Sieci neuronowe w systemie ograniczeo termicznych turbiny parowej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Sieci neuronowe w systemie ograniczeo termicznych turbiny parowej"

Transkrypt

1 mgr inż. Krzysztof Damian Dominiczak streszczenie rozprawy doktorskiej Sieci neuronowe w systemie ograniczeo termicznych turbiny parowej W niniejszej rozprawie przedstawiono zagadnienia związane z zastosowaniem sieci neuronowych w systemie ograniczeo termicznych turbiny parowej. Jest to pierwsza analiza w literaturze przedmiotu, dotycząca możliwości zastosowania sieci neuronowych jako modelu elementu turbiny parowej w systemie określającym w czasie rzeczywistym naprężenia i temperaturę w miejscu krytycznym nadzorowanego elementu turbiny parowej. Jakośd systemu ograniczeo termicznych turbiny parowej jest kluczowym czynnikiem wpływającym na elastycznośd pracy turbiny parowej. Zagadnienie przedstawione w rozprawie jest jednym z głównych kierunków rozwoju koncepcji eksploatacji turbin parowych. Związane jest to z rosnącym udziałem energii odnawialnej w rynku energii, co powoduje koniecznośd kompensacji fluktuacji mocy w sieci przez konwencjonalne bloki energetyczne. Naprężenia termiczne w grubościennych elementach turbiny są głównym czynnikiem ograniczającym elastyczną pracę turbiny. Wał jest najistotniejszym grubościennym elementem turbiny parowej z perspektywy jej elastycznej pracy oraz z perspektywy bezpieczeostwa ludzi i mienia. Z tego powodu wał turbiny jest zazwyczaj chroniony przez system ograniczeo termicznych turbiny. Zadaniem systemu ograniczeo termicznych turbiny jest określenie w czasie rzeczywistym chwilowych naprężeo aktualnych i dopuszczalnych, co pozwala określad aktualny poziom wytężenia wału turbiny. Na podstawie aktualnego poziomu wytężenia wału, system ograniczeo termicznych turbiny wpływa na system regulacji turbiny przez oddziaływanie na parametry pary przed turbiną oraz przepływ przez turbinę, tak aby dopuszczalne wartości naprężeo nie zostały przekroczone. Uruchomienie turbiny parowej przeprowadzone z wykorzystaniem systemu ograniczeo termicznych jest nie tylko najszybszym z możliwych uruchomieo, powoduje najmniejsze możliwe zużycie elementów turbiny od cieplnego zmęczenia niskocyklowego dla danych warunków początkowych i brzegowych w rejonie turbiny. Nowoczesne system ograniczeo termicznych turbiny parowej wykorzystują modele matematyczne nadzorowanych elementów. Od jakości modelu matematycznego nadzorowanego elementu zależą współczynniki bezpieczeostwa zastosowane w systemie ograniczeo termicznych turbiny. Z tego powodu, jakośd modelu matematycznego ma ogromny wpływ na elastyczną pracę turbiny parowej. Im lepszy jest matematyczny model nadzorowanego elementu turbiny, tym dokładniejsze jest określenie aktualnego wytężenia tego elementu. Stwarza to możliwośd zastosowania niższych współczynników bezpieczeostwa.

2 Istnieje jednak ograniczenie wielkości modelu matematycznego nadzorowanego elementu turbiny. Ograniczenie to związane jest z koniecznością pracy systemu w czasie rzeczywistym. Proponowany w niniejszej rozprawie system ograniczeo termicznych turbiny opiera się o sieci neuronowe typu NARX (Nonlinear AutoRegressive with exogenous inputs). Parametry wytężenia nadzorowanego elementu turbiny odwzorowane przez sieci neuronowe są porównywalne z analizą metodą elementów skooczonych. Jednocześnie sieci neuronowe są niewielkimi algorytmami, które bez problemu mogą pracowad w czasie rzeczywistym po zaimplementowaniu do regulatora turbiny lub osobnego sterownika. Sieci neuronowe typu NARX są rekurencyjnymi sieciami neuronowymi ze sprzężeniem zwrotnym pomiędzy wyjściem a wejściem sieci. Sieci te są powszechnie używane do modelowania układów nieliniowych, przy czym charakter nieliniowości nie musi byd znany. Jest to jedna z głównych zalet sieci neuronowych typu NARX. System ograniczeo termicznych turbiny działający w oparciu o sieci neuronowe został przedstawiony w niniejszej rozprawie na przykładzie wału części wysokoprężnej turbiny 18K390. Turbina 18K390 jest kondensacyjną turbiną reakcyjną z przegrzewem międzystopniowym zbudowaną do napędzania synchronicznego generatora GHTW-400. Nominalne parametry pary świeżej to 182bar(a)/557 C, natomiast nominalne parametry pary wtórnie przegrzanej wynoszą 42bar(a)/ 568 C. Wał części wysokoprężnej turbiny 18K390 jest wałem reakcyjnym z dwudziestoma czterema palisadami wirnikowymi. Wykonany jest z dwóch odkuwek. W rejonie wlotu zastosowano odkuwkę ze stali wysokostopowej, natomiast odkuwka części wylotowej wykonana jest ze stali niskostopowej. Wał części wysokoprężnej turbiny 18K390 ma długośd 5625mm. Po zamontowaniu łopatek, wirnik turbiny 18K390 posiada całkowitą masę ok tony. Średnica wału na wlocie do układu przepływowego wynosi 653mm, natomiast średnica wału na wylocie z układu przepływowego wynosi 686mm. System ograniczeo termicznych oparty na sieciach neuronowych nie koncentruje się na całym nadzorowanym elemencie, tylko na jego krytycznej lokalizacji. Nadzorowanie krytycznej lokalizacji jest tożsame z ochroną całego nadzorowanego elementu turbiny. W celu określenia krytycznej lokalizacji wału części wysokoprężnej turbiny 18K390, wykonano analizę jego zużycia od cieplnego zmęczenia niskocyklowego. Zużycie wału części wysokoprężnej turbiny 18K390 określono na podstawie wyników sprężysto-plastycznej analizy wału z wykorzystaniem metody elementów skooczonych. Określenie krytycznej lokalizacji wału części wysokoprężnej turbiny 18K390 odbyło się na podstawie charakterystyk rozruchowych dostarczonych przez producenta turbiny. Dla wszystkich rozpatrywanych cykli obciążenia, krytyczną lokalizacją był wrąb pierwszej palisady wirnikowej.

3 Cykl pracy turbiny parowej podzielid można na dwie fazy: cykl obciążenia i postój. Podczas cyklu obciążenia w elementach turbiny obserwuje się niestacjonarne pola temperatur, które są wynikiem wymiany ciepła pomiędzy elementami turbiny a parą ekspandującą w turbinie. Te niestacjonarne pola temperatur powodują powstawanie niestacjonarnych pól naprężeo, które z kolei odpowiadają za niskocyklowe zmęczenie elementów turbin. Dlatego w trakcie cyklu obciążenia turbiny zadaniem systemu ograniczeo termicznych turbiny opartego na sieciach neuronowych jest wyznaczenie przebiegu temperatury i naprężeo w miejscu krytycznym nadzorowanego elementu. Podczas odstawienia, pole temperatury w obrębie nadzorowanego elementu staje się jednorodne, a sama wartośd temperatury nadzorowanego elementu turbiny obniża się. Poziom naprężeo w turbinie podczas jej studzenia jest nieznaczny w porównaniu z naprężeniami obserwowanymi w trakcie cyklu obciążenia turbiny. Określenie temperatury miejsca krytycznego wału w czasie studzenia turbiny jest jednak niezmiernie istotne, ponieważ na podstawie tej temperatury możliwe jest określenie początkowego stanu termicznego nadzorowanego elementu turbiny. Z uwagi na powyższe, sieci neuronowe określają tylko temperaturę w miejscu krytycznym nadzorowanego elementu w trakcie studzenia turbiny. Podczas cyklu obciążenia turbiny, sieci neuronowe określają zarówno temperaturę jak i naprężenia w krytycznej lokalizacji wału. W systemie ograniczeo termicznych turbiny parowej opartym na sieciach neuronowych wyróżnid można trzy obszary. Pierwszy obszar stanowią pomiary w rejonie turbiny, które są danymi wejściowymi dla sieci neuronowych. Drugim obszarem są same sieci neuronowe typu NARX, określające w czasie rzeczywistym parametry wytężenia w nadzorowanym elemencie. Trzecim obszarem jest oddziaływanie systemu ograniczeo termicznych turbiny na układ regulacji bloku, co skutkuje zmianą parametrów pary przepływającej przez turbinę. W rozprawie dobrano istniejące pomiary z rejonu turbiny 18K390, tak aby możliwe było za ich pomocą odwzorowanie parametrów wytężenia wału turbiny. Otrzymane wyniki analiz potwierdziły poprawnośd dokonanego doboru, przy czym różny zestaw pomiarów z rejonu turbiny wykorzystany został w systemie ograniczeo termicznych w zależności od fazy cyklu pracy turbiny. Temperatura i ciśnienie pary przed zaworami regulacyjnymi, prędkośd obrotowa i moc turbiny wykorzystywane są w trakcie cyklu obciążenia turbiny. Wszystkie te wielkości fizyczne są wystarczające do scharakteryzowania warunków brzegowych w rejonie nadzorowanego elementu turbiny, dlatego pomiary te zostały wybrane jako egzogenne dane wejściowe do sieci określających temperaturę i naprężenia w krytycznej lokalizacji nadzorowanego elementu turbiny. Niemniej dwa identyczne z perspektywy warunków brzegowych uruchomienia mogą byd różne z perspektywy stanu naprężeo

