Prognozowanie deformacji na terenach górniczych metodą badań modelowych (MES) weryfikowanych pomiarami geodezyjnymi

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Prognozowanie deformacji na terenach górniczych metodą badań modelowych (MES) weryfikowanych pomiarami geodezyjnymi"

Transkrypt

1 WARSZTATY z cyklu Zagrożenia naturalne w górnictwie Mat. Symp. str Krzysztof PIETRUSZKA Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków Prognozowanie deformacji na terenach górniczych metodą badań modelowych (MES) weryfikowanych pomiarami geodezyjnymi Streszczenie W górotworze naruszonym działalnością górniczą występują deformacje, które powinny być kontrolowane na powierzchni i w całym górotworze ze względu na ich wpływ na bezpieczeństwo obiektów. Prawidłowy projekt wyrobisk musi więc uwzględniać prognozę ich wpływu na cały górotwór i może być przeprowadzony z wykorzystaniem nowoczesnych środków informatycznych i specjalistycznego oprogramowania. Przeprowadzone badania pozwoliły na postawienie tezy, że w modelowaniach zachowania górotworu, ze względu na specyfikę ośrodka, należy uwzględnić pomiary geodezyjne i sukcesywnie weryfikować prognozy w zależności od geodezyjnie zarejestrowanych zmian w górotworze i na powierzchni. 1. Wstęp Szybki rozwój zastosowań środków informatycznych w badaniach naukowych i praktyczne ich wykorzystania w pracach inżynierskich stwarza szerokie możliwości w rozwiązywaniu istotnych problemów związanych z szeroko rozumianą działalnością górniczą. Problematyka związana z bezpieczeństwem oraz ochroną środowiska przed skutkami będącymi naturalnym następstwem zaburzenia równowagi w górotworze naruszonym działalnością górniczą, może i powinna uwzględniać nowoczesne technologie informatyczne. W tej dziedzinie można uzyskać wiele wymiernych rezultatów których zastosowanie pozwoli na lepsze, racjonalne sterowanie działalnością górniczą. Ze względu właśnie na tak szerokie możliwości wykorzystania wysoko specjalistycznego oprogramowania, interpretacja wyników musi być poprzedzona bardzo wnikliwą analizą zastosowanej metody. 2. Sposób modelowania zachowania się górotworu Górotwór naruszony działalnością górniczą reaguje na zaistniałe w nim zmiany i w konsekwencji obserwowane są deformacje wewnątrz górotworu, na powierzchni i w obiektach tam zlokalizowanych. Proces ten podlega naturalnym prawom zmierzając do równowagi wtórnej, lecz zanim to nastąpi, mogą wystąpić okoliczności, które należy z góry przewidzieć tak, aby zabezpieczyć się przed ich skutkami na powierzchni (np. deformacje budowli), i w górotworze (np. deformacje szybów). Aby można było przewidzieć reakcję górotworu należy uwzględnić jego charakterystykę. Bardzo rozpowszechnione stały się w ostatnim czasie badania modelowe, które wprawdzie stosowane są szeroko od wielu już lat, a obecnie znalazły również zastosowanie w badaniach górotworu. Górotwór z punktu widzenia badań modelowych może powo- 285

2 K. PIETRUSZKA Prognozowanie deformacji na terenach górniczych metodą badań... dować wystąpienie problemów trudnych do rozwiązania. Jednak możliwe jest uzyskanie zadawalających wyników drogą ustalenia pewnych założeń modelowych i sposobu przeprowadzenia obliczeń. Badania modelowe można prowadzić dla prognozowania zmian w górotworze i na powierzchni. Wnioski z tych badań muszą uwzględniać fakt że wyciągane są na bazie założeń modelowych. W latach , w ramach grantu KBN, przeprowadzono szereg badań zmierzających do opracowania koncepcji zastosowania deterministycznych badań modelowych za pomocą Metody Elementów Skończonych do analizy górotworu naruszonego działalnością górniczą. W wyniku tych badań autor opracował metodę GAMMA (Geotechnical Applications Method of Modelling Analysis) (Pietruszka 1998). Główna koncepcja metody przedstawiona została na poniższym schemacie (rys. 2.1.). GAMMA geometria modelu podział na warstwy podział na elementy lokalizacja wyrobiska elementy nieskończone typ elementów, ilość elementy kontaktowe własności górotworu własności wytrzymałościowe warstw kryterium zniszczenia moduł Younga, wspł. Poissona Algorytm obliczenia Metoda Elementów Skończonych Korekta założeń Pomiary geodezyjne Rys Schemat metody GAMMA Fig The scheme of GAMMA method W badaniach przyjęto że górotwór ze względu na jego specyfikę wymaga wyjątkowej staranności w opracowaniu założeń modelowych i w przypadku potwierdzenia wyników przez metody geodezyjne można wyciągać racjonalne wnioski i interpretować wyniki. Należy więc wstępne wyniki poddać szczegółowej analizie i ocenie pod kątem: charakteru zjawisk na powierzchni: kształtu niecki osiadań (rys. 2.2.), deformacji obiektów; charakteru zjawisk w rejonie wyrobisk: 286

3 WARSZTATY z cyklu Zagrożenia naturalne w górnictwie obniżenia stropu, wypiętrzenia spągu, zaciśnięcia wyrobiska, skali deformacji w rejonach objętych wpływami. Rys Analiza zmian przemieszczenia pionowego w czasie dla kontroli poprawności obliczeń Fig The analysis of vertical displacement changes in time to control the calculation correctness Skala i charakter zjawisk są dobrze znane na podstawie wieloletnich doświadczeń w badaniach deformacji górotworu metodami geodezyjnymi, i mogą być na bieżąco kontrolowane. W przeciwnym wypadku, jeżeli nie nastąpi korelacja wyników obliczeń z pomiarami wykonanymi na terenach górniczych, może się okazać że wyniki obliczeń będą znacznie odbiegały od rzeczywistości. 3. Przykłady badań modelowych Przeprowadzono wiele obliczeń wykorzystując Metodę Elementów Skończonych jednak należy podkreślić, że nie jest tu najważniejsza metoda lecz sposób zdefiniowania zadania i poprawność założeń oraz ich wstępna korekta na podstawie wyników pomiarów geodezyjnych. Obliczenia wykonano specjalistycznym oprogramowaniem ABAQUS [1], w wersji przeznaczonej do badań geomechaniczych górotworu [2]. Przygotowanie modelu i analiza wyników jest przeprowadzana programem PATRAN. Obliczenia wykonano w Akademickim Centrum Komputerowym CYFRONET AGH, komputerem SGI Przeprowadzono badania modelowe w płaskich i przestrzennych modelach obejmujących niekiedy bardzo dużą ilość elementów siatki modelu. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że cały proces liczenia w kolejnych etapach jest na bieżąco śledzony w kolejnych krokach iteracyjnych zmierzających do uzyskania ostatecznej równowagi w górotworze. Przedstawiono niektóre przykłady przeprowadzonych badań. 287

4 K. PIETRUSZKA Prognozowanie deformacji na terenach górniczych metodą badań Przestrzenny model górotworu z eksploatacją w rejonie szybu W badaniach modelowych (Pietruszka 1997) uzyskano wyniki pokazane na rysunkach: rysunek 3.1. przestrzenny model górotworu w rejonie szybu przedstawiający skalę i ocenę wpływu eksploatacji na obudowę szybu, rysunek 3.2. wpływ na powierzchnię i ukształtowanie niecki osiadań oraz deformacje szybu i warstwy pokładu eksploatowanego, rysunek 3.3. i 3.4. deformacje obudowy szybu lokalizacja miejsc najbardziej narażonych na deformacje. Rys Model górotworu 3D Fig D rock mass model Rys Deformacje powierzchni i na poziomie eksploatowanym Fig The surface deformations over mining area 288

