Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy"

Transkrypt

1 Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy ewidencja spraw o odszkodowania w sądach pracy w 2013 roku w ujęciu retrospektywnym MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI DEPARTAMENT STRATEGII I DEREGULACJI WYDZIAŁ STATYSTYCZNEJ INFORMACJI ZARZĄDCZEJ

2 SPIS TREŚCI: Objaśnienia...str. 3 Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy- ewidencja spraw o odszkodowania w sądach pracy w 2013 roku w ujęciu retrospektywnym do lat wcześniejszych ( )......str. 4 Tabela 1. Ewidencja spraw w sądach pierwszej instancji o odszkodowania i zadośćuczynienia w związku z wybranymi formami dyskryminacji w latach str. 7 Mapa 1. Wpływ spraw o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu w sądach rejonowych w 2013 roku...str. 12 Mapa 2. Wpływ spraw o zadośćuczynienie i o odszkodowanie w związku z mobbingiem w sądach rejonowych w 2013 roku. str. 13 Tabela 2. Prawomocnie zasądzone odszkodowania i zadośćuczynienia w sprawach z zakresu prawa pracy w pierwszej instancji w sądach rejonowych w latach str. 14 Tabela 2. Prawomocnie zasądzone odszkodowania i zadośćuczynienia w sprawach z zakresu prawa pracy w pierwszej instancji w sądach okręgowych w latach str. 16 Tabela 3. Ewidencja spraw w sądach powszechnych, w tym spraw z zakresu prawa pracy w latach str Strona

3 OBJAŚNIENIA Znaki i skróty użyte w opracowaniu kreska / - / - zjawisko nie występuje kropka / / - brak informacji znak / x / - wypełnienie pozycji ze względu na układ tablicy jest niemożliwe lub niecelowe w tym - oznacza, że nie podaje się wszystkich składników sumy ogólnej z tego podaje się wszystkie składniki sumy ogólnej Artykuły kodeksu pracy dotyczące różnych form dyskryminacji w zatrudnieniu art k.p. - dyskryminacja w zatrudnieniu Jakakolwiek dyskryminacja w zatrudnieniu, bezpośrednia lub pośrednia, w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy - jest niedopuszczalna. art. 18 3d k.p. - o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu Osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów. art. 18 3a 6 w zw. z art. 18 3d k.p. - o odszkodowanie w związku z molestowaniem seksualnym, jako jedną z form dyskryminacji w miejscu pracy Art. 18 3a. Dyskryminowaniem ze względu na płeć jest także każde niepożądane zachowanie o charakterze seksualnym lub odnoszące się do płci pracownika, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika, w szczególności stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery; na zachowanie to mogą się składać fizyczne, werbalne lub pozawerbalne elementy (molestowanie seksualne). art k.p. - O odszkodowanie i zadośćuczynienie w związku z mobbingiem Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. art k.p. - O odszkodowanie i zadośćuczynienie w związku z mobbingiem Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. art k.p. - O odszkodowanie i zadośćuczynienie w związku z mobbingiem Pracownik, który wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów. 3 Strona

4 Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy - ewidencja spraw o odszkodowania w sądach pracy w 2013 roku w ujęciu retrospektywnym do lat wcześniejszych ( ) Warszawa, dnia 18 czerwca 2014 r. Wpływ spraw w sądach powszechnych z zakresu prawa pracy w ostatnim pięcioleciu ulegał wahaniom. Po spadku w roku 2010 i 2011 nastąpił wzrost wpływu spraw do sądów pracy w latach 2012 i Wpływ spraw z zakresu prawa pracy w sądach powszechnych w latach W roku 2013 wpływ spraw dotyczących różnych form dyskryminacji w zatrudnieniu stanowił mniej niż 1% wszystkich spraw, które wpłynęły do sądów pracy. Do sądów powszechnych pierwszej instancji w roku 2013 wpłynęło o odszkodowanie w związku z molestowaniem seksualnym, dyskryminacją w zatrudnieniu i o odszkodowanie i zadośćuczynienie w związku z mobbingiem łącznie 849 spraw, jednak do załatwienia sądy pracy miały łącznie ze sprawami pozostałymi z okresów poprzednich spraw. Sądy pracy załatwiły 824 sprawy, co stanowi niespełna połowę spraw do załatwienia (48,3%). Analizując sposób rozstrzygnięcia spraw istotne jest, że 33,7% spraw załatwionych to oddalenia (278 spraw), umorzenia to 22,8% (188 spraw), natomiast załatwienia poprzez uwzględnienie wniosku/pozwu w całości lub w części stanowią 13 % wszystkich spraw załatwionych (107 spraw). Sposoby załatwienia spraw dotyczących różnych form dyskryminacji w zatrudnieniu w pierwszej instancji w 2013 roku inne załatwienie 26,1% uwzględniono w całości lub w części 13% zwrócono 4,4% umorzono 22,8% oddalono 33,7% 4 Strona

5 W badanym pięcioleciu do sądów pracy pierwszej instancji wpłynęło łącznie spraw dotyczących różnych form dyskryminacji w zatrudnieniu. Z tego 26,5% wpłynęło w roku Sprawy o odszkodowanie z tytułu naruszania zasad równego traktowania w zatrudnieniu stanowią w roku 2011 to 51,6% (654 sprawy), w tym większość wniesionych z powództwa kobiet - 65% spraw. W latach 2012 i 2013 odnotowujemy spadek wpływu spraw związanych z dyskryminacją w zatrudnieniu. W roku 2013 w stosunku do roku 2011 jest to zmniejszenie wpływu o 33%. Wpływ spraw dotyczących różnych form dyskryminacji w zatrudnieniu sądach rejonowych i okręgowych pierwszej instancji w latach Najszerszy wolumen spraw z zakresu różnych form dyskryminacji w zatrudnieniu rozpatrywanych przez sądy pracy w 2013 roku stanowią sprawy o odszkodowanie z tytułu naruszania zasad równego traktowania w zatrudnieniu klasyfikowane na podstawie artykułu 18 3d kodeksu pracy 52,1% wpływu spraw. W roku 2013 wpłynęło 442 spraw o odszkodowanie z tytułu naruszania zasady równego traktowania w zatrudnieniu, w tym z powództwa kobiet 60,8% spraw. Należy jednak podkreślić, ze sądy pracy miały do załatwienia 771 spraw. Załatwiono jedynie 50% spraw, w tym 16,9% spraw poprzez uwzględnienie wniosku/pozwu w całości lub w części, 31,6% spraw oddalono, 22,2% spraw umorzono. Sprawy o odszkodowanie w związku z molestowaniem seksualnym, jako jedną z form dyskryminacji w miejscu pracy stypizowane na podstawie art. 18 3a 6 w zw. z art. 18 3d k.p. stanowią 0,8% wpływu omawianego katalogu spraw. 41% spraw z zakresu dyskryminacji w zatrudnieniu to sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie w związku z mobbingiem art k.p. Natomiast 6,1% spraw to sprawy związane dyskryminacją w zatrudnieniu bezpośrednią lub pośrednią, w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Wpływ spraw z zakresu różnych form dyskryminacji w zatrudnieniu w 2013 roku 348 spraw; 41% 52 sprawy; 6,1% 5 spraw; 0,8% 442 sprawy; 52,1% O odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu O odszkodowanie w związku z molestowaniem seksualnym, jako jedną z form dyskryminacji w miejscu pracy O odszkodowanie i zadoścuczynienie w związku z mobbingiem Dyskryminacja w zatrudnieniu W dalszej części opracowania są dostępne w wersji tabelarycznej szczegółowe informacje z przedmiotowego zakresu, w tym wizualizacja na mapach i informacja o wskaźniku trwania postępowania obliczonym według metodologii CEPEJ. 5 Strona

6 Tabele i mapy 6 Strona

7 TAB. 1. EWIDENCJA SPRAW W SĄDACH PIERWSZEJ INSTANCJI O ODSZKODOWANIA I ZADOŚĆUCZYNIENIA W ZWIĄZKU Z WYBRANYMI FORMAMI DYSKRYMINACJI W ROKU 2009 Wyszczególnienie O odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu (art. 18 3d k.p.) dotyczy: O odszkodowanie w związku z molestowaniem seksualnym, jako jedną z form dyskryminacji w miejscu pracy - art. 18 3a 6 w zw. z art. 18 3d k.p. O odszkodowanie i zadoścuczynienie w związku z mobbingiem art k.p. art k.p. art k.p. kobiet mężczyzn kobiety mężczyźni Sprawy do załatwienia Załatwiono uwzględniono w całości lub w części SĄDY REJONOWE w tym oddalono zwrócono odrzucono umorzono Pozostało na okres następny Wskaźnik czasu trwania postepowania (według metodologii CEPEJ*) W DNIACH C kobiety mężczyźni kobiety mężczyźni kobiety mężczyźni Dyskryminacja w zatrudnieniu - art k.p SĄDY OKRĘGOWE O odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu (art. 18 3d k.p.) dotyczy: O odszkodowanie w związku z molestowaniem seksualnym, jako jedną z form dyskryminacji w miejscu pracy - art. 18 3a 6 w zw. z art. 18 3d k.p. O odszkodowanie i zadoścuczynienie w związku z mobbingiem art k.p. art k.p. art k.p. kobiet mężczyzn kobiety mężczyźni kobiety mężczyźni kobiety mężczyźni kobiety mężczyźni Dyskryminacja w zatrudnieniu - art k.p * Wskaźnik czasu trwania postępowania (według metodologii CEPEJ) (w dniach) - jest odniesieniem liczby spraw pozostających do załatwienia na następny okres statystyczny do przeciętnego załatwienia spraw w danym okresie statystycznym lub okresie działania jednostki sprawozdawczej - (365 dni - rok, 182,5 - półrocze) 7 Strona