4 w zależności od początkowego stanu termicznego nadzorowanego elementu. Z uwagi na powyższe, temperaturę miejsca krytycznego wału uzyskaną z sieci neuronowej, użyto jako egzogennej danej wejściowej do sieci neuronowej wyznaczającej naprężenia w miejscu krytycznym nadzorowanego elementu. Podczas stygnięcia turbiny stan termiczny nadzorowanego wału może byd określony jedynie na podstawie przyrostu jego długości. Z tego powodu przyrost długości wału został wykorzystany jako egzogenna dana wejściowe do sieci określającej temperaturę miejsca krytycznego nadzorowanego wału w podczas postoju turbiny. Przyrost długości wału jest określany przez system ograniczeo termicznych na podstawie: pomiaru wydłużeo względnych części wysokoprężnej turbiny, pomiaru wydłużeo absolutnych części wysoko i średnioprężnej turbiny oraz pomiaru przesuwu osiowego wału mierzonego w łożysku oporowym turbiny. Znając aranżację punktów stałych turbiny oraz sposób montażu poszczególnych elementów turbiny, możliwe jest określenie przyrostu długości wału w czasie eksploatacji turbiny. Następnym rozważanym w rozprawie elementem systemu ograniczeo termicznych turbiny parowej opartego na sieciach neuronowych jest wyznaczanie naprężeo względnych w nadzorowanym wale. Naprężenia względne w nadzorowanym elemencie wyznacza się w oparciu o trzy sieci neuronowe. Pierwsza sied neuronowa określa w trakcie postoju turbiny temperaturę miejsca krytycznego wału na podstawie termicznego przyrostu jego długości. Temperatura ta wykorzystywana jest jako temperatura początkowa wału w trakcie uruchomienia następującego po danym postoju turbiny. Na podstawie temperatury początkowej wału oraz egzogennych danych wejściowych kolejna sied neuronowa określa temperaturę miejsca krytycznego wału w trakcie cyklu obciążenia turbiny. Przebieg temperatury w miejscu krytycznym wału wraz z pozostałymi egzogennymi danymi wejściowymi trafia do trzeciej sieci neuronowej, która wyznacza przebieg naprężeo w miejscu krytycznym nadzorowanego wału. Następnie system ograniczeo termicznych określa naprężenia dopuszczalne w wale na podstawie przebiegu temperatury w krytycznej lokalizacji wału oraz na podstawie charakterystyk zmęczeniowych materiału wału. Przy wyznaczaniu naprężeo dopuszczalnych system ograniczeo termicznych turbiny oparty na sieciach neuronowych uwzględnia również poprawki wynikające z przyjętych w rozprawie założeo. Na naprężenia dopuszczalne wpływ ma również operator turbiny, który dokonuje wyboru polegającego na określeniu poziomu zużycia przewidzianego na dane uruchomienie. Szybsze uruchomienie wiąże się ze zwiększonym poziomem zużycia. Możliwośd takiego wyboru stanowi dodatkową zaletą sytemu ograniczeo termicznych turbiny parowej opartego na sieciach neuronowych. Na podstawie naprężeo aktualnych i dopuszczalnych, system określa naprężenia względne w nadzorowanym elemencie turbiny. Naprężenia względne, stanowiące miarę wytężenia turbiny, mogą byd wykorzystane w systemach regulacji bloku energetycznego, tak aby zarówno parametry przepływającej przez turbinę pary, jak

5 i wielkośd samego przepływu były optymalne z perspektywy stanu naprężeo nadzorowanego elementu turbiny. Na potrzeby rozprawy dokonano analizy eksploatacji turbiny 18K390 w celu wyodrębnienia reprezentatywnego zbioru testowego dla zmiennych warunków pracy turbiny. Elementy zbioru zostały dobrane w ten sposób, aby wszystkie stany eksploatacyjne znalazły się w zbiorze testowym. W skład zbioru testowego weszły następujące rzeczywiste stany eksploatacyjne: uruchomienie zimne, uruchomienie ciepłe I, uruchomienie ciepłe II, uruchomienie gorące, odstawienie turbiny z jednoczesnym odstawieniem kotła oraz zrzut z pełnej mocy turbin do biegu luzem turbiny z ponownym obciążeniem turbiny. Zbiór testowy został wykorzystany do eksperymentalnej weryfikacji stworzonych na potrzeby rozprawy modeli obliczeniowych. Zbiór testowy wykorzystany został również do weryfikacji jakości działania systemu ograniczeo termicznych turbiny parowej opartego na sieciach neuronowych. Należy jednak podkreślid, że zbiór testowy nie wszedł w skład zbioru wzorców uczących sieci neuronowe wchodzące w skład systemu ograniczeo termicznych. System ograniczeo termicznych turbiny oparty na sieciach neuronowych przeznaczony jest do pracy w czasie rzeczywistym, dlatego struktura sieci neuronowych została zoptymalizowana. Optymalizacji podlegała liczba neuronów w warstwach wejściowych sieci neuronowych, które znalazły zastosowanie w systemie. Miarą jakości działania sieci była suma średniokwadratowych błędów z odwzorowania wyżej opisanego zbioru testowego. Analizy udowodniły, że dwa neurony w warstwie wejściowej sieci odwzorowującej przebieg temperatury oraz pięd neuronów w warstwie wejściowej sieci neuronowej odwzorowującej naprężenia w miejscu krytycznym wału jest wystarczających, aby parametry wytężenia wału odwzorowane były satysfakcjonująco. Naprężenia na powierzchni wału turbiny parowej nie są mierzone w profesjonalnych elektrowniach. Spowodowane jest to nie tylko wysoką temperaturą i prędkością obrotową wału, ale i dostępnością krytycznej lokalizacji nadzorowanego elementu. W prezentowanym przykładzie, miejsce krytyczne wału tj. pierwszy wrąb palisady wirnikowej dostępny jest tylko, gdy stopieo wirnikowy jest rozłopatkowany. Zdarza się to co około 100 tysięcy ekwiwalentnych godzin pracy turbiny co daje w przybliżeniu około 8 lat. Z uwagi na powyższe zbiór wzorców uczących sieci neuronowe systemu ograniczeo termicznych turbiny utworzony został na bazie obliczeo zmiennych warunków pracy turbiny 18K390 z wykorzystaniem metody elementów skooczonych. Obliczenia zmiennych warunków pracy turbiny 18K390 zostały przeprowadzone z wykorzystaniem modelu termodynamicznego części wysokoprężnej turbiny, modelu wymiany ciepła w rejonie wału oraz modelu metody elementów

6 skooczonych rozpatrywanego wału. Model termodynamiczny i model wymiany ciepła posłużył określeniu warunków brzegowych w rejonie wału w trakcie zmiennych warunków pracy turbiny. Model termodynamiczny stworzony został do określenia natężenia przepływu pary przez częśd wysokoprężną turbiny oraz do określenia rozkładu parametrów termodynamicznych pary wewnątrz wysokoprężnej części turbiny w trakcie zmiennych warunków jej pracy. Przepływ pary przez częśd wysokoprężną został określony na podstawie prawa Stodoli dla okołoprojektowych przepływów pary. Dla niższych przepływów pary korygowano prawo Stodoli o eksperymentalnie wyznaczony współczynnik. Linie ekspansji pary w zmiennych warunkach pracy turbiny określane były na podstawie charakterystyki układu przepływowego rozważanej części wysokoprężnej turbiny 18K390. Charakterystykę tą uzyskano, wykorzystując teoretyczne bilanse cieplne turbiny. Na potrzeby niniejszej rozprawy zastosowano adiabatyczny model termodynamiczny tj. założono brak wymiany ciepła pomiędzy elementami turbiny a przepływającą przez turbinę parą. Spowodowane tym założeniem obniżenie dokładności obliczeo zostało zrekompensowane przez możliwośd przeprowadzenia sekwencyjnych analiz. W rozprawie oceniono jednak wpływ założenia dotyczącego adiabatyczności modelu termodynamicznego na błąd określenia poziomu zużycia wału od cieplnego zmęczenia niskocyklowego. Określona została zależnośd tego błędu od temperatury początkowej wału. Zależnośd ta została wykorzystana do korekty naprężeo dopuszczalny wyznaczanych przez system ograniczeo termicznych turbiny. Model termodynamiczny został zweryfikowany na podstawie analizy odwzorowania wielkości wyjściowych z modelu podczas rzeczywistych zmiennych warunków pracy turbiny dla wyżej wspomnianego zbioru testowego. Teoretyczny przepływ pary przez turbinę zweryfikowany został na podstawie zmierzonych przepływów pary przez rurociągi pary świeżej turbiny 18K390. Parametry pary przed układem przepływowym części wysokoprężnej zostały zweryfikowane na podstawie pomiaru temperatury i ciśnienia za zaworem regulacyjnym tej części turbiny. Parametry pary za układem przepływowym zweryfikowane zostały na podstawie pomiaru temperatury pary na wylocie z kadłuba zewnętrznego oraz pomiaru ciśnienia z kródcami wylotowymi z kadłuba zewnętrznego części wysokoprężnej. Kolejnym etapem modelowania zmiennych warunków pracy rozpatrywanego w niniejszej rozprawie wału było określenie wymiany ciepła w jego rejonie. Wał został podzielony na obszary, którym przypisano odpowiadające tym obszarom model przepływów oraz odpowiednie korelacje Nusselta.