5 WARSZTATY z cyklu Zagrożenia naturalne w górnictwie Przedstawione wyniki w formie graficznej są tylko jednym z przykładów. Informacje o stanie górotworu można również uzyskać w formie cyfrowej. Na uwagę zasługuje sytuacja przedstawiona na rysunku 3.3. gdzie pokazano możliwość uwzględnienia nieciągłości w strefie największych naprężeń rozciągających. Rys Deformacje w obudowie szybu rzut ukośny Fig Deformations in shaft lining bird view Rys Deformacje obudowy szybu Fig Deformations in shaft lining side view 289

6 K. PIETRUSZKA Prognozowanie deformacji na terenach górniczych metodą badań Modelowanie eksploatacji rudy miedzi systemem komorowo - filarowym Obliczenia wykonano dla płaskiego model górotworu (rys. 3.5). Wymiary komór i filarów przyjęto według danych podanych przez Bauera i in. (2001). W obliczeniach uwzględniono wpływ deformacji powierzchni na budowle położone w różnych rejonach i odległościach od eksploatacji. Rys Geometria i siatka obliczeniowa modelu Fig Geometry and calculating mesh of the model Przeprowadzone badania modelowe pozwalają na szczegółową analizę zmian zaistniałych w górotworze. Na rysunkach od 3.6. do 3.7. przedstawiono niektóre wyniki badań: Rys Deformacje w sąsiedztwie wyrobiska Fig Deformations around opening 290

7 WARSZTATY z cyklu Zagrożenia naturalne w górnictwie deformacje w rejonie wyrobisk pozwalają na wskazanie miejsc gdzie strop jest szczególnie zagrożony zniszczeniem (rys i 3.7.); deformacje obiektów budowlanych na powierzchni w rejonie objętych wpływami np. w rejonie największych naprężeń rozciągających, pozwalają na prognozę szkód górniczych i ich wpływu na budynki, gdzie w szczególności należy przeprowadzać pomiary kontrolne (rys. 3.8.). Rys Deformacje stropu Fig The roof deformations 4. Wnioski Rys Deformacje budynku w rejonie wpływów eksploatacji Fig The deformations in building influenced by mining W ramach grantu KBN nr 9S oraz badań własnych KBN nr przeprowadzono szczegółowe badania modelowe w różnych warunkach analizując różne sytuacje geologiczno-górnicze np.: eksploatację pokładów z zawałem stropu, wpływ kierunku eksploatacji na deformacje powierzchni, wpływ pochylenia pokładów eksploatowanych warstw w górotworze. Uzyskane wyniki pozwalają na wyciągnięcie następujących wniosków: 291

8 K. PIETRUSZKA Prognozowanie deformacji na terenach górniczych metodą badań... ustalając własności wytrzymałościowe warstw skalnych górotworu należy zweryfikować parametry na podstawie pomiarów geodezyjnych i doświadczeń wynikających z obserwacji na terenach górniczych, ograniczenie modelu do fragmentu obszaru objętego wpływami może prowadzić do błędnych wniosków, wymiary elementów obliczeniowych należy dostosować do sytuacji górniczo-geologiczej, dobrze zdefiniowany problem nie wymaga żadnych ingerencji w czasie liczenia i wprowadzania przybliżonych metod w algorytmie, wyniki skorelowane z pomiarami geodezyjnymi deformacji na terenach górniczych, mogą być źródłem szerokiej i globalnej analizy zjawiska. Literatura [1] ABAQUS Theory Manual, Version 5.5, 1996: Hibbitt, Karlsson & Sorensen, Inc. Michigan. [2] Analysis of geotechnical Problems with ABAQUS, 1996: Hibbitt, Karlsson & Sorensen, Inc. Michigan. [3] Bauer J., Bilikowski M., Butra J., Dębkowski R., Wróbel J. 2001: Wyznaczanie Szerokości Filarów Technologicznych w kopalniach rud miedzi z Wykorzystaniem MES, w aspekcie stateczności stropu wyrobisk eksploatacyjnych, Prace naukowe Instytutu Geotechniki i Hydrotechniki Politechniki Wrocławskiej Nr. 40, Geotechnika Górnicza i Budownictwo Podziemne na początku XXI wieku, XXIV Zimowa Szkoła Mechaniki Górotworu, Lądek Zdrój, marca 2001 r. [4] Pielok J., Pietruszka K., Szostak-Chrzanowski A. 2000: Modelling of subsidence in area of room and pillar salt mining using finite element method. Technical report No. 205, Department of Geodesy and Geomatics Engineering, University of New Brunswick, January 2000, Fredericton, Canada. [5] Pietruszka K. 1997: Numerical Modelling of Stress and deformations in the rock mass as a part of mining information system. Xth International Congress of the International Society for Mine Surveying. 2 6 November 1997, Fremantle, Australia. [6] Pietruszka K. 1998: Prognozowanie deformacji górotworu metodą GAMMA (Geotechnical Application Method of Modelling Analysis). Konferencja Naukowo-Techniczna. Nowoczesne technologie w badaniach deformacji na terenach eksploatacji górniczej. Zakopane, 1 3 październik, [7] Pietruszka K. 2000: A modelling interpretation of surface deformation measurments in exploited regions. XIth International Congress of the International Society for Mine Surveying, September 2000, Cracow, Poland. [8] Szostak-Chrzanowski A., Pietruszka K. 1997: Displacements, Strains and Stresses as a Part of the Information System for Mining Areas, Lecture Notes at the Department of Geodesy and Geomatics Engineering at the University od New Brunswick. The prediction of surface deformations by numerical calculations verified by geodetic measurements In the mining region, deformations are generated, and they must be controlled. There is a close relation between geological structure, mining situation and rock mass deformations. A rock mass is a very complex medium, and its thorough study with regard to the rock s geomechanical properties is very dificult. However, the application of such methods requires a detailed analysis of a rock mass on the base of geological survey, and also their verification using geodetic measurements of deformation. So, it is necessary to accomplish an initial analysis of forecasted effects, as well as the geodetic verification of those effects. Przekazano: 28 marca

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ Jarosław MAŃKOWSKI * Andrzej ŻABICKI * Piotr ŻACH * MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ 1. WSTĘP W analizach MES dużych konstrukcji wykonywanych na skalę

Bardziej szczegółowo

Mirosław CHUDEK, Piotr STRZAŁKOWSKI, Roman ŚCIGAŁA Politechnika Śląska, Gliwice

Mirosław CHUDEK, Piotr STRZAŁKOWSKI, Roman ŚCIGAŁA Politechnika Śląska, Gliwice WARSZTATY 2005 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie Mat. Symp. str. 235 242 Mirosław CHUDEK, Piotr STRZAŁKOWSKI, Roman ŚCIGAŁA Politechnika Śląska, Gliwice Przebieg procesu deformacji ze szczególnym

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu: SI-BPiOP/33

KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu: SI-BPiOP/33 Strona 1 z 5 Z1-PU7 Wydanie N1 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: Ochrona górotworu i powierzchni 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego: 2012/13 4. Poziom kształcenia: studia

Bardziej szczegółowo

ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY

ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w Szczecinie Z ACHODNIOPOM UNIWERSY T E T T E CH OR NO SKI LOGICZNY KATEDRA MECHANIKI I PODSTAW KONSTRUKCJI MASZYN Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z metody

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Telemetryczne metody badań deformacji Rok akademicki: 2015/2016 Kod: DGK-2-205-GG-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Kierunek: Geodezja i Kartografia Specjalność:

Bardziej szczegółowo

Górniczy System Informatyczny wspomagający monitorowanie zagrożeń górniczych w BOT KWB Turów S.A.