8 TAB. 1. EWIDENCJA SPRAW W SĄDACH PIERWSZEJ INSTANCJI O ODSZKODOWANIA I ZADOŚĆUCZYNIENIA W ZWIĄZKU Z WYBRANYMI FORMAMI DYSKRYMINACJI W ROKU 2010 w tym Wyszczególnienie O odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu (art. 18 3d k.p.) dotyczy: O odszkodowanie w związku z molestowaniem seksualnym, jako jedną z form dyskryminacji w miejscu pracy - art. 18 3a 6 w zw. z art. 18 3d k.p. O odszkodowanie i zadoścuczynienie w związku z mobbingiem art k.p. art k.p. art k.p. kobiet mężczyzn kobiety mężczyźni Sprawy do załatwienia Załatwiono uwzględniono w całości lub w części SĄDY REJONOWE oddalono zwrócono odrzucono umorzono Pozostał o na okres następn y Wskaźnik czasu trwania postepowania (według metodologii CEPEJ*) W DNIACH kobiety mężczyźni kobiety mężczyźni kobiety mężczyźni Dyskryminacja w zatrudnieniu - art k.p SĄDY OKRĘGOWE O odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu (art. 18 3d k.p.) dotyczy: O odszkodowanie w związku z molestowaniem seksualnym, jako jedną z form dyskryminacji w miejscu pracy - art. 18 3a 6 w zw. z art. 18 3d k.p. O odszkodowanie i zadoścuczynienie w związku z mobbingiem art k.p. art k.p. art k.p. kobiet mężczyzn kobiety mężczyźni kobiety mężczyźni kobiety mężczyźni kobiety mężczyźni Dyskryminacja w zatrudnieniu - art k.p * Wskaźnik czasu trwania postępowania (według metodologii CEPEJ) (w dniach) - jest odniesieniem liczby spraw pozostających do załatwienia na następny okres statystyczny do przeciętnego załatwienia spraw w danym okresie statystycznym lub okresie działania jednostki sprawozdawczej - (365 dni - rok, 182,5 - półrocze) 8 Strona

9 TAB. 1. EWIDENCJA SPRAW W SĄDACH PIERWSZEJ INSTANCJI O ODSZKODOWANIA I ZADOŚĆUCZYNIENIA W ZWIĄZKU Z WYBRANYMI FORMAMI DYSKRYMINACJI W ROKU 2011 Wyszczególnienie O odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu (art. 18 3d k.p.) dotyczy: O odszkodowanie w związku z molestowaniem seksualnym, jako jedną z form dyskryminacji w miejscu pracy - art. 18 3a 6 w zw. z art. 18 3d k.p. O odszkodowanie i zadoścuczynienie w związku z mobbingiem art k.p. art k.p. art k.p. kobiet mężczyzn kobiety mężczyźni Sprawy do załatwienia Załatwiono uwzględniono w całości lub w części SĄDY REJONOWE w tym oddalono zwrócono odrzucono umorzono Pozostało na okres następny Wskaźnik czasu trwania postepowania (według metodologii CEPEJ*) W DNIACH kobiety C mężczyźni C kobiety mężczyźni kobiety mężczyźni Dyskryminacja w zatrudnieniu - art k.p SĄDY OKRĘGOWE O odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu (art. 18 3d k.p.) dotyczy: O odszkodowanie w związku z molestowaniem seksualnym, jako jedną z form dyskryminacji w miejscu pracy - art. 18 3a 6 w zw. z art. 18 3d k.p. O odszkodowanie i zadoścuczynienie w związku z mobbingiem art k.p. art k.p. kobiet mężczyzn kobiety mężczyźni C kobiety C mężczyźni C kobiety mężczyźni art k.p. kobiety mężczyźni Dyskryminacja w zatrudnieniu - art k.p * Wskaźnik czasu trwania postępowania (według metodologii CEPEJ) (w dniach) - jest odniesieniem liczby spraw pozostających do załatwienia na następny okres statystyczny do przeciętnego załatwienia spraw w danym okresie statystycznym lub okresie działania jednostki sprawozdawczej - (365 dni - rok, 182,5 - półrocze) 9 Strona

10 TAB. 1. EWIDENCJA SPRAW W SĄDACH PIERWSZEJ INSTANCJI O ODSZKODOWANIA I ZADOŚĆUCZYNIENIA W ZWIĄZKU Z WYBRANYMI FORMAMI DYSKRYMINACJI W ROKU 2012 Wyszczególnienie Sprawy do załatwienia Załatwiono uwzględniono w całości lub w części w tym oddalono zwrócono odrzucono umorzono Pozostał o na okres następny Wskaźnik czasu trwania postepowani a (według metodologii CEPEJ*) W DNIACH O odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu (art. 18 3d k.p.) dotyczy: O odszkodowanie w związku z molestowaniem seksualnym, jako jedną z form dyskryminacji w miejscu pracy - art. 18 3a 6 w zw. z art. 18 3d k.p. O odszkodowanie i zadoścuczynienie w związku z mobbingiem art k.p. art k.p. art k.p. kobiet mężczyzn kobiety mężczyźni SĄDY REJONOWE kobiety C mężczyźni C kobiety mężczyźni kobiety mężczyźni Dyskryminacja w zatrudnieniu - art k.p SĄDY OKRĘGOWE O odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu (art. 18 3d k.p.) dotyczy: O odszkodowanie w związku z molestowaniem seksualnym, jako jedną z form dyskryminacji w miejscu pracy - art. 18 3a 6 w zw. z art. 18 3d k.p. O odszkodowanie i zadoścuczynienie w związku z mobbingiem art k.p. art k.p. art k.p. Dyskryminacja w zatrudnieniu - art k.p. kobiet mężczyzn kobiety mężczyźni kobiety C mężczyźni C kobiety mężczyźni kobiety mężczyźni * Wskaźnik czasu trwania postępowania (według metodologii CEPEJ) (w dniach) - jest odniesieniem liczby spraw pozostających do załatwienia na następny okres statystyczny do przeciętnego załatwienia spraw w danym okresie statystycznym lub okresie działania jednostki sprawozdawczej - (365 dni - rok, 182,5 - półrocze) 10 Strona

11 TAB. 1. EWIDENCJA SPRAW W SĄDACH PIERWSZEJ INSTANCJI O ODSZKODOWANIA I ZADOŚĆUCZYNIENIA W ZWIĄZKU Z WYBRANYMI FORMAMI DYSKRYMINACJI W ROKU 2013 Wyszczególnienie O odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu (art. 18 3d k.p.) dotyczy: O odszkodowanie w związku z molestowaniem seksualnym, jako jedną z form dyskryminacji w miejscu pracy - art. 18 3a 6 w zw. z art. 18 3d k.p. O odszkodowanie i zadoścuczynienie w związku z mobbingiem art k.p. art k.p. kobiet mężczyzn kobiety Sprawy do załatwienia Załatwiono uwzględniono w całości lub w części SĄDY REJONOWE w tym oddalono zwrócono odrzucono umorzono Pozostało na okres następny Wskaźnik czasu trwania postepowania (według metodologii CEPEJ*) W DNIACH mężczyźni kobiety C mężczyźni C kobiety mężczyźni art k.p. kobiety mężczyźni Dyskryminacja w zatrudnieniu - art k.p SĄDY OKRĘGOWE O odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu (art. 18 3d k.p.) dotyczy: O odszkodowanie w związku z molestowaniem seksualnym, jako jedną z form dyskryminacji w miejscu pracy - art. 18 3a 6 w zw. z art. 18 3d k.p. O odszkodowanie i zadoścuczynienie w związku z mobbingiem art k.p. art k.p. kobiet mężczyzn kobiety C mężczyźni 1 1 C kobiety C mężczyźni C kobiety mężczyźni kobiety art k.p. mężczyźni Dyskryminacja w zatrudnieniu - art k.p * Wskaźnik czasu trwania postępowania (według metodologii CEPEJ) (w dniach) - jest odniesieniem liczby spraw pozostających do załatwienia na następny okres statystyczny do przeciętnego załatwienia spraw w danym okresie statystycznym lub okresie działania jednostki sprawozdawczej - (365 dni - rok, 182,5 - półrocze) 11 Strona

12 Mapa Strona

13 Mapa Strona

14 TAB. 2. PRAWOMOCNIE ZASĄDZONE ODSZKODOWANIA I ZADOŚĆUCZYNIENIA W SPRAWACH Z ZAKRESU PRAWA PRACY W PIERWSZEJ INSTANCJI W SĄDACH REJONOWYCH W LATACH Strona

15 TAB. 2 PRAWOMOCNIE ZASĄDZONE ODSZKODOWANIA I ZADOŚĆUCZYNIENIA W SPRAWACH Z ZAKRESU PRAWA PRACY W PIERWSZEJ INSTANCJI W SĄDACH OKRĘGOWYCH W LATACH Ogółem sprawy z zakresu prawa pracy w tym: O odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu dot. art. 18 3d kp O odszkodowania w związku z zmolestowaniem seksualnym, jako O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O odszkodowanie w związku z mobbingiem dotyczy art kp Wyszczególnienie Ogółem sprawy z zakresu prawa pracy w tym: O odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu dot. art. 18 3d kp O odszkodowania w związku z zmolestowaniem seksualnym, jako jedna z form dyskryminacji w miejsce pracy (art. 18 3a 6 kp w zw. z art. 18 3d kp) O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O odszkodowanie w związku z mobbingiem dotyczy art kp jedna z form dyskryminacji w miejsce pracy (art. 18 3a 6 kp w zw. z art. 18 3d kp) O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O odszkodowanie w związku z mobbingiem dotyczy art kp Ogółem sprawy z zakresu prawa pracy w tym: O odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu dot. art. 18 3d kp O odszkodowania w związku z zmolestowaniem seksualnym, jako jedna z form dyskryminacji w miejsce pracy (art. 18 3a 6 kp w zw. z art. 18 3d kp) O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp Ogółem sprawy z zakresu prawa pracy w tym: O odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu dot. art. 18 3d kp O odszkodowania w związku z zmolestowaniem seksualnym, jako jedna z form dyskryminacji w miejsce pracy (art. 18 3a 6 kp w zw. z art. 18 3d kp) O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O odszkodowanie w związku z mobbingiem dotyczy art kp Ogółem sprawy z zakresu prawa pracy w tym: O odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu dot. art. 18 3d kp O odszkodowania w związku z zmolestowaniem seksualnym, jako jedna z form dyskryminacji w miejsce pracy (art. 18 3a 6 kp w zw. z art. 18 3d kp) O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O odszkodowanie w związku z mobbingiem dotyczy art kp spraw 2009 Liczba osób, którym zasądzono odszkodowania zadośćuczynienia Łączna wysokość zasądzonych odszkodowań (zł) Łączna wysokość zadośćuczynienia (zł) kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn 15 Strona

