Kolejne centrum IC str. 6 n Kalendarz ProfiAuto str. 7. Twój doradca w warsztacie. Obecne regulacje prawne zwalniają właścicieli

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kolejne centrum IC str. 6 n Kalendarz ProfiAuto str. 7. Twój doradca w warsztacie. Obecne regulacje prawne zwalniają właścicieli"

Transkrypt

1 Świa Kolejne cenrum IC sr. 6 n Kalendarz ProfiAuo sr. 7 mooryzacji Twój doradca w warszacie NR INDEKSU ISSN /2014 lisopad Technologie n Wyposażenie n Części zamienne n Urządzenia n Narzędzia n Rynek Biel wciąż na czele Na wszyskich konynenach najpopularniejszym kolorem samochodów pozosaje kolor biały. sr. 24 Uszkodzenia panewek Każda poważna awaria silnika, ale eż niejedna jego drobniejsza niesprawność, poza zakłóceniami w pracy jednoski napędowej, może pozosawić po sobie charakerysyczne ślady na Fiskus przypilnuje warszay BJOERN RIETSCHEL, Hella Gumann Konsolidacja w segmencie wyposażenia warszaowego, jaką osanio przeprowadziliśmy, sprawia, że możemy eraz zapewnić naszym parnerom handlowym i współpracującym z nimi warszaom lepsze wsparcie echniczne i pełniejszą wiedzę. sr. 9 określonych elemenach silnika. Ślady e są zwykle isoną wskazówką przy usalaniu przyczyny niedomagań, kóre, dodajmy, niekoniecznie muszą wynikać z wadliwego wykonania ej czy innej części,ale eż niewłaściwego posępowania osoby monującej silnik. Dobrym przykładem są u panewki. sr. 14 Obecne regulacje prawne zwalniają właścicieli warszaów samochodowych z obowiązku korzysania z urządzenia rejesrującego do momenu przekroczenia rocznego limiu obrou, kóry wynosi zł, przy czym należy go obliczać proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia sprzedaży w danym roku podakowym. Nowe Rozporządzeniu Minisra Finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji z zasosowaniem kas fiskalnych usala, że usługi w zakresie naprawy pojazdów silnikowych oraz moorowerów, wymiany opon lub kół, badań i przeglądów echnicznych pojazdów, świadczone na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałowych, a mówiąc po ludzku wszyskie warszay samochodowe, zosają objęe obowiązkiem korzysania z kas fiskalnych niezależnie od osiąganego obrou. Przepisy e wchodzą w życie 1 sycznia 2015 roku, ale nie będzie o osaeczny ermin na rozpoczęcie wydawania paragonów. Rozporządzenia mówi bowiem, że właściciele warszaów samochodowych mają czas na zainsalowanie urządzenia fiskalnego do 1 marca 2015 roku. Przedsiębiorcy, kórzy nie dososują swojej działalności do nowych przepisów na czas, powinni się liczyć z dokliwymi konsekwencjami. Po pierwsze, zgodnie z ar Kodeksu Karnego Skarbowego: Ko wbrew obowiązkowi nie wysawia fakury lub rachunku za wykonanie świadczenia, wysawia je w sposób wadliwy albo odmawia ich wydania, podlega karze grzywny do 180 sawek dziennych. Po drugie, mogą sracić możliwość odzyskania 90% kwoy wydanej na kasę (maksymalnie 700 zł). sr. 5 WOJCIECH SŁOJEWSKI, Wocar Hałasy i dźwięki wydawane przez samochody mogą mieć wieloraką naurę. Czasem są charakerysyczne i od razu pozwalają ławo swierdzić ich przyczynę. Niekóre są jednak na yle nieypowe, że usalanie ich źródła przypomina nieco badanie zjawisk paranormalnych. sr. 24 Jubileusz Mobil 1 sr. 12 n Ogrzewanie posojowe sr. 22

2 WIADOMOŚCI Świa Mooryzacji 11/2014 Na Marsa Naknąłem się na ciekawą abelkę przedsawiającą zmieniającą się w ciągu osanich dziesięcioleci cenę szklanki whisky. To zapewne zw. whisky przeliczeniowa, kóra isnieje ylko saysycznie jak niegdyś rubel ransferowy, więc nie ma co szukać za e pieniądze luksusowej single mal. Służy ona naomias dobrze do pokazania spadku warości amerykańskiej waluy. Oóż w roku 90. szklanka szkockiej brymuchy wara była 2,50 dolara, obecnie zaś oscyluje koło 4 dolców. Wydawałoby się, że w podobnej relacji powinny być ceny ropy. Nic podobnego. Przed I wojną w Zaoce Perskiej giełdowa baryłka wara była kilkanaście dolarów, ymczasem dzisiaj, kiedy ropa jes ponoć ak ania, że rozkłada budżey Wenezueli i Rosji, baryłka koszuje 80 dolarów, a całkiem niedawno rzeba było za nią wybulić so kilkadziesią USD. Saysyki podają eż, że świaowe wydobycie jes nieco wyższe niż ćwierć wieku emu. Co się zaem sało, że w ciągu osanich dziesięcioleci ropa ak podrożała? Pierwsze, co przyszło mi do głowy o nienasyceni Chińczycy, kórzy doją paliwa ze świaowych rynków. Zajrzałem więc do kolejnej abelki, a w niej soi, że w świaowym zużyciu energii udział Chin wzrósł z niecałych 5% (w 1965 roku) do około 20% obecnie. Chińska prosperia eż więc wszyskiego nie łumaczy. Trochę świała na ę perozagadkę rzuca naomias inna informacja. Oóż liczba samochodów na świecie przekroczyła niedawno miliard, co oznacza, że w ciągu osaniego ćwierćwiecza się podwoiła. Wszysko eż wskazuje, że dalej będzie rosła. Z ych saysyk wysnuwam dwa wnioski, przy czym jeden jes pesymisyczny, a drugi nie. Podobno jedyną szansą na przerwanie ludzkości, kóra wkróce nie zmieści się na planecie Ziemia, coraz mniej nadającej się do życia, jes kolonizacja Marsa. Tak wierdzi Sephen Hawking, bryyjski asrofizyk, jeden z najęższych współczesnych umysłów. Ja się już chyba na ę przeprowadzkę nie załapię i za Sarszymi Panami powórzę: Nie liczymy, rudna rada, eż z kolegą, by na Marsa via spunik się en ego... Druga refleksja jes bardziej przyziemna. Oóż skoro samochodów jes coraz więcej, o coraz więcej porzeba ych, kórzy je naprawiają. Niechże więc brać warszaowa śmiało parzy w przyszłość. Na Marsie eż będą porzebowali serwisów. Grzegorz Kacalski MECHANIK ROKU z Nowego Targu W egorocznej, 12. z kolei, edycji konkursu Mechanik Roku organizowanego przez n firmę Foa (ym razem przy wsparciu firm Bosch, Casrol, ATE, Febi, KAGER, Philips Raicam, SKF, Argum, PDools, IalEQUIP, Hella, Magnei Marelli i Ialcom) rywalizowało prawie 2000 uczesników. Do półfinału zakwalifikowało się 58, zaś do ścisłego finału rafiło pięciu, a mianowicie Ryszard Ćwiernia z Sułkowic, Paweł Smoliński ze Szczecina, Damian Sobisz z Gdańska, Mariusz Osrowski z Bydgoszczy oraz Mariusz Szewczyk z Nowego Targu. W końcowej rozgrywce najlepszy okazał się Mariusz Szewczyk, i o do niego rafił Volkswagenem Polo, kóry był główną nagrodą w konkursie. Pojazdowi owarzyszył sprzę DOCENIONE Bridgesone Bridgesone, czołowy producen opon i wyrobów z gumy na świecie, uzyskał yuł n Superbrands 2014/2015, co dowodzi, że jes jednocześnie jedną z najsilniejszych marek na polskim rynku. - Jeseśmy dumni z zaufania, jakim obdarzyli nas polscy konsumenci. To wyróżnienie VEHICLE LIGHT odświeżona Firma OSRAM odświeżyła aplikację Vehicle n Ligh uławiającą dobór produkowanych przez nią żarówek do konkrenego pojazdu, przy czym może o być zarówno samochód osobowy, jak i ciężarowy czy moocykl. Jednocześnie aplikacja a pomaga dobrać nowe źródło świała bez względu na o, czy porzebne jes ono do reflekorów, świaeł mijania, świaeł przeciwmgłowych czy eż kierunkowskazów. Umożliwia ponado warszaowy, ak więc łączna warość nagród zdobywcy yułu Mechanika Roku wyniosła niemal 160 ysięcy złoych. Dwa osanie eapy konkursu przeprowadzone zosały w Hoelu Krasicki w Lidzbarku Warmińskim. Wśród arakcji im owarzyszących znalazły się między innymi Rajd Off Road na orienację, wysęp Kabareu Chaele oraz koncer Doroy Rabczewskiej Dody. pokazuje, że nasz wkład w rozwój echnologii oraz w zwiększanie bezpieczeńswa i komforu kierowców jes przez nich doceniany powiedziała Anna Pasz z Bridgesone Eas Region. Tyuł Superbrands już od ponad 10 la przyznawany jes najsilniejszym markom funkcjonującym na polskim rynku. Laureaci wyłaniani są w wyniku procesu ceryfikacji składającego się z badania konsumenckiego (przeprowadzanego na próbie ponad 15 ysięcy respondenów) oraz głosowania eksperów Rady Marek międzynarodowej organizacji Superbrands Ld. Zdobyy w naszym kraju yuł o kolejne wyróżnienie dla Bridgesone w 2014 roku. We wrześniu magazyn Tire Business po raz szósy z rzędu uznał japoński koncern za największego na świecie producena opon i wyrobów z gumy. Wysokie oceny eksperów zdobyły również zimowe opony Bridgesone Blizzak LM001 oraz Firesone Winerhawk 3, kóre w eście ADAC orzymały najwyższe noy. wybór między produkami z serii Original Line, a akimi jak Cool Blue Inense czy Nigh Breaker Unlimied. Najważniejszymi różnicami między poprzednią i nową aplikacją, kórą można znaleźć na sronie są: odświeżony wygląd dopasowujący się do niemal każdego urządzenia (akże mobilnego), nowoczesny układ i uakualnione porfolio produków, wprowadzenie świaeł do jazdy dziennej, dodakowa sekcja proponująca akcesoria do każdego pojazdu. Zakualizowana zosała również mobilna wersja aplikacji i już wkróce będzie ona dosępna na urządzenia z sysemem ios oraz Android. 2 Świa Mooryzacji

3 Świa Mooryzacji 11/2014 WIADOMOŚCI NOWE przez kilka la Polski Związek Przemysłu Oponiarskiego n przypomina, że kilkulenie nieużywane, odpowiednio przechowywane i wcześniej nie monowane opony są równie dobre, jak nowe. - Opona o nie produk o krókim erminie ważności, więc w pełni warościowa jes również kilkulenia. Właściwości gumy zmieniają się bowiem na przesrzeni la, nie zaś miesięcy mówi Pior Sarnecki, dyrekor generalny PZPO. Do ego sarzenie się właściwie przechowywanej opony przebiega dużo wolniej niż opony, kóra jes w użyciu. Zmiany fizyko-chemiczne zachodzą bowiem przede wszyskim na skuek rozgrzewania sie opony w rakcie jazdy i naprężeń wynikających z ciśnienia, deformacji i innych czynników, kóre nie wysępują w rakcie przechowywania opon. Oczekujące na klienów nowe opony powinny być składowane w suchych, chłodnych pomieszczeniach z dobrą wenylacją, gdzie są chronione przed bezpośrednim działaniem świała, złą pogodą i wilgonością. Co więcej, nie mogą znajdować się w pobliżu jakiegokolwiek źródła ciepła, chemikaliów, rozpuszczalników, paliw, węglowodorów czy smarów, kóre mogłyby mieć wpływ na właściwości gumy. Nie moga być eż przechowywane na zewnarz, nawe jeśli zasały przykrye. Wspomnieć jeszcze należy, że na każdej oponie znajduje sie numer DOT, kórego osanie 4 cyfry mówią o ygodniu i roku produkcji opony. A zaem na oponie, kóra powsała w 16 ygodniu 2012 roku numer DOT będzie się kończył cyframi INFORMACYJNIE i ekologicznie n Firma SENTECH wprowadziła nowe opakowania swoich produków. Na pudełku, poza symbolami europejskich ceryfikaów i norm, jakim odpowiadają przewody zapłonowe SENTECH, znajduje się eraz insrukcja monażu przewodów zapłonowych, opis budowy oryginalnego kabla ferryowego, prezenacja jego walorów użykowych. Informacje e podane są w czerech językach. Dodajmy jeszcze, że opakowanie wykonane jes z karonu nadającego się w 100% do recyklingu. Świa Mooryzacji 3

4 RYNEK Świa Mooryzacji 11/2014 Nabiy w buelkę Zakup samochodu o dopiero począek koszów związanych z posiadaniem aua. Część z nich można by jednak zredukować, gdyby ylko respekowane było prawo. Mowa u o wydakach związanych z serwisowaniem pojazdu. Rzecz w ym, że zgodnie z rozporządzeniem Komisji Europejskiej 461/2010 o wyłączeniach grupowych w mooryzacji (MV BER/ GVO) i wyycznych sekorowych, szczęśliwy posiadacz nowego samochodu, w celu serwisowania aua na gwarancji może korzysać Wydaje się, że powiedzenie prawo jes po o, aby je łamać cały czas jes akualne i powszechnie sosowane. A osoby, kóre boleśnie odczuwają nieprzesrzeganie obowiązujących przepisów, nie mogą liczyć na wsparcie sosownych insyucji. z usług ańszych warszaów niezależnych (pod pewnymi warunkami, kórych spełnienie nie sanowi wszakże wielkiego problemu.) Producenci samochodów różnymi sposobami próbują jednak zarzymać klienów w swoich sieciach naprawczych. Oferują np. przedłużone gwarancje z zapisami o konieczności serwisowania w ASO albo konsekwennie odmawiają wykonywania napraw gwarancyjnych, gdy wcześniej posiadacz aua korzysał z usług warszau niezależnego. To prakyki spoykane w całej Europie z ą różnicą, że w innych krajach podlegają karze, a u nas są milcząco akcepowane. Oo przykłady. W osanim czasie łoewska Rada ds. Konkurencji ogłosiła, że firma KIA Auo, imporer pojazdów marki KIA do krajów bałyckich, nakładała na nabywców pojazdów resrykcyjne wymogi doyczące napraw gwarancyjnych, wizy w niezależnych warszaach oraz wyboru części sosowanych do napraw pojazdów. Wobec powyższego Rada zadecydowała o ukaraniu grzywną w wysokości 134 ys. euro firmy KIA Auo oraz jej spółki maki Tallinna Kaubamaja. Również firmy KIA doyczył werdyk szwedzkiego Sądu Gospodarczego, kóry w 2012 r. z podobnych powodów nałożył na nią kary w wysokości 728 ys. euro. Z kolei hiszpański urząd ds. konkurencji ukarał Mazdę grzywną 182 ys. euro za ograniczanie niezależnym warszaom możliwości oferowania swoich usług, naomias we Francji za prakyki niezgodne z rozporządzeniem MV BER/GVO nałożono karę finansową na Toyoę. Tymczasem w Polsce już od ponad roku na wypowiedzenie się sosownego urzędu w sprawie ewidennego złamania zapisów wspomnianego rozporządzenia przez jednego z imporerów czeka pan Sebasian z Bielska- Białej. Mówiąc w największym skrócie zgłoszona przez niego sprawa doyczy odmowy przez producena pojazdu gwarancyjnej wymiany pompki spryskiwacza przedniej szyby. Odmowę uzasadniono ym, że przeglądy samochodu przeprowadzane były nie w ASO, lecz w niezależnym serwisie. Jaki może być związek przyczynowo-skukowy między przeglądami, a uszkodzeniem pompki, kóra im przecież w ogóle nie podlega, gwaran nie chciał już wyjaśnić. Można zaem powiedzieć, że pan Sebasian, kóry uwierzył, iż w Polsce obowiązują przepisy, jakie nasz kraj zgodził się respekować, zosał nabiy w buelkę. Widać polski konsumen nie zasłużył na ochronę przed monopolisycznymi prakykami, rudno bowiem przypuszczać, by były inne powody, że ak prosa sprawa rwa już yle czasu. 4 Świa Mooryzacji

