41. System operacyjny. Postrzeganie systemu operacyjnego przez warstwę oprogramowania użytkowego

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "41. System operacyjny. Postrzeganie systemu operacyjnego przez warstwę oprogramowania użytkowego"

Transkrypt

1 41. System operacyjny. Postrzeganie systemu operacyjnego przez warstwę oprogramowania użytkowego Pierwsze komputery, budowane według zasad określonych przez Johna von Neumanna, nie były kompatybilne dla tworzonych programów. Każdy program był tworzony dla konkretnej maszyny, mógł współpracować ze ściśle określoną elektroniką komputera i urządzeń peryferyjnych. Nie można było przenieść programu do komputera innego producenta. Zaistniała konieczność odseparowania programów użytkowych (aplikacji) od sprzętu komputerowego. W latach sześćdziesiątych pojawił się pomysł, aby pracą komputera zarządzało specjalne oprogramowanie, zwane do dziś systemem operacyjnym System operacyjny (ang. skrót OS Operating System) jest to oprogramowanie które działa jako pośrednik pomiędzy użytkownikiem komputera a sprzętem komputerowym. Zadaniem systemu operacyjnego jest stworzenie środowiska do uruchamiania i kontroli zadań użytkownika oraz zarządzanie sprzętem komputerowym. System operacyjny jest ważną częścią systemu komputerowego. System komputerowy można podzielić na: sprzęt system operacyjny aplikacje użytkowe użytkownik

2 Sprzęt podstawowe zasoby systemu komputerowego dające możliwości obliczeniowe (procesor, pamięć, urządzenia wejścia/wyjścia) Aplikacje użytkowe określają sposoby, w jakie zostają użyte zasoby systemowe do rozwiązywania problemów obliczeniowych zadanych przez użytkownika (kompilatory, systemy baz danych, gry, oprogramowanie biurowe). Zazwyczaj istnieje wielu różnych użytkowników (ludzie, maszyny, inne komputery) zmagających się z rozwiązywaniem różnych zadań. Odpowiednio do rozmaitych potrzeb może istnieć wiele różnych programów użytkowych. System operacyjny nadzoruje i koordynuje posługiwanie się sprzętem przez różne programy użytkowe, które pracują na zlecenie różnych użytkowników. Użytkownik ludzie, maszyny, inne komputery, mają bezpośredni kontakt z oprogramowaniem użytkowym. System operacyjny Przyjęto podział na trzy główne elementy budowy systemu operacyjnego: jądro powłoka programy użytkowe Jądro (ang. kernel) jest to część systemu operacyjnego, która przyjmuje kierowane do niego zlecenia od programów użytkowych oraz użytkownika komputera i wykonuje je przydzielając im zasoby komputera i urządzenia zewnętrzne. Jądro jest najważniejszą częścią systemu operacyjnego, która działa zawsze. Jest to pierwszy program, który startuje po uruchomieniu komputera, i ostatni, jaki jeszcze działa przy zamykaniu systemu. Jego zadanie to przydzielanie czasu procesora poszczególnym programom, przydziałem pamięci i obsługą pamięci masowych. Komunikacja programów użytkowych i użytkownika odbywa się za pośrednictwem powłoki systemu. Powłoka (ang. shell) jest programem, który interpretuje (stąd nazwa interpreter) polecenia przesyłane do jądra systemu. Powłoki mogą być tekstowe lub graficzne. Powłoką tekstową w systemie DOS jest command.com, a graficzną w systemie Windows Eksplorer. Programy użytkowe są to programy wbudowane w system lub do niego dołączone, które mają na celu pomagać użytkownikowi korzystanie z systemu.

3 Większość systemów operacyjnych ma budowę warstwową : Funkcje poszczególnych części składowych systemu:

4 System operacyjny dostarcza narzędzi do właściwego użycia zasobów systemu komputerowego. System operacyjny nie wykonuje sam żadnej użytecznej funkcji a jedynie tworzy środowisko (ang. environment), w którym inne programy mogą wykonywać pożyteczne prace. Możemy uważać system operacyjny za dystrybutora zasobów poniższych zasobów: Procesor przydział czasu procesora Pamięć o alokacja przestrzeni adresowej dla procesów o transformacja adresów Urządzenia zewnętrzne o udostępnianie i sterowanie urządzeniami pamięci masowej np. dysk twardy o alokacja przestrzeni dyskowej o udostępnianie i sterowanie drukarkami, skanerami, aparatami itp Informacja (system plików) o organizacja i udostępnianie informacji o ochrona i autoryzacja dostępu do informacji System operacyjny pełni funkcję zarządcy owych dóbr i przydziela je poszczególnym programom i użytkownikom wówczas, gdy są one nieodzowne do wykonywania zadań. Ponieważ często może dochodzić do konfliktów przy zamawianiu zasobów, system operacyjny musi decydować o przydziale zasobów poszczególnym zamawiającym, mając na względzie wydajne i harmonijne działanie całego systemu komputerowego. Podział systemów operacyjnych Najszerszym ale najbardziej podstawowym kryterium podziału systemów operacyjnych jest podział na: system operacyjny czasu rzeczywistego (RTOS) systemy operacyjne czasowo niedeterministyczne Podział ten odnosi się do najbardziej podstawowej funkcjonalności systemu operacyjnego jakim jest planowanie i przydział czasu procesora poszczególnym zadaniom. Ze względu na sposób realizacji przełączania zadań systemy operacyjne można podzielić na: systemy z wywłaszczaniem zadań systemy bez wywłaszczania. Inny rodzaj podziału to podział na: otwarte systemy operacyjne wbudowane systemy operacyjne. Systemy otwarte można uruchomić na dowolnej maszynie wskazanego rodzaju np. PC i w określonym stopniu modyfikować. Systemy wbudowane

5 jak sama nazwa wskazuje są zaszyte (wbudowane) wewnątrz urządzeń użytkowych, maszyn pojazdów itp. Aby uzyskać wysoką niezawodność pracy minimalizuje się w takich przypadkach możliwość dokonywania zmian w konfiguracji systemu operacyjnego. Pod względem środowiska użytego do implementacji systemu można wprowadzić podział na: programowe sprzętowe. Sprzętowe systemy operacyjne to: sprzętowo programowe rozwiązania integrowane z wybraną architekturą procesora. W takim przypadku sprzętowa część systemu przyśpiesza wybrany zakres czynności wykonywanych przez system (przykładowo przełączania zadań i zachowywanie ich kontekstu). Nie ma w pełni adekwatnej definicji systemu operacyjnego. Istnienie systemów operacyjnych jest uzasadnione tym, że umożliwiają one rozsądne rozwiązywanie problemu kreowania użytecznego systemu obliczeniowego. Podstawowym celem systemów komputerowych jest wykonywanie programów użytkownika i ułatwianie rozwiązywania stawianych przez użytkownika problemów. Do spełnienia tego celu konstruuje się sprzęt komputerowy. Ponieważ posługiwanie się samym sprzętem nie jest szczególnie wygodne, opracowuje się programy użytkowe. Rozmaite programy wymagają pewnych wspólnych operacji, takich jak sterowanie pracą urządzeń wejścia-wyjścia. Wspólne funkcje sterowania i przydzielania zasobów gromadzi się zatem w jednym fragmencie oprogramowania - systemie operacyjnym.