16 TAB. 2 PRAWOMOCNIE ZASĄDZONE ODSZKODOWANIA I ZADOŚĆUCZYNIENIA W SPRAWACH Z ZAKRESU PRAWA PRACY W DRUGIEJ INSTANCJI W SĄDACH OKRĘGOWYCH W LATACH Wyszczególnienie Ogółem sprawy z zakresu prawa pracy w tym: O odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu dot. art. 18 3d kp O odszkodowania w związku z zmolestowaniem seksualnym, jako jedna z form dyskryminacji w miejsce pracy (art. 18 3a 6 kp w zw. z art. 18 3d kp) O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O odszkodowanie w związku z mobbingiem dotyczy art kp Ogółem sprawy z zakresu prawa pracy w tym: O odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu dot. art. 18 3d kp O odszkodowania w związku z zmolestowaniem seksualnym, jako jedna z form dyskryminacji w miejsce pracy (art. 18 3a 6 kp w zw. z art. 18 3d kp) O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O odszkodowanie w związku z mobbingiem dotyczy art kp Ogółem sprawy z zakresu prawa pracy w tym: O odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu dot. art. 18 3d kp O odszkodowania w związku z zmolestowaniem seksualnym, jako jedna z form dyskryminacji w miejsce pracy (art. 18 3a 6 kp w zw. z art. 18 3d kp) O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O odszkodowanie w związku z mobbingiem dotyczy art kp Ogółem sprawy z zakresu prawa pracy w tym: O odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu dot. art. 18 3d kp O odszkodowania w związku z zmolestowaniem seksualnym, jako jedna z form dyskryminacji w miejsce pracy (art. 18 3a 6 kp w zw. z art. 18 3d kp) O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O odszkodowanie w związku z mobbingiem dotyczy art kp Ogółem sprawy z zakresu prawa pracy w tym: O odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu dot. art. 18 3d kp O odszkodowania w związku z zmolestowaniem seksualnym, jako jedna z form dyskryminacji w miejsce pracy (art. 18 3a 6 kp w zw. z art. 18 3d kp) O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O odszkodowanie w związku z mobbingiem dotyczy art kp Liczba Łączna wysokość Łączna wysokość osób, którym zasądzono zasądzonych zadośćuczynienia spraw odszkodowania zadośćuczynienia odszkodowań (zł) (zł) kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn 16 Strona

17 TAB. 2. PRAWOMOCNIE ZASĄDZONE ODSZKODOWANIA I ZADOŚĆUCZYNIENIA W SPRAWACH Z ZAKRESU PRAWA PRACY W DRUGIEJ INSTANCJI W SĄDACH APELACYJNYCH W LATACH Wyszczególnienie Ogółem sprawy z zakresu prawa pracy w tym: O odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu dot. art. 18 3d kp O odszkodowania w związku z zmolestowaniem seksualnym, jako jedna z form dyskryminacji w miejsce pracy (art. 18 3a 6 kp w zw. z art. 18 3d kp) O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O odszkodowanie w związku z mobbingiem dotyczy art kp Ogółem sprawy z zakresu prawa pracy w tym: O odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu dot. art. 18 3d kp O odszkodowania w związku z zmolestowaniem seksualnym, jako jedna z form dyskryminacji w miejsce pracy (art. 18 3a 6 kp w zw. z art. 18 3d kp) O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O odszkodowanie w związku z mobbingiem dotyczy art kp Ogółem sprawy z zakresu prawa pracy w tym: O odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu dot. art. 18 3d kp O odszkodowania w związku z zmolestowaniem seksualnym, jako jedna z form dyskryminacji w miejsce pracy (art. 18 3a 6 kp w zw. z art. 18 3d kp) O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O odszkodowanie w związku z mobbingiem dotyczy art kp Ogółem sprawy z zakresu prawa pracy w tym: O odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu dot. art. 18 3d kp O odszkodowania w związku z zmolestowaniem seksualnym, jako jedna z form dyskryminacji w miejsce pracy (art. 18 3a 6 kp w zw. z art. 18 3d kp) O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O odszkodowanie w związku z mobbingiem dotyczy art kp Ogółem sprawy z zakresu prawa pracy w tym: O odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu dot. art. 18 3d kp O odszkodowania w związku z zmolestowaniem seksualnym, jako jedna z form dyskryminacji w miejsce pracy (art. 18 3a 6 kp w zw. z art. 18 3d kp) O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O zadośćuczynienie w związku z mobbingiem dotyczy art kp O odszkodowanie w związku z mobbingiem dotyczy art kp spraw 2009 Liczba osób, którym zasądzono odszkodowania zadośćuczynienia Łączna wysokość zasądzonych odszkodowań (zł) Łączna wysokość zadośćuczynienia (zł) kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn kobiet mężczyzn 17 Strona

18 TAB. 3. EWIDENCJA SPRAW W SĄDACH POWSZECHNYCH, W TYM SPRAW Z ZAKRESU PRAWA PRACY Wyszczególnienie Wpływ Załatwienie Pozostałość Wpływ Załatwienie Pozostałość Wpływ Załatwienie Pozostałość Wpływ Załatwienie Pozostałość Wpływ Załatwienie Pozostałość OGÓŁEM w tym SPRAWY KARNE a) sądy: rejonowe okręgowe apelacyjne SPRAWY CYWILNE sądy: rejonowe c) okręgowe b) apelacyjne b) SPRAWY RODZINNE sądy: rejonowe okręgowe d) SPRAWY Z ZAKRESU PRAWA PRACY sądy: rejonowe okręgowe apelacyjne SPRAWY Z ZAKRESU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH sądy: rejonowe okręgowe apelacyjne SPRAWY GOSPODARCZE sądy: rejonowe okręgowe apelacyjne Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Sąd Wspólnotowych Znaków Towarowych i Wzorów Przemysłowych *) Sprawy z repertoriów: w sądach rejonowych K, C, RC, P, U, GC; w sądach okręgowych - K, C, P, U, GC po odjęciu ponownych wpisów spraw. a) w sądach rejonowych łącznie ze sprawami wykroczeniowymi; b) zawierają informacje o sprawach rodzinnych; c) zawierają dane z zakresu Elektronicznego Postępowania Upominawczego EPU; d) wykazane są tylko sprawy o rozwód i separację 18 Strona

19 MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI DEPARTAMENT PRAWA CYWILNEGO W odpowiedzi na pismo z 28 marca 2014 r. dotyczące przygotowania materiałów na tematy wskazane w planie pracy Rady Ochrony Pracy przy Sejmie RP, uprzejmie przedstawiam informacje na temat stanu prawnego w zakresie pkt 7 tego planu Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualnego w pracy. 1. Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: TFUE) w artykule 153 (dawny artykuł 137 TWE) ust. 1 lit. i) gwarantuje równość mężczyzn i kobiet w odniesieniu do ich szans na rynku pracy i traktowania w pracy; Natomiast w art. 157 TFUE (dawny artykuł 141 TWE) w ust. 1 nakłada na Państwa Członkowskie obowiązek zapewnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla pracowników płci męskiej i żeńskiej za taką samą pracę lub pracę takiej samej wartości. 2. Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego I Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (wersja przeredagowana) Motyw 29. preambuły ww. dyrektywy zobowiązuje Państwa członkowskie do zapewnienia odpowiednich procedur sądowych lub administracyjnych w celu egzekwowania zobowiązań wynikających z niniejszej dyrektywy. Natomiast, motyw 30. przewiduje, że przyjęcie przepisów dotyczących ciężaru dowodu odgrywa znaczącą rolę w zapewnieniu, aby zasada równego traktowania była skutecznie egzekwowana. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości, należy przyjąć przepisy w celu zagwarantowania przeniesienia ciężaru dowodu na pozwanego, jeżeli w sprawie istnieje domniemanie faktyczne wskazujące na wystąpienie dyskryminacji, z wyjątkiem postępowań, w których zadaniem sądu lub innego właściwego organu krajowego jest zbadanie okoliczności faktycznych.

20 2 Należy jednak zaznaczyć, że ocena faktów, z których można domniemywać, że doszło do bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji, pozostaje w gestii właściwych organów krajowych, zgodnie z prawem lub zwyczajem krajowym. Ponadto do Państw Członkowskich należy wprowadzenie, na jakimkolwiek właściwym stadium postępowania, zasad dowodowych, które są korzystniejsze dla powoda. Dyrektywa ta, w art. 2 ust. 1 lit a) i b) wprowadza pojęcie dyskryminacji, wyróżniając dyskryminację bezpośrednią - sytuację, w której dana osoba traktowana jest mniej korzystnie ze względu na płeć niż jest, była lub byłaby traktowana inna osoba w porównywalnej sytuacji oraz dyskryminację pośrednią to jest sytuację, w której z pozoru neutralny przepis, kryterium lub praktyka stawiałaby osoby danej płci w szczególnie niekorzystnym położeniu w porównaniu do osób innej płci, chyba że dany przepis, kryterium lub praktyka są obiektywnie uzasadnione zgodnym z prawem celem, a środki osiągnięcia tego celu są właściwe i niezbędne. Natomiast, w art. 4 przywołanej dyrektywy przewidziano zakaz dyskryminacji: Bezpośrednia lub pośrednia dyskryminacja ze względu na płeć w odniesieniu do wszelkich aspektów i warunków wynagrodzenia za taką samą pracę lub pracę o jednakowej wartości musi zostać wyeliminowana. W szczególności, w przypadku gdy ustalanie wynagrodzenia odbywa się w oparciu o system zaszeregowania pracowników, za jego podstawę przyjmuje się te same kryteria w odniesieniu do kobiet i mężczyzn oraz sporządza się go w taki sposób, aby wykluczyć jakąkolwiek dyskryminację ze względu na płeć. Z kolei, w art. 17 dyrektywy nakłada na Państwa Członkowskie obowiązek zapewnienia ochrony przed dyskryminacją: Ust. 1 Państwa Członkowskie zapewniają, aby wszystkie osoby, które uważają się za pokrzywdzone w swoich prawach poprzez niestosowanie do nich zasady równego traktowania, mogły dochodzić swoich roszczeń, wynikających z niniejszej dyrektywy, przed sądem po ewentualnym zwróceniu się do innych właściwych organów, jak również, o ile Państwa te uznają to za właściwe, po wykorzystaniu procedury pojednawczej, nawet wówczas gdy zakończeniu uległ stosunek, w ramach którego dyskryminacja miała mieć miejsce.

21 3 Ust. 2. Państwa Członkowskie zapewniają, aby stowarzyszenia, organizacje lub inne osoby prawne, które zgodnie z kryteriami określonymi w ustawodawstwie krajowym mają interes prawny w zapewnieniu przestrzegania przepisów niniejszej dyrektywy, mogły brać udział w postępowaniach sądowych lub administracyjnych mających na celu realizację uprawnień wynikających z niniejszej dyrektywy w imieniu tych osób albo na ich rzecz za ich zgodą. Ust. 3. Ustępy 1 i 2 pozostają bez uszczerbku dla krajowych przepisów dotyczących terminów dochodzenia roszczeń z tytułu zasady równego traktowania. Artykuł 18 dyrektywy przewiduje zadośćuczynienie lub odszkodowanie z tytułu krzywd lub szkód związanych (wynikłych) z dyskryminacji. Państwa Członkowskie wprowadzają do swoich krajowych porządków prawnych środki niezbędne do zapewnienia faktycznego i skutecznego zadośćuczynienia lub odszkodowania z tytułu krzywdy lub szkody doznanej przez osobę w wyniku dyskryminacji płciowej, zgodnie z przepisami Państw Członkowskich, przy czym musi się to odbywać w sposób odstraszający i proporcjonalny do poniesionej szkody. Maksymalna wysokość takiego zadośćuczynienia lub odszkodowania może być ustalona jedynie w przypadkach, w których pracodawca może dowieść, że szkoda doznana przez starającego się o pracę, powstała w wyniku dyskryminacji w rozumieniu niniejszej dyrektywy, polega jedynie na tym, że nastąpiła odmowa uwzględnienia jego podania o pracę. Artykuł 19 dyrektywy statuuje zasadę ciężaru dowodowego. 1. Państwa Członkowskie podejmą takie działania, które są niezbędne, zgodnie z ich krajowymi systemami sądowymi, w celu zapewnienia, aby jeżeli osoby, które uznają się za poszkodowane z powodu niezastosowania do nich zasady równego traktowania, uprawdopodobnią przed sądem lub innym właściwym organem okoliczności pozwalające domniemywać istnienie bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji do pozwanego należało udowodnienie, że nie nastąpiło naruszenie zasady równego traktowania. 2. Ustęp 1 nie stanowi przeszkody, aby Państwa Członkowskie wprowadziły reguły dowodowe korzystniejsze dla powoda.