5 Świa Mooryzacji 11/2014 Fiskus przypilnuje warszay Od 1 marca 2015 każdy warsza samochodowy, niezależnie od wielkości obroów, będzie musiał obowiązkowo wysawiać paragony. Zmiany w przepisach wprowadza nowe Rozporządzenie Minisra Finansów. Obecne regulacje prawne zwalniają właścicieli warszaów samochodowych z obowiązku korzysania z urządzenia rejesrującego do momenu przekroczenia rocznego limiu obrou, kóry wynosi zł, przy czym należy go obliczać proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia sprzedaży w danym roku podakowym. - Przedsiębiorca dopiero po przekroczeniu limiu powinien zainsalować kasę lub drukarkę fiskalną i rozpocząć ewidencję handlu. Zgodnie z funkcjonującymi przepisami, najpóźniej pierwszego dnia rzeciego miesiąca, licząc od miesiąca, w kórym limi zosał przekroczony - wyjaśnia Marcin Ciechowicz, szef serwisu w Polskim Cenrum Kas Fiskalnych. Nowe Rozporządzenie Minisra Finansów usala, że usługi w zakresie naprawy pojazdów silnikowych oraz moorowerów, wymiany opon lub kół, badań i przeglądów echnicznych pojazdów, świadczone na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałowych, a mówiąc po ludzku wszyskie warszay samochodowe, zosają objęe obowiązkiem korzysania z kas fiskalnych niezależnie od osiąganego obrou. Przepisy e wejdą w życie 1 sycznia 2015 roku, ale nie będzie o osaeczny ermin na rozpoczęcie wydawania paragonów. Rozporządzenia mówi bowiem, że właściciele warszaów samochodowych mają czas na zainsalowanie urządzenia fiskalnego do 1 marca 2015 roku. - Od ego dnia każdy klien indywidualny, kóry skorzysa np. z usługi wymiany opon lub kół, powinien bezwzględnie orzymać powierdzenie sprzedaży w formie paragonu - łumaczy eksper PCKF. Waro przypomnieć, że już eraz obowiązek rejesrowania sprzedaży na kasie fiskalnej, bez względu na osiągany obró, doyczy ych warszaów samochodowych, kóre oprócz naprawy oferują akże dosawę m.in. części do silników, silników spalinowych wewnęrznego spalania w rodzaju sosowanych do napędu pojazdów, nadwozi do pojazdów silnikowych, czy eż silników spalinowych łokowych wewnęrznego spalania w rodzaju sosowanych w moocyklach. Wspomniane usługi zosały wyłączone z jakichkolwiek zwolnień przez Rozporządzenie Miniesra Finansów z 29 lisopada 2012 roku, a projek nowych przepisów nie zakłada zmian w ej kwesii - podkreśla Marcin Ciechowicz. Przedsiębiorcy, kórzy nie dososują swojej działalności do nowych przepisów na czas, powinni się liczyć z dokliwymi konsekwencjami. Po pierwsze, zgodnie z ar Kodeksu Karnego Skarbowego: Ko wbrew obowiązkowi nie wysawia fakury lub rachunku za wykonanie świadczenia, wysawia je w sposób wadliwy albo odmawia ich wydania, podlega karze grzywny do 180 sawek dziennych. Po drugie, mogą sracić możliwość odzyskania 90% kwoy wydanej na kasę (maksymalnie 700 zł). Świa Mooryzacji 5

6 FIRMY Świa Mooryzacji 11/2014 Kolejne cenrum oware Oware zosało kolejne regionalne cenrum szkoleniowe powołane do życia w ramach programu Młode Kadry prowadzonego przez Iner Cars, wspieranego zaś przez liczne firmy dosarczające swe wyroby i usługi na wórny rynek mooryzacyjny. Zespół Szkół im. Armii Krajowej w Jedliczu jes już 14 placówką, kóra przysąpiła do programu Młode Kadry. Zarówno władze szkoły, jak i lokalny samorząd, dosrzegły dużą porzebę ego ypu inicjaywy. Powierdzeniem była obecność sarosy krośnieńskiego Jana Juszczaka oraz przedsawiciela Powiaowego Urzędu Pracy, Pawła Kielara podczas inauguracji cenrum szkoleniowego. W uroczysości udział wzięli również przedsawiciele Iner Cars: Rober Kierzek, prezes zarządu, Zbigniew Szydełko, dyrekor grupy filii Rzeszów, Waldemar Krzoń, dyrekor filii Krosno, a akże przedsawiciele dosawców biorących udział w programie Młode Kadry. W ramach programu szkoła orzymała sprzę o warości zł oraz pakie szkoleń dla uczniów i nauczycieli o warości zł. Cieszymy się, że Iner Cars wyszedł z aką inicjaywą powiedział Zygmun Ginalski, dyrekor Zespołu Szkół im. Armii Krajowej. Edukacja zawodowa jes bardzo ważna dla młodych ludzi wkraczających na rynek pracy. Jednak bez odpowiedniego wsparcia przedsiębiorców może być ona nieskueczna. To oni mają najlepszy obraz ego, czego porzebuje rynek od przyszłych pracowników. W krajach Europy Zachodniej aka współpraca pomiędzy biznesem a edukacją jes podsawą szkolnicwa zawodowego. Porzebę ścisłej kooperacji podkreślił eż Jan Juszczak, sarosa krośnieński: - Jes o jedyna droga dla rozwoju ego ypu placówek. Dodałbym jednak jeszcze jedną sronę ej współpracy, a mianowicie samorząd, kóry obecnie jes organem prowadzącym szkoły zawodowe. Oczywiście robimy, co w naszej mocy, żeby były one odpowiednio wyposażone, jednak mamy ograniczone środki. Dlaego zaangażowanie przedsiębiorców jes więcej niż pożądane. Myślę, że przy współdziałaniu edukacji, biznesu i samorządu mamy duże szanse sworzenia wydolnego sysemu nauczania zawodowego. Jak ważny dla rynku pracy jes napływ absolwenów z wiedzą prakyczną powierdził Paweł Kielar z Powiaowego Urzędu Pracy: - Od dłuższego czasu można zaobserwować, że pracodawcy szukają pracowników z solidnym wykszałceniem zawodowym. Dlaego wszyskie inicjaywy dążące do dososowania wiedzy uczniów do wymagań rynku są niezwykle ważne. Kulminacją uroczysości było podpisanie umowy o współpracy w ramach programu Młode Kadry pomiędzy Zespołem Szkół i Iner Cars. Sygnaariuszami byli Rober Kierzek i Zygmun Ginalski. Po części oficjalnej uczniowie szkoły przesawili program rozrywkowy, kóry ujawnił, że oprócz alenów echnicznych mają eż alen sceniczny. Inersae i Memba Gama opon oferowanych przez Iner Cars powiększyła się osanio o dwie kolejne marki ogumienia: Inersae oraz Memba. Nie każdego właściciela samochodu sać na kupno opon renomowanej marki, każde auo powinno być naomias wyposażone w sprawne opony o odpowiednio głębokim bieżniku. Dlaego Iner Cars, ak jak i inni dysrybuorzy ogumienia, sara się mieć w swej ofercie opony dla klienów o różnej zasobności porfela. Inersae Opony ej marki obecne są na polskim rynku od kilkunasu już la, można więc powiedzieć, że jednym z jej auów jes dobra rozpoznawalność. Podsawową oferą firmy na sezon zimowy sanowi rodzina ogumienia z oznaczeniem IWT. Uzupełniają ją opony WinerClaw, kóre cechują się masywnym (przysosowanym akże do kolcowania) bieżnikiem dobrze radzących sobie również w głębokim śniegu. Generalnie ogumienie Inersae cenione jes są dobrą relację ceny do jakości, wspomnieć eż rzeba o jego szerokiej i ciągle rozwijanej palecie rozmiarów. Memba Marka a dość niedawno pojawiła się na rynku, bo w roku Spokała się z dobrym przyjęciem, i o zarówno ze srony punków wymiany opon, jak i klienów finalnych. Pozyywne opinie o oponach Memba można znaleźć w Inernecie. Oo jedna, bardzo ypowa: Pewnie markowe opony za 350 zł za szukę przy eksremalnej jeździe są o niebo lepsze, ale do normalnej jazdy, normalnej eksploaacji dużo ańsze Membay są idealne. Opinia a zarazem dobrze oddaje myśl jaka przyświecała hiszpańskim wórcom marki chcieli sworzyć opony o przysępnej cenie, korzysnie wyróżniające się jakością na le licznych konkurencyjnych opon produkowanych w Azji. 6 Świa Mooryzacji

7 Świa Mooryzacji 11/2014 FIRMY Samochody i modelki ubrane w kolory Aż 65 godzin spędzonych w sudiu foograficznym, czery modelki, czery supersamochody, jeden misrz bodypainingu. Efekem niezwykłego przedsięwzięcia jes rzynaście niezwykłych zdjęć wykorzysanych w najnowszym kalendarzu ProfiAuo. Bodypaining chnął nowe życie w sary, i wydawałoby się, zgrany moyw dziewczyna + samochód. Kalendarz na 2015 rok jes odmienny od wszyskich poprzednich edycji. Na oryginalny pomysł wykorzysania modelek wopionych w ło zdecydowaliśmy się, aby przewierzyć nieco branżowe sandardy mówi Michał Tochowicz, menadżer projeku ProfiAuo. Praca na planie wymagała precyzji i cierpliwości. Złudzenie opyczne nie jes bowiem ławe do wyczarowania. To godziny charakeryzacji, dobierania odpowiednich odcieni farby i poszukiwania właściwego usawienia. Rezula końcowy jes jednak war ego wysiłku i ak specyficzny, że niemożliwy do podrobienia w jakimkolwiek programie graficznym wyjaśnia. Moo-Profil coraz wyżej Awans aż o 162 miejsca w głównym rankingu i bardzo dobra pozycja wśród 50 polskich firm o największym wzroście eksporu oraz największym udziale eksporu w przychodach firma Moo-Profil, właściciel marki ProfiAuo i jedyny w Polsce członek grupy Temo Inernaional, po raz kolejny zanoowała skok na Liście 2000 przygoowanej przez redakcję Rzeczpospoliej. Dysrybuor części i akcesoriów mooryzacyjnych z Chorzowa znalazł się w egorocznym zesawieniu na 24 miejscu wśród 50 firm o największym wzroście eksporu oraz na 28 miejscu wśród firm o największym udziale eksporu w przychodach od 2010 roku. Jednocześnie, firma uplasowała się na 171 pozycji w rankingu największych eksporerów Moo-Profil zanoował akże wzros w głównym rankingu polskich przedsiębiorsw i eksporerów, zajmując 445 pozycję. To znaczący awans w porównaniu z ubiegłorocznym rankingiem, w kórym firma znalazła się na 607 miejscu. Foografie składające się na kalendarz ProfiAuo 2015 o połączenie mooryzacji ze szuką. Do zdjęć wykorzysano czery supersamochody: Lamborghini Gallardo LP560-4, Ferrari 458 Edizione Speciale, Nissana GT-R Black Ediion i Ferrari California. Auom owarzyszą modelki ucharakeryzowane w niezwykły sposób, dzięki czemu worzą z samochodami efekowne barwne kompozycje. Efek złudzenia opycznego i wizualnego scalenia modelek z łem osiągnięo dzięki zasosowaniu specjalnej echniki bodypainingu, zwanej mimikrą. Do współpracy nad kalendarzem zosali zaproszeni aryści, kórzy na co dzień pracują przy produkcji eledysków największych polskich gwiazd. Auorem charakeryzacji był Marian Folga, zdobywca wielu polskich i świaowych wyróżnień w dziedzinie bodypainingu, m.in 5 miejsca na misrzoswach świaa w bodypainingu w Monachium oraz 1 miejsca na zawodach FacePaining Trophy w Warszawie. hp://youu.be/-alghov9vhm. Lisa 2000 polskich przedsiębiorsw i eksporerów o jeden z najważniejszych i najbardziej presiżowych rankingów ego ypu. Podczas jej worzenia brano pod uwagę dane finansowe doyczące 2013 roku. Były o m. in. przychody ze sprzedaży, kóre w przypadku Moo-Profil wzrosły o niemal 30 procen oraz udział eksporu sanowiącego w chorzowskiej spółce już ponad ¼ sprzedaży rocznej. Ekspor o ważny elemen naszej działalności. Działamy na rynkach: polskim, czeskim, słowackim, niemieckim, liewskim, łoewskim, ukraińskim, węgierskim oraz rumuńskim, współpracując z około ysiącem parnerów handlowych. Cieszy nas, że aki model przynosi rezulay, przekładające się akże na presiżowe, biznesowe rankingi mówi Pior Tochowicz, prezes zarządu Moo-Profil sp. z o.o. Świa Mooryzacji 7

8 FIRMY Świa Mooryzacji 11/2014 HELLA świeci i oświeca Zakończyła się pierwsza edycja rzyleniego programu edukacyjnego Świecimy przykładem opracowanego i prowadzonego przez firmę HELLA Polska, a skierowanego do nauczycieli i uczniów echnicznych szkół ponadgimnazjalnych o kierunku samochodowym. Ideą programu jes przekazywanie nauczycielom wiedzy i doświadczenia gromadzonego przez laa w bazie danych HELLA. Wiedza a, znacznie wykracza poza obowiązkowy program nauczania realizowany w polskich szkołach echnicznych i pozwala na zapoznanie uczniów z prakycznymi i rynkowo użyecznymi umiejęnościami, bardzo pomocnymi w pracy zawodowej. Osanim eapem pierwszej edycji projeku było szkolenie doskonalące echnikę jazdy w Szkole Jazdy Renaul. Wzięli w nim udział uczniowie zwycięzcy szkolnych konkursów wiedzy. Nauczyciele z ośmiu szkół z różnych wojewódzw, kórzy uczesniczyli w projekcie, odbyli dwa szkolenia w siedzibie HELLA Polska w Warszawie. Po zajęciach orzymali maeriały z bazy wiedzy HELLA pozwalające na przygoowanie lekcji emaycznych, indywidualnych programów nauczania oraz rozszerzania wiedzy uczniów na zajęciach dodakowych. Program obejmował akie dziedziny jak oświelenie samochodowe, podsawy diagnosyki, sysemy ermiczne. Poszczególne bloki emayczne doyczyły innej dziedziny i kończyły się konkursem dla uczniów. Zwycięzcy wraz z nauczycielem opiekunem uczesniczyli w nagrodę w imprezach zorganizowanych przez HELLA Polska. Zwiedzili m.in. unikaowy firmowy unel świelny w Lippsad, wzięli udział w szkoleniu z diagnosyki w Cenrum Szkoleniowym Hella-Gumann w Erwie oraz na zakończenie programu odbyli szkolenie z echniki jazdy w Szkole Jazdy Renaul na lonisku w Babicach. Program Świecimy przykładem zdobył uznanie dyrekorów i nauczycieli szkół w nim uczesniczących. Prowadząc zajęcia musimy realizować obowiązkowy program i nie zawsze możliwe jes wzbogacenie lekcji o dodakowe informacje. Przekazane nam przez HELLA Polska maeriały, np. animacje, bardzo pomagają uarakcyjnić lekcje i zaineresować uczniów omawianym emaem. Forma konkursu wiedzy dla uczniów o świeny pomysł, ym bardziej, że organizuje go znana firma mooryzacyjna, a nie sama szkoła mówi Małgorzaa Wolna, nauczyciel zawodu z Zespołu Szkół Budowlanych w Częsochowie. Konaky szkół z HELLA Polska zaowocowały akże organizacją kilkunasu bezpośrednich lekcji, kóre przeprowadzone zosały przez specjalisów z Cenrum Technicznego HELLA Polska. Podczas ych zajęć uczniowie klas przedmauralnych mogli poznać szczegóły pracy układów serowania pojazdów, najnowsze rendy w konsrukcji oświelenia samochodowego czy eż rozwiązywać problemy związane z obsługą sysemów klimayzacji. Wielką zaleą ych szkoleń były zajęcia prakyczne doyczące działania omawianych układów z możliwością wykorzysania specjalisycznych narzędzi. Saramy się uarakcyjniać lekcje na yle, na ile pozwala obowiązkowy program nauczania. Zajęcia prowadzone w naszej szkole przez przedsawiciela Cenrum Technicznego HELLA Polska dały uczniom pogląd, jak wyglądają nowoczesne, profesjonalne szkolenia dla mechaników samochodowych. W en sposób uczniowie mogą poznać warość, pozycję rynkową i dorobek firm mooryzacyjnych. To bardzo cenna wiedza dla młodych ludzi rozpoczynających pracę w zawodzie mechanika samochodowego. Zajęcia akie uświadamiają im porzebę nauki i korzyści jakie daje współpraca z silnym echnicznie i echnologicznie parnerem mówi Mirosław Krakowiak, nauczyciel z Zespołu Szkół Samochodowych w Lublinie. Od momenu rozpoczęcia projeku edukacyjnego HELLA Polska Świecimy przykładem odbyło się 7 sesji szkoleniowych dla nauczycieli, 11 sesji szkoleniowych dla uczniów w placówkach edukacyjnych oraz 8 szkoleń dla uczniów w Cenrum Technicznym HELLA Polska. Łącznie program objął 24 nauczycieli, a w konkursach wiedzy dla uczniów wzięło udział ponad 900 osób. 8 Świa Mooryzacji