6 42. Stany procesów i przejścia między nimi w wielozadaniowym systemie operacyjnym Proces - to jedno z najbardziej podstawowych pojęć w informatyce. Z definicji jest to po prostu egzemplarz wykonywanego programu, jednak każdy nowo powstały proces otrzymuje unikalny numer, który go jednoznacznie identyfikuje, tzw. numer PID (ang. Process IDentifier). W celu wykonania programu system operacyjny przydziela procesowi zasoby (np: pamięć, czas procesora), ale także może być konieczne współbieżne wykonywanie pewnych fragmentów programu. Aby to zrealizować program może zażądać utworzenia określonej liczby wątków, wykonujących wskazane części tego programu - o ich współbieżne wykonanie dba system operacyjny (albo sam program, wówczas mówi się o zielonych wątkach). Wątki współdzielą prawie wszystkie zasoby zarezerwowane dla danego procesu, wyjątkiem jest czas procesora, który jest przydzielany indywidualnie każdemu wątkowi. Za zarządzanie procesami odpowiada jądro systemu operacyjnego, sposób ich obsługi jest różny dla różnych systemów operacyjnych. W systemie operacyjnym każdy proces posiada proces nadrzędny (rodzica), z kolei każdy proces może, poprzez wywołanie funkcji systemu operacyjnego, utworzyć swoje procesy potomne. W ten sposób tworzy się swego rodzaju drzewo procesów. Każdemu procesowi przydzielone zostają zasoby, takie jak: procesor pamięć dostęp do urządzeń wejścia-wyjścia pliki W skład procesu wchodzi: kod programu licznik rozkazów stos sekcja danych Stany procesów; Nowy (new) - przed uruchomieniem lub po zakończeniu działania Aktywny (running, executing) zakończono operacje we/wy a jeden z procesów systemu wykonuje jego kod Gotowy (waiting) - jeżeli zakończył operacje we/wy ale nie ma wolnego procesora Wstrzymany (ready) - czekanie na zakończenie operacji we/wy dozorowanej przez system operacyjny Zakończony (terminated) - proces zakończył działanie, lecz wciąż pozostaje w systemie (np. nie przekazał wyników).

7 Tworzenie procesów Użytkownik za pomocą powłoki zleca uruchomienie programu, proces wywołujący wykonuje polecenie fork, lub jego pochodną. System operacyjny tworzy przestrzeń adresową dla procesu oraz strukturę opisującą nowy proces w następujący sposób: o wypełnia strukturę opisującą proces o kopiuje do przestrzeni adresowej procesu dane i kod, zawarte w pliku wykonywalnym o ustawia stan procesu na działający o dołącza nowy proces do kolejki procesów oczekujących na procesor (ustala jego priorytet) o zwraca sterowanie do powłoki użytkownika Wykonywanie procesów Dany proces rozpoczyna wykonywanie w momencie przełączenia przez Jądro systemu operacyjnego przestrzeni adresowej na przestrzeń adresową danego procesu oraz takie zaprogramowanie procesora, by wykonywał kod procesu. Wykonujący się proces może żądać pewnych zasobów, np. większej ilości pamięci. Zlecenia takie są na bieżąco realizowane przez system operacyjny. Wykonanie procesu musi przebiegać sekwencyjnie. Proces może przyjmować tutaj któryś z wyżej wymienionych stanów. Kończenie procesów Proces wykonuje ostatnią instrukcję - zwraca do systemu operacyjnego kod zakończenia. Jeśli proces zakończył się poprawnie zwraca wartość 0, w przeciwnym wypadku zwraca wartość kodu błędu. W momencie zwrotu do systemu operacyjnego kodu zakończenia, system operacyjny ustawia stan procesu na przeznaczony do zniszczenia i rozpoczyna zwalnianie wszystkich zasobów, które w czasie działania procesu zostały temu procesowi przydzielone. System operacyjny po kolei kończy wszystkie procesy potomne w stosunku do procesu macierzystego. System operacyjny zwalnia przestrzeń adresową procesu. Jest to dosłowna śmierć procesu. System operacyjny usuwa proces z kolejki procesów gotowych do uruchomienia i szereguje zadania. Jest to ostatnia czynność wykonywana na rzecz procesu. Procesor zostaje przydzielony innemu procesowi.

8 Zombie Proces zombie to wpis w tablicy procesów opisujący program, którego wykonanie w systemie operacyjnym zostało zakończone, ale którego zamknięcie nie zostało jeszcze obsłużone przez proces rodzica. Termin ten odnosi się zazwyczaj do systemów z rodziny UNIX, gdzie pozostawienie wpisu zombie tymczasowo zajmującego pozycję w tablicy procesów zapobiega ponownemu wykorzystaniu danego PIDa i możliwym na skutek tego pomyłkom programistycznym. Wpisy takie nie dają się wyeliminować poleceniem kill, czemu prawdopodobnie zawdzięczają swoją złowrogą nazwę. Wpis zombie znika po odpowiednim wywołaniu funkcji wait(), waitpid() lub analogicznej przez proces macierzysty. W przypadku zakończenia także procesu rodzica, w wielu architekturach pozostawione przez niego zombie są obsługiwane automatycznie przez dziedziczący po nim proces init lub przez system operacyjny. Chociaż wpisy zombie nie obciążają znacząco komputera, nieprawidłowo napisany program, który nie obsługuje zakończenia pracy potomków, może doprowadzić do destabilizacji pracy systemu. Dzieje się tak gdy cała tablica procesów, zwykle posiadająca sztucznie ograniczony rozmiar, zostanie zajęta przez wpisy zombie. Hierarchia powiadamiania o procesach zombie może zostać czasowo zmieniona przez mechanizm ptrace, czasem prowadząc do utrudnień przy debuggowaniu programów. Demon Demonem (ang. daemon czyli duszek) nazywamy proces działający w tle, nie podlegający sterowaniu z żadnego terminala, uruchamiany zwykle podczas startu systemu i działający do jego zamknięcia. Demon świadczy zwykle usługi o charakterze systemowym. Ponieważ demony nie są związane z żadnym terminalem, wyjściem diagnostycznym dla nich jest zwykle podsystem dziennika pracy systemu (demon syslogd), zwyczajowo zapisujący komunikaty w plikach tekstowych. Sterowanie demonami odbywa się poprzez sygnały lub nazwane środki komunikacji międzyprocesowej. Zakończenie pracy procesu potomnego powoduje wysłanie do procesu macierzystego sygnału SIGCLD oraz przejście w stan zwany zombie. Wszystkie zasoby przydzielone procesowi potomnemu są zwalniane (np. zamykane są pliki), ale pozostaje wpis w liście procesów, mogący doprowadzi do jej przepełnienia. Wpis ten zostaje usunięty, o ile proces macierzysty wykona funkcję z rodziny wait. Najprostszą formą jest funkcja z argumentem typu wskazanie na int, gdzie zapisuje się stan zakończonego procesu potomnego. Kod powrotu procesu na przykład można uzyska za pomocą makra WEXITSTATUS (definicja w pliku nagłówkowym sys/wait.h). Funkcja wait zwraca numer procesu potomnego. Sposób realizacji wszystkich tych działań jest różny dla różnych systemów operacyjnych.

