Modelowe rozwiązania problemów przedsiębiorstw

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Modelowe rozwiązania problemów przedsiębiorstw"

Transkrypt

1 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Naukowy akcelerator przedsiębiorczości. Modelowe rozwiązania problemów przedsiębiorstw - studia przypadków Lider Projektu Partner Projektu Partner Projektu Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. St. Staszica w Białymstoku ul. Dojlidy Fabryczne 26; pok. 17a Białystok tel.: wew. 129 e mail: Izba Przemysłowo Handlowa w Białymstoku ul. Antoniukowska Białystok EkoExpert Stanisław Paniczko ul. Bohaterów Monte Cassino 19/ Białystok

2 Autorzy opracowania: Praca zbiorowa Redakcja naukowa: Mariusz Citkowski ISBN Copyright Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku, Białystok 2011 Publikacja finansowana w ramach projektu Naukowy Akcelerator Przedsiębiorczości realizowanego ze środków finansowych Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytetu VIII Regionalne kadry gospodarki, Działania 8.2 Transfer wiedzy, Poddziałanie Wsparcie dla współpracy sfery nauki i przedsiębiorstw. Projekt okładki: Agencja Reklamowa Folio Druk i przygotowanie do druku: Libra s.c. Wydawnictwo i Drukarnia ul. Mickiewicza 66/1, Białystok, tel. (85) , tel./fax (85) , kom. tel: ,

3 Spis treści Wprowadzenie... 5 CZĘŚĆ I. Charakterystyka przedsiębiorstwa, branży, problemu Motywacja kluczem do sukcesu ZZL... 9 System zarządzania zasobami ludzkimi w dziale marketingu ZZL Reklama ukierunkowana MKT Nowe produkty, nowi klienci wyzwanie dla marketingu MKT Promocja innowacyjnego produktu MKT Wzrost sprzedaży za pośrednictwem e-klepu MKT Franczyza w usługach dla rolnictwa FR Utrata płynności finansowej co dalej? FDP Finansowanie zakupu maszyn FDP Inwestycje proekologiczne w gospodarstwie sadowniczym IPE Udział w przetargach ZPL Wzrost skuteczności w postępowaniu przetargowym ZPL CZĘŚĆ II. Proponowane rozwiązania i wdrożenia Motywacja kluczem do sukcesu cz. II System zarządzania zasobami ludzkimi w dziale marketingu Reklama ukierunkowana cz. II Nowe produkty, nowi klienci wyzwanie dla marketingu cz. II Promocja innowacyjnego produktu cz. II Wzrost sprzedaży za pośrednictwem e-klepu cz. II Franczyza w usługach dla rolnictwa cz. II Utrata płynności finansowej cz. II Finansowanie zakupu maszyn cz. II Inwestycje proekologiczne w gospodarstwie sadowniczym cz. II Udział w przetargach cz. II Wzrost skuteczności w postępowaniu przetargowym cz. II

4

5 Wprowadzenie Rozwój przedsiębiorstw na całym świecie coraz częściej opiera się na ścisłej współpracy sfery przedsiębiorstw ze sferą nauki. Również w Polsce dostrzegalne są pierwsze dobre praktyki w tym obszarze. Jednakże, wciąż jedną z podstawowych barier współpracy przedsiębiorstw z uczelniami wyższymi i jednostkami badawczorozwojowymi jest postrzeganie nawzajem obu partnerów biznesowych a tak w chwili obecnej należy traktować obie grupy podmiotów jako partnerów nie mających sobie nic do zaoferowania. Co, w wielu przypadkach, jest już zamierzchłym stereotypem. Niniejsza publikacja jest jednym z rezultatów szeregu działań podejmowanych w ramach projektu Naukowy Akcelerator Przedsiębiorczości. Publikacja, która obok innych namacalnych efektów projektu stanowi przyczynek do przełamywania stereotypów o braku zasadności współpracy sfery przedsiębiorstw ze sferą nauki. Projekt Naukowy Akcelerator Przedsiębiorczości realizowała Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku wraz z partnerami: Izbą Przemysłowo Handlową w Białymstoku oraz EkoEkspert Doradztwo Ekologiczne i Gospodarcze Stanisław Paniczko. Głównym jego celem była aktywizacja i upowszechnienie współpracy podlaskich przedsiębiorców ze sferą nauki. By go osiągnąć, zorganizowany został obok wielu innych działań, m.in. roczny cykl szkoleń i staży dla pracowników przedsiębiorstw w uczelni wyższej oraz pracowników naukowych, absolwentów i studentów w przedsiębiorstwach. W ramach tych staży pracownicy nauki, studenci i absolwenci podlaskich uczelni pod opieką mentora mieli za zadanie zaproponować przedsiębiorcom rozwiązania palących problemów utrudniających ich bieżącą działalność. Treść publikacji, którą macie Państwo w ręku jest zatem jedną z dobrych praktyk, którą w ramach projektu udało się wypracować: jest prezentacją modelowych rozwiązań problemów, jakie przedsiębiorcy proponowali sferze nauki do rozwiązania. Układ publikacji ma służyć czytelnikowi jako swego rodzaju podręcznik poradnik do nauki zagadnień związanych z funkcjonowaniem przedsiębiorstw i wyzwań, jakie przed nimi stawia szeroko rozumiany rynek.

6 6 Publikacja składa się z dwóch części. Pierwsza część zawiera dwanaście studiów przypadku przedsiębiorstw zawierających: charakterystykę przedsiębiorstwa, charakterystykę branży, w której działa firma oraz krótko zarysowany problem do rozwiązania. Każdy, z tych dwunastu studiów przypadków, kończą pytania problemowe do rozwiązania samodzielnego przez czytelnika. Z racji na różny profil przedsiębiorstwa, skalę oraz specyfikę działania poszczególne studia przypadku mają rożny stopień szczegółowości przeprowadzonej analizy. Studia przypadków są ułożone w kolejności modułów tematycznych oznaczonych w spisie treści, jako: ZZL Zarządzanie zasobami ludzkim; MKT Marketing; FR Franczyza; FDP Finansowanie działalności gospodarczej; IPE Inwestycje proekologiczne; ZPL Zamówienia publiczne. Druga część publikacji zawiera proponowane przez zespoły autorskie modelowe rozwiązania (w wielu wypadkach wielowariantowe) zgłaszanych problemów przez przedsiębiorców, a które mogą posłużyć jako bezpośrednie rozwiązanie również dla innych przedsiębiorstw, nie tylko w danej branży. Ponadto proponowane modelowe rozwiązania problemów mogą stanowić istotną inspirację do kolejnych, być może lepszych rozwiązań od zaproponowanych. Dodatkowo w większości przypadków zamieszczono również komentarz dotyczący tego, jaki rodzaj rozwiązania dane przedsiębiorstwo przyjęło do wdrożenia. A także jakie są pierwsze efekty lub spodziewane efekty przyjętych do realizacji rozwiązań modelowych. Należy mieć na uwadze, iż realizacja projektu, a tym samy powstanie niniejszej publikacji nie byłaby możliwa bez faktycznej i owocnej współpracy sfery przedsiębiorstw oraz sfery nauki. Dlatego też, obu partnerom biznesowym należą się słowa uznania i podziękowania za wkład w przełamywaniu stereotypów utrudniających ich współpracę. Mariusz Citkowski

7 CZĘŚĆ I

8

9 Motywacja kluczem do sukcesu Zespół autorski Przedstawiciel nauki: Katarzyna Masłowska Opieka mentorska: Mirosław Maciejski Studenci i absolwenci: Marta Czarniecka Magda Drażba Katarzyna Frydrych Mirela Pietruk Karol Rutkowski Kamil Szarało