9 Świa Mooryzacji 11/2014 FIRMY Ofera skonsolidowana Hella Gumann Group przejęła spółkę join venure Hella Nussbaum Soluions GmbH, umacniając w en sposób swoją pozycję na rynku wyposażenia warszaowego. To kolejny krok w konsolidacji ofery wyposażenia warszaowego. Wcześniej bowiem po inegracji z firmą Hella, spółka Hella Gumann Group przejęła odpowiedzialność za oferę narzędzi akich jak urządzenia do usawiania świaeł, ładowarki i esery akumulaorów, lampy warszaowe ze świelówkami i w echnologii LED. Obecnie asorymen narzędzi zosał Wciąż firma rodzinna rozszerzony o porfolio firmy Hella Nussbaum Soluions GmbH obejmujące urządzenia przeznaczone do obsługi układów klimayzacji i chłodzenia silnika. Tym samym w skład asorymenu narzędzi warszaowych Hella Gumann Group wchodzą eraz maszyny do obsługi klimayzacji z serii Husky przeznaczone do układów z czynnikiem R134a i R1234yf, narzędzia do płukania układów klimayzacji i napełniania układów chłodzenia, napraw przewodów elasycznych i mealowych, elekroniczne wykrywacze nieszczelności, a akże wszelkiego ypu uszczelki i maeriały eksploaacyjne. Hella Gumann Group przejęła wszyskie akcje Hella Nussbaum Soluion GmbH od Auomoive Tesing Technologies GmbH sanowiącej część Oo Nussbaum GmbH. Przejęcie pakieu 100% akcji Hella Nussbaum Soluion GmbH o, jak zapewniają przedsawiciele firmy, sraegiczna inwesycja sanowiąca solidną podsawę do innowacyjnych rozwiązań w dziedzinie usług związanych z klimayzacją. - Konsolidacja w segmencie wyposażenia warszaowego w Hella Gumann Group pozwala zapewnić naszym parnerom handlowym i współpracującym z nimi warszaom lepsze wsparcie i pełniejszą wiedzę doyczącą naszych produków. Jeseśmy doskonale przygoowani echnicznie i informacyjnie do rozwiązywania problemów naszych klienów, kóre mogą oni napokać w związku z posępującymi zmianami w sysemach ermicznych - mówi Bjoern Rieschel, dyrekor zarządzający Hella Gumann Group. Pomimo wejścia na giełdę we Frankfurcie, HELLA pozosanie firmą rodzinną, gdyż udziałowcy wywodzący się z grona rodziny będą odgrywali w spółce rolę długoerminowych inwesorów większościowych. Zarząd HELLA KGaA Hueck & Co, należącej do grupy największych dosawców oświelenia i komponenów elekronicznych dla branży mooryzacyjnej, poinformował, że środki pozyskane dzięki wejściu firmy na giełdę wynoszące 278 mln euro zosaną wykorzysane na konynuację realizowanej obecnie sraegii wzrosu. Udziałowcy z grona rodziny będą nadal odgrywali rolę długoerminowego inwesora większościowego. - HELLA osiąga doskonałe wyniki w branży mooryzacyjnej na całym świecie. Naszym kluczowym prioryeem jes urzymanie sausu firmy jako niezależnej firmy rodzinnej powiedział dr Jürgen Behrend, kóry firmą kieruje. I dodał: - Wejście na giełdę swarza dla spółki nowe możliwości konynuacji naszej długoerminowej sraegii wzrosu. W oczekiwaniu na porozumienie z bankami Świadcząca usługi na rynku kapiałowym oruńska spółka CDE porozumiała się z akcjonariuszami firmy FOTA znajdującej się w upadłości układowej w sprawie pozyskania dla niej inwesora finansowego. Jednak jego zaangażowanie będzie uzależnione od porozumienia z bankami wierzycielami. - Doszliśmy do porozumienia z większościowymi akcjonariuszami FOTA SA, kórzy są skłoni oddać konrolę nad spółką, ponieważ zależy im na przerwaniu firmy i marki, a akże zapewnieniu miejsc pracy lokalnym społecznościom. Wejście inwesora pozwoli na resrukuryzację spółki i jej powró do pełnej działalności operacyjnej - mówi Paweł Jankowski, wiceprezes CDE SA. Poencjalnym nabywcą pakieu konrolnego jes szwajcarski fundusz prowadzący inwesycje na erenie całej Europy. - FOTA jes arakcyjnym podmioem dla inwesora. Jeseśmy na końcowym eapie rozmów. Niemniej o od wierzycieli pozaukładowych (banków) zależy, czy fundusz zdecyduje się na ransakcję. Obie srony wciąż nie osiągnęły porozumienia. Procedowana umowa przewiduje obydwa możliwe scenariusze i zabezpiecza inwesorowi możliwość wyjścia z ransakcji w przypadku, gdy kwesie zadłużenia bankowego nie zosaną doprecyzowane - zasrzega Paweł Jankowski. Przypomnijmy, że od roku 2013 spółka FOTA jes w rakcie upadłości układowej. To bardzo dobra informacja, że znalazł się inwesor goowy wziąć odpowiedzialność za resrukuryzację firmy i wyprowadzenie jej na prosą. Decyzje poprzedniego zarządu, kóry przejął zarządzanie spółką po odejściu założyciela firmy na emeryurę, doprowadziły ją na skraj bankrucwa. Sprawa ma swój finał w sądzie upadłościowym. Moim nadrzędnym celem jes uraowanie firmy i przywrócenie jej wiarygodności - komenuje Jakub Foa, prezes spółki. Świa Mooryzacji 9

10 FIRMY Świa Mooryzacji 11/2014 Turbosprężarki w ofercie Delphi Ofera Delphi Produc & Service Soluions wzbogaciła się o urbosprężarki. Są o elemeny fabrycznie regenerowane, kórych paramery i właściwości użykowe są akie same jak części nowych. Rynek urbosprężarek rozwija się w błyskawicznym empie. Większość nowych silników Diesla wyposażonych jes w urbosprężarki, a w związku z coraz bardziej resrykcyjnymi przepisami doyczącymi poziomu emisji spalin oraz zużycia paliwa znacząco rośnie również liczba au z silnikami benzynowymi, w kórych zasosowano urbodoładowanie. Obserwowany na rynku rend zwany downsizingiem, polegający na zmniejszaniu pojemności skokowej silnika bez ograniczania jego mocy, dodakowo zwiększa zaporzebowanie na e części. Naprzeciw oczekiwaniom i porzebom rynkowym wyszła akże firma Delphi, wprowadzając do swej ofery gamę kilkudziesięciu ypów regenerowanych urbosprężarek (wśród nich są również urbosprężarki o zmiennej geomerii, serowane elekronicznie i pneumaycznie), zapewniającą ponad 80% pokrycie parku samochodowego w Europie, co przekłada się na 38 milionów pojazdów użykowanych na Sarym Konynencie. Ofera a, jak zapewniają przedsawiciele Delhi, sysemaycznie będzie rozbudowywana Trafiające do niej sprężarki są regenerowane przy wykorzysaniu echnologii OE i spełniają wszyskie normy sawiane wyposażeniu monowanemu fabrycznie. Pozwala o firmie Delphi udzielać na nie 12-miesięcznej gwarancji od day monażu, bez limiu przebiegu. Waro wspomnieć, że ofera Delphi jes kompleksowa, gdyż obejmuje również szkolenia oraz wsparcie echniczne. Poza ym, aby zapewnić prawidłowy monaż urbosprężarki, w każdym opakowaniu znajduje się zesaw monażowy, zawierający komple uszczelek, pojemnik z olejem oraz insrukcję monażu. Obecnie kaalog urbosprężarek obejmuje 59 pozycji oraz dodakowo 2 specyficzne zesawy monażowe przeznaczone do silników PSA DV6. Dodajmy jeszcze, że zbiórka zw. rdzeni odbywa się za pośrednicwem sieci dysrybucyjnej klienów Delhi, zaś kryeria przyjmowania sarych urządzeń zosały czyelnie określone. Wymień sary eser, akualizuj oprogramowanie Trwa podwójna promocja Delphi związana z eserami diagnosycznymi ej firmy. W ramach jednej akcji można sare urządzenie zamienić na nowe, korzysając z drugiej, klien poza najnowszym oprogramowaniem zyskuje dodakowe korzyści. Duże zaineresowanie ze srony klienów sprawiło, że firma Delphi posanowiła przedłużyć do końca roku swą akcję promocyjną polegającą na wymianie sarych eserów OBD na najnowsze urządzenie Delphi DS150 NEW VCI z programem CAR MAX. Akcją, co waro podkreślić, objęe są nie ylko esery Delphi poprzedniej generacji, ale eż esery OBD innych producenów a nawe podrabiane (nielegalne) urządzenia Delphi. Różnica polega jedynie na ym, że w przypadku sarych eserów Delphi nie rzeba ich zwrou wcześniej zawierdzać. Jednocześnie do końca roku dosarczany klienowi nowy eser będzie miał najnowsze oprogramowanie diagnosyczne do samochodów osobowych i dosawczych R Klienci, kórzy zechcą dokonywać w przyszłości akualizacji mogą wykupić roczny abonamen. Zesaw DS150E NEW VCI oferowany przez Delphi zawiera: inerfejs komunikacji z pojazdem (VCI) wykorzysywany do diagnosyki, wraz z możliwością przeprowadzania pełnej diagnosyki OBD, rejesracji danych i sysemem moniorowania napięcia w akumulaorze; Mini Blueooh - w celu zapewnienia bezprzewodowej komunikacji. Od maja bieżącego roku w jego skład wchodzi również klucz zabezpieczający USB, bez kórego nie można uruchomić oprogramowania począwszy od wersji R Jak łumaczy firma, zosał on wprowadzony w celu ochrony ineresów zarówno Delphi jak i użykowników eserów z legalnym oprogramowaniem (przed nieuczciwą konkurencją ze srony posiadaczy nielegalnego oprogramowania). W ym miejscu wypada wspomnieć, że Delphi nasiliło działania mające na celu wyciągnięcie konsekwencji prawnych wobec nieuczciwych sprzedawców oraz użykowników podrabianych urządzeń. Korzysanie z nielegalnego oprogramowania jes karalne, niezależnie od ego czy sosuje się je w złej czy dobrej wierze. Zarazem jednak każdy, ko zosał wprowadzony w błąd przez nieuczciwych sprzedawców, może zakupić eser Delphi DS150E NEW VCI wraz z najnowszym oprogramowanie w promocyjnej cenie pod warunkiem przekazania podrabianego urządzenia. Druga promocja Delphi doyczy akualizacji oprogramowania eserów DS100/150/350. Czyniąc o klien w ramach ceny orzymuje: dosęp do najnowszej wersji programu oraz wszyskich jego pominięych wersji; możliwość pobierania akualizacji przez najbliższy rok; przedłużenie gwarancji na eser o kolejne 12 miesięcy (doyczy ylko ych użykowników, kórzy zakupią program nie później niż 3 miesiące od day wygaśnięcia poprzedniej akualizacji oraz nie mieli przerwy w opłacaniu licencji w poprzednich laach). Promocja obejmuje ponado: Ho Line, czyli dosęp do elefonicznej i elekronicznej pomocy doyczącej wszelkich problemów związanych z naprawą samochodów osobowych i ciężarowych. Wsparciem służy kilkunasu wysokiej klasy specjalisów pomagających rozwiązać wiele skomplikowanych problemów. Dosęp do Ho Line ważny jes do końca rwania rocznej licencji Car Max lub Truck; karne o warości 350 zł neo na jedno wybrane szkolenie. Do wyboru są nasępujące szkolenia: Diagnosyka kompuerowa pojazdów samochodowych - inerpreacja kodów błędów i analiza paramer ów rzeczywisych. Klimayzacja samochodowa zasada działania, obsługa i diagnosyka. Karne poz osaje ważny przez cały 2015 rok. Zajęcia odbywać się będą w Cenrum Szkoleniowym Delphi w Błoniu k. Warszawy. Terminy szkoleń zosaną podane do końca sycznia 2015 roku. Szczegóły doyczące dosępnych akualizacji, a akże ograniczeń związanych ze sprzęem, znajdują się na sronie hp://europe.delphidso.com. Znajdziemy am m.in. informację, że wersja R oprogramowania nie jes dosępna na: PDA (DS100) - klien w zamian orzyma dosęp do wersji na PC; DS500/550 posiadacze ych urządzeń mogą skorzysać z ofery wymiany esera na DS150E NEW VCI. 10 Świa Mooryzacji

11 Świa Mooryzacji 11/2014 FIRMY Obroowe rysunki NNowe rozwiązanie wprowadzone w elekronicznych kaalogach marek Monroe i Walker znacznie uławia idenyfikację kluczowych cech części. Szybciej można więc odnaleźć poszukiwany produk, zminimalizowane zosaje eż ryzyko pomyłki. SSysemaycznie powiększa się ofera amoryzaorów Monroe i innych bezpośrednio związanych z nimi elemenów sygnowanych ą marką. Dość powiedzieć, że nowe produky ujęe w kaalogu Monroe na rok 2015 mogą być zasosowane w blisko 10 mln samochodów. Dosępny w pięciu wersjach i 17 językach kaalog Monroe na rok 2015 obejmuje całą gamę amoryzaorów ej marki przeznaczonych do samochodów osobowych i dosawczych. Oznacza o, że ujęe zosały w nim amoryzaory linii Original, Reflex, Advenure oraz Van-Magnum. Oprócz ego obejmuje on zesawy górnych mocowań (MK) oraz zesawy ochronne (PK). Wśród Elekroniczne kaalogi należących do koncernu Tenneco marek Monroe (www.monroecaalogue.eu) oraz Walker (www.walkercaalogue. eu) zosały osanio wzbogacone o wygodne, obroowe (o 360 sopni) rysunki produków - amoryzaorów Monroe oraz produków konroli emisji spalin Walker. Ta nowa funkcja, obejmująca rosnącą liczbę wyrobów, pozwala osobom korzysającym z kaalogów na sprawną i precyzyjną idenyfikację poszukiwanych Nowy kaalog Monroe wszyskich ych produków znalazło się 237 nowych referencji amoryzaorów (w ym 116 przeznaczonych dla pojazdów japońskich i koreańskich), 78 nowych zesawów górnych mocowań (MK) oraz 83 nowe zesawy ochronne (PK). - Ten nowy kaalog oraz nasze nieusanne inwesycje służące wprowadzaniu nowych produków na rynek są symbolem zaangażowania firmy Tenneco, do kórej należy marka Monroe, w proces wspierania klienów na każdym szczeblu rynku części zamiennych powiedział Eric Van Schuerbeeck z Tenneco Europe Afermarke. - Dodajmy, że dysrybuorzy części oraz pracownicy warszaów oczekują od Monroe nie ylko przez nie części. Nowe obroowe rysunki pozwalają bowiem zarówno obejrzeć dany produk z każdej srony, jak i dokonać zbliżenia na jego deale. Tym samym można ławo i skuecznie zidenyfikować kluczowe elemeny konsrukcyjne, jak na przykład umiejscowienie porów czujników lenowych na kaalizaorach. Jes o szczególnie isone i przydane w syuacji, gdy rzeba porównać rysunek kaalogowy z oryginalną częścią, kórą wymonowano właśnie z pojazdu. - Możliwość obracania i powiększania rysunków części pomaga zaoszczędzić czas pracowników warszaów, jednocześnie do minimum ograniczone zosaje ryzyko zamówienia niewłaściwego produku - mówi Olivier Schyns, sarszy menedżer ds. markeingu w Tenneco Europe Afermarke. - To kolejna poważna inwesycja przedsięwzięa w celu zagwaranowania klienom Monroe oraz Walker bezpośredniego dosępu do najisoniejszych i najdokładniejszych informacji o produkach. Dzięki emu, nasi klienci mogą pracować wydajniej i skueczniej - dodaje Schyns. Dodajmy jeszcze, że obroowe rysunki są dosępne za pośrednicwem nowej zakładki 360 pojawiającej się na ekranie przedsawiającym numery seryjne części dla każdorazowego wyszukiwania poszczególnych komponenów. produków o jakości części oryginalnych, ale akże akich, kóre mają zasosowanie w jak największej liczbie pojazdów oraz są ławo dosępne. Oprócz nowego, papierowego kaalogu, cały czas dosępny jes na bieżąco akualizowany kaalog elekroniczny. Znajduje się on na sronie Znaleźć w nim można całą gamę wyrobów Monroe, a więc akże sprężyny śrubowe, sfery hydrauliczne, sprężyny gazowe, amoryzaorów do pojazdów użykowych id. Świa Mooryzacji 11