9 Definicje niektórych pojęć związanych ze współbieżnością wątek W pojedynczym procesie może działać kilka wątków. Każdy wątek wykonuje kod programu, przy czym różne wątki mogą być w różnych "miejscach" kodu. Wątki działają w jednej przestrzeni adresowej (należącej do procesu), dlatego mają wszystkie dostęp do zmiennych globalnych. Każdy wątek ma własny stos, dlatego każdy wątek ma swoje własne zmienne lokalne. zasoby krytyczne Tylko jeden proces może mieć w danej chwili dostęp do danego zasobu krytycznego. Takim zasobem może być np lista elementów znajdująca się w pamięci operacyjnej, na której proces chce dokonywać operacji dodawania/usuwania elementów. Gdyby dwa procesy wykonywały takie operacje równocześnie to lista prawdopodobnie zostałaby uszkodzona (przy niekorzystnym zbiegu okoliczności). sekcja krytyczna Jest to fragment kodu, w którym dany proces używa zasobu krytycznego. Tak więc sekcja krytyczna jest zawsze związana z pewnym zasobem krytycznym (zauważmy że dwa procesy mogą równocześnie przebywać w sekcjach krytycznych różnych zasobów). wzajemne wykluczanie Mechanizm wzajemnego wykluczania musi zapewniać, że tylko jeden proces może przebywać w sekcji krytycznej związanej z danym zasobem. Zazwyczaj na początku i na końcu sekcji krytycznej dodaje się pewien protokół wstępny i protokół końcowy. zagłodzenie Grupa procesów oczekuje na zdarzenie. Zdarzenie pojawia się wiele ale "nasz" proces nigdy nie jest wybierany. Mówimy o tym procesie, że został zagłodzony. przełączanie procesora, przełączenie kontekstu, wywłaszczenie procesu Gdy mamy kilka procesów w maszynie z jednym procesorem, to procesor ten musi obsługiwać "po trochu" wszystkie procesy. Operację w której procesor przechodzi od jednego procesu do drugiego nazywamy przełączeniem procesora lub przełączeniem kontekstu. Trzeba wtedy zapamiętać stan (m.in. wartości rejestrów procesora) jednego procesu i odtworzyć stan drugiego. O procesie który "stracił" procesor mówimy, że został wywłaszczony. rodzaje interakcji między procesami 1. Procesy nieświadome swojego istnienia. Pojawia się problem współzawodnictwa w dostępie do zasobów krytycznych (niezbędna jest synchronizacja procesów). 2. Procesy współpracujące przez "dzielenie". Może to być dzielenie pliku lub pamięci operacyjnej. 3. Procesy współpracujące przez wysyłanie komunikatów. synchronizacja procesów lub wątków Jest to wstrzymywanie działania procesu lub wątku aby nie dopuścić do "utraty spójności danych"; np gdy dwa procesy chcą wejść do sekcji krytycznej związanej z pewnym zasobem to jeden z nich musi być "wstrzymywany" tak długo aż drugi proces nie opuści sekcji krytycznej.

10 43. Semafor binarny. Definicja Dijkstry Współbieżne operacje na pamięci grożą jej desynchronizacją. Zjawisko to powstaje wtedy, gdy pewna podzielna (wywłaszczalna) operacja modyfikująca jest wykonywana przez wiele procesów jednocześnie. Po wywłaszczeniu jednego procesu w jej trakcie, drugi dostaje dane częściowo tylko zmienione - zwykle nieprawidłowe. Cześć kodu, która musi być wykonywana niepodzielnie (atomowo) przez co najwyżej jeden z procesów grupy nazywa się zwykle sekcją krytyczną. Najpopularniejszą metodą zapewniania atomowości kodu jest zabezpieczenie go semaforem. Semafor to jeden ze sposobów komunikacji międzyprocesowej. Semafory zostały po raz pierwszy opisane przez Edsgera Dijkstrę jako istotne rozwinięcie algorytmu Dekkera. Typowy semafor implementowany jest jako zmienna typu całkowitego. Semafor binarny może przyjmować tylko jedną z dwu możliwych wartości: 1 lub 0. Semafory są zwykle implementowane w obszarze jądra systemu operacyjnego. Pozwala to na zaawansowaną obsługę zadań chcących uzyskać dostęp do zasobu: wstrzymywanie ich do czasu zwolnienia semafora powiązanego z danym zasobem, wznowienie pracy zadania oczekującego na semaforze, utrzymywania semafora nawet po zakończeniu zadania, który go utworzyło. Na semaforze możemy wykonać dwie operacje: operacja opuszczenie (P) operacja podniesienia (V) Operacja opuszczenia (P),(wait) polega na zmniejszeniu jego wartości o jeden jeśli jest to możliwe. Tak więc jeśli semafor ma wartość 1, to wówczas przyjmuje wartość 0. Jeśli natomiast jest już "wyzerowany", to uważany jest jako "niedostępny" lub "pusty" a zadanie wykonujące taką operację jest blokowane. Operacja podniesienia (V),(signal) takiego semafora kieruje się zasadą, że jeśli istnieją procesy wstrzymane w wyniku jego opuszczenia, to jeden z nich jest wznawiany. W przeciwnym wypadku semafor przyjmuje wartość 1

11 Definicja klasyczna: P(S): zaczekaj aż wartość semafora S > 0; zmniejsz S := S 1 V(S): S := S + 1 Definicja "praktyczna": P(S): jeśli S > 0, to S := S 1 w przeciwnym razie wstrzymaj proces wykonujący te operacje V(s): jeśli są procesy oczekujące na S, to obudź jeden z nich w przeciwnym razie S := S + 1 Litery P i V zwykle są kojarzone ze słowami holenderskimi: passeren (przejść), proberen (próbować), vryjgeven (zwolnić), verhoog (zwiększać).