Górniczy System Informatyczny wspomagający monitorowanie zagrożeń górniczych w BOT KWB Turów S.A. WARSZTATY 2005 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie Mat. Symp. str. 261 266 Adam MENDAKIEWICZ, Leszek WACHELKA Przedsiębiorstwo Robót Geologiczno-Wiertniczych Sp. z o. o. Górniczy System Informatyczny

Bardziej szczegółowo

PRACA DYPLOMOWA Magisterska

PRACA DYPLOMOWA Magisterska POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych PRACA DYPLOMOWA Magisterska Studia stacjonarne dzienne Semiaktywne tłumienie drgań w wymuszonych kinematycznie układach drgających z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: PODSTAWY MODELOWANIA PROCESÓW WYTWARZANIA Fundamentals of manufacturing processes modeling Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności APWiR Rodzaj

Bardziej szczegółowo

ANALIA STATYCZNA UP ZA POMOCĄ MES Przykłady

ANALIA STATYCZNA UP ZA POMOCĄ MES Przykłady ANALIZA STATYCZNA UP ZA POMOCĄ MES Przykłady PODSTAWY KOMPUTEROWEGO MODELOWANIA USTROJÓW POWIERZCHNIOWYCH Budownictwo, studia I stopnia, semestr VI przedmiot fakultatywny rok akademicki 2013/2014 Instytut

Bardziej szczegółowo

AUTOREFERAT. Załącznik 3

AUTOREFERAT. Załącznik 3 AUTOREFERAT Załącznik 3 Niniejszy autoreferat powstał w ramach procedury postępowania habilitacyjnego zgodnie z Ustawą z dnia 14 marca 2003 o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule

Bardziej szczegółowo

1. Zagrożenie sejsmiczne towarzyszące eksploatacji rud miedzi w Lubińsko-Głogowskim Okręgu Miedziowym

1. Zagrożenie sejsmiczne towarzyszące eksploatacji rud miedzi w Lubińsko-Głogowskim Okręgu Miedziowym Górnictwo i Geoinżynieria Rok 28 Zeszyt 3/1 2004 Zdzisław Kłeczek* GRUPOWE STRZELANIE PRZODKÓW JAKO ELEMENT PROFILAKTYKI TĄPANIOWEJ W KOPALNIACH RUD MIEDZI LGOM 1. Zagrożenie sejsmiczne towarzyszące eksploatacji

Bardziej szczegółowo

Metoda Elementów Skończonych - Laboratorium

Metoda Elementów Skończonych - Laboratorium Metoda Elementów Skończonych - Laboratorium Laboratorium 5 Podstawy ABAQUS/CAE Analiza koncentracji naprężenia na przykładzie rozciąganej płaskiej płyty z otworem. Główne cele ćwiczenia: 1. wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie nowoczesnych programów komputerowych do projektowania kopalń odkrywkowych mgr inż. Maciej Zajączkowski

Zastosowanie nowoczesnych programów komputerowych do projektowania kopalń odkrywkowych mgr inż. Maciej Zajączkowski Zastosowanie nowoczesnych programów komputerowych do projektowania kopalń odkrywkowych mgr inż. Maciej Zajączkowski Katedra Górnictwa Odkrywkowego Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Program prezentacji

Bardziej szczegółowo

STUDIES OF ROCK MASS ACTIVITY IN THE WALBRZYCH CITY AREA

STUDIES OF ROCK MASS ACTIVITY IN THE WALBRZYCH CITY AREA STUDIES OF ROCK MASS ACTIVITY IN THE WALBRZYCH CITY AREA Stefan Cacon 1/2, Jan Blachowski 1, Wojciech Milczarek 1 1 Institute of Mining, Wroclaw University of Technology, pl. Teatralny 2, 50-051 Wrocław

Bardziej szczegółowo

ASPEKTY EKONOMICZNE I TECHNICZNE WPŁYWU SPOSOBU LIKWIDACJI WYROBISK KORYTARZOWYCH I KOMOROWYCH NA DEFORMACJE POWIERZCHNI

ASPEKTY EKONOMICZNE I TECHNICZNE WPŁYWU SPOSOBU LIKWIDACJI WYROBISK KORYTARZOWYCH I KOMOROWYCH NA DEFORMACJE POWIERZCHNI Marek CAŁA Jerzy FLISIAK Antoni TAJDUŚ Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków ASPEKTY EKONOMICZNE I TECHNICZNE WPŁYWU SPOSOBU LIKWIDACJI WYROBISK KORYTARZOWYCH I KOMOROWYCH NA DEFORMACJE POWIERZCHNI Słowa

Bardziej szczegółowo

System komputerowy służący ocenie wpływów podziemnej eksploatacji złóż na górotwór i powierzchnię terenu

System komputerowy służący ocenie wpływów podziemnej eksploatacji złóż na górotwór i powierzchnię terenu WARSZTATY 2005 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie Mat. Symp. str. 333 340 Roman ŚCIGAŁA Politechnika Śląska, Gliwice System komputerowy służący ocenie wpływów podziemnej eksploatacji złóż na górotwór

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Poznań, 16.05.2012r. Raport z promocji projektu Nowa generacja energooszczędnych

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Obudowa zmechanizowana Glinik 15/32 Poz [1]: 1 stropnica, 2 stojaki, 3 spągnica

Rys. 1. Obudowa zmechanizowana Glinik 15/32 Poz [1]: 1 stropnica, 2 stojaki, 3 spągnica Górnictwo i Geoinżynieria Rok 30 Zeszyt 1 2006 Sławomir Badura*, Dariusz Bańdo*, Katarzyna Migacz** ANALIZA WYTRZYMAŁOŚCIOWA MES SPĄGNICY OBUDOWY ZMECHANIZOWANEJ GLINIK 15/32 POZ 1. Wstęp Obudowy podporowo-osłonowe

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ODLEGŁOŚCI PUNKTÓW W LINIACH OBSERWACYJNYCH NA WARTOŚCI OBLICZANYCH Z POMIARÓW ODKSZTAŁCEŃ POZIOMYCH

WPŁYW ODLEGŁOŚCI PUNKTÓW W LINIACH OBSERWACYJNYCH NA WARTOŚCI OBLICZANYCH Z POMIARÓW ODKSZTAŁCEŃ POZIOMYCH GÓRNICTWO I GEOLOGIA 21 Tom 5 Zeszyt 2 Jan ZYCH Politechnika Śląska, Gliwice WPŁYW ODLEGŁOŚCI PUNKTÓW W LINIACH OBSERWACYJNYCH NA WARTOŚCI OBLICZANYCH Z POMIARÓW ODKSZTAŁCEŃ POZIOMYCH Streszczenie. W artykule

Bardziej szczegółowo

Sposób kompleksowej oceny stanu technicznego wyrobisk komorowych w kopalniach soli

Sposób kompleksowej oceny stanu technicznego wyrobisk komorowych w kopalniach soli 5 CUPRUM Czasopismo Naukowo-Techniczne Górnictwa Rud nr 2 (71) 214, s. 5-16 Sposób kompleksowej oceny stanu technicznego wyrobisk komorowych w kopalniach soli Jan Butra 1), Marek Cała 2), Rafał Dębkowski

Bardziej szczegółowo

Struktury proponowane dla unikalnych rozwiązań architektonicznych.

