Best for Biodiversity

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Best for Biodiversity"

Transkrypt

1 W tym miejscu realizowany jest projekt LIFE + Ochrona różnorodności biologicznej na obszarach leśnych, w tym w ramach sieci Natura 2000 promocja najlepszych praktyk Best for Biodiversity

2 NAJLEPSZE PRAKTYKI W ZAKRESIE OCHRONY WILKA Metody monitoringu populacji wilka

3 Wykładowcy Dr Sabina Pierużek-Nowak Prezes Zarządu Stowarzyszenia dla Natury Wilk Członkini Large Carnivore Initiative for Europe, Państwowej Rady Ochrony Przyrody i Kolegium Lasów Państwowych Dr inż. Robert W. Mysłajek Adiunkt w Instytucie Genetyki i Biotechnologii na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego Wiceprezes Zarządu Stowarzyszenia dla Natury Wilk Członek Rady Naukowo-Społecznej LKP Lasy Beskidu Śląskiego Copyrights by authors, 2014

4 Monitoring a inwentaryzacja Inwentaryzacja jednorazowe zebranie danych w terenie o występowaniu gatunku i jego liczebności w danym roku Monitoring gatunku działanie wieloletnie w oparciu o dane zebrane tą samą metodą w trakcie kolejnych inwentaryzacji, pozwala na ocenę procesów zachodzących w populacji (wzrost lub spadek liczebności gatunku, zasięgu występowania, zagęszczeń, itp.), zdefiniowanie zagrożeń i metod zapobiegania

5 Metody zbierania danych o wilkach Tropienia Fot. R. Mysłajek

6 Tropy wilków w obrębie terytorium watahy Grupa 6 wilków Powierzchnia terytorium: 225 km 2 Średnia długość dobowej wędrówki wilków to 23 km (Jędrzejewski i in. 2002)

7 Tropy wilków w obrębie terytorium watahy 1 dzień po opadzie śniegu 23 km tropów 6 wilków

8 Tropy wilków w obrębie terytorium watahy 2 dzień po opadzie śniegu 46 km tropów 12

9 Tropy wilków w obrębie terytorium watahy 3 dzień po opadzie śniegu 69 km tropów 18 18

10 Tropy wilków w obrębie terytorium watahy 4 dzień po opadzie śniegu 92 km tropów

11 Tropy wilków w obrębie terytorium watahy 6 5 dzień po opadzie śniegu Każdy kolor przejścia grupy wilków jednym dniu km tropów 12 24

12 Trop dorosłego wilka (przednia łapa) na śniegu Długość (z pazurami) cm, szerokość 8-10 cm Tropy szczeniąt w zimie nie są mniejsze niż 10 cm (dł.) x 7 cm (szer.) Sabina Nowak Sabina Nowak

13 Różnice w wielkości tropów Tylna łapa Łapa przednia: dłuższa (0,5-1 cm) szersza (0,5 1 cm) tylna poduszka (piętkowa) o sercowatej podstawie Przednia łapa Łapa tylna: mniejsza węższa tylna poduszka zaokrąglona u podstawy Sabina Nowak

14 Trop dużego psa Zwykle jest szerszy i mniej regularny niż trop wilka. Pazury są słabiej odbite. Sabina Nowak Ważne: malamut, husky, owczarek niemiecki i podhalański oraz duże mieszańce mogą pozostawiać tropy bardzo podobne do wilków

15 Porównanie tropów dorosłego wilka i psa Wilk Pies Sabina Nowak Sabina Nowak

16 Ciąg tropów pojedynczego wilka odległość cm Robert W. Mysłajek Sabina Nowak

17 Sabina Nowak Nieliniowy ciąg tropów wilka (kłus)

18 Nieliniowy ciąg tropów wilka (kłus) Tylna łapa Kolejność odbić łap wilka w kłusie: z przodu - łapa tylna z tyłu - łapa przednia Przednia łapa Sabina Nowak

19 Typowe nieregularne tropy psa Robert W. Mysłajek Sabina Nowak

20 Tropy grupy wilków na śniegu 2 wilki 3 wilki 5 wilków

21 Tropy grupy wilków w głębszym śniegu Patrycja Tomczak

22 Tropienia wilków na piasku lub błocie

23 Trop dorosłego wilka na piasku (przednia łapa) długość cm szerokość 8-10 cm Sabina Nowak Sabina Nowak

24 Porównanie tropów dorosłego wilka i dużego psa Wilk Pies Sabina Nowak Sabina Nowak

25 Trop wilka (sznurowanie)

26 Nieliniowy ciąg tropów pojedynczego wilka (kłus) Robert W. Mysłajek Sabina Nowak

27 Tropy samicy i szczeniaka (sierpień)

28 Tropom psa często towarzyszą tropy człowieka Sabina Nowak

29 Tropy grupy wilków na piasku

30 Pomiary tropów wilków Długość i szerokość pojedynczego tropu Odległość pomiędzy tyłami dwóch kolejnych tropów

31 Sposób dokumentowania tropów Sabina Nowak Należy położyć wzdłuż tropów miarkę, by po powiększeniu zdjęcia widoczna była wielkość tropu i odległość między tropami

32 Znakowanie i inne ślady

33 Znakowanie moczem przez samca

34 Znakowanie moczem przez samca

35 Drapanie

36 Znakowanie moczem przez samicę Podczas rui ( połowa lutego) pojawia się w moczu samicy krew

37 Znakowanie moczem przez samicę Podczas rui ( połowa lutego) pojawia się w moczu samicy krew krople krwi na tropach samicy

38 Ruja - liczne miejsca kopulacji

39 Miejsca odpoczynku

40 Odchody wilków

41 Odchody wilków

42 Lokalizacja odchodów

43 Sposób dokumentowania odchodów

44 Pozostałości ofiar wilków

45 Świeża ofiara wilków (jeleń)

46 Stara ofiara wilków (jeleń)

47 Świeża ofiara wilków (sarna)

48 Nory wilków

49 Nory wilków

50 Nory wilków

51 Nory wilków

52 Wnętrze wilczej nory

53 Rejestracja i weryfikacja informacji o obserwacjach bezpośrednich wilków

54 Rejestracja informacji o śmiertelności wilków

55 Inne metody monitoringu i badań foto- i wideopułapki Fot. R. Mysłajek

56 Fotopułapki Fot. S. Nowak & R. Mysłajek, Z. Skibiński, S. Mendel

57 Telemetria Fot. J. Kusak

58 Telemetria Zastosowanie organizacja przestrzenna aktywność dyspersja drapieżnictwo Fot. J. Kusak

59 1. Radiotelemetria Fot. S. Nowak

60 2. Telemetria satelitarna

61 3. Telemetria GPS GSM

62 3. Telemetria GPS GSM Wędrówka wilka Alana przez Polskę, Białoruś i Litwę, kwiecień - wrzesień 2009 r. ponad 1400 km Projekt Federalnej Agencji Ochrony Środowiska Niemiec BfN Prowadzą: Gesa Kluth Ilka Reinhardt

