EUROPEJSKA STOLICA KULTURY KANDYDAT

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "EUROPEJSKA STOLICA KULTURY 2016. KANDYDAT"

Transkrypt

1 EUROPEJSKA STOLICA KULTURY KANDYDAT

2

3 WNIOSEK POZNANIA O PRZYZNANIE TYTUŁU EUROPEJSKIEJ STOLICY KULTURY 2016

4 SPIS TREŚCI 1 PROLOG 4 9 WPROWADZENIE 15 DLACZEGO POZNAŃ POWINIEN ZOSTAĆ EUROPEJSKĄ STOLICĄ KULTURY 2016? 2 KIM JESTEŚMY? NAJKRÓTSZA HISTORIA POZNANIA 24 POZNAŃ MIASTO OTWARTE 28 POZNAŃ I WIELKOPOLSKA REGION PRACY ORGANICZNEJ 31 POZNAŃ DZISIAJ NAJBARDZIEJ ZACHODNIE MIASTO WSCHODU 33 MAPA KULTURALNA POZNANIA 38 POZNAŃ W ŚWIECIE 31 RELACJE POZNAŃSKO-HISZPAŃSKIE 3 MIASTO TWORZONE PRZEZ OBYWATELI ŻYCIE KULTURALNE I ARTYSTYCZNE 57 MIASTO, KTÓRE BADA SAMO SIEBIE 61 AKTYWNA SPOŁECZNOŚĆ KAPITAŁ SPOŁECZNY I SPOŁECZEŃSTWO OBYWATELSKIE POZNANIA 66 DIALOG 69 MIASTO UCZĄCE SIĘ 71 CZY POZNAŃ JEST MIASTEM OPTYMALNYM"? 72 PLUSY I MINUSY POZNANIA JAKO KANDYDATA DO TYTUŁU EUROPEJSKIEJ STOLICY KULTURY 2

5 4 EUROPA POZNAŃ PRZYSZŁOŚĆ PRZESTRZEŃ KULTURALNA PRZEZ KULTURĘ DO METROPOLII 78 BUDOWANIE ZMIANY CO ZOSTANIE PO 2016 ROKU? 91 WYMIAR URBANISTYCZNY 102 NOWE OBLICZE POZNANIA 5 POZNAŃSKA BURZA KULTURALNA: PROGRAM WYMIAR EUROPEJSKI 120 PROGRAM KULTURALNY W PIGUŁCE 122 PROGRAM POZNAŃSKIEJ BURZY KULTURALNEJ 6 DLA KOGO? ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE AMBASADOROWIE POZNANIA 171 PRZYGOTOWANIE POZNAŃSKIEJ BURZY KULTURALNEJ 177 ZARZĄDZANIE I ORGANIZACJA PROJEKTU 184 BUDŻET 188 OCENA I MONITOROWANIE 8 EPILOG 192 3

6 PROLOG Poznań jest, na swój sposób, cudownie i upiornie przemyślany. Podobno można rozpoznać, że jest się w Poznaniu, nie rozglądając się wokół. Wystarczy patrzeć pod nogi, na chodniki i krawężniki czyste, równe, zaprojektowane z rozmysłem. Takie jest całe miasto. Ludzie są tu solidni, biznes rzetelny, a zarobki i marzenia przyzwoite. Domek, auto, ślub, dziecko, wakacje last minute. Zestaw szczęśliwe życie raz! Ktoś powie mieszczańska idylla. Owszem, ale nie tylko. Bo jednocześnie koncerty klubowe cieszą się w Poznaniu największą po stolicy frekwencją. Galerie i kameralne sceny tętnią życiem przez większość dni tygodnia, przyciągając bez specjalnej promocji nadkomplety gości. Alternatywa, awangarda, off wszystko to jest takie niepoznańskie, a jednak w Poznaniu kwitnie. Ale i tu wkrada się poznańskie zamiłowanie do porządku oba nurty miejskiej kultury są precyzyjnie rozdzielone. Teatry, filharmonia i oficjalne wydarzenia są naznaczone akademickim dyskursem i ostrożną poprawnością. Oddolne inicjatywy mają problem z przebiciem się do głównego obiegu, pozostają alternatywą w najściślejszym tego słowa znaczeniu. Dlatego Poznań potrzebuje burzy starcia kilku frontów, nagromadzenia i wyładowania energii, które oczyści powietrze i uwolni myślenie. Miastu pozwoli zabrzmieć w Europie, pokazać swoją codzienność i niecodzienność, a do nas sprowadzi chętnych na wymianę tradycji, kultury i wyobraźni. Pełna oferta kulturalna to wolny dostęp do różnych opcji i możliwość wyboru. To szansa zaspokojenia ciekawości i organicznego dążenia do rozwoju. Nie lekceważyć tradycji, patrzeć w przyszłość, działać teraz oto poznańskie myślenie. Od lat stosujemy je w gospodarce i wciąż jesteśmy dumni z efektów. Gdyby rozszerzyć je na kulturę, efekty przerosną oczekiwania. Poznańskie podejście, charakter i zdolności do pracy pozwalają wierzyć, że nie zmarnujemy takiej okazji. Przy odrobinie zaufania i kilku mądrych decyzjach to przeczucie graniczyć może z pewnością, a marzenia z nieboskłonem. Nie ma na co czekać zróbmy to! Początkiem niech będą starania o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury Nie chodzi tylko o to, żeby Europejską Stolicę Kultury mieć u siebie. Zorganizować i wpisać miastu do cv. Nie chodzi nawet o to, żeby w roku 2016 coś się zaczęło. Dziać musi się już teraz, bez względu na to, co wydarzy się za 6 lat. MICHAŁ WIRASZKO lider poznańskiego zespołu Muchy, w latach dyrektor Jarocin Festiwal, członek Rady Merytorycznej projektu Poznań Europejska Stolica Kultury

7 Poznań aspiruje do miana znaczącej metropolii. Jeżeli chodzi o infrastrukturę miejską i gospodarczą, to osiągnęliśmy już przyzwoity poziom. Teraz przyszedł czas na inwestycje w inną, nie mniej potrzebną dziedzinę w sferę kultury. Kultura jest przestrzenią, w której mogą spotkać się ludzie różnych zawodów i środowisk, aby prowadzić z sobą rozmowę. Ta wspólnota dialogu stwarza ogromne możliwości pozwala się wzajemnie inspirować, pobudzać wyobraźnię, współpracować. Bez tego nie można myśleć o sukcesie we współczesnym świecie. Przygotowania i organizacja Europejskiej Stolicy Kultury są dla nas impulsem do intensywnej zmiany. Chcemy ożywić nasze miasto, wzbudzić dumę z niego w poznaniakach i pokazać je innym, aby wspólnie nim się cieszyć. RYSZARD GROBELNY Prezydent Miasta Poznania 5

8 Tytuł Europejskiej Stolicy Kultury pomaga odkryć przed Europejczykami miejsca mniej znane, które mogą zaoferować im coś atrakcyjnego, a nawet wyjątkowego. Poznań jest właśnie takim miejscem. Już teraz organizujemy wydarzenia na międzynarodowym poziomie, mamy utalentowanych i oryginalnych twórców. Chcemy zaprosić do siebie Europę, cały świat, aby pokazać, że siłą Poznania jest nie tylko przedsiębiorczość, ale także twórczość artystyczna. To jednak, co mamy najcenniejszego, to nasze ambicje i plany. Przygotowania do złożenia wniosku o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury uświadomiły nam samym, jak wielki jest potencjał twórczy Poznania. Po ogłoszeniu decyzji o kandydowaniu pojawiły się setki pomysłów na nowe wydarzenia artystyczne. Pomysłodawcami były nie tylko instytucje na co dzień zajmujące się kulturą, ale także osoby prywatne. To naprawdę niezwykłe doświadczenie patrzeć, jak pomysł zdobycia tytułu Europejskiej Stolicy Kultury staje się niemal od razu wspólnym celem całej społeczności. Jestem przekonany, że większość z tych pomysłów zostanie zrealizowana. Wielkopolanie słyną z tego, że gdy do czegoś naprawdę się przyłożą, to tworzą wyjątkowe rzeczy najwyższej próby. MAREK WOŹNIAK Marszałek Województwa Wielkopolskiego 6

9 Uważamy, że Poznań ma szansę na zdobycie tytułu, a walka o zwycięstwo przyczyni się do aktywizacji środowisk, pobudzenia działań twórczych i integracji społeczności. Wyrażamy przekonanie, że kultura stanie się częścią poznańskiego i wielkopolskiego stylu życia i tożsamości, tak jak dzisiaj są nimi etos pracy i zamiłowanie do porządku. Naszym wspólnym celem powinno być, by Poznańska Burza Kulturalna wzbogaciła codzienne życie mieszkańców Poznania i Wielkopolski i przyniosła im nowe wartości i doznania, zachęcając do obywatelskiego uczestnictwa i działania w imię wartości wspólnotowych. Pragniemy, aby Poznańska Burza Kulturalna stworzyła przestrzeń dla twórczości artystycznej, która zostanie zauważona w Polsce i w Europie i uczyni z naszego miasta i regionu znaczące miejsce na kulturalnej mapie Europy. Jesteśmy świadomi, że sukces zależy od poparcia i zaangażowania wszystkich środowisk społecznych i zawodowych Poznania i Wielkopolski. Wyrażamy poparcie dla uczestnictwa Poznania w rywalizacji o tytuł ESK 2016 oraz gotowość wspierania działań Miasta w przygotowaniach programu Poznańskiej Burzy Kulturalnej. PREZYDENCI, BURMISTRZOWIE, STAROSTOWIE I WÓJTOWIE WIELKOPOLSKI Fragment deklaracji powołującej Koalicję Poznań PLUS. Do koalicji przystąpiło do tej pory 12 miast, 15 powiatów i 3 gminy wiejskie. 7

