Przyczyny i kierunki potrzebnych zmian odnośnie ubezpieczeń grupowych z perspektywy Rzecznika Ubezpieczonych

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przyczyny i kierunki potrzebnych zmian odnośnie ubezpieczeń grupowych z perspektywy Rzecznika Ubezpieczonych"

Transkrypt

1 Przyczyny i kierunki potrzebnych zmian odnośnie ubezpieczeń grupowych z perspektywy Rzecznika Ubezpieczonych Tomasz Młynarski Biuro Rzecznika Ubezpieczonych Warszawa, 15 listopada 2013 r.

2 Czy zmiany w prawie są właściwą reakcją na nieprawidłowości związane z funkcjonowaniem ubezpieczeń grupowych? Argumenty podnoszone przez sceptyków: - subsydiarność prawa zobowiązań, konieczna wstrzemięźliwość regulacyjna, - nie powinno się regulować całej instytucji patrząc przez pryzmat jednego tylko sektora (bancassurance), - identyfikacja problemu związanego z okolicznością, że ubezpieczający i ubezpieczyciel często są członkami tej samej grupy kapitałowej nie powinna skutkować regulowaniem całej konstrukcji prawnej, - istnieją już odpowiednie instrumenty prawa publicznego (KNF, UOKiK, SOKiK), - można sięgać po ogólne instytucje prawa cywilnego chroniące zaufanie w obrocie cywilnoprawnym (art. 5, 56, 58, 65, 353 1, 354, 355, k.c.), - trzeba dać szansę kodeksom dobrych praktyk.

3 Aksjologia prawa Unii Europejskiej i prawa polskiego współczesna koncepcja ochrony konsumenta Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (art. 169): Dążąc do popierania interesów konsumentów i zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów, Unia przyczynia się do ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i interesów gospodarczych konsumentów, jak również wspierania ich prawa do informacji, edukacji i organizowania się w celu zachowania ich interesów. Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (art. 38): Zapewnia się wysoki poziom ochrony konsumentów w politykach Unii. Konsument jest chroniony nie tylko dlatego, że tak należy, lecz przede wszystkim dlatego, że jest to konieczne z uwagi na prawidłowe funkcjonowanie rynku. Konstytucja RP (art. 76): Władze publiczne chronią konsumentów ( ) przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi. Zakres tej ochrony określa ustawa. Ochrona konsumenta przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi to konstytucyjne zadanie władzy publicznej, uzasadniające ingerencję w stosunki cywilnoprawne i sięganie po regulacje o charakterze imperatywnym.

4 Rozwój ubezpieczeń grupowych i prawo, które za nim nie nadąża W przeszłości: - ubezpieczenia pracowników na życie i od następstw nieszczęśliwych wypadków, - ubezpieczenia NNW młodzieży szkolnej, - ubezpieczenia NNW turystów i sportowców. W. Warkałło, W. Marek, W. Mogilski, Prawo ubezpieczeniowe, Warszawa 1983: Ubezpieczenia grupowe jako forma pośrednia między gospodarczymi ubezpieczeniami osobowymi a ubezpieczeniami społecznymi Stanowiąc w pewnym, przynajmniej organizacyjnym aspekcie, jakby formę pośrednią między tradycyjnym, indywidualnym ubezpieczeniem gospodarczym osób i ubezpieczeniem społecznym, mogą być uważane za przejaw przyjmowania w ubezpieczeniach gospodarczych osobowych określonych elementów, właściwych ubezpieczeniu społecznemu. Art. 808 Kodeksu cywilnego z 1964 r.: Umowę ubezpieczenia można zawrzeć także na rzecz osoby trzeciej; osoba ta może nie być w umowie wymieniona.

5 Rozwój ubezpieczeń grupowych i prawo, które za nim nie nadąża Nowe kanały dystrybucji ubezpieczeń grupowych: - banki (bancassurance), - skok-i, parabanki, instytucje pośrednictwa finansowego, - pośrednicy ubezpieczeniowi występujący pod płaszczykiem ubezpieczającego, - stowarzyszenia założone po to, by stały się stroną umowy ubezpieczenia grupowego, - sieci handlu detalicznego, - sprzedawcy AGD, RTV, sprzętu budowlanego itd., - operatorzy komórkowi, dostawcy usług zbiorowego zaopatrzenia itd., - firmy leasingowe, - samorządy zawodowe; ubezpieczenia grupowe bancassurance istotnym problemem są nie tylko powiązania kapitałowe pomiędzy ubezpieczycielami a ubezpieczającymi, ale także stosowanie w ubezpieczeniach grupowych klauzuli no claims bonus

6 Dostępne instrumenty prawa publicznego KNF - planowana rekomendacja ma na celu uzdrowienie sytuacji w segmencie bancassurance, w tym w obszarze UFK, a nie w ubezpieczeniach grupowych jako takich. Będzie skierowana wyłącznie do banków. Zapowiadana na jesień 2012 r., jednak obecnie wskazywany jest przełom I i II kw r. - ustawa o działalności ubezpieczeniowej (art. 212 ust. 1) przewiduje możliwość nakładania kar pieniężnych na zakłady ubezpieczeń, jeżeli wykonują działalność z naruszeniem przepisów prawa lub zawartych umów ubezpieczenia SOKiK - tylko i wyłącznie abstrakcyjna kontrola wzorców umownych UOKiK - decyzje w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów - wątpliwości, czy ubezpieczonemu przysługuje status konsumenta (art k.c., art k.c.) i czy polska definicja konsumenta jest zgodna z prawem UE

7 Kodeksy dobrych praktyk czy wystarczą do przywrócenia równowagi na rynku ubezpieczeń grupowych? - Kanon Dobrych Praktyk Rynku Finansowego (2008) rekomendowany przez KNF Związek Banków Polskich: - Kodeks Etyki Bankowej (wcześniej: Zasady Dobrej Praktyki Bankowej od 1995) - Rekomendacje dobrych praktyk na rynku bancassurance (2009, 2010, 2012) Polska Izba Ubezpieczeń: - Zasady dobrych praktyk ubezpieczeniowych (2009) - Rekomendacja dobrych praktyk informacyjnych dotyczących ubezpieczeń na życie związanych z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi (2013) treść zależy od twórcy kodeksu są przyjmowane na zasadach dobrowolności ZBP i PIU nie skupiają wszystkich podmiotów działających w Polsce brak po stronie konsumentów świadomości znaczenia prawnego kodeksów nieprzestrzeganie kodeksu dobrych praktyk stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, ale tylko jeżeli przedsiębiorca dobrowolnie do niego przystąpił i informuje w ramach swojej praktyki rynkowej, że jest nim związany

8 Propozycje Rzecznika Ubezpieczonych ogólne założenia - zmniejszenie asymetrii w sytuacji prawnej stron stosunku ubezpieczenia grupowego - zapewnienie ubezpieczonym finansującym ochronę ubezpieczeniową takich praw, jakie przysługują ubezpieczającemu, ale tylko w zakresie, jaki odnosi się do fragmentu relacji kontraktowej dotyczącego ochrony ubezpieczeniowej świadczonej na rzecz ubezpieczonego - wprowadzenie porządku do terminologii i usunięcie luk w obowiązujących przepisach propozycje Rzecznika Ub., stanowiska Przewodniczącego KNF i Min. Finansów dr hab. M. Orlicki, Założenia reformy regulacji prawnej ubezpieczeń na cudzy rachunek i ubezpieczeń służących zabezpieczeniu wierzytelności, Prawo Asekuracyjne 2013, nr 1 posiedzenie plenarne Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego z r. wstępne propozycje przedstawione przez prof. M. Romanowskiego