7 Ostatnim etapem modelowania zmiennych warunków pracy rozpatrywanego wału części wysokoprężnej turbiny 18K390 były analizy MES wału. Na analizy metodą elementów skooczonych składały się analizy termiczne i strukturalne. W analizach termicznych wyznaczane były niestacjonarne pola temperatur w obrębie wału, które wykorzystywane były w analizach strukturalnych do wyznaczenia pól naprężeo. Model MES wału części wysokoprężnej turbiny 18K390 jest osiowosymetrycznym modelem składającym się z około 9 tysięcy elementów oraz 31 tysięcy węzłów. Do analiz termicznych wykorzystano osiowosymetryczne, ośmiowęzłowe elementy z temperaturowym stopniem swobody. Do analiz strukturalnych wykorzystano osiowosymetryczne, ośmiowęzłowe elementy przemieszczeniowe z kwadratową funkcją kształtu. Dla rozważanej w niniejszej rozprawie turbiny istnieje tylko jedna możliwośd weryfikacji modelu wymiany ciepła w obrębie wału oraz weryfikacji obliczeo MES zmiennych warunków pracy turbiny. Weryfikacji tej dokonad można na podstawie przyrostu długości wału uzyskanego z obliczeo MES z przyrostem długości uzyskanym pośrednio z pomiarów z rejonu turbiny. Porównania teoretycznego oraz wyznaczonego z dostępnych pomiarów przyrostu długości wału dokonano dla zmiennych warunków pracy turbiny wchodzących w skład zbioru testowego. Dla każdego elementu zbioru testowego teoretycznie określony przyrost długości wału mieścił się w obszarze wyznaczonym przez obliczony z pomiarów przyrost długości i niepewności pomiarów użytych do jego wyznaczenia. Eksperymentalnie zweryfikowany model obliczeniowy zmiennych warunków pracy wału części wysokoprężnej turbiny 18K390 został wykorzystany do analizy stanu naprężeo wału w trakcie zmiennych warunków pracy turbiny wchodzących w skład zbioru testowego. Analiza ta wykazała dużą rozbieżnośd w charakterze przebiegu naprężeo w krytycznej lokalizacji wału w zależności od jego początkowego stanu termicznego. Analiza również wykazała, że przebiegi temperatury w krytycznej lokalizacji wału są przebiegami wolnozmiennymi w porównaniu z przebiegami naprężeo. Pozwoliło to na zastosowanie jednej sieci neuronowej do odwzorowania temperatury miejsca krytycznego wału. Natomiast do odwzorowania naprężeo w krytycznej lokalizacji wału części wysokoprężnej turbiny 18K390 użyto pięciu różnych, wyspecjalizowanych w konkretnej kategorii uruchomieo sieci neuronowych. Sieci odwzorowujące naprężenia mają tą samą architekturę, więc ich liczba nie wpływa na szybkośd działania algorytmu. Po rozpoznaniu początkowego stanu termicznego turbiny, algorytm systemu ograniczeo termicznych turbiny dobiera odpowiadające danemu stanowi termicznemu wartości wag synaptycznych i wartości progowych dla sieci neuronowej określającej naprężenia.

8 Nauka sieci neuronowych jest to proces doboru wektora wartości wag synaptycznych oraz wektora wartości progowych sieci neuronowej. Podczas nauki sieci neuronowych systemu ograniczeo termicznych turbiny rozprężono wyjścia sieci z ich wejściami. W trakcie procesu nauki podawano na wejścia sieci wartości parametrów wytężenia ze zbioru uczącego, które są dokładniejsze od wartości parametrów wytężenia określonych przez sieci. Zastosowanie takiej architektury sieci neuronowych zwanej architekturą szeregowo-równoległą pozwoliło użyd metodę Levenberga Marquardta do nauki sieci neuronowych. Niemniej najistotniejszą role w procesie nauki odegrał zbiór wzorców uczących, którego zasady konstrukcji zostały ustalone w rozprawie. Zbiór wzorców uczących został skonstruowany tak, aby system ograniczeo termicznych był w stanie odwzorowad parametry wytężenia nadzorowanego elementu w całym zakresie stanów eksploatacyjnych turbiny. Stało się to możliwe po udowodnieniu następującego twierdzenia: jeżeli w skład zbioru uczącego sied neuronową odwzorowującą parametry wytężenia nadzorowanego elementu turbiny wchodzą dwa skrajne przebiegi zmian egzogennej danej wejściowej, to sied neuronowa jest w stanie z wystarczającą dokładnością odwzorowad każdy stan parametrów wytężenia nadzorowanego elementu, spowodowany pośrednim (w stosunku do skrajnych) przebiegiem egzogennej danej wejściowej. Wykorzystując to twierdzenie oraz wykorzystując wnioski z analizy eksploatacji turbiny 18K390 skonstruowano zbiór uczący, który składał się z 168 odrębnych analiz MES zmiennych warunków pracy turbiny. System ograniczeo termicznych turbiny parowej oparty na sieciach neuronowych zweryfikowany został na podstawie opisanego wyżej reprezentatywnego zbioru testowego, który nie był częścią zbioru uczącego sieci neuronowe systemu ograniczeo termicznych turbiny. Miarą jakości odwzorowania przebiegów parametrów wytężenia wału części wysokoprężnej turbiny 18K390 był błąd średniokwadratowy. Maksymalny średniokwadratowy błąd odwzorowania przebiegu temperatury wyniósł 5.4 C i zaobserwowany został podczas uruchomienia ciepłego I. Maksymalny średniokwadratowy błąd odwzorowania naprężeo wyniósł 18.8MPa i został zaobserwowany w trakcie uruchomienia zimnego. Sieci neuronowe odwzorowujące naprężenia generowały większe błędy, ponieważ egzogenną daną wejściową do tych sieci był przebieg temperatury w miejscu krytycznym wału odwzorowany przez sied neuronową. Spowodowało to kumulowanie się błędów sieci odwzorowujących temperaturę oraz błędów sieci odwzorowujących naprężenia.

9 Efektywnośd oddziaływania systemu ograniczeo termicznych na systemy regulacji bloku energetycznego może byd zacznie wyższa, kiedy system jest w stanie przewidzied przebieg parametrów wytężenia nadzorowanego elementu turbiny na kilka minut do przodu. Sieci neuronowe typu NARX pozwalają na dokonanie predykcji parametrów wytężenia nadzorowanego elementu turbiny. Sieci NARX określają parametry wytężenia nadzorowanego wału na podstawie dwóch przeszłych wartości tych parametrów oraz dwóch przeszłych wartości egzogennych danych wejściowych. Po wyznaczeniu aktualnych parametrów wytężenia wału, system ograniczeo termicznych zastępują ich przeszłe wartości. Na tej podstawie przewidywane są kolejne wartości parametrów wytężenia wału. Schemat ten może byd dalej powtarzany. Stwierdzono jednak, że przewidywanie parametrów wytężenia na pięd minut do przodu jest wystarczające z perspektywy inercji parametrów wytężenia nadzorowanego wału. Pięciominutowa predykcja charakteryzuje się również błędami na akceptowalnym poziomie. Jakośd predykcji prezentowanego w rozprawie systemu ograniczeo termicznych turbiny została oceniona również na podstawie opisanego wyżej eksperymentalnego zbioru danych testowych. Błędy predykcji rosły wraz ze wzrostem kroku czasowego, w którym przewidywane były parametry wytężenia wału. Średniokwadratowy błąd predykcji temperatury na pięd minut do przodu wyniósł 0.5 C dla uruchomieo oraz 2.5 C dla odstawienia i zrzutu mocy, gdzie spadki temperatur są duże. W przypadku naprężeo, średniokwadratowy błąd predykcji na jedną minutę do przodu wynosił 2.0MPa, natomiast błąd predykcji na pięd minut do przodu wyniósł 14.7MPa. Podsumowując, system ograniczeo termicznych turbiny oparty na sieciach neuronowych jest w stanie odwzorowywad w czasie rzeczywistym temperaturę i naprężenia w krytycznej lokalizacji nadzorowanego elementu turbiny parowej. System oparty na sieciach neuronowych wykorzystuje tylko ogólnie dostępne w profesjonalnych elektrowniach pomiary jak parametry pary przed zaworami regulacyjnymi turbiny, obroty oraz moc turbiny. Instalacja dodatkowych pomiarów w rejonie turbiny nie jest konieczna. Zaprezentowane w rozprawie wyniki analiz pokazują, że jakośd odwzorowania parametrów wytężenia nadzorowanego elementu przez sieci neuronowe jest porównywalna z jakością metody elementów skooczonych. System ograniczeo termicznych oparty na sieciach neuronowych jest bardzo obiecujący i stanowi alternatywę dla klasycznych systemów. System ograniczeo termicznych oparty na sieciach neuronowych może potencjalnie zostad częścią systemów regulacji turbin parowych i gazowych. Możliwe jest również nadzorowanie innych wysokotemperaturowych komponentów bloków energetycznych, w obrębie których pomiar temperatury i naprężeo nie jest uzasadniony technicznie lub ekonomicznie. Dodatkową zaletą systemu są niewielkie wymagania sprzętowe w zakresie regulatora turbiny lub osobnego sterownika.