10 8

11 WPROWADZENIE Wywołamy burzę. Niczym szekspirowski Prospero wezwiemy żywioły i uczynimy je sobie posłusznymi. Ich skumulowaną energię ciśniemy na miasto, poruszymy je i wywołamy niepokój. Gdy nawałnica ustanie, Poznań będzie zupełnie inny. Burza zaczyna się od rosnącego napięcia, potem następuje wyładowanie, na końcu wszystko się uspokaja. Ale świat jest już przeobrażony. Powietrze staje się lekkie, zwierzęta przychodzą na brzeg potoku, aby pić świeżą wodę, powalone, spróchniałe drzewa już nie zabierają światła młodym roślinom. Czyż nie jest to scenariusz klasycznej opowieści? Oto jej bohaterowie. Ich życie jest poukładane, wszystko toczy się swoim niezmiennym rytmem, jednak widzimy to już w następnej scenie coś jest nie tak. Co? Tego jeszcze nie wiemy, ale przecież te spięcia, grymasy, słowne przepychanki muszą mieć swoją przyczynę. Atmosfera zagęszcza się, musi nastąpić wybuch. I rzeczywiście rusza lawina zdarzeń, która porywa bohaterów. Trudno w tym zamieszaniu zorientować się, kto jest kim żebrak okazuje się królem, a król uzurpatorem, stateczny ojciec przestępcą, dziecinna żona kobietą silną i szlachetną. Wreszcie nadchodzi finał. Niestety rzadko szczęśliwy maski zbyt mocno przywarły do twarzy, by zdarte nie pozostawiły ran. Jednak bohaterowie uwolnili się z więzów, mogą budować życie od nowa. Kulturalna Burza w Poznaniu będzie miała podobny przebieg, jednak uwaga! tym razem wszystko się dobrze skończy. Panujemy nad żywiołami, nikomu nie stanie się krzywda! A skoro już od Szekspira zaczęliśmy i porównujemy się do Prospera, przedstawmy nasze założenia w teatralnej formie. 9

12 AKT I Średniej wielkości miasto w środku Europy. Dostatnie, zaradne, nowoczesne. Jest tu właściwie wszystko, czego można by chcieć od takiego miejsca praca, uczelnie, parki i jeziora, muzea, teatry, galerie. Nawet aktualny mistrz kraju w piłce nożnej, jeżeli ktoś interesuje się sportem. I to wszystko nie wzięło się z nikąd miasto ma ponadtysiącletnią historię, kompleks nuworysza nie wchodzi w grę. A jednak czegoś brakuje, to wszystko nie wystarcza. Sala pałacowa. Wchodzi Książę, pozdrawia Artystę I. Książę Jak tam, mój kochany? Smutną masz minę. Artysta I Na widowni w kółko te same gęby. Każdego po imieniu znam, z każdym wino już piłem. Kupcy zamorscy do teatru nie przychodzą, ledwie ubiją interes, zaraz z powrotem do domu wracają, imienia mojego na świecie nie sławią. Jeszcze muszę się dzielić sceną z tym patałachem. Przedziwne! Jak wiele istot wspaniałych! Jak piękna ludzkość! Nowy, wspaniały świat, na którym są tacy ludzie Miranda, Burza, akt V scena I Kotara w pałacowym oknie porusza się. Książę No, nie rań mych uszu swoim marudzeniem. Wiesz co, zbuduję ci nowy teatr, ale taki że ho, ho. Ogromny! Zza kotary wyskakuje Artysta II Artysta II Zaraz, miłościwy panie, dlaczego jemu? Dlaczego nie mnie? Czy to ja gorszy? Artysta I Znacznie. 10

13 Artysta II Zamilcz, gadzie. Panie, dopraszam się Twojej sprawiedliwości. Książę Dobrze, już dobrze. Każdemu z was zbuduję po teatrze. Artyści I i II razem Jak to, książę? Przecież publiki nie starczy! Książę Mało to poddanych mam? Artysta II Ależ, panie. Gdy tylko pracę skończą, do domu biegną i tam siedzą. Bez przerwy w karty grają. Artysta I Nic dziwnego, że miny u nich znudzone. Książę A żacy? To ludek swawolny, spragniony rozrywki, przecież pełno ich w mieście. Artysta I Oni tam już swoje rozrywki mają. Ani oni dla nas, ani my dla nich. To jak będzie, panie? Zbudujesz mi teatr? Artysta II Mnie! Artysta I Nie, mnie! Książę A niech was wszystkich piorun strzeli! W tle słychać odgłos grzmotu. 11

14 Powietrze tchnie tu na nas jak najsłodziej Adrian, Burza, akt II scena I AKT II Przekleństwo Księcia okazało się prorocze. Nad miastem rozpętała się burza. Porzućmy fantastyczną scenerię i zobaczmy, co naprawdę będzie działo się w Poznaniu. Przygotowania do zdobycia tytułu Europejskiej Stolicy Kultury 2016 dadzą miastu nowy bodziec do rozwoju. Jak wszystkie tego typu wydarzenia międzynarodowe, dające prestiż i niemożliwe do przesunięcia na inny termin ESK wywoła ogromną mobilizację. Widzimy to zresztą już teraz. Apel o nadsyłanie projektów do Programu Kulturalnego Poznańskiej Burzy wywołał duży odzew w środowisku artystycznym Wielkopolski. To twórcze zaangażowanie będzie się wzmagać, by osiągnąć kulminację w 2016 roku. Towarzyszyć mu będą działania władz miejskich nastawione na rozwój miejsc związanych z kulturą. Nieprzekraczalny termin ESK sprawi, że wydatki na ten cel nie będą mogły być przełożone. Głównym zadaniem będzie jednak upowszechnienie udziału mieszkańców w kulturze. Jest to najważniejszym celem Burzy. Trzeba go osiągnąć, aby Europejska Stolicy Kultury przyniosła miastu korzyści, których się po niej spodziewamy wzmocnienie współpracy społecznej, rozwój nowych rodzajów usług, podniesienie poziomu kompetencji i innowacyjności mieszkańców. AKT III Burza przechodzi. Prospero odsyła żywioły na miejsce i patrzy na Poznań. W mieście odbywają się tego wieczoru dwie premiery. Jedna po drugiej, aby Książę mógł zobaczyć obie. Gdy kończy się pierwsza, rozentuzjazmowana publiczność wybiega przed teatr (ogromny) i szuka wolnych powozów. Pojazdów jest dużo mniej niż chętnych, woźnice żądają coraz wyższych sum, ale i tak odjeżdżają z nadkompletem pasażerów. Wkrótce przed teatrem nie ma już ani jednego powozu, za to tłum wciąż spory. Wybuchają gniewne okrzyki, 12

15 ktoś niewybrednie wyraża się o zwyczajach seksualnych książęcej matki. Straż próbuje ująć śmiałka, ale ten oświadcza, że jest artystą i właśnie urządza happening. Żołdacy, międląc pod nosem przekleństwa, odchodzą z kwitkiem Książę zadekretował wolność wypowiedzi artystycznej. Wszystkim nie dogodzisz mówi Prospero i loguje się do Internetu, by kupić bilet lotniczy do Neapolu. Zabawy czasem bywają mozolne, lecz trud im smak nadaje Ferdynand, Burza, akt III scena I Kurtyna Zespół Operatora Programu Kulturalnego Poznania: Krzysztof Nowak, Laure Confavreux Colliex, Katarzyna Godlewska, Claudia Haas, Łukasz Ruciński i Izabela Urbanowicz. 13

16 14

17 DLACZEGO POZNAŃ POWINIEN ZOSTAĆ EUROPEJSKĄ STOLICĄ KULTURY 2016? Po pierwsze, wierzymy, że Poznań z sukcesem zrealizuje ten projekt. Poznań umie się organizować, umie się porozumiewać, umie aktywizować społeczność. Ma silne środowisko przedsiębiorców i aktywne organizacje społeczeństwa obywatelskiego, a jego artyści tworzą wiele rzeczy wartych pokazania światu. Po drugie, umiemy zbliżać ludzi, czy to przez handel, czy spotkania międzykulturowe. Jesteśmy w pół drogi między Paryżem a Moskwą, między Berlinem a Warszawą. To nie tylko opis lokalizacji geograficznej, to metafora naszej tożsamości. Po trzecie, chcemy, aby Poznańska Burza Kulturalna zmieniła nasze miasto. Chcemy być nowoczesną europejską metropolią, która tworzy rozwiązania dla siebie i dla innych. Chcemy uczestniczyć w globalnej sieci powiązań gospodarczych, naukowych i kulturalnych. Chcemy rozwijać sektor kreatywny. Chcemy upowszechnić nowy styl życia mieszkańców twórczy w pracy i po pracy, w przyjaźni z naturą i sąsiadami, oparty na dialogu, umiejętności współdziałania i otwartości na innych. Jednak najkrótsza odpowiedź brzmi: bo Poznań to fantastyczne miasto! Lubimy w nim żyć, cieszymy się jego duchem i jego atmosferą. Chcemy się nim dzielić z innymi. Komitet Sterujący projektu Poznań Europejska Stolica Kultury 2016 : Andrzej Byrt, Sławomir Hinc, Bronisław Marciniak i Beata Mitmańska 15