4. Procesy pojęcia podstawowe

4. Procesy pojęcia podstawowe 4. Procesy pojęcia podstawowe 4.1 Czym jest proces? Proces jest czymś innym niż program. Program jest zapisem algorytmu wraz ze strukturami danych na których algorytm ten operuje. Algorytm zapisany bywa

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX)

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) W informatyce występują ściśle obok siebie dwa pojęcia: sprzęt (ang. hardware) i oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

4. Procesy pojęcia podstawowe

4. Procesy pojęcia podstawowe 4. Procesy pojęcia podstawowe 4.1 Czym jest proces? Proces jest czymś innym niż program. Program jest zapisem algorytmu wraz ze strukturami danych na których algorytm ten operuje. Algorytm zapisany bywa

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działania systemu operacyjnego (2) Definicja systemu operacyjnego (1) Miejsce,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działania systemu operacyjnego (2) Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - procesy

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - procesy Wrocław 2007 SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - procesy Paweł Skrobanek C-3, pok. 323 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl www.equus.wroc.pl/studia.html 1 Zasoby: PROCES wykonujący się program ; instancja programu

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne i sieci komputerowe Szymon Wilk System operacyjny 1

Systemy operacyjne i sieci komputerowe Szymon Wilk System operacyjny 1 i sieci komputerowe Szymon Wilk System operacyjny 1 1. System operacyjny (ang. OS Operating System) to oprogramowanie nadzorujące pracę komputera. Programy, które uruchamia użytkownik na komputerze z systemem

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki Systemy operacyjne

Podstawy Informatyki Systemy operacyjne Podstawy Informatyki alina.momot@polsl.pl http://zti.polsl.pl/amomot/pi Plan wykładu 1 Definicje systemu operacyjnego Zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych 2 Zasoby systemu komputerowego

Bardziej szczegółowo

Definicja systemu operacyjnego (1) Definicja systemu operacyjnego (2) Miejsce systemu operacyjnego w architekturze systemu komputerowego

Definicja systemu operacyjnego (1) Definicja systemu operacyjnego (2) Miejsce systemu operacyjnego w architekturze systemu komputerowego Systemy operacyjne wprowadzenie 1 Definicja systemu operacyjnego (1) Definicja systemu operacyjnego (2) System operacyjny jest zbiorem ręcznych i automatycznych procedur, które pozwalają grupie osób na

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. System komputerowy

System komputerowy. System komputerowy System komputerowy System komputerowy System komputerowy układ współdziałających ze sobą (według pewnych zasad) dwóch składowych: sprzętu komputerowego (hardware) oraz oprogramowania (software) po to,

Bardziej szczegółowo

Poniższe funkcje opisane są w 2 i 3 części pomocy systemowej.

Poniższe funkcje opisane są w 2 i 3 części pomocy systemowej. Procesy Proces (zwany też zadaniem) jest jednostką aktywną, kontrolowaną przez system operacyjny i związaną z wykonywanym programem. Proces ma przydzielone zasoby typu pamięć (segment kodu, segment danych,

Bardziej szczegółowo

Procesy, wątki i zasoby

Procesy, wątki i zasoby Procesy, wątki i zasoby Koncepcja procesu i zasobu, Obsługa procesów i zasobów, Cykl zmian stanów procesu i kolejkowanie, Klasyfikacja zasobów, Wątki, Procesy i wątki we współczesnych systemach operacyjnych.

Bardziej szczegółowo

Podstawy informatyki. System operacyjny. dr inż. Adam Klimowicz

Podstawy informatyki. System operacyjny. dr inż. Adam Klimowicz Podstawy informatyki System operacyjny dr inż. Adam Klimowicz System operacyjny OS (ang. Operating System) Program komputerowy bądź zbiór programów, który zarządza udostępnianiem zasobów komputera aplikacjom.

Bardziej szczegółowo

Działanie systemu operacyjnego

Działanie systemu operacyjnego Działanie systemu operacyjnego Budowa systemu komputerowego Jednostka centralna Sterownik dysku Sterownik drukarki Sterownik sieci Szyna systemowa (magistrala danych) Sterownik pamięci operacyjnej Pamięć

Bardziej szczegółowo

Działanie systemu operacyjnego

Działanie systemu operacyjnego Budowa systemu komputerowego Działanie systemu operacyjnego Jednostka centralna dysku Szyna systemowa (magistrala danych) drukarki pamięci operacyjnej sieci Pamięć operacyjna Przerwania Przerwania Przerwanie

Bardziej szczegółowo

Działanie systemu operacyjnego

Działanie systemu operacyjnego Budowa systemu komputerowego Działanie systemu operacyjnego Jednostka centralna dysku Szyna systemowa (magistrala danych) drukarki pamięci operacyjnej I NIC sieci Pamięć operacyjna Przerwania Przerwania

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I laboratorium 3 (Informatyka stacjonarne 2 rok, semestr zimowy)

SYSTEMY OPERACYJNE I laboratorium 3 (Informatyka stacjonarne 2 rok, semestr zimowy) Procesy i shell. Polecenia ps, sleep, exit, jobs, bg, fg, top, kill, bash, tcsh, which, type, whereis, touch. Metaznak & i >>. Dowiązania miękkie i twarde. Proces jest programem, który jest wykonywany

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj

Systemy operacyjne. wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj Systemy operacyjne wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj Plan wykładów 1. Wprowadzenie, 2. Procesy, wątki i zasoby, 3. Planowanie przydziału procesora, 4. Zarządzanie pamięcią operacyjną,

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 007 Tryb rzeczywisty i chroniony procesora 2 SO i SK/WIN Wszystkie 32-bitowe procesory (386 i nowsze) mogą pracować w kilku trybach. Tryby pracy

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Paweł Pełczyński

Systemy operacyjne. Paweł Pełczyński Systemy operacyjne Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl 1 Program przedmiotu Wprowadzenie Struktura systemów operacyjnych Procesy i Wątki Komunikacja międzyprocesowa Szeregowanie procesów Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Budowa systemów komputerowych

Budowa systemów komputerowych Budowa systemów komputerowych Krzysztof Patan Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski k.patan@issi.uz.zgora.pl Współczesny system komputerowy System komputerowy składa

Bardziej szczegółowo

Prezentacja systemu RTLinux

Prezentacja systemu RTLinux Prezentacja systemu RTLinux Podstawowe założenia RTLinux jest system o twardych ograniczeniach czasowych (hard real-time). Inspiracją dla twórców RTLinux a była architektura systemu MERT. W zamierzeniach

Bardziej szczegółowo

Projektowanie oprogramowania systemów PROCESY I ZARZĄDZANIE PROCESAMI

Projektowanie oprogramowania systemów PROCESY I ZARZĄDZANIE PROCESAMI Projektowanie oprogramowania systemów PROCESY I ZARZĄDZANIE PROCESAMI plan Cechy, właściwości procesów Multitasking Scheduling Fork czym jest proces? Działającą instancją programu Program jest kolekcją

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - wątki

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - wątki Wrocław 2007 SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - wątki Paweł Skrobanek C-3, pok. 323 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl www.equus.wroc.pl/studia.html 1 PLAN: 1. Wątki 2. Planowanie przydziału procesora (szeregowanie

Bardziej szczegółowo

System operacyjny wstęp

System operacyjny wstęp System operacyjny wstęp Definicja 1. System operacyjny jest zbiorem ręcznych i automatycznych procedur, które pozwalają grupie osób na efektywne współdzielenie urządzeń maszyny cyfrowej. Per Brinch Hansen

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia

Podstawowe zagadnienia SWB - Systemy operacyjne w systemach wbudowanych - wykład 14 asz 1 Podstawowe zagadnienia System operacyjny System czasu rzeczywistego Systemy wbudowane a system operacyjny Przykłady systemów operacyjnych

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki. Klasyfikacja oprogramowania

Wstęp do Informatyki. Klasyfikacja oprogramowania Wstęp do Informatyki Klasyfikacja oprogramowania Oprogramowanie komputerowe Funkcjonalność komputera jest wynikiem zarówno jego budowy, jak i zainstalowanego oprogramowania Komputer danej klasy znajduje

Bardziej szczegółowo

Wykład 3. Procesy i wątki. Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB

Wykład 3. Procesy i wątki. Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB Wykład 3 Procesy i wątki Wojciech Kwedlo, Wykład z Systemów Operacyjnych -1- Wydział Informatyki PB Pojęcie procesu Program = plik wykonywalny na dysku Proces = uruchomiony i wykonywany program w pamięci

Bardziej szczegółowo

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera.

