ùmarła młodo, w samim kwice. Nasz ògród to je sama kwitniawa. Drzewa bëłë prawie w kwitniawie. - Sy] kwitnięcie zob kwitnienie kwitować v kwitowac,

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ùmarła młodo, w samim kwice. Nasz ògród to je sama kwitniawa. Drzewa bëłë prawie w kwitniawie. - Sy] kwitnięcie zob kwitnienie kwitować v kwitowac,"

Transkrypt

1 ùmarła młodo, w samim kwice. Nasz ògród to je sama kwitniawa. Drzewa bëłë prawie w kwitniawie. - Sy] kwitnięcie zob kwitnienie kwitować v kwitowac, pòtwierdz(yw)ac; ~ kogo za każdym razem odbiór czego kwitowac / pòtwierdz(yw)ac np. swòjim pòdpisã - za kòżdim razã òdebranié / òdbiór czegò; (s)~ coś (u)śmiechem zbëwac (zbëc) / (s)kwitowac cos (ù)smiéchã; ew. òdpòwiadac (òdpòwiedzec) na cos (ù)smiéchã kwitowany ad kwitowóny, pòswiôdcz(iw)óny / pòtwierdz(yw)óny na pismie, za pòmòcą kwitu / pòdpisu na kwice / dokùmence [Towôr przëwôżóny do krómù je kwitowóny na specjalnëch fòrmùlarzach. Gò] kwiz m kwiz m [wym: kłiz] kònkùrs tipù: pitanié - òdpòwiésc kwizowy ad kwizowi kwoczyć zob. kwokać kwoka ƒ kluka, rzad lok: sôdka, gniôzdówka, tortosza ƒ; ~ siedzi na jajach kluka sedzy na jajach; ~ wysiedziała 12 kurcząt kluka wësedza(ła) dwanôsce kùrzãt kùrczãt / zdr: kùrzątków kùrczątków; ~ wodzi kurczęta kluka prowadzy kùrzãta kùrczãta; sztuczna ~ sztëcznô kluka por. wylęgarnia; stara ~ fig stôrô kluka / baba, paskùdné babskò; zob. gderacz; ew. zob. panna (stara ~) kwokacz m orn klukôcz m (Gò) ptôch z rodzëznë séwk(ów) kwokać v klukac; zaczynać / przestać ~ zaczënac / òprzestac klukac [òna zaczinô / òprzestôwô òprzestaje] kwokanie n klukanié n kwoknąć v kluknąc kwoknięcie n klukniãcé kworum n kwòrum n lëczba lëdzy wëstarczającô do przeprowadzeniô głosowaniô kwota ƒ sëma, kwòta ƒ; ew. grëp(k)a (tëlé a tëlé) pieniãdzy -niądzy / dëtków [Lepszô kwòta za żëwòta, jak pò smierce dwie. Sy Ten miôł ùszpórowóné sobie tãgą kwotã. Ma]; w kwocie sto złotych w sëmie / w kwòce sto złotëch; to niemała ~ to je niemôłô niemałô kwòta; to są niemôłé / niemałé pieniãdze; to je dosc wiele pieniãdzy / dëtków kwotowy ad kwòtowi; ew. pieniãżny kynolog m kynolog(a) m kynologia f kynologiô f, nôùka / ùczba / wiédzô ò psu / psach kynologiczny ad kynologiczny kysz (a kysz)! inv pfùj!, a biéj mie!, précz!, òdéńdzë! L laba f pot laba, swòbòda f, òdpòczink, (swiãti / błodżi) spòkój m, leżenié, nic nierobienié, leganienié, zbijanié bąków, LB ( el-be - leżenié bikã / jak bik a. brzëchã do górë) labialny ad, gr wargòwi, labialny labirynt m labirint m, arch: milniô f, błądzëszcze n; ew. błędna droga, prowadząca na bezdroża: milnica arch f; w zn. plątanina dróg: pòpëzglińc m = pëzglëna dróg { pòpëzglińc m / pëzglëna f = pol. rzecz bardzo splątana, np. sznurek} [Dostac sã w milnią (zbłãdzëc, zgùbic sã). Dostôł jem sã w taka milniã, że jem nie wiedzôł, dze jô béł. Jedz, ale ùważôj, cobës na milnicã nie wlôzł i nie wjachôł w błota. - Sy Długò jô ni mógł ti drodżi nalezc z tô (tegò) błądzëszcza. Lz Nie wiém jak më z tegò błądzëszcza wëtrafimë. Gò] laborant m labòrant m laborantka ƒ labòrantka ƒ laboratorium n labòratorium n, prôcowniô chemicznô / mikrobiologicznô itp. 831

2 Lach m Pòlôch m laczek m (pantofel na niskim obcasie) laczka, zgr lacza, filckòrka [wëm. fylc-] (kòrka z filcu) f; ew. pantofel (jizbòwi pantofel), wstãpk stãpk żart sztãpk m; laczki pl laczczi, filckòrczi, zgardl: szlorë; ew. w zn. pantofle: wstãpczi stãpczi żart sztãpczi, kòcé łapczi; ew. jizbòwé pantofle [Pòdôj mie mòje laczczi / szlorë. Jak jô złapiã szlorã, tej të bądzesz wiedzôł chto tu rządzy! Gò Më pò chëczach chòdzymë we wstãpkach, a bùten - w kòrkach abò bótach. Nôlepi mie sã chòdzy w stãpkach. Ùtnã chòlawë skòrznióm i bądã miôł stãpczi. - Sy]; ~ drewnianą podeszwą (drewniaki) zob. chodak. Por. kapeć, pantofel laczki zob. laczek lać (się) lôc (sã); ew. rozlewac / wëlewac (sã), chilac [to leje (sã) / rozléwô (sã) / chilô; jô lejã, të lejesz; më lejemë wa lejeta; léj(ta)! / pòlewôj(ta)! nie chilôj(ta) tak!]; ew. o deszczu mocno lać, siec: prëczkòwac { prëczkòwac in = pol. a) chłostać kogo; b) bić kogo w bójce / bitwie; chilac = pol. chlustać, polewać, oblewać, np. wiadrami} [Lôc wòdã na òdżin. Nie léj wicy! Docz lejesz mlékò do grôpa. Z tegò grôpa ju dôwno sã leje - Ra]; deszcz leje deszcz leje (jaż tak chilô / prëczkùje); leje jak z cebra leje jak z cebra; to (deszcz) leje (jaż chilô) strëgama / całima wãbórkama; chilô; leje, że swiata ni ma widzec; padô jaż brëżdżi / prëszczi; żart pómpùje [Jednémù sã samò leje jak z cebra, a jinémù razu kapac nie chce. Sy]; pot leje mu się z czoła pòt / (z)mòklëzna leje mù sã z łësënë; wódka lała się wiadrami / strumieniami sznaps lôł sã wãbórkama / strëmieniama / strëgama; ~ kogoś po mordzie lôc / smarowac / prac kògòs pò pëskù - zob. bić lada 1 adv rzad lada; ew. bële; ~ kto bële chto, rzad lada chto; ew. chto le bądz, chto le, chtokòlwiek [Lada chto mòże przińc i rzec, że to je jegò. Lada łżélcoch mòże przińc i wama w głowach pòprzewracac. Lada pùrzoch (stożëch, łgôcz) przińdze i wama we łbie przewrócy. Sy Bële chto przińdze i chce zarô rzãdzëc. Gò]; ~ co bële co, rzad lada co; ew. co le bądz, cokòlwiek [Czej sã człowiek spieszi, tej bële co (lada co, co le bądz, cokòlwiek) złapie, i nëkô dali. Gò To je lada co (bële co, to nie je nic wôrt). Sy]; ~ czemu / czego bële / rzad lada czemù / czegò; dziwują się lada czemu dzëwùją sã czasã lada czemù (Dh); por. ladaco; lada dzień (dnia) / godzina (-ny) / chwila (-li) lada dzéń (dnia) / gòdzëna (-në) / chwila (-lë); ew. kòżdégò dnia, w kòżdi gòdzënie / chwili chwilë [Lada dnia òn përdã wëpnie (ùmrze). Lada chwilë òn mòże przëchòdzëc. Lz Trzeba sã spòdzewac, że kòżdégò dnia mògą przińc mrozë i tej bądze pò robòce. Gò]; ~ jaki bële jaczi, rzad lada jaczi; ew. jaczi le bądz, jaczikòlwiek; ew. nicdobri, niedobri, lëchi [Dôjta mie bële / lada jaką (jaką le bądz, jakąkòlwiek) dekã, żebëm sã mógł przëkrëc, bò to je zëmno. Mie w codzéń sprawi bële jakô kòszla. - Gò Ksądz trzimôł lada jaką przemòwã. Lz Nie wdawôj sã z nicdobrima lëdzama, bò jes zbëti. To nicdobrô dzéwczëna. Ra]; kto ~ jaki, myśli, że każdy taki chto lada (a. bële) jaczi, mësli, że kòżdi taczi Sy; ~ jak(o) bële / lada jak, chòc le jak(òs); ew. jak le bądz, żebë le jak; ~ gdzie bële (g)dze; ew. chòc le (g)dze, (g)dze le bądz, (g)dze le; ~ jako się ubiera bële jak jak sã oblôkô; ~ chwila lada chwila, w kòżdi chwilë / w kòżdim sztërkù; ew. wnet [Pòspiëta sã, bò to lada chwila / w kòżdi chwilë / wnet mòże zacząc padac. Gò]; ~ dzień lada dzéń, kòżdégò dnia, na dniach, jednégò dnia [Wa sã z tim tak grzebieta, a to mòże lada dzéń / kòżdégò dnia / na dniach / jednégò dnia przińc mróz i... Gò]; z niego nie ~ (jaki) zuch z niegò je sztëk cërzóna / paradnika / kòzôka; ew. to nie je bële chto / bële (pierszi lepszi) smôrkòla / knôpéla, le...; to nie ~ jaki wyczyn / jakie osiągnięcie to nie je bële / lada jaczi wëczin / dokôz; to nie je bële / lada jaczé òsygniãcé; ~ jaki zarobek jaczi le / chòc le jaczi / lada jaczi / bële (a. bë le / żebë le) jaczi zôróbk. Por. jakikolwiek 832

3 lada 2 ƒ tómbach m, lôda f { lôda in = pol. a) rzad, w zn. stragan; b) koryto w prymitywnej sieczkarni ruchomego ostrza kosy [Rznãlë seczkã w lôdze. Gò]}; położyć towar / pieniądze na ~dę pòłożëc towôr / pieniãdze na tómbach / lôdã [Na tómbachù to leżało, a jô to z tómbachù włoż(ëł)a do torbë. Gò Za lôdą stojôł karczmôrz i sprzedôwôł. Sy Te pieniądze òne włożëłë w lôdã. Lz] ladaco m 1. o człowieku: kùńda, lok: nipòcéùsz, nicwartélc, nicwôrtała, niewôrtnik niewartus m, arch: ladaco n; ew. w zn. łobuz: ùrwisz, bùzer, rozblek, rowôrz m; ew. o kobiecie a. kotce: niecnotka f [Do taczégò ladaco rôz gadac sã nie chce. Ce Dorotkò, niecnotkò, dze to të jes biwa? Mòja kòtka, niecnotka, wëpiła mie mlékò. - Ra]; zob. frant, nicpoń; 2. o przedmiotach: bële co, bëlecejstwò, vulg gówno n, doniczëzna nidoczëzna f; ew. w zn. drobne ryby / pieniądze / zboże (poślad): rak, czmir m [To niżódné rëbë, to czmir (rak). Zdrzi do miészka sóm czmir; talara ju dôwno nie bëło. Ra] ladacznica zob. rozpustnica lafirynda zob. rozpustnica laga zob. pała lagier m (obóz koncentracyjny) lager m [tegò lagru, w lagrze; pl te lagrë, tëch lagrów, w lagrach] laguna ƒ lagùna f dzél wòdów mòrsczich òdcãti òd mòrza przez rewã / òsëch a. przez nierzejã mierzejã laicki ad 1. lajicczi, swiecczi, niekòscelny, niereligijny; 2. zob. dyletancki laickość f 1. lajickòsc, swieckòsc, niereligijnosc f; 2. zob. dyletanctwo laicyzacja f lajicyzacjô f [ti -cji], zeswiecczenié a. zeswieccziwanié n; ùléganié (a. wprowôdzanié) swieckòscë. Por. ateizacja, sekularyzacja laicyzm m lajicyzm m, swieckòsc f laik zob. dyletant laikat m kośc lajikat, lud (wiérny lud) m, lëdze swiecczi w Kòscele lak m 1. lak m; 2. bot ògrodowi lak; ~ w laskach lak w (pòdłużnëch) sztëczkach / kawałkach / ew. w pôłeczkach; laseczka ~u sztëczk / kawałk / pôłeczka lakù; z braku ~u dobry kit czej ni ma lakù, dobri je czit; z brakù lakù dobri czit; czej sã ni mô (a. czej ni ma tegò), co sã lubi, tej sã lubi, co sã mô laka ƒ laka; ew. żëwica (lakòwô) ƒ; dzbanek / talerzyk / popielniczka z ~ki zbónk / talérzëk / pòpielniczka z laczi lakier m laker, rzad lak m [tegò lakeru / lakù]; ~ olejny laker òlejny; ew. farba òlejnô; ~ do paznokci laker do paznokców / lok nokców; zmywacz ~ru do paznokci zmiwôcz / rozpùszczalnik lakeru do paznokców lakierki pl lakérczi pl; lakerowóné bótë lakiernia ƒ lakérniô f 1. warsztat malarsczi, pòmieszczenié, dze sã lakerëje (np. auta autołë); zawieść auto do ~rni zawiezc / zaprowadzëc auto / autół do lakérni; 2. fabrika lakeru / lakù lakiernik m lakérnik, malôrz m lakierować v lakerowac, malowac lakierowany ad lakerowóny, malowóny lakmus m chem lakmùs m lakmusowy ad lakmùsowi; papier(ek) ~ lakmùsowi papiór(k) lakonicznie zob. zwięźle lakoniczność zob. zwięzłość lakoniczny zob. zwięzły lakować v lakòwac, arch zéglowac 833

4 lakowy ad lakòwi, zrobiony z laczi; ~ talerzyk / dzbanek lakòwi talérzëk / zbónk; ~wa popielniczka lakòwô pòpielniczka; ~wa pieczęć lakòwô pieczãc; list / dokument opatrzony pieczęcią ~wą lëst / dokùment (pismiã / pismiono n) òpatrzony (-né) lakòwą pieczãcą laksować v przeczëszczac, laksowac [to gò przecziszczô przeczëszcziwô / laksëje]; ew. dawac biegùnkã; skùtkòwac biegùnką / drzistówką; przëczëniwac sã do biegùnczi / drzistówczi [to dôwô daje / skùtkùje / przëczëniwô sã] laktometr m tech laktomiérz, laktométer m, Tr: mlékòmiérz laktoza ƒ chem laktoza ƒ, mléczny cëczer lala zob. lalka; ew. laluś laleczka zob. lalka lalka ƒ pùpa, zdr pùpka, rzad pùpùla, pùpeczka f; ew. o dziewczynie ładnej: dzéwczã jak pùp(k)a; ew. spòsobny / ùrodny / piãkny dzeùs; ew. sprëża szprëza, Tr: spòsobnica f {kasz. lôla = pol. a) tuman, głupek; b) stary płaszcz} [Dzewczëna jak pùpa. Kònie jak pùpë. Jak jem môłą bëła, pùpczi jem strojiła. - Ra]; ~kami się bawić bawic sã / zabawiac sã pùp(k)ama [òna sã bawi / zabôwiô]; ulubiona ~ ùlubionô pùp(k)a lalkarz m pùpkôrz m (Gò) [tegò pùpkarza -kôrza] 1. aktor, òperatór pùpk w teatrze pùpkòwim; ew. rëszôcz m (Gò) [tegò òperatora / rëszacza rëszôcza]; 2. projektant (a. producent) pùpków dlô dzecy lalkowaty ad pùp(k)òwati lalkowy ad pùpkòwi; teatr ~ pùpkòwi teater laluś m pieszczk, wëmùjk, pùpùsz(k), pùpùla, pùpùjaj(k), pësznopùpka, nopel m, lok kamiónkòwô pùpka; ew. w zn. strojniś, elegant: szmigalc lok m { nopel in = karzeł} [Taczégò pùpùjaja sobie wëchòwelë. Ten pùpùsz nie je ani do tańca ani do różańca. Ju të sã czébisz (płaczesz), pùpùjajkù. Szmigalc bë nie robił. Szmigalc bë sã nômili co gòdzënã przestrôwôł (przestrojiwôł / przezeblôkôł). - Sy]. Por. bubek, elegant, maminsynek, niewieściuch lama ƒ 1. lama; ew. złotnica f, jedwôb przetikòny złotą a. strzébrną nitką ƒ { złotnica in = czepc wësziwóny złotą nitką}; 2. zoo lama ƒ; 3. lama m, kapłan bùddijsczi lamaita m lamajita m lamaizm m rel lamajizm m lambeth-walk m lambeth-walk (wym: lambetłok) m, tuńc módny na pòczątkù XX wiekù lambrekin m bórta ƒ (Gò), zawiészk (Tr) m dekòracyjny pas sztofù (tkaninë) stosowóny jakò òbramòwanié zawieszëdła na òkna a. baldachù òzdobiony blewiązką (òbrzeżką, òbłóżką) a. trączkama (trodelkama) lament m lament -meńt, żôlińc arch, płacz, jãk, chlëch (Tr), jiszcz lok, jamer niem. m; w zn. skarga, narzekanie: skarga, wëbòléwka, narzéczka, wërzéczka, ùrzéczka f, narzékanié, wëbòléwanié, chlëchanié, jamrowanié niem., jiszczenié (sã), jãczenié, stãkanié, skòlenié n { chlëch(anié) = pol. utyskiwanie, narzekanie, płacz; skòlenié = pol. skomlenie, piszczenie} [Cëż wa tu za żôlińc robita, jak żëdzë w bóżnicy, kò tatk jesz żëje. Jak ten stôri ùmarł, to tam je jeden żôlińc. Narzéczka bądze wiedno, czë robisz tak, czë tak. Tu narzéczka nic nie pòmòże. Na niszcz nie pòmòże niżóden jiszcz. Òj, bëła to ùrzéczka, jak chłop i syn szedł na wòjnã. Móm twòji wërzéczczi pò ùszë. - Sy] lamentować v lamentowac -meńtowac, jamrowac niem., wëbòlewac, płakac, jãczëc, chlëchac, jazgòlëc (= piszczec, skòlëc) [Ju të chlëchôsz. Ni môsz ò co chlëchac. Të chlëchôsz, a jô gwiżdżã na to. Jak nie bądzesz słëchôł, to bądzesz chlëchôł. Chto nie chce słëchac, ten mùszi chlëchac. Jazgòli, bò gò zãbë bòlą. Móm twòji wërzéczczi / 834