22 4 3. Państwa Członkowskie mogą odstąpić od stosowania ust. 1 do postępowań, w których ustalenie stanu faktycznego należy do sądu lub innego właściwego organu. 4. Ustępy 1, 2 i 3 stosuje się również do: a) sytuacji objętych art. 141 Traktatu oraz w zakresie, w jakim dotyczy to dyskryminacji ze względu na płeć objętych przepisami dyrektyw 92/85/EWG i 96/34/WE; b) każdego postępowania cywilnego lub administracyjnego, dotyczącego sektora publicznego lub prywatnego, które przewiduje środki zadośćuczynienia zgodnie z prawem krajowym, stosownie do kwestii, o których mowa w lit. a), z wyjątkiem postępowań pozasądowych o charakterze dobrowolnym albo przewidzianych w prawie krajowym. 5. Niniejszego artykułu nie stosuje się do postępowań karnych, chyba że Państwa Członkowskie postanowią inaczej. Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/54/WE z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (wersja przeredagowana) implementowała ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz. 1700, z późn. zm.). 3. Dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy oraz Dyrektywa Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne. Podobnie jak poprzednia dyrektywa, również i te akty prawa unijnego wprowadzają definicję pojęcia dyskryminacji (art. 2). Pierwsza z nich w art. 9, a druga w art. 7, nakładają na Państwa Członkowskie obowiązek przyjęcia takich przepisów (procedur), które zagwarantują ochronę praw wprowadzoną tymi dyrektywami. Obydwie (odpowiednio w art. 10 i w art. 8), regulują

23 5 zasadę ciężaru dowodu (dla każdej z tych dyrektyw ciężar ten określono inaczej). Ponadto w obydwu tych dyrektywach zamieszczono przepisy, które obligują Państwa Członkowskie do wprowadzenia przepisów, które mają na celu ochronę pracowników przed represjami (retorsjami) będącymi reakcją m. in. na wystąpienie z powództwem do sądu z zamiarem doprowadzenia do przestrzegania zasady równego traktowania.(art. 11 i art. 9). Ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r., nr 213, poz. 2081) oraz ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz. 1700, z późn. zm.) dostosowano prawo polskie m. in. do dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy oraz dyrektywy Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez wzglądu na pochodzenie rasowe lub etniczne. 4. Dyrektywa Rady 99/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotycząca Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC) Celem niniejszej dyrektywy jest wykonanie załączonego do niej Porozumienia ramowego w sprawie umów na czas określony (dalej: Porozumienie), zawartego dnia 18 marca 1999 r. między głównymi organizacjami międzybranżowymi (UNICE, CEEP oraz ETUC). Natomiast celem samego Porozumienia (co wynika z klauzuli 1) jest: a) poprawa warunków pracy na czas określony, poprzez zagwarantowanie przestrzegania zasady niedyskryminacji; b) ustanowienie ram dla zapobiegania nadużyciom wynikającym z wykorzystywaniem kolejnych umów lub stosunków pracy zawieranych na czas określony.

24 6 Porozumienie ma zastosowanie do pracowników zatrudnionych na czas określony, na podstawie umowy lub w ramach stosunku pracy określonego przez ustawodawstwo, układy zbiorowe lub praktykę obowiązującą w każdym z Państw Członkowskich. W klauzuli 4. Porozumienia wprowadzono zasadę niedyskryminacji. W tym przypadku polega ona na tym, że pracownicy zatrudnieni na czas określony nie będą traktowani w sposób mniej korzystny niż porównywalni pracownicy zatrudnieni na czas nieokreślony, jedynie z tego powodu, że pracują na czas określony, chyba że zróżnicowane traktowanie uzasadnione jest powodami o charakterze obiektywnym. Porozumienie nakłada na Państwa Członkowskie, po przeprowadzeniu konsultacji z partnerami społecznymi, zgodnie z ustawodawstwem krajowym, układami zbiorowymi i praktyką, i/lub partnerzy społeczni, wprowadzenie, o ile już nie funkcjonują, takich rozwiązań prawne, które będą zapobiegać nadużyciom w stosowaniu terminowych umów o pracę. Wśród nich wskazano: obiektywne powody, uzasadniające odnowienie takich umów lub stosunków pracy; maksymalną łączną długość kolejnych umów o pracę lub stosunków pracy na czas określony; liczbę odnowień takich umów lub stosunków. Ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r., nr 213, poz. 2081) dostosowano prawo polskie m. in. do dyrektywy Rady 99/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotyczącej Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEPJ oraz Europejską Konfederacją Związków Zawodowych (ETUC). 5. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego I Rady 2008/104/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie pracy tymczasowej. Niniejszą dyrektywę stosuje się do pracowników zatrudnionych przez agencję pracy tymczasowej na podstawie umowy o pracę lub związanych z tą agencją stosunkiem pracy, których skierowano do przedsiębiorstw użytkowników w celu wykonywania tymczasowo pracy pod nadzorem i kierownictwem tych przedsiębiorstw (art. 1 ust. 1).

25 7 Celem niniejszej dyrektywy jest zapewnienie ochrony pracownikom tymczasowym oraz poprawa jakości pracy tymczasowej poprzez zagwarantowanie, że zasadę równego traktowania, o której mowa w art. 5 dyrektywy 2008/104, stosuje się do pracowników zatrudnianych przez agencje pracy tymczasowej oraz poprzez uznanie agencji pracy tymczasowej za pracodawcę; jednocześnie należy mieć na uwadze konieczność utworzenia właściwych uregulowań prawnych w zakresie korzystania z pracy tymczasowej, co powinno skutecznie przyczynić się do tworzenia miejsc pracy i rozwoju elastycznych form zatrudnienia (art. 2). Artykuł 5 dyrektywy kreuje zasadę równego traktowania: Podstawowe warunki pracy i zatrudnienia pracowników tymczasowych w okresie skierowania do pracy w przedsiębiorstwie użytkowniku odpowiadają co najmniej warunkom, jakie miałyby zastosowanie, gdyby zostali oni bezpośrednio zatrudnieni przez to przedsiębiorstwo na tym samym stanowisku. Państwa Członkowskie mają obowiązek przewidzieć właściwe środki na wypadek niestosowania przepisów niniejszej dyrektywy przez agencje pracy tymczasowej lub przedsiębiorstwa użytkownika. W szczególności zapewniają one istnienie odpowiednich procedur administracyjnych lub sądowych umożliwiających egzekwowanie obowiązków wynikających z niniejszej dyrektywy (art. 10 ust.1). Ustawodawca polski już w ustawie z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnieniu pracowników tymczasowych (Dz. U. Nr 166, poz. 1608, z późn. zm.) przyjął większość rozwiązali przewidzianych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/104/WE w sprawie pracy tymczasowej. Powodem tego był fakt, że polską ustawę wzorowano na wcześniej opracowanym projekcie dyrektywy z 2001 r. (nad którym prace zostały wstrzymane), natomiast ww. dyrektywa jest zmienionym projektem dyrektywy z 2001 r. I stąd polskie unormowanie pracy tymczasowej w zakresie niedyskryminacji zostało oparte na nieobowiązującym jeszcze prawie unijnym. 6. Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (dalej EKPC) sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, z późn. zm.).

26 8 W art. 14 EKPC wprowadzono zakaz dyskryminacji z uwagi na płeć, rasę, kolor skóry, język, religię, przekonania polityczne i inne, pochodzenie narodowe lub społeczne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie bądź z jakichkolwiek innych przyczyn. Dodatkowo, warto wspomnieć, że do EKPC dołączono Protokół nr 1, który rozszerza zakres zakazu dyskryminacji, zapewniając równe traktowanie w zakresie korzystania ze wszystkich praw (w tym praw wynikających z prawa krajowego). Konwencja ta została ratyfikowana 19 stycznia 1993 r. za zgodą wyrażoną w art. 1 ustawy z dnia 2 października 1992 r. o ratyfikacji Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. Nr 85, poz. 427) i tego samego dnia weszła w życie w stosunku do Polski. 7. Karta praw podstawowych Unii Europejskiej (dalej: Karta). Kartę proklamowano w 2000 r. i obejmuje ona listę praw człowieka zainspirowaną prawami zawartymi w konstytucjach państw członkowskich, EKPC oraz traktatach dotyczącymi powszechnych praw człowieka. Początkowo Karta była zaledwie deklaracją, co oznacza, że nie była prawnie wiążąca, chociaż Komisja Europejska oświadczyła, że jej wnioski będą zgodne z Kartą. Traktat lizboński, który wszedł w życie w 2009 r., zmienił status Karty na dokument prawnie wiążący. Wskutek tego wszystkie instytucje UE mają obowiązek jej przestrzegania. Państwa członkowskie mają również obowiązek stosowania się do zasad Karty, jednakże tylko w takim zakresie, w jakim wdrażają prawo unijne. Przyjęto również protokół do Karty dotyczący Czech, Polski i Zjednoczonego Królestwa, wyraźnie potwierdzający to ograniczenie. Artykuł 21 Karty zawiera zakaz dyskryminacji z różnych względów, w tym ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, poglądy polityczne lub wszelkie inne poglądy, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Oznacza to, że każda osoba może złożyć skargę dotyczącą prawodawstwa unijnego lub ustawodawstwa krajowego wdrażającego prawo unijne, jeśli uzna, że zasady zawarte w Karcie nie są przestrzegane. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na opracowanie przygotowane przez Prezydium Konwentu, który przygotował Kartę praw podstawowych UE pt.