9 Propozycje Rzecznika Ubezpieczonych zdefiniowanie ubezpieczenia grupowego, swoboda wyboru ubezpieczyciela KKPC: - Przez umowę ubezpieczenia grupowego, ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapewnienia ochrony w razie wystąpienia albo niewystąpienia określonego zdarzenia osobom, które spełniają warunki przynależności do grupy (ubezpieczeni), a ubezpieczający zobowiązuje się w zamian zapłacić wynagrodzenie (składka ubezpieczeniowa). - Uprawnienie przystąpienia do grupy ustala się na podstawie jednolitego kryterium dla wszystkich członków grupy określonego przez ubezpieczającego. - Członkowie grupy powinni mieć zapewnioną ochronę na jednakowych warunkach. - jeżeli umowa (np. kredytu) ma być zabezpieczona ubezpieczeniem, klientowi należy pozostawić możliwość wyboru ubezpieczyciela: przystąpienie do umowy grupowej wedle przedstawionej mu oferty lub cesja praw (albo uposażenie bez możliwości odwołania) z umowy ubezpieczenia odpowiadającej podstawowym cechom przewidzianym w umowie kredytu i zawartej z dowolnym ubezpieczycielem

10 Propozycje Rzecznika Ubezpieczonych wynagrodzenie ubezpieczającego, obowiązek lojalności - zakaz łączenia przez ubezpieczającego ról i pobierania wynagrodzenia, czy jednoznaczne informowanie ubezpieczonego nt. powiązań między ubezpieczającym a ubezpieczycielem (składka należna ubezpieczycielowi, wynagrodzenie dla ubezpieczającego, wysokość prowizji i sposób jej ustalania)? KKPC: - Każda ze stron umowy ubezpieczenia obowiązana jest do zachowania lojalności wobec drugiej uwzględniając w szczególności cel i naturę umowy. - Ubezpieczający i ubezpieczony obowiązani są do zachowania lojalności wobec siebie uwzględniającej w szczególności cel i naturę łączącego ich stosunku oraz rozkładu ciężaru finansowania składki ubezpieczeniowej. - Ubezpieczający powinien unikać sprzeczności własnych interesów z interesami osoby objętej ochroną ubezpieczeniową. skutki: zaprzestanie stosowania no claims bonus, obowiązek zawiadamiania ubezpieczyciela przez ubezpieczającego o zajściu wypadku ubezpieczeniowego

11 Propozycje Rzecznika Ubezpieczonych przystąpienie do umowy grupowej - umożliwienie osobie mającej zostać objętą ochroną ubezpieczeniową zapoznania się z treścią umowy ubezpieczenia grupowego jeszcze przed przystąpieniem do niej - obowiązek potwierdzenia stosownym dokumentem objęcia ubezpieczonego ochroną ubezpieczeniową, zwłaszcza jeśli finansuje on składkę - zmiana art. 833 i 834 k.c.: poza zawarciem umowy ubezpieczenia również przystąpienie do ubezpieczenia KKPC: - Ochrona ubezpieczeniowa rozpoczyna się z chwilą przystąpienia do grupy. - Przed przystąpieniem ubezpieczonego do grupy, ubezpieczający jest obowiązany zapewnić mu dostęp do warunków ubezpieczenia dotyczących praw i obowiązków ubezpieczonego. - W przypadku zmiany praw i obowiązków ubezpieczonego w trakcie trwania ochrony, ubezpieczający jest obowiązany poinformować ubezpieczonego o takiej zmianie co najmniej na przed wejściem w życie zmiany. Ubezpieczony nie ponosi kosztów rezygnacji z ochrony, jeżeli złoży ubezpieczającemu oświadczenie o rezygnacji przed dniem wejścia w życie zmian.

12 Propozycje Rzecznika Ubezpieczonych składka ubezpieczeniowa - zobowiązanie ubezpieczonego do finansowania składki powinno mieć swoją przyczynę prawną; powiązanie zobowiązania do zapłaty składki z interesem ubezpieczeniowym? Propozycje dr hab. M. Orlickiego: - art k.c. (jeśli składkę sfinansował ubezpieczony, zwrot składki za okres niewykorzystanej przysługującej mu ochrony ubezpieczeniowej przysługiwać powinien wyłącznie jemu) - art k.c. (negatywne skutki braku zapłaty kolejnej raty składki tylko za uprzednim wezwaniem ubezpieczonego) - art. 816 k.c. (rozszerzenie uprawnień na ubezpieczonego finansującego składkę)

13 Propozycje Rzecznika Ubezpieczonych dochodzenie roszczeń - art k.c.: uprawnienie ubezpieczonego do żądania świadczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela - status spadkobierców ubezpieczonego w postępowaniu likwidacyjnym: umożliwienie samodzielnego zgłoszenia ubezpieczycielowi wypadku ubezpieczeniowego oraz dostępu do dokumentacji związanej z realizacją umowy ubezpieczenia, która ma wpływ na odpowiedzialność ubezpieczyciela i wysokość należnego świadczenia - w razie odmowy przyjęcia odpowiedzialności przez ubezpieczyciela ubezpieczający uprawniony do otrzymania świadczenia powinien na żądanie ubezpieczonego/spadkobierców scedować prawo do świadczenia z umowy ubezpieczenia, o ile nie zamierza go dochodzić na drodze sądowej Obecnie: następca prawny kredytobiorcy objętego grupowym ubezpieczeniem na życie, w której przewidziano możliwość zapłaty sumy ubezpieczenia wyłącznie na żądanie ubezpieczającego banku, ma interes prawny w ustaleniu, że śmierć ubezpieczonego była wypadkiem ubezpieczeniowym, z którym wiąże się obowiązek spełnienia przez ubezpieczyciela przewidzianego w umowie świadczenia (wyrok SA w Białymstoku z r., I ACa 752/11).

14 Propozycje Rzecznika Ubezpieczonych zakończenie ochrony ubezpieczeniowej - zmiany w k.c.: obok rozwiązania umowy ubezpieczenia wystąpienie z ubezpieczenia, obok odstąpienia od umowy ubezpieczenia odstąpienie od ubezpieczenia; - umowa powinna wskazywać adresata w/w oświadczeń - ryzyko zakończenia umowy ubezpieczenia przez ubezpieczającego wbrew interesom ubezpieczonego: prawo ubezpieczonego do współuczestnictwa w podejmowaniu decyzji nt. końca trwania umowy ubezpieczenia, chyba że miałby zagwarantowane prawo do indywidualnej kontynuacji ubezpieczenia na niezmienionych warunkach KKPC: - Ubezpieczony ma prawo do rezygnacji z ochrony. - W przypadku zamiaru rezygnacji lub rezygnacji ubezpieczonego z ochrony ubezpieczeniowej, ubezpieczający ma obowiązek poinformować go o wynikających stąd prawach i obowiązkach ubezpieczonego, w tym kosztach rezygnacji.

15 Propozycje Rzecznika Ubezpieczonych kontynuacja ochrony ubezpieczeniowej KKPC: - W przypadku umowy ubezpieczenia grupowego na życie lub chorobowego, ubezpieczony, który utracił status członka grupy na skutek wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy łączącego go z ubezpieczającym będącego podstawą przynależności do grupy, może złożyć wniosek do ubezpieczyciela o kontynuację ochrony ubezpieczeniowej tego samego rodzaju na podstawie indywidualnej umowy ubezpieczenia. Wniosek jest składany w terminie 30 dni od chwili zakończenia ochrony ubezpieczeniowej na podstawie umowy ubezpieczenia grupowego. - W takim przypadku podstawą obliczenia składki ubezpieczeniowej jest wiek ubezpieczonego z chwili przystąpienia do grupy. - Ubezpieczony nie nabywa prawa do kontynuacji ochrony ubezpieczeniowej na warunkach określonych powyżej, jeżeli rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z jego winy, w razie rażącego naruszenia jego obowiązków wobec ubezpieczyciela lub nieopłacania składek ubezpieczeniowych.