Struktury proponowane dla unikalnych rozwiązań architektonicznych. 23 Struktury proponowane dla unikalnych rozwiązań architektonicznych.. System fundamentu zespolonego może być zastosowany jako bezpieczna podstawa dla obiektów silnie obciążonych mogących być zlokalizowanymi

Bardziej szczegółowo

Od redaktora naukowego 2. Mapy górnicze 3. Pomiary sytuacyjne w

Od redaktora naukowego 2. Mapy górnicze 3. Pomiary sytuacyjne w Spis treœci Od redaktora naukowego... 9 1. Zadania dzia³u mierniczo-geologicznego i jego miejsce w strukturze zak³adu górniczego... 11 Jan Pielok 1.1. Zadania miernictwa górniczego w œwietle przepisów

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA KONSTRUKCJI WZMOCNIEŃ ELEMENTÓW NOŚNYCH MASZYN I URZĄDZEŃ

OPTYMALIZACJA KONSTRUKCJI WZMOCNIEŃ ELEMENTÓW NOŚNYCH MASZYN I URZĄDZEŃ ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2008 Seria: TRANSPORT z. 64 Nr kol. 1803 Maciej BOLDYS OPTYMALIZACJA KONSTRUKCJI WZMOCNIEŃ ELEMENTÓW NOŚNYCH MASZYN I URZĄDZEŃ Streszczenie. W pracy przedstawiono

Bardziej szczegółowo

NOŚNOŚĆ OBUDOWY SZYBU UPODATNIONEJ GEOMATERIAŁAMI W ŚWIETLE ANALIZY NUMERYCZNEJ

NOŚNOŚĆ OBUDOWY SZYBU UPODATNIONEJ GEOMATERIAŁAMI W ŚWIETLE ANALIZY NUMERYCZNEJ Dr inż. Henryk Kleta Katedra Geomechaniki, Budownictwa Podziemnego i Ochrony Powierzchni Politechnika Śląska, Gliwice e-mail: kleta@zeus.polsl.gliwice.pl NOŚNOŚĆ OBUDOWY SZYBU UPODATNIONEJ GEOMATERIAŁAMI

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu: N Iz-GGiP/36

KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu: N Iz-GGiP/36 Strona 1 z 5 Z1PU7 Wydanie N1 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: Ochrona terenów górniczych 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego: 2013/14 4. Poziom kształcenia: studia

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI Dr inż. Danuta MIEDZIŃSKA, email: dmiedzinska@wat.edu.pl Dr inż. Robert PANOWICZ, email: Panowicz@wat.edu.pl Wojskowa Akademia Techniczna, Katedra Mechaniki i Informatyki Stosowanej MODELOWANIE WARSTWY

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Krzysztof Karsznia Leica Geosystems Polska XX Jesienna Szkoła Geodezji im Jacka Rejmana, Polanica

Bardziej szczegółowo

Modelowanie wpływu błędów średnich przyjmowanych wartości parametrów teorii na błąd średni prognozy obniżeń, nachyleń i krzywizn terenu górniczego

Modelowanie wpływu błędów średnich przyjmowanych wartości parametrów teorii na błąd średni prognozy obniżeń, nachyleń i krzywizn terenu górniczego Nr 8 PRZEGLĄD GÓRNICZY 171 UKD 622333: 622624044: 624044 Modelowanie wpływu błędów średnich przyjmowanych wartości parametrów teorii na błąd średni prognozy obniżeń, nachyleń i krzywizn terenu górniczego

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I SYMULACJA PROCESÓW WYTWARZANIA Modeling and Simulation of Manufacturing Processes Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy specjalności PSM Rodzaj zajęć: wykład,

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ASPEKTY BADAŃ WYKORZYSTANIA PODZIEMNYCH WYROBISK GÓRNICZYCH DO SKŁADOWANIA ODPADÓW

WYBRANE ASPEKTY BADAŃ WYKORZYSTANIA PODZIEMNYCH WYROBISK GÓRNICZYCH DO SKŁADOWANIA ODPADÓW Halina Marczak* WYBRANE ASPEKTY BADAŃ WYKORZYSTANIA PODZIEMNYCH WYROBISK GÓRNICZYCH DO SKŁADOWANIA ODPADÓW Streszczenie. Budowa składowisk odpadów w formacjach geologicznych pod powierzchnią ziemi jest

Bardziej szczegółowo

Baza informacji na temat przemieszczeń poziomych terenu

Baza informacji na temat przemieszczeń poziomych terenu Edward Preweda Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Wydział Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Katedra Informacji o Terenie Streszczenie Baza informacji na temat przemieszczeń poziomych terenu

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie eksploatacji górniczej na powierzchnię i zabudowę miejską na przykładzie południowej części OG Wirek I

Oddziaływanie eksploatacji górniczej na powierzchnię i zabudowę miejską na przykładzie południowej części OG Wirek I 21 Prace Instytutu Mechaniki Górotworu PAN Tom 11, nr 1-4, (2009), s. 21-31 Instytut Mechaniki Górotworu PAN Oddziaływanie eksploatacji górniczej na powierzchnię i zabudowę miejską na przykładzie południowej

Bardziej szczegółowo

Obiekty budowlane na terenach górniczych

Obiekty budowlane na terenach górniczych Jerzy Kwiatek Obiekty budowlane na terenach górniczych Wydanie II zmienione i rozszerzone GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA Katowice 2007 SPIS TREŚCI WYKAZ WAŻNIEJSZYCH POJĘĆ... 13 WYKAZ WAŻNIEJSZYCH OZNACZEŃ...

Bardziej szczegółowo

Fundamenty na terenach górniczych

Fundamenty na terenach górniczych Fundamenty na terenach górniczych Instrukcja ITB Wymagania techniczno-budowlane dla obiektów budowlanych wznoszonych na terenach podlegających wpływom eksploatacji górniczej zostały wydane i zalecone do

Bardziej szczegółowo

Ruch granulatu w rozdrabniaczu wielotarczowym

Ruch granulatu w rozdrabniaczu wielotarczowym JÓZEF FLIZIKOWSKI ADAM BUDZYŃSKI WOJCIECH BIENIASZEWSKI Wydział Mechaniczny, Akademia Techniczno-Rolnicza, Bydgoszcz Ruch granulatu w rozdrabniaczu wielotarczowym Streszczenie: W pracy usystematyzowano

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: DGK-2-204-GI-n Punkty ECTS: 4. Kierunek: Geodezja i Kartografia Specjalność: Geodezja inżynieryjno-przemysłowa

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: DGK-2-204-GI-n Punkty ECTS: 4. Kierunek: Geodezja i Kartografia Specjalność: Geodezja inżynieryjno-przemysłowa Nazwa modułu: Geodezja przemysłowa Rok akademicki: 2014/2015 Kod: DGK-2-204-GI-n Punkty ECTS: 4 Wydział: Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Kierunek: Geodezja i Kartografia Specjalność: Geodezja

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE ZA POMOCĄ MES Analiza statyczna ustrojów powierzchniowych

MODELOWANIE ZA POMOCĄ MES Analiza statyczna ustrojów powierzchniowych MODELOWANIE ZA POMOCĄ MES Analiza statyczna ustrojów powierzchniowych PODSTAWY KOMPUTEROWEGO MODELOWANIA USTROJÓW POWIERZCHNIOWYCH Budownictwo, studia I stopnia, semestr VI przedmiot fakultatywny rok akademicki

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie ze stażu naukowo-technicznego

Sprawozdanie ze stażu naukowo-technicznego dr inż. Edyta Brzychczy mgr inż. Aneta Napieraj Katedra Ekonomiki i Zarządzania w Przemyśle Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE WSPÓŁPRACY KONTAKTOWEJ KÓŁ I SZYN PRZY POMOCY MES

MODELOWANIE WSPÓŁPRACY KONTAKTOWEJ KÓŁ I SZYN PRZY POMOCY MES XLIV Sympozjon Modelowanie w mechanice Aleksander SŁADKOWSKI, Tomasz KUMINEK Katedra Transportu Szynowego, Politechnika Śląska MODELOWANIE WSPÓŁPRACY KONTAKTOWEJ KÓŁ I SZYN PRZY POMOCY MES 1. WSTĘP Zestawy