27 9 Wyjaśnienia dotyczące Karty praw podstawowych (Dz. Urz. UE z C 303/17), a w szczególności na przepisy art. 22 i art i zamieszczone przy nich wyjaśnienia. 8. Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (tzw. Bruksela I). Art. 19 ww. rozporządzenia określa jurysdykcję sądów Państw Członkowskich w sprawach z powództwa pracownika, z zatem i takich jak o naruszenie zakazu dyskryminacji, czy zakazu mobbingu. Pracodawca mający miejsce zamieszkania w Państwie Członkowskim może być pozwany: 1) przed sądy Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania; lub 2) w innym Państwie Członkowskim a) przed sąd miejsca, w którym pracownik zazwyczaj świadczy lub ostatnio zazwyczaj świadczył pracę; lub b) jeżeli pracownik zazwyczaj nie świadczy lub zazwyczaj nie świadczył pracy w jednym i tym samym państwie przed sąd miejsca, w którym znajduje się albo znajdował się oddział, który pracownika zatrudnił. Natomiast, zgodnie z art. 21 rozporządzenia Bruksela I od przepisów niniejszej sekcji można odstąpić na podstawie umowy tylko wówczas, jeżeli umowa została zawarta po powstaniu sporu; lub jeżeli przyznaje ona pracownikowi prawo do wytaczania powództwa przed sądy inne niż wymienione w niniejszej sekcji. 9. Rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty. Celem tego rozporządzenia jest uproszczenie postępowań sądowych, przyspieszenie oraz ograniczenie kosztów procesów sądowych w sprawach transgranicznych dotyczących bezspornych roszczeń pieniężnych.

Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy

Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy ewidencja spraw o odszkodowania w sądach pracy w 2013 roku w ujęciu retrospektywnym 2009 2012 MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI DEPARTAMENT STRATEGII

Bardziej szczegółowo

Aneks Nr 1. z dnia 26 czerwca 2009 r. do Regulaminu Pracy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 342 w Warszawie

Aneks Nr 1. z dnia 26 czerwca 2009 r. do Regulaminu Pracy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 342 w Warszawie Aneks Nr 1 z dnia 26 czerwca 2009 r. do Regulaminu Pracy Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 342 w Warszawie dotyczy: 1. Równego traktowania w zatrudnieniu na podstawie ustawy z dnia 21 listopada

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DLA PRACOWNIKÓW DOTYCZĄCA RÓWNEGO TRAKTOWANIA W ZATRUDNIENIU

INFORMACJA DLA PRACOWNIKÓW DOTYCZĄCA RÓWNEGO TRAKTOWANIA W ZATRUDNIENIU ...... (oznaczenie pracodawcy) INFORMACJA DLA PRACOWNIKÓW DOTYCZĄCA RÓWNEGO TRAKTOWANIA W ZATRUDNIENIU Zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 94 1 k.p., udostępniam pracownikom zatrudnionym w tekst przepisów

Bardziej szczegółowo

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 189c Traktatu, we współpracy z Parlamentem Europejskim,

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 189c Traktatu, we współpracy z Parlamentem Europejskim, DYREKTYWA RADY 97/80/WE z dnia 15 grudnia 1997 r. dotycząca ciężaru dowodu w sprawach dyskryminacji ze względu na płeć RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Porozumienie w sprawie polityki społecznej załączone

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY O RÓWNYM TRAKTOWANIU KOBIET I MĘŻCZYZN W ZATRUDNIENIU

PRZEPISY O RÓWNYM TRAKTOWANIU KOBIET I MĘŻCZYZN W ZATRUDNIENIU Załącznik nr 1 do Regulaminu pracy w Uniwersytecie Śląskim PRZEPISY O RÓWNYM TRAKTOWANIU KOBIET I MĘŻCZYZN W ZATRUDNIENIU 1. KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Art. 33. 1. Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA INFORMOWANIE PRACOWNIKÓW O RÓWNYM TRAKTOWANIU W ZATRUDNIENIU POWIATOWA PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA DOKUMENT W SPRAWIE:

PROCEDURA INFORMOWANIE PRACOWNIKÓW O RÓWNYM TRAKTOWANIU W ZATRUDNIENIU POWIATOWA PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA DOKUMENT W SPRAWIE: Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr Dyrektora PPPP w Tarnowie Dokument przeznaczony wyłącznie do użytku wewnętrznego Strona 1 z 9 PROCEDURA DOKUMENT W SPRAWIE: INFORMOWANIE PRACOWNIKÓW O RÓWNYM TRAKTOWANIU

Bardziej szczegółowo

5. Przepisy 1 4 nie naruszają przepisów art Rozdzia II. Podstawowe zasady prawa pracy

5. Przepisy 1 4 nie naruszają przepisów art Rozdzia II. Podstawowe zasady prawa pracy DZIA I Rozdzia II 2. Porozumienie, o którym mowa w 1, zawiera pracodawca i reprezentująca pracowników organizacja związkowa, a jeżeli pracodawca nie jest objęty działaniem takiej organizacji, porozumienie

Bardziej szczegółowo

Najczęściej mamy do czynienia z mobbingiem i dyskryminacją w miejscu pracy.

Najczęściej mamy do czynienia z mobbingiem i dyskryminacją w miejscu pracy. Najczęściej mamy do czynienia z mobbingiem i dyskryminacją w miejscu pracy. Mobbing jest rodzajem terroru psychicznego, stosowanym przez jedną lub kilka osób przeciwko przeważnie jednej osobie. Trwa wiele

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ANTYMOBBINGOWA WSAP IM. S. STASZICA W BIAŁYMSTOKU. Rozdział I Postanowienia ogólne

POLITYKA ANTYMOBBINGOWA WSAP IM. S. STASZICA W BIAŁYMSTOKU. Rozdział I Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 do Zarządzenia 03/04/2015 POLITYKA ANTYMOBBINGOWA WSAP IM. S. STASZICA W BIAŁYMSTOKU Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Polityka Antymobbingowa, zwana dalej również P.A., ustala zasady zapobiegania

Bardziej szczegółowo

Informacja o przepisach odnoszących się do równego traktowania oraz zakazu dyskryminacji

Informacja o przepisach odnoszących się do równego traktowania oraz zakazu dyskryminacji Informacja o przepisach odnoszących się do równego traktowania oraz zakazu dyskryminacji I. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.):

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI w zakresie objętym przedmiotem projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw

TABELA ZGODNOŚCI w zakresie objętym przedmiotem projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw Konieczność wdrożenia T/N TABELA ZGODNOŚCI w zakresie objętym przedmiotem projektu o zmianie - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw TYTUŁ PROJEKTU: TYTUŁ WDRAŻANEGO AKTU PRAWNEGO/ WDRAŻANYCH AKTÓW

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Źródła prawa pracy

Rozdział I. Źródła prawa pracy Kodeks pracy Rozdział I. Źródła prawa pracy Tabl. 1. Hierarchia źródeł prawa pracy Hierarchia źródeł prawa pracy (art. 9 1 KP) Kodeks pracy przepisy innych ustaw przepisy aktów wykonawczych postanowienia

Bardziej szczegółowo

Dz.U (U) Kodeks pracy. zmiany: Dz.U art. 1. Dz.U art. 1. Dz.U wynik. z art. 6

Dz.U (U) Kodeks pracy. zmiany: Dz.U art. 1. Dz.U art. 1. Dz.U wynik. z art. 6 Dz.U.1998.21.94 (U) Kodeks pracy. zmiany: 1998-09-01 Dz.U.1998.113.717 art. 5 1998-09-11 Dz.U.1996.24.110 art. 1 1999-01-01 Dz.U.1998.106.668 art. 31 2000-01-01 Dz.U.1999.99.1152 art. 1 2000-04-06 Dz.U.2000.19.239

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA. Ustawa z 02.04.1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 78, poz. 483 z późn. zm);

INFORMACJA. Ustawa z 02.04.1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 78, poz. 483 z późn. zm); INFORMACJA dla pracowników Instytutu Fizyki Jądrowej im. H. Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk w Krakowie zawierająca informacje o przepisach dotyczących równego traktowania w zatrudnieniu Wypisy

Bardziej szczegółowo

Rozdział II Podstawowe zasady prawa pracy

Rozdział II Podstawowe zasady prawa pracy ZAPISY DOTYCZĄCE RÓWNOUPRAWNIENIA I NIEDYSKRYMINOWANIA ZAPISANE W POLSKIM KODEKSIE PRACY Rozdział II Podstawowe zasady prawa pracy Art. 10. 1. Każdy ma prawo do swobodnie wybranej pracy. Nikomu, z wyjątkiem

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona). DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE.

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona). DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE. Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art.

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ DS. PROBLEMATYKI ZJAWISKA NĘKANIA I PRZEMOCY W MIEJSCU PRACY

ZESPÓŁ DS. PROBLEMATYKI ZJAWISKA NĘKANIA I PRZEMOCY W MIEJSCU PRACY ZESPÓŁ DS. PROBLEMATYKI ZJAWISKA NĘKANIA I PRZEMOCY W MIEJSCU PRACY Mobbing Polityka Antymobbingowa I. Obowiązki Pracodawcy Pracownicy czyli osoby wykonujące działalność gospodarczą lub zawodową, w tym

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie polityk równościowych w zakładzie pracy

Wdrażanie polityk równościowych w zakładzie pracy Wdrażanie polityk równościowych w zakładzie pracy Paweł Galec Dyskryminacja Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie: o nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, o warunków zatrudnienia, o awansowania

Bardziej szczegółowo

Wpływ prawa UE na krajowe porządki prawne w dziedzinie zwalczania dyskryminacji

Wpływ prawa UE na krajowe porządki prawne w dziedzinie zwalczania dyskryminacji Wpływ prawa UE na krajowe porządki prawne w dziedzinie zwalczania dyskryminacji dr Przemysław Mikłaszewicz 1. Zakres zastosowania prawa Unii 1.1.Kiedy równość wyrażona w Karcie praw podstawowych UE ma

Bardziej szczegółowo

Równość płci w prawie unijnym. Kluczowe pojęcia. Dyrektywa w sprawie równego traktowania 2006/54/WE

Równość płci w prawie unijnym. Kluczowe pojęcia. Dyrektywa w sprawie równego traktowania 2006/54/WE Równość płci w prawie unijnym Kluczowe pojęcia Sędzia Jennifer Eady QC Starszy sędzia okręgowy Sąd apelacyjny ds. zatrudnienia Dyrektywa w sprawie równego traktowania 2006/54/WE Preambuła: (2) Równość

Bardziej szczegółowo

Umowa pracodawcy z placówką medycyny pracy na prowadzenie badań profilaktycznych pracowników

Umowa pracodawcy z placówką medycyny pracy na prowadzenie badań profilaktycznych pracowników OBOWIĄZKI PRACODAWCY Powiadomienie PIP oraz PIS o rozpoczęciu (zmianie) działalności Art. 209. 1. Pracodawca rozpoczynający działalność jest obowiązany, w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia tej działalności,

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzna procedura zapobiegania i przeciwdziałania zjawiskom dyskryminacji i mobbingowi w Starostwie Powiatowym w Środzie Wlkp.