18 WILDA CHODZIEŻ MIĘDZYCHÓD GNIEZNO NOWY TOMYŚL KONIN JAROCIN LESZNO KALISZ BERLIN 281km WARSZAWA 310 km Droga lokalna Autostrada Linia kolejowa

19 POZNAŃ POŁOŻENIE Poznań położony jest na jednym z ważniejszych szlaków tranzytowych Europy, łączących zachodnią i wschodnią część kontynentu w połowie drogi pomiędzy Berlinem i Warszawą, 160 km od granicy polsko-niemieckiej. LUDNOŚĆ 554 tys. mieszkańców. Aglomerację poznańską, którą tworzą okoliczne gminy otaczające miasto w układzie dwóch pierścieni, zamieszkuje prawie 1,1 mln osób, co stanowi 30 proc. ludności województwa wielkopolskiego. GOSPODARKA Poznań należy do największych ośrodków gospodarczych w kraju. Jest również zaliczany do najatrakcyjniejszych miejsc do inwestowania w Polsce. W mieście działa ponad 93 tys. podmiotów gospodarczych, w tym blisko 3 tys. spółek z udziałem kapitału zagranicznego. Stopa bezrobocia w Poznaniu od lat należy do najniższych w kraju. Produkt Krajowy Brutto w Poznaniu przeliczony na 1 mieszkańca wyniósł zł (15,6 tys. euro, 1 euro = 4 zł), co stanowiło 202 proc średniej krajowej (dane z 2007 roku). A2 krzyżuje się z A1, łączącą granicę polsko-czeską z Gdańskiem. Sześć kilometrów od Poznania znajduje się międzynarodowy port lotniczy Ławica, z którego obecnie odbywają się regularne loty do Danii, Francji, Hiszpanii, Niemiec, Norwegii, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Włoch. Realizowane są też połączenia krajowe. Na Dworcu Głównym w Poznaniu zatrzymują się pociągi międzynarodowe do m.in. Berlina, Kijowa, Moskwy, Paryża i Pragi. BAZA HOTELOWA W Poznaniu działa 118 hoteli o różnych standardach mogących przyjąć 10 tys. gości w niemal pokojach. Oprócz hoteli w mieście znajduje się wiele hosteli, akademików i kwater prywatnych. Infrastruktura hotelowa jest stale rozbudowywana. WIELKOPOLSKA Ludność: 3,4 mln osób. Turystyka: Wielkopolskę co roku odwiedza około miliona turystów zagranicznych. Przyroda: ponad 30 proc. województwa obejmują obszary chronione, w tym Wielkopolski Park Narodowy. Niedaleko parku, w okolicy Rogalina znajduje się rezerwat jednych z najstarszych w Europie dębów. Pomiędzy rzekami Wartą i Notecią występuje jeden z największych kompleksów leśnych w Polsce Puszcza Notecka. KOMUNIKACJA Miasto jest położone 10 kilometrów od autostrady A2, biegnącej od polskiej granicy z Niemcami do granicy z Białorusią. W okolicach Łodzi autostrada

20 18 KIM JESTEŚMY?

21 NAJKRÓTSZA HISTORIA POZNANIA Każdy odwiedzający Poznań od razu rozpozna silne więzy łączące miasto z Europą. Francuska architektura średniowiecznych kościołów, włoski styl miejskiego ratusza czy niemieckie budowle z końca XIX i początków XX wieku są dowodem bogatej, wielokulturowej przeszłości miasta. Jednak najdobitniej o przynależności Poznania do Europy świadczą jego mieszkańcy. Poznaniacy w toku swojej burzliwej historii rozwinęli zdolności i wartości, które należą do kanonu europejskiej tożsamości. Leżące na przecięciu szlaków handlowych miasto stało się domem dla ludzi z niemal całego kontynentu, niezależnie od pochodzenia, religii czy języka. Budując swoją tożsamość, mieszkańcy bez kompleksów i uprzedzeń korzystali z najlepszych rozwiązań, które obserwowali u innych. Umiejętność adaptacji do różnych warunków i przedsiębiorczość obywateli Poznania pozwoliły uczynić z miasta jeden z głównych ośrodków gospodarczych Polski. Poznaniacy zawsze inwestowali w to, co dziś nazywamy kapitałem ludzkim i społecznym edukację, samoorganizację, działalność naukową i artystyczną. Zawsze kierowali się potrzebą wolności i otwarcia na świat, niezależnie od tego, czy przyszło im żyć i działać w okresach świetności miasta, czy w trudnych chwilach jego upadku. Nazwa Poznań po raz pierwszy pojawiła się w źródłach historycznych w 968 roku za sprawą poznańskiego biskupa Jordana, który w 966 ochrzcił władcę Polski księcia Mieszka z dynastii Piastów, włączając Polskę do chrześcijańskiej Europy. Pierwsi władcy Polski książę Mieszko i jego syn Bolesław Chrobry, pierwszy król Polski są pochowani w poznańskiej katedrze. Wysoką pozycję w państwie pierwszych Piastów Poznań utracił w 1038 roku, kiedy po zniszczeniu miasta przez króla czeskiego Brzetysława stolicą państwa został Kraków. Dopiero podziały Polski między synów księcia Bolesława Krzywoustego w 1136 roku uczyniły z Poznania stolicę jednego z głównych polskich księstw. W 1 połowie XIII wieku na dworze książąt wielkopolskich słuchano już francuskich opowieści rycerskich, a dworski poeta dopisywał nowe epizody do dziejów Tristana i Izoldy, którzy obok króla Artura, królowej Ginewry i Lancelota byli ulubionymi bohaterami literackimi wielkopolskiego rycerstwa. Lokacja Poznania w 1253 roku otworzyła drogę do rozwoju nowoczesnego miasta. Poznań rozplanowano na słabo zurbanizowanych terenach na lewym brzegu Warty, co pozwoliło na niespotykany rozmach budowlany i zastosowanie schematu miasta idealnego przypominającego francuskie bastides. Równocześnie katedrę poznańską przebudowano na wzór katedr francuskich, a kościoły nowego Poznania 19

22 otrzymały wezwania świętych szczególnie czczonych we Francji: św. Marii Magdaleny (Vezelay) i św. Marcina (Tours). Kościół najstarszego poznańskiego szpitala miał wezwanie św. Ducha (Montpellier). Nowy Poznań miał być miastem handlowym na szlaku łączącym Gdańsk i powstające na terenie Prus państwo krzyżackie ze Śląskiem, Łużycami i Saksonią oraz tereny Brandenburgii z Mazowszem. Ustrój miasta i jego strukturę społeczną wzorowano na niemieckim prawie magdeburskim. W 1295 roku władca Poznania książę Przemysł II uzyskał od papieża tytuł królewski. Zabójstwo Przemysła rok po koronacji oraz walki o księstwo poznańskie spowodowały przerwanie ciągłości rozwoju miasta. W 1314 roku walczący o księstwo poznańskie i tytuł królewski książęta polscy z rodu Piastów zniszczyli miasto i dokonali pogromu jego mieszkańców. Kolejny etap intensywnego rozwoju Poznania zaczął się pod koniec XIV wieku, kiedy to w wyniku małżeństwa królowej Polski Jadwigi z księciem litewskim Władysławem Jagiełłą doszło do unii Polski z Litwą. Powstał wtedy ważny szlak handlowy wiodący ze środkowych Niemiec przez Poznań aż do granicy litewsko-ruskiej. Miasto nabrało europejskiego znaczenia. Gdy w 1454 roku mieszczanie Gdańska, Elbląga i Torunia oraz rycerstwo pruskie wypowiadają posłuszeństwo Zakonowi Krzyżackiemu i poddają się królowi polskiemu, dwa europejskie szlaki handlowe wiodące z Niemiec na wschód i z Czech na północ krzyżują się w Poznaniu, zapewniając miastu pomyślność na co najmniej półtora wieku. Znaczenie handlowe Poznania umacnia rozwinięte rzemiosło. Tutejsi mistrzowie w swych wędrówkach czeladniczych poznawali fach w Europie i szybko przenosili do Wielkopolski nowinki technologiczne. Zamożność mieszczan rozbudzała ich ambicje kulturalne. W 1520 roku w mieście powstaje szkoła, zwana akademią, będąca jednym z pierwszych humanistycznych gimnazjów w Europie. Kultura Poznania w XVI wieku jest pod silnym wpływem Włoch, gdzie studiowało w młodości kilkunastu późniejszych poznańskich burmistrzów. Dzięki temu ratusz poznański, siedziba władz miejskich, po przebudowie w 1555 roku stał się jedną z najpiękniejszych tego typu budowli w stylu włoskim na północ od Alp. Władze Poznania ściągnęły też szybko do miasta jezuitów w 1570 roku, których kolegium, z nowoczesną biblioteką naukową i własną drukarnią, w XVII i XVIII wieku dwukrotnie ubiegało się o uzyskanie praw uniwersyteckich. Rozwój miasta został nagle zahamowany w początkach XVII wieku. Przyczyną była trwająca od 1618 roku wojna trzydziestoletnia w Niemczech, która rujnowała miasta, przerywała drogi handlowe w kierunku Francji i ubożyła ludność Niemiec. Poznań i Wielkopolska straciły najważniejszego partnera handlowego, urwał się import towarów z Niemiec i eksport produktów rolnych z Polski. Niepewne stały się drogi morskie po Bałtyku wiodące do Niderlandów i Anglii. Handlowa rola Poznania została ograniczona do centrum regionalnego. Zanim po pokoju westfalskim w 1648 roku rozpoczęła się odbudowa miast niemieckich, Szwedzi jednym atakiem w 1655 roku zajęli większą część Polski z Poznaniem. Dwuletnia okupacja szwedzka zniszczyła miasto wraz z rozległymi przedmieściami i całą Wielkopolskę. W 1657 roku wojska polskie odbiły Poznań z rąk szwedzkich, ale miasto nie miało już większości rzemieślników, a kupcy całkowicie pozbawieni byli kapitałów. W tej sytuacji odbudowa Poznania ciągnęła się latami. Jeszcze pół wieku później miasto nie osiągnęło poziomu rozwoju gospodarczego z 1 połowy XVII wieku, a już w początkach XVIII wieku ponownie zostało zajęte przez Szwedów, którzy spalili przedmieścia i okoliczne wsie, kupców obłożyli kontrybucjami, a chłopów wypędzili. Po tej wojnie kolejny raz trzeba było miasto odbudować. Władze miasta podpatrywały, jakimi sposobami Niemcy odbudowywali swe miasta i miasteczka po lokalnych wojnach i adaptowały te wzory i pomysły na rodzimym gruncie. Gdy 20