Algorytmy sztucznej inteligencji

Algorytmy sztucznej inteligencji Algorytmy sztucznej inteligencji Dynamiczne sieci neuronowe 1 Zapis macierzowy sieci neuronowych Poniżej omówione zostaną części składowe sieci neuronowych i metoda ich zapisu za pomocą macierzy. Obliczenia

Bardziej szczegółowo

Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa

Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa MECHANIK 7/2014 Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa WYZNACZENIE CHARAKTERYSTYK EKSPLOATACYJNYCH SIŁOWNI TURBINOWEJ Z REAKTOREM WYSOKOTEMPERATUROWYM W ZMIENNYCH

Bardziej szczegółowo

PL B1. ABB Spółka z o.o.,warszawa,pl BUP 03/02. Paweł Mróz,Wrocław,PL WUP 02/08 RZECZPOSPOLITA POLSKA

PL B1. ABB Spółka z o.o.,warszawa,pl BUP 03/02. Paweł Mróz,Wrocław,PL WUP 02/08 RZECZPOSPOLITA POLSKA RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 196928 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 341637 (51) Int.Cl. F22G 5/20 (2006.01) F22G 5/12 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data

Bardziej szczegółowo

SPRĘŻ WENTYLATORA stosunek ciśnienia statycznego bezwzględnego w płaszczyźnie

SPRĘŻ WENTYLATORA stosunek ciśnienia statycznego bezwzględnego w płaszczyźnie DEFINICJE OGÓLNE I WIELKOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE WENTYLATORA WENTYLATOR maszyna wirnikowa, która otrzymuje energię mechaniczną za pomocą jednego wirnika lub kilku wirników zaopatrzonych w łopatki, użytkuje

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 3 : Gwarantowane parametry techniczne

Załącznik Nr 3 : Gwarantowane parametry techniczne Załącznik Nr 3 do Umowy nr. Załącznik Nr 3 : Gwarantowane parametry techniczne Modernizacja części WP i SP turbiny 13K200 turbozespołu nr 2 1. Wykonawca gwarantuje, że Przedmiot Umowy podczas eksploatacji

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (rzeczywistego) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH. Opracował. Dr inż. Robert Jakubowski

OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (rzeczywistego) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH. Opracował. Dr inż. Robert Jakubowski OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (rzeczywistego) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH DANE WEJŚCIOWE : Opracował Dr inż. Robert Jakubowski Parametry otoczenia p H, T H Spręż sprężarki, Temperatura gazów

Bardziej szczegółowo

Metoda diagnozowania uszczelnień labiryntowych w maszynach przepływowych. Piotr Krzyślak Marian Winowiecki

Metoda diagnozowania uszczelnień labiryntowych w maszynach przepływowych. Piotr Krzyślak Marian Winowiecki Metoda diagnozowania uszczelnień labiryntowych w maszynach przepływowych Piotr Krzyślak Marian Winowiecki Ponad 40% wszystkich wykrytych strat sprawności w typowej dużej Ponad 40% wszystkich wykrytych

Bardziej szczegółowo

silniku parowym turbinie parowej dwuetapowa

silniku parowym turbinie parowej dwuetapowa Turbiny parowe Zasada działania W silniku parowym tłokowym energia pary wodnej zamieniana jest bezpośrednio na energię mechaniczną w cylindrze silnika. W turbinie parowej przemiana energii pary wodnej

Bardziej szczegółowo

Jan A. Szantyr tel

Jan A. Szantyr tel Katedra Energetyki i Aparatury Przemysłowej Zakład Mechaniki Płynów, Turbin Wodnych i Pomp J. Szantyr Wykład 1 Rozrywkowe wprowadzenie do Mechaniki Płynów Jan A. Szantyr jas@pg.gda.pl tel. 58-347-2507

Bardziej szczegółowo

Analiza efektów pracy bloku energetycznego z parametrami poślizgowymi 1)

Analiza efektów pracy bloku energetycznego z parametrami poślizgowymi 1) Analiza efektów pracy bloku energetycznego z parametrami poślizgowymi 1) Autor: dr inż. Robert Cholewa ENERGOPOMIAR Sp. z o.o., Zakład Techniki Cieplnej ( Energetyka nr 9/2012) Przez pracę bloku energetycznego

Bardziej szczegółowo

OFERTA SPRZEDAŻY TURBOGENERATORA

OFERTA SPRZEDAŻY TURBOGENERATORA OFERTA SPRZEDAŻY TURBOGENERATORA Informacje ogólne ANWIL S.A. oferuje do sprzedaży turbozespół parowy produkcji PBFT Brno, wraz z generatorem Skoda o mocy znamionowej 35 MW, zamontowany w zakładowej Elektrociepłowni

Bardziej szczegółowo

Dwuprzewodowe układy centralnego smarowania.

Dwuprzewodowe układy centralnego smarowania. WŁADYSŁAW NAUMOWICZ Dwuprzewodowe układy centralnego smarowania. Dobór elementów i podstawowych parametrów. Aby układ smarowniczy zastosowany na maszynie lub urządzeniu technicznym mógł zapewnić skuteczne

Bardziej szczegółowo

Modelowanie sieci ciepłowniczych jako istotny element analizy techniczno-ekonomicznej

Modelowanie sieci ciepłowniczych jako istotny element analizy techniczno-ekonomicznej 1 Modelowanie sieci ciepłowniczych jako istotny element analizy techniczno-ekonomicznej Daniel Roch Szymon Pająk ENERGOPOMIAR Sp. z o.o., Zakład Techniki Cieplnej Kompleksowa analiza systemu ciepłowniczego

Bardziej szczegółowo

Laboratorium LAB3. Moduł pomp ciepła, kolektorów słonecznych i hybrydowych układów grzewczych

Laboratorium LAB3. Moduł pomp ciepła, kolektorów słonecznych i hybrydowych układów grzewczych Laboratorium LAB3 Moduł pomp ciepła, kolektorów słonecznych i hybrydowych układów grzewczych Pomiary identyfikacyjne pól prędkości przepływów przez wymienniki, ze szczególnym uwzględnieniem wymienników

Bardziej szczegółowo

Spis treści Przedmowa

Spis treści Przedmowa Spis treści Przedmowa 1. Wprowadzenie do problematyki konstruowania - Marek Dietrich (p. 1.1, 1.2), Włodzimierz Ozimowski (p. 1.3 -i-1.7), Jacek Stupnicki (p. l.8) 1.1. Proces konstruowania 1.2. Kryteria

Bardziej szczegółowo

Struktura układu pomiarowego drgań mechanicznych

Struktura układu pomiarowego drgań mechanicznych Wstęp Diagnostyka eksploatacyjna maszyn opiera się na obserwacji oraz analizie sygnału uzyskiwanego za pomocą systemu pomiarowego. Pomiar sygnału jest więc ważnym, integralnym jej elementem. Struktura

Bardziej szczegółowo

RYNEK CIEPŁA REC 2013 OPTYMALIZACJA ROZDZIAŁU OBCIĄŻEŃ POMIĘDZY PRACUJĄCE RÓWNOLEGLE BLOKI CIEPŁOWNICZE

RYNEK CIEPŁA REC 2013 OPTYMALIZACJA ROZDZIAŁU OBCIĄŻEŃ POMIĘDZY PRACUJĄCE RÓWNOLEGLE BLOKI CIEPŁOWNICZE RYEK CIEPŁA REC 2013 OPTYMALIZACJA ROZDZIAŁU OBCIĄŻEŃ POMIĘDZY PRACUJĄCE RÓWOLEGLE BLOKI CIEPŁOWICZE Prof. dr ha. inż. Henryk Rusinowski Dr ha. inż. Marcin Szega Prof. nzw. w Pol. Śl. Mgr inż. Marcin Plis

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Ćwiczenie nr 14 Sprężyna

Sprawozdanie Ćwiczenie nr 14 Sprężyna Sprawozdanie Ćwiczenie nr 14 Sprężyna Karol Kraus Budownictwo I rok Studia niestacjonarne Gr. I A 1.Wstęp teoretyczny Celem wykonanego zadania jest wyznaczenie stałej sprężystości metodą statyczną i dynamiczna,

