstwo i Przetwórstwo Ryb Celem głównym Sektorowego Programu Operacyjnego Rybołówstwo i Przetwórstwo Ryb (SPO-RYBY) jest racjonalna gospodarka żywymi zasobami wód i poprawa

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1: przykłady projektów 1 INTERREG IVC

Załącznik 1: przykłady projektów 1 INTERREG IVC Załącznik 1: przykłady projektów 1 INTERREG IVC 1 Fragment z Punktu 5 Programu Operacyjnego INTERREG IVC Przykłady projektów w ramach 1 Priorytetu Innowacje oraz gospodarka oparta na wiedzy Innowacyjność

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Konferencja Prasowa Warszawa 18 grudnia 2014 r. W dniu 12 grudnia 2014 r. Komisja Europejska decyzją wykonawczą numer: 2014PL06RDNP001 zaakceptowała Program

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach ochrony

Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach ochrony Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach

Bardziej szczegółowo

Ścieki, zanieczyszczenia, jakość wody Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej

Ścieki, zanieczyszczenia, jakość wody Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Warszawa, 11 kwietnia 2014 r. Ścieki, zanieczyszczenia, jakość wody Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Ustawa z dnia 18 lipca 2001

Bardziej szczegółowo

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno Społecznego i Komitetu Regionów Nasza polisa na życie, nasze

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno Społecznego i Komitetu Regionów Nasza polisa na życie, nasze Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno Społecznego i Komitetu Regionów Nasza polisa na życie, nasze dziedzictwo przyrodnicze: strategia różnorodności biologicznej

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy.

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy. Program ochrony środowiska Gmina Izbicko str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE DLA WNIOSKODAWCÓW OCHRONA ŚRODOWISKA, PRZECIWDZIAŁANIE ZMIANOM KLIMATU, DECYZJE ŚRODOWISKOWE Podgórzyn r.

SZKOLENIE DLA WNIOSKODAWCÓW OCHRONA ŚRODOWISKA, PRZECIWDZIAŁANIE ZMIANOM KLIMATU, DECYZJE ŚRODOWISKOWE Podgórzyn r. Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Instytucja Zarządzająca PROW 2014-2020 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Materiał opracowany przez LGD

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Powiązanie z ustawodawstwem krajowym

Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Strona 2 z 8 Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Opracowano w Instytucie Nafty i Gazu System KZR INiG-PIB/3 2 Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Strona 3 z 8 Spis

Bardziej szczegółowo

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 12.08.2014, Łódź Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 12.08.2014, Łódź PLAN PREZENTACJI 1. Opis Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ Zrównoważony rozwój w strategii woj. wielkopolskiego wprowadzenie do części warsztatowej Patrycja Romaniuk, Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Poznań, 04.03.2013 PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 1.8.2014 L 230/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) NR 834/2014 z dnia 22 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania wspólnych ram monitorowania

Bardziej szczegółowo

2 Liczba realizowanych projektów w. 15 Planowana operacja mieści się w: 15 - wnioskodawca prowadzi działalność

2 Liczba realizowanych projektów w. 15 Planowana operacja mieści się w: 15 - wnioskodawca prowadzi działalność OPERACJA 1 Wzmocnienie konkurencyjności i utrzymanie atrakcyjności obszarów zależnych od rybactwa Kryterium wyboru operacji Opis kryterium Max. ilość Punktacja Skala oceny Źródło weryfikacji spełnienia

Bardziej szczegółowo

RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ

RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ dr inż. Małgorzata Bogucka-Szymalska Departament Zasobów Wodnych Warszawa, 11-12 czerwca 2015 r. Dyrektywy istotne dla inwestycji wodnych

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI NOT

POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI NOT Seminarium Informacyjno-promocyjne projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. Zmiany wzorców produkcji i konsumpcji w świetle

Bardziej szczegółowo

Doświadczenie pomorskiej ARiMR we wdrażaniu wybranych działań z okresu programowania PROW

Doświadczenie pomorskiej ARiMR we wdrażaniu wybranych działań z okresu programowania PROW 1 Doświadczenie pomorskiej ARiMR we wdrażaniu wybranych działań z okresu programowania PROW 2007-2013 Wspólna Polityka Rolna I filar Płatności bezpośrednie Płatności rynkowe Europejski Fundusz Gwarancji

Bardziej szczegółowo

Rola Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie w zarządzaniu obszarami Natura 2000