63 Fot. R. Mysłajek Metody molekularne

64 liczebności populacji dyspersja różnorodność genetyczna pokrewieństwo Metody molekularne Zastosowanie rozrodczość i śmiertelność Fot. R. Mysłajek

65 Metody molekularne Możliwość wykorzystania różnorodnych źródeł DNA inwazyjne: tkanki, krew nieinwazyjne: odchody, mocz, sierść, krew z rui Fot. S. Nowak & R. Mysłajek

66 Struktura genetyczna populacji wilka w Polsce w oparciu o frekwencję haplotypów mtdna Czarnomska i in. 2013

67 Rozkład przestrzenny filogenetycznych haplotypów mtdna europejskich wilków Pilot i in. 2009

68 Systemy informacji przestrzennej (GIS) Fot. R. Mysłajek

69 Bazy danych

70 Analiza GIS danych z monitoringu

71 Rozmieszczenie watah wilków w Polsce w 2000/2001 według Inwentaryzacji wilka i rysia w Polsce Liczba watah: 33 2? 2? ? 3? ? 4? ? 33 2? Liczba wilków: (~570) ? 3? (~120) Zagęszczenie wilków: osobników na 100 km W. Jędrzejewski, S. Nowak, K. Schmidt, B. Jędrzejewska, ? ? Średnia wielkość watah: lasy watahy wilków 4,5 osobnika (zakres 2-10)

72 Wyniki inwentaryzacji wilka i rysia Rozmieszczenie i liczebność populacji wilka w sezonie 2003/2004 Rozmieszczenie i liczebność populacji wilka w sezonie 2006/2007 Instytut Biologii Ssaków PAN i Stowarzyszenie dla Natury Wilk

Best for Biodiversity

Best for Biodiversity W tym miejscu realizowany jest projekt LIFE + Ochrona różnorodności biologicznej na obszarach leśnych, w tym w ramach sieci Natura 2000 promocja najlepszych praktyk Best for Biodiversity NAJLEPSZE PRAKTYKI

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja i monitoring populacji wilka w województwie zachodnio-pomorskim. Borowik T., Jędrzejewski W., Nowak S.

Inwentaryzacja i monitoring populacji wilka w województwie zachodnio-pomorskim. Borowik T., Jędrzejewski W., Nowak S. Inwentaryzacja i monitoring populacji wilka w województwie zachodnio-pomorskim Borowik T., Jędrzejewski W., Nowak S. Terytoria wilczych watah w Puszczy Białowieskiej (jesień-zima 1997/98) Rozmieszczenie

Bardziej szczegółowo

Best for Biodiversity

Best for Biodiversity W tym miejscu realizowany jest projekt LIFE + Ochrona różnorodności biologicznej na obszarach leśnych, w tym w ramach sieci Natura 2000 promocja najlepszych praktyk Best for Biodiversity NAJLEPSZE PRAKTYKI

Bardziej szczegółowo

Potrzeba prowadzenia monitoringu przejść dla zwierząt

Potrzeba prowadzenia monitoringu przejść dla zwierząt Seminarium "Zrównoważony rozwój infrastruktury transportowej w północno-wschodniej Polsce" Białowieża, 3 grudnia 2010 roku Stowarzyszenie dla Natury Wilk Seminarium realizowane w ramach projektu Potencjał

Bardziej szczegółowo

Wilk - opis. rolę w komunikacji i utrzymaniu. 1/3 długości ciała (pełni istotną. puszysty ogon stanowi prawie

Wilk - opis. rolę w komunikacji i utrzymaniu. 1/3 długości ciała (pełni istotną. puszysty ogon stanowi prawie ubarwienie bardzo zróżnicowane od białego, przez żółto-pomarańczowe, brązowe, szare do czarnego puszysty ogon stanowi prawie 1/3 długości ciała (pełni istotną rolę w komunikacji i utrzymaniu równowagi)

Bardziej szczegółowo

Monitoring ssaków kopytnych oraz drapieżników w Bieszczadzkim Parku Narodowym i otulinie

Monitoring ssaków kopytnych oraz drapieżników w Bieszczadzkim Parku Narodowym i otulinie Monitoring ssaków kopytnych oraz drapieżników w Bieszczadzkim Parku Narodowym i otulinie Ustrzyki Górne, 23.01.2015 Przedmioty monitoringu Kopytne baza żerowa drapieżników: Drapieżniki: - żubr - jeleń

Bardziej szczegółowo

Wilk w Polsce ekologia, zagrożenia, działania ochronne

Wilk w Polsce ekologia, zagrożenia, działania ochronne Wilk w Polsce ekologia, zagrożenia, działania ochronne Sabina Nowak i Robert W. Mysłajek Stowarzyszenie dla Natury Wilk Fot. W. Bena STATUS PRAWNY Od 1998 r. wilk jest gatunkiem ściśle chronionym w całej

Bardziej szczegółowo

Dyspersja wybranych gatunków dużych ssaków RYŚ, WILK i ŁOŚ uwarunkowania środowiskowe i behawioralne

Dyspersja wybranych gatunków dużych ssaków RYŚ, WILK i ŁOŚ uwarunkowania środowiskowe i behawioralne Dyspersja wybranych gatunków dużych ssaków RYŚ, WILK i ŁOŚ uwarunkowania środowiskowe i behawioralne mgr MARCIN GÓRNY 1, mgr WOJCIECH LEWANDOWSKI 2, dr hab. RAFAŁ KOWALCZYK 1 1 INSTYTUT BIOLOGII SSAKÓW

Bardziej szczegółowo

Znaczenie monitoringu populacji ssaków kopytnych w ochronie dużych drapieżników

Znaczenie monitoringu populacji ssaków kopytnych w ochronie dużych drapieżników Znaczenie monitoringu populacji ssaków kopytnych w ochronie dużych drapieżników Krzysztof Schmidt Instytut Biologii Ssaków PAN, Białowieża Duże ssaki drapieżne występujące w Polsce Fot. H. Schmidt Fot.