Bardziej szczegółowo

MODELOWANiE TURBiNOWYCH SiLNiKÓW ODRZUTOWYCH W ŚRODOWiSKU GASTURB NA PRZYKŁADZiE SiLNiKA K-15

MODELOWANiE TURBiNOWYCH SiLNiKÓW ODRZUTOWYCH W ŚRODOWiSKU GASTURB NA PRZYKŁADZiE SiLNiKA K-15 PRACE instytutu LOTNiCTWA 213, s. 204-211, Warszawa 2011 MODELOWANiE TURBiNOWYCH SiLNiKÓW ODRZUTOWYCH W ŚRODOWiSKU GASTURB NA PRZYKŁADZiE SiLNiKA K-15 RySzaRd ChaChuRSkI, MaRCIN GapSkI Wojskowa Akademia

Bardziej szczegółowo

Sieci neuronowe w Statistica

Sieci neuronowe w Statistica http://usnet.us.edu.pl/uslugi-sieciowe/oprogramowanie-w-usk-usnet/oprogramowaniestatystyczne/ Sieci neuronowe w Statistica Agnieszka Nowak - Brzezińska Podstawowym elementem składowym sztucznej sieci neuronowej

Bardziej szczegółowo

PL B1. INSTYTUT MASZYN PRZEPŁYWOWYCH IM. ROBERTA SZEWALSKIEGO POLSKIEJ AKADEMII NAUK, Gdańsk, PL BUP 20/14

PL B1. INSTYTUT MASZYN PRZEPŁYWOWYCH IM. ROBERTA SZEWALSKIEGO POLSKIEJ AKADEMII NAUK, Gdańsk, PL BUP 20/14 PL 221481 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 221481 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 403188 (51) Int.Cl. F02C 1/04 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

Eksperymentalnie wyznacz bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej, przy obciążeniu stałą rezystancją..

Eksperymentalnie wyznacz bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej, przy obciążeniu stałą rezystancją.. Eksperyment 1.2 1.2 Bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej Zadanie Eksperymentalnie wyznacz bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej, przy obciążeniu stałą rezystancją.. Układ połączeń

Bardziej szczegółowo

Savonius. Turbina wiatrowa Savoniusa do zastosowań przydomowych w ramach energetyki rozproszonej. Projekt

Savonius. Turbina wiatrowa Savoniusa do zastosowań przydomowych w ramach energetyki rozproszonej. Projekt Savonius Projekt Turbina wiatrowa Savoniusa do zastosowań przydomowych w ramach energetyki rozproszonej Piotr Grzymski piotr@grzymski.com 604 488 888 Konrad Kacprzak kokacprzak@gmail.com 503 507 029 1

Bardziej szczegółowo

BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI

BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI Opracował: Paweł Urbańczyk Zawiercie, marzec 2012 1 Charakterystyka stali stosowanych w energetyce

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 1 ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 15.1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych właściwości wzmacniaczy mocy małej częstotliwości oraz przyswojenie umiejętności

Bardziej szczegółowo

RYSZARD BARTNIK ANALIZA TERMODYNAMICZNA I EKONOMICZNA MODERNIZACJI ENERGETYKI CIEPLNEJ Z WYKORZYSTANIEM TECHNOLOGII GAZOWYCH

RYSZARD BARTNIK ANALIZA TERMODYNAMICZNA I EKONOMICZNA MODERNIZACJI ENERGETYKI CIEPLNEJ Z WYKORZYSTANIEM TECHNOLOGII GAZOWYCH POLITECHNIKA ŁÓDZKA ZESZYTY NAUKOWE Nr943 ROZPRAWY NAUKOWE, Z. 335 SUB Gottingen 7 217 776 736 2005 A 2640 RYSZARD BARTNIK ANALIZA TERMODYNAMICZNA I EKONOMICZNA MODERNIZACJI ENERGETYKI CIEPLNEJ Z WYKORZYSTANIEM

Bardziej szczegółowo

PL B1 STEFANIAK ZBYSŁAW T. M. A. ZAKŁAD INNOWACJI TECHNICZNYCH, ELBLĄG, PL BUP 02/ WUP 04/10

PL B1 STEFANIAK ZBYSŁAW T. M. A. ZAKŁAD INNOWACJI TECHNICZNYCH, ELBLĄG, PL BUP 02/ WUP 04/10 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205375 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 376272 (51) Int.Cl. F01D 17/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 21.07.2005

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 Informacje ogólne ISO 50001 to standard umożliwiający ustanowienie systemu i procesów niezbędnych do osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej.

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Teza ciepło niskotemperaturowe można skutecznie przetwarzać na energię elektryczną; można w tym celu wykorzystywać ciepło

Bardziej szczegółowo

Metoda elementów skończonych

Metoda elementów skończonych Metoda elementów skończonych Wraz z rozwojem elektronicznych maszyn obliczeniowych jakimi są komputery zaczęły pojawiać się różne numeryczne metody do obliczeń wytrzymałości różnych konstrukcji. Jedną

Bardziej szczegółowo

Metody Sztucznej Inteligencji II

Metody Sztucznej Inteligencji II 17 marca 2013 Neuron biologiczny Neuron Jest podstawowym budulcem układu nerwowego. Jest komórką, która jest w stanie odbierać i przekazywać sygnały elektryczne. Neuron działanie Jeżeli wartość sygnału

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 23 października 2007 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 23 października 2007 r. Dz.U.2007.209.1513 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1 z dnia 23 października 2007 r. w sprawie wymagań którym powinny odpowiadać wodomierze oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej

Bardziej szczegółowo

Materiały do budowy kotłów na parametry nadkrytyczne

Materiały do budowy kotłów na parametry nadkrytyczne Materiały do budowy kotłów na parametry nadkrytyczne Autor: prof. dr hab. inż. Adam Hernas, Instytut Nauki o Materiałach, Politechnika Śląska ( Nowa Energia 5-6/2013) Rozwój krajowej energetyki warunkowany

Bardziej szczegółowo

OFERTA PRACY DYPLOMOWEJ

OFERTA PRACY DYPLOMOWEJ Poszukiwanie optymalnych rozwiązań zastosowania w systemie ciepłowniczym źródeł odnawialnych wspomagających lokalnie pracę sieci. Celem pracy dyplomowej jest poszukiwanie miejsc systemu ciepłowniczego,

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia w eksploatacji gazomierzy ultradźwiękowych

Doświadczenia w eksploatacji gazomierzy ultradźwiękowych Doświadczenia w eksploatacji gazomierzy ultradźwiękowych Daniel Wysokiński Mateusz Turkowski Rogów 18-20 września 2013 Doświadczenia w eksploatacji gazomierzy ultradźwiękowych 1 Gazomierze ultradźwiękowe

Bardziej szczegółowo

Porównanie strat ciśnienia w przewodach ssawnych układu chłodniczego.

Porównanie strat ciśnienia w przewodach ssawnych układu chłodniczego. Porównanie strat ciśnienia w przewodach ssawnych układu chłodniczego. Poszczególne zespoły układu chłodniczego lub klimatyzacyjnego połączone są systemem przewodów transportujących czynnik chłodniczy.

Bardziej szczegółowo

Budowa układu wysokosprawnej kogeneracji w Opolu kontynuacją rozwoju kogeneracji w Grupie Kapitałowej ECO S.A. Poznań

Budowa układu wysokosprawnej kogeneracji w Opolu kontynuacją rozwoju kogeneracji w Grupie Kapitałowej ECO S.A. Poznań Budowa układu wysokosprawnej kogeneracji w Opolu kontynuacją rozwoju kogeneracji w Grupie Kapitałowej ECO S.A. Poznań 24-25.04. 2012r EC oddział Opole Podstawowe dane Produkcja roczna energii cieplnej

Bardziej szczegółowo

Kocioł na biomasę z turbiną ORC

Kocioł na biomasę z turbiną ORC Kocioł na biomasę z turbiną ORC Sprawdzona technologia produkcji ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu dr inż. Sławomir Gibała Prezentacja firmy CRB Energia: CRB Energia jest firmą inżynieryjno-konsultingową

Bardziej szczegółowo

Budowa sztucznych sieci neuronowych do prognozowania. Przykład jednostek uczestnictwa otwartego funduszu inwestycyjnego

Budowa sztucznych sieci neuronowych do prognozowania. Przykład jednostek uczestnictwa otwartego funduszu inwestycyjnego Budowa sztucznych sieci neuronowych do prognozowania. Przykład jednostek uczestnictwa otwartego funduszu inwestycyjnego Dorota Witkowska Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Wprowadzenie Sztuczne

Bardziej szczegółowo

8. Neuron z ciągłą funkcją aktywacji.

8. Neuron z ciągłą funkcją aktywacji. 8. Neuron z ciągłą funkcją aktywacji. W tym ćwiczeniu zapoznamy się z modelem sztucznego neuronu oraz przykładem jego wykorzystania do rozwiązywanie prostego zadania klasyfikacji. Neuron biologiczny i

Bardziej szczegółowo

Cieplne Maszyny Przepływowe. Temat 1 Wstęp. Część I Podstawy teorii Cieplnych Maszyn Przepływowych.

Cieplne Maszyny Przepływowe. Temat 1 Wstęp. Część I Podstawy teorii Cieplnych Maszyn Przepływowych. 1 Wiadomości potrzebne do przyswojenia treści wykładu: Znajomość części maszyn Podstawy mechaniki płynów Prawa termodynamiki technicznej. Zagadnienia spalania, termodynamika par i gazów Literatura: 1.