16 Propozycje Rzecznika Ubezpieczonych ochrona konsumencka dla ubezpieczonego, uposażonego i spadkobiercy Konieczne jest zapewnienie ochrony konsumenckiej na rzecz ubezpieczonych będących osobami fizycznymi, jeżeli umowa ubezpieczenia nie wiąże się bezpośrednio z ich działalnością gospodarczą lub zawodową, a także uposażonych oraz spadkobierców ubezpieczonych, którzy dochodzą roszczeń z umowy ubezpieczenia grupowego i są osobami fizycznymi. Cel: - ochrona przed niedozwolonymi postanowieniami umownymi (możliwa już obecnie art k.c.), - ochrona przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi (ustawa z r.: tylko wobec konsumentów; legitymacja czynna: konsument, RPO, RU, powiatowy/miejski rzecznik konsumentów, organizacja, której celem statutowym jest ochrona interesów konsumentów), - zwalczanie praktyk naruszającymi zbiorowe interesy konsumentów (Prezes UOKiK), - pomoc na etapie przedprocesowym i procesowym ze strony powiatowych/miejskich rzeczników konsumentów oraz organizacji społecznych.

Aleksandra Wiktorow. Warszawa, Prof. dr hab. Tadeusz Ereciński Przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego

Aleksandra Wiktorow. Warszawa, Prof. dr hab. Tadeusz Ereciński Przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego Aleksandra Wiktorow Warszawa, Prof. dr hab. Tadeusz Ereciński Przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego W nawiązaniu do ustaleń poczynionych na posiedzeniu plenarnym Komisji Kodyfikacyjnej

Bardziej szczegółowo

REKOMENDACJA. Dobrych Praktyk na Polskim Rynku Bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi

REKOMENDACJA. Dobrych Praktyk na Polskim Rynku Bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi REKOMENDACJA Dobrych Praktyk na Polskim Rynku Bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi Klub Bankowca Warszawa 28 kwiecień 2009 Czym jest Bancassurance? Działalność

Bardziej szczegółowo

Pan Marek Biernacki Minister Sprawiedliwości. AL Ujazdowskie 11 00-950 Warszawa

Pan Marek Biernacki Minister Sprawiedliwości. AL Ujazdowskie 11 00-950 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, fo.'t. Z Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ V.7224.17.2014.BA 00-090 Warszawa Al. Solidarności 77 Tel. centr. 22 551 77 00 Fax 22 827 64 53 Pan Marek Biernacki Minister

Bardziej szczegółowo

Stanowisko organu nadzoru wobec problematyki ubezpieczeń grupowych

Stanowisko organu nadzoru wobec problematyki ubezpieczeń grupowych Stanowisko organu nadzoru wobec problematyki ubezpieczeń grupowych Paweł Sawicki Dyrektor Departamentu Licencji Ubezpieczeniowych i Emerytalnych UKNF Ubezpieczenia grupowe skala zjawiska Udział w rynku

Bardziej szczegółowo

Rekomendacja U. (R)ewolucja na rynku Bancassurance. 25 listopada 2014r.

Rekomendacja U. (R)ewolucja na rynku Bancassurance. 25 listopada 2014r. Rekomendacja U (R)ewolucja na rynku Bancassurance. 25 listopada 2014r. 2 3 Rekomendacja 7.1 Bank jako ubezpieczający w danej umowie ubezpieczenia nie powinien jednocześnie przy tej samej umowie występować

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie i egzekwowanie Wytycznych dla zakładów ubezpieczeń dotyczących

Wdrażanie i egzekwowanie Wytycznych dla zakładów ubezpieczeń dotyczących Wdrażanie i egzekwowanie Wytycznych dla zakładów ubezpieczeń dotyczących dystrybucji ubezpieczeń Paweł Sawicki Dyrektor Departamentu Licencji Ubezpieczeniowych i Emerytalnych Urząd Komisji Nadzoru Finansowego

Bardziej szczegółowo

Rekomendacja. w sprawie dobrych praktyk w zakresie ubezpieczeń z elementem inwestycyjnym lub oszczędnościowym. Warszawa, 25 październik 2012 r.

Rekomendacja. w sprawie dobrych praktyk w zakresie ubezpieczeń z elementem inwestycyjnym lub oszczędnościowym. Warszawa, 25 październik 2012 r. Rekomendacja w sprawie dobrych praktyk w zakresie ubezpieczeń z elementem inwestycyjnym lub oszczędnościowym Warszawa, 25 październik 2012 r. Małgorzata Knut Przewodnicząca zespołu ds. Bancassurance, Polska

Bardziej szczegółowo

Z danych KNF wynika że ubezpieczenia grupowe są bardzo istotną częścią rynku. Struktura składki przypisanej brutto zakładów ubezpieczeń na życie w

Z danych KNF wynika że ubezpieczenia grupowe są bardzo istotną częścią rynku. Struktura składki przypisanej brutto zakładów ubezpieczeń na życie w O potrzebie uregulowania ubezpieczeń grupowych Konferencja Fundacji Edukacji Ubezpieczeniowej i Rzecznika Ubezpieczonych - Warszawa, 15 listopada 2013 r. W dniu 15 listopada br. w siedzibie Naczelnej Organizacji

Bardziej szczegółowo

Bancassurance reaktywacja z uwzględnieniem interesów konsumentów

Bancassurance reaktywacja z uwzględnieniem interesów konsumentów Bancassurance reaktywacja z uwzględnieniem interesów konsumentów Anna Dąbrowska Warszawa, 8 października 2015 r. PROBLEMY odmowa spełnienia i zaniżanie wysokościświadczeń; problem zwrotu składek ubezpieczeniowych

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Marcin Orlicki, LL.M. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Dr hab. Marcin Orlicki, LL.M. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Dr hab. Marcin Orlicki, LL.M. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu W klasycznym ubezpieczeniu na cudzy rachunek ochrona ubezpieczeniowa jest dobrodziejstwem udzielanym ubezpieczonemu przez ubezpieczającego.

Bardziej szczegółowo

Bancassurance quo vadis? na IV Kongress Bancassurance października 2012 r. Hotel Holiday Inn w Józefowie k. Warszawy

Bancassurance quo vadis? na IV Kongress Bancassurance października 2012 r. Hotel Holiday Inn w Józefowie k. Warszawy Bancassurance quo vadis? na IV Kongress Bancassurance 25-26 października 2012 r. Hotel Holiday Inn w Józefowie k. Warszawy 1 Bancassurance definicja i zakres W polskim prawie brak jest formalnej definicji

Bardziej szczegółowo

Prawo konsumenckie dla przedsiębiorców

Prawo konsumenckie dla przedsiębiorców Prawo konsumenckie dla przedsiębiorców czyli dlaczego warto dbać o konsumenta European Commission Enterprise and Industry PRAWO KONSUMENCKIE DLA Title PRZEDSIĘBIORCÓW of the presentation 22.11.2010 Date

Bardziej szczegółowo

Projekt Dobre Praktyki PIU na polskim rynku ubezpieczeń w zakresie ubezpieczeń sprzętu

Projekt Dobre Praktyki PIU na polskim rynku ubezpieczeń w zakresie ubezpieczeń sprzętu Dobre Praktyki PIU na polskim rynku ubezpieczeń w zakresie ubezpieczeń sprzętu Rozdział I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Cel dokumentu Niniejszy dokument ma zapewnić właściwy sposób komunikowania Klientom przez

Bardziej szczegółowo

Rekomendacja U dot. dobrych praktyk w obszarze bancassurance. Kluczowe założenia oraz dodatkowe zadania dla funkcji compliance

Rekomendacja U dot. dobrych praktyk w obszarze bancassurance. Kluczowe założenia oraz dodatkowe zadania dla funkcji compliance Rekomendacja U dot. dobrych praktyk w obszarze bancassurance. Kluczowe założenia oraz dodatkowe zadania dla funkcji compliance Paweł Sawicki Dyrektor Departamentu Licencji Ubezpieczeniowych i Emerytalnych

Bardziej szczegółowo

Podstawowe regulacje prawne dotyczące wypowiedzenia umowy ubezpieczenia na życie znajdują się w art. 812 4 k.c. oraz art. 830 k.c.