10 10 Motywacja kluczem do sukcesu, cz. I. 1. Charakterystyka przedsiębiorstwa Przedsiębiorstwo jest czołowym producentem materiałów budowlanych w regionie północno-wschodniej Polski. Firma powstała w okresie lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku i swoją działalność rozpoczynało jako przedsiębiorstwo państwowe. Zmiany ustrojowe kraju, recesja gospodarcza wraz z załamaniem się rynku budowlanego przy jednoczesnym bardzo wąskim asortymencie produkcji wymusiły zmiany w przedsiębiorstwie. Aby utrzymać się na niesprzyjającym rynku, w 1992 r. przeprowadziły nie tylko zmianę kierownictwa, ale także przebudowę struktury organizacyjnej i asortymentowej produkcji. W 2001 r. uruchomiona została na terenie przedsiębiorstwa Hurtownia Materiałów Budowlanych, której oferta składa się na szeroki asortyment materiałów ogólnobudowlanych pozwalających na wzniesienie domu od fundamentu, aż po dach. Przedsiębiorstwo jest udziałowcem ogólnopolskiej grupy budowlanej tworzącej największą w Polsce sieć hurtowni materiałów budowlanych. Przedmiotem działania firmy jest: produkcja wyrobów silikatowych, wapna hydratyzowanego, produkcja metalowa części zamienne, wyposażenie do urządzeń służących do produkcji wyrobów silikatowych, sprzedaż materiałów budowlanych ogólnego przeznaczenia. Przedsiębiorstwo w swoim asortymencie jest jednym z najnowocześniejszych i innowacyjnych firm w kraju. Daje to możliwość lepszego dopasowania oferty do preferencji klientów. Pomysł m.in. produkcji cegły barwionej, płytek elewacyjnych i cegieł o surowej łamanej strukturze był na tyle pionierskim rozwiązaniem, iż konieczne okazało się skonstruowanie nowych urządzeń do produkcji. Zaprojektowano je i wykonano we własnym zakresie. Starą technologię barwienia unowocześniono oraz stworzono nową linię produkcyjną. Przedsiębiorstwo wprowadziło także innowacyjne rozwiązania w dziedzinie pakowania i transportu towarów. W wyniku tych wszystkich zmian i innowacji firma poprawiła w znacznym stopniu swoją rentowność, stała się najpoważniejszym krajowym producentem wyrobów wapienno-piaskowych, którym pozostaje do dnia dzisiejszego. Stała innowacyjność i chęć zaspokojenia potrzeb rynku prowadziły do wypracowania przez przedsiębiorstwo nowoczesnego sytemu wznoszenia konstrukcji murowych. Misją przedsiębiorstwa jest utrzymanie pozycji lidera wśród producentów wyrobów silikatowych i wapna hydratyzowanego oraz utrzymanie wysokiej pozycji dystrybutora szerokiej gamy materiałów budowlanych w północno-wschodniej Polsce. Wizja, to: stałe podnoszenie jakości wyrobów i obsługi klientów oraz uwzględnienie w swojej działalności wymogów ekologicznych.

11 2. Produkty i usługi Moduł: Zarządzanie zasobami ludzkimi 11 Podstawową działalności przedsiębiorstwa jest: produkcja materiałów budowlanych wapienno-piaskowych, produkcja wapna hydratyzowanego, produkcja metalowa oprzyrządowania i wyposażenia pras służących do produkcji wyrobów wapienno-piaskowych. Działalnością uzupełniającą jest działalność handlowa materiałami ogólnobudowlanymi. Dystrybucja wyrobów firmy przyjmuje formy sprzedaży bezpośredniej klientom odwiedzającym biuro sprzedaży, składom fabrycznym oraz dla firm deweloperskich, na podstawie zawartej umowy handlowej. W sprzedaży kanałami pośrednimi dużą rolę odgrywa dystrybucja przez pośredników, są nimi agenci, dealerzy, dystrybutorzy, detaliści, hurtownie terenowe. Rynek, na którym działa przedsiębiorstwo można podzielić w dwojaki sposób: zależnie od strefy geograficznej oraz od rodzaju klienta. Głównym kierunkiem sprzedaży są rynki znajdujące się w strukturze województwa podlaskiego i województw ościennych. Uwzględniając rodzaj klienta rynek odbiorców tworzą: firmy budowlane przedstawiciele handlowi, rzemieślnicy, wykonawcy, klienci indywidualni. Ponadto, przedsiębiorstwo posiada 17 hurtowni terenowych, gdzie można zakupić silikat. Firma konsekwentnie dąży do wykreowania kultury marketingu. Biorąc pod uwagę elementy marketingu mix, sytuacja w firmie przedstawia się w następujący sposób: a) produkt przedsiębiorstwo swoim klientom oferują nie tylko materiały silikatowe, tj. bloczki, pustaki, płytki ceramiczne i ogrodzeniowe, gładkie oraz łupane w 5 kolorach, ale i również materiały ogólnobudowlane; b) cena firma stosuje ceny średnie, a także strategię dopasowania cen, wychodząc z założenia, że walka cenowa nie jest najlepszym narzędziem walki konkurencyjnej. Cena produktów jest inna dla poszczególnych klientów i różni się od cen ogólnie funkcjonujących na rynku budowlanym, co daje możliwość dostosowania cen do wymogów rynku. Ponadto, przedsiębiorstwo stosują strategię różnicowania cen, co pozwala dopasować politykę cenową do różnych rynków, produktów, czy też różnic w lokalizacji czasie. Dzięki niej szansa zaistnieć na rynkach wysoko konkurencyjnych jest większa; c) dystrybucja przyjmuje formę sprzedaży bezpośredniej i pośredniej. Przedsiębiorstwo prowadzi dystrybucję selektywną swoich produktów, wybierając jedynie kilku najbardziej odpowiednich, solidnych pośredników, co gwarantuje najlepszej jakości produkty i usługi oferowane potencjalnym klientom; d) promocja, w skład której wchodzi reklama (firma wykorzystuje w tym celu: Internet, prasę lokalną i wydawnictwa fachowe typu: Murator, Budujemy Dom, radio oraz telewizję regionalną), wspieranie sprzedaży (do działań tych zalicza się wystawy, pokazy, obniżki cen, specjalne opakowania),

12 12 Motywacja kluczem do sukcesu, cz. I. sprzedaż osobista (polega na ustnej prezentacji oferowanych przez firmę produktów) oraz realizacja założeń PR (firma często jest sponsorem różnych uroczystości kulturalnych, prowadzi działalność charytatywną). Przedsiębiorstwo realizuje szereg działań marketingowych i promocyjnych. Do nich zaliczyć należy m.in. udział w programie, którego głównym zamierzeniem jest pomoc indywidualnemu inwestorowi przy budowie domu; pomoc polega na konsultacjach ze specjalistami. Promocja na wystawach i targach regionalnych i krajowych. Przedsiębiorstwo posiada własne pośrednictwa handlowe umożliwiają szybsze dotarcie do klientów finalnych w okolicznych miejscowościach, pozwalają na obniżenie kosztów związanych z magazynowaniem wyrobów (wysoki współczynnik rotacji wyrobów) oraz świadczenie usługi transportowe, co czyni ofertę bardziej atrakcyjną. Także dzięki obsługi klienta w zakresie doradztwa technicznego dotyczącego całego procesu budowlanego oraz wykonywanie zestawień materiałowych. Analiza SWOT przedsiebiorstwa Mocne strony Analiza SWOT przedsiębiorstwa wskazuje, iż do mocnych stron przedsiębiorstwa można zaliczyć następujące elementy. W obszarze zarządzania, jednym z największych atutów firmy jest posiadanie certyfikatu ISO 2001:9001. Kolejnym stał się silny wizerunek (image) firmy oraz stałe poszukiwanie i doskonalenie form organizacji pracy, systemów motywowania, w tym również premiowania pracowników. W segmencie produkcji do najmocniejszych stron należy lokalizacja firmy, która położona jest przy dużym ośrodku miejskim i przy głównej drodze tranzytowej do przejścia granicznego z Białorusią w Kuźnicy. Kolejną mocną stroną jest konkurencyjna cena wyrobów silikatowych jest on jednym z najtańszych materiałów, stosowanych przy wznoszeniu ścian i oszczędności eksploatacyjne, w porównaniu do innych systemów budowania, mieszczą się w granicach 10-20%. Ponadto Przedsiębiorstwo posiada własne złoża surowców kopalnia piasku kwarcowego umożliwia ciągłość i powtarzalności procesu technologicznego oraz pozwala na utrzymanie w miarę stabilnych cen na wyroby. Na spadek kosztów produkcji niemały wpływ ma również ciągła modernizacja w zakładzie, poprawiająca jakość i obniżająca koszty produkcji. Ogromne znaczenie i tym samym ogromny atut zakładu to produkcja materiałów budowlanych najwyższej jakości zakład produkcyjny wytwarza materiał (silikat) najwyższej jakości, o trwałej barwie, dokładnych wymiarach, mrozoodporny, ognioodporny, o najniższej radioaktywności (po gipsie i drewnie), dźwiękochłonny, wytrzymały, odporny na działanie agresywnych czynników atmosferycznych, takich jak: dwutlenek węgla, czynników zasadowych, kwaśnych deszczy, dający w połączeniu z materiałami izolacyjnymi efekt statyczności cieplnej, o właściwościach hydroregulacyjnych (znakomicie reguluje wilgotność wnętrz). Zakład narzucił też sobie regularne tempo wdrażania nowych wyrobów i jest prekursorem, na skalę krajową, przy wprowadzaniu nowych wyrobów na rynek,