Bardziej szczegółowo

Najlepsze praktyki w zakresie ochrony wilka, niedźwiedzia i rysia

Najlepsze praktyki w zakresie ochrony wilka, niedźwiedzia i rysia Najlepsze praktyki w zakresie ochrony wilka, niedźwiedzia i rysia Prowadzący dr inż. Tomasz Kałamarz Hoczew 17-18.10.2013 r. Wilk (Canis lupus L. 1758) Fot. E. Marszałek Portret bohatera SGGW w Warszawie;

Bardziej szczegółowo

Monitoring przejść dla zwierząt

Monitoring przejść dla zwierząt Monitoring przejść dla zwierząt Rafał T. Kurek Zakres, metodyka oraz harmonogram realizacji 2 Podstawy prawne W obowiązującym prawie krajowym a także europejskim, brak szczegółowych zapisów odnoszących

Bardziej szczegółowo

Wilk w Polsce: sytuacja gatunku i strategia ochrony

Wilk w Polsce: sytuacja gatunku i strategia ochrony Wilk w Polsce: sytuacja gatunku i strategia ochrony Henryk Okarma Instytut Ochrony Przyrody PAN fot. Andrzej Adamczewski Status prawny gatunku Dyrektywa Siedliskowa 1. Wilk znajduje się w załączniku II

Bardziej szczegółowo

Najlepsze praktyki w zakresie ochrony wilka, niedźwiedzia i rysia

Najlepsze praktyki w zakresie ochrony wilka, niedźwiedzia i rysia Najlepsze praktyki w zakresie ochrony wilka, niedźwiedzia i rysia Prowadzący dr inż. Tomasz Kałamarz Hoczew 17-18.10.2013 r. Ryś (Felis lynx L. 1758) Fot. R. Maczyszyn Ryś jest gatunkiem, który stanowi

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja wilków i rysi w nadleśnictwach i parkach narodowych Polski

Inwentaryzacja wilków i rysi w nadleśnictwach i parkach narodowych Polski Inwentaryzacja wilków i rysi w nadleśnictwach i parkach narodowych Polski Projekt koordynowany przez: Zakład Badania Ssaków PAN, 17-230 Białowieża, ul. Waszkiewicza 1c; prof. dr hab. Włodzimierz Jędrzejewski,

Bardziej szczegółowo

Seminarium Planowanie przestrzenne a ochrona ciągłości ekologicznej w północno-wschodniej Polsce" Białowieża, 7-8 kwietnia 2011 roku

Seminarium Planowanie przestrzenne a ochrona ciągłości ekologicznej w północno-wschodniej Polsce Białowieża, 7-8 kwietnia 2011 roku Seminarium Planowanie przestrzenne a ochrona ciągłości ekologicznej w północno-wschodniej Polsce" Białowieża, 7-8 kwietnia 2011 roku wpływ inwestycji na duże ssaki drapieżne Robert Mysłajek Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Stan populacji wilka (Canis lupus) w Polsce

Stan populacji wilka (Canis lupus) w Polsce Pilotażowy monitoring wilka i rysia w Polsce realizowany w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Stan populacji wilka (Canis lupus) w Polsce Roman Gula Katarzyna Bojarska Jörn Theuerkauf Wiesław Król

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie. z inwentaryzacji wilków i rysi w Puszczy Piskiej i Lasach Napiwodzko-Ramuckich. Sporządził: Gełdon Adam Nadleśnictwo Spychowo

Sprawozdanie. z inwentaryzacji wilków i rysi w Puszczy Piskiej i Lasach Napiwodzko-Ramuckich. Sporządził: Gełdon Adam Nadleśnictwo Spychowo Sprawozdanie z inwentaryzacji wilków i rysi w Puszczy Piskiej i Lasach Napiwodzko-Ramuckich Sporządził: Gełdon Adam Nadleśnictwo Spychowo Spychowo 2011 Sprawozdanie przygotowane przez Lasy Państwowe w

Bardziej szczegółowo

Wilk podstawy biologii i problemy ochrony

Wilk podstawy biologii i problemy ochrony Wilk podstawy biologii i problemy ochrony fot. Rafał Gawełda Henryk Okarma Instytut Ochrony Przyrody PAN Występowanie: Populacje europejskie: - Europa północno-wschodnia??? - Karpaty 3 500 - G. Dynarskie-Pindos

Bardziej szczegółowo

Best for Biodiversity

Best for Biodiversity W tym miejscu realizowany jest projekt LIFE + Ochrona różnorodności biologicznej na obszarach leśnych, w tym w ramach sieci Natura 2000 promocja najlepszych praktyk Best for Biodiversity Badania genetyczne

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z INWENTARYZACJI DUŻYCH DRAPIEŻNIKÓW W SEZONIE 2014/2015

SPRAWOZDANIE Z INWENTARYZACJI DUŻYCH DRAPIEŻNIKÓW W SEZONIE 2014/2015 Adam Gełdon Nadleśnictwo Spychowo Sabina Pierużek-Nowak Stowarzyszenie dla Natury "Wilk Robert W. Mysłajek Instytut Genetyki i Biotechnologii Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego SPRAWOZDANIE Z

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja Canis lupus metodą tropieo zimowych (zima 2012) Szczecin, 27 września 2012 r.

Inwentaryzacja Canis lupus metodą tropieo zimowych (zima 2012) Szczecin, 27 września 2012 r. Inwentaryzacja Canis lupus metodą tropieo zimowych (zima 2012) Szczecin, 27 września 2012 r. Dane o występowaniu gatunku wilku Kto posiada informację o występowaniu gatunku? Tu jestem! RDLP (Nadleśnictwa)

Bardziej szczegółowo

Badania genetyczne nad populacją jelenia w północno-wschodniej Polsce

Badania genetyczne nad populacją jelenia w północno-wschodniej Polsce Badania genetyczne nad populacją jelenia w północno-wschodniej Polsce Magdalena Niedziałkowska, Bogumiła Jędrzejewska, Jan Marek Wójcik Instytut Biologii Ssaków PAN w Białowieży Cele badań 1) Poznanie

Bardziej szczegółowo

Wpływ spokrewnienia na strukturę przestrzenną i socjalną populacji dzika Sus scrofa w Puszczy Białowieskiej

Wpływ spokrewnienia na strukturę przestrzenną i socjalną populacji dzika Sus scrofa w Puszczy Białowieskiej Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii Tomasz Podgórski Wpływ spokrewnienia na strukturę przestrzenną i socjalną populacji dzika Sus scrofa w Puszczy Białowieskiej Autoreferat rozprawy doktorskiej wykonanej

Bardziej szczegółowo

Ekologiczne i techniczne uwarunkowania wykorzystania przejść przez wybrane grupy zwierząt

Ekologiczne i techniczne uwarunkowania wykorzystania przejść przez wybrane grupy zwierząt Ekologiczne i techniczne uwarunkowania wykorzystania przejść przez wybrane grupy zwierząt Sabina Pierużek-Nowak i Robert W. Mysłajek Stowarzyszenie dla Natury Wilk www.polskiwilk.org.pl KONFERENCJA 17

Bardziej szczegółowo

SSAKI. projekt Planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Ostoja Knyszyńska PLH200006. FPP Consulting

SSAKI. projekt Planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Ostoja Knyszyńska PLH200006. FPP Consulting SSAKI projekt Planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Ostoja Knyszyńska PLH200006 dr Karol Zub Instytut Biologii Ssaków PAN w Białowieży FPP Consulting Przedmioty ochrony Mopek zachodni Barbastella

Bardziej szczegółowo

Raport z monitoringu wilka na pogórzu świętokrzyskim

Raport z monitoringu wilka na pogórzu świętokrzyskim Raport z monitoringu wilka na pogórzu świętokrzyskim Roman Gula, Artur Milanowski, Fundacja SAVE, 7 marca 2013 Krzysztof Ptak Wstęp Historia wilków w regionie świętokrzyskim Historia występowania wilków

Bardziej szczegółowo

Ile zjadają duże drapieżniki?