Wewnętrzna procedura zapobiegania i przeciwdziałania zjawiskom dyskryminacji i mobbingowi w Starostwie Powiatowym w Środzie Wlkp. Załącznik do Zarządzenia Wewnętrznego nr 4/2011 Starosty Średzkiego z dnia 23 lutego 2011 roku Wewnętrzna procedura zapobiegania i przeciwdziałania zjawiskom dyskryminacji i mobbingowi w Starostwie Powiatowym

Bardziej szczegółowo

Sporządzono w oparciu o pismo nr DPR z dnia 25 lutego 2015 r.

Sporządzono w oparciu o pismo nr DPR z dnia 25 lutego 2015 r. Sporządzono w oparciu o pismo nr DPR.4102.107.2015 z dnia 25 lutego 2015 r. INFORMACJE na temat stanu prawnego, dotyczącego zabezpieczenia whistleblowera (sygnalisty) przed bezprawnym wyciągnięciem wobec

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA PROCEDURA PRZECIWDZIAŁANIA MOBBINGOWI BEL POLSKA SP. Z O.O. Z SIEDZIBĄ W CHORZELACH. Rozdział 1 Postanowienia ogólne. Definicje.

SZCZEGÓŁOWA PROCEDURA PRZECIWDZIAŁANIA MOBBINGOWI BEL POLSKA SP. Z O.O. Z SIEDZIBĄ W CHORZELACH. Rozdział 1 Postanowienia ogólne. Definicje. ZAŁĄCZNIK NR 1 SZCZEGÓŁOWA PROCEDURA PRZECIWDZIAŁANIA MOBBINGOWI BEL POLSKA SP. Z O.O. Z SIEDZIBĄ W CHORZELACH Rozdział 1 Postanowienia ogólne. Definicje. 1 Szczegółowa Procedura Przeciwdziałania Mobbingowi

Bardziej szczegółowo

UDOWADNIANIE DYSKRYMINACJI: PRZENIESIENIE CIĘŻARU DOWODU ORAZ DOSTĘP DO DOWODÓW

UDOWADNIANIE DYSKRYMINACJI: PRZENIESIENIE CIĘŻARU DOWODU ORAZ DOSTĘP DO DOWODÓW UDOWADNIANIE DYSKRYMINACJI: PRZENIESIENIE CIĘŻARU DOWODU ORAZ DOSTĘP DO DOWODÓW JANE RUSSELL LIPIEC 2016 r. Niniejsze szkolenie jest finansowane w ramach programu Komisji Europejskiej Prawa, równość i

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA RADY. z dnia 14 października 1991 r.

DYREKTYWA RADY. z dnia 14 października 1991 r. DYREKTYWA RADY z dnia 14 października 1991 r. w sprawie obowiązku pracodawcy dotyczącym informowania pracowników o warunkach stosowanych do umowy lub stosunku pracy (91/533/EWG) RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.)

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Dz.U.08.223.1460 USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr

Bardziej szczegółowo

GRUPA LUBAWA PROCEDURA PRZECIWDZIAŁA DYSKRYMINACJI I MOBBINGOWI

GRUPA LUBAWA PROCEDURA PRZECIWDZIAŁA DYSKRYMINACJI I MOBBINGOWI GRUPA LUBAWA PROCEDURA PRZECIWDZIAŁA DYSKRYMINACJI I MOBBINGOWI Wydanie I, Ostrów Wlkp., 1 grudnia 2016 r. Wprowadzenie: Niniejszy Kodeks będzie stosowany w Lubawa S.A. w Ostrowie Wielkopolskim i w spółkach

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY PRZECIWDZIAŁANIA MOBBINGOWI I MOLESTOWANIU SEKSUALNEMU DLA

PROCEDURY PRZECIWDZIAŁANIA MOBBINGOWI I MOLESTOWANIU SEKSUALNEMU DLA PROCEDURY PRZECIWDZIAŁANIA MOBBINGOWI I MOLESTOWANIU SEKSUALNEMU DLA PRACOWNIKÓW XXII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI Podstawa prawna: Konstytucja RP art. 24, art. 32 i art. 33 kodeks

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Dz.U. Nr 254, poz.

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Dz.U. Nr 254, poz. Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania Dz.U. Nr 254, poz. 1700 Ustawa implementuje dyrektywy: dyrektywę Rady 86/613/EWG z dnia

Bardziej szczegółowo

DYSKRYMINACJA W ZATRUDNIENIU

DYSKRYMINACJA W ZATRUDNIENIU PRACA ZBIOROWA DYSKRYMINACJA W ZATRUDNIENIU JAK MOŻNA JEJ UNIKNĄĆ ISBN 978-83-7440-810-3 Spis treści WSTĘP... 4 1. ZAKAZ DYSKRYMINACJI W ZATRUDNIENIU... 5 2. ZASADA RÓWNEGO TRAKTOWANIA W ZATRUDNIENIU A

Bardziej szczegółowo

Prawo równości UE i Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych

Prawo równości UE i Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych Prawo równości UE i Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych Prof. Lisa Waddington, European Disability Forum, Chair in European Disability Law, Maastricht University Struktura

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: Kancelaria Gospodarcza

Opracowanie: Kancelaria Gospodarcza Materiał do zajęć - opracowanie na potrzeby przedmiotu ZW2: przedsiębiorczość: własna firma na rynku, w ramach projektu STREFA ROZWOJU KOMPETENCJI: nowoczesny program przygotowywania studentów wydziału

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1)

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2008 r. Nr 223, poz. 1460. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks

Bardziej szczegółowo

Roszczenia przysługujące pracownikowi z tytułu mobbingu.

Roszczenia przysługujące pracownikowi z tytułu mobbingu. Roszczenia przysługujące pracownikowi z tytułu mobbingu. Aleksandra Kępniak Zjawisko mobbingu w miejscu pracy istnieje od bardzo dawna. Współcześnie stało się ważnym problemem społecznym, dostrzeżonym

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2008/104/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie pracy tymczasowej

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2008/104/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie pracy tymczasowej 5.12.2008 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 327/9 DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2008/104/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie pracy tymczasowej PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział II. Pojęcia związane z dyskryminacją pośrednią i ich regulacja w prawie UE

Spis treści. Rozdział II. Pojęcia związane z dyskryminacją pośrednią i ich regulacja w prawie UE Spis treści Wykaz skrótów... 11 Wstęp... 13 Rozdział I Pojęcia związane z dyskryminacją pośrednią i ich regulacja w prawie UE 1. Uwagi wstępne... 25 2. Równość... 27 2.1. Koncepcje równości... 27 2.2.

Bardziej szczegółowo

w sprawie wprowadzenia polityki przeciwdziałania mobbingowi, molestowaniu seksualnemu i dyskryminacji w jednostkach miasta stołecznego Warszawy

w sprawie wprowadzenia polityki przeciwdziałania mobbingowi, molestowaniu seksualnemu i dyskryminacji w jednostkach miasta stołecznego Warszawy GP-OR.0050.490.2016 ZARZĄDZENIE NR 490/2016 PREZYDENTA MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY w sprawie wprowadzenia polityki przeciwdziałania mobbingowi, molestowaniu seksualnemu i dyskryminacji w jednostkach miasta

Bardziej szczegółowo

Dyrektywy antydyskryminacyjne UE i podstawowe definicje dyskryminacji. Krzysztof Śmiszek Trier, listopad 2012

Dyrektywy antydyskryminacyjne UE i podstawowe definicje dyskryminacji. Krzysztof Śmiszek Trier, listopad 2012 Dyrektywy antydyskryminacyjne UE i podstawowe definicje dyskryminacji Krzysztof Śmiszek Trier, listopad 2012 Dyrektywy antydyskryminacyjne UE - Dyrektywa Rady 2000/78/WE. z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ CZWARTY Obowiązki pracodawcy i pracownika. Rozdział I Obowiązki pracodawcy

DZIAŁ CZWARTY Obowiązki pracodawcy i pracownika. Rozdział I Obowiązki pracodawcy DZIAŁ CZWARTY Obowiązki pracodawcy i pracownika Rozdział I Obowiązki pracodawcy Art. 94. Pracodawca jest obowiązany w szczególności: 1) zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków,

Bardziej szczegółowo

RACJONALNE USPRAWNIENIA NOWA KONCEPCJA? Prof. dr Aart (A.C.) Hendriks 17 listopada 2009

RACJONALNE USPRAWNIENIA NOWA KONCEPCJA? Prof. dr Aart (A.C.) Hendriks 17 listopada 2009 RACJONALNE USPRAWNIENIA NOWA KONCEPCJA? Prof. dr Aart (A.C.) Hendriks 17 listopada 2009 Artykuł 5 Dyrektywy 2000/78/WE: W celu zagwarantowania zasady równego traktowania osób niepełnosprawnych, przewiduje

Bardziej szczegółowo

Analiza ilościowa ewidencji spraw rodzinnych w sądach powszechnych w latach

Analiza ilościowa ewidencji spraw rodzinnych w sądach powszechnych w latach WYDZIAŁ STATYSTYCZNEJ INFORMACJI ZARZĄDCZEJ DEPARTAMENT STRATEGII I FUNDUSZY EUROPEJSKICH Warszawa, dnia 17 marca 2016 r. Analiza ilościowa ewidencji spraw rodzinnych w sądach powszechnych w latach 2007

Bardziej szczegółowo

Procedura przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji w Urzędzie Miejskim Gminy Łobżenica

Procedura przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji w Urzędzie Miejskim Gminy Łobżenica Procedura przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji w Urzędzie Miejskim Gminy Łobżenica Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Procedurę przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji w Urzędzie Miejskim Gminy

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 11 /2016/2017 Dyrektora Zespołu Szkół nr 36 im. M. Kasprzaka w Warszawie ul. Kasprzaka 19/21, Warszawa

Zarządzenie Nr 11 /2016/2017 Dyrektora Zespołu Szkół nr 36 im. M. Kasprzaka w Warszawie ul. Kasprzaka 19/21, Warszawa Zarządzenie Nr 11 /2016/2017 Dyrektora Zespołu Szkół nr 36 im. M. Kasprzaka w Warszawie ul. Kasprzaka 19/21, 01-211 Warszawa z dnia 12 września 2016 r. w sprawie wprowadzenia polityki przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

ZESTAWIENIE OPINII DO PROJEKTU USTAWY O ZMIANIE USTAWY KODEKS PRACY ORAZ NIEKTÓRYCH INNYCH USTAW (projekt z dnia 21 listopada 2016 r.) Art.