23 21

24 w połowie XVIII wieku poprawiła się koniunktura handlowa w tej części Europy, Poznań znów zaczął się rozwijać. 2 połowa XVIII wieku to czas kolejnej przebudowy miasta, powstawania manufaktur i pierwszych banków. Gdy w 1793 roku w wyniku drugiego rozbioru Polski Prusy zagarnęły Wielkopolskę, Poznań znów był miastem zmodernizowanym zgodnie z europejskimi standardami czasów Oświecenia. Pod pruskim panowaniem poznaniacy nauczyli się znakomicie wykorzystywać pruskie prawa o stowarzyszeniach, bankach spółdzielczych, spółkach zarobkowych i kredytowych do budowy społeczeństwa obywatelskiego. Powszechny system szkolny w Niemczech, wówczas jeden z najlepszych w Europie, oraz system szkolnictwa zawodowego spowodowały, że mieszkańcy Wielkopolski i Poznania należeli do najlepiej wykwalifikowanych na ziemiach polskich. Inteligencja wielkopolska kształciła się w znakomitych uniwersytetach i politechnikach niemieckich. Wcielenie Wielkopolski do państwa pruskiego, a potem cesarstwa niemieckiego potrafiono świetnie wykorzystać dla dobra polskiej ludności. Koniec I wojny światowej stworzył wreszcie warunki do odzyskania niepodległości Polski. W szczytowym momencie chaosu w Niemczech na przełomie 1918 i 1919 roku błyskawiczne powstanie wielkopolskie, zorganizowane przez Polaków, niedawnych frontowych żołnierzy armii niemieckiej, przyniosło wolność Wielkopolsce. W pokojowy sposób zorganizowano wtedy wyjazd większości Niemców z Wielkopolski i powrót emigrantów zarobkowych z Niemiec. W 1919 roku Poznań był miastem o najwyższych standardach urbanistycznych ze wszystkich miast polskich (brukowane ulice, bieżąca woda, kanalizacja, gaz, elektryczność), jego mieszkańcy mieli dobre kwalifikacje zawodowe, a w budynkach opuszczonych przez niemieckie władze i instytucje powołano Uniwersytet Poznański, który miał zapewnić Wielkopolanom dostęp do wyższego wykształcenia. Władzę przejęli ludzie sprawdzeni w wieloletniej pracy społecznej. Brakujących specjalistów zwłaszcza nauczycieli i profesorów uniwersyteckich sprawnie ściągnięto z innych dzielnic polskich. Handlowe tradycje miasta wznowiły coroczne Międzynarodowe Targi Poznańskie. Okupacja niemiecka ( ) nie przypominała pokojowych czasów państwa pruskiego czy cesarstwa niemieckiego. Nastąpiły konfiskaty prywatnych przedsiębiorstw, fabryk i kamienic. Inteligencja i zamożne mieszczaństwo zostały w latach wysiedlone do Generalnej Guberni. Podobny los spotkał mieszkańców miasta pochodzenia żydowskiego. Większość z nich zginęła potem w gettach i obozach zagłady. W lutym 1945 roku centrum miasta uległo zniszczeniu w czasie walk o Poznań. Potem upaństwowiono fabryki, sklepy i kamienice. W czerwcu 1956 roku robotnicy poznańskich fabryk wyszli na ulice, doprowadzając w efekcie do zmiany ekipy rządzącej Polską. Demonstracja robotnicza została stłumiona przez wojsko i policję. Gdy jesienią 1956 roku ruszyły w Poznaniu pokazowe procesy aresztowanych robotników, solidarnościową demonstrację w Budapeszcie zorganizowali Węgrzy, co dało początek powstaniu krwawo stłumionemu przez radzieckie wojska. Kolejne rządy skokowo dokonywały zmian gospodarczych. W Poznaniu, podobnie jak w całym kraju, powstawały nowe szkoły i uczelnie, wznoszono nowe osiedla mieszkaniowe, budowano fabryki. Największe zmiany w mieście nastąpiły po 1989 roku, gdy na wolnym rynku mogły się sprawdzić talenty gospodarskie poznaniaków. W 2004 roku Poznań znalazł się wśród miast Unii Europejskiej. Historia Poznania wskazuje, że także tę zmianę będziemy potrafili wykorzystać dla dobra miasta. 22

25 23

26 POZNAŃ MIASTO OTWARTE JOSE MORENO Student z Hiszpanii KULTURA ROMSKA W Poznaniu od ośmiu lat odbywają się Światowe Spotkania z Kulturą Romską, na które przybywają grupy romskie z całej Europy. Hiszpanie są przekonani, że ludzie z tej części Europy są poważniejsi, mniej sympatyczni, ale wszystkie osoby, które poznałem, były bardzo przyjaźnie nastawione. WIELOKULTUROWOŚĆ Wiadomości o królach, książętach i biskupach z wieków X, XI i XII przynoszą niewiele konkretnych informacji o mieszkańcach dawnego miasta. Dopiero lokacja Poznania w 1253 roku na sprawdzonym już w Niemczech prawie magdeburskim, rozplanowanie miasta według dobrych, zachodnich wzorów oraz ściągnięcie nowych osadników z miast Saksonii, Łużyc i Śląska spowodowały skok cywilizacyjny i stworzenie wzorca dla innych miast wielkopolskich. Obok samorządu miejskiego urzędującego w ratuszu działały inne organizacje społeczności miejskiej, głównie bractwa kupieckie i cechy rzemieślnicze. Zgodnie z modelem niemieckim młodzi rzemieślnicy byli zobowiązani do kilkuletniej pracy w warsztatach innych dużych miast i poznawania nowych technologii i technik produkcji, a dopiero potem mogli uzyskać tytuły mistrzów w swych zawodach, prawo do samodzielnej pracy i zostania pełnoprawnym obywatelem Poznania. Od czasów lokacji Poznań chętnie przyjmował fachowców. W XV wieku, gdy szlaki handlowe z Poznania sięgnęły Litwy, Rusi oraz terenów nad Morzem Czarnym, zaczęli osiedlać się w mieście kupcy litewscy i ruscy, a także Włosi z dawnych kolonii genueńskich nad Morzem Czarnym handlujący teraz towarami orientalnymi z północnymi Niemcami. 24

27 W XVI wieku zachód Europy ogarnęły wojny toczone między państwami katolickimi i protestanckimi, a także wyznawcami tych religii w poszczególnych państwach. Polska Rzeczpospolita Obojga Narodów należała do nielicznych w tym czasie państw głoszących i praktykujących tolerancję religijną. W Poznaniu nawet w czasach ofensywy kontrreformacji władze miasta znajdowały różne sposoby, by innowiercy mogli korzystać z pełnych praw obywatelskich. Nie było to łatwe po najazdach protestanckich Szwedów czy Brandenburczyków. W tych czasach do Poznania zaczęli przybywać Szkoci prześladowani przez Anglików, a także nieliczni katolicy angielscy pozbawieni praw w swej ojczyźnie. We wsiach dookoła miasta pojawili się osadnicy holenderscy ze wspólnot protestanckich prześladowanych w Niderlandach. Dużą część imigracji stanowili przybysze z Niemiec, tak katolicy, jak protestanci, z których większość spolonizowała się już w następnym pokoleniu. Przybywali też kupcy ormiańscy pośredniczący w handlu towarami orientalnymi. W końcu XVI wieku 15 proc. nowych mieszkańców Poznania stanowili przybysze z innych krajów Europy, zaledwie co trzeci nowy obywatel miasta pochodził z Wielkopolski, a reszta migrowała z pozostałych regionów Polski. Po wojnach w początkach XVII wieku do zniszczonych przez wojska szwedzkie i rosyjskie wsi dookoła Poznania przybyli osadnicy z katolickiego Bambergu. Szybko się zasymilizowali. Jeszcze dziś, po trzech wiekach, wiele starych rodzin poznańskich z dumą powołuje się na swych bamberskich przodków. W XVIII wieku w Poznaniu osiedlili się Grecy uciskani w swej ojczyźnie przez Turków, a po wybuchu Rewolucji Francuskiej w mieście znaleźli schronienie uciekający z Francji rojaliści. Wojny napoleońskie pozostawiły w Poznaniu ślad w postaci polsko-francuskich rodzin założonych przez byłych żołnierzy cesarza. GOLEM Legenda o Golemie związana jest z Pragą. Jednak twórca glinianego człowieka, wybitny żydowski filozof, teolog i mistyk Jehuda Loew Ben Becalel, urodził się w Poznaniu. W 1588 roku Loew, zwany również Maharalem, został rabinem Pragi i w czasie pełnienia tej funkcji miał stworzyć z gliny Golema dla ochrony Żydów przed atakami antysemickimi. W 1592 roku Loew wrócił do Poznania i został wybrany naczelnym rabinem Polski. W 2010 roku w mieście odsłonięto rzeźbę Golema autorstwa czeskiego artysty Dawida Černý ego. 25