Bardziej szczegółowo

2. ANALIZA NUMERYCZNA PROCESU

2. ANALIZA NUMERYCZNA PROCESU Artykuł Autorski z Forum Inżynierskiego ProCAx, Sosnowiec/Siewierz, 6-9 października 2011r Dr inż. Patyk Radosław, email: radosław.patyk@tu.koszalin.pl, inż. Szcześniak Michał, mieteksszczesniak@wp.pl,

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE SYSTEMU OCENY WARUNKÓW PRACY OPERATORÓW STEROWNI

MODELOWANIE SYSTEMU OCENY WARUNKÓW PRACY OPERATORÓW STEROWNI Inżynieria Rolnicza 7(105)/2008 MODELOWANIE SYSTEMU OCENY WARUNKÓW PRACY OPERATORÓW STEROWNI Agnieszka Buczaj Zakład Fizycznych Szkodliwości Zawodowych, Instytut Medycyny Wsi w Lublinie Halina Pawlak Katedra

Bardziej szczegółowo

Ocena stateczności wyrobisk korytarzowych w rejonie szybu R-XI z wykorzystaniem sprężysto-plastycznego modelu górotworu i kryterium Coulomba-Mohra

Ocena stateczności wyrobisk korytarzowych w rejonie szybu R-XI z wykorzystaniem sprężysto-plastycznego modelu górotworu i kryterium Coulomba-Mohra CUPRUM nr 4 (69) 2013, s. 21-40 21 Daniel Pawelus 1) Ocena stateczności wyrobisk korytarzowych w rejonie szybu R-XI z wykorzystaniem sprężysto-plastycznego modelu górotworu i kryterium Coulomba-Mohra Streszczenie

Bardziej szczegółowo

MODELLING AND ANALYSIS OF THE MOBILE PLATFORM UNDER ITS WORK CONDITIONS

MODELLING AND ANALYSIS OF THE MOBILE PLATFORM UNDER ITS WORK CONDITIONS ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2014 Seria: TRANSPORT z. 82 Nr kol. 1903 Rafał GOSZYC 1, Bogdan POSIADAŁA 2, Paweł WARYŚ 3 MODELOWANIE I ANALIZA PODESTU RUCHOMEGO W WARUNKACH JEGO PRACY Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

Kontrola grawimetryczna stanu górotworu solnego na terenie Kopalni Otworowej Barycz

Kontrola grawimetryczna stanu górotworu solnego na terenie Kopalni Otworowej Barycz WARSZTATY z cyklu Zagrożenia naturalne w górnictwie Mat. Symp. str. 227 232 Krzysztof JAKIEL, Janusz MADEJ, Sławomir PORZUCEK Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków Kontrola grawimetryczna stanu górotworu

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYTRZYMAŁOŚCI WYSIĘGNIKA ŻURAWIA TD50H

ANALIZA WYTRZYMAŁOŚCI WYSIĘGNIKA ŻURAWIA TD50H Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (16) nr 2, 2002 Alicja ZIELIŃSKA ANALIZA WYTRZYMAŁOŚCI WYSIĘGNIKA ŻURAWIA TD50H Streszczenie: W artykule przedstawiono wyniki obliczeń sprawdzających poprawność zastosowanych

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 1. Laboratorium CAD/MES. Przedmiot: Modelowanie właściwości materiałów. Opracował: dr inż. Hubert Dębski

ĆWICZENIE Nr 1. Laboratorium CAD/MES. Przedmiot: Modelowanie właściwości materiałów. Opracował: dr inż. Hubert Dębski POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA PODSTAW KON- STRUKCJI MASZYN Przedmiot: Modelowanie właściwości materiałów Laboratorium CAD/MES ĆWICZENIE Nr 1 Opracował: dr inż. Hubert Dębski I. Temat

Bardziej szczegółowo

ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY

ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w Szczecinie Z ACHODNIOPOM UNIWERSY T E T T E CH OR NO SKI LOGICZNY KATEDRA MECHANIKI I PODSTAW KONSTRUKCJI MASZYN Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z metody

Bardziej szczegółowo

Determination of stresses and strains using the FEM in the chassis car during the impact.

Determination of stresses and strains using the FEM in the chassis car during the impact. Wyznaczanie naprężeń i odkształceń za pomocą MES w podłużnicy samochodowej podczas zderzenia. Determination of stresses and strains using the FEM in the chassis car during the impact. dr Grzegorz Służałek

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 2 i 3. Laboratorium CAD/MES. Przedmiot: Modelowanie właściwości materiałów. Opracował: dr inż. Hubert Dębski

ĆWICZENIE Nr 2 i 3. Laboratorium CAD/MES. Przedmiot: Modelowanie właściwości materiałów. Opracował: dr inż. Hubert Dębski POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA PODSTAW KON- STRUKCJI MASZYN Przedmiot: Modelowanie właściwości materiałów Laboratorium CAD/MES ĆWICZENIE Nr 2 i 3 Opracował: dr inż. Hubert Dębski I.

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Wybrane zagadnienia modelowania i obliczeń inżynierskich Chosen problems of engineer modeling and numerical analysis Dyscyplina: Budowa i Eksploatacja Maszyn Rodzaj przedmiotu: Przedmiot

Bardziej szczegółowo

SPECJALNOŚĆ STUDIÓW BUDOWNICTWO PODZIEMNE I OCHRONA POWIERZCHNI NA WYDZIALE GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ

SPECJALNOŚĆ STUDIÓW BUDOWNICTWO PODZIEMNE I OCHRONA POWIERZCHNI NA WYDZIALE GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ Górnictwo i Geoinżynieria Rok 31 Zeszyt 3 2007 Krystian Probierz*, Piotr Strzałkowski* SPECJALNOŚĆ STUDIÓW BUDOWNICTWO PODZIEMNE I OCHRONA POWIERZCHNI NA WYDZIALE GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11)

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 189249 (21) Numer zgłoszenia: 325582 (22) Data zgłoszenia: 25.03.1998 (13) B1 (51) IntCl7 E21C 41/22 (54)Sposób

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA DLA CELÓW WENTYLACYJNYCH I TRANSPORTOWYCH WYROBISK W OBECNOŚCI ZROBÓW W ASPEKCIE LIKWIDACJI REJONU

MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA DLA CELÓW WENTYLACYJNYCH I TRANSPORTOWYCH WYROBISK W OBECNOŚCI ZROBÓW W ASPEKCIE LIKWIDACJI REJONU Górnictwo i Geoinżynieria Rok 32 Zeszyt 1 2008 Andrzej Janowski*, Maciej Olchawa*, Mariusz Serafiński* MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA DLA CELÓW WENTYLACYJNYCH I TRANSPORTOWYCH WYROBISK W OBECNOŚCI ZROBÓW W ASPEKCIE

Bardziej szczegółowo

Analiza przemieszczeń poziomych wybranych rejonów Kopalni Soli Wieliczka

Analiza przemieszczeń poziomych wybranych rejonów Kopalni Soli Wieliczka Zbigniew SZCZERBOWSKI, Mieczysław JÓŹWIK Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków Mat. Symp., str.341-511 Streszczenie Analiza przemieszczeń poziomych wybranych rejonów Kopalni Soli Wieliczka Celem przedstawionej

Bardziej szczegółowo

Obliczanie ryzyka zagrożeń środowiska czynnikami górniczymi

Obliczanie ryzyka zagrożeń środowiska czynnikami górniczymi Mat. Symp. str. 445 449 Elżbieta PILECKA Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Kraków Obliczanie ryzyka zagrożeń środowiska czynnikami górniczymi Streszczenie Obliczanie i monitorowanie