5 twòjégò narzékaniô pò ùszë. - Sy Òna tak lamentowa(ła) / jamrowa / wëbòléwa(ła) / płaka(ła) / jãczë(ła) / chlëcha(ła) / jazgòl(ëł)a / skòlëła. Gò]. Por. biadać lamować v òbszëwac (a. òbsadzac / òbrãbiac / wëkùńczac) ruchna (òbleczenié, przëòdzéwk) òbrzeżką / òbłóżką / òblamką (òzdobną blewiązką) / ew. knëpkama (kòrónką). Por. lamówka lamówka ƒ (obszywka, wykończenie brzegù ubrania taśmiemką) òbrzeżka ùbrzeżka, òbłóżka, òbsada, òblamka, bórtka, blewiązka (òzdobnô blewiązka) ƒ, òbsziwk m, òbszëcé / wëkùńczenié (òzdobną) òbrzeżką [Dôj nową òbrzéżkã, ta stôrô sã drze. Miała na sobie kabôt z òblamką ù szëji. - Sy]. Por. koronka 1 lampa ƒ lãpa, zdr lãpka ƒ [Terô swiécą lãpama, ale dôwni samim le łëczëwã. Ra]; ~ elektryczna / wisząca / stojąca / stołowa / biurowa lãpa elektricznô / wiszącô / stojącô / stołowô / biórowô biórkòwô; ~ (na)ścienna / kinkiet lãpa na scanã; kinket m; łukowa / rtęciowa / jarzeniowa / sodowa / halogenowa el łãkòwô / rtãcowô / jarzeniowô (a. swietlówkòwô) / zódowô / halogenowô lãpa; ~ naftowa / karbidowa pétrochòwô / karbitowô lãpa; lãpa na pétroch / na karbit; ~ dymiąca kùrloch m, czadzówka f, dëmiącô / czadzącô lãpa lamparci ad lampartowi -rcy leopardowi, panterów (panterowi); ew. lamparcën leopardzën, panterzën lamparcica ƒ lamparcëca leopardzëca, pantera / panterzëca ƒ lampart m zoo lampart leopard m, pantera f lampas zob. lamówka; ew. lampas m lampeczka zob. lampka lamperia ƒ lamperiô ƒ, dólny dzél scanë wëmalowóny farbą òlejną. Por. borta lampiarnia ƒ lãpiarniô, lãpòwniô f 1. przódë: warsztat naprawë i kònserwacji lãpów, np. na banofie przë kòleji a. przë kòpalni; 2. warsztat wëtwôrzający nowé lãpë lampiarski ad lãpiarsczi lampiarz m lãpiôrz, lãp(òw)nik m [tegò lãpiarza lãpiôrza / lãp(òw)nika] kònserwatór a. producent lãpów [tegò kònserwatora / producenta] lampion m lãpión ( arch lãpijón) m; pl: lãpionë [tegò lãpiona; tëch lãpionów; Na linkach wisałë nad stołã pstré lãpijonë. Bù]; ew. rodzaj lampionu: chińskô latarniô; por. latarnia lampionowy ad lãpionowi lampka ƒ 1. zob. kaganek; 2. lãpa, zdr: lãpka, rzad lãpùszka [Trzeba zaswiécëc lãpkã przed Nôswiãtszą Panną. Ra] por. lampa; ~ elektryczna / elektronowa elektricznô / elektronowô lãpka; ~ sygnalizacyjna lãpka sygnalizacyjnô; ~ bezpieczeństwa lãpka bezpieczeństwa / bezpiekù; ~ ostrzegawcza / alarmowa lãpka òstrzegawczô / alarmòwô; 2. ~ wina lãpka / czeliszk wina lampownia zob. lampiarnia lampowy ad lãpòwi; sprzęt ~ statk / sprzãt lãpòwi; ùrządzenié lãpòwé; wzmacniacz ~ elektron lãpòwi wzmòcniwôcz; nadajnik / odbiornik ~ nadajnik / òdbiornik lãpòwi lampreda ƒ icht gril m (Tr) lamus m szaruzniô, kòmòra ƒ, magazyn m; ew. magazyn starych dokumentów: archiwùm n { szaruzniô = a) przódë: warsztat kòłodzeja na majątkù - Lz; b) pùstô jizba ùżiwónô do przechòwianiô rozmajitëch tôklów i jakò warsztat pòdrãczny}; to nadaje się do ~a to sã nadaje (a. je le) / nadôwô do wërzuceniô / do mùzeùm (to są rzeczë ju wëszłé z módë); to le wëniesc précz - do szaruzni abò dze pòd ùstrzech / { ùstrzech = pol. a) strych; b) okap} lanca zob. dzida lancet m lancet m, môłi nóż chirurgiczny z òbòsecznym òstrzu òstrzim lancetnik m zool lancetnik m 835

6 lancetowaty ad lancetowati Gò; liście ~te lëstë lancetowaté lancknecht m hist woj lancknecht m landara f landara ƒ 1. wiôlgô, rozklekòtónô brika; ew. tërlëka ƒ { tërlëka = rozklekòtóny wóz}; 2. wiôlgô jizba, chachara f. Por. grat, ruina, straszydlo landgraf m landgraf, graf m lando n lando n, landauer m 1. brika z bùdą òpùszczóną na dwie stronë; 2. autół òsobòwi z dakã òdsuwónym nad tilnym sedzenim landolfia f bot landolfija f landracki ad landracczi landrat m (za czasów zaboru pruskiego, naczelnik powiatu) landrôt lańdrôt m landrynka f bómk, susk m, landrinka f, bómk do susaniô; ~nki o smaku owocowym / anyżowym bómczi / susczi ò szmakù brzadowim / anysowim landrynkowy ad bómkòwi, suskòwati, landrinkòwi; przen przesłodzony, miodnometłi, suskòwati, landrinkòwi; ew. sentimentalny, łzawi, rzewny, rozczulający landsberski ad landsbersczi; reneta ~ka reneta landsberskô landszaft m krôjòbrôz, widok m, òbrôz jaczégòs òkòlégò zob. krajobraz; ew. zgardl: widoczk widoczk m (taczi sobie widoczk), òbrôz môłi wôrtnotë / mało wôrtoscowi [tegò òbrazu / wido(cz)kù] landtag m landtag m regionalny parlament (sejmik) w Niemcach, Austrii landwera ƒ hist woj òbrona kraju (w krajach niemiecczich téż w Austrii); przódë pòspólné rëszenié szlachtë całégò kraju, pózni, w XX wiekù: wòjskò złożoné z rezerwistów starszich roczników langusta ƒ zoo langùsta ƒ wiôldżi rek łowiony w Mòrzu Strzód zemnym i w Òceanie Atlanticczim lanie n 1. lenié lanié; ew. chilanié, pòléwanié, rozléwanié n; o deszczu: lenié lanié; ew. padanié n, ùlewa f; 2. zob. chłosta lanital m chem lanital m, włókno biôłtkòwé, pòdobné do wełnë, robioné z kazejinë mléczny lanolina ƒ chem lanolina ƒ; ôrt wòskù wëdostôwónégò z òwczi wełnë przë ji czëszczenim lansjer m 1. lansjer, ùłan m żôłnérz na kòniu, ùzbrojony w lancã / pékã; 2. lansjer m (tuńc) lansjerski ad lansjersczi; ew. ùłańsczi lansować v lansowac, propagòwac, pòpierac, wprowadzac w módã [òni lansëją / propagùją / pòpiérają / wprowôdzają]; ~ nową modę lansowac / propagòwac nową módã; ~ kandydata na jakieś stanowisko lansowac / pòpierac / ew. zamadlac / zachwôliwac kandidata na jaczés stanowiskò -wiszcze; ~ opinię o kimś a. o czymś lansowac / propagòwac òpiniã / zdanié ò kògùm(s) / ò czim(s) lansowanie n lansowanié, propagòwanié, pòpiéranié, wprowôdzanié w módã; ew. zamôdlanié / zachwôliwanié lantan chem lantan m, mitczi metal ùżiwóny do produkcji stopów aluminium lantana f bot lantana f lantanowiec m; ~wce pl chem lantanówc m [tegò lantanówca]; pl: lantanówce [tëch lantanówców] lany ad lóny; żelazo ~ne gùs m, lóné żelazło; lany poniedziałek lóny pòniedzôłk {na Kaszëbach je zwëczôj dëgòwaniô rózgama} laparoskopia f med laparoskòpiô f lapidarium n lapidarium n, składnica / magazyn (môl przechòwiwaniô) zabëtkòwëch rzezbów, nôgrobków, pòmników, rzôdczich òkazów kamieni itp. lapidarnie zob. zwięźle 836

7 lapidarność zob. zwięzłość lapidarny zob. zwięzły lapis m chem lapis m, azotan strzébra; lapis lazuli (ultramaryna) mòdrôk m Laponia ƒ Lapóniô [ti -nii] ƒ laponoidalny ad lapònojdalny Lapończyk m Lapóńczik m [tegò Lapóńczika] lapsus m zarzek m, przejãzëczenié n zmiłka / błąd w mówienim / wëpòwiescë [Ta jegò gôdka, to béł jeden zarzek. Sy]; człowiek popełniający często ~sy zarzéczk m, przemòwidło n [Nie wiém, czë to przemòwidło łże, czë sã pò prôwdze mili. Jô temù przemòwidłowi nie wierzã. Sy] largetto n muz largetto n, pòmału pòmalë largo n muz largò n, baro pòmału pòmalë larum n 1. krzik, jôch, wrzôsk m; larm lok przest m, wrzawa f, wrzeszczenié, wòłanié n [Co to za larm je we wsë dzys? Dzecë czënią larm. - Fs]; 2. alarm m, sygnał zwãkòwi (zwón, trąbka, wrzeszczenié itp.) òznôczający wezwanié do broni, a. sygnał na pòbùdkã larwa ƒ zoo pònarwa ƒ, ew. robôk, bąk m; ew. w zn gąsienica: wąsewnica {kasz. pònarwa in = pol. a) pędrak; b) odludek lok; larwa = pol. a) maska; b) zgardl: twarz; c) brzydki człowiek} [Kùrë zbiérają pònarwë. Sy]; ~ gza bydlęcego rozwijająca się w miejscu ukąszenia na skórze bydląt swãgòr, sprôw(ni)k m ~, pędrak, gąsiennica chrząszcza majowego pònéra f arch (Ra); ~ żaby zob. kijanka larwalny ad pònarwòwi larwicydy pl chem pònarwòcydë pl (Gò) lary pl mit larë pl; ~ i penaty a) domôcé statczi / tôkle; b) dodóm m; w zn. mieszkanie: chëczë pl, mieszkanié n laryngolog m laringòlog m laryngologia f laringòlogiô f [ti -gii] laryngologiczny ad laringòlogiczny laryngoskop m laringòskòp m, wzérnik (ùżiwóny przez) laringòloga las m las m; rzad: lasëszcze n (= stôri las); ew. rzad knieja, kniewinka f zob. knieja [do lasa / rzad do lasu; w lese rzad w lasu; Stôri jak pielgrzimsczi / brzinsczi / gòlëbsczi / oliwsczi (òléwsczi) las (baro stôri). Le co të nie zbłądzysz w tim lasëszczu. Stôri jak òlëwsczé (òléwsczé) lasëszcze. - Sy Błąkôł sã pò lasach. Na brzegù lasa. Naòkół czerznią sã (czernią sã) bòrë ë lasë. Ra Òn przëszedł z lasa. Mórg lasa. Òna mieszkô w lese. To je bar zo dalek w swiece, za lasmi (lasama) ë górami (górama). Taczé jagòdë rostą (roscą) w lesech (w lasach). - Lz] ~ iglasty jiglasti / rzad jiglënowi las; ew. stary las iglasty: bór, zdr bórk m; młody las iglasty: chòjna f; ~ sosnowy chòjowi / sosnowi las; młody: chòjna f; ~ świerkowy danowi / rzad jaglijowi las, danówc m; ~ liściasty lëscasti las; ~ bukowy bùkòwi / bùczënowi las, bùkòwina f, bùkówc m; ~ brzozowy brzozowi las, brzozówc, brzozôk, brzozownik m; ~ dębowy dãbòwi las, dãbówc, dãbnik m, dãbnica f; ~ grabowy grabòwi las, grabówc m, grabòwina f; olchowy òlszewi las, òlszéwc, òlszówk m, òlszëna ólszëna ƒ; ~ mieszany miészóny las; ~ stary, dziewiczy stôri / stôrodôwny / òdwieczny / nienarëszony las; pùszczô f, Tr: pralas m; ~ nasienny semiénny las; ~ młody szachòwina, drągòwina f { szachòwina òd szach = pol. wędzisko, kij wędki; drągòwina òd: drąg, żerdzô}; po(d)szycie ~su zob. podszycie; przy lesie przë lese, kòl(e) lasa, pòd lasã; ew. położony przy lesie: przëlasny ad; obszar po wyciętym lesie (nowina) lasowiszcze -wiskò n [Na lasowiszczu bez gnoju rosce. Sy]; przed ~em przed lasã; ew. położony przed lasem: przedlasny ad; zarośla przed ~em przilôsk, przedlôsk m [W przedlôskù nalôzł jem nôwicy grzëbów. Sy]; za 837

8 lasem za lasã; na brzegu ~su na brzegù lasa Lz; on poszedł do ~u òn szedł w las / do lasa; mieszkaniec (mieszkanka) / -ńcy ~u (ludzie mieszkający wśród lasów) lasowi człowiek / lëdze; Lesôk, Lasôk, Lesón, Lesôl (Ra) m (Lesôczka, Lasôczka, Lesónka, Lesôlka (Ra)); pl. Lesôce / Lasôcë / Lesóni / Lesôle { Lesôce / Lasôcë / Lesóni lokalné nazwë Kaszëbów zamieszkującëch lasowati pas zemi òd òkòlégò Òléwë, Chwaszczëna, pò Wejrowò i dali w stronã Żarnówca} [Lesôcë mają swòjã lesacką gôdkã. Lesóni ti le w te grzëbë wierzą (żart: żëwią sã grzëbama). - Sy]; opiekuńczy duch ~u / boru bòrówc m; nauka nie pójdzie w ~ ùczba / nôùka nie pùdze w las (ale w nas); ùczba / nôùka nie mdze nadaremnô / próżnô / pòdarmôka; natura ciągnie wilka do ~u nôtëra cygnie wilka do lasa / lasu; to ju je / sedzy we krwi; im dalej w ~, tym więcej drzew czim dali w las, tim wicy drzéw; nie wywołuj wilka z ~u nie wòwòłiwôj wilka z lasa / lasu; nie kùsë (nie wëwòłiwôj) złégò / nieszczescégò; jedni do (od) Sasa, drudzy do (od) lasa jedny do (òd) Sasa, drëdzë do (òd) lasa; kòżdi czart na swój part (kòżdi z jiny parafii); nie było nas, był ~ nie bëło nas, béł las; ~ rąk las rãk(ów); ~ sztandarów las chòrągwi(ów) laseczka ƒ krëczewka ƒ, czijôszk m laseczkowaty ad krëczewkòwati; ew. czijôszkòwati, pôłeczkòwati; bakterie ~te krëczewkòwaté bakterie lasecznik m biol krëczewkòwnik (Gò), krëczewkòwatô bakteriô lasek m lôsk lask, przedlôsk, przëlôsk m, drzewiczé n, môłi las; ew. mały bór: bórk m, môłi bór; w zn. kępa drzew w polu: gradło, gradełkò n; kãpa drzéw [tegò lôska laska; Za naszim pòlã cygnął sã lôsk. Na tim môlu stojôł piérwi môłi lask. Pùdzemë do lôska. - Sy Béł jes w tam tim lôskù? Môłi lôsk, ale drzewa w nim wiôldżé. Ra]; ~ sosnowy / świerkowy chòjna, zdr chòjinka f; ~ dębowy dãbòwi lôsk; dãbnik m, dãbë pl; ew. młody lasek dębowy: dąbczi pl; ~ leszczynowy leszczińc m, leszczëna ƒ, leszczinczi pl; ~ osikowy òsowi lôsk, òsówc m; bukowy ~ bùkòwi lôsk; ew. młody lasek bukowy: bùczczi pl; ~ brzozowy brzozowi lôsk; brzózczi / brzozë pl laser m fiz, tech laser m; operacja z(a) pomocą ~ra òperacjô z(a) pòmòcą lasera laserować v mal laserowac laserowy fiz, tech laserowi; promień ~ parmiéń arch promiéń laserowi; promienie ~we parmienié promienie laserowé; obrabiarka ~wa òbrôbiarka laserowô; broń ~wa bróń laserowô laserunek m mal laserënk m [tegò -rënkù] laska ƒ krëczew krëkwia, zdr krëczewka, laga, karkùlëca, palëca, rzad palëga f, czij, zdr czijôszk, palcôter, kramólc, krokùlc m; żart pòcecha staroscë, trzecô noga { laga in = a) prosti kawałk kôłbasë / wòrztë pol. laska kiełbasy; b) jednorazowé pòdanié czile sklónk / kùflów piwa a. czeliszków wódczi pol. kolejka [Òn pòstawił jednã lagã (piwa), tej mie téż wëpôdało pòstawic. Gò]} [Krokùlc to je trzecô noga człowieka, krokùlc pòmôgô stawiac dobrze kroczi. Zasłużëc (so) na karkùlëcã (wëbrojic). Zupa / zôcérka gãstô, że krëczew bë w tim mògła stojec. Sprac kògòs lagą. Chto wié, gdzeż je mòja laga? Przënies mie mòjã pòcechã staroscë. - Sy]; laska leszczynowa leszczónka ƒ, leszczór arch m, leszczënowi czij [Pòdôj mie leszczónkã, pùdã w pòle. Chcesz të leszczónką òberwac? Të ju wierã długò nie dostôł leszczónką. Ni ma tu gdze kawał leszczóra? Chcesz të leszczórã? Wzął leszczór i mù narżnął. Sy]; ~ dębowa dãbówka ƒ, dãbówc m { dãbówc in = las dãbòwi, dąbrowa}; ~ niewidomego maklëca ƒ; ~ sękata sãkôlc m, sãklëca, sãkówka ƒ; ~ pasterska pastursczi czij, arch rënczôk ( Ra: réńczôk) m { rënczôk Sy: czij zakùńczony z jedny stronë rënką, tj. metalowim kółkã, a z drëdżi stronë òstrzim; Ra: kij nadziany obrączkami żelaznymi, które za trąceniem o krowę wydają głos i straszą krowę, niem. Ringstock} [Kòżdi pasturz swój réńczôk chwôli. Ra]; ~ 838