Ile zjadają duże drapieżniki? Ile zjadają duże drapieżniki? Krzysztof Schmidt 1, Rafał Kowalczyk 1,Włodzimierz Jędrzejewski 1, Henryk Okarma 2 1 Zakład Badania Ssaków PAN w Białowieży 2 Instytut Ochrony Przyrody PAN Ustalanie planu

Bardziej szczegółowo

Monitoring przejść dla zwierząt

Monitoring przejść dla zwierząt Monitoring przejść dla zwierząt Rafał T. Kurek Zakres, metodyka oraz harmonogram realizacji 2 Podstawy prawne W obowiązującym prawie krajowym a także europejskim, brak szczegółowych zapisów odnoszących

Bardziej szczegółowo

Gospodarka łowiecka w północno-wschodniej Polsce

Gospodarka łowiecka w północno-wschodniej Polsce Gospodarka łowiecka w północno-wschodniej Polsce Piotr Wawrzyniak Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Białymstoku RDLP Białystok w zasięgu terytorialnym ma 2 632 747ha, gdzie zarządza powierzchnią

Bardziej szczegółowo

Cechy charakterystyczne: uszy długie, z czarnymi zakończeniami. Wielkość: długość ciała ok. 60 cm, ogona 10 cm, masa ciała ok. 4 kg.

Cechy charakterystyczne: uszy długie, z czarnymi zakończeniami. Wielkość: długość ciała ok. 60 cm, ogona 10 cm, masa ciała ok. 4 kg. ZAJĄC Królestwo: zwierzęta Typ: strunowce Podtyp: kręgowce Gromada: ssaki Podgromada: łożyskowce Rząd: zajęczaki Rodzina: zającowate Rodzaj: zając Gatunek: zając europejski (Lepus europaeus) Cechy charakterystyczne:

Bardziej szczegółowo

Monitoring genetyczny populacji wilka (Canis lupus) jako nowy element monitoringu stanu populacji dużych drapieżników

Monitoring genetyczny populacji wilka (Canis lupus) jako nowy element monitoringu stanu populacji dużych drapieżników Monitoring genetyczny populacji wilka (Canis lupus) jako nowy element monitoringu stanu populacji dużych drapieżników Wojciech Śmietana Co to jest monitoring genetyczny? Monitoring genetyczny to regularnie

Bardziej szczegółowo

Tomasz Borowik i Krzysztof Schmidt. Instytut Biologii Ssaków PAN

Tomasz Borowik i Krzysztof Schmidt. Instytut Biologii Ssaków PAN Raport z inwentaryzacji wilków i rysi metodą tropień zimowych oraz ocena stanu zachowania populacji tych gatunków w dużych kompleksach leśnych na terenie województwa podlaskiego Tomasz Borowik i Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Problemy ochrony korytarzy ekologicznych dla duŝych ssaków w Polsce

Problemy ochrony korytarzy ekologicznych dla duŝych ssaków w Polsce Problemy ochrony korytarzy ekologicznych dla duŝych ssaków w Polsce Dr Sabina PieruŜek-Nowak i mgr inŝ. Robert W. Mysłajek Stowarzyszenie dla Natury WILK DuŜe ssaki leśne o dalekich zasięgach migracji

Bardziej szczegółowo

Czy uczymy, że sarna nie jest żoną jelenia?

Czy uczymy, że sarna nie jest żoną jelenia? Czy uczymy, że sarna nie jest żoną jelenia? Dr inż. Krzysztof Klimaszewski Warszawa, 10.09.2014 r. Projekt "O bioróżnorodności dla przyszłości - czyli jak uczyć, że sarna nie jest żoną jelenia" korzysta

Bardziej szczegółowo

Ochrona ostoi karpackiej fauny puszczańskiej - korytarze migracyjne (KIK/53)

Ochrona ostoi karpackiej fauny puszczańskiej - korytarze migracyjne (KIK/53) Ochrona ostoi karpackiej fauny puszczańskiej - korytarze migracyjne (KIK/53) Lutowiska 2013-02-07 Pirga Bartosz Wasiak Przemysław Raport techniczny z dotychczasowej realizacji działań przez Bieszczadzki

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii do klasy III.

Rozkład materiału z biologii do klasy III. Rozkład materiału z biologii do klasy III. L.p. Temat lekcji Treści programowe Uwagi 1. Nauka o funkcjonowaniu przyrody. 2. Genetyka nauka o dziedziczności i zmienności. -poziomy różnorodności biologicznej:

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Dziennik Ustaw Nr 64 5546 Poz. 401 401 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Na podstawie art. 29 ust. 10 ustawy

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 15. Gimnazjum. temat: Dokąd truchta nocą wilk? autor: Joanna Reszka. Cele ogólne: Cele operacyjne: Miejsce: sala.

Scenariusz 15. Gimnazjum. temat: Dokąd truchta nocą wilk? autor: Joanna Reszka. Cele ogólne: Cele operacyjne: Miejsce: sala. Scenariusz 15 Gimnazjum autor: Joanna Reszka temat: Dokąd truchta nocą wilk? Cele ogólne: zapoznanie z metodami badań ekologii wilków, rozwinięcie zdolności analitycznego rozumowania, rozwinięcie zdolności

Bardziej szczegółowo

Mitochondrialna Ewa;

Mitochondrialna Ewa; Mitochondrialna Ewa; jej sprzymierzeńcy i wrogowie Lien Dybczyńska Zakład genetyki, Uniwersytet Warszawski 01.05.2004 Milion lat temu Ale co dalej??? I wtedy wkracza biologia molekularna Analiza różnic

Bardziej szczegółowo

GENETYKA POPULACJI. Ćwiczenia 3 Biologia I MGR

GENETYKA POPULACJI. Ćwiczenia 3 Biologia I MGR GENETYKA POPULACJI Ćwiczenia 3 Biologia I MGR Heterozygotyczność Rozpatrując różnorodność genetyczną w populacjach o układzie hierarchicznym zauważamy, że najwyższy poziom heterozygotyczności zawsze występuje

Bardziej szczegółowo

III Raport z monitoringu wilka na pogórzu świętokrzyskim

III Raport z monitoringu wilka na pogórzu świętokrzyskim III Raport z monitoringu wilka na pogórzu świętokrzyskim Roman Gula, Artur Milanowski, Alicja Gadomska, Katarzyna Bojarska R. Gula Monitoring od 15 października 2013 do 15 marca 2014 Metody i obszar monitoringu

Bardziej szczegółowo

Populacja dzika a problem szkód wyrządzanych w uprawach rolnych woj. pomorskiego. Marek Kowalewski RDLP w Gdańsku

Populacja dzika a problem szkód wyrządzanych w uprawach rolnych woj. pomorskiego. Marek Kowalewski RDLP w Gdańsku Populacja dzika a problem szkód wyrządzanych w uprawach rolnych woj. pomorskiego Marek Kowalewski RDLP w Gdańsku 2 3 4 Aspekt społeczny RDLP w Gdańsku jest położona na terenie: 3 województw 21 powiatów

Bardziej szczegółowo

Sposoby określania liczebności wilków (Canis lupus L.)