Rola Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie w zarządzaniu obszarami Natura 2000 Rola Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie w zarządzaniu obszarami Natura 2000 Mieczysław Kurowski Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie Źródła http://www.geoportal.gov.pl/ Obszary

Bardziej szczegółowo

Przyszły Globalny Cel dla Zasobów Wodnych

Przyszły Globalny Cel dla Zasobów Wodnych Przyszły Globalny Cel dla Zasobów Wodnych Krajowe Konsultacje Slide 1 Cele ogólne i działania Konsultacje wodne, będące częścią tematycznych konsultacji, mających na celu osiągniecie Celów Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata (RPO WiM )

Regionalny Program Operacyjny Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata (RPO WiM ) Regionalny Program Operacyjny Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata 2014-2020. (RPO WiM 2014-2020) Możliwości finansowania projektów w zakresie dziedzictwa kulturowego i naturalnego Toruń, 17 marca

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego projekt z dnia 8 kwietnia 2014 r.

Załącznik nr 3 do Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego projekt z dnia 8 kwietnia 2014 r. Obszary komplementarności oraz mechanizmy koordynacji między funduszami polityki spójności, EFRROW, EFMR oraz innymi unijnymi i krajowymi instrumentami finansowania oraz EBI Załącznik nr 3 do Regionalnego

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE STRATEGICZNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DLA PROJEKTU PN. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GORZOWA WLKP.

PODSUMOWANIE STRATEGICZNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DLA PROJEKTU PN. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GORZOWA WLKP. PODSUMOWANIE STRATEGICZNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DLA PROJEKTU PN. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA GORZOWA WLKP. SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 3 2. RAMOWY PRZEBIEG STRATEGICZNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU OPERACJI W RAMACH STRATEGII ROZWOJU LOKALNEGO KIEROWANEGO PRZEZ SPOŁECZNOŚĆ LGD NASZE ROZTOCZE

KRYTERIA WYBORU OPERACJI W RAMACH STRATEGII ROZWOJU LOKALNEGO KIEROWANEGO PRZEZ SPOŁECZNOŚĆ LGD NASZE ROZTOCZE KRYTERIA WYBORU OPERACJI W RAMACH STRATEGII ROZWOJU LOKALNEGO KIEROWANEGO PRZEZ SPOŁECZNOŚĆ NASZE ROZTOCZE Czy projekt przyczyni się do osiągnięcia celów ogólnych i szczegółowych LSR? Cel ogólny Cel szczegółowy

Bardziej szczegółowo

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej oraz Plan działań na rzecz zrównoważonej energii jako elementy planowania energetycznego w gminie Łukasz Polakowski 1 SEAP Sustainable Energy Action

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5.

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5. www.arimr.gov.pl Lipiec 2012 O ARiMR Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 1994 r. wspiera działania służące rozwojowi rolnictwa i obszarów wiejskich. Agencja zajmuje się wdrażaniem instrumentów

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE ASPEKTY WDRAŻANIA BAT W SEKTORZE PRODUKCJI

PRAKTYCZNE ASPEKTY WDRAŻANIA BAT W SEKTORZE PRODUKCJI Seminarium Informacyjno-promocyjne projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. PRAKTYCZNE ASPEKTY WDRAŻANIA BAT W SEKTORZE PRODUKCJI

Bardziej szczegółowo

Kierunki wspierania rozwoju obszarów wiejskich w następnym okresie programowania

Kierunki wspierania rozwoju obszarów wiejskich w następnym okresie programowania Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Kierunki wspierania rozwoju obszarów wiejskich w następnym okresie programowania 2014-2020 Komunikat Komisji Europejskiej WPR do 2020 r. Wyzwania Europa 2020 3 cele

Bardziej szczegółowo

Ekologiczna ścieżka edukacyjna

Ekologiczna ścieżka edukacyjna Ekologiczna ścieżka edukacyjna Lp. Treści ogólne Treści szczegółowe Osiągnięcia przedmiot klasa 1. Ekonomiczne i społeczne aspekty Uczeń potrafi: związków między człowiekiem i jego działalnością a środowiskiem.wartość

Bardziej szczegółowo

Unijna polityka wsparcia sektora żywnościowego po 2013 roku

Unijna polityka wsparcia sektora żywnościowego po 2013 roku Renata Grochowska Unijna polityka wsparcia sektora żywnościowego po 2013 roku Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja zagraniczna Kraków, 25 października 2013 r. 1 Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Skala wsparcia obszarów wiejskich w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013