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA OSIADANIA PRZYPORY CHRONI CEJ STABILNOÚÃ SK ADOWISKA POPIO ÓW ELEKTROWNI POMORZANY

PROGNOZA OSIADANIA PRZYPORY CHRONI CEJ STABILNOÚÃ SK ADOWISKA POPIO ÓW ELEKTROWNI POMORZANY prof. dr hab. in. Zygmunt MEYER dr hab. in. Ryszard COUFAL, prof. PS, coufal@ps.pl dr in. Roman BEDNAREK, bednarek@ps.pl Katedra Geotechniki Wydziaù Budownictwa i Architektury Politechnika Szczeciñska

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Górnictwo i Geologia specjalność Eksploatacja Podziemna i Odkrywkowa Złóż studia II stopnia profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla kierunku Górnictwo i Geologia specjalność Eksploatacja Podziemna i Odkrywkowa Złóż studia II stopnia profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia dla kierunku Górnictwo i Geologia specjalność Eksploatacja Podziemna i Odkrywkowa Złóż studia II stopnia profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: K kierunkowe efekty kształcenia

Bardziej szczegółowo

Katowice GPW 2013. Zintegrowany system informatyczny do kompleksowego zarządzania siecią wodociągową. Jan Studziński

Katowice GPW 2013. Zintegrowany system informatyczny do kompleksowego zarządzania siecią wodociągową. Jan Studziński Katowice GPW 2013 Zintegrowany system informatyczny do kompleksowego zarządzania siecią wodociągową Jan Studziński 1 1. Wstęp Cel pracy Usprawnienie zarządzania siecią wodociągową za pomocą nowoczesnych

Bardziej szczegółowo

Koncepcja docelowego modelu kopalni Lubin z budową nowego szybu

Koncepcja docelowego modelu kopalni Lubin z budową nowego szybu 193 CUPRUM Czasopismo Naukowo-Techniczne Górnictwa Rud nr 4 (77) 2015, s. 193-198 Koncepcja docelowego modelu kopalni Lubin z budową nowego szybu Jerzy Grzesiński 1), Sławomir Hanzel 2), Marek Marzec 1),

Bardziej szczegółowo

PRAWDOPODOBIEŃSTWO ZNISZCZENIA WYROBISKA GÓRNICZEGO W NASTĘPSTWIE WSTRZĄSU SEJSMICZNEGO. 1. Wprowadzenie. Jan Drzewiecki*

PRAWDOPODOBIEŃSTWO ZNISZCZENIA WYROBISKA GÓRNICZEGO W NASTĘPSTWIE WSTRZĄSU SEJSMICZNEGO. 1. Wprowadzenie. Jan Drzewiecki* Górnictwo i Geoinżynieria Rok 33 Zeszyt 1 2009 Jan Drzewiecki* PRAWDOPODOBIEŃSTWO ZNISZCZENIA WYROBISKA GÓRNICZEGO W NASTĘPSTWIE WSTRZĄSU SEJSMICZNEGO 1. Wprowadzenie Eksploatacja węgla kamiennego systemem

Bardziej szczegółowo

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE NR 1676 SUB Gottingen 7 217 872 077 Andrzej PUSZ 2005 A 12174 Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

NUMERYCZNA SYMULACJA WYBURZENIA KOMINA MUROWEGO** 1. Wstęp. Jacek Jakubowski*, Krzysztof Reiman* Górnictwo i Geoinżynieria Rok 32 Zeszyt 2 2008

NUMERYCZNA SYMULACJA WYBURZENIA KOMINA MUROWEGO** 1. Wstęp. Jacek Jakubowski*, Krzysztof Reiman* Górnictwo i Geoinżynieria Rok 32 Zeszyt 2 2008 Górnictwo i Geoinżynieria Rok 32 Zeszyt 2 2008 Jacek Jakubowski*, Krzysztof Reiman* NUMERYCZNA SYMULACJA WYBURZENIA KOMINA MUROWEGO** 1. Wstęp Podczas projektowania robót strzałowych inżynierowie opierają

Bardziej szczegółowo

BADANIA UZUPEŁNIONE SYMULACJĄ NUMERYCZNĄ PODSTAWĄ DZIAŁANIA EKSPERTA

BADANIA UZUPEŁNIONE SYMULACJĄ NUMERYCZNĄ PODSTAWĄ DZIAŁANIA EKSPERTA dr inż. Paweł Sulik Zakład Konstrukcji i Elementów Budowlanych BADANIA UZUPEŁNIONE SYMULACJĄ NUMERYCZNĄ PODSTAWĄ DZIAŁANIA EKSPERTA Seminarium ITB, BUDMA 2010 Wprowadzenie Instytut Techniki Budowlanej

Bardziej szczegółowo

PRACE GEODEZYJNE W GÓRNICTWIE

PRACE GEODEZYJNE W GÓRNICTWIE GEODEZJA INŻYNIERYJNA PRACE GEODEZYJNE W GÓRNICTWIE czyli kilka słów o Górnictwie, Geodezji Górniczej i Szkodach Górniczych Str. 1 GEODEZJA INŻYNIERYJNA (w Górnictwie) Zakres zainteresowania Geodezja Górnicza

Bardziej szczegółowo

Witold Pytel GEOMECHANICZNE PROBLEMY DOBORU OBUDOWY KOTWOWEJ DLA WYROBISK GÓRNICZYCH

Witold Pytel GEOMECHANICZNE PROBLEMY DOBORU OBUDOWY KOTWOWEJ DLA WYROBISK GÓRNICZYCH Witold Pytel GEOMECHANICZNE PROBLEMY DOBORU OBUDOWY KOTWOWEJ DLA WYROBISK GÓRNICZYCH KGHM CUPRUM sp. z o.o. Centrum Badawczo-Rozwojowe Wrocław 2012 r. SPIS TREŚCI 1 MIEJSCE GEOMECHANIKI W NAUKACH GÓRNICZYCH

Bardziej szczegółowo

Analiza obciążeń baneru reklamowego za pomocą oprogramowania ADINA-AUI 8.9 (900 węzłów)

Analiza obciążeń baneru reklamowego za pomocą oprogramowania ADINA-AUI 8.9 (900 węzłów) Politechnika Łódzka Wydział Technologii Materiałowych i Wzornictwa Tekstyliów Katedra Materiałoznawstwa Towaroznawstwa i Metrologii Włókienniczej Analiza obciążeń baneru reklamowego za pomocą oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Monitoring satelitarny GPS mikroprzemieszczeń szczytów wież szybowych w kopalni LW Bogdanka

Monitoring satelitarny GPS mikroprzemieszczeń szczytów wież szybowych w kopalni LW Bogdanka prof. dr hab. inż. Antoni TAJDUŚ dr inż. Edward STEWARSKI mgr inż. Paweł KAMIŃSKI Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków Treść Monitoring satelitarny GPS mikroprzemieszczeń szczytów wież szybowych w kopalni

Bardziej szczegółowo

SYSTEM MONITORINGU STANU ZABEZPIECZENIA WYROBISKA W ASPEKCIE OCENY JAKOŚCI WKLEJENIA ŻERDZI KOTWIOWYCH ORAZ KOTWI LINOWYCH

SYSTEM MONITORINGU STANU ZABEZPIECZENIA WYROBISKA W ASPEKCIE OCENY JAKOŚCI WKLEJENIA ŻERDZI KOTWIOWYCH ORAZ KOTWI LINOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 33 Zeszyt 1 2009 Andrzej Staniek* SYSTEM MONITORINGU STANU ZABEZPIECZENIA WYROBISKA W ASPEKCIE OCENY JAKOŚCI WKLEJENIA ŻERDZI KOTWIOWYCH ORAZ KOTWI LINOWYCH 1. Opis metody