Sposoby określania liczebności wilków (Canis lupus L.) Sposoby określania liczebności wilków (Canis lupus L.) Sękocin Stary, 9 czerwca 2016 r. Autor wystąpienia: Jacek Sagan Po co inwentaryzować wilki? Wiedza o wielkości populacji gatunku - znajomość liczebności

Bardziej szczegółowo

Zajmowanie przez wilki Canis lapus nowych obszarów na terenie Podkarpacia

Zajmowanie przez wilki Canis lapus nowych obszarów na terenie Podkarpacia Zajmowanie przez wilki Canis lapus nowych obszarów na terenie Podkarpacia Tomasz Kałamarz, Magdalena Misiorowska ARTYKUŁY / ARTICLES Abstrakt. Praca prezentuje wyniki badań dotyczące zajmowania przez wilki

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE ŻUBRÓW ZACHODNIOPOMORSICH DLA CAŁEJ POPULACJI ŻUBRÓW

ZNACZENIE ŻUBRÓW ZACHODNIOPOMORSICH DLA CAŁEJ POPULACJI ŻUBRÓW ZNACZENIE ŻUBRÓW ZACHODNIOPOMORSICH DLA CAŁEJ POPULACJI ŻUBRÓW Populacja żyjąca w Polsce północno-zachodniej o liczebności 110 osobników - to wielkość minimalna, uznawana za gwarantującą stabilne funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Opracowanie Programu Ochrony Północnego Korytarza Ekologicznego. mgr Wojciech Lewandowski

Opracowanie Programu Ochrony Północnego Korytarza Ekologicznego. mgr Wojciech Lewandowski Opracowanie Programu Ochrony Północnego Korytarza Ekologicznego mgr Wojciech Lewandowski Program ochrony północnego korytarza ekologicznego Projekt polega na opracowaniu Programu ochrony północnego korytarza

Bardziej szczegółowo

A. Zawartość planu ochrony dla parku narodowego i obszaru Natura Porównanie zawartości obu planów.

A. Zawartość planu ochrony dla parku narodowego i obszaru Natura Porównanie zawartości obu planów. Zawartość, tryb sporządzania i zakres prac koniecznych dla sporządzenia projektu planu ochrony dla parku narodowego, uwzględniającego zakres planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Zgodnie z art. 20 ust.

Bardziej szczegółowo

Minimalizacja oddziaływania linii kolejowych na dziko żyjące zwierzęta

Minimalizacja oddziaływania linii kolejowych na dziko żyjące zwierzęta Minimalizacja oddziaływania linii kolejowych na dziko żyjące zwierzęta Metody, doświadczenia i problemy Rafał T. Kurek fot. Krzysztof Czechowski 1 Oddziaływanie infrastruktury liniowej Formy negatywnego

Bardziej szczegółowo

Nadleśnictwo Cybinka ZIELONE MOSTY. Wilk Canis lupus

Nadleśnictwo Cybinka ZIELONE MOSTY.  Wilk Canis lupus ZIELONE MOSTY Wilk Canis lupus www.cybinka.zielonagora.lasy.gov.pl www.cybinka.zielonagora.lasy.gov.pl Prowadzenie działań edukacyjnych, w oparciu o sieć transeuropejskich korytarzy migracyjnych dla dzikich

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Miłosz Włodzimierz Jędrzejewski

Małgorzata Miłosz Włodzimierz Jędrzejewski Małgorzata Miłosz Włodzimierz Jędrzejewski W prezentacji wykorzystano fotografie autorstwa: W. Jędrzejewski, S. Nowak, R. Mysłajek, R. Kurek, M. Miłosz Spis treści 1. Wpływ rozbudowy sieci transportowej

Bardziej szczegółowo

Czynniki kształtujące płodność samic jelenia (Cervus elaphus) w północno-wschodniej Polsce

Czynniki kształtujące płodność samic jelenia (Cervus elaphus) w północno-wschodniej Polsce Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii Tomasz Borowik Czynniki kształtujące płodność samic jelenia (Cervus elaphus) w północno-wschodniej Polsce Autoreferat rozprawy doktorskiej wykonanej w Instytucie

Bardziej szczegółowo

Biologia Klasa 3. - określa zakres ekologii, - wymienia biotyczne i abiotyczne

Biologia Klasa 3. - określa zakres ekologii, - wymienia biotyczne i abiotyczne Biologia Klasa 3 Dział :Wzajemne zależności między organizmami a środowiskiem Numer lekcji Temat lekcji Osiągnięcia ucznia podstawowe Osiągnięcia ucznia ponadpodstawowe 1 2 3 4 1. Charakterystyka środowiska

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie populacji nocka wąsatka w Karpatach Zachodnich. Korneliusz Kurek

Funkcjonowanie populacji nocka wąsatka w Karpatach Zachodnich. Korneliusz Kurek Funkcjonowanie populacji nocka wąsatka w Karpatach Zachodnich Korneliusz Kurek cel pracy poznanie ekologii populacji nocka wąsatka w Karpatach Zachodnich: 1. preferencje środowiskowe gatunku (żerowiska,

Bardziej szczegółowo

Pakiet edukacyjny - W słowach kilku o wydrze, bobrze i wilku. Wydra - opis

Pakiet edukacyjny - W słowach kilku o wydrze, bobrze i wilku. Wydra - opis Wydra - opis oczy chronione są trzecią powieką, która podczas nurkowania chroni je nie ograniczając jednocześnie widzenia długie smukłe ciało umożliwia wysoką zwinność i zwrotność w wodzie mała spłaszczona

Bardziej szczegółowo

CECHY ILOŚCIOWE PARAMETRY GENETYCZNE

CECHY ILOŚCIOWE PARAMETRY GENETYCZNE CECHY ILOŚCIOWE PARAMETRY GENETYCZNE Zarządzanie populacjami zwierząt, ćwiczenia V Dr Wioleta Drobik Rodzaje cech Jakościowe o prostym dziedziczeniu uwarunkowane zwykle przez kilka genów Słaba podatność

Bardziej szczegółowo

Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Informacja na temat wdrażania rekomendacji 137 (2008) w zakresie zarządzania populacjami dużych drapieżników

Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Informacja na temat wdrażania rekomendacji 137 (2008) w zakresie zarządzania populacjami dużych drapieżników Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Informacja na temat wdrażania rekomendacji 137 (2008) w zakresie zarządzania populacjami dużych drapieżników Warszawa, 2011 rok Poniższy raport został opracowany

Bardziej szczegółowo

Założenia i efekty projektu Ochrona gatunkowa rysia, wilka i niedźwiedzia w Polsce Stefan Jakimiuk, Natalia Kryt WWF Polska Warszawa, 1.10.