13 Moduł: Zarządzanie zasobami ludzkimi 13 Silna stroną produkcji jest także posiadanie urozmaiconej oferty asortymentowej przedsiębiorstwo oferuje ok. 50 pozycji, różnorodnych pod względem kolorystyki, gabarytów i faktury. Zasoby kadrowe, techniczne i technologiczne dają też możliwość poszerzenia produkcji asortymentowej silikatu. Pod względem marketingu przedsiębiorstwo również posiadają szereg mocnych punktów. Po pierwsze, hurtownia materiałów ogólnobudowlanych, należąca do firmy poszerza asortyment produktów oferowanych nabywcom i umożliwia kompleksową obsługę dzięki rozbudowie infrastruktury. Po drugie, firma może się pochwalić korzystnym wizerunkiem na zewnątrz i dobrymi doświadczeniami w kontaktach z klientami dowodem są liczne nagrody uzyskane na imprezach wystawienniczych oraz duże zainteresowanie zwiedzających ofertą zakładu. Po trzecie, posiadane własne pośrednictwa handlowe umożliwiają szybsze dotarcie do klientów finalnych w okolicznych miejscowościach, pozwalają na obniżenie kosztów związanych z magazynowaniem wyrobów (wysoki współczynnik rotacji wyrobów). Dodatkowo, firma świadczy usługi transportowe, co czyni jej ofertę bardziej atrakcyjną. Ogromne znaczenie, zwłaszcza z punktu widzenia inwestora, ma oferowana obsługa w zakresie doradztwa technicznego, dotyczącego całego procesu budowlanego oraz wykonywanie zestawień materiałowych. Firma posiada i stale aktualizuje bazę danych o klientach (firmach budowlanych, hurtowniach materiałów budowlanych i biurach architektonicznych). Dodatkowo forma dba o stałą współpracę z hurtowniami terenowymi, firmami budowlanymi i biurami projektowymi. Do mocnych stron marketingu firmy zaliczymy również posiadanie wysokiej jakości materiałów reklamowych, zaplecze organizacyjnotechniczne działu marketingu, oraz dużą mobilność pracowników tego działu. Kolejnym obszarem, który poddaliśmy analizie są finanse. Do mocnych stron zalicza się praktykę zawierania umowy przy zastosowaniu stałych cen na wyroby przez rok (czas trwania umowy). Ponadto istnieje znaczna zdolność kredytowania przedsięwzięć realizowanych przez firmy budowlane i hurtownie terenowe (kredyt kupiecki). Do silnych stron tego obszaru zaliczamy również dobrą płynność finansową oraz rosnący w ciągu ostatnich lat zysk netto. W obszarze nazwanym roboczo personel może wyróżnić wiele atutów, z których najważniejsze to młoda, wykształcona kadra kierownicza, zaangażowana w pracę, okazująca własną inwencję twórczą. Ponadto, pracownicy firmy są członkami Komitetów Technicznych przy PKN (Polski Komitet Normalizacyjny), E.C.S.P.A. (European Calcium Silicate Unit Producers Association). Poza tym przedsiębiorstwo to organizacja ucząca się, dbająca o stały wzrost umiejętności i kompetencji swoich pracowników. Atutem kadry jest również dobra znajomość techniki i technologii produktu. Poza tym przedsiębiorstwo dba, aby kompetencje, dyspozycyjność, chęć uczenia się czy cechy osobowe odpowiadały charakterowi wykonywanej pracy.

14 14 Motywacja kluczem do sukcesu, cz. I. Słabe strony Zarządzanie firmą przedsiębiorstwo nie jest pozbawione słabych stron. Zdiagnozowano, że występujący incydentalnie brak pełnej, wzajemnej współpracy między poszczególnymi służbami utrudnia uzyskanie optymalnych rezultatów pracy. Poza tym, utrudnienia w przepływie informacji osłabiają osiągnięcie pełnej koordynacji działań i wpływają na rozbieżność decyzji w poszczególnych komórkach organizacyjnych. Dodatkowo, co jest bardzo istotne z punktu widzenia tego opracowania, system motywacji załogi nie jest w pełni rozwinięty. W obszarze produkcja występuje niewystarczająca staranność i dbałość o jakość produkcji zdarzające się nierówne krawędzie, niejednolite nasycenie barwy wyrobu. Specyfika branży i klimat charakterystyczny dla naszej szerokości geograficznej skazują też zakład na sezonowość produkcji i niską sprzedaż w okresie zimowym. Dodatkowo, słaba stroną jest też niedostateczna wydajność oddziału produkcji wapna hydratyzowanego w skali dobowej, co przy gwałtownym wzroście popytu powoduje braki podaży. Z kolei w segmencie marketingu do słabych stron zaliczyliśmy brak profesjonalnego systemu CRM, który zdaje się być niezbędny oraz brak pomiaru efektywności i rentowności działań reklamowo-promocyjnych. Najsłabszą stroną finansów firmy jest niski zysk netto co jest skutkiem niekorzystnej dla producentów polityki fiskalnej państwa. Do słabych stron zasobów ludzkich zaliczyliśmy: niski poziom wiedzy nowoprzyjętych pracowników, niezależnie od formalnego wykształcenia; brak w pełni rozwiniętego systemu motywacji załogi oraz zawyżone oczekiwania płacowe pracowników. Szanse W segmencie zarządzania, ogromną szansę rozwoju przedsiębiorstwa upatruje się we wprowadzeniu systemu zarządzania TQM (Total Quality Management, czyli zarządzanie przez jakość). Zagwarantuje to stałe doskonalenie i rozwój organizacji. Potencjał produkcji sprawia, że firma posiada duże możliwości wprowadzenia nowych asortymentów. Najliczniejszych szans i możliwości rozwoju upatruje się w obszarze marketingu. Istnieje duża szansa na wzmocnienie korzystnego wizerunku firmy i rozwój dobrych doświadczeń z klientami (dowodem już istniejących dobrych relacji są liczne nagrody uzyskane na imprezach wystawienniczych). Badania pokazują, że znajomość marki produktów przedsiębiorstwa w regionie jest duża, przez co rozwija się postrzeganie firmy na rynku jako partnera pewnego w interesach. Również coraz częstsze postrzeganie i cenienie walorów ekologicznych i wysokiej jakości materiałów budowlanych przez klientów potwierdza, że naturalne surowce i proekologicznie nastawiona produkcja będą potencjałem rozwoju. Mocne strony firmy przełożą się też na wzmożone kontakty z potencjalnymi nabywcami i ugruntują czołową pozycję przedsiębiorstwa w grupie wiodących producentów w branży silikatowej w kraju. Mocne strony firmy przekładają się również na szybka odpowiedź w zapotrzebowaniu rynku na nowy