9 marszałkowska marszôłkòwskô palëca; ~ miernicza miérzny czij; miara, lok: lôska f (= a) lok 1 méter; b) lok 1 łokc) [Wieleż të chcesz lôsków? Jednã lôskã. Sy]; ~ sołecka klëka ƒ, kòzeł m [Jic jak klëka / jak kòzeł (rozgłosëc sã). Kòzeł dzys chòdzy pò wsë. Z kòzłã chòdzą, chto wié, co ten szôłtës òd nas chce. - Sy]; ~ kiełbasy laga f (laga kôłbasë/ wòrztë), sztëk, kawał m (dłudżi sztëk / kawał) [A, jô mòże weznã tã całą lagã. Gò]; ~ laku sztëk / kawałk (ew. pôłëczka) lakù; laska (pl: laski) dynamitu pôłeczka f; ew. sztëczk / kawałk m (pl: pôłeczczi / ew. sztëczczi / kawałczi) dinamitu; chodzić o lasce chòdzëc przë cziju / przë krëkwi; na trzech kótach łazëc { kót m = kòpëto n żart: noga}; podpierać sie ~ką pòdpierac sã czijã / krëkwią / palëcą laskowy ad leszczënowi; orzech ~ leszczënowi òrzech lasonóg m zool lasonóg; pl: lasonodżi réga drobnëch, głównie mòrsczich skòrëpiôków lasostep m lasostep m tip krôjòbrazu przechódny midzë lasã a stepã (trôwiastima rówiznama) lasotundra f lasotundra f tip krôjòbrazu przechódny midzë lasã (tajgą) a tundrą lasować v ( gasić wapno łączyć palone wapno z wodą) laszowac [òni laszëją; Më laszëjemë wapno / kalk. Gò] lasowanie (się) v laszowanié (sã) lasowany ad laszowóny; ~ne wapno laszowóné wapno / laszowóny kalk lasowy zob. leśny lasso n lasso n; ew. zôdzerzga f (= dosł pol. pętla) lastrykarski ad lastrikarsczi lastrykarstwo n lastrikarstwò lastrykarz m lastrikôrz [tegò lastrikarza -kôrza]; pl: lastrikarze [tëch lastrikarzi - rzów] lastryko n lastrikò [tegò lastrika, tim -kã] lastrykować v lastrikòwac; robic / kłasc lastrikò lastrykowanie n lastrikòwanié lastrykowany ad (wë)lastrikòwóny, wëłożony lastrikã lastrykowy ad lastrikòwi, zrobiony z lastrika laszować v 1. próbòwac samòlot / fliger; wëkònëwac czwiczebny lot; 2. òdhaczac / òdłãczac szibówc òd samòlotu latać v latac [jô lôtóm, të lôtôsz, òn lôtô; më lôtómë, òni / òne lôtają]; w zn fruwać: fiurgac fùrgac ew. w zn. ganiać: gònic, biegac; w zn. gnać, pędzić: gnac, nëkac [òn gnaje, nëkô; òni gnają, nëkają]; ~ chwilami pòlatëwac [òn pòlatiwô pòlatëje] latanie n lôtanié; ew. f(i)urganié; ew. gònienié, bieganié, gnanié, nëkanié n; ~ samolotami lôtanié (ew. pòdróżowanié, rézowanié, jeżdżenié) samòlotama / fligrama. Por. lot(nictwo), fruwanie, bieganina latanina ƒ lôtanié, gònienié, bieganié n, biég, gón m, gòńba f; ~ po sklepach / na zakupy lôtanié / gònienié / bieganié / gón / gòńba pò krómach, żebë cos kùpic latarka ƒ lãpka, latar(en)ka, lok lëchtka ƒ [Ta môłô lëchtka nóm tu tëlé ùswiécy, a przë tim mało pétrë (pétru, pétrochù) wëpôli. Sy]; ~ kieszonkowa taszlãpa f, czeszónkòwô lãpa / latarka latarnia ƒ latarniô -nia, lok lëchta f [Wez latarnią (a. latarniã) i òbswiéc pòdwòrzé. Dzys dnia sprawiedlëwégò człowieka z latarnią szukają. Wez le lëchtã, a pòj ze mną, pòswiécysz mie. - Sy Òna zapôlëła lëchtã. Lëchta wëgasła. - Bù] { latarniô latarnia in = a) żart: òczë [ Gwizdnąc / méznąc kògòs w latamiã (ùderzëc kògò).]; b) fig: wiôldżé ùszë [Ten mô (ùszë jak) latarnie (pò bòkach wòza).]; c) 839

10 pol. robaczek świętojański; czôrny chłop (a. rëbòk) z latarnią = pol. błędny ognik - zob.}; ~ czarnoksięska zaczarzonô / czôrnoksãżniczô latarniô; ~ morska bliza, latarniô (mòrskô), mërgówka ƒ { bliza in = wieżô òbserwacyjnô} [Ceszi sã, jakbë hélską blizã ùzdrzôł w dôce. Przódë na rozewsczi latarni pôlëlë ògniszcze, a na rozbùch dôwelë sëché chòjowé klëftë. - Sy]; ~ uliczna latarniô przë drodze / nad drogą (ew. ùlicą (Gò)), przëdrożnô / ùlicznô (Gò) latarniô; pod ~nią (czasem bywa) najciemniej pòd latarnią (czasã) je (biwô) nôcemni; chińska ~ zob. lampion latarnik m 1. pracownik obsługujący latarnię morską: latarnik, blizowi m; 2. dawny pracownik zapalający lampy gazowe na mieście: latarnik m {por. dzëwi latarnik = pol. błędny ognik zob. ognik} latawica f 1. kobieta nie lubiąca siedzieć w domu, pracować: lataw(n)ica, łazewnica, pòwsënoga, zdr pòwsënóżka, szelepëta, plachãdrownica, wãdrowcziczka f { szelepëta wierã: szôlonô pëta (pëta = krótczi ògón) - Gò} [Szelepëta doma nie ùsedzy. Cëż sã z ce za pòwsënoga zrobiła, lôtôsz pò nëch bùdach jak taczi Mark pò piekle! Dzeż të bëła pòwsënogò? Gdzeż to napisac, że nasza pòwsënóżka ju przëszła dodómkù?! - Sy] por. lekkoduch; 2. zob. rozpustnica latawiec m 1. latawc m, przest. niem. drachel m zôbôwka / ùrządzenié do pùszczaniô w pòwietrzé na pòwrózkù [Wejle, knôpi pùszcz(iw)ają latawca. Gò Dzecë stojałë na górze i pùszczałë latawce. Dzece lepią sobie latawce jesenią. - Sy] {kasz. latawc in lok = pol. samolot [Latawce lecą. Sy]}; 2. człowiek, co ni mòże ùsedzec doma: latawc, lôtajk, òblatańc, wałãga, łazoch, łaznik, łazola, łazéla, łazãka, łazewnik, łazyńc, pòwsënoga, zdr pòwsënóżka, drogòlec, szelëpët, wërwas m { wërwas in = pol. ambaras zob.} [Nen pòwsënoga ju szedł w długą. Ten wërwas bë nie ùsedzôł, òn wiedno je w drodze. Szelëpëta nigdë ni ma doma. - Sy]; por. wszędobylski lato n lato, zdr latkò n 1. dzél / cząd rokù; w lecie (latem, w ciągu ~ta) òb lato, w lece, latã; ew. przez lato {por. zima (zimą)} [W lece lasewi chłopi dobrze zarôbiają na bórninie, nacynają chójczi i zbiérają bórninã do garków. W lece sã łowi, a w zëmie sã brzodnikùje (łowi za pòmòcą niewòdu zwónégò brzodnik). W lece jô nômili jôdajã pòsztãpóné bùlwë, a do tegò zbiéróné mlékò. W zëmie chłop ùkórëje jedno drzewò, a na zymkù abò w lece dzesãc ò ten sóm czas. W lece mój pësk je taczi krëpisti (piegòwati), że jô sã wstidzã lëdzóm pòkazac. Flëska òdbiwô sã latã. - Sy]; spędzać ~ latowac, przeżëwac lato, żëc òb lato [Zëmòwac mòże le w chëczach, a latowac chòc w brózdze. Sy]; gdzie zamierzacie spędzić ~? gdze wa bądzeta (gdze bądzeta przebiwa(ła) òb lato?; dokądka wa sã wëbiérôta na lato; (g)dze / dokąd(ka) wa jedzeta / wëjéżdżôta) òb lato?; jak (w jaki sposób) spędzacie ~? jak (w jaczi spòsób) wa żëjeta òb lato; co wa robita òb lato / w lece / przez lato?; aby do lata le / abë (a. żebë le) do lata; babie ~ babsczé lato (zob. babi); gorące ~ gòrące / chłopsczé lato (por. upał); deszczowe ~ deszczowé / mòkré / przekropné / zgnité lato; jedna jaskółka ~ta nie wróży jedna jaskùlëczka lata nie zbùdëje (Ce); 2. rok, cząd czasu { cząd tu = pol. okres - zob. część}; jeden rok, dwa / trzy lata jeden rok, dwa / trzë lata lata; dwadzieścia / sto / tysiąc lat dwadzescë / sto / tësąc lat [Miec dwadzescë lat z kòżdi stronë (ò stôri pannie). Sy]; minęło wiele lat minãło wiele lat; miał zaledwie dwa latka miôł leno dwa latka; przed laty przódë, piérwi, dôwno (wiele lat) temù; ew. w dôwnëch czasach, za dôwnëch czasów, przed latama arch przed lati, żart jesz za Bòga Òjca [Przed lati (lëdze) wiedno łëczôkòwé chòdôczi nosëlë. Ce, Bù, Lz] latopis(arz) m zapisywôcz dzejów, dzejopis(ôrz); ew. latopis(ôrz) m. Por. kronikarz, rocznikarz 840

11 latorośl ƒ latorózga, latorosc, lok arch: szosnica f { latorosc in = pol. rodzina [Òna pòchòdzy z ti sami latoroscë, co më. Sy]; szosnica por. szosowac = pol. o zbożu: wyrosnąć, wystrzelić w górę z niem. schiessen = strzelac; Schuss = wëstrzôł} [Drzéwiãta ju wëpùszczają latorózdżi latorosce. To, co òd òstatnégò pãczka wëskòknie, to je szosnica. - Sy]; ~ winna winnô latorózga latorosc; ~ drzew iglastych młodzyszk m; najmłodsza / średnia / najstarsza ~ (fig) nômłodszé / strzédné / nôstarszé dzeckò. Por. odrośl, sadzonka, ew. winorośl latoś adv latos, tegò(tu) rokù, latoségò rokù latynizm m latinizm m, łacyńsczé słowò latynizujący ad latënizëjący, łacyńsczégò ôrtu laubzega ƒ żôżka (do wërzinaniô) ƒ laufer m 1. zob. chodnik; 2. zob. goniec laur m 1. kuch bòbkòwi lëst [Do zupë jô colemało dôwóm nôprzód bòbkòwé lëstë i kùbabã (pol. ziele angielskie), a pòd kùńc gòtowaniô jesz doprôwióm jã magi. Gò]; 2. laur m, laurowi wińc; spoczywać na ~ach spòczëwac na laurach [òn spòcziwô], nic nie robic, òprzestac robic / dzejac; ~ zwycięstwa laur / wińc dobëcô / trijumfù / ew. sławë laureat m lauretat, dobiwca dobëtnik m - ùczestniony / ùhònorowóny / wëróżniony dobiwca dobëtnik (ùwińcowóny laurã, nôdgrodzony laurowim wińcã a. laurową kòróną) laurowy ad laurowi; wieniec ~ laurowi wińc; liść ~ bòbkòwi lëst; olejek ~ laurowi òléjk òléjk lawa ƒ lawa ƒ; potok ~ strëmiéń / strëga / rzéka lawë lawenda ƒ bot lewańda ƒ lawendowy ad lewańdowi; wian(usz)ek ~ lewańdowi wińck / winôszk winuszk winëszk, wiónk, wiónuszk [ Kùlnã jô mój winôszk lewańdowi... Sy Mój të wiónkù lewańdowi, nie spadniże z mòji głowë... Ra]; woda ~wa lewańdowô wòda laweta ƒ laweta ƒ; działo na lawecie kanóna / armata na lawece lawina ƒ lawina, òberwa (Tr) f (sniegù / kamieni); ~ oklasków lawina (ew. bùrzô / grzmòt / grôd) òklasków lawinowo adv lawinowò, jak lawina; ew. gwôłtowno; ew. chùtkò, ògniã lawinowy ad lawinowi; ew. gwôłtowny, chùtczi, narôstający lawinowò lawirant m lawirant m 1. chitrzéla, lës m, człowiek chitri / przebiegłi / lësowati; 2. szaławija lok szôłowija, krãcëcel m - zob. oszust lawirować v lawirowac 1. zmierzac do célu (jic / chòdzëc / jachac) nôkòlama / zawijasama / pòkrãtnyma (a, krãtima) drogama, òmijac przeszkòdë / zôwadë [òn zmiérzô]; 2. żeg: pùscëc sã na lawir (Ra), krziżowac, halsowac, tzn. jachac żeglôczã pòd wiater zmiennym kursã, raz lewim, rôz prawim halsã {Ra: pùscëc sã na lawir : podczas przeciwnego wiatru tak przekładać żagle, aby jednak płynąć w pożądanym kierunku} [To sã nie òpłacy pòd kùrzi wiater krziżowac, sedzmë le doma. W tã stronã më pòjedzemë z wiatrã, a nazôd më bądzemë krziżowalë (-elë). Sy Òsmë gòdzyn òni lawirowalë (-elë), jaż przëjachalë do kraju. Bù]; 3. w mòwie: wichlac sã, wëwijac sã, wic sã jak piskòrz, òmijac drażniącé sprawë / tematë, jic (mówic) ògródkama ; wichlac sã / lawirowac midzë rozmajitima zdaniama i do niżódnégò sã nie przëchilëc. Por. balansować lawirowanie n 1. lawirowanié n, zmiérzanié do célu (jidzenié, jazda) nôkòlama / zawijasama / pòkrãtnyma drogama; òmijanié przeszkòdów / zôwadów;. 2. żeg: lawir m, lawirowanié, krziżowanié, halsowanié n [Pùscëc sã na lawir. Ra]; 3. w mòwie: wichlanié sã, wëwijanié sã, wicé sã jak piskòrz; ùmikanié sã przed pòwiedzenim 841

12 prosto tegò, co sã mësli; òmijanié drażniącëch sprôw tematów; jidzenié (mówienié) ògródkama lazaret m lazaret, szpital m (wòjskòwi / frontowi szpital); lécznica f (lécznica wòjskòwô) [tegò lazaretu, ti lécznicë; Ùmarł w lazarece. Ra]; ~ polowy lazaret pòlowi lazaretowy ad lazaretowi lazulit m min lazulit m [tegò lazulitu]; lapis-lazuli zob. lapis lazur m mòdrota -rosc, mòdrzëzna ƒ, lazur m lazurowy ad mòdri, lazurowi lazuryt m min lazurit m ląc się zob. lęgnąć się ląd m ląd, krôj, kòntinent m, zemia ƒ { krôj zob. brzeg 2; por: kraina, kraj ; ląd = a) stałi ląd, w procëmkù do òstrowia (wëspë) czë półòstrowia (półwëspë); b) wsë / wiosczi w procëmkù do wiôldżégò miasta} [Òkrãt, co bë mógł jic pò kraju (pò lądze) ë pò mòrzu. Lëdze / mąka / sano z kraju (z lądu w procëmkù do hélsczégò półòstrowia). Ë na mòrzu, ë na lądze. Sëchą nogą wstąpilë na ląd. Lądã ë mòrzã - Ra Na kraju (na lądze) mòżesz bëc napiti, wiele razy chcesz, bò sã mòżesz pòdniesc, ale czej na mòrzu rôz ùpadniesz, tej sã nigdë nie pòdniesesz. Na kraju, tam lëdze żëją jak w raju. Krôj pòdnôszô sã do górë (dôka òpôdô i je ju widzec stałi ląd). = To wëjidiwô krôj z dôczi do górë (tj. jakbë dwigô / wënurzô ląd, widzóny òd stronë mòrza). - Sy Në jakże wama sã żëje tam na lądze (tj. na wiosce)? Gò]; dopłynąć do ~du dopłënąc (a. dojachac / przëjachac) do lądu / kraju / zemi [Òsmë gòdzyn òni lawirowalë (-elë), jaż przëjachalë do kraju. Bù]; deszcz od lądu (z głębi lądu) deszcz òd kraju / lądu (z głãbi lądu). Por. kontynent lądolód m lądolód m, lodówc kòntinentalny [tegò lądolodu / lodówca; na lądolodze / lodówcu] lądować v lądowac; ew. o samolotach: lądowac, ùsadac {kasz. lądowac téż w zn. pol. przybijać do ladu / brzegu} [Ù nas niedôwno na naszim pòlu lądowôł fliger. W Gdini nôwikszé òkrãtë mògą lądowac. - Sy Na nym môlu wic lądëją rëbôcë. Ra] lądowanie n lądowanié; ~ wojsk(a) lądowanié wòjsk(a); ~ samolotów lądowanié / ùsôdanié fligrów / samòlotów; ~ spadochroniarzy lądowanié / ùsôdanié spôdochroniarzów -rzi lądowisko zob. lotnisko lądownik m tech lądownik m lądowy ad lądowi, kòntinentalny; ew. w zn: z (od strony) lądu: òd (stronë) lądu / òd kraju; ew. z głãbi lądu / kraju / kòntinentu [To je piôsk lądowi, a tam nen mòrsczi. Ra]; wojska / siły / armie ~we wòjska / sëłë / armie lądowé lądzień zool lądzéń m; pl: lądzenie ląg zob. lęg, wylęg leader zob. lider lebioda ƒ bot łapùcha ƒ [Mô uszë jak łapùchë (wiôldżé). Sy] {kasz. lebioda m lok = słabi kóń a. człowiek}; por. komosa; ew. zob. kołowrót, wciągarka lebiodka ƒ bot dzëwi mejrónk (Tr) {kasz. lebiódka f Lz = lok: jaczis môłi ptôszk spiéwający} lec zob. legnąć lechicki ad lechicczi Lechita m Lechita m lecie (-lecie) n (drugi człon wyrazu określającego wiek czegoś, np. pięciolecie) pięcio~ piãclecé / piãc lat [tegò piãclecégò]; dziesięcio~ dzesãclecé / dzesãc lat; piętnasto~ piãtnôscelecé / piãtnôsce lat; dwudziesto~ dwadzescelecé / 842