II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014

II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014 M i ędzynarodo w e Targ i P oznańsk i e II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014 Honorowy Patronat Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego WWW.PEWUKA.PL

Bardziej szczegółowo

W okresie programowym 2009-2013 zrealizowany został przez miasto Zduńska Wola największy w dotychczasowej historii samorządu terytorialnego projekt z

W okresie programowym 2009-2013 zrealizowany został przez miasto Zduńska Wola największy w dotychczasowej historii samorządu terytorialnego projekt z W okresie programowym 2009-2013 zrealizowany został przez miasto Zduńska Wola największy w dotychczasowej historii samorządu terytorialnego projekt z dofinansowaniem z funduszy unijnych. Dzięki umiejętnemu

Bardziej szczegółowo

Cyfrowa Polska dla każdego

Cyfrowa Polska dla każdego Cyfrowa Polska dla każdego Wojciech Cellary Katedra Technologii Informacyjnych Akademia Ekonomiczna w Poznaniu Mansfelda 4, 60-854 Poznań cellary@kti.ae.poznan.pl http://www.kti.ae.poznan.pl/ (c) W. Cellary

Bardziej szczegółowo

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim.

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Program szkoły zakłada wychowanie i przygotowanie człowieka do rozumienia otaczającego go świata. Człowiek

Bardziej szczegółowo

REGION.KULTURA.ROZWÓJ KULTURA, JEST PODSTAWOWYM ŹRÓDŁEM ROZWOJU

REGION.KULTURA.ROZWÓJ KULTURA, JEST PODSTAWOWYM ŹRÓDŁEM ROZWOJU REGION.KULTURA.ROZWÓJ KULTURA, JEST PODSTAWOWYM ŹRÓDŁEM ROZWOJU REGION.KULTURA.ROZWÓJ......to program budowy partnerstwa kreatywnego pomiędzy kulturą a obszarami takimi jak: edukacja, szkolenia, biznes,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13 Spis treści Do Czytelnika.............................................. 11 Przedmowa................................................ 13 Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część

Bardziej szczegółowo

innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych

innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych Pan Tadeusz powstał w Paryżu w latach 1833-34, w czasie gdy Polska na ponad sto lat zniknęła

Bardziej szczegółowo

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas HISTORIA USTROJU POLSKI Autor: Marian Kallas Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Uogólniona dla całego obszaru, objętego LSR, Analiza SWOT. z wykorzystaniem analiz SWOT z konsultacji przeprowadzonych w gminach

Uogólniona dla całego obszaru, objętego LSR, Analiza SWOT. z wykorzystaniem analiz SWOT z konsultacji przeprowadzonych w gminach Uogólniona dla całego obszaru, objętego LSR, Analiza SWOT z wykorzystaniem analiz SWOT z konsultacji przeprowadzonych w gminach i analizy SWOT powiatu MOCNE STRONY 1. Atrakcyjne walory krajobrazowo przyrodnicze

Bardziej szczegółowo

Prospects in Dolnośląskie. Dariusz Ostrowski

Prospects in Dolnośląskie. Dariusz Ostrowski Wrocław, 13 maja 2010 Prospects in Dolnośląskie Inwestycje infrastrukturalne aglomeracji jako impuls do dalszego rozwoju gospodarczego nowe kierunki na regionalnym rynku Dariusz Ostrowski Czy inwestycje

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

Opolskie wita 2015-06-01 11:34:14

Opolskie wita 2015-06-01 11:34:14 Opolskie wita 2015-06-01 11:34:14 2 Woj. opolskie znajduje się w południowo-zachodniej części Polski, w dorzeczu górnej Odry. Bezpośrednio graniczy z Czechami, a także woj. śląskim, dolnośląskim, łódzkim

Bardziej szczegółowo

Formularz zgłaszania projektów. do zrealizowania w ramach projektów obywatelskich w Województwie Podlaskim

Formularz zgłaszania projektów. do zrealizowania w ramach projektów obywatelskich w Województwie Podlaskim Formularz zgłaszania projektów do zrealizowania w ramach projektów obywatelskich w Województwie Podlaskim 1. Podstawowe informacje* a) Tytuł projektu: Poprzez sztukę do własnej kultury b) Pomysłodawca/y:

Bardziej szczegółowo

Termin realizacji zadania. IV kwartał 2011 r. od 11 stycznia 2012 do 31 grudnia 2012 r.

Termin realizacji zadania. IV kwartał 2011 r. od 11 stycznia 2012 do 31 grudnia 2012 r. Harmonogram konkursów na realizację zadań publicznych Województwa Dolnośląskiego w 2012 r. Nazwa zadania priorytetowego/konkursu Termin ogłoszenia konkursu Termin realizacji zadania Pula środków do rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Spis treści Do Czytelnika Przedmowa Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Nowy Świat. w Legnicy

Ośrodek Nowy Świat. w Legnicy Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego Ośrodek Nowy Świat w Legnicy Ośrodek Nowy Świat to miejsce zderzenia różnych kultur, miejsce spotkań młodych ludzi stąd i stamtąd, z daleka i z bliska.

Bardziej szczegółowo

W POSZUKIWANIU DOMU DLA KONI

W POSZUKIWANIU DOMU DLA KONI W POSZUKIWANIU DOMU DLA KONI ON ONA Polonista, Nauczyciel, Instruktor teatralny, Mieszczuch z urodzenia Architekt, Marketingowiec, Mieszczuch z wyboru Połączyła ich miłość do koni i artystyczne aspiracje

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Sztuka zarabiania na wypoczynku Aleksandra Ruta Uniwersytet w Białymstoku 8 października 2015 r. Sztuka. zarabiania Sztuka (łac.ars, grec. techne) w starożytności i średniowieczu

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU

KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU 151 KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU Nazwa programu: Kulturalny Poznań nr programu: 7 Kontynuacja Planu Rozwoju Miasta Poznania Cele strategiczne: Zwiększenie znaczenia miasta jako ośrodka wiedzy, kultury,

Bardziej szczegółowo

Poznaj Raczyńskich WYDAWNICTWO POKONFERENCYJNE

Poznaj Raczyńskich WYDAWNICTWO POKONFERENCYJNE Poznaj Raczyńskich WYDAWNICTWO POKONFERENCYJNE Konferencja popularnonaukowa towarzysząca IV Weekendowi z Historią na Trakcie Królewsko-Cesarskim pod hasłem Poznaj Raczyńskich 25 września 2009 r. Biblioteka

Bardziej szczegółowo

Nowy ośrodek targowy w aglomeracji śląskiej

Nowy ośrodek targowy w aglomeracji śląskiej Targowy komfort Nowy ośrodek targowy w aglomeracji śląskiej Expo Silesia to nowoczesne Centrum Wystawiennicze w największej polskiej aglomeracji przemysłowej. Dysponujemy 13,5 tysiąca m 2 powierzchni ekspozycyjnej

Bardziej szczegółowo

SOPOCKI DWUMIESIĘCZNIK POZARZĄDOWY STYCZEŃ LUTY

SOPOCKI DWUMIESIĘCZNIK POZARZĄDOWY STYCZEŃ LUTY SOPOCKI DWUMIESIĘCZNIK POZARZĄDOWY STYCZEŃ LUTY SPOŁECZEŃSTWO / POMOC SPOŁECZNA / ZDROWIE / GOSPODARKA... 2 NAUKA / EDUKACJA... 5 KULTURA I SZTUKA... 7 EKOLOGIA/OCHRONA ŚRODOWISKA/TURYSTYKA I KRAJOZNAWSTWO...

Bardziej szczegółowo

Szkoła Języka i Kultury Polskiej Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Szkoła Języka i Kultury Polskiej Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Szkoła Języka i Kultury Polskiej Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lublinie Szkoła letnia KUL to już TRADYCJA W marcu 1974 roku, po kilku latach starań i miesiącach intensywnych przygotowań,

Bardziej szczegółowo

Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN

Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN Niemcy - Poczdam Budynek z 1685 r, początkowo jako oranżeria a następnie stajnie

Bardziej szczegółowo

RODZINA JEST NAJWAŻNIEJSZA

RODZINA JEST NAJWAŻNIEJSZA JESTEŚMY RODZINNĄ FIRMĄ Z WIELOMA TRADYCJAMI RODZINA JEST NAJWAŻNIEJSZA 15 lat działalności na polskim rynku. Wieloletnie doświadczenie i wiedza to nasza przewaga konkurencyjna. Otwartość na nowe rynki

Bardziej szczegółowo

MÄLARDALEN UNIVERSITY. Studiuj skandynawistykę w samym środku Szwecji!