15 Moduł: Zarządzanie zasobami ludzkimi 15 produkt ciągłe rozszerzanie asortymentów silikatowych zarówno o nowe, wielkoformatowe materiały konstrukcyjne, jak i wyroby barwione (możliwość wprowadzenia nowych kolorów) oraz o unowocześnione wyroby w wersji pióro/wpust. Dogodne położenie siedziby firmy i zakładu produkcyjnego stwarzają dogodną sytuację do prowadzenia sprzedaży bezpośredniej materiałów budowlanych. Udział w ogólnopolskiej akcji promocyjno-reklamowej z dużym prawdopodobieństwem przełoży się na wzrost zainteresowania ze strony klientów. Szans rozwoju upatruje się również we wprowadzeniu systemu CRM. Lokalizacja firmy przy dużym ośrodku miejskim i przy głównej drodze tranzytowej do przejścia granicznego stwarza możliwości promowania i sprzedaży wyrobów za wschodnią granicą. Potencjał kadrowy i kompleksowa oferta firmy odpowiadają na istniejące zapotrzebowanie na obsługę budów przez jednego dostawcę wśród klientów indywidualnych i podmiotów gospodarczych, co daje szanse wejścia na nowe rynki zbytu, w tym na duży rynek warszawski. W zakresie finansów istnieje duża szansa i możliwość pozyskania funduszy na rozwój z UE (zwłaszcza na innowacyjne produkty i technologie). Szansą na wzmocnienie finansów firmy jest też utrzymywanie dyscypliny finansowej i budżetowanie zakładów. Stabilna sytuacja finansowa formy stworzy też szanse na pozyskanie nowych kontrahentów. Finansów zakresie rozwoju personelu szans upatruje się w programie szkoleń personelu dofinansowywanym z UE. Inna możliwość rozwoju kadr tkwić będzie w napływie specjalistów, w związku z migracją ludności na skalę europejską. Zagrożenia W segmencie zarządzania upatrujemy zagrożenia w nasileniu się procesów dezintegracji kadry kierowniczych i niższych szczebli pracowników. Dodatkowym zagrożeniem może stać się niewystarczająco rozbudowany system komunikacji pomiędzy kadrą kierowniczą głównych pozostała częścią załogi. Do głównych zagrożeń w segmencie produkcji zaliczono: pojawienie się substytutów produkowanych przez przedsiębiorstwo wyrobów. Dodatkowo zagrożeniem mogą być wysokie koszty remontów i modernizacji linii produkcyjnej oraz rosnące koszty środków produkcji i koszty pracy. W zakresie marketingu do głównych zagrożeń należą: wzrost kosztów promocji oraz wzmożona aktywność istniejącej konkurencji i pojawianie się nowych konkurentów. Poza tym rośnie silna konkurencja ze strony firm zagranicznych, oferujących lepsze warunki sprzedaży (upusty), posiadających większe środki finansowe na reklamę. Poza tym nie można pomijać zagrożenia w postaci już istniejącej silnej konkurencji w branży producentów i dystrybutorów materiałów budowlanych. W części finanse mogą pojawić się zagrożenia w postaci ograniczonych możliwości finansowych w porównaniu do potrzeb inwestycyjnych przedsiębiorstwa. Poza tym zagrożeniem dla stabilności finansowej mogą być wzrosty kosztów pracy i produkcji oraz ustawiczne zmiany przepisów fiskalnych, wzrost podatków od towarów i usług itp. Innym zagrożeniem jest systematycznie wydłużający się okres spłat należności, zatory płatnicze.

16 16 Motywacja kluczem do sukcesu, cz. I. Pod względem zasobów ludzkich najistotniejszym zagrożeniem w przypadku firmy jest możliwość migracji personelu na europejski rynek pracy. Poza tym istnieje małe przywiązanie pracowników wykonawczych do firmy, co utrudnia jej dynamiczny rozwój. Do innych ograniczeń zaliczymy wysokie koszty szkolenia, trudności adaptacyjne nowych pracowników, niski poziom wiedzy ogólnej, wyuczonej nowo przyjętych pracowników, trudności z przystosowaniem zawodowym. Wynikające z globalnych przyczyn zagrożenia to: brak stabilności polityki gospodarczej i podatkowej, zubożenie społeczeństwa, brak ze strony rządu działań wspierających rozwój budownictwa, braku konkretnych propozycji preferencyjnego kredytowania budownictwa. Poza tym ograniczeniem może stać się nasycenie rynku białostockiego budownictwem wielorodzinnym, które jest najbardziej materiałochłonne w porównaniu do innego typu budowli, znacznie mniejszy, w porównaniu do potrzeb, poziom środków ze strony Krajowego Funduszu Mieszkalnictwa, mającego zasilić budownictwo w systemie TBS, zawiłość procesu otrzymania pozwolenia na budowę, niejasność przepisów, zbyt ogólne zapisy w prawie budowlanym umożliwiające ingerencję urzędników i wstrzymywaniu wydawania pozwoleń na budowę, możliwość wstrzymania procesu wydawania pozwoleń na budowę przez osoby trzecie, składające protest w każdej sprawie. Hamulcem rozwoju może być także brak wspólnej polityki działania urzędów z poszczególnymi instytucjami (zakład energetyczny, gazownie, wodociągi), co nie pozwala na sprawne tworzenie terenów pod zabudowę oraz brak planów przestrzennego zagospodarowania terenów, przewlekłość procedur administracyjnych. Ostatnim w naszym mniemaniu zagrożeniem jest brak funduszy w organach samorządowych na współfinansowanie inwestycji typu budownictwo mieszkaniowe, komunalne, szkoły. 3. Otoczenie rynkowe Branża budowlana to funkcjonujące na rynku podmioty budowlane oraz świadczące usługi z zakresu budownictwa. Zgodnie z nomenklaturą Głównego Urzędu Statystycznego w wymiarze podmiotowym obejmuje firmy świadczące usługi remontowo-budowlane. Organizacja współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w skład pojęcia budownictwo zawiera: przygotowanie terenu pod budowę, wznoszenie kompletnych budynków i budowli lub ich części, inżynierię lądową i wodną, instalacje budowlane, roboty budowlane, wynajem sprzętu budowlanego i burzącego z obsługą operatorską. Z kolei Organizacja Narodów Zjednoczonych budownictwo definiuje jako działalność gospodarczą, skierowaną na tworzenie, renowację, naprawy lub rozszerzenia środków trwałych w postaci budynków, gruntów i innego typu konstrukcje inżynierskich, takie jak drogi, mosty, tamy itp. Polska Klasyfikacja Działalności (PKD) budownictwo zawiera w sekcji F. Warto zauważyć, iż budownictwo wiąże ze sobą również podmioty zawierające się w sekcji C (dostawcy sektora producenci), handlowców z sekcji G oraz podmioty świadczące profesjonalne usługi dla budownictwa z sekcji M.

17 Moduł: Zarządzanie zasobami ludzkimi 17 Sektor budownictwa stanowi znaczą część gospodarki, zarówno pod względem jego wkładu w tworzenie produktu krajowego brutto, jak i zatrudnienia ogółem. To ważny rynek dla materiałów i produktów wytworzonych przez inne sektory gospodarki, np. produkcji. Głównymi cechami charakterystycznymi tego rynku są: zmienność i wrażliwość na ruchy w ogólnej działalności gospodarczej oraz cyklu koniunkturalnego, materiałochłonność, pracochłonność, wymagania dużych nakładów kapitału oraz spora bezwładność. Przygotowania organizacyjne każdej inwestycji wymuszają spełnienia szeregu wymagań formalnych, które z reguły rozciągają się w czasie. Sama realizacja projektu budowlanego trwa dosyć długo (dłużej w porównaniu z innymi branżami), a szybkość jest uzależniona od przyjętych rozwiązań organizacyjnych i zastosowanych technologii. Trudno jest przyspieszyć cały ten proces. Bieżące koszty prac wykonawca pokrywa przeważnie ze środków finansowych pochodzących z kredytów bankowych. Dlatego, dostęp do kredytu i jego koszt to dziś podstawowy warunek istnienia firmy budowlanej na rynku. Budownictwo, podobnie jak inne dziedziny, łatwo jest wyhamować, lecz trudno z powrotem nadać mu właściwą dynamikę. Branża ta działa z pewnym opóźnieniem nawet po nadejściu gorszych warunków dla działalności budowlanej, jeszcze przez jakiś czas utrzymywana jest dobra passa z powodu kontynuacji prac. Powrót korzystnych możliwości dla tego typu działalności z reguły daje skutek dopiero po pewnym czasie. W Polsce udział budownictwa w tworzeniu PKB w 2007 r. wynosił około 6%. Sektor budowlany cechuje się znacznymi wahaniami przyrostów produkcji budowlanej. W 2007 r. przyrost produkcji względem r. poprzedniego wynosił 30%. Sektor prywatny wytworzył 98,3% produkcji sprzedanej budownictwa. Około 5,5% stanowi udział branży w zatrudnieniu. Warto wskazać kolejną cechę branży, gdzie występuje dodatnia skorelowana dynamika kosztów pracy z koniunkturą sektora. Wzrost koniunktury pociąga za sobą wzrost kosztów pracy. Sektor budowlany wykorzystuje pośrednie oraz bezpośrednie kanały dystrybucji. Niestandardowe wyroby, o dużych gabarytach, wysokiej cenie, produkowane na konkretne zamówienia, dostarczane są do finalnego odbiorcy z pominięciem pośrednich ogniw kanału dystrybucji. Sektor ten wyróżnia się rozbudowanymi i złożonymi kanałami dystrybucji materiałów budowlanych. W celu zwiększenia swojej siły przetargowej w relacjach z producentami materiałów budowlanych, firmami usługowymi oraz finalnymi odbiorcami, a także w celu poprawy poziomu użyteczności i efektywności dystrybucji, przedsiębiorstwa handlujące materiałami budowlanymi tworzą regionalne, ogólnopolskie i międzynarodowe sieci hurtowni. Niestety, branża budowlana w Polsce obarczona jest dużymi barierami rozwojowymi. Wśród najpoważniejszych wymienia się: biurokrację (zmieniające się, bardziej surowe przepisy i uregulowania prawne, większa złożoność przetargów publicznych itp.), wysokie koszty pracy, niedostateczny popyt finansowy ze źródeł prywatnych, dużą konkurencję, brak środków na finansowanie działalności, ryzyko walutowe i trudne otoczenie prawne. Do listy czynników ograniczających rozwój branży, badania zaliczają dodatkowo: niedobór siły roboczej, problemy z zaopatrzeniem w materiały budowlane, wysokie podatki. Z drugiej strony, czynnikami sprzyjającymi sukce-

