Dziedziczenie dominujące

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dziedziczenie dominujące"

Transkrypt

1 12 Zakład Genetyki Medycznej Instytut "Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka" telefon (sekretariat) (poradnia) Dziedziczenie dominujące, Szpital Dziecięcy, Dziekanów Leśny k/o Warszawy telefon do 18, wew. 173; WROCŁAW Wielospecjalistycznej Przychodni Lekarskiej Fundacji Akademii Medycznej telefon ; SPSK1 telefon , Zmodyfikowano na podstawie ulotek opracowanych przez Guy s and St Thomas Hospital w Londynie; a także London IDEAS Genetic Knowledge Park, zgodnie z ich standardami jakości. Wrzesień 2007 Ta praca została wsparta przez EuroGentest, EU-FP6 supported NoE numer kontraktu Tłumaczone z języka angielskiego przez Ewę Piotrowską i Annę Kloskę, Uniwersytet Gdański, Polska. Illustracje: Rebecca J Kent Informacje dla pacjentów i rodzin

2 2 Dziedziczenie dominujące Niniejsza ulotka dostarczy Ci informacji o tym, na czym polega dziedziczenie dominujące oraz w jaki sposób dziedziczone są choroby dominujące. Żeby zrozumieć dziedziczenie dominujące, pomocne będzie zapoznanie się najpierw z materiałami dotyczącymi genów i chromosomów. Geny i chromosomy Nasz organizm zbudowany jest z milionów komórek. Większość komórek zawiera kompletny zestaw genów. Geny działają jak zestaw instrukcji kontrolujących nasz rozwój oraz sposób działania naszego ciała. Są one również odpowiedzialne za wiele naszych cech charakterystycznych, takich jak kolor oczu, grupa krwi czy wzrost. Posiadamy tysiące genów. Każdy z nas dziedziczy dwie kopie większości genów, jedną kopię od swojej matki i jedną kopię od swojego ojca. To właśnie dlatego często posiadamy wiele cech charakterystycznych podobnych do obojga naszych rodziców. Geny są zlokalizowane na małych, nitkowatych strukturach zwanych chromosomami. Zwykle, w większości komórek posiadamy 46 chromosomów. Jeden zestaw 23 chromosomów dziedziczymy od matki i jeden zestaw 23 chromosomów od ojca. Tak więc posiadamy dwa zestawy 23 chromosomów, czyli innymi słowy 23 pary chromosomów. Czasami w jednej kopii genu występuje zmiana (mutacja), która przeszkadza mu w prawidłowym działaniu. Ta zmiana może być przyczyną powstania choroby genetycznej, ponieważ gen nie przekazuje poprawnych instrukcji ciału. KATOWICE Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny telefon ; KRAKÓW Uniwersytecki Szpital Dziecięcy , wew. 1043, 1051, 1059, 1330 (Kierownik PG); ŁÓDŹ Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "GENOS" telefon , Samodzielny Publiczny ZOZ, Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr 3 im. dr S. Sterlinga UM w Łodzi telefon POZNAŃ Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Centrum Genetyki Medycznej" telefon , WARSZAWA Zakład Genetyki, Instytut Psychiatrii i Neurologii telefon , Zakład Genetyki Medycznej Instytut Matki i Dziecka telefon (poradnia), (sekretariat) 11

3 10 Strona dostarczająca informacji na temat chorób genetycznych Polskie Towarzystwo Genetyki Człowieka Instytut Matki i Dziecka Orphanet Bezpłatna strona dostarczająca informacji o chorobach rzadkich, próbach klinicznych, lekach; tu znajdziesz linki do stowarzyszeń i grup wsparcia w całej Europie. EuroGentest Bezpłatna strona dostarczająca informacji o badaniach genetycznych; tu znajdziesz linki do stowarzyszeń i grup wsparcia w całej Europie. Rysunek 1: Geny, chromosomy i DNA 3 Twoje lokalne centrum genetyczne: BYDGOSZCZ Szpitala Uniwersyteckiego im. dr A. Jurasza, telefon Prenatalna, telefon wew. 241 GDAŃSK Genetyczna Poradnia Onkologiczna, telefon , wew. 31 SPSK ACK AM w Gdańsku, telefon lub 17 Czym jest dziedziczenie autosomalne dominujące? Niektóre choroby są przekazywane w rodzinie w sposób dominujący. Oznacza to, że osoba dziedziczy jedną prawidłową kopię oraz jedną zmienioną kopię genu. Jednak zmieniona kopia genu dominuje lub staje się ważniejsza niż działająca kopia. To powoduje, że osobnik taki zostaje dotknięty chorobą genetyczną. Konkretna choroba genetyczna, na którą zapada dana osoba zależy od tego, jakie instrukcje powinien wydawać ciału zmieniony gen.

4 4 Niektóre z dominujących chorób genetycznych manifestują się od momentu narodzin. Inne dotykają osoby w wieku dojrzałym. Te ostatnie są znane jako choroby o późnym początku. Przykładami dominujących chorób genetycznych są torbielowatość nerek dorosłych oraz choroba Huntingtona. 9 W jaki sposób dziedziczone są geny dominujące? Rysunek 2: W jaki sposób geny dominujące są przekazywane dzieciom przez ich rodziców Chory Zdrowy To jest tylko krótki przewodnik na temat dziedziczenia dominującego. Więcej informacji można uzyskać z następujących źródeł: Gen wadliwy Gen prawidłowy Portal dotyczący zagadnień genetyki ginekologicznej zawierający m.in. adresy poradni genetycznych, dostarczający informacji na temat chorób genetycznych i ich diagnozowania, poradnictwa genetycznego i diagnostyki prenatalnej. Portal na temat genetyki i biotechnologii zawierający informacje o chorobach genetycznych przeznaczone dla lekarzy oraz pacjentów i rodziców. Rejestracja i dostęp do portalu są bezpłatne. Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci z Zaburzeniami Genetycznymi "Gen os. Lecha 14, Poznań tel Chory Chory Zdrowy Zdrowy Fundacja Akademii Medycznej we Wrocławiu

5 8 Zapamiętaj 5 Żeby wystąpiła choroba wystarczy, że osoba odziedziczy tylko jedną kopię zmienionego genu (ryzyko wynosi 50%). Odziedziczenie prawidłowego lub zmienionego genu jest zjawiskiem losowym. Ryzyko pozostaje niezmienne dla każdej z ciąż i jest takie samo dla chłopców i dla dziewczynek. Zmieniony gen nie może zostać naprawiony jest obecny przez całe życie. Zmieniony gen nie jest czymś, czym można zarazić się od innych ludzi. Osoby takie nadal mogą być np. dawcami krwi. Ludzie często czują się winni z powodu wystąpienia w rodzinie choroby genetycznej. Ważne, żeby pamiętać, że nikt nie jest temu winien i nikt w żaden sposób do tego się nie przyczynił. Kiedy jeden z rodziców posiada zmieniony gen, może on przekazać swojemu dziecku albo prawidłowy gen albo zmieniony gen. Zatem dla każdego z dzieci ryzyko odziedziczenia zmienionego genu i wystąpienia choroby wynosi 50% (1 na 2 przypadki). Istnieje także 50% szans (1 na 2 przypadki), że dziecko odziedziczy prawidłową kopię genu. W takim przypadku dziecko nie będzie dotknięte chorobą i nie będzie mogło jej przekazać żadnemu ze swoich dzieci. Odziedziczenie prawidłowego lub zmienionego genu jest zjawiskiem losowym. Ryzyko pozostaje niezmienne dla każdej z ciąż i jest takie samo dla chłopców i dla dziewczynek. Dlaczego choroba genetyczna czasami nie pojawia się w danym pokoleniu? Niektóre dominujące choroby genetyczne w różnym stopniu dotykają członków rodziny. Nazywa się to zmienną ekspresją. Choroba tak naprawdę nie pomija pokolenia, ale niektórzy ludzie mają tak łagodne objawy choroby, że wydają się być zdrowi. Mogą oni nawet nie wiedzieć, że są chorzy.

6 6 7 Diagnostyka prenatalna W przypadku chorób pojawiających się w późniejszym okresie życia (tj. chorób o początku w wieku dorosłym, np. dziedziczny rak piersi i choroba Huntingtona) cierpiący na nie ludzie mogli umrzeć z innych, nie mających związku z chorobą, przyczyn jeszcze przed wystąpieniem objawów choroby. W takim przypadku, rodzice również mogli przekazać chorobę swoim dzieciom. A co jeśli dziecko jest pierwszą osobą w rodzinie dotkniętą tego typu chorobą? Czasami dziecko, które urodziło się z dominującą chorobą genetyczną może być pierwszą osobą w rodzinie, która jest dotknięta tą chorobą. Może się tak zdarzyć, ponieważ nowa zmiana w genie pojawiła się po raz pierwszy albo w komórce jajowej albo w plemniku, z których powstało to dziecko. W tym przypadku rodzic takiego dziecka nie jest dotknięty chorobą. Jest małe prawdopodobieństwo, że kolejne dziecko tych rodziców będzie dotknięte taką samą chorobą, ale zawsze powinno się skonsultować ryzyko ze swoim lekarzem. Jednak chore dziecko, które już posiada zmieniony gen, może go przekazać swoim dzieciom. Dla niektórych dominujących chorób genetycznych możliwe jest wykonanie badań prenatalnych w celu sprawdzenia, czy dziecko odziedziczyło chorobę (więcej informacji na temat tych badań można uzyskać z ulotek dotyczących biopsji kosmówki oraz amniopunkcji). Tę kwestię powinno się omówić ze swoim lekarzem. Pozostali członkowie rodziny Jeśli ktoś w rodzinie cierpi na dominującą chorobę genetyczną, możesz wyrazić chęć, żeby omówić to z pozostałymi członkami rodziny. Ta informacja może być pomocna w zdiagnozowaniu innych członków rodziny. Może to być szczególnie ważne w przypadku tych członków rodziny, którzy mają już dzieci lub chcieliby mieć dzieci w przyszłości. Poinformowanie pozostałych członków rodziny o wystąpieniu choroby genetycznej może być dla niektórych ludzi trudne. Mogą się oni martwić, że wywołają tym niepokój w rodzinie. W niektórych rodzinach, ludzie utracili kontakt z krewnymi i jest im trudno go odzyskać. Lekarze genetycy mają duże doświadczenie w postępowaniu z rodzinami, które znalazły się w tego typu sytuacjach i mogą zaoferować pomoc podczas rozmowy z pozostałymi członkami rodziny.

Dziedziczenie recesywne

Dziedziczenie recesywne 12 Zakład Genetyki Medycznej Instytut "Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka" telefon 022 815 74 50 (sekretariat) 022 815 74 51 (poradnia) Dziedziczenie recesywne, Szpital Dziecięcy, Dziekanów Leśny k/o Warszawy

Bardziej szczegółowo

Informacje dla pacjentów i rodzin

Informacje dla pacjentów i rodzin 12 Zakład etyki Medycznej Instytut "Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka" telefon 022 815 74 50 (sekretariat) 022 815 74 51 (poradnia) Dziedziczenie sprzężone z chromosomem X, Szpital Dziecięcy, Dziekanów Leśny

Bardziej szczegółowo

Informacje dla pacjentów i rodzin

Informacje dla pacjentów i rodzin 16 Translokacje chromosomowe Zmodyfikowano na podstawie ulotek opracowanych przez Guy s and St Thomas Hospital w Londynie; a także London IDEAS Genetic Knowledge Park, zgodnie z ich standardami jakości.

Bardziej szczegółowo

Informacje dla pacjentów i rodzin

Informacje dla pacjentów i rodzin 16 Zmiany chromosomowe Wrzesień 2007 Ta praca została wsparta przez EuroGentest, EU-FP6 supported NoE numer kontraktu 512148 Tłumaczone z języka angielskiego przez Ewę Piotrowską i Annę Kloskę, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Informacje dla pacjentów i rodzin

Informacje dla pacjentów i rodzin 12 Czym jest badanie genetyczne? Zmodyfikowano na podstawie ulotek opracowanych przez Guy s and St Thomas Hospital w Londynie. Wrzesień 2007 Ta praca została wsparta przez EuroGentest, EU-FP6 supported

Bardziej szczegółowo

Badanie nosicielstwa. Informacje dla pacjentów i rodzin. Illustracje: Rebecca J Kent www.rebeccajkent.com rebecca@rebeccajkent.com

Badanie nosicielstwa. Informacje dla pacjentów i rodzin. Illustracje: Rebecca J Kent www.rebeccajkent.com rebecca@rebeccajkent.com 20 Badanie nosicielstwa Wszystkie nazwiska w tej broszurze zostały zmienione w celu ochrony tożsamości osób udzielających wywiadu. Informacje te zostały opracowane przez The Genetic Interest Group. Tłumaczone

Bardziej szczegółowo

Badanie nosicielstwa. Informacje dla pacjentów i rodzin. Illustracje: Rebecca J Kent www.rebeccajkent.com rebecca@rebeccajkent.com

Badanie nosicielstwa. Informacje dla pacjentów i rodzin. Illustracje: Rebecca J Kent www.rebeccajkent.com rebecca@rebeccajkent.com 18 Badanie nosicielstwa Wszystkie nazwiska w tej broszurze zostały zmienione w celu ochrony tożsamości osób udzielających wywiadu. Informacje te zostały opracowane przez The Genetic Interest Group. Tłumaczone

Bardziej szczegółowo

Informacje dla pacjentów i rodzin

Informacje dla pacjentów i rodzin 12 Amniocenteza Zmodyfikowano na podstawie ulotek stworzonych w szpitalu Guy s and St Thomas Hospital w Londynie; the Royal College of Obstetricians and Gynaecologists www.rcog.org.uk/index.asp?pageid=625

Bardziej szczegółowo

Biopsja kosmówki (CVS)

Biopsja kosmówki (CVS) 12 Biopsja kosmówki (CVS) Zmodyfikowano na podstawie ulotek stworzonych w szpitalu Guy s and St Thomas Hospital w Londynie; the Royal College of Obstetricians and Gynaecologists www.rcog.org.uk/index.asp?pageid=625

Bardziej szczegółowo

Czym jest genetyczne badanie przedobjawowe?

Czym jest genetyczne badanie przedobjawowe? 20 Czym jest genetyczne badanie przedobjawowe? Informacje te zostały opracowane przez The Genetic Interest Group. Tłumaczone z języka angielskiego przez Ewę Piotrowską i Annę Kloskę, Uniwersytet Gdański,

Bardziej szczegółowo

Co dzieje się w laboratorium genetycznym?

Co dzieje się w laboratorium genetycznym? 12 możliwością dostępu policji do ich DNA. Jest to wyjątkowo rzadki problem. Jeśli policja zażąda dostępu do próbki DNA z laboratorium genetycznego (podobnie jak w przypadku wszelkich innych danych medycznych),

Bardziej szczegółowo

INTERPRETACJA WYNIKÓW BADAŃ MOLEKULARNYCH W CHOROBIE HUNTINGTONA

INTERPRETACJA WYNIKÓW BADAŃ MOLEKULARNYCH W CHOROBIE HUNTINGTONA XX Międzynarodowa konferencja Polskie Stowarzyszenie Choroby Huntingtona Warszawa, 17-18- 19 kwietnia 2015 r. Metody badań i leczenie choroby Huntingtona - aktualności INTERPRETACJA WYNIKÓW BADAŃ MOLEKULARNYCH

Bardziej szczegółowo

Badania Przedobjawowe w kierunku Nowotworu

Badania Przedobjawowe w kierunku Nowotworu 16 Badania Przedobjawowe w kierunku Nowotworu Informacje te zostały opracowany przez The Genetic Interest Group. Tłumaczone z języka angielskiego przez Ewę Piotrowską i Annę Kloskę, Uniwersytet Gdański,

Bardziej szczegółowo

Prof.dr hab.med. Anna Latos-

Prof.dr hab.med. Anna Latos- Lp. 1. 2. 3. Nazwa ośrodka Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Wielospecjalistycz nej Przychodni Lekarskiej Fundacji Akademii Medycznej SPSK1 Adres korespondencyj ny Ul. Wielicka 265, 30-663 Kraków Ul. K.

Bardziej szczegółowo

Pamiętając o komplementarności zasad azotowych, dopisz sekwencję nukleotydów brakującej nici DNA. A C C G T G C C A A T C G A...

Pamiętając o komplementarności zasad azotowych, dopisz sekwencję nukleotydów brakującej nici DNA. A C C G T G C C A A T C G A... 1. Zadanie (0 2 p. ) Porównaj mitozę i mejozę, wpisując do tabeli podane określenia oraz cyfry. ta sama co w komórce macierzystej, o połowę mniejsza niż w komórce macierzystej, gamety, komórki budujące

Bardziej szczegółowo

GIMNAZJUM SPRAWDZIANY SUKCES W NAUCE

GIMNAZJUM SPRAWDZIANY SUKCES W NAUCE GIMNAZJUM SPRAWDZIANY BIOLOGIA klasa III SUKCES W NAUCE II GENETYKA CZŁOWIEKA Zadanie 1. Cechy organizmu są warunkowane przez allele dominujące i recesywne. Uzupełnij tabelę, wykorzystując poniższe określenia,

Bardziej szczegółowo

Sekretariat Oddziału Onkologii czynny poniedziałek-piątek tel

Sekretariat Oddziału Onkologii czynny poniedziałek-piątek tel BIAŁYSTOK Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej Uniwersytetu Dziecięcego Szpitala Klinicznego ul. Waszyngtona 17 15-274 Białystok Sekretariat czynny poniedziałek-piątek tel. 85 745 08 46 Telefon do

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko...kl...

Imię i nazwisko...kl... Gimnazjum nr 4 im. Ojca Świętego Jana Pawła II we Wrocławiu SPRAWDZIAN GENETYKA GR. A Imię i nazwisko...kl.... 1. Nauka o regułach i mechanizmach dziedziczenia to: (0-1pkt) a) cytologia b) biochemia c)

Bardziej szczegółowo

MUTACJE GENETYCZNE. Wykonane przez Malwinę Krasnodębską kl III A

MUTACJE GENETYCZNE. Wykonane przez Malwinę Krasnodębską kl III A MUTACJE GENETYCZNE Wykonane przez Malwinę Krasnodębską kl III A Mutacje - rodzaje - opis Mutacje genowe powstają na skutek wymiany wypadnięcia lub dodatnia jednego albo kilku nukleotydów. Zmiany w liczbie

Bardziej szczegółowo

Lista placówek medycznych, do których mogą zgłosić się osoby cierpiące na choroby rzadkie.

Lista placówek medycznych, do których mogą zgłosić się osoby cierpiące na choroby rzadkie. Lista placówek medycznych, do których mogą zgłosić się osoby cierpiące na choroby rzadkie. Lp. Województwo Ośrodki dla dorosłych Ośrodki dla dzieci 1. Dolnośląskie Poradnia Endokrynologiczna przy Klinice

Bardziej szczegółowo

Badania predyspozycji dziedzicznych do nowotworów złośliwych

Badania predyspozycji dziedzicznych do nowotworów złośliwych Badania predyspozycji dziedzicznych do nowotworów złośliwych Onkologiczne Poradnictwo Genetyczne Profilaktyka, diagnostyka i leczenie Postęp, jaki dokonuje się w genetyce, ujawnia coraz większy udział

Bardziej szczegółowo

Genetyka kliniczna - opis przedmiotu

Genetyka kliniczna - opis przedmiotu Genetyka kliniczna - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Genetyka kliniczna Kod przedmiotu 12.9-WL-Lek-GK Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil praktyczny Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Genetyczna "szara strefa" choroby Huntingtona: co to wszystko oznacza? Podstawy Genetyczne

Genetyczna szara strefa choroby Huntingtona: co to wszystko oznacza? Podstawy Genetyczne Wiadomości naukowe o chorobie Huntingtona. Prostym językiem. Napisane przez naukowców. Dla globalnej społeczności HD. Genetyczna "szara strefa" choroby Huntingtona: co to wszystko oznacza? Pośrednie allele

Bardziej szczegółowo

6. Uzupełnij zdanie, wstawiajac w odpowiednie miejsce wyrażenie ujawni się lub nie ujawni się :

6. Uzupełnij zdanie, wstawiajac w odpowiednie miejsce wyrażenie ujawni się lub nie ujawni się : ID Testu: 9S6C1A4 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Allelami nazywamy A. takie same formy jednego genu. B. różne formy różnych genów. C. takie same formy różnych genów. D. różne formy jednego genu.

Bardziej szczegółowo

Informacje o projekcie oraz świadoma zgoda na udział w projekcie ARegPKD.

Informacje o projekcie oraz świadoma zgoda na udział w projekcie ARegPKD. Informacje o projekcie oraz świadoma zgoda na udział w projekcie ARegPKD. Inicjator projektu: Zastępca: Max C. Liebau, MD Markus Feldkötter, MD Department of Pediatrics Department of Pediatrics University

Bardziej szczegółowo

RODZICU DAJ SOBIE INFORMATOR DLA RODZICÓW I DZIECI Z ZABURZENIAMI W ROZWOJU.

RODZICU DAJ SOBIE INFORMATOR DLA RODZICÓW I DZIECI Z ZABURZENIAMI W ROZWOJU. RODZICU DAJ SOBIE POMÓC! INFORMATOR DLA RODZICÓW I DZIECI Z ZABURZENIAMI W ROZWOJU. WSTĘP Współczesna medycyna niesie ze sobą niezwykłe osiągnięcia zmierzające do ratowania przedwcześnie urodzonych noworodków,

Bardziej szczegółowo

Aneks 1. Przydatne adresy i telefony

Aneks 1. Przydatne adresy i telefony Aneks 1. Przydatne adresy i telefony Kliniki i oddziały kardiologiczne dla dzieci Bydgoszcz Wojewódzki Szpital Dziecięcy im. J. Brudzińskiego ul. Chodkiewicza 44; 85-667 Bydgoszcz Oddział Pediatrii i Kardiologii

Bardziej szczegółowo

Zakres świadczeń Nazwa kom. org. Nazwa świadczeniodawcy Adres. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Przychodnia Dąbrowa -Dąbrówka"

Zakres świadczeń Nazwa kom. org. Nazwa świadczeniodawcy Adres. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Przychodnia Dąbrowa -Dąbrówka 22 (58)669 20 18 Poradnia ginekologicznopołożnicza Specjalistyczna Praktyka Położniczo-Ginekologiczna 82-0 NOWY DWÓR GDAŃSKI UL. SIENKIEWICZA 17 (55)246 22 33 PATOLOGII CIĄŻY 80-850 GDAŃSK UL. RAJSKA (58)763

Bardziej szczegółowo

Universitäts-Frauenklinik Essen. Medycyna prenatalna i medycyna płodowa Centrum perinatologiczne I. Stopnia

Universitäts-Frauenklinik Essen. Medycyna prenatalna i medycyna płodowa Centrum perinatologiczne I. Stopnia Universitäts-Frauenklinik Essen Medycyna prenatalna i medycyna płodowa Centrum perinatologiczne I. Stopnia Szanowni Państwo, Drodzy Rodzice, Nasze Centrum medycyny prenatalnej oferuje Państwu pełne spektrum

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Informacja prasowa Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Warszawa, 28 października Chorzy na szpiczaka mnogiego w Polsce oraz ich bliscy mają możliwość uczestniczenia

Bardziej szczegółowo

3 Vilnius University, Faculty of Medicine, Centre of Eye Diseases, Vilnius, Lithuania

3 Vilnius University, Faculty of Medicine, Centre of Eye Diseases, Vilnius, Lithuania Sesja I, Klinika Okulistyki Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa,,,, Katedra Okulistyki, Klinika Okulistyki Katedry Okulistyki; Wydział Lekarski w Katowicach; Śląski Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

STAŻ KIERUNKOWY Z CYTOGENETYKI KLINICZNEJ. L.p. Nazwa jednostki Adres Województwo Liczba miejsc Uwagi Kraków ul.

STAŻ KIERUNKOWY Z CYTOGENETYKI KLINICZNEJ. L.p. Nazwa jednostki Adres Województwo Liczba miejsc Uwagi Kraków ul. Lista ministra właściwego do spraw zdrowia podmiotów uprawnionych do prowadzenia staży kierunkowych w ramach specjalizacji diagnostów laboratoryjnych w dziedzinie: LABORATORYJNA GENETYKA MEDYCZNA (stan

Bardziej szczegółowo

Choroby ultra-rzadkie. Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka

Choroby ultra-rzadkie. Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Choroby ultra-rzadkie Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Definicje, częstość występowania Podstawą definicji chorób rzadkich są dane epidemiologiczne dotyczące występowania choroby w całej populacji

Bardziej szczegółowo

Biopsja kosmówki i Amniopunkcja

Biopsja kosmówki i Amniopunkcja Universitäts-Frauenklinik Essen Biopsja kosmówki i Amniopunkcja Chorionzottenbiospie (Biopsja kosmówki) oraz amniopunkcja (pobranie płynu owodniowego) Odpowiedzi na pytania Biopsja kosmówki Co to jest

Bardziej szczegółowo

(Nie)przychodzi Polka do lekarza

(Nie)przychodzi Polka do lekarza ()przychodzi Polka do lekarza Wyniki badania Kontakt: Aneta Jaworska Tel. +48 +48 (22) 592 63 00 e-mail: aneta.jaworska@grupaiqs.pl Z badania omnibusowego IQS96, przeprowadzonego przez instytut badawczy

Bardziej szczegółowo

Choroby ultra-rzadkie Warszawa, 12 marca Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka

Choroby ultra-rzadkie Warszawa, 12 marca Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Choroby ultra-rzadkie Warszawa, 12 marca 2010 Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Definicje, częstość występowania Podstawą definicji chorób rzadkich są dane epidemiologiczne dotyczące występowania

Bardziej szczegółowo

Ciąża po poronieniu. Jakie badania genetyczne warto zrobić?

Ciąża po poronieniu. Jakie badania genetyczne warto zrobić? Ciąża po poronieniu Jakie badania genetyczne warto zrobić? Po poronieniu nadal masz szansę na urodzenie dziecka. Ważna jest wtedy właściwa diagnostyka, w której dużą rolę odgrywają badania genetyczne.

Bardziej szczegółowo

Jednoznaczne ODPOWIEDZI na ważne pytania

Jednoznaczne ODPOWIEDZI na ważne pytania Jednoznaczne ODPOWIEDZI na ważne pytania TEST PRENATALNY HARMONY to nowy test DNA z krwi matki określający ryzyko zespołu Downa. Test Harmony jest bardziej dokładny niż tradycyjne testy i można go wykonywać

Bardziej szczegółowo

Ginekolodzy onkolodzy z całej Polski debatowali w ŚCO

Ginekolodzy onkolodzy z całej Polski debatowali w ŚCO Ginekolodzy onkolodzy z całej Polski debatowali w ŚCO O tym jak skutecznie leczyć nowotwory ginekologiczne oraz jak planować rodzinę w obliczu choroby nowotworowej rozmawiali ginekolodzy z ośrodków onkologicznych

Bardziej szczegółowo

Zakres świadczeń Nazwa kom. org. Nazwa świadczeniodawcy Adres. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Przychodnia Dąbrowa -Dąbrówka"

Zakres świadczeń Nazwa kom. org. Nazwa świadczeniodawcy Adres. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Przychodnia Dąbrowa -Dąbrówka PROGRAM BADAŃ PRENATALNYCH Niepubliczny Zakład "Przychodnia Dąbrowa -Dąbrówka" 81-589 GDYNIA UL. SOJOWA 22 (58)669 20 18 PROGRAM BADAŃ PRENATALNYCH Poradnia ginekologicznopołożnicza Specjalistyczna Praktyka

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci z Zaburzeniami Genetycznymi Poradnie genetyczne i Poradnictwo Genetyczne w Polsce

Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci z Zaburzeniami Genetycznymi Poradnie genetyczne i Poradnictwo Genetyczne w Polsce Źródło: Wspomaganie rozwoju dzieci z zespołem Downa teoria, praktyka pod redakcją Bogusławy Beaty Kaczmarek ISBN 978-83-7308-835-1 Zakładu Genetyki Klinicznej AM ul. Waszyngtona 17 15-269 Białystok tel.:

Bardziej szczegółowo

Translokacje zrównoważone

Translokacje zrównoważone Translokacje zrównoważone rarechromo.org Czym są translokacje zrównoważone? Nasze ciało zbudowane jest z miliardów komórek. W każdej komórce mamy struktury zwane chromosomami, które zawierają instrukcje

Bardziej szczegółowo

Translokacje zrównoważone

Translokacje zrównoważone Wsparcie oraz informacje Rare Chromosome Disorder Support Group, PO Box 2189, Caterham, Surrey CR3 5GN, UK Tel/Fax: +44(0)1883 330766 info@rarechromo.org I www.rarechromo.org Ten krótki poradnik zawiera

Bardziej szczegółowo

Wyniki konkursu na świadczenia wysokospecjalistyczne finansowane z budżetu państwa w 2005 roku.

Wyniki konkursu na świadczenia wysokospecjalistyczne finansowane z budżetu państwa w 2005 roku. Wyniki konkursu na świadczenia wysokospecjalistyczne finansowane z budżetu państwa w 2005 roku. procedura 11 Immunoablacja w leczeniu aplazji szpiku 1. 3 Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

Lista Ministra Zdrowia jednostek szkolących w dziedzinie: EPIDEMIOLOGIA. (stan na dzień 2.01.2008 r.)

Lista Ministra Zdrowia jednostek szkolących w dziedzinie: EPIDEMIOLOGIA. (stan na dzień 2.01.2008 r.) WYKAZ JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH UPRAWNIONYCH DO PROWADZENIA SPECJALIZACJI W DZIEDZINACH MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W OCHRONIE ZDROWIA (LISTA JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH). 7 EPIDEMIOLOGIA 8-0 Bydgoszcz Epidemiologiczna

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Genetyka Kliniczna. Wydział Lekarsko-Stomatologiczny(WLS)

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Genetyka Kliniczna. Wydział Lekarsko-Stomatologiczny(WLS) S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Genetyka Kliniczna Obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Ranking laboratoriów genetycznych

Ranking laboratoriów genetycznych Ranking laboratoriów genetycznych 2016 Ranking laboratoriów genetycznych Badania genetyczne stają się coraz bardziej powszechnym narzędziem i z roku na rok zwiększa się liczba wykonywanych testów. W dzisiejszych

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla klasy 6 Wychowanie do życia w rodzinie

Scenariusz zajęć dla klasy 6 Wychowanie do życia w rodzinie mgr Jolanta Ignaczak nauczycielka przyrody S.P. nr 8 w Zgierzu Scenariusz zajęć dla klasy 6 Wychowanie do życia w rodzinie TEMAT : Dlaczego rodzi się dziewczynka albo chłopiec? CELE: UCZEŃ: - utrwala sobie

Bardziej szczegółowo

Universitäts-Frauenklinik Essen

Universitäts-Frauenklinik Essen Universitäts-Frauenklinik Essen Badanie przesiewowe w pierwszym trymestrze ciąży Co to jest z badanie przesiewowe w pierwszym trymestrze ciąży? W badaniu przesiewowym w pierwszym trymestrze ciąży okreslane

Bardziej szczegółowo

Informacje na temat badań prenatalnych

Informacje na temat badań prenatalnych Informacje na temat badań prenatalnych PODSTAWOWE INFORMACJE Z ZAKRESU BIOLOGII BIOLOGIA Nasz organizm zbudowany jest z miliardów komórek. W każdej z nich zawarty jest materiał genetyczny, czyli DNA (ang.

Bardziej szczegółowo

Bliskie Spotkanie z Biologią. Genetyka populacji

Bliskie Spotkanie z Biologią. Genetyka populacji Bliskie Spotkanie z Biologią Genetyka populacji Plan wykładu 1) Częstości alleli i genotypów w populacji 2) Prawo Hardy ego-weinberga 3) Dryf genetyczny 4) Efekt założyciela i efekt wąskiego gardła 5)

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Genetyka

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Genetyka S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod AG modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Genetyka Obowiązkowy Nauk

Bardziej szczegółowo

Lista Ministra Zdrowia jednostek szkolących w dziedzinie: EPIDEMIOLOGIA. (stan na dzień 1.10.2007 r.)

Lista Ministra Zdrowia jednostek szkolących w dziedzinie: EPIDEMIOLOGIA. (stan na dzień 1.10.2007 r.) WYKAZ JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH UPRAWNIONYCH DO PROWADZENIA SPECJALIZACJI W DZIEDZINACH MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W OCHRONIE ZDROWIA (LISTA JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH). EPIDEMIOLOGIA 8-0 Bydgoszcz Epidemiologiczna w

Bardziej szczegółowo

Lista Ministra Zdrowia jednostek szkolących w dziedzinie: EPIDEMIOLOGIA. (stan na dzień 1.04.2007 r.) 01-163 Warszawa ul.

Lista Ministra Zdrowia jednostek szkolących w dziedzinie: EPIDEMIOLOGIA. (stan na dzień 1.04.2007 r.) 01-163 Warszawa ul. WYKAZ JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH UPRAWNIONYCH DO PROWADZENIA SPECJALIZACJI W DZIEDZINACH MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W OCHRONIE ZDROWIA (LISTA JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH) EPIDEMIOLOGIA Akademia Medyczna w Lublinie, Zakład

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Pielęgniarstwo. I rok

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Pielęgniarstwo. I rok S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod S-GUZR modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Genetyczne uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 31 lipca 2012 r. Poz. 59

Warszawa, dnia 31 lipca 2012 r. Poz. 59 Warszawa, dnia 31 lipca 2012 r. Poz. 59 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 30 lipca 2012 r. w sprawie wykazu jednostek, którym w 2011 roku przyznano dotacje celowe oraz kwot tych dotacji Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie. Wykaz telefonów. tel. informacja szpitalna: 89 53 86 532

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie. Wykaz telefonów. tel. informacja szpitalna: 89 53 86 532 Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie Wykaz telefonów tel. informacja szpitalna: 89 53 86 532 tel. centrala szpitalna: 89 53 86 356, 89 53 86 598 e-mail: szpital@wss.olsztyn.pl ODDZIAŁY Oddział

Bardziej szczegółowo

Fundacja TAM I Z POWROTEM

Fundacja TAM I Z POWROTEM Fundacja TAM I Z POWROTEM NASZE ZADANIA Wspieranie finansowe polskiej onkologii poprzez rozmaite formy zbiórki pieniędzy i realizacje niezbędnych projektów. Szeroko pojęte działanie informacyjno promocyjne,

Bardziej szczegółowo

Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016. Ćwiczenie nr 1 (06-07.10.

Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016. Ćwiczenie nr 1 (06-07.10. Program ćwiczeń z przedmiotu BIOLOGIA MOLEKULARNA I GENETYKA, część I dla kierunku Lekarskiego, rok I 2015/2016 Ćwiczenie nr 1 (06-07.10.2015) Temat: Wprowadzenie 1. Omówienie regulaminu zajęć Temat: Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Wykaz kursów specjalizacyjnych z chirurgii ogólnej w roku 2003

Wykaz kursów specjalizacyjnych z chirurgii ogólnej w roku 2003 Wykaz kursów specjalizacyjnych z chirurgii ogólnej w roku 2003 Spis kursów specjalizacyjnych w nadchodzącym roku wg. publikacji CMKP Luty Nr kursu: 5-703-2003 Temat kursu: Chirurgia transplantacyjna -podstawowy

Bardziej szczegółowo

CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO

CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO WYKAZ JEDNOSTEK UPRAWNIONYCH DO PROWADZENIA SPECJALIZACJI W DZIEDZINACH MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W OCHRONIE ZDROWIA (LISTA JEDNOSTEK SZKOLĄCYCH) L.p. 1. 3 5 6 7

Bardziej szczegółowo

NIPT Nieinwazyjny Test Prenatalny (ang. Non-Invasive Prenatal Test)

NIPT Nieinwazyjny Test Prenatalny (ang. Non-Invasive Prenatal Test) NIPT Nieinwazyjny Test Prenatalny (ang. Non-Invasive Prenatal Test) Nieinwazyjne badanie krwi kobiety ciężarnej w kierunku wykluczenia najczęstszych trisomii u płodu Cel testu NIPT Celem testu NIPT jest

Bardziej szczegółowo

PLACÓKI W KTÓRYCH MOŻNA BEZPŁATNIE WYKONAĆ DIAGNOZĘ NOZOLOGICZNĄ AUTYZMU - PUBLICZNE I NIEPUBLICZNE POSIADAJĘCE KONTRAKT Z NFZ:

PLACÓKI W KTÓRYCH MOŻNA BEZPŁATNIE WYKONAĆ DIAGNOZĘ NOZOLOGICZNĄ AUTYZMU - PUBLICZNE I NIEPUBLICZNE POSIADAJĘCE KONTRAKT Z NFZ: DIAGNOZA AUTYZMU - nozologiczna (ustalenie rozpoznania w sensie medycznym, występuje lub nie występuje autyzm lub całościowe zaburzenie rozwoju ze spektrum autyzmu, rozpoznanie jednostki chorobowej zgodnie

Bardziej szczegółowo

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ Przewodnik po programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ Lepiej zapobiegać niż leczyć Program profilaktyki chorób układu krążenia Choroby układu krążenia są główną

Bardziej szczegółowo

Acyduria mewalonianowa (gorączka okresowa związana z hipergammaglobulinemią D)

Acyduria mewalonianowa (gorączka okresowa związana z hipergammaglobulinemią D) www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Acyduria mewalonianowa (gorączka okresowa związana z hipergammaglobulinemią D) Wersja 2016 1. CO TO JEST ACYDURIA MEWALONIANOWA 1.1 Co to jest? Acyduria mewalonianowa

Bardziej szczegółowo

STAŻ KIERUNKOWY: CELE I ZADANIA PLACÓWEK PUBLICZNEJ SŁUŻBY KRWI. L.p. Nazwa jednostki Adres Województwo Liczba miejsc Uwagi. ul.ks.

STAŻ KIERUNKOWY: CELE I ZADANIA PLACÓWEK PUBLICZNEJ SŁUŻBY KRWI. L.p. Nazwa jednostki Adres Województwo Liczba miejsc Uwagi. ul.ks. Lista ministra właściwego do spraw zdrowia podmiotów uprawnionych do prowadzenia staży kierunkowych w ramach specjalizacji diagnostów laboratoryjnych w dziedzinie: LABORATORYJNA TRANSFUZJOLOGIA MEDYCZNA

Bardziej szczegółowo

Na własne oczy. Kondycja polskiej okulistyki. działy

Na własne oczy. Kondycja polskiej okulistyki. działy Kondycja polskiej okulistyki Na własne oczy Fot. istockphoto.com Celem opracowania jest przedstawienie stanu finansowania świadczeń okulistycznych w Polsce w latach 2012 2015. Zastosowanie innowacyjnych

Bardziej szczegółowo

Rodzinna gorączka śródziemnomorska

Rodzinna gorączka śródziemnomorska www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Rodzinna gorączka śródziemnomorska Wersja 2016 2. DIAGNOZA I LECZENIE 2.1 Jak diagnozuje się tę chorobę? Zasadniczo stosuje się następujące podejście: Podejrzenie

Bardziej szczegółowo

Lista Ośrodków Audiologicznych w Polsce

Lista Ośrodków Audiologicznych w Polsce L.P. MIASTO PLACÓWKA Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Oddział Otolaryngologii 1 Biała Podlaska ul. Terebelska 57-65, 21-500 Biała Podlaska tel. (0 83) 342-82-11 (sekretariat I), fax. (0 83) 343-42-20,

Bardziej szczegółowo

Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub

Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub Jeżeli chorujesz na wirusowe zapalenie wątroby typu B i jesteś w ciąży, planujesz ciążę, właśnie urodziłaś, albo masz już dzieci, ta ulotka dostarczy

Bardziej szczegółowo

Od rozpoznania do leczenia czyli pacjent w systemie. Aleksandra Rudnicka Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych

Od rozpoznania do leczenia czyli pacjent w systemie. Aleksandra Rudnicka Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych Od rozpoznania do leczenia czyli pacjent w systemie Aleksandra Rudnicka Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych Koalicja to wspólny głos ponad 100 tysięcy pacjentów onkologicznych w Polsce zrzeszonych

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2014 r. (poz. ) Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp.

Bardziej szczegółowo

Składniki jądrowego genomu człowieka

Składniki jądrowego genomu człowieka Składniki jądrowego genomu człowieka Genom człowieka 3 000 Mpz (3x10 9, 100 cm) Geny i sekwencje związane z genami (900 Mpz, 30% g. jądrowego) DNA pozagenowy (2100 Mpz, 70%) DNA kodujący (90 Mpz ~ ok.

Bardziej szczegółowo

Część 46 - Zdrowie, Dział 851 - Ochrona zdrowia Wykaz inwestycji realizowanych w 2008 roku (bez inwestycji wieloletnich) Wartość Kosztorysowa

Część 46 - Zdrowie, Dział 851 - Ochrona zdrowia Wykaz inwestycji realizowanych w 2008 roku (bez inwestycji wieloletnich) Wartość Kosztorysowa Część 46 - Zdrowie, Dział 851 - Ochrona zdrowia Wykaz realizowanych w 2008 roku (bez wieloletnich) Załącznik nr 1 w tys. zł 1 Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu Budowa Obiektu Medyczno- Administracyjnego:

Bardziej szczegółowo

ZAPOBIEGANIE ROZWOJOWI NIEDOWIDZENIA - WCZESNE WYKRYWANIE WAD WZROKU I ZEZA U DZIECI

ZAPOBIEGANIE ROZWOJOWI NIEDOWIDZENIA - WCZESNE WYKRYWANIE WAD WZROKU I ZEZA U DZIECI ZAPOBIEGANIE ROZWOJOWI NIEDOWIDZENIA - WCZESNE WYKRYWANIE WAD WZROKU I ZEZA U DZIECI Celem Programu jest zapobieganie rozwojowi niedowidzenia i poprawa funkcji narządu wzroku u dzieci w wieku 4-5 lat z

Bardziej szczegółowo

Analiza kolejek. Miasto

Analiza kolejek. Miasto Faktyczna Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II Kraków Wideoskopowa ablacja w ciężkim, niepoddającym się leczeniu farmakologicznemu migotaniu przedsionków 6 0 0 Samodzielny Publiczny Centralny

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program badań prenatalnych

Załącznik nr 5 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program badań prenatalnych Program badań prenatalnych 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU BADAŃ PRENATALNYCH, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego W ostatnich latach wzrasta systematycznie średni wiek

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE POPULACJAMI ZWIERZĄT

ZARZĄDZANIE POPULACJAMI ZWIERZĄT ZARZĄDZANIE POPULACJAMI ZWIERZĄT Ćwiczenia 1 mgr Magda Kaczmarek-Okrój magda_kaczmarek_okroj@sggw.pl 1 ZAGADNIENIA struktura genetyczna populacji obliczanie frekwencji genotypów obliczanie frekwencji alleli

Bardziej szczegółowo

Zadania maturalne z biologii - 2

Zadania maturalne z biologii - 2 Koło Biologiczne Liceum Ogólnokształcące nr II w Gliwicach 2015-2016 Zadania maturalne z biologii - 2 Zadania: Zad. 1(M. Borowiecki, J. Błaszczak 3BL) Na podstawie podanych schematów określ sposób w jaki

Bardziej szczegółowo

Pomoc psychologiczna dla weteranów, weteranów poszkodowanych i ich rodzin

Pomoc psychologiczna dla weteranów, weteranów poszkodowanych i ich rodzin Pomoc psychologiczna dla weteranów, weteranów poszkodowanych i ich rodzin Weteran-żołnierz lub weteran poszkodowany-żołnierz oraz najbliżsi członkowie jego rodziny mają prawo poza kolejnością do bezpłatnej

Bardziej szczegółowo

NIFTY TM Nieinwazyjny, Genetyczny Test Prenataly określający ryzyko wystąpienia zespołu Downa, Edwardsa i Patau

NIFTY TM Nieinwazyjny, Genetyczny Test Prenataly określający ryzyko wystąpienia zespołu Downa, Edwardsa i Patau NIFTY TM Nieinwazyjny, Genetyczny Test Prenataly określający ryzyko wystąpienia zespołu Downa, Edwardsa i Patau Nieinwazyjne badania prenatalne, polegające na ocenia parametrów biochemicznych, takie jak

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

SPRZĘT ZAKUPIONY PODCZAS 43. KONKURSU OFERT

SPRZĘT ZAKUPIONY PODCZAS 43. KONKURSU OFERT 2 3 Szpital im. K. Jonschera Uniwerytetu Medycznego Jana Rudników, Oddział Terenowy w Rabce- Samodzielny Publiczny Dziecięcy Szpital SPRZĘT ZAKUPIONY PODCZAS 43. KONKURSU OFERT aparat USG klasy premium

Bardziej szczegółowo

W dniu 09.01.2004 odbyło się posiedzenie grupy ekspertów powołanych przez Zarząd

W dniu 09.01.2004 odbyło się posiedzenie grupy ekspertów powołanych przez Zarząd W dniu 09.01.2004 odbyło się posiedzenie grupy ekspertów powołanych przez Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego wraz z reprezentantami genetyków polskich. W wyniku dwudniowej dyskusji opracowano

Bardziej szczegółowo

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Szkolny Konkurs Wiedzy o AIDS i HIV obejmuje dwa etapy. Etap pierwszy przeprowadzany jest ok. 25 października. Biorą w nim udział trój osobowe

Bardziej szczegółowo

Lista oczekujących na świadczenia wysokospecjalistyczne

Lista oczekujących na świadczenia wysokospecjalistyczne Nazwa Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II 31-202 Kraków Prądnicka 80 7 Kod pocztowy Miasto Ulica Nr procedury Procedura Faktyczna długość oczekiwania (dni) Średnia planowana długość oczekiwania

Bardziej szczegółowo

a) Zapisz genotyp tego mężczyzny... oraz zaznacz poniżej (A, B, C lub D), jaki procent gamet tego mężczyzny będzie miało genotyp ax b.

a) Zapisz genotyp tego mężczyzny... oraz zaznacz poniżej (A, B, C lub D), jaki procent gamet tego mężczyzny będzie miało genotyp ax b. W tomie 2 zbioru zadań z biologii z powodu nieprawidłowego wprowadzenia komendy przenoszenia spójników i przyimków do następnej linii wystąpiła zamiana samotnych dużych liter (A, I, W, U) na małe litery.

Bardziej szczegółowo

Najbardziej Wiarygodny, Nieinwazyjny Test Prenatalny wykonywany w Polsce Test NIFTY : tylko mała próbka krwi ciężarnej

Najbardziej Wiarygodny, Nieinwazyjny Test Prenatalny wykonywany w Polsce Test NIFTY : tylko mała próbka krwi ciężarnej Najbardziej Wiarygodny, Nieinwazyjny Test Prenatalny wykonywany w Polsce Test NIFTY : To nieinwazyjny, genetyczny test prenatalny nowej generacji, który określa ryzyko trisomii chromosomów 21, 18 i 13

Bardziej szczegółowo

STAŻ KIERUNKOWY W ZAKRESIE HIGIENY. L.p. Nazwa jednostki Adres Województwo Liczba miejsc Uwagi 1. ul.kujawska 4. ul.pielęgniarek 6. ul.

STAŻ KIERUNKOWY W ZAKRESIE HIGIENY. L.p. Nazwa jednostki Adres Województwo Liczba miejsc Uwagi 1. ul.kujawska 4. ul.pielęgniarek 6. ul. Lista ministra właściwego do spraw zdrowia podmiotów uprawnionych do prowadzenia staży kierunkowych w ramach specjalizacji diagnostów laboratoryjnych w dziedzinie: MIKROBIOLOGIA MEDYCZNA (stan na dzień

Bardziej szczegółowo

Spersonalizowana medycyna

Spersonalizowana medycyna Spersonalizowana medycyna Kluczowe terminy Genom: pełna informacja genetyczna organizmu zakodowana w DNA, obecna we wszystkich komórkach. DNA: związek chemiczny przenoszący informację genetyczną, złożony

Bardziej szczegółowo

Ruch zwiększa recykling komórkowy Natura i wychowanie

Ruch zwiększa recykling komórkowy Natura i wychowanie Wiadomości naukowe o chorobie Huntingtona. Prostym językiem. Napisane przez naukowców. Dla globalnej społeczności HD. Ruch zwiększa recykling komórkowy Ćwiczenia potęgują recykling komórkowy u myszy. Czy

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Instytut Zdrowia Karta przedmiotu obowiązuje w roku akademickim 2012/201 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo

Projekty indywidualne w ramach Działania 12.1 "Rozwój systemu ratownictwa medycznego"

Projekty indywidualne w ramach Działania 12.1 Rozwój systemu ratownictwa medycznego LISTA PROJEKTÓW INDYWIDUALNYCH REALIZOWANYCH W RAMACH XII PRIORYTETU POIiŚ, KTÓRE OTRZYMAŁY POZYTYWNĄ DECYZJĘ MINISTRA ZDROWIA O PRZYZNANIU DOFINANSOWANIA - stan na 13.05.2011 r. Projekty indywidualne

Bardziej szczegółowo

Hipercholesterolemia rodzinna - co warto wiedzieć

Hipercholesterolemia rodzinna - co warto wiedzieć I Katedra i Klinika Kardiologii Gdański Uniwersytet Medyczny Hipercholesterolemia rodzinna - co warto wiedzieć Dlaczego to takie ważne? Marcin Gruchała Czynniki ryzyka zawału serca 15 152 osób z pierwszym

Bardziej szczegółowo

Zakres świadczeń Nazwa kom. org. Nazwa świadczeniodawcy Adres. Wojewódzkie Centrum Onkologii. Wojewódzkie Centrum Onkologii

Zakres świadczeń Nazwa kom. org. Nazwa świadczeniodawcy Adres. Wojewódzkie Centrum Onkologii. Wojewódzkie Centrum Onkologii ONKOLOGICZNA ONKOLOGICZNA LABORATORYJNEJ (LABORATORIUM) Wojewódzkie Centrum Onkologii Wojewódzkie Centrum Onkologii SZPITAL MORSKI IM.PCK SZPITAL MORSKI IM.PCK Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Przychodnia

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia i ochrona przyrody

Zagrożenia i ochrona przyrody Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Zagrożenia i ochrona przyrody wskazuje zagrożenia atmosfery powstałe w wyniku działalności człowieka, omawia wpływ zanieczyszczeń atmosfery

Bardziej szczegółowo

Życie z Zespołem Miastenicznym Lamberta-Eatona

Życie z Zespołem Miastenicznym Lamberta-Eatona Życie z Zespołem Miastenicznym Lamberta-Eatona Zdiagnozowano u Pani/Pana Zespół Miasteniczny Lamberta- Eatona (LEMS). Ulotka ta zawiera informacje o chorobie, a dedykowana jest dla pacjentów i ich rodzin.

Bardziej szczegółowo

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA Załącznik nr do Zarządzenia nr 17/2004 Prezesa NFZ NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA SZCZEGÓŁOWE MATERIAŁY INFORMACYJNE O PRZEDMIOCIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE ZAWIERANIA UMÓW O UDZIELANIE ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROW0TNEJ

Bardziej szczegółowo

Konspekt do zajęć z przedmiotu Genetyka dla kierunku Położnictwo dr Anna Skorczyk-Werner Katedra i Zakład Genetyki Medycznej

Konspekt do zajęć z przedmiotu Genetyka dla kierunku Położnictwo dr Anna Skorczyk-Werner Katedra i Zakład Genetyki Medycznej Seminarium 1 część 1 Konspekt do zajęć z przedmiotu Genetyka dla kierunku Położnictwo dr Anna Skorczyk-Werner Katedra i Zakład Genetyki Medycznej Genom człowieka Genomem nazywamy całkowitą ilość DNA jaka

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY RAKA JELITA GRUBEGO BYWAJĄ CZĘSTO UKRYTE

WCZESNE OBJAWY RAKA JELITA GRUBEGO BYWAJĄ CZĘSTO UKRYTE WCZESNE OBJAWY RAKA JELITA GRUBEGO BYWAJĄ CZĘSTO UKRYTE SPOŚRÓD CHORYCH NA RAKA JELITA GRUBEGO UDAJE SIĘ POKONAĆ CHOROBĘ POD WARUNKIEM JEJ WCZESNEGO WYKRYCIA. Rak jelita grubego jest trzecim najczęściej

Bardziej szczegółowo