Skala wsparcia obszarów wiejskich w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013 Konferencja Polityka spójności na rzecz rozwoju obszarów wiejskich Skala wsparcia obszarów wiejskich w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013 dr Hanna Jahns Sekretarz

Bardziej szczegółowo

aktualnych strategii rozwoju kraju Dr Joanna Maćkowiak Pandera Pełnomocnik ds. Europejskich Ministerstwo Środowiska

aktualnych strategii rozwoju kraju Dr Joanna Maćkowiak Pandera Pełnomocnik ds. Europejskich Ministerstwo Środowiska Główne założenia aktualnych strategii rozwoju kraju Dr Joanna Maćkowiak Pandera Pełnomocnik ds. Europejskich Ministerstwo Środowiska Planowanie rozwoju Raport Polska 2030 -opracowany przez ZespółDoradców

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

Paweł Połanecki. Organizmy Genetycznie Modyfikowane w rolnictwie Zagadnienia prawne

Paweł Połanecki. Organizmy Genetycznie Modyfikowane w rolnictwie Zagadnienia prawne Paweł Połanecki Organizmy Genetycznie Modyfikowane w rolnictwie Zagadnienia prawne 1 Konflikt interesów wokół zastosowania technologii transgenicznych w rolnictwie naukowcy oraz instytucje eksperymentalno-przemysłowe

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska.

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania...

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Miasta - Piotrków Trybunalski 2020

Strategia Rozwoju Miasta - Piotrków Trybunalski 2020 Strategia Rozwoju Miasta - Piotrków Trybunalski 2020 Kontekst otoczenia strategicznego Piotrków Trybunalski, 05 listopada 2013 r. Polityka spójności 2014-2020 Propozycja KE, aby strategie stały się warunkiem

Bardziej szczegółowo

Przygotowania do nowej perspektywy w zakresie finansowania projektów środowiskowych RPO WZ.

Przygotowania do nowej perspektywy w zakresie finansowania projektów środowiskowych RPO WZ. Przygotowania do nowej perspektywy 2014-2020 w zakresie finansowania projektów środowiskowych RPO WZ Regionalny Program Operacyjny Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 RPO WZ 2014 2020 to jedna z

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi System finansowania ochrony środowiska w Polsce 50% 20% 40% 70% 10% 10% Nadwyżka 35% 100% 65% 2 Działalność

Bardziej szczegółowo

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004 KSZTAŁTOWANIE I REALIZACJA POLITYKI ENERGETYCZNEJ NA POZIOMIE WOJEWÓDZTWA STAN OBECNY, PRIORYTETY NA PRZYSZŁOŚĆ W KONTEKŚCIE PROWADZONEJ AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA. Wydział Programowania

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PROGRAM OPERACYJNY INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PROGRAM OPERACYJNY INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Fundusz Spójności powstał na mocy Traktatu z Maastricht o utworzeniu Unii Europejskiej z 1991 r., który wszedł w życie w 1993 r. Fundusz Spójności został

Bardziej szczegółowo

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r.

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Funduszu na rok 2013 została sporządzona w oparciu o hierarchię celów wynikającą z polityki ekologicznej państwa, Programu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących Zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, wsparcie dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą podlega

Bardziej szczegółowo

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Rozwój obszarów wiejskich Działania rynkowe Płatności bezpośrednie Wieloletnie Ramy Finansowe 2014-2020: WPR stanowi 38,9% wydatków z budżetu UE Wspólna

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE WDRAŻANIE WSPARCIA W RAMACH LOKALNYCH GRUP RYBACKICH ORAZ UDZIAŁ W PROCESIE APLIKACYJNYM URZĘDÓW MARSZAŁKOWSKICH

PRAKTYCZNE WDRAŻANIE WSPARCIA W RAMACH LOKALNYCH GRUP RYBACKICH ORAZ UDZIAŁ W PROCESIE APLIKACYJNYM URZĘDÓW MARSZAŁKOWSKICH PRAKTYCZNE WDRAŻANIE WSPARCIA W RAMACH LOKALNYCH GRUP RYBACKICH ORAZ UDZIAŁ W PROCESIE APLIKACYJNYM URZĘDÓW MARSZAŁKOWSKICH Karolina Szambelańczyk Oddział Obsługi PO Ryby Departament Programów Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Przyszłość rolnictwa, gospodarki żywnościowej i obszarów wiejskich dr hab. Julian T. Krzyżanowski SGGW