Bardziej szczegółowo

Badania w sieciach złożonych

Badania w sieciach złożonych Badania w sieciach złożonych Grant WCSS nr 177, sprawozdanie za rok 2012 Kierownik grantu dr. hab. inż. Przemysław Kazienko mgr inż. Radosław Michalski Instytut Informatyki Politechniki Wrocławskiej Obszar

Bardziej szczegółowo

Tok postępowania przy projektowaniu fundamentu bezpośredniego obciążonego mimośrodowo wg wytycznych PN-EN 1997-1 Eurokod 7

Tok postępowania przy projektowaniu fundamentu bezpośredniego obciążonego mimośrodowo wg wytycznych PN-EN 1997-1 Eurokod 7 Tok postępowania przy projektowaniu fundamentu bezpośredniego obciążonego mimośrodowo wg wytycznych PN-EN 1997-1 Eurokod 7 I. Dane do projektowania - Obciążenia stałe charakterystyczne: V k = (pionowe)

Bardziej szczegółowo

WPŁYW RODZAJU SPOIWA NA SZEROKOŚĆ TAMY IZOLACYJNO- OPOROWEJ THE INFLUENCE OF THE KIND OF BUILDING MATERIAL ON WIDTH OF THE DAM

WPŁYW RODZAJU SPOIWA NA SZEROKOŚĆ TAMY IZOLACYJNO- OPOROWEJ THE INFLUENCE OF THE KIND OF BUILDING MATERIAL ON WIDTH OF THE DAM GÓRNICTWO I GEOLOGIA 2010 Tom 5 Zeszyt 2 Marian MADAJ, Marek WESOŁOWSKI, Wojciech KLIMAS Politechnika Śląska, Gliwice WPŁYW RODZAJU SPOIWA NA SZEROKOŚĆ TAMY IZOLACYJNO- OPOROWEJ Streszczenie. W referacie

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: DGK GI-n Punkty ECTS: 5. Kierunek: Geodezja i Kartografia Specjalność: Geodezja inżynieryjno-przemysłowa

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: DGK GI-n Punkty ECTS: 5. Kierunek: Geodezja i Kartografia Specjalność: Geodezja inżynieryjno-przemysłowa Nazwa modułu: Geodezyjne pomiary specjalne Rok akademicki: 2012/2013 Kod: DGK-2-207-GI-n Punkty ECTS: 5 Wydział: Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Kierunek: Geodezja i Kartografia Specjalność:

Bardziej szczegółowo

ALGORYTM OBLICZENIOWY DRGAŃ SWOBODNYCH Ł OPATKI WIRNIKOWEJ

ALGORYTM OBLICZENIOWY DRGAŃ SWOBODNYCH Ł OPATKI WIRNIKOWEJ ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLIX NR (73) Lesł aw Kyzioł Leszek Kubitz Akademia Marynarki Wojennej ALGORYTM OBLICZENIOWY DRGAŃ SWOBODNYCH Ł OPATKI WIRNIKOWEJ STRESZCZENIE Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWA IDENTYFIKACJA WSPÓŁCZYNNIKA PRĘDKOŚCI OSIADANIA DLA WARUNKÓW JEDNEJ Z KOPALŃ GZW

KOMPLEKSOWA IDENTYFIKACJA WSPÓŁCZYNNIKA PRĘDKOŚCI OSIADANIA DLA WARUNKÓW JEDNEJ Z KOPALŃ GZW GÓRNICTWO I GEOLOGIA 2012 Tom 7 Zeszyt 1 Roman ŚCIGAŁA Politechnika Śląska, Gliwice Katedra Geomechaniki, Budownictwa Podziemnego i Zarządzania Ochroną Powierzchni KOMPLEKSOWA IDENTYFIKACJA WSPÓŁCZYNNIKA

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych

Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych Zagrożenia środowiskowe na terenach górniczych dr inż. Henryk KLETA WYDZIAŁ GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ Katedra Geomechaniki, Budownictwa Podziemnego i Zarządzania Ochroną Powierzchni Analiza

Bardziej szczegółowo

Modelowanie deformacji ci¹g³ych powierzchni terenu w warunkach zmiennego zalegania z³o a

Modelowanie deformacji ci¹g³ych powierzchni terenu w warunkach zmiennego zalegania z³o a GOSPODARKA SUROWCAMI MINERALNYMI Tom 26 2010 Zeszyt 3 RYSZARD HEJMANOWSKI*, ANDRZEJ KWINTA** Modelowanie deformacji ci¹g³ych powierzchni terenu w warunkach zmiennego zalegania z³o a Wprowadzenie W ostatnich

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ROZKŁADU POLA MAGNETYCZNEGO W KADŁUBIE OKRĘTU Z CEWKAMI UKŁADU DEMAGNETYZACYJNEGO

ANALIZA ROZKŁADU POLA MAGNETYCZNEGO W KADŁUBIE OKRĘTU Z CEWKAMI UKŁADU DEMAGNETYZACYJNEGO POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 81 Electrical Engineering 2015 Mirosław WOŁOSZYN* Kazimierz JAKUBIUK* Mateusz FLIS* ANALIZA ROZKŁADU POLA MAGNETYCZNEGO W KADŁUBIE OKRĘTU Z CEWKAMI

Bardziej szczegółowo

System optymalizacji produkcji energii

System optymalizacji produkcji energii System optymalizacji produkcji energii Produkcja energii jest skomplikowanym procesem na który wpływa wiele czynników, optymalizacja jest niezbędna, bieżąca informacja o kosztach i możliwościach wykorzystania

Bardziej szczegółowo

ANALIZA STANU NAPRĘŻEŃ W WYBRANYCH LEJACH PROTEZOWYCH KOŃCZYNY DOLNEJ Z WYKORZYSTANIEM METOD ELEMENTÓW SKOŃCZONYCH

ANALIZA STANU NAPRĘŻEŃ W WYBRANYCH LEJACH PROTEZOWYCH KOŃCZYNY DOLNEJ Z WYKORZYSTANIEM METOD ELEMENTÓW SKOŃCZONYCH Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 9/2015 19 Anna BRYNKUS, Sylwia ŁAGAN, Zakład Mechaniki Doświadczalnej i Biomechaniki, Instytut Mechaniki Stosowanej, Politechnika Krakowska, Kraków ANALIZA STANU NAPRĘŻEŃ

Bardziej szczegółowo

WPŁYW STOPNIA ZAAWANSOWANIA EKSPLOATACJI NA ZAGROŻENIE SEJSMICZNE W KOPALNI RUD MIEDZI LUBIN

WPŁYW STOPNIA ZAAWANSOWANIA EKSPLOATACJI NA ZAGROŻENIE SEJSMICZNE W KOPALNI RUD MIEDZI LUBIN Mining Science, vol. 20, 2013, 87 99 www.gornictwoigeologia.pwr.wroc.pl Mining Science (previously Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej. Górnictwo i Geologia) ISSN 2300-9586 previously

Bardziej szczegółowo

Modelling of horizontal dislocations in the Budryk-Knothe theory in the conditions of Glogowski Legnica Copper District mines (LGOM)

Modelling of horizontal dislocations in the Budryk-Knothe theory in the conditions of Glogowski Legnica Copper District mines (LGOM) Nr 8 PRZEGLĄD GÓRNICZY 157 UKD 622.34: 622.2-045.43: 622.624.044 Modelowanie przemieszczeń poziomych w teorii Knothego-Budryka dla warunków LGOM Modelling of horizontal dislocations in the Budryk-Knothe