18 18 Motywacja kluczem do sukcesu, cz. I. sowi rynkowemu w branży budowlanej są przede wszystkim: trwałe relacje ze zleceniodawcami, długofalowe relacje z podwykonawcami, dywersyfikacja działalności gospodarczej, innowacyjność w usługach lub metodach produkcji. Oceny ogólnego klimatu koniunktury w budownictwie kształtowały się na przestrzeni lat zmiennie. Od kwietnia 2005 r. do listopada 2008 r. oceny były pozytywne, zaś od grudnia 2009 r. notowano oceny pesymistyczne. W kwietniu 2009 r. oceny uległy zmianie i od tej chwili koniunktura oceniana jest pozytywnie, choć na minimalnym poziomie. Dynamika produkcji budowlano-montażowej rosła w latach , z najwyższą dynamiką tempa w latach (co mogło być wynikiem poczynionych inwestycji). W województwie podlaskim można wykazać, iż w latach dynamika wielkości tej produkcji była korzystniejsza dla sektora budownictwa w regionie niż w kraju. Jedynie w 2009 r. odnotowano mniejszą dynamikę. W latach nakłady inwestycyjne w budownictwie w kraju wykazywały wyższą dynamikę niż w województwie (obserwowana była tendencja zwiększania się niekorzystnej rozpiętości). W 2008 r. tendencja ta uległa zmianie w województwie dynamika nakładów wyniosła 247% przy 131% dynamice w kraju. W województwie podlaskim w latach zatrudnienie wzrosło z 6,5 tys. osób do 8,7 tys., zaś dynamika wzrostu zatrudnienia kształtowała się generalnie poniżej dynamiki krajowej (wyjątek stanowią tu lata 2006 i 2009). Ponad połowa pracujących w sektorze pracowała przy budowie budynków. Przeciętne wynagrodzenie brutto w sektorze budownictwa w kraju do 2008 r. było wyższe niż w województwie. Od 2008 r. w województwie zauważa się wzrost wynagrodzeń ponad przeciętne wynagrodzenie w kraju. Przeciętne wynagrodzenie w województwie podlaskim w 2008 r. w sektorze wynosiło 3 237,12 zł i wzrosło do 3 284,49 zł w 2009 r. Było ono wyższe przy wznoszeniu budynków o ponad 362 zł od wynagrodzenia płaconego przy budowie obiektów inżynieryjnych i o 727 zł przy robotach specjalistycznych. Rentowność sprzedaży kształtowała się na poziomie 9,4%, zaś w 2009 r. 7,8%. Związane to było między innymi z poziomem kosztów, które wzrosły w przeciągu r. z poziomu 90,9% do 92,4% w 2009 r. Sektor budowlany w Polsce jest silnie zróżnicowany. Województwo podlaskie wytworzyło w I kw r. zaledwie 1,9% produkcji sprzedanej sektora w kraju (mniej jedynie województwo lubuskie i opolskie). W porównaniu z okresem analogicznym zanotowano spadek ponad 22%. Przeciętne zatrudnienie w sektorze w marcu 2010 r. w regionie wynosiło 9 tys. osób, co stanowiło 2,1% wszystkich zatrudnionych. Oznacza to, że odnotowano 2,5% wzrost do okresu analogicznego roku poprzedniego. Przeciętne wynagrodzenie brutto w kraju w sektorze wynosiło 3019,30 zł. W województwie podlaskim oraz w pięciu innych regionach wynagrodzenie wynosiło więcej niż średnia krajowa (103,5%). Pomimo tego faktu, odnotowano słabszą dynamikę wzrostu o 1,5% w stosunku do ubiegłego roku. W pierwszym kwartale 2010 r. oddano do użytkowania mieszkania, w tym 3% w województwie podlaskim. Odnotowano tu wzrost 18,6%. Powierzchnia użytkowa mieszkań oddanych w styczniu 2010 r. wynosiła 3627 tys. m 2, z tego 94 tys. m 2 zlokalizowanych jest w regionie podlaskim.

19 Moduł: Zarządzanie zasobami ludzkimi 19 Zgodnie z raportem Budownictwo w Polsce. Druga połowa 2010 r. CEEC Research, Firmy Doradczej KPMG i agencji badawczej Norstat (...) w 2011 r. polski sektor budowlany powinien osiągnąć niewielki wzrost rzędu 3,2%, co w porównaniu z prognozą z marca (5,2%) ponownie wskazuje na pogarszające się perspektywy sektora. W najbliższym czasie nie widać więc szans na powrót do wysokiego tempa wzrostu notowanego w przeszłości. 1 Sytuacja sektora budowlanego w Polsce jest dość stabilna. Jego możliwości rozwojowe i atrakcyjność są średnie, gdyż presja, tak ze strony konkurencji z zewnątrz, jak i odbiorców jest mała. Średni wpływ na sektor posiadają dostawcy. O tym, iż sektor ma jedynie średni poziom atrakcyjności świadczy także bardzo duża konkurencja na rynku oraz występowanie wielu substytutów materiałów budowlanych, przy braku substytutów produktów finalnych. Możliwości wejścia do sektora nowych konkurentów oceniono jako małe. Wśród potencjalnych konkurentów wymienia się firmy zagraniczne z Europy Zachodniej oraz Azji, zwłaszcza z Chin, które mogą konkurować ceną. Poziom walki konkurencyjnej wewnątrz branży jest duży, co niekiedy negatywnie oddziałuje na cały sektor. Generalnie sektor należy uznać za zadowalająco atrakcyjny, szczególnie w sytuacji wykorzystania strategii szybkiego jego rozwoju. Analiza strategiczna SWOT dla branży budowlanej 2 Mocne strony Do najmocniejszych stron branży budowlanej w województwie podlaskim należą: prorozwojowe nastawienie, elastyczność działania, doświadczenie na rynku, zorientowanie na klienta i jego potrzeby, zróżnicowane technologie oraz możliwość kształcenia absolwentów w aktualnie pożądanych specjalizacjach budowlanych. Ponadto w naszym regionie, w porównaniu do innych części kraju, można liczyć na zatrudnienie tańszej siły roboczej. Do atutów sektora budowlanego w Podlaskiem zaliczymy również dobre zaopatrzenie materiałowe duża liczba dostawców oraz jakość świadczonych usług, doradztwo, i kompleksową obsługę klienta. Słabe strony Pomimo wielu atutów, sektor budowlany w województwie podlaskim posiada też sporo ograniczeń. Po pierwsze na regionalnym rynku brakuje produktu innowacyjnego. Po drugie funkcjonujące przedsiębiorstwa konkurują przede wszystkim ceną, co jest przyczyną niskiej rentowności. Słabą stroną jest też brak transferu technologii, brak jednostek B+R (naukowo-badawczych) w regionie. Występuje również znaczne 1 Raport w całości dostępny na stronie: e646f6d495635cc 4ff91ccec79d8a360a2f63491bac6410b8e1d40dd5a6/budownictwo-w-polsce-h2-_2010.pdf 2 Podlaskie Obserwatorium Rynku Pracy i Prognoz Gospodarczych, Analiza kluczowych sektorów województwa podlaskiego. Sektor budownictwa, Wojewódzki Urząd Pracy w Białymstoku, Białystok 2010, s