Podstawowe regulacje prawne dotyczące wypowiedzenia umowy ubezpieczenia na życie znajdują się w art. 812 4 k.c. oraz art. 830 k.c. Anna Dąbrowska główny specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych Wypowiedzenie umowy ubezpieczenia na życie Regulacje prawne Podstawowe regulacje prawne dotyczące wypowiedzenia umowy ubezpieczenia na

Bardziej szczegółowo

Problemy konsumentów na rynku ubezpieczeń grupowych

Problemy konsumentów na rynku ubezpieczeń grupowych Problemy konsumentów na rynku ubezpieczeń grupowych dr Małgorzata Więcko-Tułowiecka Biuro Rzecznika Ubezpieczonych Warszawa, 15 listopada 2013 r. Liczba skarg z zakresu ubezpieczeń gospodarczych ogółem

Bardziej szczegółowo

Przepisy dotyczące postanowień niedozwolonych we wzorcach umownych. Kodeks cywilny. Art. 385.

Przepisy dotyczące postanowień niedozwolonych we wzorcach umownych. Kodeks cywilny. Art. 385. Przepisy dotyczące postanowień niedozwolonych we wzorcach umownych. Kodeks cywilny Art. 385. 1. W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową. 2. Wzorzec umowy powinien być

Bardziej szczegółowo

III REKOMENDACJA dobrych praktyk na polskim rynku bancassurance w zakresie ubezpieczeń z elementem inwestycyjnym lub oszczędnościowym

III REKOMENDACJA dobrych praktyk na polskim rynku bancassurance w zakresie ubezpieczeń z elementem inwestycyjnym lub oszczędnościowym III REKOMENDACJA dobrych praktyk na polskim rynku bancassurance w zakresie ubezpieczeń z elementem inwestycyjnym lub oszczędnościowym Rekomendacja została opracowana we współpracy z Polską Izbą Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Klauzule niedozwolone. możliwości dochodzenia roszczeń

Klauzule niedozwolone. możliwości dochodzenia roszczeń Klauzule niedozwolone możliwości dochodzenia roszczeń mbank klauzula nr: 4704 klauzula nr: 4704 Na czym polega niedozwolony charakter tej klauzuli? Uprawnia bank do zmiany wysokości oprocentowania kredytów

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Spis treści. Przedmowa... 13. Część I. Uwarunkowania unijne

SPIS TREŚCI. Spis treści. Przedmowa... 13. Część I. Uwarunkowania unijne SPIS TREŚCI Przedmowa... 13 Część I. Uwarunkowania unijne Jan Monkiewicz Regulacje i nadzór ubezpieczeniowy. W poszukiwaniu nowego paradygmatu... 17 1. Uwagi wprowadzające... 17 2. Model biznesowy ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Jakub Nawracała, radca prawny

Jakub Nawracała, radca prawny Ograniczenie odpowiedzialności ubezpieczyciela z tytułu ryzyk, które wystąpiły przed zawarciem umowy ubezpieczenia (na przykładzie klauzuli wpisanej do rejestru niedozwolonych postanowień pod nr 3456)

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 14 kwietnia 2009 r. III SK 37/08

Wyrok z dnia 14 kwietnia 2009 r. III SK 37/08 Wyrok z dnia 14 kwietnia 2009 r. III SK 37/08 Postanowienie wzorca umownego przewidujące, że w razie wypłaty świadczenia z tytułu opcji dodatkowej dochodzi do zakończenia umowy i wygaśnięcia ochrony ubezpieczeniowej

Bardziej szczegółowo

Katowice, dnia 30.12.2014r. RKT-61-18/14/SB. POSTANOWIENIE Nr 1

Katowice, dnia 30.12.2014r. RKT-61-18/14/SB. POSTANOWIENIE Nr 1 URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Delegatura w Katowicach 40-048 Katowice, ul. Kościuszki 43 tel. 32 256 46 96, 32 255 26 47, 32 255 44 04 fax 32 256 37 64 E-mail: katowice@uokik.gov.pl Katowice,

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE KLAUZULE UMOWNE

DODATKOWE KLAUZULE UMOWNE Załącznik Nr 26 do Uchwały nr 61/2007 Zarządu PTU S.A. z dnia 01 sierpnia 2007 roku DODATKOWE KLAUZULE UMOWNE do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego w ruchu

Bardziej szczegółowo

REKOMENDACJA. dobrych praktyk na polskim rynku bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi

REKOMENDACJA. dobrych praktyk na polskim rynku bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi REKOMENDACJA dobrych praktyk na polskim rynku bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi Pierwsza edycja Rekomendacji została przyjęta przez Komitet ds. Kredytu

Bardziej szczegółowo

Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. R-BEZPIECZNA SPŁATA. Ubezpieczający: Ubezpieczony:

Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. R-BEZPIECZNA SPŁATA. Ubezpieczający: Ubezpieczony: Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. R-BEZPIECZNA SPŁATA Ubezpieczający: Osoba fizyczna, prowadząca działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających.

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE NR RBG -18/2015

POSTANOWIENIE NR RBG -18/2015 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Długa 47,85-034 Bydgoszcz Tel. 52 345-56-44, Fax 52 345-56-17 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 4 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

Konsumeryzm. Jak spowodować, żeby regulacje służyły klientom?

Konsumeryzm. Jak spowodować, żeby regulacje służyły klientom? Konsumeryzm. Jak spowodować, żeby regulacje służyły klientom? Przepisy służące ochronie konsumentów 1/ Konstytucja RP Art.76. Władze publiczne chronią konsumentów, użytkowników i najemców przed działaniami

Bardziej szczegółowo

Komisja Nadzoru Finansowego. Wytyczne dla zakładów ubezpieczeń

Komisja Nadzoru Finansowego. Wytyczne dla zakładów ubezpieczeń Komisja Nadzoru Finansowego Wytyczne dla zakładów ubezpieczeń dotyczące dystrybucji ubezpieczeń Warszawa, 24 czerwca 2014 r. Strona 1 z 13 Wstęp W toku prac nad przyjęciem Rekomendacji U, dotyczącej zagadnień

Bardziej szczegółowo

Aleksandra Wiktorow. Warszawa, 17-09-2015. Pan Kazimierz Kleina Senator RP Przewodniczący Komisji Budżetu i Finansów Publicznych Senat RP

Aleksandra Wiktorow. Warszawa, 17-09-2015. Pan Kazimierz Kleina Senator RP Przewodniczący Komisji Budżetu i Finansów Publicznych Senat RP Aleksandra Wiktorow Warszawa, 17-09-2015 RU/209/15 Pan Kazimierz Kleina Senator RP Przewodniczący Komisji Budżetu i Finansów Publicznych Senat RP W związku z przyjęciem przez Sejm RP ustawy o działalności

Bardziej szczegółowo

Nowa ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej oraz jej wpływ na kształt rynku w obszarze bancassurance.