Bardziej szczegółowo

NUMERYCZNA SYMULACJA NAPRĘŻEŃ I DEFORMACJI W ODLEWACH MOŻLIWOŚCI I KOSZTY ANALIZY

NUMERYCZNA SYMULACJA NAPRĘŻEŃ I DEFORMACJI W ODLEWACH MOŻLIWOŚCI I KOSZTY ANALIZY 48/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 NUMERYCZNA SYMULACJA NAPRĘŻEŃ I DEFORMACJI W ODLEWACH MOŻLIWOŚCI

Bardziej szczegółowo

Analiza wytrzymałościowa oraz badania niszczące wirujących dysków

Analiza wytrzymałościowa oraz badania niszczące wirujących dysków Prof. dr hab. inż. Edward Chlebus, Politechnika Wrocławska Prof. Dr.-Ing. habil. Werner Hufenbach, Technische Universität Dresden Dr inż. Piotr Górski, Politechnika Wrocławska Dr inż. Kamil Krot, Politechnika

Bardziej szczegółowo

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA AMFETAMINY Waldemar S. Krawczyk Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Głównej Policji, Warszawa (praca obroniona na Wydziale Chemii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

prof. zw. dr hab. inż. Ryszard Hycner

prof. zw. dr hab. inż. Ryszard Hycner prof. zw. dr hab. inż. Ryszard Hycner KONTAKT: hycnerryszard@gmail.com O SOBIE: Prof. dr hab. inż. Ryszard Hycner, jest nauczycielem akademickim, profesorem zwyczajnym zatrudnionym na Wydziale Geodezji

Bardziej szczegółowo

Metoda elementów skończonych

Metoda elementów skończonych Metoda elementów skończonych Wraz z rozwojem elektronicznych maszyn obliczeniowych jakimi są komputery zaczęły pojawiać się różne numeryczne metody do obliczeń wytrzymałości różnych konstrukcji. Jedną

Bardziej szczegółowo

ZAAWANSOWANE METODY OBLICZEŃ NAPRĘśEŃ I ODKSZTAŁCEŃ NA PRZYKŁADZIE ANALIZY KORPUSU SILNIKA ELEKTRYCZNEGO DO KOMBAJNU ŚCIANOWEGO KA200

ZAAWANSOWANE METODY OBLICZEŃ NAPRĘśEŃ I ODKSZTAŁCEŃ NA PRZYKŁADZIE ANALIZY KORPUSU SILNIKA ELEKTRYCZNEGO DO KOMBAJNU ŚCIANOWEGO KA200 Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 82/2009 87 Mariusz Śladowski BOBRME Komel, Katowice ZAAWANSOWANE METODY OBLICZEŃ NAPRĘśEŃ I ODKSZTAŁCEŃ NA PRZYKŁADZIE ANALIZY KORPUSU SILNIKA ELEKTRYCZNEGO DO

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu przypadków obciążenia śniegiem na nośność dachów płaskich z attykami

Analiza wpływu przypadków obciążenia śniegiem na nośność dachów płaskich z attykami Analiza wpływu przypadków obciążenia śniegiem na nośność dachów płaskich z attykami Dr inż. Jarosław Siwiński, prof. dr hab. inż. Adam Stolarski, Wojskowa Akademia Techniczna 1. Wprowadzenie W procesie

Bardziej szczegółowo

GEOTECHNICZNE PROBLEMY UTRZYMANIA WYROBISK KORYTARZOWYCH W ZŁOŻONYCH WARUNKACH GEOLOGICZNO-GÓRNICZYCH

GEOTECHNICZNE PROBLEMY UTRZYMANIA WYROBISK KORYTARZOWYCH W ZŁOŻONYCH WARUNKACH GEOLOGICZNO-GÓRNICZYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 29 Zeszyt 3/1 2005 Mirosław Chudek*, Stanisław Duży* GEOTECHNICZNE PROBLEMY UTRZYMANIA WYROBISK KORYTARZOWYCH W ZŁOŻONYCH WARUNKACH GEOLOGICZNO-GÓRNICZYCH 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Projektowanie elementów z tworzyw sztucznych

Projektowanie elementów z tworzyw sztucznych Projektowanie elementów z tworzyw sztucznych Wykorzystanie technik komputerowych w projektowaniu elementów z tworzyw sztucznych Tematyka wykładu Techniki komputerowe, Problemy występujące przy konstruowaniu

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia DIAGNOSTYKA TECHNICZNA MASZYN. Rozdział 1 Wprowadzenie 1

Zagadnienia DIAGNOSTYKA TECHNICZNA MASZYN. Rozdział 1 Wprowadzenie 1 Rozdział 1 Wprowadzenie 1 Zagadnienia 1. Wprowadzenie 2. Filozofia eksploatacji maszyn 3. Parametry diagnostyczne 4. Podstawy drgań 5. Charakterystyka czujników drgań 6. Metodyka pomiarów symptomów stanu

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE KADR DLA POTRZEB BUDOWNICTWA PODZIEMNEGO W AKADEMII GÓRNICZO-HUTNICZEJ W KRAKOWIE

KSZTAŁCENIE KADR DLA POTRZEB BUDOWNICTWA PODZIEMNEGO W AKADEMII GÓRNICZO-HUTNICZEJ W KRAKOWIE Górnictwo i Geoinżynieria Rok 31 Zeszyt 3 2007 Antoni Tajduś*, Andrzej Wichur* KSZTAŁCENIE KADR DLA POTRZEB BUDOWNICTWA PODZIEMNEGO W AKADEMII GÓRNICZO-HUTNICZEJ W KRAKOWIE 1. Wstęp W ostatnich latach

Bardziej szczegółowo

RECENZJA. Prof. dr hab. inż. Zdzisław Kudliński. Katowice, dn

RECENZJA. Prof. dr hab. inż. Zdzisław Kudliński. Katowice, dn Katowice, dn. 30.08.2013 Prof. dr hab. inż. Zdzisław Kudliński Katedra Metalurgii Wydział Inżynierii Materiałowej i Metalurgii Politechniki Śląskiej ul. Krasińskiego 8 40-019 Katowice RECENZJA pracy doktorskiej

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN

ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISSN 1896-771X 37, s. 141-146, Gliwice 2009 ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN KRZYSZTOF HERBUŚ, JERZY ŚWIDER Instytut Automatyzacji Procesów

Bardziej szczegółowo

Zagrożenie tąpaniami w polskich kopalniach węgla kamiennego i rud miedzi

Zagrożenie tąpaniami w polskich kopalniach węgla kamiennego i rud miedzi Mat. Symp. str. 143 155 Zdzisław KŁECZEK Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydział Górnictwa i Geoinżynierii, Kraków Zagrożenie tąpaniami w polskich kopalniach węgla kamiennego i rud miedzi Streszczenie Dane

Bardziej szczegółowo

KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU

KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Geodezja inżynieryjna Nazwa modułu w języku angielskim Engineering surveying

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU I. KARTA PRZEDMIOTU. Nazwa przedmiotu: KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE PROJEKTOWANIA Z CAD 2. Kod przedmiotu: Ko 3. Jednostka prowadząca: Wydział Mechaniczno-Elektryczny 4. Kierunek: Mechanika i budowa maszyn

Bardziej szczegółowo

Polska-Katowice: Usługi doradcze w zakresie środowiska naturalnego 2014/S Ogłoszenie o udzieleniu zamówienia. Usługi

Polska-Katowice: Usługi doradcze w zakresie środowiska naturalnego 2014/S Ogłoszenie o udzieleniu zamówienia. Usługi 1/8 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:436876-2014:text:pl:html Polska-Katowice: Usługi doradcze w zakresie środowiska naturalnego 2014/S 247-436876 Ogłoszenie

Bardziej szczegółowo