13 dwadzescë lat; pięćdziesięcio~ piãcdzesątlecé / piãcdzesąt lat; stu~ stolecé, sto lat, jeden / całi wiek; stupięćdziesięcio~ piãcdzesątlecé / sto piãcdzesąt lat / półtora wiekù / półtora stalata / półtora stolecégò; dwustu~ dwastalecé, dwasta lat / dwa wieczi; tysiąc~ tësąclecé n / tësąc lat / dzesãc wieków / milenium n; od drugiego dwudziestolecia / stulecia / tysiąclecia òd drëdżégò dwadzecelecô - lecégò / stolecégò (a. sta lat; ew. wiekù) / tësąclecô -lecégò; w trzecim stuleciu / tysiącleciu przed Chr. w trzecym stolecym rzad stolecu (ew. wiekù; neol Tr, La: stalatim) / tësąclecym rzad tësąclecu przed Chr. (Christusã). / przed n. Chr. (przed narodzenim Christusa) lecieć v lecec; ew. w zn. biec, pędzić, gnać: biegac / biegnąc, gnac / nëkac, lecec, piąc, spieszëc sã; w zn. (u)padać (ù)padac, przewracac sã, òbalac sã [to przewrôcô sã, òbôlô sã]; ew. w zn. walić się: walëc sã; dokąd tak lecisz (śpieszysz się)? dokądka (a. (g)dze) të tak biegniesz / gnajesz / nëkôsz / lecysz / pniesz / sã spieszisz?; czas leci czas lecy / nëkô; z rąk mi wszystkò leci wszëtkò mie wëpôdô / wëlatëje z rãk(ów); ~ na kogo gònic / latac za kògùm; ew. zalecac sã do kògò, miec chãtkã / chrapkã na kògòs, lnąc / nalënac na kògòs, kòmùs sã przeslécac; ślinka mi leci (na coś) slëna mie lecy, móm (na cos) òskòmã / chãc / chãtkã / łakòtã / lëgòtkã / szmakã / aptit / trôpich; trôpic kògòs na cos [Mie dzys tak trôpi na sledze / grzëbë. Sy]; wartość dolara łeci w dół dolarë spôdają / lecą w dół; wôrtnota wôrt(n)osc dolara spôdô / lecy w dół; dolarë są corôz mni wôrt leciuchno ad letëchno, rzad letëszinkò leciuchny ad letëchny, rzad letëszinczi leciutki zob. lekuchny leciwy ad starszi, pòstarszi (Sy), w latach (bëc w latach), dosc stôri, wiekòwi, w starszim / pòwôżnym wiekù [To je ju taczi pòstarszi (starszi) chłop. Sy] lecz cj le, leno, ale leczenie n léczenié, lékarzenié, rzad: lékòwanié, doktarzenié n; ~ ziołami léczenié / lékarzenié zelama; ~ w szpitalu / w domu léczenié / lékarzenié w szpitalu / doma; sposób ~nia spòsób léczeniô léczeniégò / lékarzeniô -niégò; przebieg (procesu) ~ przebiég (procesu) léczeniô léczeniégò / lékarzeniô -rzeniégò; metoda ~nia spòsób léczeniô / lékarzeniô lecznica ƒ lécznica, klinika, Tr: lékarniô ƒ; ~ zwierząt lécznica zwierzãt. Por. klinika lecznictwo n léczenié, lékarzenié, rzad: lécznictwò, lékòwanié n; ew. òpieka lékarskô / medicznô; służba zdrowiô leczniczy ad léczniczi, léczny, lékarsczi, mediczny; ew. léczący; środek (preparat) ~ strzódk (preparat) léczniczi / léczny / lékarsczi / léczący; ew. lékarstwò n, lék m; metoda ~cza spòsób léczeniô / lékarzeniô; ew. spòsób mediczny; zabieg ~ zôbiég ( zabiég) léczniczi / léczny / lékarsczi / mediczny; ośrodek ~ òstrzódk lékarsczi / mediczny; centrum léczniczé / léczné / mediczné (òstrzódk zdrowiô zdrowiégò); ew. lécznica, klinika f; ~cze léczn(icz)é zela / harbatë leczyć v léczëc, lékarzëc, lékòwac, gòjic, rzad doktarzëc; ew. prowadzëc léczenié, walczëc z chòrobą z chòroscą / z chòrobama chòroscama; ew. ùzdrawiac; ew. być skutecznym lekiem na coś bëc dobrim / skùteczym lékã lékarstwã na cos [Òn jich darmò léczi. Òni bë sã léczëlë, le ni mają za co. Òna tak lékarzi, chòc ni mô na to pòzwòleniô. - Ra] ledwie 1 adv ledwie ledwò, przest. knap (le tak knap); ew. dëcht le z biédą / le (tak) z (wiôlgą) biédą; ew. z Bòżą pòmòcą { knap adv niem. = mało, ledwie ledwie; co jinégò knôp m pol. chłopiec) [Tak mie w kòscëlë zgnieżdżëlë, że jô ledwie żëjã. Ledwie diszôł dëszôł. - Sy Tak béł spiti, że ledwie na nogach mógł ùstojec. Gò Òn 843

14 béł tak chòri, że ledwò mógł lezc. Òn miôł knap pół talara w taszi. Lz Òni mùszelë te knap sëszoné ruchna òbléc La Ledwie chòdzy. Ra]; ~ żywy ledwie żëwi; ew. półżëwi, napół żëwi / zdechłi, wnet ùmarłi / nieżëwi [Kawał sã wlókł, a tej pôdł na zemiã półżëwi. Nalezlë gò półżëwégò na drodze. - Sy]; ~ (z trudem) chodzę (ledwie ciągnę nogi za sobą) jô ledwie ledwò / knap (le tak knap) / dëcht le z biédą / le z biédą chòdzã / łãżã / cygnã nodżi za sobą [Òn béł tak chòri, że ledwò mógł lezc. Lz]; ~ (z trudem) żeśmy to wciągnęli na górę ledwie ledwie (a. ledwò ledwò) / le tak z biédą / z Bòżą pòmòcą më to wcygnãlë na górã; ~ czytać potrafi ledwie / z (wiôlgą) biédą / le knap czëtac rozmieje / pòtrafi; ew. òn bëlno czëtac ni mòże; ~ że nie upadł to le tak bëło, że on nie ùpôdł; mało co felowało, a béłbë ùpôdł; ~ wyczuwalne napięcie (emocjonalne) ledwie wëczuwalné napiãcé (emòcjonalné); ~ wyczuwalne napięcie (elektryczne) ledwie (ew. letkò / słabò) wëczuwalné napiãcé (elektriczné); kawałek chleba ~ (cienko) posmarowany smalcem kawałk / sztëczk chleba ledwie (cenkò) pòcôrniony szmôłtã; tego (np. tej zaprawy murarskiej) nam ~ wystarczy tegò (np. tarasu) nama le tak ledwie (a. ledwie ledwie ledwò, ledwò) starczi / sygnie; tegò le tak knap / le tak pé a pé (wnet co do grama / milimétra) / dëcht le tak starczi / mòże z (wiôlgą) biédą sygnie / starczi [Za sztërë swińsczé nodżi dostôł człowiek knap jeden gózdz do brónë. Bù] ledwie 2 cj czej le / ledwie / skòrno le / rzad knap; ~ zapukał, drzwi się otworzyły czej le / ledwie / knap òn zaklepôł, dwiérze sã òtemkłë [Ledwie jednã léżkã pôłkł, ùpôdł na zemiã. Ra Knap ten dzeùs ùgrizł òd tegò jabka, tej zrobiło mù sã dëcht gòrzkò ë zle w gãbie. Bl] ledwo zob. ledwie 1 ledwość f: z ~ścią zob. ledwie lega m lega, skłôdka f dzél ksążczi a. broszurë: bóga papióra złożonô w przewidzóny fòrmat legacja ƒ pòselstwò n, pòsélëzna (Tr), legacjo [ti cji] ƒ, misjô pòselskô; sprawòwanié sprôwianié ùrzãdu / czinnoscë legata / pòsła legać v legac [jô légóm, òn légô; Nie legôj tam!]. Por. leżeć legalista m legalista m, człowiek trzimiący sã / przestrzégający dokładno przepisów prawa legalistka f legalistka f legalistyczny ad legalisticzny, zgódny z prawã, trzimiący sã / przestrzégający przepisów prawa legalizacja ƒ legalizacjô [ti -cji] ƒ, ùwierzëtelnienié n, stwierdzenié wiarëgòdnoscë / zgódnoscë z normą / z prawã, ùznanié za zgódné z prawã; ~ umowy legalizacjô ùmòwë; ~ stowarzyszenia legalizacjô (a. zalegalizowanié n) stowôrë / zrzeszeniô / stowarzëszeniô; ~ narzędzia / urządzenia / przyrządu / aparatu pomiarowego legalizacjô nôrzãdza / ùrządzeniô / przërządu / aparatu pòmiarowégò legalizacyjny ad legalizacyjny; dokument / urząd ~ dokùment / urząd legalizacyjny legalizować v legalizowac, ùwierzëtelni(w)ac, ùprawòmòcniwac, nadawac mòc prawną, zatwierdz(yw)ac, ùznawac za zgódné z normą / z prawã legalizowanie n legalizowanié n. Zob. legalizacja legalnie adv legalno -nie, prawno -wnie; zgódno z prawã, wedle prawa [Żebë drzewò z lasa legalnie wëwiezc, trzeba miec na nie asygnatã, tj. kwit ùrzãdowi òd lesnégò. Gò]; wywieźć coś ~ za granicę wëwiezc cos legalno -nie za grańcã; załatwić ~ jakąś sprawę załatwic legalno -nie jakąs sprawã legalność ƒ legalnosc, zgódnosc z prawã / z przepisama prawa; ew. prawòwitosc f zgódnosc z tradicyjnym / zwëczajowim prawã jaczégòs kraju / lëdu i czasu; ~ czyjejś władzy legalnosc / prawòwitosc; ~ paszportu legalnosc paszpòrtu 844

15 legalny ad legalny, prawny, prawòwiti, ùznóny przez prawò, jawny, zgódny z prawã (z przepisama prawa); ~ dokument legalny dokùment; ~ związek małżeński związk małżeńsczi; ~na władza legalnô władza -dzô; ~ praca legalnô robòta / prôcô; pokrewieństwo ~ne pòkrewieństwò legalné; ~na broń bróń legalnô (legalno pòsôdónô) / (za)rejestrowónô w ùrzãdze; drogą ~ną legalną / prawną / prostą / jawną / ùrzãdową drogą legar m balka f, pòdkłôd (Gò), lôdżer m; pl: lalczi, pòdkładë, lôgrë; ew. w zn. przycieś, podwalina (drewniana podstawa budynku z belek): zwela f { zwela niem por. szwela f = pol. drewniany podkład kolejowy} [tegò lôgra. Te lôgrë pòd pòdłogą są ju strëpiałé. Jô bë nie kłôdł lôgrów, le zalôł pòdłogã betonã. Gò Mùszimë dac mòcną zwelã pòd bùdink. Sy] legat m legat m 1. pòseł m; ~ papieski papiesczi legat; 2. zôpis m przeznaczenié w testamence jaczégòs dzéla majątkù dlô òsobë, chtërna nie je spôdkòbiércą; to, co òstało w nen spòsób zapisóné legatariusz m legatariusz m òsoba, co dôstôwô legat (w 2 zn) legato muz legato n łącząc; wëkònanié mùzyczi przez łączenié sąsednëch zwãków w spòsób płinny; grać (na sposób) ~ grac (na spòsób) legato, pot legòwac nótë legator m legatór m [tegò gatora], òsoba, co zapisëje legat (w 2 zn) legawiec m legawc m Gò, jachtarsczi pies, pies legawi, chtëren leżi a nie gòni zwierzë(z)në, a dopiérkù pò ji ùstrzelenim jã apòrtëje (pòdchòdzy i przënôszô jã) legenda ƒ legenda f 1. pòwiôstka, òpòwiesc, òpòwiedniô arch ƒ, pòdanié n (na pół bajecznô pòwiôstka ò stôrëch dzejach); pl: pòwiôstczi, òpòwiescë, pòdania { òpòwiedniô Sy: a) ustne podanie; b) tradycja zob.} [Takô stôrô òpòwiedniô je, że spiącé wòjskò spi w górze....to, co më le ze stôroswiecczi òpòwiedni wiémë. - Sy]; czarna ~ czôrnô legenda; ew. niesława f; 2. òpis / tekst wëjasniający mapë (kartë) / wëkresu; nôpis na medalu / pieczãcë itp. 3. muz dokôz (ùtwór) jinstrumentalny ò charakterze zbliżonym do balladë. Por. mit legendarnie adv legendarno -nie / bajeczno, w spòsób legendarny / pòwiôstkòwi / na pół bajeczny / miticzny; ew. jak legenda legendarność f legendarnosc; ew. bajecznosc, fantasticznosc f legendarny ad legendarny, pòwiôstkòwi, na pół bajeczny / na pół bajeczny; ew. w zn. nieprôwdopòdobny, nieprôwdzëwi, przesadny; zdarzenie ~ne zdarzenié legendarné (prôwdzëwé ale òbrosłé anegdotama, przejinaczoné przez przekazywanié z gãbë do gãbë ; ~ król legendarny król; ~ne miasto legendarné miasto; ~ne zarobki legendarné (nibë baro wiôldżé) zôróbczi; ~ bohater legendarny (na pół bajeczny) bòhater / herój; ~ne wieści fantasticzné / nieprôwdopòdobné nowinë legia ƒ legiô f 1. òchòtniczé wòjskò (np. w Francji); 2. ~ honorowa legiô hònorowô - òd znaczenié nadôwóné we Francji legion m legión m [tegò legionu, w legionie]; pl: legiónë legionë - 1. òddzél òchòtniczégò wòjska; 2. hist òddzél wòjska / jednostka wòjskòwô w lëczbie 4 do 6 tësący żôłnérzi (w stôrowiecznym Rzimie); 3. wiele / gromada / rzma / chmara òsób (lëdzy, ew. np. diôbłów) legionista m legionista m, żôłnérz z legionu; pl: legioniscë legislacja f legislacjô f [ti -cji], prawòdôwstwò n, proces pòwstôwaniô aktów prawòdôwczich legislacyjny ad legislacyjny; postępowanie ~ne pòstãpòwanié legislacyjné legislatura f legislatura f [ti -rë] cząd / czas wëkònywaniô fónkcji przez władzã ùstawòdôwczą; ùstawòwi cząd trwaniô ji pełnomòcnictwów { cząd tu = pol. okres - zob. część} 845

16 legislatywa f legislatiwa f [ti -wë] władzô ùstawòdôwczô, parlament, sejm, w procëmkù do egzekùtiwë rządu legitymacja ƒ legitimacjô f [ti -cji], Tr: òkôzk m [tegò òkôzkù]; ~ członkowska legitimacjô (ew. Tr: òkôzk) nôleżnika; ~ nauczycielska legitimacjô (ew. Tr: òkôzk) szkólnégò legitymacyjny ad legitimacyjny; ew. Tr: òkôzkòwi; fotografia ~na legitimacyjné òdjimniãcé / legitimacyjny (ew. Tr: òkôzkòwi) òdjimk legitymista m legitimista, mónarchista m legitymistyczny ad legitimisticzny; poglądy ~ne nôdbë legitimisticzné legitymizm m legitimizm m doktrina pòliticzna z pòczątkù XIX w. głoszącô nienarëszalnosc prôw historicznëch dinastii legitymować v legitimòwac 1. legitimòwac kògò, sprawdzac legitimacje [òn sprôwdzô] / dowòdë / dokùmentë; 2. dokazëwac swòje prawa; przedstawiac dokôzë / dowòdë na co; ùzasadniwac, wskazëwac na przëczënë [òn dokazëje -zywô / ùzasadniwô / wskazëje -zywô] legitymować się legitimòwac sã 1. òkazëwac legitimacjã / dowód òsobisti / swiadectwò ùkùńczeniô szkòłë itp. dokazëwac czegòs za pòmòcą dokùmentów; 2. dokazëwac swòje prawa do czegòs przënôleżnyma dokùmentama legiwać v legac, legiwac; ew. kłasc sã [òn légô / legiwô / kładze sã] legnąć v legnąc, léc, pòłożëc sã [Legni so(bie) / pòłóż sã përznã, czej jes taczi ùmãczony. Legnąc jak próg (jak kłoda / bôl / camer; òbalëc sã). Sy Legni so na łóżkù. Légł na trôwie. - Ra] legować v pot muz legòwac, grac jaczis òdcynk tekstu mùzycznégò w spòsób legato. Por. legato legowisko n 1. legowisko ludzi: legòwiskò -wiszcze ( arch lok legòjiszcze), leżawiszcze, leżëszcze n, leża, arch łoża f, lôdżer niem. m { lôdżer = a) noclég nocnik np. w stodole; b) Tr: w zn. pol. obóz zob.; leża in = pol. obóz zob.} [Ju le sã pòdniesë z tegò leżawiszcza. Nôlepszô leża dlô mie w lece to szopa abò stodoła. Dobrô leża, dobré spanié. - Sy Szlë na swòje leżëszcze. Ra Jô sã pòdniósł z mòji leżë. W ògardze (w ògrodze) jô miôł dobrą łożã. - Lz]; 2. legowisko zwierząt: legòwiskò -wiszcze, kùlniskò -niszcze, gniôzdo n; ew. jama f [Tu je legòwiszcze dzëwëch swiń. Ra Swinia robi so gniôzdo, òna bądze sã wnet prosëła. Zajc mô swòje kùlniskò pòd ùrzmą. - Sy Tam miedwiédz mô swòje kùlniszcze. Lësë mają swòje jamë a lôtającé ptôchë gniôzda, ale Człowieczi Syn ni mô môla,dze bë mógł głowã pòłożëc. - bibl Gò]; ~ saren sarniô f, sôrniskò n. Por. łóżko, łoże, prycza, wyro legumin(k)a ƒ legùmin(k)a ƒ; ~ cytrynowa - z ubitych białek jaj legùmin(k)a cytrónowô, żart: jaja na sztiwno (Gò). Por. deser, galaret(k)a lej m ledło n, lej m Gò; dół w ziemi w kształcie leja (lejowaty) ledło / lej, ledłowati / lejowati dół n, ledłowatô / lejowatô dzura; ~ do wsypywania piasku / cementu / miału węglowego itp. ledło n, lej m; ew. gôrdzel f lejce zob. cugle, wodza (~dze) lejdejski ad lejdejsczi; butelka ~ska lejdejskô bùdelka lejek m ledło n, léjk, wléwôk, trëchtel m lej(k)owaty ad ledłowati, léjkòwati [Mô sztôłt léjkòwati. Ra] lejkowy ad ledłowi, léjkowi [Léjkòwé ùszkò. Jak léjkòwô dzurka. - Ra] lek zob. lekarstwo lekarka ƒ doktórka, lékôrka ƒ; ew. pani doktór / lékôrz { doktórka in = a) białka doktora; b) pol. znachorka - zob.} [ti doktórczi / lékôrczi; ò ti doktórce / lékôrce; Jô do ti młodi doktôrczi / lékôrczi nie lubiã chòdzëc, wòlã ta stôrą. Pòwiédz pani 846