Założenia i efekty projektu Ochrona gatunkowa rysia, wilka i niedźwiedzia w Polsce Stefan Jakimiuk, Natalia Kryt WWF Polska Warszawa, 1.10. Założenia i efekty projektu Ochrona gatunkowa rysia, wilka i niedźwiedzia w Polsce Stefan Jakimiuk, Natalia Kryt WWF Polska Warszawa, 1.10.2014 Projekt realizowany przy wsparciu ze środków Norweskiego

Bardziej szczegółowo

4003 Świstak Marmota marmota latirostris

4003 Świstak Marmota marmota latirostris 4003 Świstak Marmota marmota latirostris Liczba i lokalizacja obszarów i stanowisk monitoringowych Gatunek występuje wyłącznie w regionie alpejskim. Monitoring obejmuje cały teren występowania świstaka

Bardziej szczegółowo

Metody oceny liczebności ci kopytnych w środowisku leśnym

Metody oceny liczebności ci kopytnych w środowisku leśnym Metody oceny liczebności ci kopytnych w środowisku leśnym Jakub Borkowski Zakład ad Ekologii Lasu Instytut Badawczy Leśnictwa Tropienia na śniegu Trudności w określaniu liczebności ci grupy, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

II spotkanie Zespołu Lokalnej Współpracy dla obszaru Natura 2000 Kościół w Nowosielcach PLH180035. Kościół w Nowosielcach PLH180035

II spotkanie Zespołu Lokalnej Współpracy dla obszaru Natura 2000 Kościół w Nowosielcach PLH180035. Kościół w Nowosielcach PLH180035 II spotkanie Zespołu Lokalnej Współpracy dla obszaru Natura 2000 Średnia temperatura dobowa (wąsy: min-max) dla stacji Krosno, notowane w okresie obserwacji. (NOAA Satelite and Information Service) Średnie

Bardziej szczegółowo

Status prawny bobra europejskiego i wilka

Status prawny bobra europejskiego i wilka Status prawny bobra europejskiego i wilka Bóbr europejski podlega częściowej ochronie gatunkowej; Wilk podlega ścisłej ochronie gatunkowej; zgodnie z zał. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia

Bardziej szczegółowo

Wilki na pogórzu świętokrzyskim wyniki monitoringu

Wilki na pogórzu świętokrzyskim wyniki monitoringu Roman Gula 1, 2 Artur Milanowski 2, 3 Wilki na pogórzu świętokrzyskim wyniki monitoringu Historia wilków w regionie świętokrzyskim Wilki występujące na zachód od Wisły zostały wytępione w drugiej połowie

Bardziej szczegółowo

The concept of monitoring of abundance and distribution of wolf Canis lupus in Poland

The concept of monitoring of abundance and distribution of wolf Canis lupus in Poland 212 ROCZNIKI BIESZCZADZKIE 21 (2013) str. ROCZNIKI 212 233BIESZCZADZKIE 21 (2013) Wojciech Śmietana Instytut Ochrony Przyrody PAN, al. A. Mickiewicza 33, 31 120 Kraków Received: 12.02.2013 Obecny adres

Bardziej szczegółowo

Ochrona nietoperzy w ramach specjalnych obszarów ochrony siedlisk Natura 2000 - problemy, szanse i wyzwania

Ochrona nietoperzy w ramach specjalnych obszarów ochrony siedlisk Natura 2000 - problemy, szanse i wyzwania Ochrona nietoperzy w ramach specjalnych obszarów ochrony siedlisk Natura 2000 - problemy, szanse i wyzwania Robert Mysłajek Stowarzyszenie dla Natury Wilk Źródło: Natura 2000 viewer http://natura2000.eea.europa.eu

Bardziej szczegółowo

Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych

Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie Maria Mellin Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA w GORZOWIE WIELKOPOLSKIM. z dnia 2015 r.

ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA w GORZOWIE WIELKOPOLSKIM. z dnia 2015 r. Projekt ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA w GORZOWIE WIELKOPOLSKIM z dnia 2015 r. zmieniające zarządzenie w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Lasy

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji biologii w gimnazjum klasa I

Konspekt lekcji biologii w gimnazjum klasa I mgr Piotr Oleksiak Gimnazjum nr.2 wopatowie. Temat. Cechy populacji biologicznej. Konspekt lekcji biologii w gimnazjum klasa I Zakres treści: Populacja cechy charakterystyczne: liczebność, zagęszczenie,

Bardziej szczegółowo

Aktywna ochrona populacji nizinnej rysia w Polsce

Aktywna ochrona populacji nizinnej rysia w Polsce Aktywna ochrona populacji nizinnej rysia w Polsce Stefan Jakimiuk, WWF Polska Grudziądz, 9 maja 2014 r. Fot. Archiwum WWF 13 May 2014-1 Zaangażowanie WWF Polska w działania na rzecz ochrony rysia Głównie

Bardziej szczegółowo

WILKI NA TERENIE GMINY ZBÓJNO

WILKI NA TERENIE GMINY ZBÓJNO WILKI NA TERENIE GMINY ZBÓJNO Od pewnego czasu do Urzędu Gminy Zbójno dochodzą sygnały od mieszkańców odnośnie obecności wilków na terenie gminy. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 28

Bardziej szczegółowo

orbicularis) w województwie warmińsko

orbicularis) w województwie warmińsko Żółw w błotny b (Emys( orbicularis) w województwie warmińsko sko-mazurskim Rozmieszczenie, zagrożenia, perspektywy ochrony Grzegorz GóreckiG Stacja Terenowa Wydziału u Biologii Uniwersytetu Warszawskiego

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA MONITORINGU I BADAŃ NAUKOWYCH DOTYCZĄCYCH BOBRA I WYDRY

PROPOZYCJA MONITORINGU I BADAŃ NAUKOWYCH DOTYCZĄCYCH BOBRA I WYDRY PROPOZYCJA MONITORINGU I BADAŃ NAUKOWYCH DOTYCZĄCYCH BOBRA I WYDRY I Bóbr europejski (Castor fiber) Baza danych dotycząca ilości oraz rozmieszczenia czynnych stanowisk bobrowych, uzyskana w wyniku inwentaryzacji,

Bardziej szczegółowo

Koegzystencja czy konflikt hodowli lasu oraz łowiectwa

Koegzystencja czy konflikt hodowli lasu oraz łowiectwa Koegzystencja czy konflikt hodowli lasu oraz łowiectwa Janusz Mikoś Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Zbigniew Borowski Instytut Badawczy Leśnictwa VI sesja Zimowej Szkoły Leśnej przy IBL w 2014

Bardziej szczegółowo

Tomasz Borowik, Bogumiła Jędrzejewska. Instytut Biologii Ssaków PAN. Piotr Wawrzyniak. Lipowy Most 14.06.2011