20 20 Motywacja kluczem do sukcesu, cz. I. rozdrobnienie, które prowadzi do wyniszczającej rywalizacji między podmiotami. Słabą stroną, choć dzięki innowacyjnym technologiom i łagodnej aurze tracącym na znaczeniu, jest sezonowość prac remontowo-budowlanych. Poważnym ograniczeniem administracyjnych rozwoju branży budowlanej jest długość procedur administracyjnych, brak uzbrojonych terenów pod inwestycje budowlane, niedobory kapitału, słaba współpraca z bankami, nieterminowe regulowanie płatności. Poza tym większość firm to podwykonawcy, którzy mają mały udział w zysku. Znaczna część firm nie wchodzi ze swoją ofertą na rynki zewnętrzne. Występuje tu też marginalizacja małych firm i dominacja dużych przedsiębiorstw. Do słabych stron zaliczymy również brak odpowiedniej wiedzy praktycznej i teoretycznej pracowników, brak średnich szkół zawodowych zasadniczych i technicznych kształcących na kierunkach budowlanych oraz słabe wsparcie ze strony instytucji otoczenia biznesu. Szanse Dużej szansy rozwoju sektora budowlanego w województwie podlaskim upatruje się we wzroście wydajności pracy, dzięki postępowi technicznemu. Symptomami do rozwoju będą też: otwieranie się nowych rynków eksportu usług sektora, wzrost zamożności społeczeństwa, większa specjalizacja przedsiębiorstw, wzrost możliwości lobbingowych. Ponadto szansą będzie też dynamiczny wzrost inwestycji zagranicznych w Polsce, obniżanie stóp procentowych przez Radę Polityki Pieniężnej, co wpłynie na niższą cenę kredytów mieszkaniowych. Dużym impulsem będzie dalszy dynamiczny rozwój programów mieszkaniowych, np. Rodzina na Swoim oraz dotacje z UE udzielane inwestorom. Motorem rozwoju będą też stale rozwijające się technologie ekologiczne (odnawialne źródła energii, panele słoneczne, pompy ciepła) i związane z tym wprowadzanie innowacyjnych metod w budownictwie materiały o lepszych parametrach, współczynnikach. Szans rozwoju upatruje się również w następujących działaniach: uzbrojeniu terenów pod inwestycje budowlane, rozwoju infrastruktury drogowej i budowie lotniska oraz poprawie dostępności komunikacyjnej województwa. Poza tym duży wpływ na rozwój branży może mieć umieszczenie sektora budowlanego w dokumentach strategicznych, nasilenie działań promocyjnych za granicą, uruchomienie kształcenia na poziomie średnim na kierunkach budowlanych, uchwalenie planów zagospodarowania przestrzennego. Zagrożenia Do istotnych zagrożeń, hamujących rozwój branży budowlanej zalicza się: podwyżki cen surowców, dalej utrzymujący się niski poziom zamożności społeczeństwa indywidualnych regionie (klientów indywidualnych). Istotnym zagrożeniem może stać się również brak poprawy relacji/współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego, wzrost stóp procentowych i kosztu kapitału, napływ konkurentów z nowo wstępujących krajów UE oraz ze Wschodu, niestabilne przepisy podatkowe, brak dotacji z UE, polityka centralizacji inwestycji z pominięciem Polski północno-wschodniej, zwiększenie i tak już dużej powierzchni obszarów Natura 2000, wzrost restrykcyjności

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Finansowanie samorządowych inwestycji w gospodarkę odpadami

Finansowanie samorządowych inwestycji w gospodarkę odpadami Bank Ochrony Środowiska Alicja Siemieniec Dyrektor Departamentu Finansowania i Projektów Ekologicznych Finansowanie samorządowych inwestycji w gospodarkę odpadami Paliwa Alternatywne. Waste to Energy.

Bardziej szczegółowo

SEKTOR METALOWO-ODLEWNICZY W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM

SEKTOR METALOWO-ODLEWNICZY W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM Ankieta na potrzeby raportu pt.: Opracowanie analizy i rekomendacji dot. Rozwoju innowacyjnych gałęzi gospodarki regionu branży metalowo- odlewniczej SEKTOR METALOWO-ODLEWNICZY W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI

BIZNES PLAN PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI Załącznik nr 1 do Wniosku o udzielenie wsparcia finansowego w ramach projektu Nowe perspektywy! BIZNES PLAN Projekt Nowe perspektywy! Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki, Działanie 8.1 Rozwój

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU I. STRESZCZENIE to krótkie, zwięzłe i rzeczowe podsumowanie całego dokumentu, które powinno zawierać odpowiedzi na następujące tezy: Cel opracowania planu (np. założenie

Bardziej szczegółowo

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński 2012 Marketing produktu ekologicznego dr Marek Jabłoński Od kilku lat ekologia przestaje mieć znaczenie ideologiczne, w zamian za to nabiera wymiaru praktycznego i inżynierskiego. Większość firm na świecie,

Bardziej szczegółowo

Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur. Działdowo, 27-28 listopada 2014

Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur. Działdowo, 27-28 listopada 2014 Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur Działdowo, 27-28 listopada 2014 Perspektywy inwestycyjne. Co przyciąga inwestorów zagranicznych i polskich? prognozy i trendy Ocena działań gmin w celu przyciągnięcia

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra...

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra... Załącznik nr 2 do ZZW Kwestionariusz dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012 A. CHARAKTERYSTYKA KLASTRA 1. Nazwa klastra... 2. Rok utworzenia klastra (podjęcia inicjatywy lub

Bardziej szczegółowo

Prezentacja inwestorska

Prezentacja inwestorska Prezentacja inwestorska Profil biznesu kooperacja w zakresie produkcji elementów wykonanych z blach + PRODUKCJA SYSTEMÓW ODPROWADZANIA SPALIN WYKONANYCH ZE STALI NIERDZEWNYCH + handel akcesoriami i elementami

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA. a Politechniką Białostocką

List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA. a Politechniką Białostocką Informacja prasowa Białystok, 1 grudnia 2012 List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA a Politechniką Białostocką W dniu 30.11.2012 r. w siedzibie Politechniki Białostockiej doszło do podpisania

Bardziej szczegółowo

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com FREE ARTICLE Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce I połowa 2010 Prognozy na lata 2010-2012 Bartłomiej Sosna Kwiecień 2010 PMR P U B L I C A T I O N S Bartłomiej

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki.

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Efektem pierwszego etapu prac na Programem Rozwoju Miasta Łomża było powstanie analizy SWOT i

Bardziej szczegółowo

Częstotliwość występowania. 3 aprobaty ITB 1. niższa produkcja od zaplanowanej;

Częstotliwość występowania. 3 aprobaty ITB 1. niższa produkcja od zaplanowanej; Opracował(a): gggg - JP Consulting OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA ANALIZY SWOT Klayfikacja Mocne strony Słabe strony Szanse Zagrożenia Warunki techniczne / produkcyjne zdolności dywersyfikacja produkcji; nowoczesna

Bardziej szczegółowo

ABC BIZNESU. Jak założyć sklep. komputerowy

ABC BIZNESU. Jak założyć sklep. komputerowy ABC BIZNESU Jak założyć sklep komputerowy ABC BIZNESU Jak założyć sklep komputerowy Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci sklepu komputerowego / 4 2. Cele i zasoby osobiste / 4 3. Produkt/usługa

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl BIZNESPLAN Każda działalność gospodarcza, nawet najmniejsza, musi zostać skrupulatnie zaplanowana. Plan przedsięwzięcia gospodarczego konstruuje się zazwyczaj w formie biznesplanu. Biznesplan 1 (ang. business

Bardziej szczegółowo

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2012 Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw Centrum Rozwoju Przedsiębiorczości Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA LIBET S.A. 27 MARCA 2013 R.