17 doktór, dze cebie bòli. Ta doktórka / lékôrka jã wëléczëła. Z tą doktórką jô ju gôda(ła). - Gò Òna jesz bãdze czedës lékôrką. Dobrô lékôrka, ale dlô se. - Ra]; należący do lekarki doktórczi(n), lékôrczi(n) [Doktórczino dzeckò. Doktórczina córka. Sy Doktórczënë klédë. Lz To są rzeczë naszi doktórczi / lékôrczi. Gò]. Por. lekarz, znachorka lekarski ad lékarsczi; ew. doktorsczi rzad doktarsczi; ew. mediczny; w zn. należący do lekarza: doktorów, pl: doktorowe [Przepis lékarsczi. Doradë lékarsczé. Ra Doktorów bùdink. Doktorów syn ùmarł. - Sy Doktorowe nôrzãdza. Doktorowa torba. - Gò]; ~skie powołanie doktorsczé / lékarsczé pòwòłanié; praktyka / praca / służba ~ska lékarskô / doktorskô / medicznô praktika / służba / prôcô / robòta; ew. lékarsczé zajãcé; przysięga ~ska przësëga lékarskô (Hipòkratesa); narzędzia / instrumnenty / ew. aparaty ~kie lékarsczé / doktarsczé (ew. doktora / doktorowe) nôrzãdza / statczi / jinstrumentë / ew. aparatë; porada ~rska pòrada lékarskô / lékarza / doktora; badania ~kie badania lékarsczé / (ù) lékarza / doktora; wskazania ~kie wkôzë / wskôzania / zalécenia (òd) lékarza / doktora; sztuka ~rska lékarsczi / doktarsczi / mediczny kùńszt; wiedza ~ka / medyczna wiédzô lékarskô / medicznô; wydział ~ lékarsczi / doktorsczi wëdzél / fakùltet lekarstwo n lékarstwò n, lék m; pl: lékarstwa, léczi; ew. o lekarstwach zgardl a żart: léczëzna, aptéka ƒ [Z aptéczi przëniósł lékarstwò w bùdelce. To je dobré lékarstwò. Na twòjã chòrosc ni ma niżódnégò lékarstwa. Dôł Pón Bóg chòrobë, dôł ë léczi. Docz mie léczi, czej ùmrzéc mùszã. Ra Wez, wëwal tã całą twòjã léczëzna / aptékã, a biéj na szpacérk, tej ce głowa nie mdze bòla(ła). Chłopie, jô ce gôdóm: chòcbë të pòłkł te wszëtczé pëlë i wëpił wszëtczé drëpë (krople), a nawet zjôdł tã całą aptékã, to të i tak nie mdzesz zdrów. żart - Gò]; ~ w płynie krople pl: krople (léczné krople), arch (niem.) drëpë; ~ w tabletkach pl: pële, tabletczi; lékarstwò w pëlach / tabletkach; ~ w zn. maść masc, smara f; ew. gòjidło n zob. maść; ~ na kaszel léczi / lékarstwa na kaszel; ~ki ziołowe zélné léczi (zioła: zela, harbatë); jak na ~ (mało) tëlé, co na lékarstwò; le tëlkò (a. tëlé, co), za palecznik; tëlé, co w szczëpkach; mało (baro mało), malin(el)kò, za nëpk, za szczëpk; ew. le kropelka / òkrëszinka; ~ na biedę / lenistwo / głupotę lékarstwò (a. lék, léczi) na biédã / zgniłotã zgniłosc / głëpòtã (bezrozëmnotã); na głupotę jeszcze nie wymyslono ~ wa na głëpòtã jesz nie wëmëslelë lékarstwa / lékù [Na głëpòtã ni ma nijaczégò lékarstwa. Ra]; ~ dla duszy lékarstwò / gòjidło / balzam dlô dëszë lekarz m lékôrz, doktór m; ew. w zn. uzdrowiciel: ùzdrówca m [tegò doktora / lékarza lok -ôrza / ùzdrówcë; temù doktorowi / lékarzowi / ùzdrówcë -cy; Mùszã jic do doktora, bò mie cos brzëch pòbòléwô. Ten doktór / lékôrz je baro miłi. Pòwiédz panu doktorowi, dze cebie bòli. - Gò Mój syn sã ùczi za doktora. Tu nie trzeba doktora, le ksądza. Grëpa doktorów, smierc wicy jak pewnô. Sy To je dobri lékôrz. Pón Bóg je nôlepszim lékôrzã. - Ra]; naczelny ~ przédny / główny / lékôrz / doktór; ew. w zn. przełożony: przełożony / szef lékarzi / doktorów; ~ wojskowy wòjskòwi lékôrz / doktór; kwalifikacje / umiejętności ~rza kwalifikacje / ùmiejãtnoscë lékarza / doktora; ~ udręczonej duszy lékôrz / gòjicel / ùzdrówca ùdrãczony dëszë; żona lekarza (doktorowa) doktorzënô Tr, doktorowô Lz ƒ, doktorowa białka, białka doktora / lékarza; być ~ (lekarzem / lekarką), wykonywać zawód ~a (lekarza) bëc doktorã (lékarzã) / doktorką (lékôrką), leczëc / lékarzëc lëdzy, rzad doktarzëc; ~ / doktor piasecki (żart. o śmierci, cmentarzu, grobie) zelińsczi, zelónka, mùrawsczi, zelonô, mùrawskô; ew. doktór zelińsczi / zelónka / mùrawsczi, mùrawskô [Zelińsczi wnet za nama przińdze. Zelónka wnet pò nas przińdze. Jic do zelónczi. Sy] 847

18 lekceważąco adv zgardlëwie / pògardlëwie, letkòwôżąco; ew. bez przënôleżny ùwôdżi / pòwôdżi; niepòwôżno, z pògardą / z letkòwôżenim lekceważący ad zgardlëwi / pògardlëwi, letkòwôżący; ew. niepòwôżny, mało pòwôżny; ~ stosunek do czegoś / kogoś zgardlëwé / pògardlëwé / letkòwôżącé / niepòwôżné / mało ùwôżné / mało pòwôżné nastawienié (a. ùprocëmnienié) do czegòs / kògòs; zgardlëwi / pògardlëwi / letkòwôżący / niepòwôżny / mało ùwôżny / mało pòwôżny stosënk do czegòs / kògòs. Por. lekkomyślny lekceważenie n gardzenié / pògardz(yw)anié / (w)zgardz(yw)anié czims / kògùms; letkòwôżenié n; niezwôżanié (na cos / na kògòs) n; nie liczenié sã z czims / kògùm(s); pòmijanié czegòs / kògòs; òbchôdanié sã z czims niepòwôżno -nie / w spòsób niepòwôżny; òdnôszanié sã (a. pòdchôdanié) do czegòs / kògòs w spòsób (w)zgardlëwi / pògardlëwi; ew. pògarda / (w)zgarda f; w zn: poniewieranie kim: pòniewiéranié (czim / kògùm), wierzchòwanié (na czim / na kògùm), ùpichanié (kògò) n, ùpich m lekceważyć v (lekceważyć coś / kogoś) letkòważëc cos / kògò(s) rzad [òn letkòwôżi]; ew. gardzëc czims / kògùms [òn gardzy]; miec (cos / kògòs) w zgardze / we wzgardze / w pògardze; miec cos / kògò(s) za nic (a. za bële co / za bële kògò) [òn mô]; nie liczëc sã z czims / kògùm(s); nie zważac na cos / kògò(s) [òn nie zwôżô]; nie przejimac sã przejmòwac sã czims / kògùm(s) [òn nie przëjimô sã / przejmùje sã]; nie zwracac na cos / kògòs ùwôdżi [òn nie zwrôcô]; nie brac czegòs / kògòs pòd ùwôgã / pòd wzgląd [jô nie bierzã, òn nie bierze]; nie dawac bôczeniégò na cos / kògòs [òn nie dôwô / nie daje]; nic so nie robic (a. niewiele so robic) z czegòs / kògòs; miec na cos / kògòs namkłé; przechòdzëc nimò / òbòjãtno wedle czegòs / kògòs (czegòs wôżnégò), czichac na cos / kògòs; ani (a. nijak) sã sã na cos / kògòs nie przëzdrzec; pòmijac cos / kògòs (w swòjëch rechùbach); pòdchadac do kògòs / czegòs niepòwôżno -nie / w spòsób niepòwôżny; ew. lekceważyć kogoś: wierzchòwac na czim / na kògùm; nie doceniwac kògòs; ùpichac kògòs; pòniewierac kògùm; miec kògòs za ùpichańca / za pòpichadło / za pòmiotło; lekceważyć coś: nie dbac ò cos; ùważac cos za drobnostkã / za rzecz mało wôżną [òn ùwôżô]; nie zawracac so czims głowë [òn so nie zawrôcô]; nie brac so czegò za baro do głowë; przechadac nad czims do pòrządkù dzénnégò; nie zdawac sobie sprawë z czegòs (np. z niebezpiekù) { wierzchòwac dosł. = jezdzëc na kòniu wiérzchã, ridowac rëjtowac} [Òn tim / nim(a) / nią gardzy; nie gardz(ë) tim / nim / nią / nima! Të to (jegò / jã / jich itp.) letkòwôżisz, òn to / jegò / jã / jich itp. letkòwôżi; Nie letkòważë letkòwôż tegò / jegò itp.! - Gò; Òn to letkòwôżi. Të ni mùszisz tegò letkòważëc. - Ra Bóg niczegò nie pòmijô bôczenim / nie letkòwôżi. Òni gò tam mają za nic / za pòmiotło / za taczégò głupégò / za taczégò ùpichańca. Òni na nim wiérzchùją. Òni gardzą nim / pòniewiérają nim. Òni nas mają za nic. Gò Chto dobrze czichô, ten na doktora czichô. Naczichóm na cebie. Sy]; być lekceważonym ni miec (ew. miec mało) ùwôżaniégò, bëc zgardzonym / ùpchłim / pòniewiérónym; lekceważąc czym gardząc(ë) / letkòwôżąc(ë) czim. Zob. zlekceważyć lekcja ƒ lekcjô f [ti cji], ùczbòwô gòdzëna; gòdzëna ùczbë / nôùczi; gòdzëna lekcyjnô; ew. ùczba / nôùka f; ~ muzyki lekcjô / gòdzëna (ùczbë) mùzyczi; uczęszczać na ~cje kaszubskiego chòdzëc / ùczãszcz(iw)ac na lekcje (a. gòdzënë) kaszëbiznë / kaszëbsczégò [òn chòdzy / ùczãszcz(iw)ô]; mieć ~je, udzielać ~cji miec lekcje, dawac / prowadzëc lekcje; ew. ùczëc / naùczac; prze- / poprowadzić popisową lekcję przeprowadzëc / pòprowadzëc pòpisową lekcjã; ~ cje zadane (do domu) lekcje zadóné (dodóm); rzeczë zadóné do naùczeniô / do napisaniô (doma); zadanié domòwé / dodóm; lekcje (zadóné) do òdrobieniô (doma); zadanié do wëkònaniô / do zrobieniô (doma); w domu odrabiać ~cje doma òdrabiac lekcje [jô òdrôbióm, òn 848

19 òdrôbiô]; doma ùczëc sã (zadónëch lekcji); pobierać dodatkowe ~cje (korepetycje) z jakiegoś przedmiotu pòbierac / miec / brac dodatkòwé lekcje (kòrepeticje) z jaczégòs przedmiotu [òn pòbiérô / mô / bierze]; udzielić / udzielać dodatkowych lekcji ùdzelëc / ùdzeliwac ùdzélac dodatkòwëch lekcji; temat omawiany / przerabiany na dzisiejszej / wczorajszej / poprzedniej / zeszłej ~cji temat òmôwióny (a. òbgôdiwóny) / przerôbióny na dzysészi / wczorajszi / pòprzédny / przeszłi (a. zeszłi) lekcji; dzwonek na lekcję i na przerwę w lekcjach zwónk na lekcjã i na przerwã w lekcjach; plan ~cji plan / rozkłôd lekcji (gòdzyn lekcyjnëch); dać komuś ~cję (nauczkę) dac kòmùs nôùkã / nôùczkã / szkòłã / kardãks (zob. bura); pòùczëc (ew. przestrzéc / ùpòmnąc, òszkalowac) kògòs; przëwòłac kògòs do pòrządkù; ùstawic kògòs (tak, jak trzeba); pòkazac kòmù / naùczëc kògò, np. jak pòwinien / jak sã pòwinno robic / pòstãpòwac lekcjonarz m lekcjónôrz, ew. mszôł m, ksãga z tekstama biblijnyma do òdczëtiwaniô na Mszach sw. w swiątiniach katolëcczich lekcyjny ad lekcyjny; godzina ~na gòdzëna lekcyjnô; sala ~na zala / jizba lekcyjnô / w szkòle lekki ad letczi, rzad letkawi; zdr letëchny, letëszinczi { letczi = pol. a) mało ważący; b) nietrudny, niemęczący; c) łatwy zob.; d) zwinny, zręczny, delikatny [Letczi chód]; e) delikatny, słaby, niewielki [Letczi mróz / deszcz. Letkô rena / kawa / zëma. Letczi grzéch. - Sy]; f) narwany zob.; g) nieuczciwie (bez trudu) zarobiony; letkawi in = narwany zob} [Letczi jak pióro. Miec letczé òbùcé na sobie. Nie wôżisz të wicy, tak letczi të jes?. Terô (pò spòwiedzë) të jes lżészi. Zrób mie harbatë, ale dosc letczi. - Sy Letczi jak piórkò. Jemù wszëtkò letczé. Ni ma tak letczégò grzéchù, chtëren bë człowiekòwi nie cãżił. Smierc miôł letką. - Ra]; (naj)lżejszy (nô)lżészi, rzad (nô)letczészi; stawać się lżejszym robic sã / stawac sã lżészi; ew. arch lżec [Przez stãkanié robòta nie lżeje. Lz]; ~ wiatr / wiaterek letczi / letkawi / letëchny wiater(k) / wietrzëk; ~ szmer letczé / letkawé / letëchné (a. cëché) szëmarzenié; letczi (a. cëchi) szëmar; ew. letkô (a. cëchô) szëmeringa lok; ~ka mgiełka letkô / letkawô / letëchnô dôka / mgła; ~ka mżawka letkô / letkawô / letëchnô mżówka / mżëczka / żmiączka lok; ziemia ~ka (piaszczysta) letkô / letkawô zemia [Mómë samą letkawą zemiã, wiele na ni nie ùrosce. Sy]; a, niech mu ziemia ~ką będzie a, niech mù zemia letką bądze; a, niech spòcziwô na wieczi wieków; ~ jak pióro letczi / letkawi / letëchny jak pióro / piórkò; mieć ~ sen miec letczi spik; mieć ~ką pracę miec letką / letkawą / letëchną robòtã [Letkawô robòta. Sy]; ~kie chrapanie letczé / letkawé / letëchné chrapanié; mieć ~ uśmiech na twarzy miec letczi ùsmiéch na twarzë; ew. bëc përznã ùsmióny; ~ grzech letczi grzéch; pl: letczé grzéchë; ~ka śmierć letkô smierc; to chyba ~ka przesada? to je wierã letkô przesada; w tim je wierã përznã przesadë; ~kie poparzenie letczé / niewiôldżé pòparzenié; ~ka rana môłô / niewiôlgô / letkô / drobnô rena; ~ wypadek môłi / letczi wëpôdk; ew. szczescé w nieszczescym; ~kie uszkodzenie môłé / letczé / niewiôldżé ùszkòdzenié; ~ka herbata słabô / letkô / letëchnô harbata; mieć ~ chód miec letczi / letëchny chód, bëc letczi na nodżi (- Sy); chodzić ~m krokiem chòdzëc letczim / letëchnym krokã; letkò / letëchno stãpiac [òn(a) letkò stąpiô]; muzyka ~ka, łatwa i przyjemna mùzyka letkô, łatwô i przëjemnô; mùzyka miłô dlô ùcha / wpôdającô w ùchò / melodijnô; kobieta ~ch obyczajów zob. rozpustnica; z lekka zob. lekko lekko adv letkò, zdr letëchno, letëszinkò { letkò in = łatwò zob. łatwo} [To szło letkò òd samégò pòczątkù. To szło nôprzód drãgò, ale terô jidze ju lżi. Gò Letkò òbùti / òblokłi. Ledzy (lżi) pògòdzëc karno chłopów, jak trzë babë. Mie sã wëdôwało, jakbë chto letëchno zaklepôł na dwiérze. Letëchno ùmarł. To letëchno padô. Jak jô letëszinkò na òkno zaklepiã, tak zarô przińdz do mie. - Sy]; (naj)lżej (nô)lżi, rzad 849