ZESTAWIENIE OPINII DO PROJEKTU USTAWY O ZMIANIE USTAWY KODEKS PRACY ORAZ NIEKTÓRYCH INNYCH USTAW (projekt z dnia 21 listopada 2016 r.) Art. Zespół problemowy ds. prawa pracy ZESTAWIENIE OPINII DO PROJEKTU USTAWY O ZMIANIE USTAWY KODEKS PRACY ORAZ NIEKTÓRYCH INNYCH USTAW (projekt z dnia 21 listopada 2016 r.) Art. 1 1) art. 11 3 otrzymuje brzmienie:

Bardziej szczegółowo

RADA UNII EUROPEJSKIEJ. Bruksela, 23 lipca 2008 r. (18.08) (OR. en) 10599/08 ADD 1. Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2002/0072 (COD)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ. Bruksela, 23 lipca 2008 r. (18.08) (OR. en) 10599/08 ADD 1. Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2002/0072 (COD) RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 23 lipca 2008 r. (18.08) (OR. en) Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2002/0072 (COD) 10599/08 ADD 1 SOC 360 CODEC 764 PROJEKT UZASADNIENIA RADY Dotyczy: Wspólne

Bardziej szczegółowo

RADA UNII EUROPEJSKIEJ. Bruksela, 13 czerwca 2012 r. (OR. en) 10449/12. Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2011/0431 (APP) LIMITE

RADA UNII EUROPEJSKIEJ. Bruksela, 13 czerwca 2012 r. (OR. en) 10449/12. Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2011/0431 (APP) LIMITE RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 3 czerwca 202 r. (OR. en) Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 20/043 (APP) 0449/2 LIMITE FREMP 8 JAI 366 COSCE 7 COHOM 22 OC 292 AKTY USTAWODAWCZE I INNE INSTRUMENTY

Bardziej szczegółowo

WERSJA SKONSOLIDOWANA TRAKTATU O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ

WERSJA SKONSOLIDOWANA TRAKTATU O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ WERSJA SKONSOLIDOWANA TRAKTATU O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ 6655/1/08 REV 1 61 TYTUŁ VII WSPÓLNE REGUŁY W DZIEDZINIE KONKURENCJI, PODATKÓW I ZBLIŻENIA USTAWODAWSTW ROZDZIAŁ 1 REGUŁY KONKURENCJI SEKCJA

Bardziej szczegółowo

Projekt U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1)

Projekt U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm. 2) ) wprowadza się następujące zmiany:

Bardziej szczegółowo

wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne

wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne DYREKTYWA RADY 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat ustanawiający

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA. W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 108 im. Juliana Tuwima, Rozdział I. Postanowienia ogólne

PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA. W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 108 im. Juliana Tuwima, Rozdział I. Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 32/2014/2015 Dyrektora szkoły z dnia 09 marca 2014r. PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 108 im. Juliana Tuwima, Rozdział I Postanowienia ogólne 1. 1. Procedura

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2)

USTAWA. z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Dziennik Ustaw Nr 254 17574 Poz. 1700 1700 USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa

Bardziej szczegółowo

W Europie przyjęły się dwie anglojęzyczne nazwy określające długotrwałe dręczenie wybranych pracowników. Angielskie słowo MOBB oznacza jako

W Europie przyjęły się dwie anglojęzyczne nazwy określające długotrwałe dręczenie wybranych pracowników. Angielskie słowo MOBB oznacza jako Mobbing W Europie przyjęły się dwie anglojęzyczne nazwy określające długotrwałe dręczenie wybranych pracowników. Angielskie słowo MOBB oznacza jako rzeczownik: motłoch, tłum, gawiedź; w czasowniku zaś

Bardziej szczegółowo

Udowodnienie dyskryminacji: Dowody i ciężar dowodu. Barbara Cohen Discrimination Law Consultant listopad 2012

Udowodnienie dyskryminacji: Dowody i ciężar dowodu. Barbara Cohen Discrimination Law Consultant listopad 2012 Udowodnienie dyskryminacji: Dowody i ciężar dowodu Barbara Cohen Discrimination Law Consultant listopad 2012 Udowodnienie dyskryminacji: problem Trudno znaleźć bezpośrednie dowody na dyskryminację. Niewielu

Bardziej szczegółowo

uwzględniając Traktat ustawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 141 ust. 3,

uwzględniając Traktat ustawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 141 ust. 3, Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/73/WE z dnia 23 września 2002 r. zmieniająca dyrektywę Rady 76/207/EWG w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie

Bardziej szczegółowo

Ramy prawne UE w zakresie równości

Ramy prawne UE w zakresie równości Ramy prawne UE w zakresie równości dr Adam Bodnar Uniwersytet Warszawski, Wydział Prawa i Administracji Helsińska Fundacja Praw Człowieka Trewir, dnia 19 maja 2014 r. Równe traktowanie kobiet i mężczyzn

Bardziej szczegółowo

Równe traktowanie w odniesieniu do zatrudnienia pracowniczego oraz niepracowniczego

Równe traktowanie w odniesieniu do zatrudnienia pracowniczego oraz niepracowniczego Równe traktowanie w odniesieniu do zatrudnienia pracowniczego oraz niepracowniczego Autorka: Katarzyna Bogatko Przepisy prawa - Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Mobbing. i dyskryminacja. e-poradnik. Praca i Ubezpieczenia Praca i Ubezpieczenia

Mobbing. i dyskryminacja. e-poradnik. Praca i Ubezpieczenia Praca i Ubezpieczenia e-poradnik Praca i Ubezpieczenia Praca i Ubezpieczenia Mobbing i dyskryminacja Definicja ustawowa Zadośćuczynienie za krzywdę Dochodzenie roszczeń na drodze cywilnej Przekształcenia własnościowe Dyskryminacja

Bardziej szczegółowo

1. Kodeks pracy 1. z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 141) Tekst jednolity z dnia 23 grudnia 1997 r. (Dz.U. 1998, Nr 21, poz.

1. Kodeks pracy 1. z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 141) Tekst jednolity z dnia 23 grudnia 1997 r. (Dz.U. 1998, Nr 21, poz. KP 1 1. Kodeks pracy 1 z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 141) Tekst jednolity z dnia 23 grudnia 1997 r. (Dz.U. 1998, Nr 21, poz. 94) 2 (zm.: Dz.U. 1998, Nr 106, poz. 668, Nr 113, poz. 717; 1999,

Bardziej szczegółowo

Umowy terminowe 2013 r.- planowane zmiany. dr Monika Gładoch (UKSW, Pracodawcy RP)

Umowy terminowe 2013 r.- planowane zmiany. dr Monika Gładoch (UKSW, Pracodawcy RP) Umowy terminowe 2013 r.- planowane zmiany dr Monika Gładoch (UKSW, Pracodawcy RP) Umowy terminowe w UE Państwo Okres Wzrost Przyrost Hiszpania 1985 1995 z 15 do 35% ok. 133% Portugalia 1992 2002 z 11 do

Bardziej szczegółowo

Równość szans i zasada niedyskryminacji. Akademia aktywności RPLD /16

Równość szans i zasada niedyskryminacji. Akademia aktywności RPLD /16 Równość szans i zasada niedyskryminacji Akademia aktywności RPLD.08.02.01-10-0028/16 1 Kwestię równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępność dla osób niepełnosprawnych oraz równość szans kobiet i

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 958)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 958) Warszawa, dnia 7 lipca 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (druk nr 958) I. Cel i przedmiot ustawy Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks

Bardziej szczegółowo

Stosowanie prawa antydyskryminacyjnego Poszukiwanie skuteczności: środki prawne i sankcje

Stosowanie prawa antydyskryminacyjnego Poszukiwanie skuteczności: środki prawne i sankcje Stosowanie prawa antydyskryminacyjnego Poszukiwanie skuteczności: środki prawne i sankcje Kevin Duffy Przewodniczący Irlandzki Sąd Pracy Trewir, 10-11 czerwca 2013 Prawo do równości jest podstawowym prawem

Bardziej szczegółowo

POPRAWKI 1-20. PL Zjednoczona w różnorodności PL 2009/2170(INI) 12.1.2012. Projekt sprawozdania Diana Wallis (PE469.99.v02-00)

POPRAWKI 1-20. PL Zjednoczona w różnorodności PL 2009/2170(INI) 12.1.2012. Projekt sprawozdania Diana Wallis (PE469.99.v02-00) PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Prawna 12.1.2012 2009/2170(INI) POPRAWKI 1-20 Projekt sprawozdania Diana Wallis (PE469.99.v02-00) zawierającego zalecenia dla Komisji w sprawie zmiany rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

UZASADNIONA OPINIA PARLAMENTU NARODOWEGO W SPRAWIE POMOCNICZOŚCI

UZASADNIONA OPINIA PARLAMENTU NARODOWEGO W SPRAWIE POMOCNICZOŚCI Parlament Europejski 2014-2019 Komisja Prawna 19.5.2016 UZASADNIONA OPINIA PARLAMENTU NARODOWEGO W SPRAWIE POMOCNICZOŚCI Przedmiot: Uzasadniona opinia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie wniosku

Bardziej szczegółowo

Umowy terminowe - zasady zawierania i rozwiązywania. Imię i nazwisko prelegenta Firma VI EDYCJA. Konwent Prawa Pracy

Umowy terminowe - zasady zawierania i rozwiązywania. Imię i nazwisko prelegenta Firma VI EDYCJA. Konwent Prawa Pracy Umowy terminowe - zasady zawierania i rozwiązywania Imię i nazwisko prelegenta Firma VI EDYCJA Konwent Prawa Pracy 1 Umowy terminowe w kodeksie pracy Rodzaje umów terminowych: 1. Umowa o pracę na okres

Bardziej szczegółowo

W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA. w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA. w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ZASADY POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA MOBBINGU w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów DEFINICJA KODEKSOWA Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi,

Bardziej szczegółowo

Projektodawca: WYG Consulting Sp. z o. o.

Projektodawca: WYG Consulting Sp. z o. o. 91 NOWYCH FIRM projekt dotacyjny dla mieszkańców powiatów południowozachodniej części województwa dolnośląskiego pozostających bez pracy, w szczególnej sytuacji na rynku pracy Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/15 USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2010 r. Nr 254, poz. 1700,

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/14 USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2010 r. Nr 254, poz. 1700.

Bardziej szczegółowo

Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 117/2016 Wójta Gminy P I E R Z C H N I C A z dnia 11 lutego 2016 roku

Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 117/2016 Wójta Gminy P I E R Z C H N I C A z dnia 11 lutego 2016 roku Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 117/2016 Wójta Gminy P I E R Z C H N I C A z dnia 11 lutego 2016 roku w sprawie zmian w Regulaminie Pracy Urzędu Gminy Pierzchnica Na podstawie art. 104 2 kodeksu pracy i art.