Tomasz Borowik, Bogumiła Jędrzejewska. Instytut Biologii Ssaków PAN. Piotr Wawrzyniak. Lipowy Most 14.06.2011 Seminarium Monitorowanie populacji zwierząt łownych i zrównoważone łowiectwo Doświadczenia z inwentaryzacji ssaków kopytnych metodą pędzeń próbnych w północno-wschodniej Polsce Tomasz Borowik, Bogumiła

Bardziej szczegółowo

Biologia molekularna z genetyką

Biologia molekularna z genetyką Biologia molekularna z genetyką P. Golik i M. Koper Konwersatorium 2: Analiza genetyczna eukariontów Drosophilla melanogaster Makrokierunek: Bioinformatyka i Biologia Systemów; 2016 Opracowano na podstawie

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE Z DZIAŁALNOŚCI STOWARZYSZENIE DLA NATURY WILK ZA 2009 ROK

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE Z DZIAŁALNOŚCI STOWARZYSZENIE DLA NATURY WILK ZA 2009 ROK SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE Z DZIAŁALNOŚCI STOWARZYSZENIE DLA NATURY WILK ZA 2009 ROK 1. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA JEDNOSTKI Nazwa: Stowarzyszenie dla Natury WILK Siedziba/adres: ul. Górska 69, 43-376 Godziszka

Bardziej szczegółowo

Zwierzęta i drogi. Ochrona zwierząt przy drogach szybkiego ruchu w Polsce

Zwierzęta i drogi. Ochrona zwierząt przy drogach szybkiego ruchu w Polsce Zwierzęta i drogi Ochrona zwierząt przy drogach szybkiego ruchu w Polsce Droga ekspresowa B33 w Niemczech. Fot. R. Kurek Wstęp Przerywanie ciągłości korytarzy ekologicznych przez infrastrukturę liniową

Bardziej szczegółowo

? GIS. analiza. dane. przestrzeń optymalizacja. Środowisko Informacji Centrum Nauki Kopernik 1-

? GIS. analiza. dane. przestrzeń optymalizacja. Środowisko Informacji Centrum Nauki Kopernik 1- Przyszłość systemów GIS w leśnictwie na przykładzie projektu Utworzenie dla obszaru Sudetów i Beskidu Zachodniego leśnego systemu informacyjnego w zakresie monitoringu i oceny stanu lasu Radomir Bałazy

Bardziej szczegółowo

Wildlife Consulting Adres: Twardorzeczka 229, 34-324 Lipowa Telefon: 788 795 353 E-mail: info@wildlifeconsulting.pl www.wildlifeconsulting.

Wildlife Consulting Adres: Twardorzeczka 229, 34-324 Lipowa Telefon: 788 795 353 E-mail: info@wildlifeconsulting.pl www.wildlifeconsulting. Wildlife Consulting Adres: Twardorzeczka 229, 34-324 Lipowa Telefon: 788 795 353 E-mail: info@wildlifeconsulting.pl www.wildlifeconsulting.pl Ekspertyza przyrodnicza w zakresie wilka Canis lupus na potrzeby

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w zakresie zagospodarowania przestrzennego wokół przejść dla zwierząt

Dobre praktyki w zakresie zagospodarowania przestrzennego wokół przejść dla zwierząt Dobre praktyki w zakresie zagospodarowania przestrzennego wokół przejść dla zwierząt BROSZURA PODSUMOWUJĄCA WYNIKI PROJEKTU Ochrona różnorodności biologicznej poprzez wdrożenie sieci lądowych korytarzy

Bardziej szczegółowo

Zwierzęta i drogi. Ochrona zwierząt przy drogach szybkiego ruchu w Polsce

Zwierzęta i drogi. Ochrona zwierząt przy drogach szybkiego ruchu w Polsce Zwierzęta i drogi Ochrona zwierząt przy drogach szybkiego ruchu w Polsce Droga ekspresowa B33 w Niemczech. Fot. R. Kurek Budowa autostrady A2 przez teren ujęcia wody dla Poznania. Fot. R. Kurek Wstęp Zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Natura 2000. Fundacja EkoRozwoju. Krzysztof Smolnicki Sabina Lubaczewska

Natura 2000. Fundacja EkoRozwoju. Krzysztof Smolnicki Sabina Lubaczewska Natura 2000 Fundacja EkoRozwoju Krzysztof Smolnicki Sabina Lubaczewska W prezentacji wykorzystano materiały: z arch. dr Krzysztofa Świerkosza, Uniwersytet Wroclawski, prezentację Marzeny Zblewskiej Europejska

Bardziej szczegółowo

Best for Biodiversity

Best for Biodiversity W tym miejscu realizowany jest projekt LIFE + Ochrona różnorodności biologicznej na obszarach leśnych, w tym w ramach sieci Natura 2000 promocja najlepszych praktyk Best for Biodiversity Okuninka, 11-12.09.2014

Bardziej szczegółowo

Wildlife Consulting Adres: Twardorzeczka 229, 34-324 Lipowa Telefon: 788 795 353 E-mail: info@wildlifeconsulting.pl www.wildlifeconsulting.

Wildlife Consulting Adres: Twardorzeczka 229, 34-324 Lipowa Telefon: 788 795 353 E-mail: info@wildlifeconsulting.pl www.wildlifeconsulting. Wildlife Consulting Adres: Twardorzeczka 229, 34-324 Lipowa Telefon: 788 795 353 E-mail: info@wildlifeconsulting.pl www.wildlifeconsulting.pl Ekspertyza w zakresie dużych drapieżników niedźwiedzia brunatnego,

Bardziej szczegółowo

Wilki w Bieszczadach. Wilki w Bieszczadach 1

Wilki w Bieszczadach. Wilki w Bieszczadach 1 Wilki w Bieszczadach Wilki zamieszkujące Bieszczady należą do populacji karpackiej, która oprócz Polski obejmuje swoim zasięgiem obszar Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy oraz Rumunii. Cała karpacka populacja

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Załącznik nr 1 do SIWZ Załącznik nr 1 do Umowy Nr.../2014 Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Wykonanie prac w ramach projektu nr POIŚ.05.03.00-00-186/09 pn. `Opracowanie planów zadań ochronnych dla

Bardziej szczegółowo

Rycina 1. Zasięg i zagęszczenie łosi (liczba osobników/1000 ha) w Polsce w roku 2010 oraz rozmieszczenie 29 analizowanych populacji łosi.