20 (nô)letczi, lok: (nô)ledzy; ~ tańczyć letkò / letëchno tańcowac [Z nim sã letëchno tańcëje. Jak to dzéwczã letkò tańcëje. - Sy]; z lekka (nieco, trochę, nieznacznie, powierzchownie) z letka, z letëchna, z letëszinka, letk(aw)ò (ew. w zn trochę, nieco: përznã, kąsk) [To zaczãło z letka padac, ale jak sã rozpadało, padało całi dzéń. Mòja białka z letëchna wrôcô do zdrowiégò. Nasz ksądz nôrzód z letëszinka zacznie gadac kôzanié, zôs pòtemù òn przëcësnie na słowò i dobrze prawi. - Sy]; z lekka z lekka (lekko) zadraśnięty z letka (z letëchna, z letëszinka, letk(aw)ò, përznã) côrniony / zadzarti; z lekka dotknąć / drasnąć / zahaczyć / potrącić z letka (z letëchna, z letëszinka, letkò) dotknąc / côrnąc / zadzôc / czidnąc; ~ ranny / pokaleczony letkò reniony / pòkaléczony; być ~ (trochę) poparzony / przestraszony / przerażony / podchmielony bëc letkò / letëchno (z letka, përznã) pòparzony / przestraszony / przerażony (a. ùrzasłi / wërzasłi / wëlãkłi); pòdchmielony (a. pòdpiti); być ~ (trochę) rozczarowany / zdziwiony / zaskoczony / zwątpiały (zwątpiony) / załamany (podupadły na duchu) letkò / letëchno (z letka, përznã) rozczarowóny / zdzëwiony (a. zdzëwòwóny) / zaskòczony / zwątpiałi (zwątpiony) / załómóny (pòdùpadłi na dëchù); ~ ubrany letkò / letëchno / cenkò òbùti / òblokłi; ~ stuknięty / postrzelony letczi, letczi w głowie, letkawi; ew. letkò (z letka, përznã; ew. dosc tëlé) natrzasłi [Ten je letczi / letczi w głowie. Ten je taczi kąsk letkawi. Sy] zob. narwany; droga prowadziła ~ (nieco) pod górkę droga szła / prowadzëła letkò (z letka, përznã / kąsk / zdebło) pòd górkã; ~ przyszło, ~ poszło jak nabëté, tak pòzbëté; letkò (a. łatwò) przëszło, letkò szło / rzad pòszło lekkoatleta m letkòatleta m lekkoatletka f letkòatletka f lekkoatletyczny ad letkòatleticzny; zawody ~ne zawòdë / jigrzëska / ew. rozgriwczi / biôtczi (a. walczi) letkòatleticzné / w letczi atletice; ew. turniej letkòatleticzny lekkoatletyka ƒ letkô atletika lekkoduch m (czł. niestały, niepoważny, lubiący się włóczyć po świecie, pędziwiatr) wërwiwiater, wietrznik, ùtrzëwiechc, chòwierôł lok, latawc; ew. wãdrowczik, òblecyswiat m; ew. w zn. czł. roztargniony: roztrzepańc m; w zn. czł. naiwny, nierozgarniety: lelôk lelek; w zn. oszust, łgarz: frant, kùńda, cëgón; w zn. trzpiot: trzepòt, kùropłoch (Ra) m; ew. człowiek letkòmëslny / niestateczny / niepòwôżny / niestałi; ew. dziewczyna, kobieta beztroska, lubiąca się włóczyć: wietrznica, trzepòtka, szelepëta, arch: niecnotka, sachajda; ew. wãdrowcziczka f { wietrznik in = a) wietrzny / wiatrowi młin, wiatrôk; b) jeden z dwùch délów przë szczice dakù chałpë; wietrznica in = wichùra, wiatrzëskò; òblecyswiat neol Gò - por. Sy: òblecygóra (zajc w bôjce), òblecypòle (pług w wëzgòdce); sachajda = kòbiéta, dzéwczëna płochô, letkòmëslnô; trzepòt(ka) = pol. a) trzpiot(ka); b) papla, osoba gadająca (trzepiąca) byle co; szelepëta zob. latawica 1} [Nad cebie, chłopkù, ni ma wikszégò wietrznika. Zrobiła zrãkawinë z jaczims wëwiwiatrã, ale ten jã wnet òstawił. Tegò wërwiwiatra ju nicht tak chùtkò nie zmieni na statecznégò człowieka. Przebiérała, przebiérała jaż dostała chòwierała. Wietrznica mô wiater w głowie. Sy Dorotkò, niecnotkò, dze to të jes biwa? A to wej sachajda z ti waszi Kaszi: nick bë nie robiła, le zãbë wëszczérza. Ra Kùńdze sztëka ùńdze. Tr]. Por. figlarz, frant, latawica 1., nicpoń, trzpiot, włóczęga lekkomyślnie adv letkòmëslno rzad -nie; w zn. pstro, niepoważnie: wiatrowato { wiatrowato in = wietrzno por. wietrznie} [Waji syn żëje baro letkòmëslnie. Ra Të môsz, sënie, wiatrowato w głowie. Sy]; (naj)~niej (nô)letkòmëslni. Por. głupio, łatwowiernie, naiwnie, nierozsądnie, nieostrożnie lekkomyślność ƒ letkòmëslnosc -nota; w zn. płochość: wiatrowatosc, płochòta arch, roztrzepanié n; ew. òchëba f (= rzecz / sprawa zdradlëwô / niepewnô / smierdzącô 850

Ad multos annos, Panie Profesorze! ROK KS. JANUSZA ST. PASIERBA. CENA 5,00 ZŁ (w tym 5% VAT) NR 11 (470) LISTOPAD 2013. www.miesiecznikpomerania.

Ad multos annos, Panie Profesorze! ROK KS. JANUSZA ST. PASIERBA. CENA 5,00 ZŁ (w tym 5% VAT) NR 11 (470) LISTOPAD 2013. www.miesiecznikpomerania. CENA 5,00 ZŁ (w tym 5% VAT) NR 11 (470) LISTOPAD 2013 ROK KS. JANUSZA ST. PASIERBA MIESIĘCZNIK SPOŁECZNO-KULTURALNY ROK ZAŁOŻENIA 1963 www.miesiecznikpomerania.pl Ad multos annos, Panie Profesorze! Numer

Bardziej szczegółowo

Opakowania na materiały niebezpieczne

Opakowania na materiały niebezpieczne Założyciel firmy Georg Utz 1916 1988 Opakowania na materiały 208 GGVS Opakowania na materiały 209 Opakowania na materiały Cer ty fi ko wa ne po jem ni ki Utz jest pro du cen tem sze ro kiej ga my opa ko

Bardziej szczegółowo

A a. ta ma. ja ga pa. fa ka. sa da. la ca. Podkreśl w sylabach literę a. Jeśli potrafisz, przeczytaj sylaby. Odszukaj i pokoloruj litery: a, A.

A a. ta ma. ja ga pa. fa ka. sa da. la ca. Podkreśl w sylabach literę a. Jeśli potrafisz, przeczytaj sylaby. Odszukaj i pokoloruj litery: a, A. A a Podkreśl w sylabach literę a. Jeśli potrafisz, przeczytaj sylaby. album Ala ta ma fa ka sa da la ca ja ga pa na ba za ra Odszukaj i pokoloruj litery: a, A. Zaznacz, gdzie jest głoska a. Pokreśl w wyrazach

Bardziej szczegółowo

Co wiemy po Zdrzadni Tespisa? s. 3 Gdańskie medale s. 36 W NUMERZE PŁYTA ZE SŁUCHOWISKIEM SPIĄCÉ WÒJSKÒ ROK KS. JANUSZA ST.

Co wiemy po Zdrzadni Tespisa? s. 3 Gdańskie medale s. 36 W NUMERZE PŁYTA ZE SŁUCHOWISKIEM SPIĄCÉ WÒJSKÒ ROK KS. JANUSZA ST. CENA 5,00 ZŁ (w tym 5% VAT) NR 12 (471) GRUDZIEŃ 2013 ROK KS. JANUSZA ST. PASIERBA MIESIĘCZNIK SPOŁECZNO-KULTURALNY ROK ZAŁOŻENIA 1963 www.miesiecznikpomerania.pl Co wiemy po Zdrzadni Tespisa? s. 3 Gdańskie

Bardziej szczegółowo

KUSZNIEREWICZ. NIEMIECCZI KASZËBA s. 12. O ŻEGLARSTWIE I KASZUBACH s. 4 ROK KS. JANUSZA ST. PASIERBA

KUSZNIEREWICZ. NIEMIECCZI KASZËBA s. 12. O ŻEGLARSTWIE I KASZUBACH s. 4 ROK KS. JANUSZA ST. PASIERBA CENA 5,00 ZŁ (w tym 5% VAT) NR 6 (466) CZERWIEC 2013 ROK KS. JANUSZA ST. PASIERBA MIESIĘCZNIK SPOŁECZNO-KULTURALNY ROK ZAŁOŻENIA 1963 www.miesiecznikpomerania.pl KUSZNIEREWICZ O ŻEGLARSTWIE I KASZUBACH

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA KASZUBSKIEGO MAJ 2011 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 180 minut. Liczba punktów do uzyskania: 60 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA KASZUBSKIEGO MAJ 2011 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 180 minut. Liczba punktów do uzyskania: 60 WPISUJE ZDAJĄCY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

Czë Kaszëbi czëtają? s. 3

Czë Kaszëbi czëtają? s. 3 CENA 5,00 ZŁ (w tym 5% VAT) NR 10 (469) PAŹDZIERNIK 2013 ROK KS. JANUSZA ST. PASIERBA MIESIĘCZNIK SPOŁECZNO-KULTURALNY ROK ZAŁOŻENIA 1963 www.miesiecznikpomerania.pl Czë Kaszëbi czëtają? s. 3 Pszczołë

Bardziej szczegółowo

Tu sã gôdô pò kaszëbskù! s. 3

Tu sã gôdô pò kaszëbskù! s. 3 CENA 5,00 ZŁ (w tym 5% VAT) NR 3 (463) MARZEC 2013 Rok Ks. Janusza St. Pasierba MIESIĘCZNIK SPOŁECZNO-KULTURALNY ROK ZAŁOŻENIA 1963 www.miesiecznikpomerania.pl Tu sã gôdô pò kaszëbskù! s. 3 Chojnice coraz

Bardziej szczegółowo

8 Kaszubiaczek òd Kaszëbczi z wëbiéru Z Editą Jankòwską-Germek gôdô Matéùsz Bùllmann

8 Kaszubiaczek òd Kaszëbczi z wëbiéru Z Editą Jankòwską-Germek gôdô Matéùsz Bùllmann Numer wydano dzięki dotacji Ministra Administracji i Cyfryzacji oraz Samorządu Województwa Pomorskiego. Dofinansowano ze środków Miasta Gdańska W NUMERZE: 2 Od redaktora 3 Biôtka ò pamiãc Dariusz Majkòwsczi

Bardziej szczegółowo

Felicja Baska-Borzyszkowska Onomastyczne rozważania o słowie

Felicja Baska-Borzyszkowska Onomastyczne rozważania o słowie Felicja Baska-Borzyszkowska Onomastyczne rozważania o słowie 256 Kiedy otwieram karty literatury kaszubskiej, wydaje mi się, że staje przy mnie dziadek z Łubiany, z którym wędrowałam szlakami Remusa, a

Bardziej szczegółowo

MAGNIFICAT. W ZIEMI ŚWIĘTEJ s. 3. Rozmowa z Sylwią Bykowską s. 9 90 lat miasta Kartuzy s. 21. Rok Ks. Janusza St. Pasierba

MAGNIFICAT. W ZIEMI ŚWIĘTEJ s. 3. Rozmowa z Sylwią Bykowską s. 9 90 lat miasta Kartuzy s. 21. Rok Ks. Janusza St. Pasierba CENA 5,00 ZŁ (w tym 5% VAT) NR 4 (464) KWIECIEŃ 2013 Rok Ks. Janusza St. Pasierba MIESIĘCZNIK SPOŁECZNO-KULTURALNY ROK ZAŁOŻENIA 1963 www.miesiecznikpomerania.pl MAGNIFICAT W ZIEMI ŚWIĘTEJ s. 3 Rozmowa

Bardziej szczegółowo

KASZËBË SĄ TAM, GDZE SĄ KASZËBI SZKOŁA PODSTAWOWA Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W PRZERYTEM

KASZËBË SĄ TAM, GDZE SĄ KASZËBI SZKOŁA PODSTAWOWA Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W PRZERYTEM KASZËBË SĄ TAM, GDZE SĄ KASZËBI SZKOŁA PODSTAWOWA Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W PRZERYTEM W żëcym różnëch je przëtrôfkow wiele Le kòżdi wcyg wejle blós chce jachac na szczestlëwim kòle i mësli so zôs:

Bardziej szczegółowo

Ratyfikacja przez Polskę Europejskiej karty języków regionalnych lub mniejszościowych a sytuacja języka kaszubskiego

Ratyfikacja przez Polskę Europejskiej karty języków regionalnych lub mniejszościowych a sytuacja języka kaszubskiego Tomasz Wicherkiewicz (Uniwersytet im. A.Mickiewicza) Ratyfikacja przez Polskę Europejskiej karty języków regionalnych lub mniejszościowych a sytuacja języka kaszubskiego Europejska karta języków regionalnych

Bardziej szczegółowo

NPDN PROTOTO - J. Morawska

NPDN PROTOTO - J. Morawska KLASYFIKACJA Klasyfikacja to czynności umysłowe pozwalające dziecku porządkować i nazywać to, co je otacza, a także ustalać swoje miejsce w świecie. Od tego, jak dziecko klasyfikuje, zależy zasób pojęć

Bardziej szczegółowo

2.1. Identyfikacja Interesariuszy. G4 25a

2.1. Identyfikacja Interesariuszy. G4 25a 16 17 2.1. Identyfikacja Interesariuszy Gru py In te re sa riu szy zo sta y wy bra ne w opar ciu o ana li z dzia al - no Êci ope ra cyj nej Gru py Ban ku Mil len nium. W wy ni ku pro ce su ma - po wa nia

Bardziej szczegółowo

Współczesna muzyka kaszubska w służbie edukacji regionalnej. Przegląd dokonań XXI wieku*

Współczesna muzyka kaszubska w służbie edukacji regionalnej. Przegląd dokonań XXI wieku* Tomasz Fopke Współczesna muzyka kaszubska w służbie edukacji regionalnej. Przegląd dokonań XXI wieku* 150 Muzyka kaszubska jest współcześnie bardzo zróżnicowana, zarówno pod względem formy, stylów muzycznych

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 1 do Zaproszenia OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia jest dostawa oraz montaż mebli recepcyjnych w LAWP w Lublinie I. Lada recepcyjna prosta: 1. Moduł lady recepcyjnej, łącznik

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum w Sadownem- Konkurs Mistrz Dobrego Stylu. (czas pisania:45 minut)

Gimnazjum w Sadownem- Konkurs Mistrz Dobrego Stylu. (czas pisania:45 minut) 1 Opr. Izabela Wrzosek Sadowne, 10 czerwca 2005r. Gimnazjum w Sadownem- Konkurs Mistrz Dobrego Stylu. (czas pisania:45 minut) 1. W wierszu zamieszczonym niżej podkreśl wszystkie związki frazeologiczne

Bardziej szczegółowo

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 1 ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 2 Padał deszcz. Mówią, że podczas deszczu dzieci się nudzą. Nie oni. Ukradkiem wzięli rowery i postanowili pojechać przed siebie: -myślisz, że babcia nas widziała?

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE UMIEJĘTNOŚCI CZYTANIA U DZIECI - ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE NAUKĘ CZYTANIA.

KSZTAŁCENIE UMIEJĘTNOŚCI CZYTANIA U DZIECI - ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE NAUKĘ CZYTANIA. KSZTAŁCENIE UMIEJĘTNOŚCI CZYTANIA U DZIECI - ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE NAUKĘ CZYTANIA. Opracowała mgr Jadwiga Kozieł Referat wygłoszony na spotkaniu z rodzicami 27.11.2001r. Cel spotkania: Uświadomienie

Bardziej szczegółowo

Spacer? uśmiechnął się zając. Mógłbyś używać nóg do bardziej pożytecznych rzeczy.

Spacer? uśmiechnął się zając. Mógłbyś używać nóg do bardziej pożytecznych rzeczy. Zając wychodził z siebie ze złości i krzyczał: Biegniemy jeszcze raz, jeszcze raz wkoło! Nie ma sprawy, odparł jeż, Ile razy masz ochotę. Biegał więc zając siedemdziesiąt trzy razy, a jeż ciągle dotrzymywał

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA Miejsce na naklejk z kodem ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA Instrukcja dla zdajàcego POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut 1. Spraw dê, czy ar kusz eg za mi na cyj ny za wie ra 11 stron (zadania

Bardziej szczegółowo

księdza Pasierba Inauguracja roku Krokòszka s. 7 Szlachama grôfinë von Doenhoff s. 15 Rok Ks. Janusza St. Pasierba

księdza Pasierba Inauguracja roku Krokòszka s. 7 Szlachama grôfinë von Doenhoff s. 15 Rok Ks. Janusza St. Pasierba CENA 5,00 ZŁ (w tym 5% VAT) NR 2 (462) LUTY 2013 Rok Ks. Janusza St. Pasierba MIESIĘCZNIK SPOŁECZNO-KULTURALNY ROK ZAŁOŻENIA 1963 www.miesiecznikpomerania.pl Inauguracja roku księdza Pasierba Krokòszka

Bardziej szczegółowo

Wolontariat. Igor Jaszczuk kl. IV

Wolontariat. Igor Jaszczuk kl. IV Wolontariat Wolontariat ważna sprawa, nawet super to zabawa. Nabierz w koszyk groszy parę, będziesz miał ich całą chmarę. Z serca swego daj znienacka, będzie wnet Szlachetna Paczka. Komuś w trudzie dopomoże,

Bardziej szczegółowo

MEBLE BIUROWE do szpitala Wałbrzych

MEBLE BIUROWE do szpitala Wałbrzych Załącznik nr 1 do SIWZ MEBLE BIUROWE do szpitala Wałbrzych L.P. MODUŁ MEBLI BIUROWYCH KOLOR PŁYT WYMIAR SZT. Cena jednostkowa netto Wartość netto Wartość brutto 1 szafa drewnopodobne 2273 x 800 1 2 regał

Bardziej szczegółowo

POMORZE LATEM. Gdańsk. dwukrotnie wolne miasto. s. 21. s. 10, 51 ROK KS. JANUSZA ST. PASIERBA

POMORZE LATEM. Gdańsk. dwukrotnie wolne miasto. s. 21. s. 10, 51 ROK KS. JANUSZA ST. PASIERBA CENA 5,00 ZŁ (w tym 5% VAT) NR 7 8 (467) LIPIEC SIERPIEŃ 2013 ROK KS. JANUSZA ST. PASIERBA MIESIĘCZNIK SPOŁECZNO-KULTURALNY ROK ZAŁOŻENIA 1963 www.miesiecznikpomerania.pl Gdańsk dwukrotnie wolne miasto

Bardziej szczegółowo

Zanik języka kaszubskiego na Pomorzu Zachodnim (XVI-XX w.)