Bardziej szczegółowo

Testowanie modeli predykcyjnych

Testowanie modeli predykcyjnych Testowanie modeli predykcyjnych Wstęp Podczas budowy modelu, którego celem jest przewidywanie pewnych wartości na podstawie zbioru danych uczących poważnym problemem jest ocena jakości uczenia i zdolności

Bardziej szczegółowo

Modelowanie glikemii w procesie insulinoterapii

Modelowanie glikemii w procesie insulinoterapii Dawid Kaliszewski Modelowanie glikemii w procesie insulinoterapii Promotor dr hab. inż. Zenon Gniazdowski Cel pracy Zbudowanie modelu predykcyjnego przyszłych wartości glikemii diabetyka leczonego za pomocą

Bardziej szczegółowo

AUDYT NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO

AUDYT NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO Wytyczne do audytu wykonano w ramach projektu Doskonalenie poziomu edukacji w samorządach terytorialnych w zakresie zrównoważonego gospodarowania energią i ochrony klimatu Ziemi dzięki wsparciu udzielonemu

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚLĄSKA W GLIWICACH Wydział Mechaniczny Technologiczny PRACA DYPLOMOWA MAGISTERSKA

POLITECHNIKA ŚLĄSKA W GLIWICACH Wydział Mechaniczny Technologiczny PRACA DYPLOMOWA MAGISTERSKA POLITECHNIKA ŚLĄSKA W GLIWICACH Wydział Mechaniczny Technologiczny PRACA DYPLOMOWA MAGISTERSKA Wykorzystanie pakietu MARC/MENTAT do modelowania naprężeń cieplnych Spis treści Pole temperatury Przykład

Bardziej szczegółowo

HAŁASU Z UWZGLĘDNIENIEM ZJAWISK O CHARAKTERZE NIELINIOWYM

HAŁASU Z UWZGLĘDNIENIEM ZJAWISK O CHARAKTERZE NIELINIOWYM ZASTOSOWANIE SIECI NEURONOWYCH W SYSTEMACH AKTYWNEJ REDUKCJI HAŁASU Z UWZGLĘDNIENIEM ZJAWISK O CHARAKTERZE NIELINIOWYM WPROWADZENIE Zwalczanie hałasu przy pomocy metod aktywnych redukcji hałasu polega

Bardziej szczegółowo

Wykaz ważniejszych oznaczeń Podstawowe informacje o napędzie z silnikami bezszczotkowymi... 13

Wykaz ważniejszych oznaczeń Podstawowe informacje o napędzie z silnikami bezszczotkowymi... 13 Spis treści 3 Wykaz ważniejszych oznaczeń...9 Przedmowa... 12 1. Podstawowe informacje o napędzie z silnikami bezszczotkowymi... 13 1.1.. Zasada działania i klasyfikacja silników bezszczotkowych...14 1.2..

Bardziej szczegółowo

WARUNKI TECHNICZNE. Nazwa zadania: Modernizacja turbiny TUK I etap rurociągi do skraplacza

WARUNKI TECHNICZNE. Nazwa zadania: Modernizacja turbiny TUK I etap rurociągi do skraplacza Nazwa zadania: Modernizacja turbiny TUK I etap rurociągi do skraplacza Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia (warunki techniczne itp.): 1. Obecnie odbiór ciepła ze skraplacza oraz układu olejowego i chłodzenia

Bardziej szczegółowo

4. SPRZĘGŁA HYDRAULICZNE

4. SPRZĘGŁA HYDRAULICZNE 4. SPRZĘGŁA HYDRAULICZNE WYTYCZNE PROJEKTOWE www.immergas.com.pl 26 SPRZĘGŁA HYDRAULICZNE 4. SPRZĘGŁO HYDRAULICZNE - ZASADA DZIAŁANIA, METODA DOBORU NOWOCZESNE SYSTEMY GRZEWCZE Przekazywana moc Czynnik

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA. dla zamówienia publicznego udzielonego w trybie przetargu nieograniczonego na realizację zadania:

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA. dla zamówienia publicznego udzielonego w trybie przetargu nieograniczonego na realizację zadania: SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA dla zamówienia publicznego udzielonego w trybie przetargu nieograniczonego na realizację zadania: Dostawa łopatek dla remontu kapitalnego turbozespołu 13UK125

Bardziej szczegółowo

MODEL DWUWYMIAROWY PRZEPŁYWU PRZEZ STOPIEŃ MODELOWEJ TURBINY WODNEJ ORAZ JEGO EKSPERYMENTALNA WERYFIKACJA

MODEL DWUWYMIAROWY PRZEPŁYWU PRZEZ STOPIEŃ MODELOWEJ TURBINY WODNEJ ORAZ JEGO EKSPERYMENTALNA WERYFIKACJA Międzynarodowa konferencja naukowo-techniczna Hydrauliczne maszyny wirnikowe w energetyce wodnej i innych działach gospodarki Kliczków, 7-9 grudnia 005 MODEL DWUWYMIAROWY PRZEPŁYWU PRZEZ STOPIEŃ MODELOWEJ

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA ELEKTROWNIA WIATROWA

Bardziej szczegółowo

I. Wyznaczenie prędkości rozruchowej trójpłatowej turbiny wiatrowej

I. Wyznaczenie prędkości rozruchowej trójpłatowej turbiny wiatrowej I. Wyznaczenie prędkości rozruchowej trójpłatowej turbiny wiatrowej Płyta główna Dmuchawa z regulacją napięcia (0-12V) Turbina wiatrowa (wirnik trójpłatowy o wyprofilowanych łopatkach, 25 o ) 2. Pomiary

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania IT dla energetyki. Kontrola strat rozruchowych

Rozwiązania IT dla energetyki. Kontrola strat rozruchowych Rozwiązania IT dla energetyki Kontrola strat rozruchowych Dlaczego należy analizować straty rozruchowe? 2 Konkurencyjność na rynkach energii elektrycznej i ciepła Optymalizacja kosztów Limity emisji zanieczyszczeń

Bardziej szczegółowo

Techniczno-ekonomiczne aspekty modernizacji źródła ciepła z zastosowaniem kogeneracji węglowej i gazowej w ECO SA Opole.

Techniczno-ekonomiczne aspekty modernizacji źródła ciepła z zastosowaniem kogeneracji węglowej i gazowej w ECO SA Opole. Techniczno-ekonomiczne aspekty modernizacji źródła ciepła z zastosowaniem kogeneracji węglowej i gazowej w ECO SA Opole. Rytro, 25 27 08.2015 System ciepłowniczy w Opolu moc zainstalowana w źródle 282

Bardziej szczegółowo

Regulacja dwupołożeniowa (dwustawna)

Regulacja dwupołożeniowa (dwustawna) Regulacja dwupołożeniowa (dwustawna) I. Wprowadzenie Regulacja dwustawna (dwupołożeniowa) jest często stosowaną metodą regulacji temperatury w urządzeniach grzejnictwa elektrycznego. Polega ona na cyklicznym

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie nowego stopnia turbiny na bloku nr 8 w Elektrowni Połaniec (patenty P 160-805, P 171-215). Ocena efektów energetyczno ekonomicznych.

Wdrożenie nowego stopnia turbiny na bloku nr 8 w Elektrowni Połaniec (patenty P 160-805, P 171-215). Ocena efektów energetyczno ekonomicznych. Wdrożenie nowego stopnia turbiny na bloku nr 8 w Elektrowni Połaniec (patenty P 160-805, P 171-215). Ocena efektów energetyczno ekonomicznych. Autorzy: Andrzej Gardzilewicz Andrzej Pałżewicz Mariusz Szymaniak

Bardziej szczegółowo

Pomiar zadymienia spalin

Pomiar zadymienia spalin Pomiar zadymienia spalin Zajęcia laboratoryjne w pracowni badao silników spalinowych Katedra Mechatroniki Wydział Nauk Technicznych UWM Opiekun Naukowy : mgr Maciej Mikulski Pomiar zadymienia spalin Zadymienie

Bardziej szczegółowo

Modernizacja 8 sztuk obrotowych podgrzewaczy powietrza kotłów

Modernizacja 8 sztuk obrotowych podgrzewaczy powietrza kotłów Modernizacja 8 sztuk obrotowych podgrzewaczy powietrza kotłów OP-430 nr 10, 14 i 15 oraz OP-380 nr 11 w ramach projektu odazotowanie spalin kotłów blokowych w Elektrociepłowni Siekierki w Warszawie 12

Bardziej szczegółowo

(R) przy obciążaniu (etap I) Wyznaczanie przemieszczenia kątowego V 2

(R) przy obciążaniu (etap I) Wyznaczanie przemieszczenia kątowego V 2 SPIS TREŚCI Przedmowa... 10 1. Tłumienie drgań w układach mechanicznych przez tłumiki tarciowe... 11 1.1. Wstęp... 11 1.2. Określenie modelu tłumika ciernego drgań skrętnych... 16 1.3. Wyznaczanie rozkładu

Bardziej szczegółowo

TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO

TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO Wielkościami liczbowymi charakteryzującymi pracę silnika są parametry pracy silnika do których zalicza się: 1. Średnie ciśnienia obiegu 2. Prędkości

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania

Politechnika Poznańska Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania Politechnika Poznańska Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania Kierunek : Mechanika i Budowa Maszyn Profil dyplomowania : Inżynieria mechaniczna Studia stacjonarne I stopnia PROJEKT ZALICZENIOWY METODA ELEMENTÓW

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie laboratoryjne z Ogrzewnictwa i Wentylacji. Ćwiczenie Nr 12. Temat: RÓWNOWAśENIE HYDRAULICZNE INSTALACJI

Ćwiczenie laboratoryjne z Ogrzewnictwa i Wentylacji. Ćwiczenie Nr 12. Temat: RÓWNOWAśENIE HYDRAULICZNE INSTALACJI Ćwiczenie Nr 12 Temat: RÓWNOWAśENIE HYDRAULICZNE INSTALACJI Celem ćwiczenia jest zapoznanie studentów z zaworami równowaŝącymi i porównanie róŝnych rodzajów równowaŝenia hydraulicznego instalacji. 1 A.