12 FIRMY Świa Mooryzacji 11/2014 Mobil 1 czerdziesolakiem Czerdzieści la emu na sklepowe półki rafił syneyczny olej silnikowy Mobil 1. Od 1974 roku sandardy w zakresie ochrony silnika i jakości olejów znacznie się zmieniły, w czym duża zasługa wórców Mobil 1 współpracujących z producenami pojazdów i zespołami wyścigowymi. silnikowy. Na rynku dosępne są różne rodzaje oleju Mobil 1, kóre zapewniają skueczną ochronę silnika, doskonałe właściwości w szerokim zakresie emperaur oraz ochronę przed worzeniem się osadów. Parnerswo z najlepszymi Dzisiaj Mobil 1 jes fabrycznie nalewany do silników ponad 60 modeli pojazdów akich marek jak Porsche, Mercedes-AMG, Ason Marin, Benley, McLaren i wielu innych. Przy okazji 40-lecia rzeba eż wspomnieć o olejach Mobil 1 wykorzysywanych na orach wyścigowych. Korzysa z nich wiele znanych zespołów rywalizujących w najbardziej wymagających klasach wyścigowych. Hisoria Mobil 1 w świecie sporów moorowych rozpoczęła się oficjalnie w 1978 roku od współpracy z zespołem Williams, czołowym eamem Formuły 1. Mobil 1 i Williams zdobyli podczas pierwszego wspólnego sezonu pięć yułów. Od amego czasu obecność Mobil 1 na orach wyścigowych zdecydowanie się umocniła. Mobil 1 konynuuje współpracę ze znanymi i uyułowanymi zespołami wyścigowymi, w ym Sewar-Haas Racing (seria NASCAR Sprin Cup) oraz Corvee Racing (seria TUDOR Unied SporsCar Championship). Mobil 1 pomaga akże zespołom sarującym w najszybszej serii wyścigów jednomarkowych Porsche Mobil 1 Supercup oraz jes oficjalnym olejem Amerykańskiego Klubu Samochodów Sporowych SCCA. Ponad połowa zespołów NASCAR polega na echnologii Mobil 1, kóry po raz dwunasy z rzędu zosał Oficjalnym Olejem Silnikowym serii NASCAR. Rok 2014 o akże 20-lecie współpracy ExxonMobil z zespołem Formuły 1 McLaren Mercedes. Bryyjski zespół używa wysokowydajnych środków smarnych Mobil 1 już od dwóch dekad. Dodakowo wspiera go szab specjalisów ds. echnicznych Mobil 1, pracujących na orze podczas każdego wyścigu. Parnerswo echnologiczne Mobil 1 i McLarena o ponad 340 wspólnych wyścigów, 231 miejsc na podium, 78 zwycięsw oraz 4 yuły misrza świaa. Hisoria Mobil 1 ak naprawdę zaczyna się znacznie wcześniej, bo w drugiej połowie la sześćdziesiąych. Wówczas o rząd Sanów Zjednoczonych poprosił ExxonMobil o wyprodukowanie smaru do podwozi samoloów, kóry nie zamarzałby w emperaurze 40 C. Tak powsał syneyczny smar Mobilgrease 28, kóry do dzisiaj jes sosowany w branży loniczej. Zachęceni ym sukcesem specjaliści ExxonMobil powołali w 1971 roku zespół odpowiedzialny za rozwój echnologii smarnych. Efekem jego pracy był pierwszy w pełni syneyczny olej silnikowy Mobil 1 mówi Rebecca Pearson z ExxonMobil. Nie ylko ochrona W 1974 roku, pierwszy syneyczny olej silnikowy Mobil 1 miał ograniczać zużycie paliwa. Jego późniejsze wersje odpowiadały kolejnym oczekiwaniom rynku. Na przykład, wprowadzenie oleju Mobil 1 o obniżonej zawarości fosforu pozwoliło wydłużyć żywoność kaalizaora. Z czasem do gamy olejów Mobil 1 dołączyły nowe produky, a ich wysoka jakość pozwoliła zbudować repuację marki. Po 40 laach Mobil 1 o nadal wiodący na świecie syneyczny olej Tes miliona mil W 1990 roku Mobil 1 zosał poddany niezwykłej próbie esowi miliona mil. Silnik nowego BMW 325i zosał zalany olejem Mobil 1, a nasępnie samochód jeździł nieprzerwanie przez czery laa, zarzymując się wyłącznie w celu przeprowadzenia okresowych czynności serwisowych. Po przejechaniu miliona mil ( kilomerów), silnik BMW zosał rozebrany i oddany w ręce fachowców. Rezulay były zaskakujące. Nie znaleziono jakichkolwiek isonych oznak zużycia. Silnik nie ylko pozosał w doskonałym sanie echnicznym, ale większość części nadal urzymywała się w zakresie olerancji BMW przewidzianym dla nowych części. Wprowadzenie syneycznego oleju Mobil 1 było rewolucją echnologiczną podkreśla Bill Maxwell, były sraszy specjalisa ds. inżynierii w ExxonMobil Research and Engineering Company, uważany za jednego z ojców Mobil 1. W ogromnym sopniu poprawiło o wydajność silników samochodowych, a zarazem zwiększyło oczekiwania kierowców na całym świecie wobec olejów silnikowych. ExxonMobil rozwija echnologię środków smarnych w mooryzacji od ponad 100 la. Celem jes skueczna ochrona silnika i doskonałe osiągi pojazdów począwszy od modeli sporowych po aua milionów zwykłych kierowców. Firma nadal inwesuje w jedno z ze swoich najwspanialszych osiągnięć minionego sulecia markę Mobil Świa Mooryzacji

13 Świa Mooryzacji 11/2014 Ciemne srony DPF Filry DPF (Diesel Pariculae Filer) wprowadzono do samochodów napędzanych silnikami wysokoprężnymi, aby radykalnie ograniczyć ilość emiowanej przez nie sadzy, kórą w pewnym momencie uznano za niezwykle szkodliwą, głównie dlaego, że jak gąbka wchłania wszelkie oksyny. I nie chodziło ylko o cząski sadzy widoczne pod posacią czarnego dymu ciągnącego za wieloma dieslami, ale również jej drobiny zaware w spalinach wcale na czarno nie zabarwionych. Działanie filra sprowadza się do ego, że cząski sadzy zarzymują się na jego półprzepuszczalnych ściankach wykonanych zazwyczaj z maeriałów ceramicznych. Skueczność prawidłowo funkcjonującego DPF o co najmniej 85 procen, a zaem do amosfery przedosaje się nie więcej niż 15 procen pierwonego zanieczyszczenia. Jak łumaczy Rafał Pyszny, ze sklepu webauoservice.pl, specjalizującego się w sprzedaży łumików i układów wydechowych, problem z filrami bierze się sąd, że wymagają one okresowej regeneracji. Polega ona na wypalaniu sadzy zgromadzonej w filrze, przy czym dość częso sosuje się wedy specjalne dodaki skukujące wzrosem emperaury spalin. - Niesey, po pewnym czasie i ak filr rzeba wymienić, gdyż ulega on sopniowemu zakaniu popiołem nie poddającym się wypalaniu. Tymczasem jes o elemen dość koszowny. W niekórych przypadkach rzeba się liczyć z wydakiem na poziomie nawe 5-10 ys. zł. Nic zaem dziwnego, że część kierowców decyduje się na usunięcie DPF, co, nawiasem mówiąc, eż koszuje, choć już znacznie mniej, bo mniej więcej 1 ys. zł mówi Rafał Pyszny. Konsekwencją monażu w auach DPF jes również konieczność sosowania odpowiedniego (czyaj: droższego) oleju silnikowego oraz częsszej jego wymiany. Pierwszy wymóg związany jes z ym, że należy używać oleju, kóry spalając się nie pozosawia po sobie popiołu (zaykającego DPF), a więc oleju niskopopiołowego. Konieczność częsszej wymiany wynika z kolei sąd, że podczas procesu wypalania do cylindrów podawana jes znacznie zwiększona dawka paliwa i część jego siłą rzeczy rafia do oleju powodując jego rozrzedzanie. Według Rafała Pysznego, z ego właśnie powodu użykownicy au z filrem cząsek sałych muszą brać pod uwagę konieczność wymiany oleju nawe 3-4 razy częściej, niż posiadacze samochodów nie wyposażonych w DPF. Ze względu na okresowo zwiększaną dawkę paliwa liczyć się eż należy ze zwiększonym zużyciem paliwa. Szczególnie, jeśli proces wypalania jes częso inicjowany (jazda miejska). - Właściciele au z DPF muszą ponado mieć na uwadze, że zakłócenia w procesie odprowadzania spalin powodowane zaykaniem się filra będą skukować spadkiem mocy silnika dodaje Rafał Pyszny. Z ego wszyskiego płynie wniosek, że osoby zamierzające kupić nowy samochód powinny wcześniej dobrze przemyśleć, jak w ich przypadku wyglądać może rachunek poencjalnych zysków i sra oraz czy ewenualne koszy użykowania pojazdu z DPF nie będą zby wysokie. Świa Mooryzacji 13

14 WARSZTAT Świa Mooryzacji 11/2014 Uszkodzenia 2 elemenów silnika (8) W zasadzie każda poważna awaria silnika pozosawia po sobie charakerysyczne ślady, kóre są później isoną wskazówką przy usalaniu przyczyny niedomagań. ZZe względu na swe silne powiązania nie ylko z producenami au, ale również z rynkiem wórnym, firma MAHLE na bieżąco monioruje, kóre części (nie ylko jej produkcji, ale również od innych wywórców) swarzają problemy i jakim awariom najczęściej ulegają. Na ej podsawie usalane jes nasępnie co mogło być przyczyną uszkodzeń oraz formułowane są zalecenia jak im przeciwdziałać. Najbardziej ypowe przypadki przedsawiane są później w ogólnie dosępnych publikacjach kierowanych przede wszyskim do osób zajmujących się naprawami silników. Opracowania e mają uławić szybkie posawienie właściwej diagnozy oraz zwrócić uwagę na najczęściej popełniane błędy, zarówno podczas naprawy, jak i w rakcie eksploaacji pojazdu.. Przekonać się o ym można zapoznając się z kolejnymi odcinkami naszego cyklu, kóry powsaje na podsawie publikacji MAHLE. Do ej pory opisane zosały w nim ślady jakie pozosawiają awarie spowodowane zanieczyszczeniami sałymi przedosającymi się do wnęrza silnika, zby dużą ilości paliwa podawanego do komór spalania, przedosaniem się do cylindrów znacznej ilości cieczy (wody zassanej przez silnik, paliwa, płynu chłodzącego). Pokazane zosały akże ślady jakie można napokać na łokach i ich pierścieniach oraz ulejach cylindrowych i zaworach. Tym razem, w przedosanim już odcinku naszego cyklu, zajmiemy się panewkami. Rysy i ciała obce na powierzchni panewek Na roboczej powierzchni panewek (łożysk ślizgowych) widać rysy obwodowe i/lub kwią w niej ciała obce (fo. 1). 1 Rysy na wewnęrznej powierzchni panewek. Przyczyny Powodem ego ypu uszkodzeń są zanieczyszczenia znajdujące się w oleju silnikowym. Mogły się one przedosać do oleju na kilka sposobów: rafiły do wnęrza silnika podczas naprawy jednoski napędowej lub innych wykonywanych przy niej prac; dosały się do wnęrza silnika poprzez układ doloowy albo sysem odpowierzanie skrzyni korbowej; jakieś elemeny silnika uległy uszkodzeniu i na skuek ego powsał ścier mealowy lub drobiny mealu; zasosowane zosały filry i/lub olej o niskiej jakości, względnie przekroczono erminy ich wymiany. Zapobieganie Podczas napraw albo monażu silnika należy zachować maksymalną czysość. Należy sosować wyłącznie filry o odpowiedniej jakości. Separaor mgły olejowej musi być czyszczony i/lub wymieniany. Przeglądy pojazdu obejmujące wymiany filrów i oleju muszą być przeprowadzane w erminach zalecanych przez producena samochodu. Miejscowe zużycie powierzchni panewek Na powierzchni panewek widoczne są ślady miejscowego zużycia (fo. 2). Na drugiej (zewnęrznej) ich sronie w ych samych miejscach mogą znajdować się (lecz nie muszą) wgniecenia (fo. 3). Przyczyny Powody uszkodzenia ego rodzaju mogą być nasępujące: pomiędzy panewkę i jej gniazdo dosało się ciało obce; źle wykonana zosała obróbka czopa wału albo owory olejowe na wale mają źle sfazowane krawędzie. 3 Ślad zaarcia na środku panewki. Odcisk ciała obcego po zewnęrznej sronie panewki. Zapobieganie Podczas monażu panewek należy przesrzegać bezwzględnej czysości. Panewki przed monażem należy przerzeć irchą. Po szlifowaniu czopów wału korbowego należy zawsze sarannie sfazować krawędzie oworów olejowych. Zużycie powierzchni panewek Na powierzchni panewek w okolicach ich zamków widoczne są ślady zużycia (fo. 4a+ b). Przyczyny Tego rodzaju zużycie spowodowane zwykle bywa nasępującymi błędami monażowymi: pokrywa panewki zosała przesawiona. Może się o zdarzyć, jeśli przy jej dokręcaniu zasosowano klucz (nasadkę) o zby dużej średnicy zewnęrznej (fo. 5). Albo, gdy użye zosały nieodpowiednie szpilki, względnie pokrywa zosała dokręcona niewłaściwym momenem (akże zby dużym); pokrywę zamieniono z inną (z innej podpory, innego korbowodu), albo ją odwrócono; 14 Świa Mooryzacji

15 Świa Mooryzacji 11/2014 WARSZTAT gniazdo panewki zosało źle obrobione; zamonowany zosał używany korbowód z owalnym oworem (nie sprawdzono go, nie wykonano właściwej obróbki). 4a Wybłyszczenia, zarysowania, korozja na zewnęrznej sronie panewek Na zewnęrznej sronie panewek znajdują się wyare (wypolerowane) miejsca i/lub obwodowe ślady (rysy) oraz/albo wżery korozyjne (fo. 6) b Zużycie na wewnęrznej powierzchni panewki w pobliżu jej końców. Zapobieganie Śruby/nakręki mocujące pokrywy panewek należy dokręcać odpowiednim narzędziem; Momen dokręcania pokryw panewki ma być aki, jak przewidział producen pojazdu; Należy pilnować, by zdemonowana pokrywa rafiła na swe poprzednie miejsce i zosała właściwie dopasowana; Oś i kszał gniazda panewki powinny zosać sprawdzone i jeśli zajdzie aka porzeba skorygowane. 5 Wypolerowana zewnęrzna powierzchnia panewek. Przyczyny Tego ypy objawy świadczą, że panewki nie kwią nieruchomo w swym gnieździe, lecz się w nim obracają. Powody ego mogą być nasępujące: w miejscu konaku pokrywy łożyska ślizgowego z korbowodem/kadłubem silnika znalazły się zanieczyszczenia, przez co panewki mają zby duży luz; śruby pokrywy nie są dosaecznie dokręcone. Zapobieganie Podczas monażu łożysk ślizgowych należy zachować maksymalną czysość. Zewnęrzna powierzchnia panewek, ich gniazdo oraz miejsce syku pokryw z korbowodem/kadłubem silnika muszą być przed monażem dokładnie wyczyszczone. Śruby pokrywy muszą zosać sprawdzone zgodnie ze wskazówkami producena silnika, a w razie porzeby wymienione. Śruby pokrywy panewek muszą zosać dokręcone ak, jak nakazuje o producen silnika (eapy dokręcania, jego momen lub ką). Zużycie lub uszkodzenie boku panewek Na bocznych krawędziach panewek widoczne są ślady wyraźnego zużycia (fo. 7, 8). 7 Przyczyny Powodem ego rodzaju uszkodzeń są błędy przy obróbce wału korbowego, konkrenie zaś zby duże promienia przejścia na końcach czopa. To właśnie w ych miejscach nasępuje wycieranie się bocznych krawędzi panewek. Zapobieganie Należy przesrzegać zaleceń producena silnika doyczących obróbki wału korbowego, w ym określających promień przejścia czopów. Przy monażu należy zwrócić uwagę, czy obracający się wał nie będzie arł o boczne krawędzie panewek. Znaczne zużycie panewek głównych Na poszczególnych panewkach widać znaczne obszary, w kórych nasąpiło ich nadmierne zużycie (fo. 9). 9 Zby duży promień przejścia na końcach czopa. Przesawiona pokrywa panewek na skuek użycia klucza (nasadki) o zby dużej średnicy zewnęrznej. Zużye krawędzie panewek. Nierównomierne zużycie panewek. Przyczyny Powodem akiego sanu rzeczy jes albo nieosiowe rozmieszczenie podpór wału korbowego, albo wygięcie samego wału. I w jednym i w drugim przypadku w wale pojawiają się naprężenia, kóre powodują nierównomierny nacisk czopów na panewki. To zaś skukuje przyspieszonym zużyciem pewnych fragmenów powierzchni roboczej panewek. Owe odchylenia geomeryczne powodujące pojawienie się w wale niepożądanych naprężeń mogą mieć nasępujące przyczyny: v