MÄLARDALEN UNIVERSITY. Studiuj skandynawistykę w samym środku Szwecji! MÄLARDALEN UNIVERSITY Studiuj skandynawistykę w samym środku Szwecji! STUDIUJ SZWEDZKĄ KULTURĘ I JĘZYK W SZWECJI. Czy interesuje Cię nauka języka szwedzkiego oraz poznanie szwedzkiej kultury i społeczeństwa?

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA NA LEKCJACH HISTORII W GIMNAZJUM W KLASACH I-III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA NA LEKCJACH HISTORII W GIMNAZJUM W KLASACH I-III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA NA LEKCJACH HISTORII W GIMNAZJUM W KLASACH I-III Ważnym elementem procesu dydaktycznego jest ocena, która pozwala określić zakres wiedzy i umiejętności opanowany przez ucznia.

Bardziej szczegółowo

MŁODZIEŻOWY DOM KULTURY POD AKACJĄ W LUBLINIE

MŁODZIEŻOWY DOM KULTURY POD AKACJĄ W LUBLINIE PROGRAM WYCHOWAWCZY MŁODZIEŻOWEGO DOMU KULTURY Pod Akacją w Lublinie w roku szkolnym 2016/2017 Młodzieżowy Dom Kultury Pod Akacją w Lublinie jest publiczną placówką wychowania pozaszkolnego. Stwarza możliwości

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce 1764-1989 Spis treści Do Czytelnika..... 11 Przedmowa....... 13 Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw

Bardziej szczegółowo

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE 1764-1989 Autor: Wojciech Witkowski Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw nowożytnej Europy 1.1. Pojęcie administracji i biurokracji 1.2.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU POWIATOWEGO,, POLSKA W CZASACH POCZĄTKÓW PAŃSTWOWOŚCI

REGULAMIN KONKURSU POWIATOWEGO,, POLSKA W CZASACH POCZĄTKÓW PAŃSTWOWOŚCI REGULAMIN KONKURSU POWIATOWEGO Konkurs przeznaczony jest dla uczniów szkół podstawowych z powiatu polkowickiego. Konkurs indywidualny w etapie szkolnym i drużynowy w etapie powiatowym Organizatorem konkursu

Bardziej szczegółowo

Najczęściej deklarowane czynniki ograniczające dostęp do wydarzeń kulturalnych*:

Najczęściej deklarowane czynniki ograniczające dostęp do wydarzeń kulturalnych*: Badania terenowe Najczęściej deklarowane czynniki ograniczające dostęp do wydarzeń kulturalnych*: brak czasu brak pieniędzy zbyt wygórowana cena problemy z dotarciem na wydarzenie z powodu odległości brak

Bardziej szczegółowo

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ 70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ Wojna 1939-1945 była konfliktem globalnym prowadzonym na terytoriach: Europy, http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/galeria/402834,5,niemcy-atakuja-polske-ii-wojna-swiatowa-na-zdjeciach-koszmar-ii-wojny-swiatowej-zobacz-zdjecia.html

Bardziej szczegółowo

OPIS DOBREJ PRAKTYKI. ambas@ambas.pl. w radach i komitetach utworzonych przez władze publiczne

OPIS DOBREJ PRAKTYKI. ambas@ambas.pl. w radach i komitetach utworzonych przez władze publiczne OPIS DOBREJ PRAKTYKI 1. Dane dotyczące podmiotu ubiegającego się o wpis nazwa inicjatywy nazwa podmiotu Polska Sieć Ambasadorów Przedsiębiorczości Kobiet Urszula Ciołeszynska - Fundatorka i Prezes Fundacji

Bardziej szczegółowo

11 listopada 1918 roku

11 listopada 1918 roku 11 listopada 1918 roku 92 lat temu Polska odzyskała niepodległość Europa w II połowie XVII wieku Dlaczego Polska zniknęła z mapy Europy? Władza szlachty demokracja szlachecka Wolna elekcja Wojny Rzeczpospolitej

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA PRZYSZŁOŚCI w skrócie!

AKADEMIA PRZYSZŁOŚCI w skrócie! AKADEMIA PRZYSZŁOŚCI w skrócie! Witaj w AKADEMII PRZYSZŁOŚCI Cieszę się, że aplikujesz, by zostać wolontariuszem AKADEMII PRZYSZŁOŚCI. Misją AKADEMII jest inspirowanie do wzrastania, by każdy wygrywał

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EDUKACJI KULTURALNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 96 W WARSZAWIE

PROGRAM EDUKACJI KULTURALNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 96 W WARSZAWIE PROGRAM EDUKACJI KULTURALNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 96 W WARSZAWIE ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE: Realizacja programu ma na celu przygotowanie uczniów do świadomego uczestnictwa w kulturze, kształtowania w nich

Bardziej szczegółowo

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze.

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze. ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI 1. Dawne i współczesne wzorce rodziny. Omawiając zagadnienie, zinterpretuj sposoby przedstawienia tego tematu w dziełach literackich różnych epok oraz w wybranych

Bardziej szczegółowo

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Encyklopedia Gniezna i Ziemi Gnieźnieńskiej Jednotomowa encyklopedia stanowiąca kompendium wiedzy o Gnieźnie i regionie.

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI Numer zadania Wymagania ogólne (z podstawy programowej) 1. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

Środki dla ngo Zmieniony

Środki dla ngo Zmieniony Środki dla ngo Zmieniony 26.11.2015. Fundusz dla Przyrody Kto może złoży wniosek? m.in. organizacje pozarządowe Cel zadania: wspieranie działań z zakresu czynnej ochrony przyrody, przyczyniające się bezpośrednio

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie. Instytucje kultury w 2008 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie. Instytucje kultury w 2008 roku 1 Materiał na konferencję prasową w dniu 28 sierpnia 2009 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie Notatka Informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Instytucje kultury w 2008 roku 1 TEATRY I INSTYTUCJE

Bardziej szczegółowo

W roku 2012 zostały zrealizowane wszystkie główne zadania założone w budżecie na bieżący rok.

W roku 2012 zostały zrealizowane wszystkie główne zadania założone w budżecie na bieżący rok. Ankieta dla Res Publiki Nowej 1. Jak ocenia Pan wykonanie budżetu miasta na rok 2012 w zakresie kultury? Czy Pana miastu udało się zrealizować zadania w dziedzinie kultury założone w budżecie na 2012 rok?

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia Młodzieżowej Rady Miasta Bydgoszcz

Doświadczenia Młodzieżowej Rady Miasta Bydgoszcz Doświadczenia Młodzieżowej Rady Miasta Bydgoszcz Młodzieżowa Rada Miasta Bydgoszcz Młodzieżowa Rada Miasta Bydgoszczy (MRMB) powstała w 2007 roku na mocy uchwały Nr XI/128/07 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia

Bardziej szczegółowo

Otwarta Szkoła. Minister Edukacji Narodowej ustanowiła rok szkolny 2015/2016 ROKIEM OTWATREJ SZKOŁY

Otwarta Szkoła. Minister Edukacji Narodowej ustanowiła rok szkolny 2015/2016 ROKIEM OTWATREJ SZKOŁY Otwarta Szkoła Minister Edukacji Narodowej ustanowiła rok szkolny 2015/2016 ROKIEM OTWATREJ SZKOŁY Otwarta szkoła to taka, która nie zamyka się na kulturę, sztukę, sport, środowiska lokalne. Potrafi korzystać

Bardziej szczegółowo

Wymiar jednostkowy obecności Polski w Unii Europejskiej. Jakie korzyści z integracji ma zwykły obywatel?

Wymiar jednostkowy obecności Polski w Unii Europejskiej. Jakie korzyści z integracji ma zwykły obywatel? Wymiar jednostkowy obecności Polski w Unii Europejskiej. Jakie korzyści z integracji ma zwykły obywatel? Debata w Chrzanowie Patronat honorowy: Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Poparcie społeczne

Bardziej szczegółowo

XI. Kultura, Sport i Turystyka

XI. Kultura, Sport i Turystyka XI. Kultura, Sport i Turystyka KULTURA I OCHRONA DZIEDZICTWA NARODOWEGO Działania Samorządu Województwa w zakresie kultury podejmowane były w oparciu cele Strategii Rozwoju Województwa Kujawsko-Pomorskiego

Bardziej szczegółowo

Sondaż z mieszkańcami Łodzi

Sondaż z mieszkańcami Łodzi Potrzeby mieszkańców Łodzi w zakresie inwestycji kulturalnych oraz opinia na temat Centrum Festiwalowo Kongresowego CamerImage Łódź Center Sondaż z mieszkańcami Łodzi Łódź - luty 2010 Nota metodologiczna

Bardziej szczegółowo

KATOWICE CZAS NA DZIELNICE SPOTKANIE Z MIESZKAŃCAMI OSIEDLA TYSIĄCLECIA 30 MAJA 2016

KATOWICE CZAS NA DZIELNICE SPOTKANIE Z MIESZKAŃCAMI OSIEDLA TYSIĄCLECIA 30 MAJA 2016 KATOWICE CZAS NA DZIELNICE SPOTKANIE Z MIESZKAŃCAMI OSIEDLA TYSIĄCLECIA 30 MAJA 2016 Zakończyliśmy duże, prestiżowe inwestycje w centrum miasta Nowa siedziba NOSPR Międzynarodowe Centrum Kongresowe Muzeum

Bardziej szczegółowo

Wydatki na kulturę w 2011 r.