Zanik języka kaszubskiego na Pomorzu Zachodnim (XVI-XX w.) Temat 18: Geografia Kaszub. Historyczne Kaszuby to obszar położony pomiędzy dolną Wisłą a dolną Odrą oraz między Bałtykiem a Notecią. W ciągu ostatniego tysiąclecia, w wyniku germanizacji i polonizacji

Bardziej szczegółowo

CENTRALNÔ KÒMISJÔ EGZAMINACYJNÔ ÒBÉŃDOWÉ KÒMISJE EGZAMINACYJNÉ INFÒRMATOR Ò GIMNAZJALNYM EGZAMINIE W KASZËBSCZIM JÃZËKÙ

CENTRALNÔ KÒMISJÔ EGZAMINACYJNÔ ÒBÉŃDOWÉ KÒMISJE EGZAMINACYJNÉ INFÒRMATOR Ò GIMNAZJALNYM EGZAMINIE W KASZËBSCZIM JÃZËKÙ CENTRALNÔ KÒMISJÔ EGZAMINACYJNÔ ÒBÉŃDOWÉ KÒMISJE EGZAMINACYJNÉ INFÒRMATOR Ò GIMNAZJALNYM EGZAMINIE W KASZËBSCZIM JÃZËKÙ ÒD SZKÒŁOWÉGÒ ROKÙ 2011/2012 Tłumaczenie Informatora na język kaszubski: Skrivanek

Bardziej szczegółowo

Pojemniki niestandardowe

Pojemniki niestandardowe Założyciel firmy Georg Utz 1916 1988 Pojemniki niestandardowe 236 Pojemniki specjalnego przeznaczenia Pojemniki specjalnego przeznaczenia 237 Rozwiązania dopasowane do potrzeb klienta Po jem ni ki spe

Bardziej szczegółowo

Ref. Chwyć tę dłoń chwyć Jego dłoń Bóg jest z tobą w ziemi tej Jego dłoń, Jego dłoń

Ref. Chwyć tę dłoń chwyć Jego dłoń Bóg jest z tobą w ziemi tej Jego dłoń, Jego dłoń 1. Chwyć tę dłoń 1. Czy rozmawia z tobą dziś i czy głos twój zna Czy w ciemnościach nocy daje pewność dnia Czy odwiedza czasem cię w toku zajęć twych Czy dłoń Jego leczy czy usuwa grzech Ref. Chwyć tę

Bardziej szczegółowo

SKALA PUNKT OW A DO ROZPAT R Y W A N I A WNIOS K Ó W SKŁADANYCH PRZE Z OSOB Y NIEPEŁNO S P R A W N E NA LIKWIDACJĘ BARIE R

SKALA PUNKT OW A DO ROZPAT R Y W A N I A WNIOS K Ó W SKŁADANYCH PRZE Z OSOB Y NIEPEŁNO S P R A W N E NA LIKWIDACJĘ BARIE R Załącznik nr 3 do Zasad dofinansowania likwidacji barier architektonicznych, technicznych i w komunikowaniu się osób niepełno spra wny c h. w związku z indywidualnymi potrzebami SKALA PUNKT OW A DO ROZPAT

Bardziej szczegółowo

ADAMS DIGITALA AUDITIVA METOD

ADAMS DIGITALA AUDITIVA METOD AAMS IGITALA AUITIVA METO 00 AAM PUBLISHING AA 0 PL Kopiowanie jest nielegalne Chwyty fletowe. Jak czytać tabulatury Oto bardzo prosty sposób poznania podstawowych chwytów na flecie. Zapoznaj się dokładnie

Bardziej szczegółowo

Kaszëbsczi cëdowny swiat

Kaszëbsczi cëdowny swiat Kaszëbsczi cëdowny swiat Śpiewnik dla przedszkoli kaszubskich Projekt współfinansowany ze środków Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich piosenki_przedszkola.indd 1 2011-06-02 09:48:47 piosenki_przedszkola.indd

Bardziej szczegółowo

Nôprzód dlô Kaszëb. Zrzeszińcy grupa poetycko-ideowa w ruchu kaszubskim

Nôprzód dlô Kaszëb. Zrzeszińcy grupa poetycko-ideowa w ruchu kaszubskim Nôprzód dlô Kaszëb. Zrzeszińcy grupa poetycko-ideowa w ruchu kaszubskim Nôprzód dlô Kaszëb to hasło, które w okresie międzywojennym, a także w pierwszych latach Polski Ludowej przyświecało grupie kaszubskich

Bardziej szczegółowo

ZAMIERZENIA OPIEKUŃCZO. WYCHOWAWCZE NA LUTY 2015 r. DLA DZIECI Z GRUPY BIEDRONKI CELE GŁÓWNE: TEMATY TYGODNIA:

ZAMIERZENIA OPIEKUŃCZO. WYCHOWAWCZE NA LUTY 2015 r. DLA DZIECI Z GRUPY BIEDRONKI CELE GŁÓWNE: TEMATY TYGODNIA: ZAMIERZENIA OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZE NA LUTY 2015 r. DLA DZIECI Z GRUPY BIEDRONKI TEMATY TYGODNIA: 1. ZDROWIE JEST NAJWAŻNIEJSZE 2. W DRODZE DO SUKCESU 3. ŚWIAT W KSIĄŻKACH ZAPISANY 4. OBLICZA SZTUKI CELE

Bardziej szczegółowo

Informator maturalny od 2005 roku. z języka kaszubskiego

Informator maturalny od 2005 roku. z języka kaszubskiego Informator maturalny od 2005 roku z języka kaszubskiego Warszawa 2003 Informator opracowała Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku w porozumieniu z Centralną Komisją Egzaminacyjną w Warszawie. ISBN 83-88564-9-6

Bardziej szczegółowo

Wniosek zgłaszający wpis do ewidencji. Wniosek

Wniosek zgłaszający wpis do ewidencji. Wniosek ... (miejscowość, data) Wniosek zgłaszający wpis do ewidencji.. (Zakład lecznictwa występujący o wpis) Do Naczelnego Lekarza Uzdrowiska Wniosek Zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 4 marca 2011 r.o zmianie

Bardziej szczegółowo

Zaczynamy rok ks. Pasierba s. 18

Zaczynamy rok ks. Pasierba s. 18 CENA 5,00 ZŁ (w tym 5% VAT) NR 1 (461) STYCZEŃ 2013 Rok Ks. Janusza Pasierba MIESIĘCZNIK SPOŁECZNO-KULTURALNY ROK ZAŁOŻENIA 1963 www.miesiecznikpomerania.pl Nie tylko kolegiata s. 11 Jubileusz Pomeranii

Bardziej szczegółowo

C A 7 Dm Z tamtej strony Wisły, cyganeczka tonie, G C A 7 Dm G 7 C Gdybym miał łódeczkę, popłynął bym do niej - 2x

C A 7 Dm Z tamtej strony Wisły, cyganeczka tonie, G C A 7 Dm G 7 C Gdybym miał łódeczkę, popłynął bym do niej - 2x Polskie piosenki Cyganeczka... 2 Gdybym miał gitarę... 3 Hej bystra woda... 4 Rozkwitały pąki białych róż... 5 Szalała szalała... 6 Zabrałaś serce moje... 7 1 Cyganeczka C A 7 Dm Z tamtej strony Wisły,

Bardziej szczegółowo

ROK SZKOLNY 2015/2016

ROK SZKOLNY 2015/2016 ROK SZKOLNY 2015/2016 Szkolne Koło Caritas w roku szkolnym 2015/2016 liczy 28 wolontariuszy, którzy z wielkim zaangażowaniem i oddaniem włączają się w prace naszego Koła. 18 września 2015 r. ognisko SKC

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN KOMPETENCJI DRUGOKLASISTY. Kolorowe zadanie 2012

SPRAWDZIAN KOMPETENCJI DRUGOKLASISTY. Kolorowe zadanie 2012 Imię i nazwisko ucznia... Wypełnia nauczyciel Klasa.... SPRAWDZIAN KOMPETENCJI DRUGOKLASISTY Numer ucznia w dzienniku Instrukcja dla ucznia Kolorowe zadanie 2012 TEST Z JĘZYKA POLSKIEGO Czas pracy: 45

Bardziej szczegółowo

KIPI KASZA, KIPI GROCH. Kipi kasza, kipi groch, Lepsza kasza, niźli groch. Bo od grochu boli brzuch, A od kaszy człowiek zdrów.

KIPI KASZA, KIPI GROCH. Kipi kasza, kipi groch, Lepsza kasza, niźli groch. Bo od grochu boli brzuch, A od kaszy człowiek zdrów. KIPI KASZA, KIPI GROCH Kipi kasza, kipi groch, Lepsza kasza, niźli groch. Bo od grochu boli brzuch, A od kaszy człowiek zdrów. wyliczanka Takie motto na początek, Chwalby kaszy to zaczątek. Czemuś z menu

Bardziej szczegółowo

W obecnej chwili w schronisku znajdują same psy, ale można oddać pod opiekę również inne zwierzęta, które czekają na nowy dom.

W obecnej chwili w schronisku znajdują same psy, ale można oddać pod opiekę również inne zwierzęta, które czekają na nowy dom. W obecnej chwili w schronisku znajdują same psy, ale można oddać pod opiekę również inne zwierzęta, które czekają na nowy dom. Mogą to być koty: Gdyby również zaszła taka potrzeba zaopiekowalibyśmy się

Bardziej szczegółowo

Taniec pogrzebowy. Autor: Mariusz Palarczyk. Cmentarz. Nadjeżdża karawan. Wysiadają 2 osoby: WOJTEK(19 lat) i ANDRZEJ,(55 lat) który pali papierosa

Taniec pogrzebowy. Autor: Mariusz Palarczyk. Cmentarz. Nadjeżdża karawan. Wysiadają 2 osoby: WOJTEK(19 lat) i ANDRZEJ,(55 lat) który pali papierosa Taniec pogrzebowy Autor: Mariusz Palarczyk Cmentarz. Nadjeżdża karawan. Wysiadają 2 osoby: (19 lat) i,(55 lat) który pali papierosa Spogląda na puste miejsce na trumnę Szefie, tutaj? Ta, tutaj. Rzuca papierosa

Bardziej szczegółowo

W skrócie historia gospodarki mieszkaniowej

W skrócie historia gospodarki mieszkaniowej W skrócie historia gospodarki mieszkaniowej Lekcja Projekt Ekodom Źródło: http://hubpages.com/hub/history-of-housing 23/01/2009 1 Pierwsze schronienia Zanim człowiek nauczył się budować schronienia, mieszkał

Bardziej szczegółowo

LA-5555 3565,00 LA-6666 4255,00 LA-7777 3220,00 LA-0011 2180,00 LA-1313 1170,00 LA-1818/5 411,00 LA-5069 1335,00 LA-5072 1320,00 LA-16 1840,00

LA-5555 3565,00 LA-6666 4255,00 LA-7777 3220,00 LA-0011 2180,00 LA-1313 1170,00 LA-1818/5 411,00 LA-5069 1335,00 LA-5072 1320,00 LA-16 1840,00 CENNIK OIRECZKO DLA MEBLI Z DREWNA BRZOZOWEGO www.oireczko.pl 61/6650808 ważny od 18.12.2015 r. SYSTEM LA;LOLA GIOVANNI CENABRUTTO Biurko 1400 x 600 x 750 LA-0412 1830,00 Biurko z półką 1400 x 600 x 750

Bardziej szczegółowo

Wakacje to czas zabawy i wypoczynku. Dzieci grają w. Jeżdżą na. Lubią kąpać się w. W sadzie dojrzewają i.

Wakacje to czas zabawy i wypoczynku. Dzieci grają w. Jeżdżą na. Lubią kąpać się w. W sadzie dojrzewają i. Wakacje to czas zabawy i wypoczynku. Dzieci grają w. Jeżdżą na. Lubią kąpać się w. W sadzie dojrzewają i. "Jedziemy na wakacje Jedziemy na wakacje do lasu, nad wodę. Prosimy ciebie, słonko o piękną pogodę.

Bardziej szczegółowo

Uzupełnij: Vorname:..

Uzupełnij: Vorname:.. Uzupełnij: Vorname:.. Name: Geburtsdatum:.. Land:. Adresse:. Telefonnummer: E-Mail:.. Schule:... Klasse:... Geschwister:.. Lieblingsfach: Lieblingslehrer:. Freunde: Haustiere:.. Hobbys:. Freizeit:. Tam,

Bardziej szczegółowo

huta ƒ hëta ƒ; ~ szkła s(z)klanô hëta, a. hëta s(z)kła [Na Kaszëbach przódë bëło wiele hëtów szkła, ò czim swiôdczą nazwë, taczé Jeléńskô Hëta,

huta ƒ hëta ƒ; ~ szkła s(z)klanô hëta, a. hëta s(z)kła [Na Kaszëbach przódë bëło wiele hëtów szkła, ò czim swiôdczą nazwë, taczé Jeléńskô Hëta, huta ƒ hëta ƒ; ~ szkła s(z)klanô hëta, a. hëta s(z)kła [Na Kaszëbach przódë bëło wiele hëtów szkła, ò czim swiôdczą nazwë, taczé Jeléńskô Hëta, Szklanô Hëta lok Ùta. Gò]; ~ żelaza żelôznô hëta, a. hëta

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GORZOWA WIELKOPOLSKIEGO. z dnia... 2015 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GORZOWA WIELKOPOLSKIEGO. z dnia... 2015 r. Projekt z dnia 19 listopada 2015 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MASTA GORZOWA WELKOPOLSKEGO z dnia... 2015 r. w sprawie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji w sprawie podatku

Bardziej szczegółowo

Tester pilotów 315/433/868 MHz 10-50 MHz

Tester pilotów 315/433/868 MHz 10-50 MHz TOUCH PANEL KOLOROWY WYŚWIETLACZ LCD TFT 160x128 ` Parametry testera Zasilanie Pasmo 315MHz Pasmo 433MHz Pasmo 868 MHz Pasmo 10-50MHz 5-12V/ bateria 1,5V AAA 300-360MHz 400-460MHz 820-880MHz Pomiar sygnałów

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów... 11. Wstęp (Andrzej Patulski)... 13

Wykaz skrótów... 11. Wstęp (Andrzej Patulski)... 13 Wstęp Spis treści Wykaz skrótów... 11 Wstęp (Andrzej Patulski)... 13 1. Źródła i zasady prawa pracy (Krzysztof Walczak)... 19 1.1. Wprowadzenie... 19 1.2. Fi lo zo fia pra wa pra cy... 20 1.3. Pod sta

Bardziej szczegółowo

Zmiany pozycji techniki

Zmiany pozycji techniki ROZDZIAŁ 3 Zmiany pozycji techniki Jak zmieniać pozycje chorego w łóżku W celu zapewnienia choremu komfortu oraz w celu zapobieżenia odleżynom konieczne jest m.in. stosowanie zmian pozycji ciała chorego

Bardziej szczegółowo

Centrum Nauki Kopernik. Jazda na rowerze praca mięśni i szkieletu

Centrum Nauki Kopernik. Jazda na rowerze praca mięśni i szkieletu 21 X 2011 21 października uczniowie klasy drugiej i szóstej byli na wycieczce w Warszawie. Dzień zaczęli od wizyty w Centrum Nauki Kopernik. Ponad 450 eksponatów w sześciu tematycznych galeriach oraz Teatr

Bardziej szczegółowo

Lp. Opis przedmiotu zamówienia Ilość

Lp. Opis przedmiotu zamówienia Ilość Załącznik nr 1 Opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest usługa wykonania materiałów promocyjnych Lp. Opis przedmiotu zamówienia Ilość 1. 2. 3. 4. Elegancki zestaw piśmienniczy składający

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K. 1. Nazwa podmiotu i adres siedziby Pełna nazwa... Adres... (ulica, numer, kod pocztowy, miejscowość)

W N I O S E K. 1. Nazwa podmiotu i adres siedziby Pełna nazwa... Adres... (ulica, numer, kod pocztowy, miejscowość) Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Białej Podlaskiej... Dział Pomocy Osobom Niepełnosprawnym pieczęć Wnioskodawcy... (nr akt i data wpływu kompletnego wniosku) W N I O S E K o dofinansowanie ze środków

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VI/39/15 RADY MIASTA KOŁOBRZEG. z dnia 2 marca 2015 r.

UCHWAŁA NR VI/39/15 RADY MIASTA KOŁOBRZEG. z dnia 2 marca 2015 r. UCHWAŁA NR VI/39/15 RADY MIASTA KOŁOBRZEG z dnia 2 marca 2015 r. w sprawie ustalenia uprawnień pasażerów Komunikacji Miejskiej w Kołobrzegu sp. z o.o. do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów środkami lokalnego

Bardziej szczegółowo

Referat Ratowniczy www.rr.krakowpodgorze.zhp.pl opracowanie: Ania i Wojtek Cykl zbiórek na temat Zdrowia i pierwszej pomocy.