PREZENTACJA LIBET S.A. 27 MARCA 2013 R. PREZENTACJA LIBET S.A. 27 MARCA 2013 R. Skuteczne zarządzanie Thomas Lehmann Prezes Zarządu Dyrektor Zarządzający Libet S.A. Udział w rynku Ireneusz Gronostaj Członek Zarządu Dyrektor Finansowy Libet S.A.

Bardziej szczegółowo

Badanie klimatu przedsiębiorczości oraz zdolności firm do podnoszenia konkurencyjności i wdrażania innowacji

Badanie klimatu przedsiębiorczości oraz zdolności firm do podnoszenia konkurencyjności i wdrażania innowacji Badanie klimatu przedsiębiorczości oraz zdolności firm do podnoszenia konkurencyjności i wdrażania innowacji I. OCENA SYTUACJI GOSPODARCZEJ BYTOMIA Czy może Pan(i) polecić Bytom jako miejsce do prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Olsztyn, 24 marca 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Atuty współpracy banków lokalnych i samorządów. Mirosław Potulski Bank Polskiej Spółdzielczości S.A.

Atuty współpracy banków lokalnych i samorządów. Mirosław Potulski Bank Polskiej Spółdzielczości S.A. Atuty współpracy banków lokalnych i samorządów Mirosław Potulski Bank Polskiej Spółdzielczości S.A. Bankowość spółdzielcza w Polsce 576 banków spółdzielczych Ponad 4,4 tys. placówek, tj. ok. 30% wszystkich

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN W PRAKTYCE

BIZNES PLAN W PRAKTYCE BIZNES PLAN W PRAKTYCE Biznes Plan Biznes Plan jest to dokument, dzięki któremu możemy sprzedać naszą fascynację prowadzoną działalnością oraz nadzieje, jakie ona rokuje, potencjalnym źródłom wsparcia

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

ergo energy to: www.ergoenergy.pl

ergo energy to: www.ergoenergy.pl ergo energy to: Sprzedaż energii elektrycznej na terenie całego kraju. Lider w implementacji nowatorskich rozwiązań. Realizacja projektów w ramach programów unijnych. Realizacja programów inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE

BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE INSTYTUT INFORMACJI RYNKOWEJ DPCONSULTING WWW.IIR-DPC.PL BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE Dla POLSKIEJ IZBY KONSTRUKCJI STALOWYCH lipiec - sierpień 2015 METODOLOGIA Badanie przeprowadzono techniką

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe Koncepcja to zbiór założeń, które będą stanowić podstawę sporządzenia biznesplanu. Powinny one dotyczyć genezy pomysłu, oceny pojemności potencjalnych rynków zbytu wraz z identyfikacją potencjalnych konkurentów,

Bardziej szczegółowo

ANKIETA Wersja I - dla osób zamieszkujących Opole

ANKIETA Wersja I - dla osób zamieszkujących Opole ANKIETA Wersja I - dla osób zamieszkujących Opole Sposób publikacji: strona internetowa miasta 1. Który z kierunków rozwoju Opola uważa Pani/Pan za najbardziej korzystny? akademicki handlu i usług kultury

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO DORADZTWO W ZAKRESIE DORADZTWO MARKETINGOWE MARKETINGOWE SZKOLENIA SZKOLENIA

DORADZTWO DORADZTWO W ZAKRESIE DORADZTWO MARKETINGOWE MARKETINGOWE SZKOLENIA SZKOLENIA ZAKRES DZIAŁALNOŚCI PMG CONSULTING PMG CONSULTING PMG CONSULTING PROJEKTY PROJEKTY POMOCOWE POMOCOWE UNII UNII EUROPEJSKIEJ EUROPEJSKIEJ W ZAKRESIE ZAKRESIE ZARZĄDZANIA ZARZĄDZANIA MARKETINGOWE MARKETINGOWE

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

O nas. Małopolski. Rys. Cele fundacji EKLASTER

O nas. Małopolski. Rys. Cele fundacji EKLASTER EKLASTER O nas Fundacja eklaster powstała z inicjatywy środowisk reprezentujących MŚP oraz samorządowców i naukowców województwa małopolskiego. Duży i wciąż w niewielkim stopniu wykorzystany potencjał

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

Rynek Budowlany-J.Deszcz 2013-03-02

Rynek Budowlany-J.Deszcz 2013-03-02 Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych Badania i analizy rynku w działalności przedsiębiorstwa budowlanego. Potrzeby badań rynku na etapie planowania biznesu Kim

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego dr Stanisław Sorys Wicemarszałek Województwa Małopolskiego 1_GOSPODARKA WIEDZY 2_CYFROWA MAŁOPOLSKA 3_PRZEDSIĘBIORCZA

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Polskie Towarzystwo Ekonomiczne 28.01.2016 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci znawcy systemów bankowych

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Warszawa, 11 kwiecień 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe Ekonomika Transportu każda zorganizowana postać podażowej strony rynku usług przemieszczania, mająca swoją nazwę i oferującą specyficzny produkt - usługę transportową Cechy: odrębność ekonomiczna odrębność

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

KIGNET izbowy system wsparcia konkurencyjności polskich przedsiębiorstw

KIGNET izbowy system wsparcia konkurencyjności polskich przedsiębiorstw Słupska Izba Przemysłowo-Handlowa od 8 lipca br., w ramach złożonego w 2004 r. Wniosku do Krajowej Izby Gospodarczej, uczestniczy w profesjonalnym projekcie pt: KIGNET izbowy system wsparcia konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą 2012 Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą Usługi PK KSU jako pierwowzór nowych usług PK DIAGNOZA POTRZEB KLIENTA

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Początkiem kryzysu najczęściej jest konkretne wydarzenie w organizacji, czyli czynnikiem bezpośrednio wywołującym sytuację kryzysową.

Początkiem kryzysu najczęściej jest konkretne wydarzenie w organizacji, czyli czynnikiem bezpośrednio wywołującym sytuację kryzysową. Piotr Miller Początkiem kryzysu najczęściej jest konkretne wydarzenie w organizacji, czyli czynnikiem bezpośrednio wywołującym sytuację kryzysową. W przypadku przedsiębiorstwa sytuacja kryzysowa może być

Bardziej szczegółowo

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki budować sieci współpracy na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki Miasto Poznań przyjazne dla przedsiębiorców Władze Miasta Poznania podejmują szereg działań promujących i wspierających rozwój

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN. NR WNIOSKU:.. wypełnia realizator projektu

BIZNES PLAN. NR WNIOSKU:.. wypełnia realizator projektu Załącznik nr 2 : Wzór biznesplanu na okres 3 lat działalności przedsiębiorstwa BIZNES PLAN NR WNIOSKU:.. wypełnia realizator projektu Priorytet VIII Regionalne Kadry Gospodarki Działanie 8.1. Rozwój pracowników

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości DEFINICJE KLASTRA: Klastry to geograficzne skupiska wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących

Bardziej szczegółowo

Usługi dystrybucyjne FMCG

Usługi dystrybucyjne FMCG Usługi dystrybucyjne FMCG 1990 powstaje firma handlowa Mister w Tychach 1992 rozpoczynamy współpracę z firmą Procter&Gamble jako jedna z 650 polskich hurtowni 1993 25 firm zostaje regionalnymi dystrybutorami

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Klub Polska 2025+, Klub Bankowca 30.09.2015 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci - znawcy systemów

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO

FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO F7/8.2.1/8.5.10806 1/5 Załącznik nr 19b do SIWZ FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO Auditorzy: Data auditu: Osoby zaangażowane w audit ze strony firmy: F7/8.2.1/8.5.10806 2/5 A. INFORMACJE OGÓLNE Firma:

Bardziej szczegółowo

Badanie strategicznych strategicznych branż bran w M a Małopolsce branże IT i B&R Krakó ków, 1 8 gru n a 2008 r.