Wydatki na kulturę w 2011 r. Kraków 25.09.2012 r. Wydatki na kulturę w 2011 r. Informacja przedstawia wydatki budżetu państwa i budżetów jednostek samorządów terytorialnych na finansowanie kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE. Zakład Komparatystyki Literackiej i Kulturowej IFP UAM. Collegium Maius ul. Fredry Poznań pokoje: 210, 212

INFORMACJE. Zakład Komparatystyki Literackiej i Kulturowej IFP UAM. Collegium Maius ul. Fredry Poznań pokoje: 210, 212 INFORMACJE Zakład Komparatystyki Literackiej i Kulturowej IFP UAM Collegium Maius ul. Fredry 10 61-701 Poznań pokoje: 210, 212 Kierownik specjalności: Prof. dr hab. Bogusław Bakuła Opiekun specjalności:

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU EUROPA-UNIVERSITÄT VIADRINA FRANKFURT (ODER)

UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU EUROPA-UNIVERSITÄT VIADRINA FRANKFURT (ODER) UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU EUROPA-UNIVERSITÄT VIADRINA FRANKFURT (ODER) Collegium Polonicum w Słubicach PASJA POKONUJE GRANICE. STUDIUJ Z NAMI I UCZYŃ Z NIEJ SPOSÓB NA ŻYCIE. O COLLEGIUM

Bardziej szczegółowo

Przemysł II koronował się na króla Polski po okresie rozbicia dzielnicowego w roku. Była to.. połowa wieku.

Przemysł II koronował się na króla Polski po okresie rozbicia dzielnicowego w roku. Była to.. połowa wieku. 1. Uzupełnij zdania. Wielkopolska sąsiaduje z następującymi regionami: 1. Pomorze 2... 3... 4... Największą rzeką Wielkopolski jest. Wielkopolska leży na terenie 3 krain geograficznych. Są to: 1. Pojezierze..

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

Wiedeń 2015-06-09 15:10:35

Wiedeń 2015-06-09 15:10:35 Wiedeń 2015-06-09 15:10:35 2 Wiedeń jest stolicą i największym miastem Austrii z 1,6 mln mieszkańców. Od lat to jedna z najzamożniejszych aglomeracji świata. Aglomeracja nad Dunajem leży we wschodniej

Bardziej szczegółowo

Podział dotacji na zadania z zakresu kultura, sztuka,ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, na 2013r.

Podział dotacji na zadania z zakresu kultura, sztuka,ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, na 2013r. Podział dotacji na zadania z zakresu kultura, sztuka,ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, na 2013r. Dział 921 - Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego Rozdz. 92105 - Pozostałe zadania w zakresie

Bardziej szczegółowo

Program Edukacji Kulturalnej w Szkole Podstawowej Nr 119 w Warszawie w ramach projektu Warszawski Program Edukacji Kulturalnej (WPEK)

Program Edukacji Kulturalnej w Szkole Podstawowej Nr 119 w Warszawie w ramach projektu Warszawski Program Edukacji Kulturalnej (WPEK) Program Edukacji Kulturalnej w Szkole Podstawowej Nr 119 w Warszawie w ramach projektu Warszawski Program Edukacji Kulturalnej (WPEK) opracowała: Iwona Wiśniewska koordynator edukacji kulturalnej w szkole

Bardziej szczegółowo

Uwaga: przed wypełnieniem ankiety należy zapoznać się z instrukcją (zob. MENU: drukowanie instrukcji) A. Wydatki miasta/gminy na kulturę

Uwaga: przed wypełnieniem ankiety należy zapoznać się z instrukcją (zob. MENU: drukowanie instrukcji) A. Wydatki miasta/gminy na kulturę Uwaga: przed wypełnieniem ankiety należy zapoznać się z instrukcją (zob. MENU: drukowanie instrukcji) A. Wydatki miasta/gminy na kulturę () Wg stanu na dzień 31.12.2008 1. Wydatki budżetu miasta/gminy

Bardziej szczegółowo

Promocja turystyczna powiatu skarżyskiego

Promocja turystyczna powiatu skarżyskiego Promocja turystyczna powiatu skarżyskiego 2010-08-12 14:32, Małgorzata Nosowicz Już jesienią powiat skarżyski będzie uczestnikiem zakrojonego na szeroką skalę przedsięwzięcia promocyjnego. Mowa tu o udziale

Bardziej szczegółowo

Zbiorcze zestawienie analizy SWOT dla obszaru Lokalnej Grupy Działania Krajna Złotowska MOCNE STRONY

Zbiorcze zestawienie analizy SWOT dla obszaru Lokalnej Grupy Działania Krajna Złotowska MOCNE STRONY Zbiorcze zestawienie analizy SWOT dla obszaru Lokalnej Grupy Działania MOCNE STRONY 1. Walory środowiska naturalnego potencjał dla rozwoju turystyki i rekreacji 2. Zaangażowanie liderów i społeczności

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320)

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) Spis treści Do Czytelnika 5 Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) 1.1. Początki i rozwój państwa polskiego (do 1138). Rozbicie dzielnicowe i dążenia

Bardziej szczegółowo

Strony internetowe z informacjami dot. wsparcia działalności młodych artystów-muzyków: Stypendia, wyjazdy zagraniczne, dotacje

Strony internetowe z informacjami dot. wsparcia działalności młodych artystów-muzyków: Stypendia, wyjazdy zagraniczne, dotacje Strony internetowe z informacjami dot. wsparcia działalności młodych artystów-muzyków: Stypendia, wyjazdy zagraniczne, dotacje przygotowano na podstawie danych zebranych przez studentów Akademii Muzycznej

Bardziej szczegółowo

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych.

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI 2013 - raport Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI CHCĄ ZMIENIAĆ ŚWIAT Wszyscy doskonale wiemy, że młodych ludzi

Bardziej szczegółowo

Działalność instytucji kultury w Polsce w 2009 r.

Działalność instytucji kultury w Polsce w 2009 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 23 lipca 2010 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie Działalność instytucji kultury w Polsce w 2009 r. Działalność w dziedzinie kultury i ochrony

Bardziej szczegółowo

Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi

Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi Seniorzy są wśród nas Szybko postępujące zmiany demograficzne ostatnich 20 lat spowodowały rosnący udział osób starszych w Polsce. Zmiany struktury demograficznej związane

Bardziej szczegółowo

Kampania informacyjna na temat Młodzieżowej Rady Miasta i wyborów do niej we wszystkich szkołach w gminie

Kampania informacyjna na temat Młodzieżowej Rady Miasta i wyborów do niej we wszystkich szkołach w gminie Kampania informacyjna na temat Młodzieżowej Rady Miasta i wyborów do niej we wszystkich szkołach w gminie Młodzieżowa Rada Miasta w Wąchocku powstała w 2011 z inicjatywy i w efekcie realizacji wspólnego

Bardziej szczegółowo

Sąsiedzi-przyjaciele i był. Program etwinning

Sąsiedzi-przyjaciele i był. Program etwinning sasiedzi:gimnazjum 2009-11-15 23:52 Page 63 Sąsiedzi - przyjaciele Program etwinning Logo szkoły w Prostejovie Uczniowie Gimnazjum nr 1 w Koluszkach nawiązują międzynarodową współpracę z rówieśnikami nie

Bardziej szczegółowo

Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska

Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska Analiza SWOT Wrzesień 2015 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Zadanie współfinansowane

Bardziej szczegółowo

STATUT Diecezjalnego Ośrodka Kultury Prawosławnej ELPIS. Rozdział I. Przepisy Ogólne

STATUT Diecezjalnego Ośrodka Kultury Prawosławnej ELPIS. Rozdział I. Przepisy Ogólne STATUT Diecezjalnego Ośrodka Kultury Prawosławnej ELPIS Rozdział I Przepisy Ogólne Par.1 1. Organizacja jest bractwem cerkiewnym i nosi nazwę: Diecezjalny Ośrodek Kultury Prawosławnej ELPIS, zwana w dalszej

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny pod hasłem Nasza wspólna Europa"

Projekt edukacyjny pod hasłem Nasza wspólna Europa Projekt edukacyjny pod hasłem Nasza wspólna Europa" Obchody 10-lecia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej w Szkole Podstawowej im. Orła Białego w Biskupicach Ołobocznych Cel główny zgodny z ceremoniałem

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AMBASADORSKI. biznesth228.info

PROGRAM AMBASADORSKI. biznesth228.info PROGRAM AMBASADORSKI biznesth228.info O PROGRAMIE Program Ambasadorski Grupy Trinity stanowi nowatorską propozycję nawiązania relacji naszej Firmy ze środowiskiem akademickim. Nie oczekujemy od Was pomocy

Bardziej szczegółowo

Indywidualny Zawodowy Plan

Indywidualny Zawodowy Plan Indywidualny Zawodowy Plan Wstęp Witaj w Indywidualnym Zawodowym Planie! Zapraszamy Cię do podróży w przyszłość, do stworzenia swojego własnego planu działania, indywidualnego pomysłu na życie i pracę

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie. Działalność instytucji kultury w Polsce w 2009 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie. Działalność instytucji kultury w Polsce w 2009 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 23 lipca 2010 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie Działalność instytucji kultury w Polsce w 2009 r. Działalność w dziedzinie kultury i ochrony

Bardziej szczegółowo

Krótka historia Mielca

Krótka historia Mielca Krótka historia Mielca 1229 r. - Pierwsze wzmianki na temat miejscowości o nazwie Mielec 1457 r. - Jan Mielecki otrzymał zezwolenie na założenie miasta, czego nie dokonał 1470 r. - Założenie miasta Mielca

Bardziej szczegółowo

PROJEKT refresz ODŚWIEŻ SWÓJ BLOK!