Nowa ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej oraz jej wpływ na kształt rynku w obszarze bancassurance. Nowa ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej oraz jej wpływ na kształt rynku w obszarze bancassurance. ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa tel.: +48 22 694 58 28 fax :+48 22 694 39 50

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Wprowadzenie CZĘŚĆ I Rozdział 1. Podstawowe zasady ubezpieczeń na życie

Spis treści Wykaz skrótów Wprowadzenie CZĘŚĆ I Rozdział 1. Podstawowe zasady ubezpieczeń na życie Wykaz skrótów... 11 Wprowadzenie... 13 CZĘŚĆ I... 19 Rozdział 1. Podstawowe zasady ubezpieczeń na życie... 21 1.1. Pojęcie i klasyfikacje ubezpieczeń na życie... 21 1.2. Funkcje ubezpieczeń na życie...

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie na życie z funduszem kapitałowym jako forma długoterminowego oszczędzania

Ubezpieczenie na życie z funduszem kapitałowym jako forma długoterminowego oszczędzania Ubezpieczenie na życie z funduszem kapitałowym jako forma długoterminowego oszczędzania Ewa Wierzbicka Instytut Zarządzania Wartością, SGH w Warszawie Konferencja 20 21.06. 2016r. Ubezpieczenie na życie

Bardziej szczegółowo

Numer jednostki redakcyjnej wzorca umowy

Numer jednostki redakcyjnej wzorca umowy OGÓLNE WARUNKI ZBIOROWEGO UBEZPIECZENIA ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej: Rodzaj informacji odszkodowania Numer jednostki redakcyjnej wzorca umowy OWU: 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11 ust. 1 3, 12, 17 ust.

Bardziej szczegółowo

Karta Produktu. Indywidualne Ubezpieczenie Następstw Nieszczęśliwych Wypadków - SPOKOJNY SEN dla Klientów Raiffeisen Bank Polska S.A.

Karta Produktu. Indywidualne Ubezpieczenie Następstw Nieszczęśliwych Wypadków - SPOKOJNY SEN dla Klientów Raiffeisen Bank Polska S.A. Karta Produktu Indywidualne Ubezpieczenie Następstw Nieszczęśliwych Wypadków - SPOKOJNY SEN dla Klientów Raiffeisen Bank Polska S.A. Ubezpieczający : osoba fizyczna, która zawarła z Bankiem umowę o Produkt

Bardziej szczegółowo

REKOMENDACJA. dobrych praktyk na polskim rynku bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi

REKOMENDACJA. dobrych praktyk na polskim rynku bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi REKOMENDACJA dobrych praktyk na polskim rynku bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi Niniejsza Rekomendacja została przyjęta przez Komitet ds. Kredytu Konsumenckiego

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 1325)

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 1325) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1325) USTAWA z dnia 29 sierpnia 1997

Bardziej szczegółowo

Kodeks dobrych praktyk w zakresie świadczenia usług ubezpieczającego na rzecz członków Klubu Nadzieja oraz członków Gildii Nadzieja

Kodeks dobrych praktyk w zakresie świadczenia usług ubezpieczającego na rzecz członków Klubu Nadzieja oraz członków Gildii Nadzieja Kodeks dobrych praktyk Kodeks dobrych praktyk w zakresie świadczenia usług ubezpieczającego na rzecz członków Klubu Nadzieja oraz członków Gildii Nadzieja PODSTAWOWE WARTOŚCI ŚWIADCZENIA USŁUG UBEZPIECZAJĄCEGO

Bardziej szczegółowo

Wyzwania regulacyjne i samoregulacyjne w zakładach ubezpieczeń III Ogólnopolska Konferencja Compliance, Warszawa 24-25 listopada 2014 r.

Wyzwania regulacyjne i samoregulacyjne w zakładach ubezpieczeń III Ogólnopolska Konferencja Compliance, Warszawa 24-25 listopada 2014 r. Wyzwania regulacyjne i samoregulacyjne w zakładach ubezpieczeń III Ogólnopolska Konferencja Compliance, Warszawa 24-25 listopada 2014 r. Jan Grzegorz Prądzyński, prezes zarządu Polskiej Izby Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada. Protokolant Katarzyna Bartczak

POSTANOWIENIE. SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada. Protokolant Katarzyna Bartczak Sygn. akt III CZP 87/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 grudnia 2015 r. SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada Protokolant Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Uwagi do projektu nowelizacji kodeksu cywilnego odnoszącej się do ubezpieczeń grupowych

Uwagi do projektu nowelizacji kodeksu cywilnego odnoszącej się do ubezpieczeń grupowych Prof. dr hab. Marcin Orlicki, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Poznań, 11 stycznia 2015 r. Uwagi do projektu nowelizacji kodeksu cywilnego odnoszącej się do ubezpieczeń grupowych 1. Art. 805¹

Bardziej szczegółowo

I. REKLAMACJA i ROZWIĄZYWANIE SPORÓW

I. REKLAMACJA i ROZWIĄZYWANIE SPORÓW Informacja dotycząca procedury składania i rozpatrywania reklamacji oraz zmiany wprowadzone do OWU zgodnie z ustawą o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej do Ogólnych warunków ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

NOWE REGULACJE W ZAKRESIE PRAWA KONSUMENCKIEGO PAŹDZIERNIK 2014

NOWE REGULACJE W ZAKRESIE PRAWA KONSUMENCKIEGO PAŹDZIERNIK 2014 NOWE REGULACJE W ZAKRESIE PRAWA KONSUMENCKIEGO PAŹDZIERNIK 2014 W dniu 30 maja br. Sejm uchwalił ustawę o prawach konsumenta, która wejdzie w życie 25 grudnia br. ( Ustawa ). Ustawa stanowi implementację

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA Dla Wariantu 2 określonego w Zał. nr 2 Umowy Grupowego Ubezpieczenia na Życie Kredytobiorców Ubezpieczenie Spłaty Zadłużenia nr 9956 1. Definicje 1. Klient / Kredytobiorca

Bardziej szczegółowo

I. REKLAMACJA i ROZWIĄZYWANIE SPORÓW

I. REKLAMACJA i ROZWIĄZYWANIE SPORÓW Informacja dotycząca procedury składania i rozpatrywania reklamacji oraz zmian mających zastosowanie do OWU zgodnie z ustawą o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE NR RBG -17/2015

POSTANOWIENIE NR RBG -17/2015 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Długa 47,85-034 Bydgoszcz Tel. 52 345-56-44, Fax 52 345-56-17 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 4 lutego 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część A. Testy. Część B. Kazusy. Część C. Tablice. Spis treści Wykaz skrótów Wykaz ważniejszej literatury Przedmowa V XVII XXIII XXV

Spis treści. Część A. Testy. Część B. Kazusy. Część C. Tablice. Spis treści Wykaz skrótów Wykaz ważniejszej literatury Przedmowa V XVII XXIII XXV Wykaz skrótów Wykaz ważniejszej literatury Przedmowa V XVII XXIII XXV Część A. Testy Test 1. 1 Odpowiedzi do testu 1 18 Test 2. 4 Odpowiedzi do testu 2 20 Test 3. 7 Odpowiedzi do testu 3 23 Test 4. 11

Bardziej szczegółowo

I. REKLAMACJA i ROZWIĄZYWANIE SPORÓW

I. REKLAMACJA i ROZWIĄZYWANIE SPORÓW Informacja dotycząca procedury składania i rozpatrywania reklamacji oraz zmiany wprowadzone do OWU zgodnie z ustawą o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/11 USTAWA z dnia 13 kwietnia 2007 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2007 r. Nr 82, poz. 557. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W

Bardziej szczegółowo

Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. TWÓJ KREDYT - STANDARD. Ubezpieczający: Ubezpieczony:

Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. TWÓJ KREDYT - STANDARD. Ubezpieczający: Ubezpieczony: Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. TWÓJ KREDYT - STANDARD Ubezpieczający: Osoba fizyczna, będąca klientem Banku, zawierająca Umowę Ubezpieczenia z Ubezpieczycielem,

Bardziej szczegółowo

Ochrona konsumenta w obrocie profesjonalnym?