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. 1. Ogólna budowa komputera Rys. Ogólna budowa komputera. 2. Komputer składa się z czterech głównych składników: procesor (jednostka centralna, CPU) steruje działaniem

Bardziej szczegółowo

Procesy, zasoby i wątki

Procesy, zasoby i wątki Dariusz Wawrzyniak Koncepcja procesu i zasobu Obsługa procesów i zasobów Cykl zmian stanów procesu i kolejkowanie Klasyfikacja zasobów Wątki Procesy i wątki we współczesnych systemach operacyjnych Plan

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy Systemy operacyjne Systemy operacyjne Dr inż. Ignacy Pardyka Literatura Siberschatz A. i inn. Podstawy systemów operacyjnych, WNT, Warszawa Skorupski A. Podstawy budowy i działania komputerów, WKiŁ, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami Rok akademicki 2015/2016, Wykład nr 6 2/21 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016

Bardziej szczegółowo

System operacyjny System operacyjny

System operacyjny System operacyjny System operacyjny System operacyjny (ang. operating system) jest programem (grupą programów), który pośredniczy między użytkownikiem komputera a sprzętem komputerowym. Jest on niezbędny do prawidłowej

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Informatyka Stosowana, I rok. Krzysztof Wilk. Katedra Informatyki Stosowanej i Modelowania

Systemy operacyjne. Informatyka Stosowana, I rok. Krzysztof Wilk. Katedra Informatyki Stosowanej i Modelowania Systemy operacyjne Informatyka Stosowana, I rok Krzysztof Wilk Katedra Informatyki Stosowanej i Modelowania wilk@metal.agh.edu.pl Konsultacje: poniedziałek, 11.30-13; B-4, pok. 207 Systemy operacyjne Wykłady:

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie wielowątkowe przetwarzanie współbieżne. Krzysztof Banaś Obliczenia równoległe 1

Przetwarzanie wielowątkowe przetwarzanie współbieżne. Krzysztof Banaś Obliczenia równoległe 1 Przetwarzanie wielowątkowe przetwarzanie współbieżne Krzysztof Banaś Obliczenia równoległe 1 Problemy współbieżności wyścig (race condition) synchronizacja realizowana sprzętowo (np. komputery macierzowe)

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do laboratorium Systemów Operacyjnych. (semestr drugi)

Instrukcja do laboratorium Systemów Operacyjnych. (semestr drugi) Instrukcja do laboratorium Systemów Operacyjnych (semestr drugi) Ćwiczenie drugie (jedne zajęcia) Temat: Procesy i sygnały w Linuksie. Opracowanie: mgr in ż. Arkadiusz Chrobot Wprowadzenie 1. Budowa procesu

Bardziej szczegółowo

Informatyka, systemy, sieci komputerowe

Informatyka, systemy, sieci komputerowe Informatyka, systemy, sieci komputerowe Systemy operacyjne wykład 2 Procesy i wątki issk 1 SO koncepcja procesu i zasobu Proces jest elementarną jednostką pracy zarządzaną przez system operacyjny, wykonującym

Bardziej szczegółowo

IdyllaOS. Prosty, alternatywny system operacyjny. www.idyllaos.org. Autor: Grzegorz Gliński. Kontakt: milyges@gmail.com

IdyllaOS. Prosty, alternatywny system operacyjny. www.idyllaos.org. Autor: Grzegorz Gliński. Kontakt: milyges@gmail.com IdyllaOS www.idyllaos.org Prosty, alternatywny system operacyjny Autor: Grzegorz Gliński Kontakt: milyges@gmail.com Co to jest IdyllaOS? IdyllaOS jest to mały, prosty, uniksopodobny, wielozadaniowy oraz

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie procesami i wątkami

Zarządzanie procesami i wątkami SOE - Systemy Operacyjne Wykład 4 Zarządzanie procesami i wątkami dr inŝ. Andrzej Wielgus Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki WEiTI PW Pojęcie procesu (1) Program zbiór instrukcji dla procesora

Bardziej szczegółowo

UNIX: architektura i implementacja mechanizmów bezpieczeństwa. Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci

UNIX: architektura i implementacja mechanizmów bezpieczeństwa. Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci UNIX: architektura i implementacja mechanizmów bezpieczeństwa Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci Plan prezentacji: Wprowadzenie do struktury systemów rodziny UNIX

Bardziej szczegółowo

Systemy wbudowane. Systemy operacyjne czasu rzeczywistego

Systemy wbudowane. Systemy operacyjne czasu rzeczywistego Systemy wbudowane Systemy operacyjne czasu rzeczywistego Definicje System czasu rzeczywistego to taki, w którym wynik przetwarzania nie zależy tylko i wyłącznie od jego logicznej poprawności, ale również

Bardziej szczegółowo

Procesy pojęcia podstawowe. 1.1 Jak kod źródłowy przekształca się w proces

Procesy pojęcia podstawowe. 1.1 Jak kod źródłowy przekształca się w proces Procesy pojęcia podstawowe 1 1.1 Jak kod źródłowy przekształca się w proces W języku wysokiego poziomu tworzy się tak zwany kod źródłowy który po zapisaniu będzie plikiem z programem źródłowym. Plik źródłowy

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do systemów operacyjnych

Wprowadzenie do systemów operacyjnych SOE - Systemy Operacyjne Wykład 1 Wprowadzenie do systemów operacyjnych dr inż. Andrzej Wielgus Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki WEiTI PW System komputerowy Podstawowe pojęcia System operacyjny

Bardziej szczegółowo

Procesy i wątki. Blok kontrolny procesu. Proces. Proces - elementy. Stan procesu. Blok kontrolny procesu

Procesy i wątki. Blok kontrolny procesu. Proces. Proces - elementy. Stan procesu. Blok kontrolny procesu Proces Procesy i wątki Proces jest wykonywanym programem. Wykonanie procesu musi przebiegać w sposób sekwencyjny ( w dowolnej chwili na zamówienie naszego procesu może być wykonany co najwyżej jeden rozkaz

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OPERACYJNY. Monika Słomian

SYSTEM OPERACYJNY. Monika Słomian SYSTEM OPERACYJNY Monika Słomian CEL znam podstawowe zadania systemu operacyjnego porządkuję pliki i foldery KRYTERIA rozumiem zadania systemu operacyjnego potrafię wymienić przykładowe systemy operacyjne

Bardziej szczegółowo

Technika mikroprocesorowa. Systemy operacyjne czasu rzeczywistego

Technika mikroprocesorowa. Systemy operacyjne czasu rzeczywistego System operacyjny czasu rzeczywistego (RTOS Real Time Operating System) jest programem bazowym ułatwiającym tworzenie programu użytkowego systemu mikroprocesorowego. System operacyjny czasu rzeczywistego