16 WARSZTAT Świa Mooryzacji 11/2014 v w przypadku nieosiowego rozmieszczenie gniazd panewek głównych w kadłubie silnika: przy przegrzaniu silnika, spowodowanym np. zby małą ilością płynu w układzie chłodzenia, mogło dojść do rwałych odkszałceń kadłuba jednoski napędowej, kóre o odkszałcenia spowodowały, że osie poszczególnych podpór wału przesały się ze sobą pokrywać. skrzywienie akie mogło akże powsać na skuek zasosowania złego momenu przy dokręcaniu pokryw panewek głównych. W przypadku wygięcia wału korbowego: doszło do błędu przy wykonywaniu szlifu wału; nasąpiło mechaniczne przeciążenie wału, np. przy zaarciu się łoka. doszło do uderzenia wału i jego odkszałcenia podczas ransporu. Zapobieganie Należy zadbać o właściwe chłodzenia całego silnika (ilość płynu, ermosa, wenylaor ip.) oraz jego układu korbowo-łokowego (ilość oleju, dysze kierujące srumień oleju na denko łoka ip.). Wszyskie śruby pokryw panewek powinny zosać dokręcone ak, jak nakazuje o producen pojazdu. Przed zamonowaniem wału korbowego należy sprawdzić osiowość gniazd panewek głównych oraz geomerię wału i w razie porzeby dokonać odpowiedniej obróbki ych elemenów lub ich wymiany. Nierównomierny ślad przylegania na panewkach Na jednej lub na wielu panewkach widać nierównomierne ślady współpracy panewek z czopem Nierównomierne zużycie panewki, częściowo wyara jej warswa ślizgowa. wału. Ślady e znajdują się albo ylko na brzegu albo ylko na środku panewki (fo. 10, 11). Przyczyny Objawy akie świadczą o niewłaściwej geomerii korbowodu oraz/albo czopu korbowodowego, przez co dochodzi do nierównomiernego nacisku czopa na panewki. Konsekwencją ego jes nierównomierne zużywanie się panewek, przy czym przyspieszone zużycie może nasępować zarówno po ich bokach, jak i na środku. Pierwonymi powodami akiego sanu rzeczy są zazwyczaj: wygięcie się korbowodu (fo. 12), np. spowodowane uderzeniem poruszającego się łoka w znaczną ilość płynu chłodzącego, kóry przedosał się nad łok na skuek awarii uszczelki pod głowicą; 12 nie sprawdzenie przed monażem korbowodu czy jes on prosy; źle przeprowadzony szlif czopu korbowodowego, na skuek czego jes on baryłkowy, sożkowy czy wklęsły (fo. 13). 13 Wygięy korbowód powodujący nierównomierny nacisk na panewki. Zapobieganie Przed zamonowaniem korbowodu obowiązkowo należy sprawdzić czy nie jes wygięy. Sarannie przeprowadzać szlif wału. Zaarcie panewek Proces zacierania się panewek może przebiegać z różną inensywnością, niemniej daje się wyróżnić rzy jego sopnie: w pierwszej fazie na panewce pojawiają się bardzo błyszczące miejsca (fo. 14). 14 dalsza praca przy ubogim smarowaniu panewek sprawia, że sają się one najpierw niebieskawe, a nasępnie zaczerniają się (fo. 15). 15 W przypadkach eksremalnych dochodzi do sopienia warswy ślizgowej (fo. 16) panewki, a nawe do zespawania panewki z czopem wału. 16 Błyszczące miejsca na powierzchniach ślizgowych panewek. Mocno zużya i zdeformowana panewka. Nierównomierne zużycie panewki. Deformacje czopów wału korbowego spowodowane źle przeprowadzonym jego szlifem. Panewki zespawane z czopami wału. 16 Świa Mooryzacji

17 Świa Mooryzacji 11/2014 WARSZTAT Przyczyny Pokazane u uszkodzenia spowodowane są niedosaecznym smarowaniem panewek. W zależności czy uszkodzenia e wysępują ylko w jednym łożysku ślizgowym czy we wszyskich, brak należyego smarowania ma zwykle odmienne powody. I ak gdy: uszkodzone jes jedno łożysko ślizgowe: panewki, kórych owór olejowy nie jes umieszczony dokładnie w ich środku mogły zosać odwronie zamonowane, zamykając w en sposób dopływ oleju (fo. 17) do wnęrza panewki z kanału olejowego; 17 18a 19a 18b Ubyki maeriału wywołane zby dużym obciążeniem panewki albo niską nośnością oleju. 19b Wewnerzna powierzchnia panewki wyrawiona przez agresywne subsancje chemiczne zaware w oleju i jej powiększenie. Odciśnięy wylo kanału olejowego na źle zamonowanej panewce. być może doszło do zapchania oworu lub kanału olejowego, kórym olej dopływa do wnęrza panewki. Sać się ak mogło z rozmaiych powodów, prakyka wskazuje, że dość częso zdarza się ak, gdy sosowane jes biopaliwo, gdyż w oleju lubi powsawać wedy galareowaa subsancja zapychająca owory/kanały olejowe. uszkodzone są wszyskie łożyska ślizgowe: jes o ewidenny znak, że musiały wysąpić generalne braki oleju. Przyczyn akiego sanu rzeczy jes wiele, może o być np.: uszkodzona albo nieszczelna pompa olejowa, czy eż źle działający zawór regulacji ciśnienia oleju, znaczny wyciek w sysemie insalacji olejowej, zby niski poziom oleju. Zapobieganie Panewki należy monować bardzo saranie, zwracając uwagę czy ich owory (jeśli wysępują) znajdują się nad wyloem kanałów olejowych. Filr olejowy musi być regularnie wymieniany zgodnie z zaleceniami producena silnika. W przypadku sosowania biopaliw częsoliwość wymiany filra powinna zosać zwiększona. Należy regularnie konrolować poziom oleju i bezzwłocznie uzupełniać jego ewenualne braki. Ubyki maeriału z powierzchni ślizgowej panewek Na wewnęrznej (roboczej) powierzchni panewek widoczne są ubyki maeriału (fo. 18a+ b). Przyczyny Ubyki akie powsają na skuek zmęczenia maeriału łożysk ślizgowych i nadmiernego jego obciążenia, co z kolei może być spowodowane przez: nadmierne, powarzające się obciążenie panewek wywołane wygięciem się korbowodu lub zamonowaniem wygięego. źle wykonaną obróbkę czopa, przez co jes on baryłkoway, sożkoway, wklęsły ip., więc obciążenia na powierzchni panewek nie rozkładają się równomiernie, lecz dochodzi do ich lokalnego spięrzenia. zby duże jednoskowe obciążenie panewek na skuek uningu silnika albo przez zmniejszenie nośności oleju. Zmniejszona nośność oleju może wynikać z niedosaecznej jego jakości, względnie zby dużej zawarości w nim subsancji obcych akich jak paliwo czy płyn chłodzący. Zapobieganie Należy sosować ylko polecane przez producena silnika oleje o odpowiedniej jakości. Przed monażem korbowodów zawsze rzeba sprawdzać czy nie są one wygięe. Należy sarannie przeprowadzać szlif wału. Porowaa powierzchnia panewek Warswa maeriału na wewnęrznej sronie panewek na znacznych fragmenach ma ciemne zabarwienie i porowaą srukurę (fo. 19a+b, 20). Przyczyny Uszkodzenia akie można wyjaśnić wyrawieniem chemicznym. Mogą one powsawać w nasępujących okolicznościach: gdy subsancje wchłaniane przez olej od pewnego sężenia zachowują się agresywnie, na przykład siarka pochodząca z paliwa o niskiej jakości; nasąpiła desrukcja oleju spowodowana zby rzadką jego wymianą, gdy silnik zasilany jes paliwem gazowym. erminy wymiany oleju są regularnie znacznie przekraczane. w oleju silnikowym znajduje się płyn chłodzący. 20 Uszkodzona w podobny sposób ulejka korbowodowa. Zapobieganie Olej silnikowy należy wymieniać z częsoliwością nakazaną przez producena silnika. Należy regularnie konrolować poziom płynu chłodzącego i jeśli się on obniża, sprawdzić czy płyn nie przedosaje się do oleju. Na podsawie maeriałów firmy MAHLE. Świa Mooryzacji 17

18 TECHNIKA Świa Mooryzacji 11/2014 Wykorzysywana przez Federal-Mogul echnika badań ulradźwiękowych 2D zabezpiecza odlew przed wadami, zapewniając opymalną rwałość łoka. Aluminium, sal i nowe echnologie Wydawałoby się, że wszysko, co można było wymyślić w dziedzinie łoków silnikowych, zosało już wymyślone. Federal Mogul pokazuje jednak, że wciąż można wprowadzać nowe rozwiązania echnologiczne. Specjaliści Federal-Mogul Holdings Corporaion Powerrain Division opracowali nowe echnologie produkcji łoków, kóre pomagają ograniczyć zużycie paliwa, a ym samym spełnić przez pojazdy wymogi norm emisji Euro 6. Zaawansowana archiekura łoków, nowe procesy produkcyjne podnoszące rwałość i redukujące arcie znalazły zasosowanie zarówno w łokach salowych jak i aluminiowych. Wyższe szczyowe ciśnienia w cylindrze sosowane we współczesnych silnikach celem poprawy wydajności spalania są osiągalne wyłącznie dzięki echnologicznej ewolucji w produkcji łoków, gdyż pozwoliła ona zachować doychczasową rwałość przy jednoczesnym wzroście obciążeń ermicznych i mechanicznych mówi Norber Schneider, szef projekanów łoków. Bardziej wydajne spalanie i mniejsze arcie o konkrene korzyści, kóre płyną z zasosowania nowych echnologii, a jednocześnie przekładają się na niższe zużycie paliwa i mniejszą emisję CO 2. W zależności od ego, czy łoki wykonane są ze sali czy eż aluminium, napoykają na inne wyzwania, co ma związek z właściwościami fizycznymi ych maeriałów. Aluminium jes lżejsze i lepiej przewodzi ciepło. Naomias wyższa wyrzymałość sali jes zaleą w obli- Opracowane przez Federal-Mogul zaawansowane echniki odlewu i miejscowego wzmocnienia znacznie poprawiły sabilność srukuralną łoków aluminiowych. czu wzrosu ciśnienia w cylindrze. Przy średnicy łoka do 120 mm, lepszym wyborem jes aluminium. Z kolei sal jes przyjęym rozwiązaniem w pojazdach ciężarowych, przy średnicy oworu cylindra 130 mm i więcej. Sopniowo jednak wzmacnia się rend wykorzysywania łoków salowych również przy średnich wielkościach oworu cylindra, zwłaszcza przy ciśnieniach przekraczających barów. Mimo że jeseśmy największym na świecie dosawcą łoków salowych do pojazdów ciężarowych, o jednak dysponujemy echnologiami pozwalającymi oferować klienom szeroki wybór łoków aluminiowych znajdujących zasosowanie w silnikach z ciśnieniem szczyowym w cylindrze nieprzekraczającym 220 barów 18 Świa Mooryzacji

19 Świa Mooryzacji 11/2014 TECHNIKA Wzmocnione w procesie DuraBowl krawędź i/ lub podsawa komory w denku łoka charakeryzuje zwiększona odporność na duże obciążenia mechaniczne i ermiczne oraz znacznie wyższa rwałość zmęczeniowa. mówi Arnd Baberg, główny inżynier odpowiedzialny za konsruowanie łoków. Aluminiowe nowości Federal-Mogul zwiększył wydajność łoków aluminiowych, poprawiając ich chłodzenie. Rozbudowana archiekura łoka obejmuje chłodzoną olejem galerię zlokalizowaną bliżej rejonów narażonych na najwyższe emperaury, dzięki czemu ciepło jes odbierane wydajniej niż w jakiejkolwiek konsrukcji konwencjonalnej. Osiągnięcie o sało się możliwe dzięki najnowocześniejszym echnikom badań ulradźwiękowych 2D, kóre zapewniają wysoką jakość odlewu każdego elemenu. Trwałość denka łoka silnika wysokoprężnego częso warunkuje maksymalne emperaury i bezpieczne ciśnienia. Isnieje bowiem ryzyko pęknięć zmęczeniowych, kóre spowodowane jes obecnością drobin krzemu w aluminium. Opaenowany przez Federal- Mogul proces DuraBowl wykorzysuje konrolowane, ponowne przeopienie krawędzi denka i/lub podsawy komory w denku łoka w celu zmniejszenia ziarnisości krzemu do zaledwie jednej dziesiąej jego pierwonej wielkości, co znacznie poprawia rwałość zmęczeniową odlewu. Aby poprawić wydajność silnika wysokoprężnego, Federal-Mogul opracował ponado powłokę EcoTough Diesel, zmniejszającą arcie pomiędzy płaszczem łoka a cylindrem nawe o 13 procen w porównaniu do konwencjonalnych powłok grafiowych. EcoTough Diesel wykorzysuje sałe środki smarne i bazę polimerową wzmocnioną włóknem węglowym, co zapewnia niższe arcie i lepszą ochronę przed zużyciem. Salowe z nanodiamenami Tesowane pod ciśnieniem szczyowym do 300 barów łoki Federal-Mogul Monoseel prezenują najnowsze osiągnięcia firmy w dziedzinie echniki zgrzewania arciowego, kóra pozwala poprawić wydajność chłodzenia łoków i ograniczyć ich masę. Federal-Mogul wyprodukował ponad 8 milionów łoków Monoseel od ich premiery w 2003 roku. Firma nadal udoskonala ę echnologię, opracowując rozwiązania przeznaczone do najbardziej wymagających zasosowań. Wysokie obciążenia sworznia łokowego w nowoczesnych silnikach wysokoprężnych pojazdów ciężarowych powodują, że łoki wymagają bardzo precyzyjnego przygoowania oworu sworznia. Federal-Mogul opracował unikaowy proces obróbki przy użyciu bardzo precyzyjnej elekrodrążarki (High Precision Elecro-Erosion Machining - HPEEM), dokładnie formującej owór sworznia łokowego. Oznacza o lepszą nośność i niezawodność. Tłoki salowe mają ograniczającą arcie powłokę EcoTough Diesel. Tę samą, kóra sosowana jes w produkcji łoków aluminiowych. Dodakowo Federal-Mogul opracował powłokę ochronną pokrywającą denko łoka. W warswie chromu znajdują się nanodiameny, kóre odbijają ciepło, przyczyniając się do ograniczenia worzenia się osadów i zapobiegając niszczeniu krawędzi denka. Tłoki Federal-Mogul z powłoką EcoTough Diesel ograniczają zużycie paliwa oraz emisję CO 2. Federal-Mogul i świece zapłonowe Z myślą o pojazdach zasilanym sprężonym gazem ziemnym (CNG) w Federal-Mogul opracowane zosały specjalne świece zapłonowe. Prace e podjęo, gdyż coraz bardziej resrykcyjne normy emisji spalin oraz rosnąca presja by korzysać ze zrównoważonych źródeł energii powodują zwiększone zaineresowanie akimi pojazdami w ransporcie miejskim (auobusy) oraz do przewożenia ładunków na krókich dysansach (ciężarówki). Pojazdy zasilane sprężonym gazem ziemnym bez rudu są w sanie spełnić normę emisji Euro 6, a przy ym doskonale odpowiadają porzebom branży ransporowej działającej w aglomeracjach miejskich. Nic zaem dziwnego, że rośnie zaineresowanie samochodami ego ypu. Dosrzegając o zjawisko, w Federal-Mogul opracowano specjalne świece zapłonowe do pojazdów zasilanych CNG. Było o o yle ławiejsze, że firma ma bardzo długie doświadczenie w produkcji świec nie ylko do silników benzynowych, ale akże do jednosek sacjonarnych zasilanych gazem ziemnym. Sięgnięo przy ym po nowe maeriały, a przede wszyskim uwzględniono specyfikę zasilanych meanem silników sosowanych w samochodach. - Każda aplikacja jes dopasowana do oczekiwań klienów. Oferuje opymalną wydajność, a co za ym idzie większą rwałość, ogranicza zużycie paliwa oraz redukuje emisję łumaczy dr Rene Trebbels, inżynier Federal-Mogul specjalizujący się w układach zapłonowych. - Tworzymy różne konfiguracje z irydową elekrodą środkową oraz, zależnie od przeznaczenia świecy, playnową lub irydową elekrodą boczną, aby zopymalizować działanie świecy i jej żywoność. W porównaniu do zasilanych gazem jednosek sacjonarnych, kóre generalnie pracują w sabilnych warunkach, silniki sosowane w samochodach mają nieporównywalnie bardziej zróżnicowane warunki pracy. Już choćby z ego wynika, że narażone są m.in. na dużo większe i częssze wahania emperaury. Zauważmy akże, iż charakerysyczne są dla nich powarzalne okresy pracy na biegu jałowym, a nasępnie przy szeroko owarej przepusnicy. Rene Trebbels wskazuje, iż skukuje o dodakowym obciążeniem ermicznym świec. - Temperaury elekrod w silnikach pojazdów ciężarowych są wyższe od wysępujących w aplikacjach sacjonarnych. Energia iskry jes niższa, ale możemy dobrze wykorzysać nasze doświadczenie w zakresie geomerii, maeriałów i procesów produkcyjnych, aby zniwelować e urudnienia wierdzi. Świa Mooryzacji 19