Przyszłość rolnictwa, gospodarki żywnościowej i obszarów wiejskich dr hab. Julian T. Krzyżanowski SGGW Przyszłość rolnictwa, gospodarki żywnościowej i obszarów wiejskich dr hab. Julian T. Krzyżanowski SGGW Konferencja Rolnictwo, gospodarka żywnościowa, obszary wiejskie 10 lat w UE SGGW, 11.04.2014r. Znaczenie

Bardziej szczegółowo

Polityka innowacyjna Województwa Mazowieckiego

Polityka innowacyjna Województwa Mazowieckiego Polityka innowacyjna Województwa Mazowieckiego Konferencja Innowacje w przemyśle a zmiany klimatu Warszawa, dn. 28 maja 2009 r. 1 Warszawa, dn.28 maja 2009 r. Plan prezentacji: Regionalna Strategia Innowacji

Bardziej szczegółowo

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Wzrost zapotrzebowania na

Bardziej szczegółowo

1. Idea osi priorytetowej 4 PO RYBY 2007-2013 w Polsce 2. I konkurs na wybór LGR do realizacji LSROR 3. II konkurs na wybór LGR do realizacji LSROR

1. Idea osi priorytetowej 4 PO RYBY 2007-2013 w Polsce 2. I konkurs na wybór LGR do realizacji LSROR 3. II konkurs na wybór LGR do realizacji LSROR 1. Idea osi priorytetowej 4 PO RYBY 2007-2013 w Polsce 2. I konkurs na wybór LGR do realizacji LSROR 3. II konkurs na wybór LGR do realizacji LSROR 4. Wdrożenie osi 4 - statystyki GŁÓWNYMI CELAMI OSI 4

Bardziej szczegółowo

Na p Na ocząt ą e t k

Na p Na ocząt ą e t k Program Ochrony Jezior Polski Północnej prezentacja nowego programu Krzysztof Mączkowski Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu Na początek Woda jest jednym z komponentów

Bardziej szczegółowo

Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce

Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce Cel analizy: Uzyskanie odpowiedzi na pytania 1. Czy ogólne kształcenie

Bardziej szczegółowo

Dziedzictwo kulturowe i zasoby naturalne w programach Interreg

Dziedzictwo kulturowe i zasoby naturalne w programach Interreg Dziedzictwo kulturowe i zasoby naturalne w programach Interreg Wydział Europejskiej Współpracy Terytorialnej Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Wspólne zasady programów Interreg dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

światowej na podstawie mapy podaje cechy podziału wyjaśnia wpływ ustroju politycznego na rozwój administracyjnego Polski

światowej na podstawie mapy podaje cechy podziału wyjaśnia wpływ ustroju politycznego na rozwój administracyjnego Polski Temat (rozumiany jako lekcja w podręczniku) 1. System władzy i podział administracyjny kraju 2. Zmiany liczby ludności Polski 3. Rozmieszczenie ludności Dział: ZAGADNIENIA LUDNOŚCIOWE Wymagania edukacyjne

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO NA LATA

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO NA LATA REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO NA LATA 2007-2013 STRUKTURA DOKUMENTU 2 1. Diagnoza sytuacji społeczno-gospodarczej województwa lubelskiego, 2. Strategia realizacji Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

Aspekty formalne sporządzania planu ochrony dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Aspekty formalne sporządzania planu ochrony dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego PLAN OCHRONY ŚWIĘTOKRZYSKIEGO PARKU NARODOWEGO z uwzględnieniem zakresu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Łysogóry Aspekty formalne sporządzania planu ochrony dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Bardziej szczegółowo

Bogusław Kotarba. Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska

Bogusław Kotarba. Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska Bogusław Kotarba Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska 2014-2020 Europejska współpraca terytorialna (EWT) EWT stanowi jeden z dwóch celów polityki spójności

Bardziej szczegółowo

WSTĘP MISJA I CELE KLASTRA

WSTĘP MISJA I CELE KLASTRA WSTĘP Dokument ten zawiera informacje na temat powołania do życia Klastra Rzecznego Mazovia. Ideą powstania takiego klastra na Mazowszu jest chęć przywrócenia transportu i turystyki na rzekach województwa

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. O ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo