Paryż może poczekać Ulm

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Paryż może poczekać Ulm"

Transkrypt

1 Paryż może poczekać Latem 2017 roku, w drodze do Szwajcarii, zatrzymałam się na jeden dzień w niemieckim mieście Ulm, które od dawna chciałam zobaczyć. Słyszałam jedynie, że główny kościół tego miasta ma najwyższą wieżę kościelną na świecie i wiedziałam o jego urokliwym położeniu w południowych Niemczech nad Dunajem. Miasto zachwyciło mnie swoją niezwykłością i mnóstwem niespodziewanych atrakcji i ciekawostek. 1. Ulm składa się z dwóch części: starej części, pochodzącej z XII wieku oraz nowej, zwanej Neu-Ulm i założonej na początku XIX wieku. Ciekawostką jest, że ta aglomeracja miejska ze wspólną komunikacją i infrastrukturą, której liczba mieszkańców wynosi niewiele ponad 190 tysięcy, należy formalnie do dwóch różnych krajów związkowych - Ulm leży na lewym brzegu Dunaju i należy do Badenii-Wirtembergii, a Neu-Ulm, położony na prawym brzegu rzeki, należy do Bawarii. Most przez Dunaj łączy/dzieli obie części miasta. 2. Ciekawa jest również historia tego miasta. Dowiedziałam się, że właśnie Ulm jest kolebką niemieckiej demokracji. W tym mieście w 1397 roku została podpisana pierwsza konstytucja miejska w Niemczech, tzw. Wielki List Przysięgi (Groβer Schwörbrief). Na podstawie tego dokumentu od siedmiu wieków co roku władze miasta rozliczają się ze swojej działalności przed mieszkańcami. Odbywa się to w przedostatni poniedziałek lipca, Schwörmontag, który jest świętem, kiedy burmistrz miasta Ulm z balkonu Domu Przysięgi (Schwörhaus) składa mieszkańcom zgromadzonym na placu sprawozdanie z działalności, potwierdzając przysięgą, że zawsze będzie działał zgodnie z prawem i interesami miasta oraz równo traktował mieszkańców, niezależnie od ich statusu społecznego i sytuacji majątkowej. Turyści odwiedzający Ulm w okresie święta miasta mogą po południu podziwiać na wodach Dunaju słynny festiwal "Nabada".

2 3. Atrakcje turystyczne 3.1. Miasto kościołów Ulm można nazwać miastem kościołów i różnych religii. Nad miastem wznosi się znana gotycka katedra Ulmer Münster z najwyższą wieżą kościelną świata, liczącą trochę ponad 161,5 m i nazywaną żartobliwie przez mieszkańców palec boży. Budowę tej ogromnej katolickiej świątyni, mogącej pomieścić osób, podjęto w drugiej połowie XIV wieku wyłącznie za własne pieniądze miasta. Budowa świątyni trwała kilka stuleci i zakończyła się podwyższeniem wieży do rekordowych 161,5 metrów w 1890 roku. Przy dobrej pogodzie z wieży kościelnej można zobaczyć Jezioro Bodeńskie i Szwajcarskie Alpy. Od XVI wieku jest to kościół luterański. W Ulmie warto też zobaczyć katolicki kościół St. Georgskirche, ewangelicki kościół Pauluskirche, zabytkowy kościół protestancki Trójcy Świętej (Dreifaltigkeitskirche) oraz nowoczesną synagogę zbudowaną na początku 21 wieku.

3 3.2. Miasto z duchem średniowiecza W Ulmie, pomimo totalnego zniszczenia prawie całego miasta pod koniec Drugiej Wojny Światowej, ocalała katedra oraz średniowieczna dzielnica rybaków i garbarzy (Fischer- und Gerberviertel). W tej dzielnicy można poczuć ducha średniowiecza, spacerując urokliwymi uliczkami i zaułkami, oglądając domy zbudowane wiele set lat temu (najstarszy budynek miasta pochodzi z końca XII wieku), w których teraz znajdują się restauracje, kawiarnie, sklepiki, galerie lub małe hoteliki. Każdy budynek to zabytek. Bardzo popularną atrakcją turystyczną jest jedna z wież, będących pozostałością po starych fortyfikacjach miejskich - Wieża Rzeźników (Metzgerturm), wybudowana w pierwszej połowie XIV wieku. Mieszkańcy nazywają tę wieżę Krzywą Wieżą, ponieważ odchylenie od pionu tej wieży o wysokości ponad 36 metrów wynosi 3,3 stopnia. Nie taka duża, nie taka piękna i nie taka krzywa jak w Pizie, ale też robi wrażenie.

4 Zachwyca swoją pięknością i okazałością miejski ratusz z 1419 roku, na którym sto lat później umieszczono bogato zdobiony zegar astronomiczny. Większa część średniowiecznej dzielnicy jest zbudowana nad wodą u ujścia do Dunaju rzeki Blau (Kleine Blau i Große Blau), więc jest tu dużo kanałów, strumieni, urokliwych mostów, kładek i małych młynów.

5 W niektórych zakątkach tego staromiejskiego zespołu architektonicznego można poczuć się jak w Amsterdamie Mur miejski (Ulmer Stadtmauer) Stare miasto otacza obronny mur miejski z XII wieku, który otacza starówkę i częściowo przebiega równolegle do brzegu Dunaju. Jest ulubioną promenadą mieszkańców i turystów. Kojarzy się z miniaturowym Murem Chińskim, z którego z jednej strony otwiera się widok na miasto z górującą nad nim katedrą, a z drugiej strony panorama Dunaju.

6 3.4. Hotel z Księgi Rekordów Guinnesa W średniowiecznej dzielnicy znajduje się dziwny hotel, który został uznany za najbardziej krzywy hotel świata i wpisany do Księgi Rekordów Guinnessa. Krzywizna tego budynku wynosząca około 10 stopni jest spowodowana grząskim gruntem, na którym jest posadowiony oraz nierównomiernym osiadaniem fundamentów Miasto XXI wieku Oprócz troskliwej pielęgnacji średniowiecznej starówki w Ulmie na początku XXI wieku zostało zbudowano tak zwane Nowe Centrum (Neue Mitte Ulm). Było to możliwe dzięki wizjonerskiej koncepcji urbanistycznej oraz udziału w realizacji tego projektu sławnych niemieckich i zagranicznych architektów - niemieckich architektów Wolframa Wöhra, Gottfrieda Böhma i Stephana Braunfelsa oraz nowojorskiego architekta Richarda Meiera.

7 Teraz miasto demonstruje niezwykłe rozwiązania planowania przestrzennego i architektonicznego. Pomiędzy katedrą z XIV wieku i ratuszem z początku XV wieku znajdują się absolutnie nowatorskie budynki, zadziwiające swoją nowoczesnością: np. Dom Miejski (Stadthaus, architekt Richard Meier), w którym znajduje się centrum kultury i sztuki; galeria sztuki Kunsthalle Weishaupt (projekt Wolframa Wöhra), Biblioteka Miejska w kształcie szklanej piramidy autorstwa Gottfrieda Böhma; Dom Zmysłów ( Haus der Sinne ) oraz budynek kasy oszczędnościowej zaprojektowane przez Stephana Braunfelsa wszystkie te dzieła nowoczesnej, czasami futurystycznej architektury z betonu, szkła i metalu zyskały międzynarodowe uznanie specjalistów.

8 Ten kompromis architektoniczny, ten kontrast starożytności i nowoczesności miasta może podobać się lub nie, ale na pewno nie pozostawia obojętnym i budzi emocje.

9 3.6. Miasto fontann W Ulmie jest dużo fontann różnej wielkości i w różnych stylach. Nadają miastu szyku, umilają zwiedzanie i odpoczynek, szczególnie latem. Najbardziej znane to Fontanna Delfina przy katedrze (Delphinbrunnen), Fontanna Fischkasten / Syrlinbrunnen, Löwenbrunnen, Fontanna Św. Jerzego i wiele innych Wróbel symbolem miasta Podczas spaceru po mieście rzuca się w oczy, że mieszkańcy Ulmu bardzo lubią ptaki, w pierwszej kolejności wróbla. Figurki wróbli różnej wielkości, wykonane z różnych materiałów można zobaczyć na fasadach domów, na plakatach reklamowych sklepów lub zakładów usługowych, na ziemi i na wodzie, na samochodach i nawet na placu za katedrą. Legenda mówi, że podczas budowy katedry ten mały ptak pomógł mieszkańcom rozwiązać bardzo poważny problem budowlany. Wdzięczni obywatele zrobili wróbla symbolem miasta (Ulmer Spatz) i umieścili jego figurkę na dachu katedry. Ale z biegiem czasu wróbelek się rozmnożył i mieszka teraz, samotnie lub z całą rodziną, w różnych, często niespodziewanych zakątkach Ulmu.

10

11 3.8. Miasto teatrów Zadziwia też liczba teatrów w tak niewielkim mieście. Teatr Miejski (Stadttheater) założony w 1641 roku jest najstarszym teatrem miejskim w Niemczech. Jest połączony z teatrem muzycznym i baletem oraz współpracuje z filharmonią miejską, udostępniając powierzchnię na koncerty symfoniczne. W Ulmie działa również prywatny teatr o bardzo ciekawej nazwie - Teatr Kieszonkowy (Theater in der Westentasche), jeden z najbardziej renomowanych, innowacyjnych międzynarodowych prywatnych teatrów w Niemczech oraz teatr lalek dla dzieci. Ulm jako miasto wielokulturowe ma Teatr Ulüm, który jest jedynym profesjonalnym, tureckojęzycznym teatrem w południowych Niemczech. 4. Miasto nauki i przemysłu Ulm jest uniwersyteckim miastem z doskonałymi osiągnięciami naukowymi. Uniwersytet w Ulm został otwarty w 1967 roku, a 15 lat później, w 1982 roku rozpoczęła swoją działalność klinika uniwersytecka. W Ulmie pracuje kilka placówek naukowych i naukowo-badawczych, które zajmują się np. badaniami w zakresie zastosowania techniki laserowej w medycynie, technologii testów diabetologicznych, dynamicznej kontroli wytrzymałości materiałów, nowoczesnych technologii przemysłowych, wykorzystania energii słonecznej, informatyki itp. Jednym z nich jest centrum badawcze Daimlera-Benza. Miasto od wieków efektywnie wykorzystuje osiągnięcia naukowe i transferuje je do przemysłu. Właśnie w Ulmie w 1838 roku zbudowano pierwszy w Niemczech zakład produkcji cementu i podjęto na skalę przemysłową produkcję cementu. W Ulmie w 1911 roku pojawiły się pierwsze publiczne linie autobusowe w Niemczech. 5. Sławni mieszkańcy miasta W Ulmie na początku XVII wieku mieszkał i pracował wybitny niemiecki matematyk, fizyk i astronom, odkrywca m.in. trzech reguł (prawa Keplera), jakimi rządzą się ruchy planet Układu Słonecznego. Właśnie w Ulmie, w 1627 roku Johannes Kepler opracował sławne Tabulae Rudolfinae - Tablice rudolfińskie. Ulm jest miastem rodzinnym Alberta Einsteina. Jeden z najwybitniejszych fizyków świata, przyszły noblista urodził się tu w 1879 roku. W Ulmie jest wiele miejsc, upamiętniających sławnego ulmianina. Np. studnia - pomnik uczonego z przyczepioną jak gdyby głową wielkiego Szwaba, jak sam się określał.

12 W tym mieście urodził się w 1824 roku Conrad Dietrich Magirus nazywany ojcem współczesnego pożarnictwa. W Ulmie w XX wieku mieszkał i pracował Otto Kässbohrer, przemysłowiec, twórca znanej marki luksusowych autobusów Setra. Związki z miastem mieli także chemik i technolog Carl Bosch oraz konstruktor i przemysłowiec, twórca benzynowego silnika spalinowego Gottlieb Daimler. Robert Bosch, jeden z największych przedsiębiorców niemieckich pierwszej połowy XX wieku również mieszkał w Ulmie. Fundacja im. Roberta Boscha, założona w 1964 roku i znajdująca się w Stuttgarcie, jest drugą co do wielkości fundacją przemysłową, która wspiera naukę, medycynę, kulturę, oświatę wiele innych dziedzin życia społecznego, np. Fundacja od ponad 40 lat wspiera polsko-niemiecką współpracę. W Ulmie znajduje się szkoła imienia Roberta Boscha. 6. Miasto przyjazne dla turystów Ulm może zadowolić różne kategorie turystów, ponieważ posiada bogatą infrastrukturę turystyczną. Jest tu wiele hoteli różnej klasy, restauracji ze smaczną regionalną szwabską oraz międzynarodową kuchnią. Na każdym kroku, szczególnie w centrum, znajdują się ogródki piwne z niemieckim piwem, które nie wymaga dodatkowej reklamy, urokliwe kawiarnie, cukiernie i sklepy. Miłośnikom przyrody Ulm oferuje np. zabytkowy ogród z XVII wieku autorstwa Josepha Furttenbacha (Furttenbachgarten), akwarium i dom tropikalny z licznymi okazami flory i fauny. W okolicach miasta znajduje się Jura Szwabska - Rezerwat Biosfery UNESCO z oazami przyrody i atrakcjami geologicznymi, licznymi klasztorami, kościołami, zamkami i pałacami. Tych, kto lubi sztukę i historię, miasto zaprasza do nowoczesnych galerii i tradycyjnych muzeów, gdzie można obejrzeć stare rzeźby i obrazy, ekspozycje regionalne, a także interesującą kolekcję najważniejszych dzieł powojennej sztuki europejskiej i amerykańskiej lub dzieła Kandinsky eqo, Klee, Legera, Picassa i innych. W Ulmie znajduje się sławne muzeum chleba i piekarstwa - Museum der Brotkultur. Jest to pierwsze w Niemczech muzeum poświęcone tematyce chleba otwarte w 1955 roku z inicjatywy przedsiębiorcy Willy`ego Eiselena. Dla osób wysportowanych i aktywnych w Ulmie i okolicach jest mnóstwo ścieżek rowerowych i spacerowych. Jedną z najbardziej atrakcyjnych jest przepiękna trasa nad Dunajem, pozwalająca nie tylko relaksować się, ale także podziwiać panoramę obu stron miasta. Można również popływać łodzią lub kajakiem po Dunaju albo jego dopływach Blau i Iller, a nawet polatać balonem.

13 7. Podsumowanie Wracając późnym wieczorem do hotelu miałam wrażenie, że w ciągu jednego dnia spędzonego w Ulmie poczułam atmosferę Amsterdamu i Wenecji, przeszłam się kawałkiem Muru Chińskiego, widziałam katedrę z najwyższą wieżą kościelną świata, hotel wpisany do Księgi Rekordów Guinnessa oraz krzywą wieżę, spacerowałam po niezwykłym parku znajdującym się na terenie starego cmentarza. I nagle zobaczyłam na wystawie w kinie plakat reklamowy filmu Paryż może poczekać. I pomyślałam, że to bardzo symboliczne i trafne podsumowanie mojego pobytu w tym niezwykłym mieście, gdzie średniowiecze współistnieje z modernizmem urbanistycznym, gdzie tolerancyjni mieszkańcy są dumni ze swojej historii i swoich sławnych mieszkańców,

14 kochają teatr i sport. Żałowałam, że moja znajomość z tym miastem - miastem rekordów, pionierów i niezwykłej atmosfery - była tak krótka i powierzchowna. Zapraszam do Ulmu, na jeden dzień lub na dłużej, a Paryż może poczekać! PS Poniżej znajdują się linki do materiałów, z których korzystałam, aby uzupełnić informacje o tym, co zobaczyłam i czego nie zdążyłam zobaczyć podczas swojego pobytu w Ulmie: Autor tekstu oraz większości zdjęć Irina Modrzycka