20 TECHNIKA Świa Mooryzacji 11/2014 Jak się przebije, o się uszczelni Firma Michelin zaprezenowała oponę samouszczelniającą. Ma być ona wedle zapewnień producena odporna na skuki przebicia. Od przyszłego roku innowacyjne ogumienie przeznaczone do samochodów osobowych i dosawczych będzie dosępne na rynku. po przebiciu. Przedsawiciele francuskiego koncernu zapewniają, że samochody wyposażone w samouszczelniające się opony nie będą już musiały wozić zapasowych kół i podnośników, co pozyywnie wpłynie na komfor użykowania oraz ekonomię, bo aua będą nieco lżejsze. Do produkcji nowaorskiej opony zasosowano specjalną mieszankę gumową, kóra zasklepia się naychmias po przebiciu bieżnika. Konsrukorzy osiągnęli en efek dzięki umieszczeniu wewnąrz opony sabilnej warswy uszczelniającej wykonanej z nauralnego kauczuku. Takie ogumienie nie zawiera płynnych polimerów, przez co wyeliminowano zjawisko wibracji. W przypadku przebicia opona niejako sama się naprawia. Userka nie wymaga żadnych dalszych inerwencji kierowcy i nie ogranicza prędkości jazdy. Zasosowanie echnologii Selfseal nie wpływa na zużycie bieżnika, a akże na inne osiągi opon, akie jak przyczepność, czy opory oczenia. Choć dział Badań i Rozwoju Michelin dysponuje rocznym budżeem przekraczającym 500 milionów euro oraz zarudnia kilkuse naukowców, prace nad ego ypu zaawansowanymi echnologiami rwają nawe pięć la od chwili narodzenia się idei do wprowadzenia opony do seryjnej produkcji mówi Tomasz Młodawski, eksper od opon osobowych i dosawczych Michelin. Premiera nowej opony odbyła się podczas Michelin Challenge Bibendum w chińskim Chengdu. W spokaniu przedsawicieli przemysłu mooryzacyjnego i firm ransporowych wzięło udział około 5 ysięcy samorządowców, naukowców, eksperów i poliyków z 80 krajów. Miało ono na celu propagowanie innowacyjnego ransporu, kóry jes bezpieczny, ogólnodosępny, ańszy od konwencjonalnego i ekologiczny. Ekspozycje i sale konferencyjne podczas 12. edycji Michelin Challenge Bibendum w Chengdu zajmowały ponad milion merów kwadraowych. Chengdu, gdzie odbyło się Michelin Challenge Bibendum, nie bez powodu zosało wybrane na miejsce premiery nowej echnologii. W liczącej 14 mln mieszkańców aglomeracji liczba samochodów ylko w osanim roku wzrosła o 40 proc. W krajach azjayckich opony są eż bardziej narażone na uszkodzenie, saysycznie ulegają przebiciu co 3 ys. km. Dla porównania aka sama opona w Europie ulega przebiciu co 75 ys. km. Innowacja będzie więc szczególnie ważna dla azjayckiej mooryzacji. Tajemnica samouszczelniających się opon Michelin kwi w echnologii Michelin Selfseal. Pozwala ona urzymać ciśnienie w ogumieniu 20 Świa Mooryzacji

Kluczowe wnioski ze Światowego Badania Bezpieczeństwa Informacji 2012. 4 grudnia 2012

Kluczowe wnioski ze Światowego Badania Bezpieczeństwa Informacji 2012. 4 grudnia 2012 Kluczowe wnioski ze Świaowego Badania Bezpieczeńswa Informacji 2012 4 grudnia 2012 Erns & Young 2012 Świaowe Badanie Bezpieczeńswa Informacji Świaowe Badanie Bezpieczeńswa Informacji Erns & Young 2012

Bardziej szczegółowo

Prowadzisz lub będziesz prowadzić działalność gospodarczą? Przeczytaj koniecznie!

Prowadzisz lub będziesz prowadzić działalność gospodarczą? Przeczytaj koniecznie! Prowadzisz lub będziesz prowadzić działalność gospodarczą? Przeczyaj koniecznie! Jeseś osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, jeśli: prowadzisz pozarolniczą działalność gospodarczą na podsawie przepisów

Bardziej szczegółowo

System zielonych inwestycji (GIS Green Investment Scheme)

System zielonych inwestycji (GIS Green Investment Scheme) PROGRAM PRIORYTETOWY Tyuł programu: Sysem zielonych inwesycji (GIS Green Invesmen Scheme) Część 6) SOWA Energooszczędne oświelenie uliczne. 1. Cel programu Ograniczenie lub uniknięcie emisji dwulenku węgla

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH SaSof Polska, el. 12 428 43 00, 601 41 41 51, info@sasof.pl, www.sasof.pl WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH Joanna Maych, Krajowy Depozy Papierów

Bardziej szczegółowo

WITAMY W DOLINIE ŚMIERCI

WITAMY W DOLINIE ŚMIERCI WITAMY W DOLINIE ŚMIERCI Alernaywny mechanizm wsparcia finansowania wysoko zaawansowanych echnologii. Nowy model finansowania innowacji Park Naukowo-Technologiczny przy Narodowym Cenrum Badań Jądrowych

Bardziej szczegółowo

Akumulatory kolejowe Saft. Rozwiązania dla ruchomego świata

Akumulatory kolejowe Saft. Rozwiązania dla ruchomego świata Akumulaory kolejowe Saf Rozwiązania dla ruchomego świaa Wydajność i niezawodność udoskonalona dla zasosowań kolejowych Sawiamy czoła wyzwaniom nowoczesnej branży kolejowej Saf posiada ponad 60 la doświadczenia

Bardziej szczegółowo

Sprawujesz osobistą opiekę nad dzieckiem? Przeczytaj koniecznie!

Sprawujesz osobistą opiekę nad dzieckiem? Przeczytaj koniecznie! Sprawujesz osobisą opiekę nad dzieckiem? Przeczyaj koniecznie! Czy z yułu sprawowania osobisej opieki nad dzieckiem podlegasz ubezpieczeniom społecznym i zdrowonemu Od 1 września 2013 r. osoba sprawująca

Bardziej szczegółowo

Parytet stóp procentowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUSD

Parytet stóp procentowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUSD Parye sóp procenowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUD Marcin Gajewski Uniwersye Łódzki 4.12.2008 Parye sóp procenowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUD Niezabazpieczony UIP)

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE PRZY KUPNIE NOWEGO SAMOCHODU

WYTYCZNE PRZY KUPNIE NOWEGO SAMOCHODU Wytyczne wykonano w ramach projektu Doskonalenie poziomu edukacji w samorządach terytorialnych w zakresie zrównoważonego gospodarowania energią i ochrony klimatu Ziemi dzięki wsparciu udzielonemu przez

Bardziej szczegółowo

Obszary zainteresowań (ang. area of interest - AOI) jako metoda analizy wyników badania eye tracking

Obszary zainteresowań (ang. area of interest - AOI) jako metoda analizy wyników badania eye tracking Inerfejs użykownika - Kansei w prakyce 2009 107 Obszary zaineresowań (ang. area of ineres - AOI) jako meoda analizy wyników badania eye racking Pior Jardanowski, Agencja e-biznes Symeria Ul. Wyspiańskiego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZU ROZLICZENIOWEGO

REGULAMIN FUNDUSZU ROZLICZENIOWEGO REGULAMIN FUNDUSZU ROZLICZENIOEGO przyjęy uchwałą nr 10/60/98 Rady Nadzorczej Krajowego Depozyu Papierów arościowych S.A. z dnia 28 września 1998 r., zawierdzony decyzją Komisji Papierów arościowych i

Bardziej szczegółowo

Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 6 R = Ocena wyników zarządzania portfelem. Pomiar wyników zarządzania portfelem. Dr Katarzyna Kuziak

Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 6 R = Ocena wyników zarządzania portfelem. Pomiar wyników zarządzania portfelem. Dr Katarzyna Kuziak Ocena wyników zarządzania porelem Analiza i Zarządzanie Porelem cz. 6 Dr Kaarzyna Kuziak Eapy oceny wyników zarządzania porelem: - (porolio perormance measuremen) - Przypisanie wyników zarządzania porelem

Bardziej szczegółowo

Analiza efektywności kosztowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego

Analiza efektywności kosztowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego TRANSFORM ADVICE PROGRAMME Invesmen in Environmenal Infrasrucure in Poland Analiza efekywności koszowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego koszu jednoskowego dr Jana Rączkę Warszawa, 13.06.2002 2 Spis reści

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH. dr inż. Robert Stachniewicz

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH. dr inż. Robert Stachniewicz EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH dr inż. Rober Sachniewicz METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Jednymi z licznych celów i zadań przedsiębiorswa są: - wzros warości przedsiębiorswa

Bardziej szczegółowo

Metoda oceny b+ d6w zintegrowanych uk+ad6w kursowych

Metoda oceny b+ d6w zintegrowanych uk+ad6w kursowych Pomiary Auomayka Roboyka, R. 19, Nr 2/2015, 31-36, D01: 10.14313/PAR 216/31 Meoda oceny b+ d6w zinegrowanych uk+ad6w owych Wiold Dqbrowski, Sanisaw Popowski Insyu Lonicwa, al Krakowska 110/114, 02-256

Bardziej szczegółowo

K O L E K C J A E X P E R T. W S Z Y S T K O, C O N A L E Ż Y W I E D Z I E ć O PEUGEOT. ZAPROJEKTOWANY, BY CIESZYĆ.

K O L E K C J A E X P E R T. W S Z Y S T K O, C O N A L E Ż Y W I E D Z I E ć O PEUGEOT. ZAPROJEKTOWANY, BY CIESZYĆ. K O L E K C J A E X P E R T W S Z Y S T K O, C O N A L E Ż Y W I E D Z I E ć O AMORTYZATORY WYCIERACZKI KLIMATYZACJA PEUGEOT POLSKA Sp. z o.o., 02/2007 Druk AMPiR Wzór zastrzeżony UKŁAD WYDECHOWY OŚWIETLENIE

Bardziej szczegółowo

BUDYNEK OŚRODKA SZKOLENIA W WARSZAWIE KW PSP w WARSZAWIE i JEDNOSTKI RATOWNICZO-GAŚNICZEJ NR 8 KM PSP w WASZAWIE ul. Majdańskia 38/40, 04-110 Warszawa

BUDYNEK OŚRODKA SZKOLENIA W WARSZAWIE KW PSP w WARSZAWIE i JEDNOSTKI RATOWNICZO-GAŚNICZEJ NR 8 KM PSP w WASZAWIE ul. Majdańskia 38/40, 04-110 Warszawa DOKUMENTACJA OKREŚLAJĄCA SCENARIUSZ ODNIESIENIA (baseline) oraz OSZACOWANIE EMISJI I REDUKCJI, OGRANICZENIA LUB UNIKNIĘCIA EMISJI BUDYNEK OŚRODKA SZKOLENIA W WARSZAWIE KW PSP w WARSZAWIE i JEDNOSTKI RATOWNICZO-GAŚNICZEJ

Bardziej szczegółowo

Pompy oleju i wody marki PIERBURG

Pompy oleju i wody marki PIERBURG Pompy oleju i wody marki PIERBURG Dostępne teraz także na rynku posprzedażnym Firma Motorservice rozszerza asortyment pomp oleju i wody marki KOLBENSCHMIDT o produkty marki PIERBURG. Tym samym Motorservice

Bardziej szczegółowo

Wykład 3 POLITYKA PIENIĘŻNA POLITYKA FISKALNA

Wykład 3 POLITYKA PIENIĘŻNA POLITYKA FISKALNA Makroekonomia II Wykład 3 POLITKA PIENIĘŻNA POLITKA FISKALNA PLAN POLITKA PIENIĘŻNA. Podaż pieniądza. Sysem rezerwy ułamkowej i podaż pieniądza.2 Insrumeny poliyki pieniężnej 2. Popy na pieniądz 3. Prowadzenie

Bardziej szczegółowo

Jak dobrać świece str. 12 n Szybsze ładowanie str. 13. Twój doradca w warsztacie. Diagnostyka klimatyzacji

Jak dobrać świece str. 12 n Szybsze ładowanie str. 13. Twój doradca w warsztacie. Diagnostyka klimatyzacji Świa Jak dobrać świece sr. 12 n Szybsze ładowanie sr. 13 mooryzacji Twój doradca w warszacie NR INDEKSU 382981 ISSN 1731-5468 www.swiamooryzacji.com.pl 10/2014 październik Technologie n Wyposażenie n Części

Bardziej szczegółowo

dr inż. MARCIN MAŁACHOWSKI Instytut Technik Innowacyjnych EMAG

dr inż. MARCIN MAŁACHOWSKI Instytut Technik Innowacyjnych EMAG dr inż. MARCIN MAŁACHOWSKI Insyu Technik Innowacyjnych EMAG Wykorzysanie opycznej meody pomiaru sężenia pyłu do wspomagania oceny paramerów wpływających na możliwość zaisnienia wybuchu osiadłego pyłu węglowego

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo - Elastyczność - Efektywność. safetydrive: Bezpieczeństwo funkcjonalne

Bezpieczeństwo - Elastyczność - Efektywność. safetydrive: Bezpieczeństwo funkcjonalne Technika napędowa \ Auomayzacja napędów \ Inegracja sysemowa \ Usługi 1 Bezpieczeńswo - Elasyczność - Efekywność safeydrive: Bezpieczeńswo funkcjonalne 2 safeydrive: Bezpieczeńswo funkcjonalne : Bezpieczeńswo

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA NEOKLASYCZNEJ TEORII WZROSTU EKOLOGICZNIE UWARUNKOWANEGO W MODELOWANIU ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU REGIONU. Henryk J. Wnorowski, Dorota Perło

ZAŁOŻENIA NEOKLASYCZNEJ TEORII WZROSTU EKOLOGICZNIE UWARUNKOWANEGO W MODELOWANIU ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU REGIONU. Henryk J. Wnorowski, Dorota Perło 0-0-0 ZAŁOŻENIA NEOKLASYCZNEJ TEORII WZROSTU EKOLOGICZNIE UWARUNKOWANEGO W MODELOWANIU ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU REGIONU Henryk J. Wnorowski, Doroa Perło Plan wysąpienia Cel referau. Kluczowe założenia neoklasycznej

Bardziej szczegółowo

1.1. Bezpośrednie transformowanie napięć przemiennych

1.1. Bezpośrednie transformowanie napięć przemiennych Rozdział Wprowadzenie.. Bezpośrednie ransformowanie napięć przemiennych Bezpośrednie ransformowanie napięć przemiennych jes formą zmiany paramerów wielkości fizycznych charakeryzujących energię elekryczną

Bardziej szczegółowo

Bessere Luft %#' 0/&)(.#'# '.# 0# 2$3/ $# (. ,*! '+*-.%+,'! *,'" #+ &. %+,'," *",+0 %#' Umweltzone Berlin ab 2008 $ '*+1 %#' ('0 )+#('

Bessere Luft %#' 0/&)(.#'# '.# 0# 2$3/ $# (. ,*! '+*-.%+,'! *,' #+ &. %+,', *,+0 %#' Umweltzone Berlin ab 2008 $ '*+1 %#' ('0 )+#(' Bessere Luf %#',*! '+*-.%+,'! *,'" #+ &. %+,'," *",+0 %#' Umwelzone Berlin ab 2008 $ '*+1 %#' 0/&)(.#'# '.# 0# 2$3/ $# (. ('0 )+#(' '+*-.%+,'! *,'" #+ &. %+,'," *",+0 +&&#**#('**",+0 *+%+,'! ' '! + '('