Ochrona konsumenta w obrocie profesjonalnym? Ochrona konsumenta w obrocie profesjonalnym? Granice swobody prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorców Zakres swobody przy umowach jednostronnie a obustronnie profesjonalnych? Strategia

Bardziej szczegółowo

Konsument na rynku usług ubezpieczeniowych. Czy zagraża nam konsumeryzm?

Konsument na rynku usług ubezpieczeniowych. Czy zagraża nam konsumeryzm? Konsument na rynku usług ubezpieczeniowych. Czy zagraża nam konsumeryzm? Franz Fuchs Przewodniczący Stowarzyszenia dla Rozwoju Ubezpieczeń Komunikacyjnych i Rynku Motoryzacyjnego Pro Motor Warszawa, 21.10.2015

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KORZYSTANIA Z SYSTEMU PRZYSTĘPOWANIA DO IMIENNEJ GRUPOWEJ POLISY UBEZPIECZENIOWEJ NNW. 1 Zakres

REGULAMIN KORZYSTANIA Z SYSTEMU PRZYSTĘPOWANIA DO IMIENNEJ GRUPOWEJ POLISY UBEZPIECZENIOWEJ NNW. 1 Zakres REGULAMIN KORZYSTANIA Z SYSTEMU PRZYSTĘPOWANIA DO IMIENNEJ GRUPOWEJ POLISY UBEZPIECZENIOWEJ NNW 1 Zakres Niniejszy Regulamin dotyczy przystępowania do jednej z imiennych grupowych polis ubezpieczeniowych

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia brytyjskie w rozwiązywaniu problemów w bancassurance

Doświadczenia brytyjskie w rozwiązywaniu problemów w bancassurance Doświadczenia brytyjskie w rozwiązywaniu problemów w bancassurance dr Małgorzata Więcko-Tułowiecka Biuro Rzecznika Ubezpieczonych Warszawa, 21 maja 2014 r. PPI Payment Protection Insurance - ubezpieczenie

Bardziej szczegółowo

W imieniu agenta ubezpieczeniowego występują osoby wykonujące czynności agencyjne wskazane w dokumencie oferty.

W imieniu agenta ubezpieczeniowego występują osoby wykonujące czynności agencyjne wskazane w dokumencie oferty. Działając w oparciu o treść art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta (Dz.U. 2014 roku poz. 827) w związku z wyrażeniem przez konsumenta woli związania się umową, jako przedsiębiorca

Bardziej szczegółowo

Umowa ubezpieczenia. Główne źródła opracowania prezentacji: 1. Kidyba, Prawo handlowe, C.H.Beck 2016 r.

Umowa ubezpieczenia. Główne źródła opracowania prezentacji: 1. Kidyba, Prawo handlowe, C.H.Beck 2016 r. Umowa ubezpieczenia Główne źródła opracowania prezentacji: 1. Kidyba, Prawo handlowe, C.H.Beck 2016 r. 1 Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo

Przegląd najważniejszych wniosków kierowanych do Rzecznika Finansowego w obszarze działalności sektora bankowego

Przegląd najważniejszych wniosków kierowanych do Rzecznika Finansowego w obszarze działalności sektora bankowego Przegląd najważniejszych wniosków kierowanych do Rzecznika Finansowego w obszarze działalności sektora bankowego Bartosz Wyżykowski Radca Prawny Zastępca Dyrektora Wydziału Rynku Klienta Bankowo-Kapitałowego

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe ubezpieczenie Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie Część III: Ubezpieczenia jednostek pływających

Kompleksowe ubezpieczenie Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie Część III: Ubezpieczenia jednostek pływających Załącznik Nr 5c do SIWZ UMOWA Nr... WZÓR Kompleksowe ubezpieczenie Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie Część III: Ubezpieczenia jednostek pływających zawarta w, dnia...

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 października 2015 r. Poz. 1634 USTAWA z dnia 5 sierpnia 2015 r. 1), 2) o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki Umowy dodatkowej dotyczącej śmierci wskutek Nieszczęśliwego Wypadku. nr OWU/ADR4/1/2015

Ogólne warunki Umowy dodatkowej dotyczącej śmierci wskutek Nieszczęśliwego Wypadku. nr OWU/ADR4/1/2015 Ogólne warunki Umowy dodatkowej dotyczącej śmierci wskutek Nieszczęśliwego Wypadku nr OWU/ADR4/1/2015 Spis treści Ogólne warunki Umowy dodatkowej dotyczącej śmierci wskutek Nieszczęśliwego Wypadku nr OWU/ADR4/1/2015...4

Bardziej szczegółowo

UMOWA o wykonanie zadania pn.

UMOWA o wykonanie zadania pn. Załącznik nr 5b projekt umowy UMOWA o wykonanie zadania pn. Ubezpieczenie mienia Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Część II : Ubezpieczenia komunikacyjne zawarta w dniu.. w, pomiędzy:

Bardziej szczegółowo

Problemy konsumentów na rynku bancassurance wybrane zagadnienia

Problemy konsumentów na rynku bancassurance wybrane zagadnienia Cezary Orłowski starszy specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych Problemy konsumentów na rynku bancassurance wybrane zagadnienia Zdecydowana większość umów ubezpieczeń typu bancassurance występujących

Bardziej szczegółowo

Regulamin Promocji Kredytu Gotówkowego Więcej za mniej. I. Organizator Promocji

Regulamin Promocji Kredytu Gotówkowego Więcej za mniej. I. Organizator Promocji Regulamin Promocji Kredytu Gotówkowego Więcej za mniej I. Organizator Promocji 1. Promocja Kredytu Gotówkowego Więcej za mniej, zwana dalej Promocją organizowana jest przez BRE Bank S.A. mbank z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Internetowa sprzedaż pomiędzy przedsiębiorcami bierzesz fakturę nie jesteś już konsumentem MARTA KOPEĆ

Internetowa sprzedaż pomiędzy przedsiębiorcami bierzesz fakturę nie jesteś już konsumentem MARTA KOPEĆ Internetowa sprzedaż pomiędzy przedsiębiorcami bierzesz fakturę nie jesteś już konsumentem MARTA KOPEĆ Plan Wykładu I. Charakterystyka przedsiębiorcy II. Podstawowe zasady obowiązujące w obrocie profesjonalnym:

Bardziej szczegółowo

GRUPOWE UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE - PAKIETY NATIONALE-NEDERLANDEN

GRUPOWE UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE - PAKIETY NATIONALE-NEDERLANDEN KARTA INFORMACYJNA GRUPOWE UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE - PAKIETY NATIONALE-NEDERLANDEN W Karcie Informacyjnej zawarte są najważniejsze informacje o grupowym ubezpieczeniu na życie Pakiety Nationale-Nederlanden.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Prawnokarna ochrona obrotu gospodarczego

Spis treści. Część I. Prawnokarna ochrona obrotu gospodarczego Wykaz skrótów... 13 Wstęp... 17 Część I. Prawnokarna ochrona obrotu gospodarczego Wprowadzenie... 21 Rozdział I. Obrót gospodarczy w kodeksowym prawie karnym... 36 1. Przestępstwa menadżerów (nadużycie

Bardziej szczegółowo

Protokół z posiedzenia Rady Ubezpieczonych w dniu 22 września 2009 r.