Bardziej szczegółowo

System operacyjny MACH

System operacyjny MACH Emulacja w systemie MCH System operacyjny MCH 4. SD Systemu V HP/UX MS-DOS VMS inne Mikrojądro Zbigniew Suski Zbigniew Suski Podstawowe cele projektu MCH! Dostarczenie podstawy do budowy innych systemów

Bardziej szczegółowo

System operacyjny komputera Informacje podstawowe

System operacyjny komputera Informacje podstawowe System operacyjny komputera Informacje podstawowe System operacyjny (ang. skrót OS Operating System) - program komputerowy bądź zbiór programów, który zarządza sprzętem oraz aplikacjami komputera. Podstawą

Bardziej szczegółowo

Systemy Operacyjne. wykład 1. Adam Kolany. Październik, Instytut Techniczny Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu

Systemy Operacyjne. wykład 1. Adam Kolany. Październik, Instytut Techniczny Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Systemy Operacyjne wykład 1. Adam Kolany Instytut Techniczny Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu dr.a.kolany@wp.pl Październik, 2007 Literatura DrAK (PWSZ) Systemy Operacyjne 11 Październik,

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 005 Plik wymiany Pamięć wirtualna 2 SO i SK/WIN Plik wymiany - rodzaj pamięci wirtualnej komputerów. Plik ten służy do tymczasowego przechowywania

Bardziej szczegółowo

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Program, to lista poleceń zapisana w jednym języku programowania zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami. Celem programu jest przetwarzanie

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze 1

Materiały pomocnicze 1 JĄDRO SYSEMU Jądro systemu stanowi główny interfejs między sprzętem (surową maszyną), a systemem operacyjnym. JĄDRO SYSEMU inne elementy systemu jądro systemu surowa maszyna 2 PODSAWOWE UDOGODIEIA SPRZĘOWE

Bardziej szczegółowo

Stan procesu. gotowy - czeka na przydział procesora, zakończony - zakończył działanie.

Stan procesu. gotowy - czeka na przydział procesora, zakończony - zakończył działanie. Procesy i wątki Proces Proces jest wykonywanym programem. Wykonanie procesu musi przebiegać w sposób sekwencyjny ( w dowolnej chwili na zamówienie naszego procesu może być wykonany co najwyżej jeden rozkaz

Bardziej szczegółowo

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe Ogólne informacje o systemach komputerowych stosowanych w sterowaniu ruchem funkcje, właściwości Sieci komputerowe w sterowaniu informacje ogólne, model TCP/IP, protokoły warstwy internetowej i transportowej

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie System komputerowy System komputerowy (ang. computer system) to układ współdziałaniadwóch składowych: sprzętu komputerowegooraz oprogramowania, działających coraz częściej również w ramach sieci komputerowej.

Bardziej szczegółowo

Komputer i urządzenia z nim współpracujące.

Komputer i urządzenia z nim współpracujące. Komputer i urządzenia z nim współpracujące. Program komputerowy Komputer maszynaelektroniczna przeznaczona do przetwarzania informacji Ogólny schemat działania komputera Podstawowe elementy komputera Większość

Bardziej szczegółowo

Logiczny model komputera i działanie procesora. Część 1.

Logiczny model komputera i działanie procesora. Część 1. Logiczny model komputera i działanie procesora. Część 1. Klasyczny komputer o architekturze podanej przez von Neumana składa się z trzech podstawowych bloków: procesora pamięci operacyjnej urządzeń wejścia/wyjścia.

Bardziej szczegółowo

Autor: dr inż. Zofia Kruczkiewicz, Programowanie aplikacji internetowych 1

Autor: dr inż. Zofia Kruczkiewicz, Programowanie aplikacji internetowych 1 Wątki 1. Wątki - wprowadzenie Wątkiem nazywamy sekwencyjny przepływ sterowania w procesie, który wykonuje dany program np. odczytywanie i zapisywanie plików Program Javy jest wykonywany w obrębie jednego

Bardziej szczegółowo

Linux: Procesy. Systemy Operacyjne. Mateusz Hołenko. 26 marca 2013

Linux: Procesy. Systemy Operacyjne. Mateusz Hołenko. 26 marca 2013 Linux: Procesy Systemy Operacyjne Mateusz Hołenko 26 marca 2013 Plan zajęć Co to jest sygnał? Polecenia systemowe Sygnały Zadania Mateusz Hołenko Linux: Procesy [2/18] Co to jest proces? Co to jest proces?

Bardziej szczegółowo

Program jest więc strukturą statyczną zapisaną na jakimś nośniku. Natomiast proces jest wykonującym się programem.

Program jest więc strukturą statyczną zapisaną na jakimś nośniku. Natomiast proces jest wykonującym się programem. J. Ułasiewicz Programowanie aplikacji współbieżnych 1 1 Podstawowe definicje i pojęcia współbieżności 1.1 Motywacja Przewiduje się że w dalszej perspektywie głównym motorem wzrostu mocy przetwarzania komputerów

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Podstawowe pojęcia. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Architektura komputerów

Wykład I. Podstawowe pojęcia. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Architektura komputerów Studia Podyplomowe INFORMATYKA Architektura komputerów Wykład I Podstawowe pojęcia 1, Cyfrowe dane 2 Wewnątrz komputera informacja ma postać fizycznych sygnałów dwuwartościowych (np. dwa poziomy napięcia,

Bardziej szczegółowo

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA realizacja w roku akademickim 2016/2017

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA realizacja w roku akademickim 2016/2017 Załącznik nr 4 do Uchwały Senatu nr 430/01/2015 SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2014-2018 realizacja w roku akademickim 2016/2017 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu

Bardziej szczegółowo

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Wydział Budowy Maszyn i Informatyki Laboratorium z sieci komputerowych Ćwiczenie numer: 9 Temat ćwiczenia: Aplikacje klient-serwer. 1. Wstęp teoretyczny.

Bardziej szczegółowo

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie informatycznej. Zadaniem systemu jest rejestracja i przechowywanie

Bardziej szczegółowo

Ingerencja w kod systemu operacyjnego (przerwania) Programowanie na niskim poziomie (instrukcje specjalne) Trudności implementacyjne (alg.