Rycina 1. Zasięg i zagęszczenie łosi (liczba osobników/1000 ha) w Polsce w roku 2010 oraz rozmieszczenie 29 analizowanych populacji łosi. Ryciny 193 Rycina 1. Zasięg i zagęszczenie łosi (liczba osobników/1000 ha) w Polsce w roku 2010 oraz rozmieszczenie 29 analizowanych populacji łosi. Na fioletowo zaznaczone zostały populacje (nr 1 14)

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja i kontrola zasiedlenia gniazd ptaków drapieŝnych i rzadkich na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w sezonie 2010

Inwentaryzacja i kontrola zasiedlenia gniazd ptaków drapieŝnych i rzadkich na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w sezonie 2010 Inwentaryzacja i kontrola zasiedlenia gniazd ptaków drapieŝnych i rzadkich na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w sezonie 2010 Opracowanie, prace terenowe: Pirga Bartosz B.Pirga 2010. UŜytkowane

Bardziej szczegółowo

Wilki Puszczy Knyszyńskiej

Wilki Puszczy Knyszyńskiej Wilki Puszczy Knyszyńskiej mgr inż. Krzysztof Bozik Alfred Wierusz-Kowalski, Wilki (W lutym na Litwie), 74,5 x 100 cm 1 K. Machczyński Mozaika wilcza 2 1 Trochę historii Alfred Wierusz-Kowalski, Wilk,

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA STWIERDZEŃ DRAPIEśNIKÓW NA OBSZARZE OTULINY BIESZCZADZKIEGO PARKU NARODOWEGO W GMINIE CISNA

INWENTARYZACJA STWIERDZEŃ DRAPIEśNIKÓW NA OBSZARZE OTULINY BIESZCZADZKIEGO PARKU NARODOWEGO W GMINIE CISNA Lutowiska, kwiecień 2013 INWENTARYZACJA STWIERDZEŃ DRAPIEśNIKÓW NA OBSZARZE OTULINY BIESZCZADZKIEGO PARKU NARODOWEGO W GMINIE CISNA Opracowanie: Pirga Bartosz 1, Wasiak Przemysław 2, Piróg Agnieszka 3

Bardziej szczegółowo

Przegląd narzędzi GIS i możliwości ich wykorzystania przy projektowaniu korytarzy ekologicznych i przejść dla dzikich zwierząt

Przegląd narzędzi GIS i możliwości ich wykorzystania przy projektowaniu korytarzy ekologicznych i przejść dla dzikich zwierząt Przegląd narzędzi GIS i możliwości ich wykorzystania przy projektowaniu korytarzy ekologicznych i przejść dla dzikich zwierząt Paweł Struś Zakład Badania Ssaków PAN GIS czyli Systemy Informacji Geograficznej

Bardziej szczegółowo

Monitoringu krajobrazu prace realizowane w roku 2013

Monitoringu krajobrazu prace realizowane w roku 2013 Monitoringu krajobrazu prace realizowane w roku 2013 Marek Rycharski, Zuzanna Oświecimska-Piasko Instytut Technologiczno-Przyrodniczy www.itep.edu.pl PLAN 1. Krajobraz obszarów wiejskich 2. Założenia ogólne

Bardziej szczegółowo

Ochrona ptaków wodnych i błotnych w pięciu parkach narodowych odtwarzanie siedlisk i ograniczanie wpływu inwazyjnych gatunków. Polskie Ostoje Ptaków

Ochrona ptaków wodnych i błotnych w pięciu parkach narodowych odtwarzanie siedlisk i ograniczanie wpływu inwazyjnych gatunków. Polskie Ostoje Ptaków NARODOWY SŁOWIŃSKI PARK Ochrona ptaków wodnych i błotnych w pięciu parkach narodowych odtwarzanie siedlisk i ograniczanie wpływu inwazyjnych gatunków Polskie Ostoje Ptaków Władysław Jankow Dzień Informacyjny

Bardziej szczegółowo

Dzikie koty w Polsce: ryś

Dzikie koty w Polsce: ryś Dzikie koty w Polsce: ryś Ryś eurazjatycki (Lynx lynx) należy do ssaków drapieżnych, do rodziny kotowatych. Jest dużym drapieżnikiem o masie ciała sięgającej u dorosłych osobników od 15 do 35 kg. W Polsce

Bardziej szczegółowo

Wpływ fragmentacji środowiska na populacje zwierząt

Wpływ fragmentacji środowiska na populacje zwierząt Wpływ fragmentacji środowiska na populacje zwierząt Influence of habitat fragmentation on populations of animals Krzysztof Schmidt Instytut Biologii Ssaków PAN Białowieża Ochrona dziko żyjących zwierząt

Bardziej szczegółowo

WILK CZY PIES STUDIUM JEDNEGO PRZYPADKU

WILK CZY PIES STUDIUM JEDNEGO PRZYPADKU 2015 ACTA UNIVERSITATIS CAROLINAE IURIDICA 2 PAG. 159 166 WILK CZY PIES STUDIUM JEDNEGO PRZYPADKU DARIA DANECKA Abstract: Wolf or Dog A Study Based on Decision of the General Director of Environmental

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 168/2014 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 28 maja 2014 r.

Uchwała nr 168/2014 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 28 maja 2014 r. Uchwała nr 168/2014 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 28 maja 2014 r. w sprawie: utworzenia na Wydziale Leśnym kierunku studiów ochrona przyrody na poziomie studiów drugiego stopnia

Bardziej szczegółowo

GENETYKA POPULACJI. Ćwiczenia 4 Biologia I MGR

GENETYKA POPULACJI. Ćwiczenia 4 Biologia I MGR GEETYKA POPULACJI Ćwiczenia 4 Biologia I MGR Ad. Ćwiczenia Liczba możliwych genotypów w locus wieloallelicznym Geny sprzężone z płcią Prawo Hardy ego-weinberga p +pq+q = p+q= m( m ) p P Q Q P p AA Aa wszystkich_

Bardziej szczegółowo

Formy i skala oddziaływania zwierzyny na las

Formy i skala oddziaływania zwierzyny na las Formy i skala oddziaływania zwierzyny na las Zbigniew Borowski Zakład Ekologii Lasu Instytut Badawczy Leśnictwa Jan Błaszczyk Generalna Dyrekcja Lasów Państwowych Wstęp Wysokie zagęszczenia kopytnych mają

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA RADA OCHRONY PRZYRODY THE STATE COUNCIL FOR NATURE CONSERVATION CONSEIL NATIONAL POUR LA PROTECTION DE LA NATURE

PAŃSTWOWA RADA OCHRONY PRZYRODY THE STATE COUNCIL FOR NATURE CONSERVATION CONSEIL NATIONAL POUR LA PROTECTION DE LA NATURE PAŃSTWOWA RADA OCHRONY PRZYRODY THE STATE COUNCIL FOR NATURE CONSERVATION CONSEIL NATIONAL POUR LA PROTECTION DE LA NATURE Member of IUCN The World Conservation Union Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa, e-mail:

Bardziej szczegółowo

Wciornastek tytoniowiec (Thrips tabaci Lindeman, 1888 ssp. communis Uzel, 1895

Wciornastek tytoniowiec (Thrips tabaci Lindeman, 1888 ssp. communis Uzel, 1895 Wciornastek tytoniowiec (Thrips tabaci Lindeman, 1888 ssp. communis Uzel, 1895 1. Systematyka Rząd - przylżeńce (Thysanoptera) Rodzina - wciornastkowate (Thrypidae) 2. Biologia i opis gatunku: Gatunek,

Bardziej szczegółowo