Bardziej szczegółowo

2-drogowy zawór (NO) do instalacji pary wodnej, odciążony hydraulicznie (PN 25) VGS gwint zewnętrzny

2-drogowy zawór (NO) do instalacji pary wodnej, odciążony hydraulicznie (PN 25) VGS gwint zewnętrzny Arkusz informacyjny 2-drogowy zawór (NO) do instalacji pary wodnej, odciążony hydraulicznie (PN 25) VGS gwint zewnętrzny Opis VGS jest normalnie otwartym (NO) 2-drogowym zaworem odciążonym hydraulicznie

Bardziej szczegółowo

Wymagania dotyczące ciśnień w instalacjach Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690, z późn. zm. PN-C-04753:2002 Bąkowski Konrad, Sieci i instalacje gazowe

Wymagania dotyczące ciśnień w instalacjach Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690, z późn. zm. PN-C-04753:2002 Bąkowski Konrad, Sieci i instalacje gazowe Wymagania dotyczące ciśnień w instalacjach Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690, z późn. zm. PN-C-04753:2002 Bąkowski Konrad, Sieci i instalacje gazowe 157. 1. W przewodach gazowych, doprowadzających gaz do

Bardziej szczegółowo

I N S T Y T U T M A S Z Y N P R Z E P Ł Y W O W Y C H i m. R o b e r t a S z e w a l s k i e g o P O L S K I E J A K A D E M I N A U K

I N S T Y T U T M A S Z Y N P R Z E P Ł Y W O W Y C H i m. R o b e r t a S z e w a l s k i e g o P O L S K I E J A K A D E M I N A U K I N S T Y T U T M A S Z Y N P R Z E P Ł Y W O W Y C H i m. R o b e r t a S z e w a l s k i e g o P O L S K I E J A K A D E M I N A U K skrytka pocztowa 621 80-952 Gdańsk ulica J.Fiszera 14 Projekt NCN

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (SILNIK IDEALNY) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH

OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (SILNIK IDEALNY) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH OBLICZENIA SILNIKA TURBINOWEGO ODRZUTOWEGO (SILNIK IDEALNY) PRACA W WARUNKACH STATYCZNYCH DANE WEJŚCIOWE : Parametry otoczenia p H, T H Spręż sprężarki π S, Temperatura gazów przed turbiną T 3 Model obliczeń

Bardziej szczegółowo

ZMIANA PARAMETRÓW TERMODYNAMICZNYCH POWIETRZA W PAROWNIKU CHŁODZIARKI GÓRNICZEJ Z CZYNNIKIEM R407C***

ZMIANA PARAMETRÓW TERMODYNAMICZNYCH POWIETRZA W PAROWNIKU CHŁODZIARKI GÓRNICZEJ Z CZYNNIKIEM R407C*** Górnictwo i Geoinżynieria Rok 30 Zeszyt 1 2006 Krzysztof Filek*, Piotr Łuska**, Bernard Nowak* ZMIANA PARAMETRÓW TERMODYNAMICZNYCH POWIETRZA W PAROWNIKU CHŁODZIARKI GÓRNICZEJ Z CZYNNIKIEM R407C*** 1. Wstęp

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Inżynieria Cieplna i Samochodowa Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

Zmiana punktu pracy wentylatorów dużej mocy z regulowaną prędkością obrotową w obiektach wytwarzających energię cieplną lub elektryczną

Zmiana punktu pracy wentylatorów dużej mocy z regulowaną prędkością obrotową w obiektach wytwarzających energię cieplną lub elektryczną Zmiana punktu pracy wentylatorów dużej mocy z regulowaną prędkością obrotową w obiektach wytwarzających energię cieplną lub elektryczną Zbigniew Szulc 1. Wstęp Wentylatory dużej mocy (powyżej 500 kw stosowane

Bardziej szczegółowo

Zagospodarowanie energii odpadowej w energetyce na przykładzie współpracy bloku gazowo-parowego z obiegiem ORC.

Zagospodarowanie energii odpadowej w energetyce na przykładzie współpracy bloku gazowo-parowego z obiegiem ORC. Zagospodarowanie energii odpadowej w energetyce na przykładzie współpracy bloku gazowo-parowego z obiegiem ORC. Dariusz Mikielewicz, Jan Wajs, Michał Bajor Politechnika Gdańska Wydział Mechaniczny Polska

Bardziej szczegółowo

Opłacalność odzysku ciepła w centralach wentylacyjnych

Opłacalność odzysku ciepła w centralach wentylacyjnych Opłacalność odzysku ciepła w centralach wentylacyjnych W oparciu o stworzony w formacie MS Excel kod obliczeniowy przeprowadzono analizę opłacalności stosowania wymienników krzyżowych, regeneratorów obrotowych,

Bardziej szczegółowo

klasyfikacja kotłów wg kryterium technologia spalania: - rusztowe, - pyłowe, - fluidalne, - paleniska specjalne cyklonowe

klasyfikacja kotłów wg kryterium technologia spalania: - rusztowe, - pyłowe, - fluidalne, - paleniska specjalne cyklonowe Dr inż. Ryszard Głąbik, Zakład Kotłów i Turbin Pojęcia, określenia, definicje Klasyfikacja kotłów, kryteria klasyfikacji Współspalanie w kotłach różnych typów Przegląd konstrukcji Współczesna budowa bloków

Bardziej szczegółowo

PL B1. ADAPTRONICA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Łomianki, PL BUP 01/12

PL B1. ADAPTRONICA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Łomianki, PL BUP 01/12 PL 218470 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 218470 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 391629 (51) Int.Cl. G01M 3/28 (2006.01) F17D 5/02 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Rola stacji gazowych w ograniczaniu strat gazu w sieciach dystrybucyjnych

Rola stacji gazowych w ograniczaniu strat gazu w sieciach dystrybucyjnych Rola stacji gazowych w ograniczaniu strat gazu w sieciach dystrybucyjnych Politechnika Warszawska Zakład Systemów Ciepłowniczych i Gazowniczych Prof. dr hab. inż. Andrzej J. Osiadacz Dr hab. inż. Maciej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 425. Wyznaczanie ciepła właściwego ciał stałych. Woda. Ciało stałe Masa kalorymetru z ciałem stałym m 2 Masa ciała stałego m 0

Ćwiczenie 425. Wyznaczanie ciepła właściwego ciał stałych. Woda. Ciało stałe Masa kalorymetru z ciałem stałym m 2 Masa ciała stałego m 0 2014 Katedra Fizyki Nazwisko... Data... Nr na liście... Imię... Wydział... Dzień tyg... Godzina... Ćwiczenie 425 Wyznaczanie ciepła właściwego ciał stałych Masa suchego kalorymetru m k = kg Opór grzałki

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA UKŁADU SKOJARZONEGO Z TURBINĄ GAZOWĄ Z SYSTEMEM ELEKTROENERGETYCZNYM I SYSTEMEM CIEPŁOWNICZYM MIASTA OPOLA

WSPÓŁPRACA UKŁADU SKOJARZONEGO Z TURBINĄ GAZOWĄ Z SYSTEMEM ELEKTROENERGETYCZNYM I SYSTEMEM CIEPŁOWNICZYM MIASTA OPOLA WSPÓŁPRACA UKŁADU SKOJARZONEGO Z TURBINĄ GAZOWĄ Z SYSTEMEM ELEKTROENERGETYCZNYM I SYSTEMEM CIEPŁOWNICZYM MIASTA OPOLA MODERNIZACJE LIKWIDACJA DO 1998 ROKU PONAD 500 KOTŁOWNI LOKALNYCH BUDOWA NOWYCH I WYMIANA

Bardziej szczegółowo

O 2 O 1. Temat: Wyznaczenie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego

O 2 O 1. Temat: Wyznaczenie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego msg M 7-1 - Temat: Wyznaczenie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego Zagadnienia: prawa dynamiki Newtona, moment sił, moment bezwładności, dynamiczne równania ruchu wahadła fizycznego,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ. Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż.

LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ. Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż. LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż. Jerzy Wiejacha ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

G MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, Warszawa. Agencja Rynku Energii S.A. Portal sprawozdawczy ARE

G MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, Warszawa. Agencja Rynku Energii S.A. Portal sprawozdawczy ARE MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON G-10.7 Sprawozdanie o przepływie energii elektrycznej (według napięć)

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej w Systemach Technicznych Symulacja prosta dyszy pomiarowej Bendemanna Opracował: dr inż. Andrzej J. Zmysłowski

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka pracy płytowego rekuperatora ciepła zainstalowanego w układzie suszącym maszyny papierniczej.

Charakterystyka pracy płytowego rekuperatora ciepła zainstalowanego w układzie suszącym maszyny papierniczej. Charakterystyka pracy płytowego rekuperatora ciepła zainstalowanego w układzie suszącym maszyny papierniczej. Streszczenie: W pracy przedstawiono wyniki badao parametrów technologicznych pracy prototypowego

Bardziej szczegółowo

Wentylatory promieniowe typu WPO-10/25 WPO-18/25 PRZEZNACZENIE

Wentylatory promieniowe typu WPO-10/25 WPO-18/25 PRZEZNACZENIE Wentylatory promieniowe typu WPO-10/25 WPO-18/25 Typoszereg wentylatorów promieniowych wysokoprężnych ogólnego przeznaczenia składa się z pięciu wielkości: WPO-10/25; WPO-12/25; WPO-14/25; WPO-16/25; WPO-18/25,

Bardziej szczegółowo

Badania właściwości dynamicznych sieci gazowej z wykorzystaniem pakietu SimNet TSGas 3

Badania właściwości dynamicznych sieci gazowej z wykorzystaniem pakietu SimNet TSGas 3 Andrzej J. Osiadacz Maciej Chaczykowski Łukasz Kotyński Badania właściwości dynamicznych sieci gazowej z wykorzystaniem pakietu SimNet TSGas 3 Andrzej J. Osiadacz, Maciej Chaczykowski, Łukasz Kotyński,

Bardziej szczegółowo

Specjalność na studiach I stopnia: Kierunek: Energetyka Źródła Odnawialne i Nowoczesne Technologie Energetyczne (ZONTE)

Specjalność na studiach I stopnia: Kierunek: Energetyka Źródła Odnawialne i Nowoczesne Technologie Energetyczne (ZONTE) Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Maszyn i Urządzeń Energetycznych Specjalność na studiach I stopnia: Kierunek: Energetyka Źródła Odnawialne i Nowoczesne Technologie Energetyczne (ZONTE) Opiekun

Bardziej szczegółowo

Badania wentylatora. Politechnika Lubelska. Katedra Termodynamiki, Mechaniki Płynów. i Napędów Lotniczych. Instrukcja laboratoryjna

Badania wentylatora. Politechnika Lubelska. Katedra Termodynamiki, Mechaniki Płynów. i Napędów Lotniczych. Instrukcja laboratoryjna Politechnika Lubelska i Napędów Lotniczych Instrukcja laboratoryjna Badania wentylatora /. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie z budową i metodami badań podstawowych typów wentylatorów. II. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Oznaczenia Wiadomości ogólne Przebiegi zwarciowe i charakteryzujące je wielkości

Spis treści. Oznaczenia Wiadomości ogólne Przebiegi zwarciowe i charakteryzujące je wielkości Spis treści Spis treści Oznaczenia... 11 1. Wiadomości ogólne... 15 1.1. Wprowadzenie... 15 1.2. Przyczyny i skutki zwarć... 15 1.3. Cele obliczeń zwarciowych... 20 1.4. Zagadnienia zwarciowe w statystyce...

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych

J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych a) Wentylator lub pompa osiowa b) Wentylator lub pompa diagonalna c) Sprężarka lub pompa odśrodkowa d) Turbina wodna promieniowo-

Bardziej szczegółowo

Gdansk Possesse, France Tel (0)

Gdansk Possesse, France Tel (0) Elektrownia wiatrowa GP Yonval 40-16 została zaprojektowana, aby osiągnąć wysoki poziom produkcji energii elektrycznej zgodnie z normą IEC 61400-2. Do budowy elektrowni wykorzystywane są niezawodne, europejskie

Bardziej szczegółowo

Przemiany termodynamiczne

Przemiany termodynamiczne Przemiany termodynamiczne.:: Przemiana adiabatyczna ::. Przemiana adiabatyczna (Proces adiabatyczny) - proces termodynamiczny, podczas którego wyizolowany układ nie nawiązuje wymiany ciepła, lecz całość

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko... Numer indeksu:... Gr:B. Uzupełnić elementy automatyki centrali oraz określić ilość i rodzaj sygnałów sterownika DDC.

Imię i nazwisko... Numer indeksu:... Gr:B. Uzupełnić elementy automatyki centrali oraz określić ilość i rodzaj sygnałów sterownika DDC. Zadanie 1. Uzupełnić elementy automatyki centrali oraz określić ilość i rodzaj sygnałów sterownika DDC. (5 pkt) AI AO DI DO Zadanie 2. Dobrać zawory regulacyjne w obwodach regulacji : c.o. i c.w.u. oraz

Bardziej szczegółowo

Sympozjum Trwałość Budowli

Sympozjum Trwałość Budowli Sympozjum Trwałość Budowli Andrzej ownuk ROJEKTOWANIE UKŁADÓW Z NIEEWNYMI ARAMETRAMI Zakład Mechaniki Teoretycznej olitechnika Śląska pownuk@zeus.polsl.gliwice.pl URL: http://zeus.polsl.gliwice.pl/~pownuk

Bardziej szczegółowo

6 ZASADNICZE WYMAGANIA DLA WAG AUTOMATYCZNYCH

6 ZASADNICZE WYMAGANIA DLA WAG AUTOMATYCZNYCH Załącznik nr 6 ZASADNICZE WYMAGANIA DLA WAG AUTOMATYCZNYCH 1. Przepisy ogólne. 1.1. Zasadnicze wymagania dla przyrządów pomiarowych określone w rozporządzeniu wraz z zasadniczymi wymaganiami określonymi

Bardziej szczegółowo

Postępowanie nr FZU.290-3/ZP/2014

Postępowanie nr FZU.290-3/ZP/2014 Postępowanie nr FZU.290-3/ZP/2014 Załącznik 1 do SIWZ ZAKRES PRAC WYKONAWCY POMIARÓW DLA BLOKÓW 11 i 12 PO MODERNIZACJI O NOMINALNEJ MOCY 390 MW KAŻDY 1. POMIARY ROZRUCHOWE BLOKÓW NR 11 i 12 Sprawdzenie

Bardziej szczegółowo

Ciepłownictwo. Projekt zbiorczego węzła szeregowo-równoległego, dwufunkcyjnego, dwustopniowego

Ciepłownictwo. Projekt zbiorczego węzła szeregowo-równoległego, dwufunkcyjnego, dwustopniowego Ciepłownictwo Projekt zbiorczego węzła szeregowo-równoległego, dwufunkcyjnego, dwustopniowego I OPIS TECHNICZNY... 3 1. TEMAT... 3 2. PRZEDMIOT ORAZ ZAKRES OPRACOWANIA... 3 3. ZAŁOŻENIA PROJEKTOWE... 3

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY PUBLIKACJA NR 5/P WYMAGANIA DLA TURBOSPRĘŻAREK

PRZEPISY PUBLIKACJA NR 5/P WYMAGANIA DLA TURBOSPRĘŻAREK PRZEPISY PUBLIKACJA NR 5/P WYMAGANIA DLA TURBOSPRĘŻAREK 2016 Publikacje P (Przepisowe) wydawane przez Polski Rejestr Statków są uzupełnieniem lub rozszerzeniem Przepisów i stanowią wymagania obowiązujące

Bardziej szczegółowo

Charakterystyki prędkościowe silników spalinowych

Charakterystyki prędkościowe silników spalinowych Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych Instytut Pojazdów LABORATORIUM TEORII SILNIKÓW CIEPLNYCH Charakterystyki prędkościowe silników spalinowych Opracowanie Dr inż. Ewa Fudalej-Kostrzewa Warszawa 2015

Bardziej szczegółowo

Termodynamiczna analiza pracy bloku o mocy elektrycznej 380 MW przystosowanego do pracy skojarzonej. Prof. nzw. dr hab. inż.

Termodynamiczna analiza pracy bloku o mocy elektrycznej 380 MW przystosowanego do pracy skojarzonej. Prof. nzw. dr hab. inż. Akademia Termodynamiczna analiza pracy bloku o mocy elektrycznej 380 MW przystosowanego do pracy skojarzonej Prof. nzw. dr hab. inż. Ryszard Bartnik Politechnika Opolska, Katedra Techniki Cieplnej i Aparatury

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYKORZYSTANIA ELEKTROWNI WIATROWEJ W DANEJ LOKALIZACJI

ANALIZA WYKORZYSTANIA ELEKTROWNI WIATROWEJ W DANEJ LOKALIZACJI ANALIZA WYKORZYSTANIA ELEKTROWNI WIATROWEJ W DANEJ LOKALIZACJI Autorzy: Alina Bukowska (III rok Matematyki) Aleksandra Leśniak (III rok Fizyki Technicznej) Celem niniejszego opracowania jest wyliczenie

Bardziej szczegółowo