Bardziej szczegółowo

Unijne ramy prawne równości

Unijne ramy prawne równości Niniejsze szkolenie jest finansowane w ramach programu Komisji Europejskiej Prawa, równość i obywatelstwo na lata 2014 2020. Unijne ramy prawne równości dr Anna Śledzińska-Simon Stosowanie prawa antydyskryminacyjnego

Bardziej szczegółowo

wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług

wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług DYREKTYWA RADY 2004/113/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług RADA UNII

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ CZWARTY OBOWIĄZKI PRACODAWCY I PRACOWNIKA. Rozdział I. Obowiązki pracodawcy

DZIAŁ CZWARTY OBOWIĄZKI PRACODAWCY I PRACOWNIKA. Rozdział I. Obowiązki pracodawcy DZIAŁ CZWARTY OBOWIĄZKI PRACODAWCY I PRACOWNIKA Rozdział I Obowiązki pracodawcy Art. 94. Pracodawca jest obowiązany w szczególności: 1) zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków,

Bardziej szczegółowo

w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników

w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników DYREKTYWA RADY 86/378/EWG z dnia 24 lipca 1986 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w systemach zabezpieczenia społecznego pracowników RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

Bardziej szczegółowo

Prawo antydyskryminacyjne Strategia CGIL

Prawo antydyskryminacyjne Strategia CGIL Prawo antydyskryminacyjne Strategia CGIL Fabio Ghelfi Odpowiedzialny wydziału międzynarodowego i polityk unijnych CGIL Lombardia Prawa pracownicze we Włoszech 1970 Statut pracowników Podstawowe prawa pracowników,

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 3 grudnia 2010 r. Rozdział 1. Przepisy ogólne

USTAWA. z dnia 3 grudnia 2010 r. Rozdział 1. Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/18 USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2010 r. Nr 254, poz. 1700,

Bardziej szczegółowo

Definicje i pojęcia. Niedyskryminacja w prawie (pracy) UE: pojęcia ogólne Wstępne podejście pedagogiczne Pominięto:

Definicje i pojęcia. Niedyskryminacja w prawie (pracy) UE: pojęcia ogólne Wstępne podejście pedagogiczne Pominięto: Definicje i pojęcia Prof. Dr. Marc De Vos Prof. Dr. Marc De Vos strona 1 Cel i ograniczenia Niedyskryminacja w prawie (pracy) UE: pojęcia ogólne Wstępne podejście pedagogiczne Pominięto: Zakres podmiotowy

Bardziej szczegółowo

o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw /druk nr 1162/.

o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw /druk nr 1162/. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Druk nr 1966-A DODATKOWE SPRAWOZDANIE KOMISJI NADZWYCZAJNEJ DO SPRAW ZMIAN W KODYFIKACJACH o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie

Bardziej szczegółowo

1. Kodeks pracy 1. z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 141) Tekst jednolity z dnia 23 grudnia 1997 r. (Dz.U. 1998, Nr 21, poz.

1. Kodeks pracy 1. z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 141) Tekst jednolity z dnia 23 grudnia 1997 r. (Dz.U. 1998, Nr 21, poz. 1. Kodeks pracy 1 z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz.U. Nr 24, poz. 141) Tekst jednolity z dnia 23 grudnia 1997 r. (Dz.U. 1998, Nr 21, poz. 94) 2 (zm.: Dz.U. 1998, Nr 106, poz. 668, Nr 113, poz. 717; 1999,

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Maciej Pacuda (przewodniczący) SSN Beata Gudowska SSN Romualda Spyt (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Maciej Pacuda (przewodniczący) SSN Beata Gudowska SSN Romualda Spyt (sprawozdawca) Sygn. akt I PK 126/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 stycznia 2017 r. SSN Maciej Pacuda (przewodniczący) SSN Beata Gudowska SSN Romualda Spyt (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

Zakładowy układ zbiorowy pracy w... (wybrane artykuły)

Zakładowy układ zbiorowy pracy w... (wybrane artykuły) Zakładowy układ zbiorowy pracy w... (wybrane artykuły) Deklaracja współdziałania stron (dobrej woli) Strony zobowiązują się do przestrzegania zasady dobrej wiary i poszanowania słusznych interesów stron,

Bardziej szczegółowo

Dz.U Nr 24 poz tj. Dz.U poz. 108

Dz.U Nr 24 poz tj. Dz.U poz. 108 Kancelaria Sejmu s. 1/85 Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141 tj. Dz.U. 2018 poz. 108 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZEC ZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 8 grudnia 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Bibliografia Przedmowa Rozdział I. Traktatowe podstawy regulacji stosunków pracy i polityki społecznej w Unii Europejskiej

Spis treści Wykaz skrótów Bibliografia Przedmowa Rozdział I. Traktatowe podstawy regulacji stosunków pracy i polityki społecznej w Unii Europejskiej Wykaz skrótów... XI Bibliografia... XV Przedmowa... XXXV Rozdział I. Traktatowe podstawy regulacji stosunków pracy i polityki społecznej w Unii Europejskiej... 1 1. Wprowadzenie... 1 2. Traktat Rzymski...

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzna Polityka Antymobbingowa i Antydyskryminacyjna przyjęta w Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie

Wewnętrzna Polityka Antymobbingowa i Antydyskryminacyjna przyjęta w Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie Załącznik do Zarządzenia nr 41/2017 UNIWERSYTET MUZYCZNY FRYDERYKA CHOPINA Wewnętrzna Polityka Antymobbingowa i Antydyskryminacyjna przyjęta w Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie 1 Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Luka płacowa, czyli co zrobić żeby kobiety nie zarabiały mniej?

Luka płacowa, czyli co zrobić żeby kobiety nie zarabiały mniej? Luka płacowa, czyli co zrobić żeby kobiety nie zarabiały mniej? Jak mierzyć lukę płacową? Warszawa, 26 marca 2014 r. Obowiązujące prawo - Konstytucja Artykuł 33 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje

Bardziej szczegółowo

Debata OPZZ w Warszawie, 28 marca 2014 Adam Rogalewski, Unia

Debata OPZZ w Warszawie, 28 marca 2014 Adam Rogalewski, Unia Ochrona godności osobistej szwajcarskich pracowników Debata OPZZ w Warszawie, 28 marca 2014 Adam Rogalewski, Unia 1. Kontekst prawny 2. Dyskryminacja Naruszanie godności człowieka w miejscu pracy Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Nabór wniosków o przyznanie grantu na utworzenie stanowiska w formie telepracy od 20 do 29 sierpnia2014 r.

Nabór wniosków o przyznanie grantu na utworzenie stanowiska w formie telepracy od 20 do 29 sierpnia2014 r. ... (pieczęć firmowa Wnioskodawcy ) OŚWI ADCZE NIE Nr 1 Oświadczam, że: 1) w dniu złożenia wniosku nie zalegam z wypłaceniem wynagrodzeń pracownikom oraz z opłacaniem należnych składek na ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE BURMISTRZA MIASTA LĘDZINY. z dnia 4 sierpnia 2015 r. w sprawie zmiany regulaminu pracy w Urzędzie Miasta Lędziny

ZARZĄDZENIE BURMISTRZA MIASTA LĘDZINY. z dnia 4 sierpnia 2015 r. w sprawie zmiany regulaminu pracy w Urzędzie Miasta Lędziny ZARZĄDZENIE 120.33.2015 BURMISTRZA MIASTA LĘDZINY w sprawie zmiany regulaminu pracy w Urzędzie Miasta Lędziny Na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( tj. Dz.U.

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Dokument z posiedzenia 2009 C6-0089/2006 2004/0084(COD) 16/03/2006 Wspólne stanowisko Wspólne stanowisko przyjęte przez Radę w dniu 10 marca 2006 r. w celu przyjęcia dyrektywy

Bardziej szczegółowo

Dział pierwszy. Przepisy ogólne

Dział pierwszy. Przepisy ogólne Preambuła (skreś lona) Dział pierwszy. Przepisy ogólne Rozdział I. Przepisy wstępne Zakres przedmiotowy ustawy Art. 1. Kodeks pracy okreś.la prawa i obowiązki pracowników i pracodawców. Pracownik definicja

Bardziej szczegółowo

8) zaspokajać w miarę posiadanych środków socjalne potrzeby pracowników,

8) zaspokajać w miarę posiadanych środków socjalne potrzeby pracowników, Obowiązki pracodawcy Art. 94. Pracodawca jest obowiązany w szczególności: 1) zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Adwokacka Andrzej Babilas

Kancelaria Adwokacka Andrzej Babilas Kancelaria Adwokacka Andrzej Babilas Zmiany w zatrudnieniu a praca ludzi starszych Rybnik 11 III 2014 r. Dyskryminacja ze względu na wiek osób starszych na polskim rynku pracy Dyskryminacja ze względu

Bardziej szczegółowo

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, Stan prawny: 2009-03-18 Numer dokumentu LexPolonica: 63305 DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając

Bardziej szczegółowo

Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r.

Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 235 ust.

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja z powodu niepełnosprawności w prawie UE

Dyskryminacja z powodu niepełnosprawności w prawie UE Niepełnosprawność i zatrudnienie podstawowe definicje, obowiązujące przepisy unijnego prawa antydyskryminacyjnego i orzecznictwo: niedyskryminacja, dyskryminacja bezpośrednia i pośrednia, racjonalne usprawnienia,

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 148cc ust. 1 regulaminu Sejmu, Komisja do Spraw Unii Europejskiej wnosi projekt uchwały:

Na podstawie art. 148cc ust. 1 regulaminu Sejmu, Komisja do Spraw Unii Europejskiej wnosi projekt uchwały: SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII kadencja Komisja do Spraw Unii Europejskiej SUE-21-1-16 Druk nr 410 Warszawa, 12 kwietnia 2016 r. Pan Marek Kuchciński Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie

Bardziej szczegółowo

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE OBYWATELSTWO UNII EUROPEJSKIEJ Każda osoba będąca obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obywatelem europejskim. Obywatelstwo Unii Europejskiej uzupełnia

Bardziej szczegółowo

Zasada równości szans w perspektywie finansowej STANDARD MINIMUM

Zasada równości szans w perspektywie finansowej STANDARD MINIMUM Zasada równości szans w perspektywie finansowej 2014 2020 STANDARD MINIMUM Zasada równości szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy jest w przypadku funduszy unijnych jedną z naczelnych i podstawowych zasad

Bardziej szczegółowo

Pytanie 1. Jakie są podstawowe zasady prawa pracy?

Pytanie 1. Jakie są podstawowe zasady prawa pracy? I. Prawo pracy Pytanie 1. Pytanie 1. Jakie są podstawowe zasady prawa pracy? Zasada równego traktowania (art. 11 2, 9 4 KP) Zasada równego traktowania oznacza nakaz równego traktowania pracowników znajdujących

Bardziej szczegółowo