Badanie strategicznych strategicznych branż bran w M a Małopolsce branże IT i B&R Krakó ków, 1 8 gru n a 2008 r. wmałopolsce branże IT i B&R Kraków, 18 grudnia 2008 r. CEL BADANIA: uzyskanie informacji na temat sytuacji przedsiębiorstw oraz na temat zapotrzebowania na kadry wśród podmiotów gospodarczych działających

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

oferta dla Marketingu

oferta dla Marketingu ! oferta dla Marketingu Warsztaty współpracy Marketing - Sprzedaż. Szkolenia kompetencyjne dla Działu Marketingu. Doradztwo przetargowe i efektywna współpraca z Agencją.. WARSZTATY WSPÓŁPRACY MARKETING

Bardziej szczegółowo

CEM Instytut BadańRynku i Opinii Publicznej Sp. z o.o. 30-134 Kraków ul. Zarzecze 38 B tel. 012 6375438 faks 012 6386913 http://www.cem.pl cem@cem.

CEM Instytut BadańRynku i Opinii Publicznej Sp. z o.o. 30-134 Kraków ul. Zarzecze 38 B tel. 012 6375438 faks 012 6386913 http://www.cem.pl cem@cem. CEM Instytut BadańRynku i Opinii Publicznej Sp. z o.o. 30-134 Kraków ul. Zarzecze 38 B tel. 012 6375438 faks 012 6386913 http://www.cem.pl cem@cem.pl Rynek usług doradczych w województwie pomorskim Wyniki

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 Marcin Twardokus Departament Programów Regionalnych Główny Punkt

Bardziej szczegółowo

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 12 czerwca 2007 Misją Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Bariery innowacyjności polskich firm

Bariery innowacyjności polskich firm Bariery innowacyjności polskich firm Anna Wziątek-Kubiak Seminarium PARP W kierunku innowacyjnych przedsiębiorstw i innowacyjnej gospodarki 1 luty, 2011 Na tle UE niski jest udział firm innowacyjnych w

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku Jacek Szlachta Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego Białystok 20 luty 2014 roku 1 Struktura prezentacji 1. Zapisy strategii województwa podlaskiego do roku 2020 w

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

Otoczenie organizacji

Otoczenie organizacji Otoczenie organizacji Rodzaje otoczenia przedsiębiorstwa: makrootoczenie mezootoczenie otoczenie konkurencyjne Makrootoczenie jest to zespół warunków funkcjonowania przedsiębiorstwa wynikający z tego,

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A.

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. powstała w 1994 roku jako spółka akcyjna, w której głównym akcjonariuszem jest Samorząd Województwa

Bardziej szczegółowo

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Bydgoszcz, 14.05.2014 Pracodawcy Pomorza i Kujaw Związek Pracodawców Pracodawcy Pomorza i Kujaw to regionalny

Bardziej szczegółowo

Inteligentne instalacje BMS

Inteligentne instalacje BMS Inteligentne instalacje BMS Inteligentne jako przykład rozwiązań instalacje energooszczędnych BMS Inteligentne jako przykład rozwiązań instalacje energooszczędnych BMS 5 powodów dla których warto być w

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Cel główny WRPO 2014+ POPRAWA KONKURENCYJNOŚCI I SPÓJNOŚCI WOJEWÓDZTWA Alokacja

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r.

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r. FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Jelenia Góra, grudzień 2014 r. I. Fundusz pożyczkowy dla kobiet... 3 1. Termin przyjmowania wniosków... 3 2. Limity

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 2 Liczba wyprodukowanych samochodów w 2015 r. przekroczy 600 tys. wobec ok. 580 tys. w 2014 roku - ocenił dla PAP Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku

Bardziej szczegółowo

Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty.

Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty. Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty. Kapitał ludzki to jeden z najważniejszych czynników budowania przewagi konkurencyjnej na

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes PROGRAM ROZWOJU MIASTA ŁOMŻA DO ROKU 2020 PLUS CEL HORYZONTALNY I: KULTURA, EDUKACJA I SPORT JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO GOSPODARCZEGO CEL HORYZONTALNY II: INFRASTRUKTURA JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO -

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2. Ruda Śląska

BIZNESPLAN. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2. Ruda Śląska BIZNESPLAN Pełna nazwa szkoły Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 Miejscowość Ruda Śląska 1. Krótki opis celu i charakteru przyszłej działalności a. czego dotyczy przedsięwzięcie Firma PASJONACI SMAKÓW

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

Trudne czasy dla polskiego budownictwa

Trudne czasy dla polskiego budownictwa Warszawa, 21 maja 2013 r. Informacja prasowa Trudne czasy dla polskiego budownictwa Budownictwo w Polsce. Edycja 2013 - raport firmy doradczej KPMG, CEEC Research i Norstat Polska. W 2013 roku zarządzający

Bardziej szczegółowo

Podstawy decyzji marketingowych. Marketing - studia zaoczne

Podstawy decyzji marketingowych. Marketing - studia zaoczne Podstawy decyzji marketingowych Marketing - studia zaoczne 1 Określenie biznesu Revlon PKP Telewizja Polska SA PWN W kategoriach produktu produkujemy kosmetyki prowadzimy linie kolejowe produkujemy i emitujemy

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW Szanowni Państwo Urząd Gminy rozpoczął prace nad przygotowaniem Strategii Rozwoju. istotnym elementem, niezbędnym dla stworzenia strategii jest poznanie opinii

Bardziej szczegółowo

Raport pt.: Stan sektora małych i średnich firm w latach 2005-2006. Kto inwestuje, zwiększa swoje szanse na przeżycie

Raport pt.: Stan sektora małych i średnich firm w latach 2005-2006. Kto inwestuje, zwiększa swoje szanse na przeżycie Wyniki badań zrealizowanych na zlecenie PARP to kopalnia wiedzy o tym, co trzeba zrobić, aby tę działalność usprawnić. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości W styczniu br. odbyło się inauguracyjne

Bardziej szczegółowo

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński 2012 Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą dr Adam Jabłoński GENEZA POWSTANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Konferencja w Rio de Janeiro 1992 r. 27 Zasad Zrównoważonego Rozwoju Karta Biznesu Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II TEMATYKI SEMINARIÓW Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II Zapisy na seminarium: 18 lutego w godz. 13:15 Proponowane tematy (obszary) prac licencjackich: Prof. nadzw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

DOFINANSOWANIE NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII W ZAKRESIE DROGOWNICTWA. mgr Małgorzata Kuc-Wojteczek FORTY doradztwo gospodarczo-kadrowe

DOFINANSOWANIE NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII W ZAKRESIE DROGOWNICTWA. mgr Małgorzata Kuc-Wojteczek FORTY doradztwo gospodarczo-kadrowe DOFINANSOWANIE NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII W ZAKRESIE DROGOWNICTWA mgr Małgorzata Kuc-Wojteczek FORTY doradztwo gospodarczo-kadrowe Programy Operacyjne (PO) Krajowe Programy Operacyjne (PO) 16 Regionalnych

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXVII/167/09 Rady Gminy Łaszczów z dnia 29 października 2009 roku

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXVII/167/09 Rady Gminy Łaszczów z dnia 29 października 2009 roku Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXVII/167/09 Rady Gminy Łaszczów z dnia 29 października 2009 roku V. ANALIZA SWOT Biorąc pod uwagę uwarunkowania rozwoju gminy, problemy rozwojowe oraz analizę mocnych i słabych

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży

Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży nowych mieszkań Umiarkowane wzrosty cen nowych mieszkań

Bardziej szczegółowo

Fiszka oferty usług proinnowacyjnych

Fiszka oferty usług proinnowacyjnych Fiszka oferty usług proinnowacyjnych I. Akredytowany wykonawca 1. Nazwa wykonawcy "MERITUM" LUBELSKA GRUPA DORADCZA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ 2. Forma prawna prowadzonej działalności Spółka

Bardziej szczegółowo

Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020

Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020 Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020 Augustów, 3-4 września 2015 r. 1 mgr Małgorzata Fiedorczuk mgr Maciej Muczyński Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.02.00-30-036/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE

Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.02.00-30-036/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Załącznik nr 7 BIZNES PLAN Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.0.00-30-036/ JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Nr wniosku Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich

Bardziej szczegółowo

Organizator systemu HYDROPRESS

Organizator systemu HYDROPRESS Organizator systemu HYDROPRESS Organizatorem systemu HYDROPRESS jest firma Hydropress Wojciech Górzny z siedzibą przy ul. Rawskiej 19B w Elblągu, działający od 1997 roku na rynku krajowym i zagranicznym.

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off Numer projektu*: Tytuł planowanego przedsięwzięcia:......... Rynek Jaka jest aktualna sytuacja branży? (w miarę możliwości

Bardziej szczegółowo