PROJEKT refresz ODŚWIEŻ SWÓJ BLOK! PROJEKT refresz ODŚWIEŻ SWÓJ BLOK! OFERTA WSPÓŁPRACY DLA ZARZĄDCÓW BLOKÓW I SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWYCH Miejsce: KRAKÓW Pragniemy zaprosić Państwa do udziału w konkursie realizowanym w ramach Grolsch ArtBoom

Bardziej szczegółowo

Program Edukacji Kulturalnej w Szkole Podstawowej Nr 225 w Warszawie w ramach projektu Warszawski Program Edukacji Kulturalnej (WPEK)

Program Edukacji Kulturalnej w Szkole Podstawowej Nr 225 w Warszawie w ramach projektu Warszawski Program Edukacji Kulturalnej (WPEK) Program Edukacji Kulturalnej w Szkole Podstawowej Nr 225 w Warszawie w ramach projektu Warszawski Program Edukacji Kulturalnej (WPEK) opracowała: Greta Piekut koordynator edukacji kulturalnej w szkole

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIAGNOSTYCZNE

BADANIE DIAGNOSTYCZNE Centralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYCZNE W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI GRUDZIEŃ 2011 Numer zadania 1. 2.

Bardziej szczegółowo

Czynniki lokalnego rozwoju gospodarczego w Polsce znaczenie polityk miejskich dr Julita Łukomska

Czynniki lokalnego rozwoju gospodarczego w Polsce znaczenie polityk miejskich dr Julita Łukomska Czynniki lokalnego rozwoju gospodarczego w Polsce znaczenie polityk miejskich dr Julita Łukomska Uniwersytet Warszawski Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Zakład Rozwoju

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ BADAŃ

KWESTIONARIUSZ BADAŃ Dane respondenta: stanowisko/funkcja zawód/zajęcie wiek płeć Muzeum: adres.. telefon. e-mail strona www facebook / inne Historia muzeum / wystawy / izby / galerii 1. Kiedy zostało założone muzeum? 2. Jak

Bardziej szczegółowo

Co można robić w Krakowie?

Co można robić w Krakowie? Co można robić w Krakowie? ...można zwiedzać Kraków ma najwięcej wysokiej klasy zabytków w Polsce, o których piszą wszystkie przewodniki. Ale są tez miejsca znane tylko wtajemniczonym. ...można zwiedzać

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7 EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7 KWIECIEŃ 2016 Zadanie

Bardziej szczegółowo

że jedynym tego wieczoru.

że jedynym tego wieczoru. MAGDALENA ECKERT PBG SA Stinga supportowali Anna Maria Jopek - postać sceny muzycznej kiedyś dla mnie magiczna z uwagi na niezwykły głos i nieprawdopodobną wrażliwość. Bardzo czekałam na to, aby usłyszeć

Bardziej szczegółowo

WYDARZENIA I PROJEKTY SKIEROWANE DO WROCŁAWSKICH PRZEDSZKOLI I SZKÓŁ W ROKU SZKOLNYM 2015/2016

WYDARZENIA I PROJEKTY SKIEROWANE DO WROCŁAWSKICH PRZEDSZKOLI I SZKÓŁ W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 WYDARZENIA I PROJEKTY SKIEROWANE DO WROCŁAWSKICH PRZEDSZKOLI I SZKÓŁ W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 II WROCŁAWSKI KONGRES NAUKOWY DZIECI I MŁODZIEŻY 20 LISTOPADA 2015 R. uczestnicy: przedszkolaki, uczniowie

Bardziej szczegółowo

Yatenga to innowacyjne centrum kultury, nauki, rekreacji i rozrywki z bazą restauracyjno-hotelowo-handlową

Yatenga to innowacyjne centrum kultury, nauki, rekreacji i rozrywki z bazą restauracyjno-hotelowo-handlową Yatenga miejsce unikalne pod względem architektury i zadań, w którym architektura i działalność będą się wzajemnie uzupełniać i współdziałać. Yatenga to innowacyjne centrum kultury, nauki, rekreacji i

Bardziej szczegółowo

Muzeum Historii Polski w 100. rocznicę odzyskania niepodległości

Muzeum Historii Polski w 100. rocznicę odzyskania niepodległości Muzeum Historii Polski w 100. rocznicę odzyskania niepodległości Budowa siedziby Muzeum Historii Polski, która powstanie na terenie kompleksu Cytadeli Warszawskiej, będzie sfinansowana w ramach programu,

Bardziej szczegółowo

Plan współpracy ze środowiskiem lokalnym

Plan współpracy ze środowiskiem lokalnym Plan współpracy ze środowiskiem lokalnym Przedszkola nr 125 Pod Złotym Promykiem w Warszawie na rok szkolny 2015/2016 Warszawa 2015 r. Plan współpracy ze środowiskiem lokalnym 2015-2016 str 1 / 9 Partnerska,

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA PRAWDZIWA ROMSKA MUZYKA! IV MIĘDZYNARODOWE DNI KULTURY ROMSKIEJ w Krakowie 2015. 31 lipca Nowa Huta 1-2 sierpnia Krakowskie Błonia

INFORMACJA PRAWDZIWA ROMSKA MUZYKA! IV MIĘDZYNARODOWE DNI KULTURY ROMSKIEJ w Krakowie 2015. 31 lipca Nowa Huta 1-2 sierpnia Krakowskie Błonia IV MIĘDZYNARODOWE DNI KULTURY ROMSKIEJ w Krakowie 2015 FESTIWAL KULTURY ROMSKIEJ W KRAKOWIE OD 2012 ROKU INFORMACJA IV MIĘDZYNARODOWE DNI KULTURY ROMSKIEJ w Krakowie 2015 GŁÓWNE CELE PROJEKTU: Głównym

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa społeczności wiejskich Pomorza dawniej i dziś między indywidualistyczną konkurencją a wspólnotową kooperacją

Aktywność zawodowa społeczności wiejskich Pomorza dawniej i dziś między indywidualistyczną konkurencją a wspólnotową kooperacją Aktywność zawodowa społeczności wiejskich Pomorza dawniej i dziś między indywidualistyczną konkurencją a wspólnotową kooperacją Cezary Obracht-Prondzyński Reformy pruskie, czyli przejście systemowe od

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POWIATU ŚWIDNICKIEGO POPRZEZ UTWORZENIE INKUBATORA LOTNICZEGO

ROZWÓJ POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POWIATU ŚWIDNICKIEGO POPRZEZ UTWORZENIE INKUBATORA LOTNICZEGO ROZWÓJ POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POWIATU ŚWIDNICKIEGO POPRZEZ UTWORZENIE INKUBATORA LOTNICZEGO projekt realizowany przez Powiat Świdnicki w Świdniku w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa

Bardziej szczegółowo

GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA

GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA Lublin Lublin od wieków stanowił polska bramę na wschód i przez cały okres swego istnienia wielokrotnie wpisywał się w polskie kroniki. Początki osadnictwa na wzgórzach, które

Bardziej szczegółowo

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych Kim jesteśmy? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy to ogólnopolski, nieodpłatny program edukacji ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ

PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ Scenariusz lekcji do filmu edukacyjnego Noc w galerii PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ. CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE 2 Czas pracy: 45 minut. Materiały

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI KRESOWYCH. www.bilgoraj21.pl

FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI KRESOWYCH. www.bilgoraj21.pl FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI www.bilgoraj21.pl MIASTO NA SZLAKU KULTUR KRESOWYCH KRESOWYCH 2 KIM JESTEŚMY? lipca 2005 roku ustanowiona została aktem notarialnym Fundacja Obywatelska Przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

Fundacja Pro Memoria Problemy współczesności

Fundacja Pro Memoria Problemy współczesności Problemy współczesności Obecnie przeżywamy okres, w którym ludzkość znalazła się w stadium dotychczas nieznanych, wielkich problemów cywilizacyjnych. Jesteśmy świadkami nagromadzenia się przeróżnych trudności,

Bardziej szczegółowo

Przygotowania do UEFA EURO 2012. 18 stycznia 2012 r.

Przygotowania do UEFA EURO 2012. 18 stycznia 2012 r. Przygotowania do UEFA EURO 2012 18 stycznia 2012 r. 8 CZERWCA 2012 r. GODZ. 18:00 MECZ OTWARCIA UEFA EURO 2012 TM STADION NARODOWY W WARSZAWIE do meczu otwarcia Polska- Grecja pozostało 142 dni MISTRZOSTWA

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

I. Czynności organizacyjne. Podanie częściowego tematu: Z wizytą w. II. Zagadka-odczytuję

I. Czynności organizacyjne. Podanie częściowego tematu: Z wizytą w. II. Zagadka-odczytuję Klasa VId Język polski Scenariusz lekcji języka polskiego w klasie VId SCENARIUSZ LEKCJI Temat: Z wizytą w muzeum Cel ogólny Doskonalenie słownictwa związanego z muzeami.. Cele operacyjne UCZEŃ: Posiada

Bardziej szczegółowo