Ingerencja w kod systemu operacyjnego (przerwania) Programowanie na niskim poziomie (instrukcje specjalne) Trudności implementacyjne (alg. Wady mechanizmów niskopoziomowych Ingerencja w kod systemu operacyjnego (przerwania) Programowanie na niskim poziomie (instrukcje specjalne) Trudności implementacyjne (alg. Dekkera zależny od liczby synchronizowanych

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA SYSTEMY OPERACYJNE PROWADZI: dr inż. Jarosław Bilski Katedra Inżynierii Komputerowej Politechnika Częstochowska Wykład dla kierunku Informatyka 2 ZAJĘCIA: Obowiązkowe Wykład Laboratorium 2 godziny tygodniowo

Bardziej szczegółowo

System plików warstwa fizyczna

System plików warstwa fizyczna System plików warstwa fizyczna Dariusz Wawrzyniak Przydział miejsca na dysku Przydział ciągły (ang. contiguous allocation) cały plik zajmuje ciąg kolejnych bloków Przydział listowy (łańcuchowy, ang. linked

Bardziej szczegółowo

System plików warstwa fizyczna

System plików warstwa fizyczna System plików warstwa fizyczna Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Przydział miejsca na dysku Zarządzanie wolną przestrzenią Implementacja katalogu Przechowywanie podręczne Integralność systemu plików Semantyka

Bardziej szczegółowo

1. Liczby i w zapisie zmiennoprzecinkowym przedstawia się następująco

1. Liczby i w zapisie zmiennoprzecinkowym przedstawia się następująco 1. Liczby 3456.0012 i 0.000076235 w zapisie zmiennoprzecinkowym przedstawia się następująco a) 0.34560012 10 4 i 0.76235 10 4 b) 3.4560012 10 3 i 7.6235 10 5 c) 3.4560012 10 3 i 7.6235 10 5 d) po prostu

Bardziej szczegółowo

Współczesne aplikacje sterowania i akwizycji danych są zbiorem komunikujących się wątków lub procesów współbieżnych.

Współczesne aplikacje sterowania i akwizycji danych są zbiorem komunikujących się wątków lub procesów współbieżnych. J. Ułasiewicz Programowanie aplikacji współbieżnych 1 1 Podstawowe definicje i pojęcia współbieżności Współczesne aplikacje sterowania i akwizycji danych są zbiorem komunikujących się wątków lub procesów

Bardziej szczegółowo

Przegląd technik wirtualizacji i separacji w nowoczesnych systemach rodziny UNIX

Przegląd technik wirtualizacji i separacji w nowoczesnych systemach rodziny UNIX Przegląd technik wirtualizacji i separacji w nowoczesnych systemach rodziny UNIX CONFidence 2005 IX Liceum Ogólnokształcące im. C.K. Norwida w Częstochowie Krajowy Fundusz na Rzecz Dzieci Wojciech A. Koszek

Bardziej szczegółowo

Przeplot. Synchronizacja procesów. Cel i metody synchronizacji procesów. Wątki współbieżne

Przeplot. Synchronizacja procesów. Cel i metody synchronizacji procesów. Wątki współbieżne Synchronizacja procesów Przeplot Przeplot wątków współbieżnych Cel i metody synchronizacji procesów Problem sekcji krytycznej Semafory Blokady 3.1 3.3 Wątki współbieżne Cel i metody synchronizacji procesów

Bardziej szczegółowo

2009-03-21. Paweł Skrobanek. C-3, pok. 321 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl pawel.skrobanek.staff.iiar.pwr.wroc.pl

2009-03-21. Paweł Skrobanek. C-3, pok. 321 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl pawel.skrobanek.staff.iiar.pwr.wroc.pl Wrocław 2007-09 SYSTEMY OPERACYJNE WPROWADZENIE Paweł Skrobanek C-3, pok. 321 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl pawel.skrobanek.staff.iiar.pwr.wroc.pl 1 PLAN: 1. Komputer (przypomnienie) 2. System operacyjny

Bardziej szczegółowo

2009-03-21. Paweł Skrobanek. C-3, pok. 321 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl http://pawel.skrobanek.staff.iiar.pwr.wroc.pl

2009-03-21. Paweł Skrobanek. C-3, pok. 321 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl http://pawel.skrobanek.staff.iiar.pwr.wroc.pl Wrocław 2007-09 SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 2 Paweł Skrobanek C-3, pok. 321 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl http://pawel.skrobanek.staff.iiar.pwr.wroc.pl 1 PLAN: 2. Usługi 3. Funkcje systemowe 4. Programy

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie procesorem

Zarządzanie procesorem Zarządzanie procesorem 1. Koncepcja procesu 2. Blok kontrolny procesu 3. Planowanie (szeregowanie) procesów! rodzaje planistów! kryteria planowania 4. Algorytmy planowania! FCFS! SJF! RR! planowanie priorytetowe!

Bardziej szczegółowo

2.1 Pojęcie wątku... 13 2.2 Modele wielowątkowości... 15 2.3 Wybrane zagadnienia wielowątkowości... 16 2.4 Wątki POSIX... 18

2.1 Pojęcie wątku... 13 2.2 Modele wielowątkowości... 15 2.3 Wybrane zagadnienia wielowątkowości... 16 2.4 Wątki POSIX... 18 Spis treści Spis treści 1 Procesy 1 1.1 Definicja procesu............................................. 1 1.2 Operacje na procesach.......................................... 3 1.3 Planowanie procesów...........................................

Bardziej szczegółowo

System plików. Warstwowy model systemu plików

System plików. Warstwowy model systemu plików System plików System plików struktura danych organizująca i porządkująca zasoby pamięci masowych w SO. Struktura ta ma charakter hierarchiczny: urządzenia fizyczne strefy (partycje) woluminy (w UNIXie:

Bardziej szczegółowo

Kernel Kompilacja jądra

Kernel Kompilacja jądra Kernel Kompilacja jądra systemu Co to jest jądro systemu operacyjnego Jądro systemu operacyjnego jest rozpowszechniane na licencji GNU General Public License (GPL) określonej przez konsorcjum Free Software

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne System sieciowy UNIX-a

Systemy operacyjne System sieciowy UNIX-a Systemy operacyjne 29.10.2010 System sieciowy UNIX-a System sieciowy UNIX-a używa potoku umożliwiającego przepływ strumienia bajtów między dwoma procesami i przepływ gniazdek (sockets) dla procesów powiązanych

Bardziej szczegółowo

Architektura systemu komputerowego. Działanie systemu komputerowego. Przerwania. Obsługa przerwań (Interrupt Handling)

Architektura systemu komputerowego. Działanie systemu komputerowego. Przerwania. Obsługa przerwań (Interrupt Handling) Struktury systemów komputerowych Architektura systemu komputerowego Działanie systemu komputerowego Struktura we/wy Struktura pamięci Hierarchia pamięci Ochrona sprzętowa Architektura 2.1 2.2 Działanie

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY CZASU RZECZYWISTEGO - VxWorks

SYSTEMY CZASU RZECZYWISTEGO - VxWorks WZAJEMNE WYKLUCZANIE Wiele metod. Np. wyłączanie przerwań: funkcja() //... Int blokada = intlock(); // Obszar krytyczny, któremu nie możemy przerwać intunlock(blokada); wyłączanie wywłaszczania: funkcja()

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym Rozdział II Praca z systemem operacyjnym 55 Rozdział III - System operacyjny i jego hierarchia 2.2. System operacyjny i jego życie Jak już wiesz, wyróżniamy wiele odmian systemów operacyjnych, które różnią

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. wykład 1- System operacyjny i jego zadania. dr Marcin Ziółkowski

Systemy operacyjne. wykład 1- System operacyjny i jego zadania. dr Marcin Ziółkowski Systemy operacyjne wykład 1- System operacyjny i jego zadania dr Marcin Ziółkowski Instytut Matematyki i Informatyki Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie 3marca2016r. PLAN WYKŁADU 1 Historia i zadania

Bardziej szczegółowo

Stworzenie klasy nie jest równoznaczne z wykorzystaniem wielowątkowości. Uzyskuje się ją dopiero poprzez inicjalizację wątku.