Protokół z posiedzenia Rady Ubezpieczonych w dniu 22 września 2009 r. Protokół z posiedzenia Rady Ubezpieczonych w dniu 22 września 2009 r. Uczestnicy: według załączonej listy Rozpoczęcie obrad: godz. 11.10 Przebieg obrad: według załączonego porządku I. Rzecznik Ubezpieczonych

Bardziej szczegółowo

WNIOSKO-POLISA NR WARIANT PODSTAWOWY

WNIOSKO-POLISA NR WARIANT PODSTAWOWY WNIOSKO-POLISA NR WARIANT PODSTAWOWY Niniejszy dokument Wniosko-Polisy stanowi wniosek o zawarcie, oraz po złożeniu zgodnych oświadczeń Ubezpieczyciela i Ubezpieczającego stanowi potwierdzenie zawarcia,

Bardziej szczegółowo

Rekomendacja sprawie dobrych praktyk zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych produktami bankowymi

Rekomendacja sprawie dobrych praktyk zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych produktami bankowymi Rekomendacja w sprawie dobrych praktyk w zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych z produktami bankowymi zabezpieczonymi hipotecznie Warszawa, 2 lutego 2010 r. Podstawowe informacje Cel określenie

Bardziej szczegółowo

Zestawienie orzecznictwa w sprawach cywilnych za październik 2014 r.

Zestawienie orzecznictwa w sprawach cywilnych za październik 2014 r. Zestawienie orzecznictwa w sprawach cywilnych za październik 2014 r. Wybrane orzeczenia Sądu Najwyższego opublikowane w Orzecznictwie Sądu Najwyższego Izba Cywilna zeszyt 10: 1. DOPUSZCZALNOŚĆ ZAWARCIA

Bardziej szczegółowo

Umowa nr. a... reprezentowanym przez:...

Umowa nr. a... reprezentowanym przez:... Wzór umowy Załącznik nr 3 do SIWZ Umowa nr zawarta w Starym Lesie w dniu.. pomiędzy: Zakładem Utylizacji Odpadów Komunalnych Stary Las Sp. z o.o. z siedzibą w Starym Lesie 9, 83-200 Starogard Gdański,

Bardziej szczegółowo

Warunki Grupowego Ubezpieczenia Spłaty Kredytu na Wypadek Utraty Pracy dla Osób Zaciągających Kredyty Hipoteczne w Banku DnB Nord Polska S.A.

Warunki Grupowego Ubezpieczenia Spłaty Kredytu na Wypadek Utraty Pracy dla Osób Zaciągających Kredyty Hipoteczne w Banku DnB Nord Polska S.A. Warunki Grupowego Ubezpieczenia Spłaty Kredytu na Wypadek Utraty Pracy dla Osób Zaciągających Kredyty Hipoteczne w Banku DnB Nord Polska S.A. (kod khnl-dnb 01/10) POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Na podstawie niniejszych

Bardziej szczegółowo

Regulamin Promocji Darmowa wpłata w Placówkach Sygma Bank Polska. 1. Postanowienia ogólne

Regulamin Promocji Darmowa wpłata w Placówkach Sygma Bank Polska. 1. Postanowienia ogólne Regulamin Promocji Darmowa wpłata w Placówkach Sygma Bank Polska 1. Postanowienia ogólne 1. Niniejszy regulamin (zwany dalej Regulaminem ) określa zasady uczestnictwa w promocji pod nazwą Darmowa wpłata

Bardziej szczegółowo

Dariusz Fuchs UKSW, Warszawa

Dariusz Fuchs UKSW, Warszawa Dariusz Fuchs UKSW, Warszawa W związku z pracami tzw. Sieci Europejskiego Prawa Prywatnego, która to powstała z dniem 1 maja 2005 roku na podstawie porozumienia zawartego z Komisją Europejską, zintensyfikowano

Bardziej szczegółowo

WZÓR UMOWY. UMOWA UBEZPIECZENIA NR. zawarta w dniu.. w Lubomi. pomiędzy: Gminą Lubomia ul. Szkolna 1, Lubomia......

WZÓR UMOWY. UMOWA UBEZPIECZENIA NR. zawarta w dniu.. w Lubomi. pomiędzy: Gminą Lubomia ul. Szkolna 1, Lubomia...... WZÓR UMOWY UMOWA UBEZPIECZENIA NR. zawarta w dniu.. w Lubomi pomiędzy: Gminą Lubomia ul. Szkolna 1, 44-360 Lubomia reprezentowaną przez: 1.... 2.... a...... zwanym w dalszej części umowy Ubezpieczycielem

Bardziej szczegółowo

WZÓR UMOWY. zwanym dalej Wykonawcą lub Ubezpieczycielem, reprezentowanym przez:

WZÓR UMOWY. zwanym dalej Wykonawcą lub Ubezpieczycielem, reprezentowanym przez: Załącznik nr 4 do SIWZ WZÓR UMOWY Zawarta w dniu... w Starachowicach pomiędzy Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. mającym swą siedzibę w Starachowicach, ul. Iglasta 5, zwanym dalej Zamawiającym

Bardziej szczegółowo

RWR 61-15/2014/WS Wrocław,.30. grudnia 2014 r. POSTANOWIENIE Nr RWR 222 /2014

RWR 61-15/2014/WS Wrocław,.30. grudnia 2014 r. POSTANOWIENIE Nr RWR 222 /2014 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-224 Wrocław, pl. Strzelecki 25 tel.(071) 323 63 80, fax (071) 323 63 98 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-15/2014/WS Wrocław,.30.

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE KREDYTOBIORCÓW BEZPIECZNY KREDYT SAMOCHODOWY

SZCZEGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE KREDYTOBIORCÓW BEZPIECZNY KREDYT SAMOCHODOWY Generali Życie T.U. S.A. Warszawa, ul. Post pu 15B tel. 22 543 05 43 fax 22 543 08 99 Centrum Klienta: 801 343 343 lub 22 543 0 543 www.generali.pl SZCZEGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE KREDYTOBIORCÓW

Bardziej szczegółowo

SPOKOJNY KREDYT PRODUKT W PIGUŁCE

SPOKOJNY KREDYT PRODUKT W PIGUŁCE SPOKOJNY KREDYT PRODUKT W PIGUŁCE 1.Spokojny kredyt Może być zabezpieczeniem spłaty kredytu gotówkowego Klienta w trudnych sytuacjach życiowych takich jak: Do dnia wcześniejszej spłaty kredytu w Pierwotnym

Bardziej szczegółowo

REKOMENDACJA. w sprawie dobrych praktyk w zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych z produktami bankowymi zabezpieczonymi hipotecznie

REKOMENDACJA. w sprawie dobrych praktyk w zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych z produktami bankowymi zabezpieczonymi hipotecznie REKOMENDACJA w sprawie dobrych praktyk w zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych z produktami bankowymi zabezpieczonymi hipotecznie Niniejsza Rekomendacja została opracowana we współpracy z Polską

Bardziej szczegółowo

UMOWA o wykonanie zadania pn.