Bardziej szczegółowo

DOKUMENT ROBOCZY KOMISJI

DOKUMENT ROBOCZY KOMISJI RADA UNII ROPEJSKIEJ Bruksela, 23 maja 2007 r. (25.05) (OR. en) Międzyinsyucjonalny numer referencyjny: 2006/0039 (CNS) 9851/07 ADD 2 FIN 239 RESPR 5 CADREFIN 32 ADDENDUM 2 DO NOTY DO PUNKTU I/A Od: Sekrearia

Bardziej szczegółowo

E k o n o m e t r i a S t r o n a 1. Nieliniowy model ekonometryczny

E k o n o m e t r i a S t r o n a 1. Nieliniowy model ekonometryczny E k o n o m e r i a S r o n a Nieliniowy model ekonomeryczny Jednorównaniowy model ekonomeryczny ma posać = f( X, X,, X k, ε ) gdzie: zmienna objaśniana, X, X,, X k zmienne objaśniające, ε - składnik losowy,

Bardziej szczegółowo

O pewnym algorytmie rozwiązującym problem optymalnej alokacji zasobów. Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE

O pewnym algorytmie rozwiązującym problem optymalnej alokacji zasobów. Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE O pewnym algorymie rozwiązującym problem opymalnej alokacji zasobów Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE W kierowaniu firmą Zarząd częso saje wobec problemu rozdysponowania (alokacji)

Bardziej szczegółowo

Twój klucz do sukcesu: partner programu warsztatowego Bosch Układy Hamulcowe

Twój klucz do sukcesu: partner programu warsztatowego Bosch Układy Hamulcowe Twój klucz do sukcesu: partner programu warsztatowego Bosch Układy Hamulcowe Chcesz osiągać lepsze wyniki, więcej sukcesów? Zostań partnerem programu warsztatowego Bosch Rozszerz ofertę Twojego serwisu:

Bardziej szczegółowo

Jednofazowe przekształtniki DC AC i AC DC z eliminacją składowej podwójnej częstotliwości po stronie DC

Jednofazowe przekształtniki DC AC i AC DC z eliminacją składowej podwójnej częstotliwości po stronie DC Akademia Górniczo-Hunicza im. Sanisława Saszica w Krakowie Wydział Elekroechniki, Auomayki, Informayki i Inżynierii Biomedycznej Kaedra Energoelekroniki i Auomayki Sysemów Przewarzania Energii Auorefera

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM

PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM prof. dr hab. Paweł Dimann 1 Znaczenie prognoz w zarządzaniu firmą Zarządzanie firmą jes nieusannym procesem podejmowania decyzji, kóry może być zdefiniowany

Bardziej szczegółowo

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE Wnioskowanie saysyczne w ekonomerycznej analizie procesu produkcyjnego / WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE W EKONOMETRYCZNEJ ANAIZIE PROCESU PRODUKCYJNEGO Maeriał pomocniczy: proszę przejrzeć srony www.cyf-kr.edu.pl/~eomazur/zadl4.hml

Bardziej szczegółowo

Kontroler ruchu i kierunku obrotów KFD2-SR2-2.W.SM. Charakterystyka. Konstrukcja. Funkcja. Przyłącze

Kontroler ruchu i kierunku obrotów KFD2-SR2-2.W.SM. Charakterystyka. Konstrukcja. Funkcja. Przyłącze Konroler ruchu i kierunku obroów Charakerysyka Konsrukcja -kanałowy separaor galwaniczny Zasilanie 4 V DC Wejścia ypu PNP/push-pull, syk lub Programowane częsoliwości graniczne wyjścia syku przekaźnika

Bardziej szczegółowo

1.2.1 Ogólny algorytm podejmowania decyzji... 18. 1.2.2 Algorytm postępowania diagnostycznego... 23. 1.2.3 Analiza decyzyjna... 27

1.2.1 Ogólny algorytm podejmowania decyzji... 18. 1.2.2 Algorytm postępowania diagnostycznego... 23. 1.2.3 Analiza decyzyjna... 27 3 Spis reści Spis reści... 3 Użye oznaczenia... 7 Wsęp i założenia pracy... 9 1. Akualny san wiedzy medycznej i echnicznej związanej zagadnieniami analizy decyzyjnej w chorobach górnego odcinka przewodu

Bardziej szczegółowo

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego 252 Dr Wojciech Kozioł Kaedra Rachunkowości Uniwersye Ekonomiczny w Krakowie Sała poencjalnego wzrosu w rachunku kapiału ludzkiego WSTĘP Prowadzone do ej pory badania naukowe wskazują, że poencjał kapiału

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA NOWEJ METODY OKREŚLANIA ZUŻYCIA TECHNICZNEGO BUDYNKÓW

PROPOZYCJA NOWEJ METODY OKREŚLANIA ZUŻYCIA TECHNICZNEGO BUDYNKÓW Udosępnione na prawach rękopisu, 8.04.014r. Publikacja: Knyziak P., "Propozycja nowej meody określania zuzycia echnicznego budynków" (Proposal Of New Mehod For Calculaing he echnical Deerioraion Of Buildings),

Bardziej szczegółowo

Komu przysługuje emerytura górnicza?

Komu przysługuje emerytura górnicza? Emeryury górnicze Spis reści Emeryury górnicze 1 Komu przysługuje emeryura górnicza? 1 Co oznacza pojęcie praca górnicza? 4 Jakie okresy ubezpieczenia zalicza się do pracy równorzędnej z pracą górniczą?

Bardziej szczegółowo

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych**

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych** Ekonomia Menedżerska 2009, nr 6, s. 119 128 Marek Łukasz Michalski* Analiza meod oceny efekywności inwesycji rzeczowych** 1. Wsęp Podsawowymi celami przedsiębiorswa w długim okresie jes rozwój i osiąganie

Bardziej szczegółowo

SERWONAPĘDY AC SERii SiGMA-5 PL DE EN

SERWONAPĘDY AC SERii SiGMA-5 PL DE EN Serwonapędy AC serii Sigma-5 PL DE EN Spis reści 2 O firmie YASKAWA Doświadczenie i innowacja 3 Hisoria sukcesów w mecharonice 4 Przegląd serii Sigma-5 Precyzyjne, skalowalne i wysokodynamiczne 5 5 powodów

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa G-10.3

MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa G-10.3 MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednoski sprawozdawczej Numer idenyfikacyjny - REGON 1 Kod właściwy dla elekrowni jako jednoski lokalnej G-10.3 Sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

NAPRAWY GWARANCYJNE I POGWARANCYJNE CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH JAKO POTRANSAKCYJNE ELEMENTY LOGISTYCZNEJ OBSŁUGI KLIENTA

NAPRAWY GWARANCYJNE I POGWARANCYJNE CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH JAKO POTRANSAKCYJNE ELEMENTY LOGISTYCZNEJ OBSŁUGI KLIENTA Inżynieria Rolnicza 2(100)/2008 NAPRAWY GWARANCYJNE I POGWARANCYJNE CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH JAKO POTRANSAKCYJNE ELEMENTY LOGISTYCZNEJ OBSŁUGI KLIENTA Sławomir Juściński Kaedra Energeyki i Pojazdów Uniwersye

Bardziej szczegółowo

4.4. Obliczanie elementów grzejnych

4.4. Obliczanie elementów grzejnych 4.4. Obiczanie eemenów grzejnych Po wyznaczeniu wymiarów przewodu grzejnego naeży zaprojekować eemen grzejny, a więc okreśić wymiary skręki grzejnej czy eemenu faisego (wężownicy grzejnej, meandra grzejnego).

Bardziej szczegółowo

Wpływ integracji monetarnej na wymianę towarową w warunkach kryzysu gospodarczego

Wpływ integracji monetarnej na wymianę towarową w warunkach kryzysu gospodarczego No. 158 NBP Working Paper Maeriały i Sudia nr 300 www.nbp.pl Wpływ inegracji monearnej na wymianę owarową w warunkach kryzysu gospodarczego Elżbiea Czarny, Paweł Folfas, Kaarzyna Śledziewska, Barosz Wikowski

Bardziej szczegółowo

SPRZĘGŁA JEDNOKIERUNKOWE ALTERNATORÓW SPOKOJNA PRACA WYDŁUŻA ŻYWOTNOŚĆ.

SPRZĘGŁA JEDNOKIERUNKOWE ALTERNATORÓW SPOKOJNA PRACA WYDŁUŻA ŻYWOTNOŚĆ. Silnik Podwozie SERWIS SPRZĘGŁA JEDNOKIERUNKOWE ALTERNATORÓW SPOKOJNA PRACA WYDŁUŻA ŻYWOTNOŚĆ. Znaczne pokrycie zapotrzebowania RYNKU pojazdów AZJATYCKICh SPRZĘGŁA JEDNOKIERUNKOWE ALTERNATORÓW ODGRYWAJĄ

Bardziej szczegółowo

t E termostaty k r A M fazowe r c E t ja ta c k Af A u E M d or r AH f M In o p

t E termostaty k r A M fazowe r c E t ja ta c k Af A u E M d or r AH f M In o p MAHLE Aftermarket Informacja o produktach Termostaty fazowe Konwencjonalna regulacja temperatury: bezpieczeństwo w pierwszym rzędzie Optymalny przebieg procesu spalania w silniku samochodu osobowego zapewnia

Bardziej szczegółowo

LINIA DŁUGA Konspekt do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu TECHNIKA CYFROWA

LINIA DŁUGA Konspekt do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu TECHNIKA CYFROWA LINIA DŁUGA Z Z, τ e u u Z L l Konspek do ćwiczeń laboraoryjnych z przedmiou TECHNIKA CYFOWA SPIS TEŚCI. Definicja linii dłuiej... 3. Schema zasępczy linii dłuiej przedsawiony za pomocą elemenów o sałych

Bardziej szczegółowo

instalacje kanalizacji wewnętrznej COMFORT Katalog

instalacje kanalizacji wewnętrznej COMFORT Katalog kanalizacji wewnęrznej COMFORT Kaalog insalacje S YS T E M SYSTEM kanalizacji wewnęrznej Comfor Spis reści 1. INFORMCJ TECHNICZN............................................ Zaley sysemu.........................................................

Bardziej szczegółowo

Urządzenie do czyszczenia części MEWA BIO-CIRCLE to optymalne rozwiązanie w zakresie produkcji, konserwacji i utrzymania maszyn w dobrym stanie

Urządzenie do czyszczenia części MEWA BIO-CIRCLE to optymalne rozwiązanie w zakresie produkcji, konserwacji i utrzymania maszyn w dobrym stanie Warszawa, marzec 2015 r. Urządzenie do czyszczenia części MEWA BIO-CIRCLE to optymalne rozwiązanie w zakresie produkcji, konserwacji i utrzymania maszyn w dobrym stanie Ręczne czyszczenie części maszyn

Bardziej szczegółowo

Prognoza skutków handlowych przystąpienia do Europejskiej Unii Monetarnej dla Polski przy użyciu uogólnionego modelu grawitacyjnego

Prognoza skutków handlowych przystąpienia do Europejskiej Unii Monetarnej dla Polski przy użyciu uogólnionego modelu grawitacyjnego Bank i Kredy 40 (1), 2009, 69 88 www.bankikredy.nbp.pl www.bankandcredi.nbp.pl Prognoza skuków handlowych przysąpienia do Europejskiej Unii Monearnej dla Polski przy użyciu uogólnionego modelu grawiacyjnego

Bardziej szczegółowo

Olej 5W30 Motorcraft XR Synth 5l. Opis

Olej 5W30 Motorcraft XR Synth 5l. Opis L.p. Nr Indeksu Zdjęcie Opis Olej 5W30 Motorcraft XR Synth 5l 1. 25-01-00-0008 - wyprodukowany specjalnie do samochodów FORD - Ford Formula F - NOWA JAKOŚĆ - ulepszona formuła oleju - w pełni syntetyczny

Bardziej szczegółowo

Rozwiązanie uogólnionego problemu optymalnej alokacji zasobów. Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE

Rozwiązanie uogólnionego problemu optymalnej alokacji zasobów. Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE Rozwiązanie uogólnionego problemu opymalnej alokacji zasobów Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE Niniejszy arykuł rozwiązuje problem owary posawiony w [4], dzięki czemu będzie można znaleźć

Bardziej szczegółowo

PROJEKT nr 1 Projekt spawanego węzła kratownicy. Sporządził: Andrzej Wölk

PROJEKT nr 1 Projekt spawanego węzła kratownicy. Sporządził: Andrzej Wölk PROJEKT nr 1 Projek spawanego węzła kraownicy Sporządził: Andrzej Wölk Projek pojedynczego węzła spawnego kraownicy Siły: 1 = 10 3 = -10 Kąy: α = 5 o β = 75 o γ = 75 o Schema węzła kraownicy Dane: Grubość

Bardziej szczegółowo

Oryginalne części Ford

Oryginalne części Ford Oryginalne części Ford Ponieważ zależy nam równie mocno jak Tobie Feel the difference Dbamy o Twojego Forda Przywrócenie pierwotnego stanu technicznego po kolizji wymaga nie lada umiejętności i wiedzy.

Bardziej szczegółowo

Aby zamówić akumulator zamienny, skontaktuj się z obsługą klienta.

Aby zamówić akumulator zamienny, skontaktuj się z obsługą klienta. 8. Informacje ogólne Jeśli produkt nie działa poprawnie... 1. Przeczytaj ten podręcznik użytkownika lub poradnik szybkiego startu. 2. Skontaktuj się z obsługą klienta: +49 (0) 1805 938 802 w Europie E-mail:

Bardziej szczegółowo

Oleje silnikowe LOTOS z formułą Thermal Control

Oleje silnikowe LOTOS z formułą Thermal Control Oleje silnikowe z formułą Thermal Control INTELIGENTNA FORMUŁA BEZGRANICZNA OCHRONA W olejach rodziny Thermal Control zostały zastosowane tak dobrane składniki, że zapewniają pełną ochronę silnika już

Bardziej szczegółowo

Transakcje insiderów a ceny akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.

Transakcje insiderów a ceny akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Agaa Srzelczyk Transakcje insiderów a ceny akcji spółek noowanych na Giełdzie Papierów Warościowych w Warszawie S.A. Wsęp Inwesorzy oczekują od każdej noowanej na Giełdzie Papierów Warościowych spółki

Bardziej szczegółowo

[ Powietrze ] Katalog urządzeń 2008/2009 rozdział 13. [ Woda ] [ Ziemia ] [ Buderus ] Kotły przemysłowe. Ciepło jest naszym żywiołem

[ Powietrze ] Katalog urządzeń 2008/2009 rozdział 13. [ Woda ] [ Ziemia ] [ Buderus ] Kotły przemysłowe. Ciepło jest naszym żywiołem [ Powierze ] [ Woda ] [ Ziemia ] Kaalog urządzeń 2008/2009 rozdział 13 [ Buderus ] Koły przemysłowe Ciepło jes naszym żywiołem Logano SD FIX Rozdział 13 Koły przemysłowe S825L S825L LN SB825L SB825L LN

Bardziej szczegółowo

Struktura sektorowa finansowania wydatków na B+R w krajach strefy euro

Struktura sektorowa finansowania wydatków na B+R w krajach strefy euro Rozdział i. Srukura sekorowa finansowania wydaków na B+R w krajach srefy euro Rober W. Włodarczyk 1 Sreszczenie W arykule podjęo próbę oceny srukury sekorowej (sekor przedsiębiorsw, sekor rządowy, sekor

Bardziej szczegółowo

Metody ilościowe w systemie prognozowania cen produktów rolnych. Mariusz Hamulczuk Cezary Klimkowski Stanisław Stańko

Metody ilościowe w systemie prognozowania cen produktów rolnych. Mariusz Hamulczuk Cezary Klimkowski Stanisław Stańko Meody ilościowe w sysemie prognozowania cen produków rolnych nr 89 2013 Mariusz Hamulczuk Cezary Klimkowski Sanisław Sańko Meody ilościowe w sysemie prognozowania cen produków rolnych Meody ilościowe

Bardziej szczegółowo

Nokaut.pl mobilna rewolucja na rynku zakupów internetowych. Dziś ostatni dzień zapisów na akcje Grupy Nokaut

Nokaut.pl mobilna rewolucja na rynku zakupów internetowych. Dziś ostatni dzień zapisów na akcje Grupy Nokaut Warszawa, 8 grudnia 2011 Nokaut.pl mobilna rewolucja na rynku zakupów internetowych Dziś ostatni dzień zapisów na akcje Grupy Nokaut czołowy gracz e-commerce w Polsce, właściciel internetowych porównywarek

Bardziej szczegółowo

Serwis All-inclusive. Bez dodatkowych warunków. Umowy serwisowe CharterWay dla samochodów ciężarowych.