Stworzenie klasy nie jest równoznaczne z wykorzystaniem wielowątkowości. Uzyskuje się ją dopiero poprzez inicjalizację wątku. Laboratorium 7 Wstęp Jednym z podstawowych własności Javy jest wielowątkowość. Wiąże się to z możliwością współbieżnego wykonywania różnych operacji w ramach pojedynczej wirtualnej maszyny Javy (JVM).

Bardziej szczegółowo

ZASADY PROGRAMOWANIA KOMPUTERÓW

ZASADY PROGRAMOWANIA KOMPUTERÓW POLITECHNIKA WARSZAWSKA Instytut Automatyki i i Robotyki ZASADY PROGRAMOWANIA KOMPUTERÓW Język Język programowania: C/C++ Środowisko programistyczne: C++Builder 6 Wykład 9.. Wskaźniki i i zmienne dynamiczne.

Bardziej szczegółowo

Laboratorium systemów operacyjnych ćwiczenie nr 3. [ilość modułów: 1] Temat zajęć: Procesy w systemie operacyjnym

Laboratorium systemów operacyjnych ćwiczenie nr 3. [ilość modułów: 1] Temat zajęć: Procesy w systemie operacyjnym Temat zajęć: Procesy w systemie operacyjnym Czas realizacji zajęć: 45 min. Zakres materiału, jaki zostanie zrealizowany podczas zajęć: Pojęcie procesu, procesy w systemie, usuwanie procesów, priorytety

Bardziej szczegółowo

Warstwy systemu Windows 2000

Warstwy systemu Windows 2000 Warstwy systemu Windows 2000 Tryb użytkownika (User Mode) Tryb jądra (Kernel Mode) Tryb użytkownika (User Mode) Zarządzanie pamięcią wirtualną Cechy charakterystyczne systemu Windows XP: system bardzo

Bardziej szczegółowo

Budowa i zasada działania komputera. dr Artur Bartoszewski

Budowa i zasada działania komputera. dr Artur Bartoszewski Budowa i zasada działania komputera 1 dr Artur Bartoszewski Jednostka arytmetyczno-logiczna 2 Pojęcie systemu mikroprocesorowego Układ cyfrowy: Układy cyfrowe służą do przetwarzania informacji. Do układu

Bardziej szczegółowo

Grupy pytań na egzamin inżynierski na kierunku Informatyka

Grupy pytań na egzamin inżynierski na kierunku Informatyka Grupy pytań na egzamin inżynierski na kierunku Informatyka Dla studentów studiów dziennych Należy wybrać dwie grupy pytań. Na egzaminie zadane zostaną 3 pytania, każde z innego przedmiotu, pochodzącego

Bardziej szczegółowo

Semafory. // G - globalna dla wszystkich. // Wada - aktywne oczekiwanie Test_and_Set(Li); exit when Li = 0; end loop sekcja_krytyczna(i); G := 0;

Semafory. // G - globalna dla wszystkich. // Wada - aktywne oczekiwanie Test_and_Set(Li); exit when Li = 0; end loop sekcja_krytyczna(i); G := 0; Semafory Rozwiązanie problemu wzajemnego wykluczania Bez dodatkowego wsparcia sprzętowego i programowego Zakładamy jedynie, że zapis do i odczyt z pamięci wspólnej są operacjami atomowymi (czyli istnieje

Bardziej szczegółowo

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący Przedmiotowy system oceniania Zawód: Technik Informatyk Nr programu: 312[ 01] /T,SP/MENiS/ 2004.06.14 Przedmiot: Systemy Operacyjne i Sieci Komputerowe Klasa: pierwsza Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry

Bardziej szczegółowo

Temat zajęć: Tworzenie i obsługa wątków.

Temat zajęć: Tworzenie i obsługa wątków. Temat zajęć: Tworzenie i obsługa wątków. Czas realizacji zajęć: 180 min. Zakres materiału, jaki zostanie zrealizowany podczas zajęć: Tworzenie wątków, przekazywanie parametrów do funkcji wątków i pobieranie

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2010/2011 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2010/2011 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Informatyka Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr 1(rok)/1(sem) Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

42. Stany procesów i przejścia między nimi w wielozadaniowym systemie operacyjnym.

42. Stany procesów i przejścia między nimi w wielozadaniowym systemie operacyjnym. 42. Stany procesów i przejścia między nimi w wielozadaniowym systemie operacyjnym. Proces - to jedno z najbardziej podstawowych pojęć w informatyce. Z definicji jest to po prostu egzemplarz wykonywanego

Bardziej szczegółowo

Przegląd technik wirtualizacji i separacji w nowoczesnych systemach rodziny UNIX

Przegląd technik wirtualizacji i separacji w nowoczesnych systemach rodziny UNIX Przegląd technik wirtualizacji i separacji w nowoczesnych systemach rodziny UNIX Wojciech A. Koszek dunstan@freebsd.czest.pl IX Liceum Ogólnokształcące im. C.K. Norwida w Częstochowie Krajowy Fundusz na

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki dla bioinformatyków

Wstęp do Informatyki dla bioinformatyków Wstęp do Informatyki dla bioinformatyków Wykład 1. Wstęp do Wstępu Bartek Wilczyński bartek@mimuw.edu.pl Po pierwsze - Formalności 2 kolokwia (po 15 pkt) początek XI i koniec XII Dwa programy zaliczeniowe:

Bardziej szczegółowo

Wątek - definicja. Wykorzystanie kilku rdzeni procesora jednocześnie Zrównoleglenie obliczeń Jednoczesna obsługa ekranu i procesu obliczeniowego

Wątek - definicja. Wykorzystanie kilku rdzeni procesora jednocześnie Zrównoleglenie obliczeń Jednoczesna obsługa ekranu i procesu obliczeniowego Wątki Wątek - definicja Ciąg instrukcji (podprogram) który może być wykonywane współbieżnie (równolegle) z innymi programami, Wątki działają w ramach tego samego procesu Współdzielą dane (mogą operować

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie procesami (omawiane zagadnienia)

Zarządzanie procesami (omawiane zagadnienia) Zarządzanie procesami (omawiane zagadnienia) Pojęcie procesu Stany procesu Blok kontrolny procesu Tworzenie procesu Sygnały Kończenie wykonania procesu Działanie interpretatora poleceń (shell-a) Koncepcja

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy pracy równoległej. Jarosław Kuchta

Mechanizmy pracy równoległej. Jarosław Kuchta Mechanizmy pracy równoległej Jarosław Kuchta Zagadnienia Algorytmy wzajemnego wykluczania algorytm Dekkera Mechanizmy niskopoziomowe przerwania mechanizmy ochrony pamięci instrukcje specjalne Mechanizmy

Bardziej szczegółowo