Referat Ratowniczy www.rr.krakowpodgorze.zhp.pl opracowanie: Ania i Wojtek Cykl zbiórek na temat Zdrowia i pierwszej pomocy. Cykl zbiórek na temat Zdrowia i pierwszej pomocy. Konspekt przygotowany jest do przeprowadzenia przez Ratowników ZHP (np. Referatów, zespołów itd.) na 3 zbiórkach dla pionu zuchowego. Cykl zbiórek, ma

Bardziej szczegółowo

SZAFY OPIS TECHNICZNY

SZAFY OPIS TECHNICZNY SZAFY OPIS TECHNICZNY Szafy wystepują w czterech modułach wysokości: 2OH, 3OH, 4OH i 5OH. Dodatkowo przewidziano szafy o wysokości 72 cm przeznaczone jako elementy dostawiane do biurek. Szafy produkowane

Bardziej szczegółowo

Postępowanie przygotowawcze

Postępowanie przygotowawcze Postępowanie przygotowawcze Różnice między śledztwem a dochodzeniem Zakres przedmiotowy Organy prowadzące Czas trwania Stopień formalizmu Zakres przedmiotowy Śledztwo 1) w których rozpoznanie w pierwszej

Bardziej szczegółowo

WARSZTATYDLA DZIADKÓW I RODZICÓW PODRÓŻ DO STUWIEKOWEGO LASU

WARSZTATYDLA DZIADKÓW I RODZICÓW PODRÓŻ DO STUWIEKOWEGO LASU WARSZTATYDLA DZIADKÓW I RODZICÓW PODRÓŻ DO STUWIEKOWEGO LASU Zamierzeniem naszym poprzez zabawę było wprowadzenie dzieci w świat wartości: szacunku i przywiązania do osób starszych, życzliwości do ludzi.

Bardziej szczegółowo

zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji A serce bije jedno 2 zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Ewa Warmowska A serce bije jedno Bącka Huta, październik 2009 3 Korekta językowa: mgr Danuta Pioch Okładka i

Bardziej szczegółowo

Technologia i Zastosowania Satelitarnych Systemów Lokalizacyjnych GPS, GLONASS, GALILEO Szkolenie połączone z praktycznymi demonstracjami i zajęciami na terenie polig onu g eodezyjneg o przeznaczone dla

Bardziej szczegółowo

Ludzkie gadanie. & b4 > > & b. с j j > j j. j w w. w w b. q=120. Soprano. Soprano. Alto. Tenor. Bass. Tu mp. tu tut tu tu tu.

Ludzkie gadanie. & b4 > > & b. с j j > j j. j w w. w w b. q=120. Soprano. Soprano. Alto. Tenor. Bass. Tu mp. tu tut tu tu tu. Ludzkie gadanie Agnieszka Osiecka Soprano Soprano 4 4 q=120 mp Tu mp Tu Seeryn Kraeski arr voc. Andrze Borzym. tu tut tu tu tu. tu tut tu tu tu Alto Tenor Bass 5 4 4 mp Tu mp Pa ra ra rap pa pa tu tu tu

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA W WOJEWÓDZTWIE WAŁBRZYSKIM W LATACH 1994/95 i 1995/96

EDUKACJA W WOJEWÓDZTWIE WAŁBRZYSKIM W LATACH 1994/95 i 1995/96 URZĄD STATYSTYCZNY W WAŁBRZYCHU EDUKACJA W WOJEWÓDZTWE WAŁBRZYSKM W LATACH 994/95 995/96 MAJ 996 r Uwag ogólne Szkoły podstawowe dla dzec młodzeży... Oddzały w szkołach podstawowych dla dzec młodzeży A.

Bardziej szczegółowo

Simone Martini, Ukrzyżowanie, fragment Poliptyku Męki Gimnazjum Klasa II, temat 59

Simone Martini, Ukrzyżowanie, fragment Poliptyku Męki Gimnazjum Klasa II, temat 59 Simone Martini, Ukrzyżowanie, fragment Poliptyku Męki Zestaw 1 Uzupełnijcie opisy cierpienia Jezusa na podstawie hymnu z cz. I Gorzkich żali, a następnie dokończ Część I. HYMN 1. Żal duszę ściska, serce

Bardziej szczegółowo

1. Dom zajmuje powierzchni działki. Ile to m 2? A. 80 m 2 B. 100 m 2 C. 120 m 2 D. 160 m 2

1. Dom zajmuje powierzchni działki. Ile to m 2? A. 80 m 2 B. 100 m 2 C. 120 m 2 D. 160 m 2 1 Fabryka Nowy dom zabawek... Imię i nazwisko ucznia...... Klasa Suma punktów Nowy dom...... Data Ocena Informacja do zadań od 1. do 6. Państwo Leśniewscy sprzedali mieszkanie w bloku i kupili działkę

Bardziej szczegółowo

WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!!

WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!! GAZETKA SZKOLNA Szkoła Podstawowa Im Mikołaja Kopernika Chorzelów 316 Chorzelów http://www.spchorzelow.pl/ Numer 1 WRZESIEŃ 2009 WSZĘDZIE DOBRZE, ALE... W SZKOLE NAJLEPIEJ!!! CO WARTO PRZECZYTAĆ W GAZETCE?

Bardziej szczegółowo

Operacja KRAINA MARZEN

Operacja KRAINA MARZEN Wydawca: Drägerwerk AG & Co. KGaA, Corporate Communications, Moislinger Allee 53 55, 23558 Lubeka www.draeger.com Drägerwerk AG & Co. KGaA, 2014. Wszelkie prawa zastrzeżone Tekst i koncepcja: Christiane

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA PROJEKTOWA DO ZGŁOSZENIA ROBÓT BUDOWLANYCH

DOKUMENTACJA PROJEKTOWA DO ZGŁOSZENIA ROBÓT BUDOWLANYCH BIURO PROJEKTÓW I USŁUG TECHNICZNO - BUDOWLANYCH 58-306 Wałbrzych, ul. Witosa 1-3; tel/fax 74 666-08-93 30-499 Kraków, ul. Kłuszyńska 3, tel. 0-601-76-55-50 NIP 886-100-50-03 WYKONUJE : PROJEKTOWANIE,

Bardziej szczegółowo

Systemy mikroprocesorowe - projekt

Systemy mikroprocesorowe - projekt Politechnika Wrocławska Systemy mikroprocesorowe - projekt Modbus master (Linux, Qt) Prowadzący: dr inż. Marek Wnuk Opracował: Artur Papuda Elektronika, ARR IV rok 1. Wstępne założenia projektu Moje zadanie

Bardziej szczegółowo

I.6. W Krakowie, na Rynku Miejscownik liczby pojedynczej i mnogiej

I.6. W Krakowie, na Rynku Miejscownik liczby pojedynczej i mnogiej I.6. W Krakowie, na Rynku Miejscownik liczby pojedynczej i mnogiej I. W tabeli proszę znaleźć pary rzeczowników w formie mianownika i miejscownika. Poniżej proszę napisać te pary wraz z przyimkiem. przystanek

Bardziej szczegółowo

Zanim do mnie napiszesz po pomoc, proszę, przeczytaj!

Zanim do mnie napiszesz po pomoc, proszę, przeczytaj! Ten plik jest integralna czescia poradnika hakowaniemu.pdf Ten plik jest własnością Piotra Płonki. Autor nie zezwala na jego rozpowszechnianie. Zanim do mnie napiszesz po pomoc, proszę, przeczytaj! Rozwiązywanie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 sierpnia 2012 r. Poz. 966 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 14 sierpnia 2012 r.

Warszawa, dnia 28 sierpnia 2012 r. Poz. 966 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 14 sierpnia 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2012 r. Poz. 966 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 14 sierpnia 2012 r. w sprawie formularza

Bardziej szczegółowo

Warunki formalne dotyczące udziału w projekcie

Warunki formalne dotyczące udziału w projekcie Witaj. Interesuje Cię udział w projekcie Trener w rolach głównych. Zapraszamy więc do prześledzenia dokumentu, który pozwoli Ci znaleźć odpowiedź na pytanie, czy możesz wziąć w nim udział. Tym samym znajdziesz

Bardziej szczegółowo

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM Imię i nazwisko Szkoła.. 1. W którym roku uchwalono konstytucję kwietniową?... 2. Podaj lata, w jakich Piłsudski był Naczelnikiem Państwa?... 3. W jakiej tradycji

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE wójta, zastępcy wójta, sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierownika jednostki organizacyjnej gminy, osoby zarządzającej i członka organu :gminną osobą prawną oraz osoby wydającej

Bardziej szczegółowo

Copyright by Anna Mikler-Chwastek & e-bookowo Projekt okładki: e-bookowo ISBN 978-83-7859-077-4

Copyright by Anna Mikler-Chwastek & e-bookowo Projekt okładki: e-bookowo ISBN 978-83-7859-077-4 Anna Mikler-Chwastek D UDEK I LODZIA Copyright by Anna Mikler-Chwastek & e-bookowo Projekt okładki: e-bookowo ISBN 978-83-7859-077-4 Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo Kontakt: wydawnictwo@e-bookowo.pl

Bardziej szczegółowo

PIGMEJE. b. Czy istnieje słownik angielsko pigmejski? Nie, ponieważ język pigmejów nie ma formy pisanej

PIGMEJE. b. Czy istnieje słownik angielsko pigmejski? Nie, ponieważ język pigmejów nie ma formy pisanej PIGMEJE 1. Na dzisiejszym spotkaniu nie będziemy mówić o jednym państwie, ale o ludzie, który zamieszkuje środkową część Afryki. Są to Pigmeje. Pierwsze zadanie będzie dość trudne. Na mapie zaznaczono

Bardziej szczegółowo

włącznik otwór, w który wkręca się ramię cyrkla ceramika, glazura płyty styropianowe korek, karton, skóra KIERUNEK CIĘCIA

włącznik otwór, w który wkręca się ramię cyrkla ceramika, glazura płyty styropianowe korek, karton, skóra KIERUNEK CIĘCIA Obsługa wyrzynarki Budowa wyrzynarki regulator prędkości skokowej brzeszczotu blokada włącznika, umożliwiająca pracę ciągłą bez konieczności trzymania palca na włączniku kabel zasilania regulator wychylenia

Bardziej szczegółowo

PODRÓŻE PO BAJKACH I BAŚNIACH

PODRÓŻE PO BAJKACH I BAŚNIACH POWIATOWA OLIMPIADA CZYTELNICZA PODRÓŻE PO BAJKACH I BAŚNIACH Nazwisko i imię Szkoła Klasa II 1. Po co kwoka zaprosiła gości? Podkreśl prawidłową odpowiedź. Na poczęstunek. By nauczyć ich grzeczności.

Bardziej szczegółowo

zdrowia Zaangażuj się

zdrowia Zaangażuj się Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się Niniejszy projekt jest finansowany przez Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się www.oha.com 1. Zainteresuj się ochroną swojego zdrowia. Jeśli masz pytania lub wątpliwości

Bardziej szczegółowo

OGRÓD EDEN, WYGNANIE Z RAJU

OGRÓD EDEN, WYGNANIE Z RAJU OGRÓD EDEN, WYGNANIE Z RAJU 5 Pan Bóg zasadził ogród, w którym rosły piękne drzewa i których owoce można było jeść. Umieścił też pośrodku tego ogrodu drzewo życia oraz drzewo poznania dobra i zła. Ogród

Bardziej szczegółowo

METODY NAUCZANIA JĘZYKÓW OBCYCH. ZESPÓŁ JĘZYKOWY SPOŁECZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 12 IM. EMANUELA BUŁHAKA w WARSZAWIE

METODY NAUCZANIA JĘZYKÓW OBCYCH. ZESPÓŁ JĘZYKOWY SPOŁECZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 12 IM. EMANUELA BUŁHAKA w WARSZAWIE METODY NAUCZANIA JĘZYKÓW OBCYCH ZESPÓŁ JĘZYKOWY SPOŁECZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 12 IM. EMANUELA BUŁHAKA w WARSZAWIE METODA DRAMY Wchodzenie w określone role, improwizacje nauczyciela i uczniów pozwalają

Bardziej szczegółowo

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić Tekst zaproszenia Tekst 1 Mamy zaszczyt zaprosić Sz.P. Na uroczystość PIERWSZEGO PEŁNEGO UCZESTNICTWA WE MSZY ŚIĘTEJ Naszej córki Leny Kardas która odbędzie się dnia 5 maja 2015o godz. 9.30 w kościele

Bardziej szczegółowo

Zestaw zabaw ruchowych nr XXXIV (metodą W. Sherborne). Zabawa orientacyjnoporządkowa

Zestaw zabaw ruchowych nr XXXIV (metodą W. Sherborne). Zabawa orientacyjnoporządkowa Nasza Ziemia Poznawanie świata poznawanie zwyczajów ludzi różnych ras (ubiór, mieszkanie). Nasza grupa Rozwijanie relacji pomiędzy dziećmi, opartych na wzajemnym szacunku i akceptacji współdziałanie podczas

Bardziej szczegółowo

Tego dnia, tak bez przyczyny, postanowiłem trochę pobiegać. Pobiegłem do końca drogi, a kiedy tam dotarłem, pomyślałem, że pobiegnę na koniec miasta.

Tego dnia, tak bez przyczyny, postanowiłem trochę pobiegać. Pobiegłem do końca drogi, a kiedy tam dotarłem, pomyślałem, że pobiegnę na koniec miasta. Goniąc marzenia Tego dnia, tak bez przyczyny, postanowiłem trochę pobiegać. Pobiegłem do końca drogi, a kiedy tam dotarłem, pomyślałem, że pobiegnę na koniec miasta. A kiedy tam dotarłem, pomyślałem sobie,

Bardziej szczegółowo

architekt Grażyna Stojek SPECYFIKACJA TECHNICZNA WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT Obiekt: Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Zespolony Przebudowa i nadbudowa budynku administracji ze zmianą sposobu użytkowania

Bardziej szczegółowo

Tester pilotów 315/433/868 MHz

Tester pilotów 315/433/868 MHz KOLOROWY WYŚWIETLACZ LCD TFT 160x128 ` Parametry testera Zasilanie Pasmo 315MHz Pasmo 433MHz Pasmo 868 MHz 5-12V/ bateria 1,5V AAA 300-360MHz 400-460MHz 820-880MHz Opis Przyciski FQ/ST DN UP OFF przytrzymanie

Bardziej szczegółowo

IB 1. li sf3t fiu T a i :Ti

IB 1. li sf3t fiu T a i :Ti IB 1 li sf3t fiu T a i :Ti KOSM ETOLOGIA i i BARBARA JAROSZEWSKA WYDAWNICTWO ATENA BARBARA JAROSZEWSKA SPIS TREŚCI 1. WIADOM OŚCI W STĘPNE...5 RYS HISTORYCZNY KOSMETYKI... 5 CEL I ZADANIA KOSMETYKI...

Bardziej szczegółowo

Matematyka A, kolokwium, 15 maja 2013 rozwia. ciem rozwia

Matematyka A, kolokwium, 15 maja 2013 rozwia. ciem rozwia Maemayka A kolokwium maja rozwia zania Należy przeczyać CA LE zadanie PRZED rozpocze ciem rozwia zywania go!. Niech M. p. Dowieść że dla każdej pary liczb ca lkowiych a b isnieje aka para liczb wymiernych

Bardziej szczegółowo

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk o mała Jadwinia p MAŁA JADWINIA nr 11 Opracowała Daniela Abramczuk Zdjęcie na okładce Julia na huśtawce pochodzą z książeczki Julia święta Urszula Ledóchowska za zgodą Wydawnictwa FIDES. o Mała Jadwinia

Bardziej szczegółowo

Opakowania typu P. Średnica wiercenia. Symbol. Średnica wiercenia. Symbol

Opakowania typu P. Średnica wiercenia. Symbol. Średnica wiercenia. Symbol Opakowania typu P Kołki rozporowe UTX poliamidowy (nylonowy) z pustką. P-UTX 06030/100 6 3.5 4.5 100 20 P-UTX 08040/050 8 4.0 6.0 50 20 P-UTX 10050/025 10 6.0 8.0 25 20 z pustką. kręt stalowy krzyŝowym

Bardziej szczegółowo

Słoń. (w języku angielskim: elephant; niemieckim: die Elefanten; francuskim: l'éléphant;)

Słoń. (w języku angielskim: elephant; niemieckim: die Elefanten; francuskim: l'éléphant;) Słoń (w języku angielskim: elephant; niemieckim: die Elefanten; francuskim: l'éléphant;) Obecnie żyją trzy gatunki słoni. Jest największym zwierzęciem żyjącym na lądzie. Najbardziej szczególnym elementem

Bardziej szczegółowo

1a. Cechy tego tekstu wskazują, że może on być fragmentem: A. baśni ludowej C. atlasu geograficznego B. starej kroniki D. podręcznika do przyrody

1a. Cechy tego tekstu wskazują, że może on być fragmentem: A. baśni ludowej C. atlasu geograficznego B. starej kroniki D. podręcznika do przyrody W lesie Kiedyś, w odległej przeszłości, nasz kraj był prawie w całości porośnięty lasami. Dzisiaj lasy stanowią tylko około 28% powierzchni Polski, a ich rozmieszczenie jest bardzo nierównomierne. To ponadtysiącletni

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA:

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA: OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA: Załącznik nr 5 do SIWZ I. Konserwacji urządzeń turystycznych tj.: 1. Wieża widokowa w Obrębie Objazda dz. 343 1 szt. 2. Wieży widokowej w Klukach dz.8 1 szt. 3. Wieży widokowej

Bardziej szczegółowo

Pomorskie życia pełne

Pomorskie życia pełne Pomorskie życia pełne 25 lipca, sobota 11.00-19.00 Promocja pomorskiej kuchni i Dary Morza Bałtyckiego, czyli kaszubski dzień od kuchni, m.in. wyrobów wędliniarskich i dań rybnych prezentacja pasieki i

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Konwersji Energii. Ogniwo fotowoltaiczne

Laboratorium z Konwersji Energii. Ogniwo fotowoltaiczne Laboratorium z Konwersji Energii Ogniwo fotowoltaiczne 1.0 WSTĘP Energia słoneczna jest energią reakcji termojądrowych zachodzących w olbrzymiej odległości od Ziemi. Zachodzące na Słońcu przemiany helu

Bardziej szczegółowo