Serwis All-inclusive. Bez dodatkowych warunków. Umowy serwisowe CharterWay dla samochodów ciężarowych. Serwis All-inclusive. Bez dodatkowych warunków. Umowy serwisowe CharterWay dla samochodów ciężarowych. Umowy serwisowe CharterWay: oszczędny i niezawodny sposób, aby Twój pojazd mógł być stale w ruchu.

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE METODY OBLICZEŃ UPROSZCZONYCH DO WYZNACZANIA CZASU JAZDY POCIĄGU NA SZLAKU

ZASTOSOWANIE METODY OBLICZEŃ UPROSZCZONYCH DO WYZNACZANIA CZASU JAZDY POCIĄGU NA SZLAKU PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. 87 Transpor 01 Jarosław Poznański Danua Żebrak Poliechnika Warszawska, Wydział Transporu ZASTOSOWANIE METODY OBLICZEŃ UPROSZCZONYCH DO WYZNACZANIA CZASU JAZDY

Bardziej szczegółowo

Sprężarki klimatyzacji. Wyjątkowa jakość OE dla rynku wtórnego

Sprężarki klimatyzacji. Wyjątkowa jakość OE dla rynku wtórnego Sprężarki klimatyzacji Wyjątkowa jakość OE dla rynku wtórnego Sprężarki klimatyzacji Niezrównana niezawodność Zakres Technologia oparta na doświadczeniu Kierowcy i pasażerowie oczekują komfortowych warunków

Bardziej szczegółowo

NAPRAWY POGWARANCYJNE CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH JAKO ELEMENT AUTORYZOWANEGO SYSTEMU DYSTRYBUCJI

NAPRAWY POGWARANCYJNE CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH JAKO ELEMENT AUTORYZOWANEGO SYSTEMU DYSTRYBUCJI Inżynieria Rolnicza 8(117)/2009 NAPRAWY POGWARANCYJNE CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH JAKO ELEMENT AUTORYZOWANEGO SYSTEMU DYSTRYBUCJI Sławomir Juściński, Wiesław Piekarski Kaedra Energeyki i Pojazdów, Uniwersye Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Podróbki części zamiennych zwiększają ryzyko eksploatacyjne. PI 090013

Informacja prasowa. Podróbki części zamiennych zwiększają ryzyko eksploatacyjne. PI 090013 Podróbki części zamiennych zwiększają ryzyko eksploatacyjne. PI 090013 Po branży modowej i producentach luksusowych zegarków problem dotarł do sektora maszyn budowlanych. Podróbki części zamiennych zalewają

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 10 WPŁYW DYSKRECJONALNYCH INSTRUMENTÓW POLITYKI FISKALNEJ NA ZMIANY AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ

ROZDZIAŁ 10 WPŁYW DYSKRECJONALNYCH INSTRUMENTÓW POLITYKI FISKALNEJ NA ZMIANY AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ Ryszard Barczyk ROZDZIAŁ 10 WPŁYW DYSKRECJONALNYCH INSTRUMENTÓW POLITYKI FISKALNEJ NA ZMIANY AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ 1. Wsęp Organy pańswa realizując cele poliyki sabilizacji koniunkury gospodarczej sosują

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE TESTU PERRONA DO BADANIA PUNKTÓW ZWROTNYCH INDEKSÓW GIEŁDOWYCH: WIG, WIG20, MIDWIG I TECHWIG

ZASTOSOWANIE TESTU PERRONA DO BADANIA PUNKTÓW ZWROTNYCH INDEKSÓW GIEŁDOWYCH: WIG, WIG20, MIDWIG I TECHWIG Doroa Wikowska, Anna Gasek Kaedra Ekonomerii i Informayki SGGW dwikowska@mors.sggw.waw.pl ZASTOSOWANIE TESTU PERRONA DO BADANIA PUNKTÓW ZWROTNYC INDEKSÓW GIEŁDOWYC: WIG, WIG2, MIDWIG I TECWIG Sreszczenie:

Bardziej szczegółowo

U b e zpieczenie w t eo r ii użyteczności i w t eo r ii w yceny a ktywów

U b e zpieczenie w t eo r ii użyteczności i w t eo r ii w yceny a ktywów dr Dariusz Sańko Kaedra Ubezpieczenia Społecznego Szkoła Główna Handlowa dariusz.sanko@gmail.com lisopada 006 r., akualizacja i poprawki: 30 sycznia 008 r. U b e zpieczenie w eo r ii użyeczności i w eo

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Hydrauliczny układ Start-Stop (HSS) dla maszyn budowlanych PI 090020

Informacja prasowa. Hydrauliczny układ Start-Stop (HSS) dla maszyn budowlanych PI 090020 Hydrauliczny układ Start-Stop (HSS) dla maszyn budowlanych PI 090020 Głównym celem zastosowania automatycznego hydraulicznego układu Start -Stop w maszynach budowlanych było zmniejszenie zużycia paliwa

Bardziej szczegółowo

TOM III Opis przedmiotu zamówienia

TOM III Opis przedmiotu zamówienia TOM III Opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest wykonanie przeglądów okresowych i napraw samochodów osobowych należących do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE WŁASNOŚCI SZEREGÓW STÓP ZWROTU SKOŚNOŚĆ ROZKŁADÓW

MODELOWANIE WŁASNOŚCI SZEREGÓW STÓP ZWROTU SKOŚNOŚĆ ROZKŁADÓW Krzyszof Pionek Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu MODELOWANIE WŁASNOŚCI SZEREGÓW STÓP ZWROTU SKOŚNOŚĆ ROZKŁADÓW Wprowadzenie Współczesne zarządzanie ryzykiem

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKA ZAWODOWA TECHNIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH. Praktyka zawodowa

PRAKTYKA ZAWODOWA TECHNIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH. Praktyka zawodowa PRAKTYKA ZAWODOWA TECHNIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH Praktyka zawodowa powinna odbyć się: w semestrze II 4 tygodnie Praktyka zawodowa BHP podczas diagnozowania i naprania pojazdów Diagnozowanie i naprawianie

Bardziej szczegółowo

Nowy, opracowany przez VARTA, program TESTOWANIA AKUMULATORÓW skorzystaj z niego. Pewny start to akumulator

Nowy, opracowany przez VARTA, program TESTOWANIA AKUMULATORÓW skorzystaj z niego. Pewny start to akumulator Nowy, opracowany przez VARTA, program TESTOWANIA AKUMULATORÓW skorzystaj z niego. Pewny start to akumulator TEST STANU AKUMULATORA VARTA : JAK TO DZIAŁA 1. Rola akumulatorów w ostatnim czasie bardzo się

Bardziej szczegółowo

SZACOWANIE MODELU RYNKOWEGO CYKLU ŻYCIA PRODUKTU

SZACOWANIE MODELU RYNKOWEGO CYKLU ŻYCIA PRODUKTU B A D A N I A O P E R A C J N E I D E C Z J E Nr 2 2006 Bogusław GUZIK* SZACOWANIE MODELU RNKOWEGO CKLU ŻCIA PRODUKTU Przedsawiono zasadnicze podejścia do saysycznego szacowania modelu rynkowego cyklu

Bardziej szczegółowo

Dołącz do Volkswagen Golf Cup 2016-2017!

Dołącz do Volkswagen Golf Cup 2016-2017! Dołącz do Volkswagen Golf Cup 2016-2017! Po trzech latach wspólnego dzielenia wyścigowej pasji przyszedł czas na zmianę formuły Pucharu Golfa na nową 2016-2017. Już teraz samochody znajdą się w rękach

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA LAKIERNIA. SERWIS 4x4 KLIMATYZACJA OBSŁUGA FLOT SAMOCHODOWYCH

MECHANIKA LAKIERNIA. SERWIS 4x4 KLIMATYZACJA OBSŁUGA FLOT SAMOCHODOWYCH SERWIS MECHANIKA LAKIERNIA SERWIS 4x4 KLIMATYZACJA OBSŁUGA FLOT SAMOCHODOWYCH SERWIS Firma PATYRA SERWIS rozpoczęła działalność w branży motoryzacyjnej w 2004 r. Solidność wykonywanych usług i ciągłe dążenie

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE IX Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 6 8 września 005 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Pior Fiszeder Uniwersye Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

FORD FIESTA VAN 201835_FiestaVan_2013_V2_Cover.indd 1-3 06/09/2012 12:43

FORD FIESTA VAN 201835_FiestaVan_2013_V2_Cover.indd 1-3 06/09/2012 12:43 FORD FIESTA VAN 1 2 3 5 6 7 8 9 10 11 12 FIV_MCA_V2_2013_COVER_#SF_POL_PL_bp 06/09/2012 14:58 Ułatwiamy Tobie życie Bogata gama usług finansowych, ubezpieczeniowych, serwisowych oraz assistance została

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 WŁASNOŚCI DYNAMICZNE DIOD

Ćwiczenie 6 WŁASNOŚCI DYNAMICZNE DIOD 1. Cel ćwiczenia Ćwiczenie 6 WŁASNOŚCI DYNAMICZNE DIOD Celem ćwiczenia jes poznanie własności dynamicznych diod półprzewodnikowych. Obejmuje ono zbadanie sanów przejściowych podczas procesu przełączania

Bardziej szczegółowo

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XIII/3, 202, sr. 253 26 ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI Adam Waszkowski Kaedra Ekonomiki Rolnicwa i Międzynarodowych Sosunków

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 20.03.2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 marca 2006 r.

Matematyka finansowa 20.03.2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 marca 2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Akuariuszy XXXVIII Egzamin dla Akuariuszy z 20 marca 2006 r. Część I Maemayka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minu 1 1. Ile

Bardziej szczegółowo

POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE

POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE Anea Kłodzińska, Poliechnika Koszalińska, Zakład Ekonomerii POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE Sopy procenowe w analizach ekonomicznych Sopy procenowe

Bardziej szczegółowo

DAF MULTISUPPORT więcej niż

DAF MULTISUPPORT więcej niż DAF MULTISUPPORT więcej niż tylko naprawy i przeglądy DAF MULTISUPPORT TRUCKS PARTS FINANCE WWW.DAF.COM Usługi wspierające najlepszą ofertę biznesową Kompleksowa obsługa klienta W branży transportowej

Bardziej szczegółowo

CEB Cechy Energetyczne Budynku

CEB Cechy Energetyczne Budynku CEB Cechy Energeyczne Budynku (zbiór danych budynku dla porzeb adminisracji i świadecwa energeycznego budynku) I. Cel : Zebranie danych porzebnych do sporządzenia świadecwa energeycznego. II. Elemeny zbioru:

Bardziej szczegółowo

Komputerowa analiza przepływów turbulentnych i indeksu Dow Jones

Komputerowa analiza przepływów turbulentnych i indeksu Dow Jones Kompuerowa analiza przepływów urbulennych i indeksu Dow Jones Rafał Ogrodowczyk Pańswowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Chełmie Wiesław A. Kamiński Uniwersye Marii Curie-Skłodowskie w Lublinie W badaniach porównano

Bardziej szczegółowo

GRUNT TO SPECJALIZACJA

GRUNT TO SPECJALIZACJA NAPRAWY, KTÓRE POWINIENEŚ WYKONYWAĆ W ASO 1 Autoryzowany Serwis Obsługi(ASO) posiada specjalistyczne narzędzia dostarczane przez producentów. Są one kompatybilne z konkretnym modelem auta. Dzięki nim Autoryzowany

Bardziej szczegółowo

i korzyści serwisowe Ograniczenie ryzyka Przewidywalność kosztów Elastyczność umowy Wyższa wartość pojazdu Komfort Oszczędność

i korzyści serwisowe Ograniczenie ryzyka Przewidywalność kosztów Elastyczność umowy Wyższa wartość pojazdu Komfort Oszczędność Pakiety serwisowe pakiety serwisowe zalety i korzyści Pakiety serwisowe to dwa rodzaje atrakcyjnych warunków opieki serwisowej dostosowanych do potrzeb użytkowników samochodów dostawczych marki Volkswagen

Bardziej szczegółowo

Kosztorys Inwestorski

Kosztorys Inwestorski Ecokube Sp z o.o. 90-7 Łódź Wólczańska 8/3 Koorys Inwesorski Klasyfikacja robó wg. Wspólnego Słownika Zaówień NAZWA INWESTYCJI: ADRES INWESTYCJI: INWESTOR: ADRES INWESTORA: BRANŻE: Kanalizacja saniarna

Bardziej szczegółowo

ROZRUSZNIKI I ALTERNATORY

ROZRUSZNIKI I ALTERNATORY ROZRUSZNIKI I ALTERNATORY SYSTEM ZARZĄDZANIA ZUŻYTYMI CZĘŚCIAMI REGENERACJA ZUŻYTYCH CZĘŚCI SYSTEM ZARZĄDZANIA ZUŻYTYMI CZĘŚCIAMI FIRMY HELLA: PROFESJONALNY I KOMPETENTNY HELLA oferuje wszechstronny asortyment

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

Dobór przekroju żyły powrotnej w kablach elektroenergetycznych

Dobór przekroju żyły powrotnej w kablach elektroenergetycznych Dobór przekroju żyły powronej w kablach elekroenergeycznych Franciszek pyra, ZPBE Energopomiar Elekryka, Gliwice Marian Urbańczyk, Insyu Fizyki Poliechnika Śląska, Gliwice. Wsęp Zagadnienie poprawnego

Bardziej szczegółowo

Wzrost efektywności energetycznej układów hydraulicznych w maszynach i pojazdach roboczych

Wzrost efektywności energetycznej układów hydraulicznych w maszynach i pojazdach roboczych Wzrost efektywności energetycznej układów hydraulicznych w maszynach i pojazdach roboczych Znacząca redukcja zużycia energii z jednoczesnym obniżeniem emisji CO2 i spalin przy zachowaniu co najmniej tej

Bardziej szczegółowo

Myślicie Państwo o inwestycji w zakup nowej obrabiarki? Najbliższe 60 sekund może dać oszczędność sporej sumy pieniędzy!

Myślicie Państwo o inwestycji w zakup nowej obrabiarki? Najbliższe 60 sekund może dać oszczędność sporej sumy pieniędzy! Myślicie Państwo o inwestycji w zakup nowej obrabiarki? Najbliższe 60 sekund może dać oszczędność sporej sumy pieniędzy! Dobrze od samego początku Inteligentna praca to wielka różnica Dobry początek to

Bardziej szczegółowo

750 testów 200 ruchomych części silnika 100 ekspertów 1 LOTOS QUAZAR. www.lotosquazar.eu

750 testów 200 ruchomych części silnika 100 ekspertów 1 LOTOS QUAZAR. www.lotosquazar.eu 750 testów 200 ruchomych części silnika 100 ekspertów 1 LOTOS QUAZAR www.lotosquazar.eu OLEJE SILNIKOWE LOTOS QUAZAR Postęp technologiczny sprawia, że silniki samochodów mają coraz większą moc, co umożliwia

Bardziej szczegółowo

Bankructwo państwa: teoria czy praktyka

Bankructwo państwa: teoria czy praktyka Bankrucwo pańswa: eoria czy prakyka Czy da się zapanować nad długiem publicznym? Maciej Biner Lenie Seminarium Ekonomiczne Czeszów 11 września 2011 Plan 1. Wprowadzenie do problemayki długu od srony księgowej.

Bardziej szczegółowo

METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH

METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH Krzyszof Jajuga Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu, Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Wprowadzenie W osanich kilkunasu laach na świecie obserwuje się dynamiczny

Bardziej szczegółowo

Akty prawne związane z kasami rejestrującymi

Akty prawne związane z kasami rejestrującymi Akty prawne związane z kasami rejestrującymi ustawa z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (tekst jednolity Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz.1054 z późn. zm.). ustawa z dnia 29 sierpnia 1997

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103 Wymagania edukacyjne PRZEDMIOT Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych KLASA II MPS NUMER PROGRAMU NAUCZANIA (ZAKRES) 723103 1. 2. Podstawowe wiadomości o ch spalinowych

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SERWISOWANIA

PROGRAMY SERWISOWANIA KONTRAKTY SERWISOWE SPOKÓJ IVECO. Firma Iveco zajmuje wiodącą pozycję w świecie transportu. Zastosowanie części zamiennych Origin 100% Iveco oraz kwalifikacje pracowników sieci serwisowej gwarantują niezawodność

Bardziej szczegółowo

pogwarancyjnego oraz prowadzi sklep z akcesoriami do

pogwarancyjnego oraz prowadzi sklep z akcesoriami do Prezentacja firmy Campery.pl jest polska firmą zajmująca się wynajmem i sprzedażą samochodów oraz przyczep kempingowych. Świadczy również usługi w zakresie pełnego serwisu gwarancyjnego i pogwarancyjnego

Bardziej szczegółowo