UMOWA o wykonanie zadania pn. Załącznik nr 5a projekt umowy UMOWA o wykonanie zadania pn. Ubezpieczenie mienia Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Część I : Ubezpieczenie mienia i OC zawarta w dniu.. w, pomiędzy:

Bardziej szczegółowo

r. pr. Paweł Stykowski r. pr. Ewa Świderska CMS Cameron McKenna 26 października 2012 roku Footer Date

r. pr. Paweł Stykowski r. pr. Ewa Świderska CMS Cameron McKenna 26 października 2012 roku Footer Date W pułapce klauzul abuzywnych Kto ponosi odpowiedzialność za ich stosowanie? Jak się bronić przed karami Prezesa UOKiK za naruszanie zbiorowych interesów konsumentów? r. pr. Paweł Stykowski r. pr. Ewa Świderska

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPORTU I TURYSTYKI 1) z dnia 21 kwietnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPORTU I TURYSTYKI 1) z dnia 21 kwietnia 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 88 5361 Poz. 499 499 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPORTU I TURYSTYKI 1) z dnia 21 kwietnia 2011 r. w sprawie wzorów formularzy umowy gwarancji bankowej, umowy gwarancji ubezpieczeniowej oraz

Bardziej szczegółowo

LIST OTWARTY DO PANA ANDRZEJA JAKUBIAKA PRZEWODNICZĄCEGO KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO

LIST OTWARTY DO PANA ANDRZEJA JAKUBIAKA PRZEWODNICZĄCEGO KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, 26 września 2014r. Pan Andrzej Jakubiak Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego 00-950 Warszawa Plac Powstańców Warszawy 1 LIST OTWARTY DO PANA ANDRZEJA JAKUBIAKA PRZEWODNICZĄCEGO KOMISJI

Bardziej szczegółowo

Zgromadzenie Wspólników Spółki Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej z w Koszalinie uchwala, co następuje:

Zgromadzenie Wspólników Spółki Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej z w Koszalinie uchwala, co następuje: Uchwała Nr."^L./2017 Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Przedsiębiorstwo Gospodarki Komwialnej z siedzibą w Koszalinie z dnia.c.'.

Bardziej szczegółowo

Warunki Umowy Dodatkowej. dotyczącej Zwolnienia z Obowiązku Opłacania Składek z Powodu Długotrwałej Niezdolności do Pracy

Warunki Umowy Dodatkowej. dotyczącej Zwolnienia z Obowiązku Opłacania Składek z Powodu Długotrwałej Niezdolności do Pracy Warunki Umowy Dodatkowej dotyczącej Zwolnienia z Obowiązku Opłacania Składek z Powodu Długotrwałej Niezdolności do Pracy 2 Warunki Umowy Dodatkowej dotyczącej Zwolnienia z Obowiązku Opłacania Składek z

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie o akceptacji wzoru umowy

Oświadczenie o akceptacji wzoru umowy Numer sprawy: ZP/PN-3/13 Załącznik nr 3 Strona 1 z 5 Oświadczenie o akceptacji wzoru umowy Ja, niżej podpisany:..., będąc upoważniony do reprezentowania... z siedzibą w... przy ulicy... oświadczam, że:

Bardziej szczegółowo

dr Małgorzata Serwach, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Uniwersytet Łódzki

dr Małgorzata Serwach, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Uniwersytet Łódzki UBEZPIECZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ PODMIOTU PRZYJMUJĄCEGO ZAMÓWIENIE NA ŚWIADCZENIA ZDROWOTNE, ŚWIADCZENIODAWCY ORAZ INNYCH OSÓB UDZIELAJĄCYCH TAKICH ŚWIADCZEŃ dr Małgorzata Serwach, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Umowy dotyczące usług finansowych zawierane na odległość

Umowy dotyczące usług finansowych zawierane na odległość Umowy dotyczące usług finansowych zawierane na odległość Dr hab. Edyta Rutkowska- Tomaszewska Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski Usługi finansowe w

Bardziej szczegółowo

zwanym dalej Ubezpieczającym a... reprezentowanym przez:

zwanym dalej Ubezpieczającym a... reprezentowanym przez: Załącznik nr 8 a - b do SIWZ wzory umów Załącznik 8a - PROJEKT UMOWY część 01 Umowa Ubezpieczenia majątku i odpowiedzialności cywilnej, zawarta w dniu w Ostródzie (zwana dalej Umową) pomiędzy: Zakładem

Bardziej szczegółowo

Warunki Ubezpieczenia Grupowe ubezpieczenie na życie i dożycie dla Klientów Raiffeisen Bank Polska S.A.

Warunki Ubezpieczenia Grupowe ubezpieczenie na życie i dożycie dla Klientów Raiffeisen Bank Polska S.A. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie WARTA S.A. Warunki Ubezpieczenia Grupowe ubezpieczenie na życie i dożycie dla Klientów Raiffeisen Bank Polska S.A. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Niniejsze Warunki Ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

UMOWA o wykonanie zadania pn.

UMOWA o wykonanie zadania pn. Załącznik nr 5 projekt umowy UMOWA o wykonanie zadania pn. Kompleksowe ubezpieczenie Uniwersyteckiego Dziecięcego Szpitala Klinicznego im. l. Zamenhofa w Białymstoku nr sprawy: PN-10/17/28 zawarta w dniu

Bardziej szczegółowo

Najczęstsze naruszenia praw konsumentów. Agnieszka Ciucias

Najczęstsze naruszenia praw konsumentów. Agnieszka Ciucias Najczęstsze naruszenia praw konsumentów Agnieszka Ciucias sprawowanie kontroli przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów ustawy z 16.02.2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz.

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe ubezpieczenie Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie Część II: Ubezpieczenia komunikacyjne

Kompleksowe ubezpieczenie Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie Część II: Ubezpieczenia komunikacyjne Załącznik Nr 5b do SIWZ UMOWA Nr... WZÓR Kompleksowe ubezpieczenie Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie Część II: Ubezpieczenia komunikacyjne zawarta w, dnia... pomiędzy:..

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Uwagi wstępne Rozdział I Konkurencja a regulacja na rynku consumer finance

Spis treści Wykaz skrótów Uwagi wstępne Rozdział I Konkurencja a regulacja na rynku consumer finance Wykaz skrótów... 11 Uwagi wstępne... 15 Rozdział I Konkurencja a regulacja na rynku consumer finance... 23 1.1. Wspólny rynek usług finansowych Unii Europejskiej... 23 1.2. Zasada kraju pochodzenia dostawcy

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Warszawa, dnia 24 maja 2002 r. Druk nr 126

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Warszawa, dnia 24 maja 2002 r. Druk nr 126 SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V KADENCJA Warszawa, dnia 24 maja 2002 r. Druk nr 126 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pan Longin PASTUSIAK MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodnie z

Bardziej szczegółowo

Reklama wprowadzająca w błąd jak unikać szkodliwych praktyk

Reklama wprowadzająca w błąd jak unikać szkodliwych praktyk Reklama wprowadzająca w błąd jak unikać szkodliwych praktyk Reklama wprowadzająca w Title błąd of the jak unikać presentation szkodliwych Date praktyk # 2 Reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek

Bardziej szczegółowo

Mecenas Mirosława Szakun

Mecenas Mirosława Szakun OCENA FUNKCJONOWANIA REGULACJI DOTYCZĄCYCH KLAUZUL ABUZYWNYCH I REKOMENDACJE ICH ZMIAN Mecenas Mirosława Szakun Doradca Prawny Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce IX Kongres Consumer Finance

Bardziej szczegółowo

Opłaty likwidacyjne w umowach ubezpieczenia na życie powiązanych z UFG w świetle orzecznictwa SOKiK część 4

Opłaty likwidacyjne w umowach ubezpieczenia na życie powiązanych z UFG w świetle orzecznictwa SOKiK część 4 Paweł Wawszczak główny specjalista w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych Opłaty likwidacyjne w umowach ubezpieczenia na życie powiązanych z UFG w świetle orzecznictwa SOKiK część 4 W niniejszym artykule, który

Bardziej szczegółowo